You are on page 1of 26

Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh - GV THPT TÜnh Gia 2 PhÇn mét: Đéng häc chÊt ®iÓm A.

tãm t¾t lý thuyÕt I.VËntèc trung b×nh
 s vtb = t

II.VËn tèc tøc thêi  III.Gia tèc
 ∆S vt = ∆t

    ∆v vt − v 0 a= = ∆t t − t0

v . a cïng híng víi ∆

-Trong chuyÓn ®éng biÕn ®æi ®Òu th× gia tèc lµ mét h»ng sè. -§é lín: -VËn tèc tøc thêi: -§êng ®i -To¹ ®é a=
vt − v 0 t −t 0

vt=v0+at S=v0t+ 2 at2. x=x 0+S=x0+v0t+ 2 at2.
1 1

-Liªn hÖ vËn tèc, gia tèc vµ ®êng ®i: vt2+v02=2aS -R¬i tù do: Chän trôc ox th¼ng ®øng, chiÒu d¬ng tõ trªn xuèng. Gèc to¹ ®é lµ vÞ trÝ vËt b¾t ®Çu r¬i. vt=gt x=h= 2 gt2 vt2=2gh B.Mét sè bµi to¸n thÝ dô vµ ph¬ng ph¸p gi¶i Bµi to¸n 1.1 Hai «t« chuyÓn ®éng ®Òu cïng mét lóc tõ A ®Õn B, AB=S. ¤t« thø nhÊt ®i nöa qu·ng ®êng ®Çu víi vËn tèc v1, nöa qu·ng ®êng sau víi vËn tèc v 2. ¤t« thø hai ®i víi vËn tèc v 1 trong nöa thêi gian ®Çu vµ víi vËn tèc v2 trong nöa thêi gian cßn l¹i. a)TÝnh vtb cña mçi «t« trªn c¶ qu·ng ®êng. b) Hái «t« nµo ®Õn B tríc vµ ®Õn tríc bao nhiªu? c) Khi mét trong hai «t« ®· ®Õn B th× «t« cßn l¹i c¸ch B mét kho¶ng bao nhiªu? Gi¶i a) + ¤t« 1:
S 2 1

=v1.t1⇒t1= 2v .
1

S

Dạy bồi dưỡng- Năm học 2008 - 2009

1

Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh - GV THPT TÜnh Gia 2
S 2

=v2.t2 ⇒ t2= 2v

S

2

Thêi gian ®i c¶ qu·ng ®êng lµ: t=t1+t2=

S (v1 + v 2 ) . 2v1v 2 2v1v 2 S vtb1= t = v + v . 1 2
t t v1 + v 2 S vtb2= = 2 2 = v1 + v 2 t t 2

+ ¤t« 2:

b) + ¤t« 1 ®i hÕt AB trong kho¶ng thêi gian lµ: tA=

S (v1 + v 2 ) . 2v1v 2
2S 1 + v2

+ ¤t« 2 ®i hÕt AB trong kho¶ng thêi gian lµ: tB= v

.

− S (v1 − v 2 ) 2 tB-tA= <0 chøng tá tB<tA nªn xe 2v1v 2 (v1 + v 2 )

2 ®Õn B tríc. c) + Trêng hîp 1: ¤t« thø 2 ®Õn B th× «t« thø nhÊt ®ang trªn nöa qu·ng ®êng sau:
S (v1 − v 2 ) 2 S0=v2.(tA-tB)= ; ®iÒu kiÖn: 2v1 (v1 + v 2 )

S0< 2

S

⇒ v2<3v1.

+ Trêng hîp 2: ¤t« thø 2 ®Õn B th× «t« thø nhÊt ®ang trªn nöa qu·ng ®êng ®Çu: S0=vtb1(tB-tA)= v + v ; ®iÒu kiÖn: 1 2 S0> 2
S ⇒ v2>3v1.

S (v 2 − v1 )

+ Trêng hîp 3:

S0=

S 2

khi v2=3v1.

Bµi to¸n 1.2: Mét chiÕc xe ch¹y lªn ®åi víi vËn tèc 40km/h råi ch¹y xuèng dèc víi vËn tèc 60 km/h. TÝnh vËn tèc trung b×nh cho toµn bé ®êng ®i. Gi¶i: Ta cã
S+S 2S = vtb= t1 + t 2 S + S v1 v 2

. Thay sè: vtb=48 km/h.

Bµi to¸n 1.3: Dạy bồi dưỡng- Năm học 2008 - 2009 2

0.9 B 2. v=0 lóc t=0. v=v0+at=18-20t.2009 -30 C 3 .4=100m.9s. ®êng tung Ov vµ ®êng hoµnh t=16. v(m/s) 8 4 t 0 2 4 6 8 10 1 12 H×nh 14 16 Bµi to¸n 1.1+22.9s cã gi¸ trÞ b»ng diÖn tÝch h×nh tam gi¸c OAB vµ qu·ng ®êng S2 vËt ®i ®îc tõ 0.4 s nã cã vËn tèc 30m/s theo chiÒu ngîc l¹i.9s ®Õn 2.5=30.6m.4s-b»ng diÖn v(m/s) tÝch h×nh tam gi¸c BCD.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .9)=8. Gi¶i: a) a= v 2 − v1 − 30 − 18 = =-20m/s t 2 − t1 2.5(DCxBD)=0.9)]=22.4s lµ 0 S=S1+S2=8.thêi gian cña anh ta ®îc tr×nh bµy nh h×nh 1 Gi¶i: Qu·ng ®êng S cã sè ®o b»ng sè ®o diÖn tÝch cña h×nh ®a gi¸c giíi h¹n bëi ®êng biÓu diÔn v. nÕu ®å thÞ vËn tèc .4: Mét h¹t cã vËn tèc 18m/s vµ sau 2.Năm học 2008 .5m.5(18.4s lµ bao nhiªu? b) VÏ ®å thÞ v theo t vµ chØ ra c¸ch t×m tèc ®é trung b×nh trªn ®å thÞ. Qu·ng ®êng ®i ®îc tõ 0 ®Õn 2. a)Gia tèc trung b×nh cña h¹t trong kho¶ng thêi gian 2.1m 1 18 A 0. t(s) Dạy bồi dưỡng.4 D S2=0. S1= 2 (OAxOB)=0. Trªn ®å thÞ biÓu diÔn v theo t th× qu·ng ®êng S1 vËt ®i dîc tõ 0 ®Õn 0.GV THPT TÜnh Gia 2 Mét ngêi ch¹y ®îc bao xa trong 16s. VËy S=25.5[30(2. trôc Ot. §Õm c¸c « trªn ®å thÞ th× diÖn tÝch ®a gi¸c lµ 25 «.4 b) BiÓu thøc v theo t cã d¹ng nh h×nh 2.4-0.

(§Ò thi chuyªn LS) 4 Dạy bồi dưỡng.2009 .6+3.63. Bµi to¸n 1. Hái toa thø n ®i qua tríc mÆt ngêi Êy trong bao l©u? ¸p dông b»ng sè:t=6.5s.5=1.2. b) v+=v0+3.6: Mét ngêi ®øng ë s©n ga nh×n ®oµn tÇu chuyÓn b¸nh nhanh dÇn ®Òu.2(t-2.2.2(t+2.4 =12.2t 9. thêi gian toa thø n ®i qua lµ: ∆t=t”-t’=( n − n −1) t. b)Muén h¬n thêi ®iÓm trªn 2. Trõ vÕ víi vÕ cña (3) cho (1) ta ®îc: v+=9.6m /s.6 =v0+3.6 = t 2. Toa (1) ®i qua tríc mÆt ngêi Êy trong t(s). Bµi to¸n 1.5) (2) Trõ vÕ víi vÕ cña (2) cho (1) ta ®îc: v-=9. Hái vËn tèc cña nã t¹i thêi ®iÓm: a)Sím h¬n thêi ®iÓm trªn lµ 2.6m/s. Gi¶i: Gäi chiÒu dµi mçi toa tÇu lµ l. (3) at’2 (4) víi t’ lµ thêi gian (n-1) toa tÇu ®i hÕt qua tríc mÆt ngêi Êy.2t (1) v=v0+ 3.5s lµ bao nhiªu? Gi¶i: a) v=v0+at=v0+3.5) (3).2m/s2.Năm học 2008 . n=7.75m/s. Bµi to¸n 1.6m/s. Tõ (1) vµ (2) suy ra t”=t T¬ng tù: (n-1)l= 1 2 .H×nh 2 Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .5: Mét vËt cã gia tèc kh«ng ®æi lµ +3.2.5=17. T¹i mét thêi ®iÓm nµo ®ã vËn tèc cña nã lµ +9.7. Theo bµi ra ta cã: l nl = = 1 at2 2 1 at”2 2 (1) (2) víi t” lµ thêi gian ®oµn tÇu ®i hÕt qua n tríc mÆt ngêi Êy.GV THPT TÜnh Gia 2 Tèc ®é trung b×nh lµ: vtb= S 30.2. Do ®ã.

. Hái: a) Ngêi Êy ph¶i ch¹y theo híng nµo ®Ó gÆp ®óng «t«? BiÕt r»ng ngêi ch¹y víi vËn tèc v2=10........16*-GTVL10T1) Hai chiÕc tÇu chuyÓn ®éng víi cïng vËn tèc ®Òu v híng ®Õn O theo quü ®¹o lµ nh÷ng ®êng th¼ng hîp víi nhau gãc α =600........(0........ Gi¶i Dạy bồi dưỡng.............5®iÓm) II .........Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh ................(0......5m/s...................5 ®iÓm): Mét ngêi ®øng t¹i ®iÓm M c¸ch mét con ®êng th¼ng mét kho¶ng h=50m ®Ó chê «t«........... ..................... b) Ngêi ph¶i ch¹y víi vËn tèc nhá nhÊt b»ng bao nhiªu ®Ó cã thÓ gÆp ®îc «t«? H a h M A β H a B H×nh 1 C©u1 (2...........C¸c bµi to¸n vÒ chuyÓn ®éng t¬ng ®èi Bµi 2.......833 ⇒ α =56030’ a v2 h Víi sin β = ............... (0.... (0.......5®iÓm) MB AB ⇒ v2min= h .............1 (4. v2 v1 MB AB = .................................5®iÓm) Trong tam gi¸c AMB cã: a (2) h v1 =0...5®iÓm) b) §Ó cã thÓ gÆp ®îc ¤t« th× ph¶i cã v ≥ v 2 1 ......................... sin β sin α αh M H×nh 1 (1). khi thÊy «t« cßn c¸ch m×nh mét kho¶ng a= 200m th× ngêi Êy b¾t ®Çu ch¹y ra ®êng ®Ó gÆp «t« (h×nh 1)... X¸c ®Þnh kho¶ng c¸ch nhá nhÊt gi÷a c¸c tÇu. a v1=2...... hoÆc α =123030’......0 ®iÓm) a) Muèn gÆp ®óng «t« t¹i B th× thêi gian ngêi ch¹y tõ M tíi B ph¶i b»ng thêi gian «t« ch¹y tõ A tíi B: MB AB = .............2009 5 ..... BiÕt «t« ch¹y víi vËn tèc v1= 36km/giê........8 km/giê. Tõ (1) vµ (2) ta rót ra sin α = ..Năm học 2008 .... Cho biÕt ban ®Çu chóng c¸ch O nh÷ng kho¶ng l1=20km vµ l2=30 km...GV THPT TÜnh Gia 2 C©u 1(2............................

l.C«ng thøc céng vËn tèc Bµi 3. TÇu A chuyÓn ®éng theo híng AC t¹o víi AB mét gãc α nh h×nh vÏ.v1.cos α Tõ (1) vµ (2) ta ®îc l t= v cos α + v cos β 1 2 C (2) v2 . vÏ: l Gi¶ sö 2 tÇu gÆp nhau ë C.1 Mét ngêi muèn chÌo thuyÒn qua s«ng cã dßng níc ch¶y. Theo ®Þnh lý hµm sè sin ta cã: H v2 t vt v = 1 ⇒ sin β = 1 sin α sin α sin β v2 B Theo ®Þnh lý hµm sè cos ta cã: AC2=BC2+AB2-2BC.t.cos β vµ BC2=AC2+AB2-2AC.cos β (1) vµ v22t2=v12t2+l2-2. Chóng chuyÓn ®«ng th¼ng ®Òu cïng mét lóc víi c¸c vËn tèc cã ®é lín l lÇn lît lµ v1 vµ v2. Sau bao l©u kÓ tõ lóc chóng ë c¸c vÞ trÝ A vµ B th× 2 tÇu gÆp nhau? C b)Muèn 2 tÇu gÆp nhau ë H (xem h×nh)th× c¸c ®é lín vËn tèc v 1 vµ v2 ph¶i tho¶ m·n ®iÒu kiÖn g×? Gi¶i a)§Ó gÆp ®¬c tÇu A th× tÇu B ph¶i ®i A theo híng hîp víi AB mét gãc β nh h×nh   β=( v 2 .GV THPT TÜnh Gia 2 Giả sử khoảng cách nhỏ nhất giữa 2 tầu khi chúng đã đi được thời gian là t.AB.t. y2= AO2+BO2-2AO. BA ).cos α Tøc lµ v 12t2=v22t2+l2-2.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .∆’/a). BO = 30 – vt.2009 B M A H×nh 3. . HB b)§Ó 2 tÇu gÆp nhau t¹i H tøc lµ tan α = HA¸ = v 1 III.BO.v2.AB.1 C 6 .l.Năm học 2008 .2 (4. Gäi t lµ thêi gian 2 tÇu ®i ®Ó gÆp nhau. NÕu ngêi Êy chÌo thuyÒn Dạy bồi dưỡng. H a)Hái tÇu B ph¶i ®i theo híng nµo ®Ó cã B thÓ gÆp ®îc tÇu A.20*GTVL10T1) Hai tÇu A vµ B ban ®Çu c¸ch nhau mét A kho¶ng l.cos60 Hµm y2 ®¹t cùc tiÓu t¹i (-b’/a . Vậy AO=20-vt. VËy (y2)Min=75 hay yMin=5 3 (km) Bµi 2.

Níc ch¶y ®· ®em con thuyÒn vÒ phÝa xu«i dßng mét ®o¹n 150m. d) α =336052’ Bµi 3. l=vt1. T×m: a) VËn tèc cña dßng níc ®èi víi bê s«ng.a.2km/h. NÕu ngêi Êy chÌo thuyÒn vÒ híng ngîc dßng th× sau thêi gian t 2=12.2km/h=2m/s.5 min thuyÒn sÏ tíi ®óng vÞ trÝ B. l=(vcos α )t2. b) Thêi gian cÇn ®Ó thuyÒn qua ®îc s«ng.GV THPT TÜnh Gia 2 theo híng tõ vÞ trÝ A sang vÞ trÝ B (AB ⊥ víi dßng s«ng. 1 = l . trêng hîp 2 øng víi h×nh 3. Coi vËn tèc cña thuyÒn ®èi víi dßng níc kh«ng ®æi. Tõ 4 ph¬ng tr×nh trªn ta tÝnh ®îc a)l=200m.6m/s. c) VËn tèc u cña dßng níc ®èi víi bê. h×nh3. Cho biÕt chiÒu réng cña dßng s«ng b»ng l=0. d) Gãc α Gi¶i: B s C B A A H×nh 3. b) v=0.a H×nh 3.ThuyÒn tham gia ®ång thêi 2 chuyÓn ®éng: chuyÓn ®éng cïng víi dßng n ícc víi vËn tèc u vµ chuyÓn ®éng so víi dßng níc víi vËn tèc  v .33m/s.2 Ngêi ta chÌo mét con thuyÒn qua s«ng theo híng vu«ng gãc víi bê víi vËn tèc 7. ChuyÓn ®éng tæng hîp chÝnh lµ chuyÓn ®éng cña thuyÒn ®èi víi bê s«ng víi vËn tèc:    V =v +u a) Trêng hîp 1 øng víi h×nh 3.1.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .2m/s. u=vsin α . Thêi gian cÇn thiÕt ®Ó qua s«ng lµ t1= v VËn tèc cña dßng níc ®èi víi bê lµ: Bµi 3.1.3 Dạy bồi dưỡng. 2 s 150 u= t = 250 =0.1. TÝnh: a) BÒ réng l cña con s«ng.Năm học 2008 .1.5km .1) th× sau thêi gian t 1=10min thuyÒn sÏ tíi vÞ trÝ C c¸ch B mét kho¶ng s=120m.b: Theo c¸c h×nh vÏ ta cã c¸c phêng tr×nh sau: s=ut1.2009 7 500 =250s. c) u=0.b . b) VËn tèc v cña thuyÒn ®èi víi dßng níc. Gi¶i: Ta cã v=7.

v2=2gs . Mét vËt ®îc bu«ng r¬i tù do t¹i n¬i cã g=9. N IV . qu·ng ®êng r¬i vµ vËn tèc r¬i Ph¬ng ph¸p . vËn tèc cña giã so víi xe vgx=40km/h vµ v xd ⊥ v gx . 2) Sau ®ã xe ®æi híng.    Ta cã v gx = v gd + v dx .  2) Khi xe chuyÓn híng mµ giã kh«ng chuyÓn híng th× v xd ' ⊥    v gd . Dạy bồi dưỡng.I-TÝnh thêi gian r¬i. Hái khi ®ã vËn tèc cña xe b»ng bao nhiªu vµ ngêi l¸i xe c¶m thÊy giã cã vËn tèc lµ bao nhiªu? cho biÕt giã kh«ng ®æi híng vµ vËn tèc. V× vxd=vgx nªn giã cã híng T©y-Nam vµ cã vËn tèc vgd=40 2 km/h.Thêng chän chiÒu d¬ng híng xuèng . víi v xd ' lµ vËn tèc míi cña xe ®èi víi ®Êt.1. nghÜa lµ v ' gx hîp víi  v gd mét gãc 450 nh ë h×nh trªn ®©y. vµ gi¶n ®å vect¬ nh h×nh vÏ.v xd . tõ ®ã suy ra v’gx=vgd 2 =80km/h vµ v’dx=v’xd=vgd=40 2 km/h: xe ch¹y víi tèc ®é 40 2 km/h vµ ngêi l¸i xe c¶m thÊy giã coa vËn tèc 80km/h. VËn tèc cña ®Êt so víi xe     v dx =. Ta còng cã v dx ' ⊥    v gd .1.Năm học 2008 .Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . ch¹y theo híng T©y-B¾c nhng ngêi l¸i xe vÉn c¶m thÊy giã vÉn gi÷ nguyªn híng nh tríc. Theo h×nh nµy ta cã:    v ' gx = v gd + v dx ' .GV THPT TÜnh Gia 2 Mét xe du lÞch ®ang ch¹y theo híng §«ng-T©y víi vËn tèc v1=40km/h.8m/s2.¸p dông c¸c c«ng thøc: Bµi tËp 4. Theo bµi ra v ' gx gi÷ nguyªn híng cò. ngêi l¸i xe c¶m thÊy giã thæi theo híng B¾c-Nam víi vËn tèc 40km/h. 1) X¸c ®Þnh vËn tèc vµ híng giã. Gi¶i: v 450 B T § 1) VËn tèc cña xe so vøi ®Êt vxd=40km/h.2009 8 s= 2 gt2 . a) TÝnh qu·ng ®êng vËt r¬i ®îc trong 3 s vµ trong gi©y thø 3.ChuyÓn ®éng r¬i tù do IV. 1 450 v=gt .

GV THPT TÜnh Gia 2 b) LËp biÓu thøc qu·ng ®êng vËt r¬i trong n gi©y vµ trong gi©y thø n. Mét b¸n cÇu cã b¸n kÝnh R trît ®Òu theo mét ®êng n»m ngang.1.2009 9 1 . Suy ra s1=1m th× t1= 2 g 1 =0. Gi¶i Bµi 4. Hái ph¶i truyÒn cho nªm mét gia tèc bao nhiªu theo ph¬ng n»m ngang ®Ó vËt A r¬i xuèng díi theo ph¬ng th¼ng ®øng? Bµi tËp 4. Dạy bồi dưỡng. Trong kho¶ng thêi gian t nªm dêi: s= 2 1 at2.1. h Qu·ng ®êng r¬i cña vËt trong kho¶ng thêi gian t lµ: s’= 2 gt2.01s.45s.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .4.Năm học 2008 .10 2 − =0. [n2-(n-1)2]= sn-1= 2 g(n-1)2 ( 2n −1) g. Ngay khi ®Ønh b¸n cÇu ®i qua qu¶ cÇu nhá th× nã ®îc bu«ng r¬i tù do.3: VËt A ®Æt trªn mÆt ph¼ng nghiªng cña mét c¸i nªm nh h×nh vÏ. Mét qu¶ cÇu nhá c¸ch mÆt ph¼ng ngang mét kho¶ng b»ng R. 2 1 Suy ra Bµi tËp 4. Kho¶ng trèng t¹o ra ë phÝa díi vËt: h=s.1. Cho R=40cm. H·y tÝnh: a) Thêi gian r¬i mét mÐt ®Çu tiªn. 1 5 Bµi tËp 4. T×m vËn tèc nhá nhÊt cña b¸n cÇu ®Ó nã kh«ng c¶n trë chuyÓn ®éng r¬i tù do cña qu¶ cÇu nhá.3. Gi¶i: a) b)Qu·ng ®êng vËt r¬i trong n gi©y vµ trong gi©y thø n: n2 gn = 2 g ∆sn=sn-sn-1= 2 2 1 sn = 2 g. ⇒t ' = 2( s −1) g b) Thêi gian r¬i (s-1) mÐt cuèi cïng lµ: s’=s-1= 2 gt’2 1 Thêi gian r¬i mÐt cuèi cïng: ∆t=t-t’=10.1.tan α . b) Thêi gian r¬i mét mÐt cuèi cïng Gi¶i: a) Qu·ng ®êng r¬i trong thêi gian t: s= 2 gt2.2 Mét vËt r¬i tù do t¹i n¬i cã g=10m/s 2. Thêi gian r¬i lµ 10s.

Trong thêi gian ®ã. 10 Dạy bồi dưỡng.GV THPT TÜnh Gia 2 Ta ph¶i cã: h > s’ suy ra a≥ g tan α Bµi 4.    Ta lu«n cã: a 21 = g − g = 0 . ®Ó vËt r¬i tù do mµ kh«ng bÞ c¶n trë bëi b¸n cÇu th× vËn tèc nhá nhÊt cña b¸n cÇu lµ vmin= Rg IV.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .2009 . ph¬ng tr×nh qu·ng ®êng r¬i lµ: s= 2 (t-t0)2 1 -Cã thÓ coi mét vËt lµ hÖ quy chiÕu vµ nghiªn cøu cøu chuyÓn ®éng t¬ng ®èi cña vËt kia.4 Gäi v lµ vËn tèc trît cña b¸n cÇu Qu·ng dêng dÞch chuyÓn cña b¸n cÇu trong thêi gian t lµ : s1= vt. Hai vËt r¬i tù do lu«n chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu ®èi víi nhau.5s.2. 1s. OB=OA-AB=(R-s2) S (1) ⇔ s21> R2-(R-s2)2 ⇔ s21> 2Rs2-s22 ⇔ s12+s22-2Rs2>0 ⇔ (s12-2Rs2)+s12> 0 (2) §Ó (2) lu«n ®óng ta ph¶i cã (s12-2Rs2)> 0 ⇔ s12> 2Rs2 ⇔ v2t2 > 2R ⇔ v≥ Rg A B R O C 2 . 1 2 gt2 VËy.2. a)TÝnh kho¶ng c¸ch gi÷a 2 giät níc sau khi giät tríc r¬i ®îc0. giät näp sau giät kia o.1. NÕu gèc thêi gian kh«ng trïng víi lóc bu«ng vËt.1 Hai giät níc r¬i tõ cïng mét vÞ trÝ. vËt r¬i dîc lµ: s2= 2 gt2. vËn tèc cña 2 vËt r¬i tù do Ph¬ng ph¸p -¸p dông c¸c c«ng thøc vÒ sù r¬i tù do cho mçi vËt vµ suy ra sù liªn hÖ vÒ ®¹i lîng cÇn x¸c ®Þnh.Liªn hÖ gi÷a qu·ng ®êng.5s. 1.5s. thêi gian.Năm học 2008 . 1 §Ó qu¶ cÇu kh«ng bÞ víng vµo b¸n cÇu th×: s1> s2 hay s1> OA 2 − OB 2 ⇔ s21>OA2-OB2 (1) Víi OA=R. Bµi tËp 4.

5m/s. s2= 2 g(t-0. Ph¬ng tr×nh: s= ( ChiÒu d¬ng híng xuèng ) Néi dung bµi to¸n ®îc gi¶i quyÕt b»ng c¸ch *ThiÕt lËp c¸c ph¬ng tr×nh vµ thùc hiÖn tÝnh to¸n theo ®Ò bµi. a) Kho¶ng c¸ch d=s1-s2= g 4 1 1 (2t-0. ngêi ®ã nÐm vËt thø hai xuèng theo híng th¼ng ®øng.ChuyÓn ®éng cã: *gia tèc: a = g   *v©n tèc ®Çu: v0 cïng híng víi a ChuyÓn ®éng nhanh dÇn ®Òu. C¸c qu·ng ®êng r¬i: s1= 2 gt2. Gi¶i Dạy bồi dưỡng. b) Thêi gian r¬i b»ng nhau nªn thêi diÓm ch¹m ®Êt c¸ch nhau 0.Năm học 2008 . IV. TÝnh vËn tèc nÐm vËt thø hai (g = 10m/s2).3. Gi¶i Ta cã c¸c ph¬ng tr×nh chuyÓn ®éng: S1= 2 gt2 =5t2 S2= 2 g(t-1)2+v02(t-1) Víi S1=45m suy ra t= 1 1 1 2 gt2 + v0t (1) (2) 2 S1 g =3s.2 Ph¶i nÐm mét vËt theo ph¬ng th¼ng ®øng tõ ®é cao h=40m víi vËn tèc v0 b»ng bao nhiªu ®Ó nã r¬i tíi mÆt ®Êt: a) Tríc 1s so víi trêng hîp r¬i tù do. * XÐt chuyÓn ®éng t¬ng ®èi nÕu cã nhiÒu vËt chuyÓn ®éng 4.5s.GV THPT TÜnh Gia 2 Hai giät níc r¬i tíi ®Êt c¸ch nhau mét kho¶ng thêi gian bao nhiªu? (g=10m/s2) Gi¶i Chän gèc thêi gian lóc giät thø nhÊt r¬i. Hai vËt ch¹m ®Êt cïng lóc.3.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .ë mét tÇng th¸p c¸ch mÆt ®Êt 45m. Mét gi©y sau. b) Sau 1s so víi trêng hîp r¬t tù do.5). mét ngêi th¶ r¬i mét vËt. V× S1=S2 nªn ta dîc v02=12.5)2.3 ChuyÓn ®éng cña vËt ®îc nÐm th¼ng ®øng híng xuèng Ph¬ng ph¸p   .2009 11 .1. Bµi tËp 4. LÊy g=10m/s2.

thay vµo (2) ta ®îc v0=-8. vËt thø hai theo d©y BM. còng t¹i ®ã. TÝnh h theo v0 vµ g. vËt thø 3 theo d©y CM.4 A Tõ 3 ®iÓm A. Thay vµo (2) ta ®îc v0=12.7m. Khi ch¹m ®Êt t= 2h g = 8 .Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .3 Mét vËt ®îc bu«ng r¬i tù do tõ ®é cao h. Gi¶i C¸c ph¬ng tr×nh ®êng ®i: S1= 2 gt2 =5t2 S2= 2 g(t-1)2+v0(t-1) 1 1 (1) (2) 2v 0 − g Hai vËt ch¹m ®Êt khi S1=S2 suy ra t= 2(v − g ) . Víi t-t’=1. Víi t= 8 vµ t’-t=1.3. M Qu·ng ®êng ®i vµ gia tèc cña vËt thø hai: S 2=2Rcos(AMB). 1 g 2v 0 − g 2 Dạy bồi dưỡng.2009 12 . C trªn mét vßng trßn. nÕu bá qua ma s¸t? Gi¶i Qu·ng ®êng ®i vµ gia tèc cña vËt thø nhÊt: S1=2R. Mét gi©y sau. Qu·ng ®êng ®i vµ gia tèc cña vËt thø ba: S 3=2Rcos(AMC). c) t’>t nªn v0<0: ph¶i nÐm vËt th¼ng ®øng lªn trªn. B. C Hái vËt nµo tíi m tríc tiªn.3.GV THPT TÜnh Gia 2 Chän trôc to¹ ®é Ox híng xuèng díi C¸c ph¬ng tr×nh ®êng ®i: 1 2 1 S’= 2 S= gt2 (r¬i tù do) gt’2 +v0t’ (1) (2) a) Theo bµi ra S=S’=h suy ra t’<t nªn v 0>0: ph¶i nÐm híng xuèng. a2=gcos(AMB). a3=gcos(AMC).Năm học 2008 . hai vËt ch¹m ®Êt cïng mét lóc.7m/s Bµi tËp 4. a1=g. 0 §é cao h= 2 gt2 = 8 ( v − g ) . mét vËt kh¸c ®îc nÐm th¼ng ®øng xuèng díi víi vËn tèc v0. 0 Bµi tËp 4. VËt thø nhÊt r¬i theo ph¬ng th¼ng ®øng B AM qua t©m vßng trßn. ngêi ta ®ång thêi th¶ r¬i 3 vËt.

V. ®Þnh luËt I Niu t¬n V. k1 k2 k1 k2 Dạy bồi dưỡng.1. ®îc treo th¼ng ®øng nh h×nh vÏ. Cho biÕt tØ sè k = 2 vµ 2 lß xo 2 ®Òu ë tr¹ng th¸i tù nhiªn. Khi treo vËt nÆng m vµo lß xo l1 th× nã d·n ra ∆l1=1cm vµ treo vËt nÆng Êy vµo L2 th× nã d·n ra ∆l2=2cm. TÝnh chiÒu dµi c¸c lß xo khi vËt c©n b»ng. V.1 TÝnh ®é cøng cña lß xo Mét lß xo khèi lîng nhá kh«ng ®¸ng kÓ.GV THPT TÜnh Gia 2 ¸p dông ph¬ng tr×nh ®êng ®i cña chuyÓn ®éng biÕn ®æi ®Òu ta suy ra thêi gian r¬i cña mçi vËt ®Òu b»ng t= 4R g . V . ®îc treo vµo ®iÓm cè ®Þnh O cã ®é dµi tù nhiªn OA =l 0. NÕu dïng mét lùc 5N thf cã thÓ ®Èy qu¶ cÇu theo ph¬ng ngang ®i mét ®o¹n 1cm.2 Hai lß xo m¾c song song I-Hai lß xo khèi lîng kh«ng ®¸ng kÓ.1. II.2009 13 . §Çu díi 2 lß xo nèi víi mét vËt khèi lîng m=1kg. Nèi 2 lß xo b»ng c¶ 2 ®Çu ®Ó chóng lu«n cã cïng ®é dµi råi treo vËt nÆng m nãi trªn vµo th× 2 lß xo cïng d·n ra ∆l’ b»ng bao nhiªu? V.1 Lùc ®µn håi. TÝnh ®é cøng k1 vµ k2 cña 2 lß xo.Năm học 2008 .3 VËt n»m gi÷a 2 lß xo Hai lß xo L1 vµ L2 ®é cøng lÇn lît lµ k1 vµ k2 ®îc mãc vµo mét qu¶ cÇu khèi lîng m=50g k1 3 L1 L2 (xem h×nh). ®é cøng lÇn lît lµ k1= 100N/m vµ k2=150N/m cã cïng ®é dµi tù nhiªn l0=20cm. Treo thªm mét vËt khèi lîng m2=100g th× ®é dµi cña nã lµ l2=32cm.1. TÝnh ®é cøng K vµ ®é dµi tù nhiÖn l 0 cña lß xo.4 T×m ®é cøng cña lß xo t¬ng ®¬ng hÖ lß xo ghÐp. Treo mét vËt khèi lîng m1=100g vµo lß xo th× ®é d·n cña nã lµ l 1=31cm. LÊy g=10m/s2. LÊy g=10m/s2.C¸c ®Þnh luËt Niu-t¬n vµ c¸c lùc c¬ häc V.Hai lß xo L1 vµ L2 cã cïng ®é dµi tù nhiªn.1.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .

T×m ®é cøng cña lß xo t¬ng ®¬ng. 0 Do ®ã ta cã k1 ∆l1 =k1l1 l =F.HÖ 2 lß xo ®îc ghÐp theo mét trong 2 c¸ch sau.2.2 . T×m ®é cøng cña lß xo t¬ng ®¬ng.1.5 Mét lß xo nhÑ ®îc treo th¼ng ®øng. ∆l0 ∆l0 ∆l0 ∆l0 ∆l0 ∆l0 Nh vËy ta ®· chøng minh ®îc lµ k = l 2 1 V. tõ ®ã suy ra k1 m trêng hîp tæng qu¸t cho hÖ lß xo m¾c nèi tiÕp vµ ghÐp song song.Lùc ma s¸t.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . 0 So s¸nh c¸c ®¼ng thøc trªn ta ®îc: Suy ra k0 ∆l0= k1l1 l =k2l2 l 0 0 k0l0=k1l1=k2l2.Mét hÖ thèng gåm 2 lß xo ®îc g¾n vµo vËt.6Chøng minh r»ng ®é cøng cña lß xo tØ lÖ nghÞch víi chiÒu dµi cña nã Lß xo cã cÊu t¹o ®ång ®Òu. ®îc cè ®Þnh ë mét k1 ®Çu nh h×nh vÏ.1 ChuyÓn ®éng cña vËt trªn mÆt ph¼ng nghiªng Mét vËt ®îc ®Æt trªn mét mÆt ph¼ng nghiªng hîp víi mÆt ph¼ng n»m ngang mét gãc α =40. ®é cøng k vµ ®é dµi k 2 tù nhiªn l0. Mçi ®¬n vÞ chiÒu dµi cña nã d·n ra mét ®o¹n l .2009 14 k1 l2 . II . 0 T¬ng tù cho ®o¹n lß xo cã chiÒu dµi l2: k2 ∆l2=k2l2 l = F.Năm học 2008 .GV THPT TÜnh Gia 2 I . Khi chÞu t¸c dông cña mét lùc F th× d·n ra mét ®o¹n ∆l0. cã ®é dµi tù nhiªn l 0 vµ hÖ sè ®µn håi k0. k2 V. Hái: Dạy bồi dưỡng. 1)TÝnh ®é cøng k cña nöa lß xo Êy m (l0/2). 2)Treo 2 vËt nÆng cïng khèi lîng m vµo ®iÓm cuèi B vµ ®iÓm chÝnh gi÷a C cña lß xo th× chiÒu dµi l cña lß xo lµ bao nhiªu? V. §Þnh luËt II Niu t¬n V. 0 Ta cã: k0 ∆l0=F Mét ®o¹n lß xo Êy cã chiÒu dµi l 1 th× khi Êy bÞ d·n mét ®é d·n ∆l1=l1 l .1.

BiÕt sau khi chuyÓn ®éng ®îc 2s. vËt ph¶i mÊt thêi gian bao l©u? c) Trong ®iÒu kiÖn c©u hái (b).ChuyÓn ®éng cña vËt khi ph¬ng cña lùc kh«ng trïng phy ¬ng chuyÓn ®éng I .39 m/s2.7 (s).39.7=8.1. F=6N. b) NÕu hÖ sè ma s¸t b»ng 0. vËn tèc cña vËt ë cuèi qu·ng ®êng 100m lµ bao nhiªu? Gi¶i tãm t¾t: a) F=mgsin α -kPcos α >0 hay k<tan α b) a= m =g(sin α -kcos α )=0. m2 m2=2kg.  b)TÝnh l¹i k nÕu víi lùc F nãi trªn. II .GV THPT TÜnh Gia 2 a) Giíi h¹n cña hÖ sè ma s¸t gi÷a vËt vµ mÆt ph¼ng nghiªng ®Ó vËt cã thÓ trît xuèng ®îc trªn mÆt ph¼ng nghiªng ®ã. qu·ng ®êng 100m: c) VËn tèc vËt ë cuèi v=at=0. a)TÝnh hÖ sè ma s¸t trît k gi÷a vËt vµ sµn.03 th× gia tèc cña vËt b»ng bao nhiªu? Khi ®ã muèn vËt trît hÕt qu·ng ®êng s=100m.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .1 b) Gia tèc chuyÓn ®éng a=0 ta ®îc k=0. k1=k2=0. α =300.22. g=10m/s2. vËt chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu.Cho hÖ nh h×nh vÏ: m1=1kg. Lîc gi¶i a) Fcos α -k(mg-Fsin α )=ma (1) Trong ®ã a= Tõ (1) suy ra k=0.85m/s.VËt khèi lîng m=1kg ®îc kÐo  chuyÓn ®éng ngang bëi lùc F hîp x 0 α gãc =30 víi ph¬ng ngang. t2 m1 15 . ®é lín F=2N.2009 2s =0.2. Dạy bồi dưỡng. V. Cho g=10m/s2.83 (m/s2). vËt ®i ®îc qu·ng ®êng 1.Năm học 2008 .19. TÝnh gia tèc chuyÓn ®éng vµ lùc c¨ng cña d©y.2. t= 2s a F =22.66m.

R’ vµ lùc t¸c dông vµo O.Năm học 2008 . vµ A cã O thÓ trît kh«ng ma O T s¸t theo T. cã ®Çu O g¾n víi mét thanh cøng. X¸c ®Þnh ph¬ng. Cho hÖ quay quanh Oy còng víi vËn tèc ω =10rad/s.2 (§H KTQD 99-00) Mét ®Üa ph¼ng trßn cã b¸n kÝnh R=10cm. a) CMR khi ®Üa quay ®Òu th× ph¬ng A d©y treo hîp víi ph¬ng th¼ng ®øng mét gãc α n»m trong mÆt ph¼ng chøa AB vµ trôc quay. b)BiÕt chiÒu dµi con l¾c lµ l=R. Cho gia tèc träng trêng lµ g=10m/s2.3 cm vµ ®é cøng k=100N/m.GV THPT TÜnh Gia 2 VI . y y ®Çu kia cã g¾n mét vËt nhá A. n»m ngang. gièng nh vËt A. 3)Treo mét con l¾c ®¬n vµo ®Çu thanh AB c¾m th¼ng ®øng trªn mÆt ®Üa.1. ®Çu B c¾m vµo ®Üa t¹i ®iÓm c¸ch t©m quay R/2.1(§H C§ 99-00) 1)Mét lß xo R cã ®é dµi tù nhiªn l0=24. n»m ngang T(Xem h×nh vÏ).2009 16 .3 (§H Dîc HN-99-00) B Dạy bồi dưỡng. t×m vËn tèc gãc ω cña ®Üa quay ®Ó α =300.5 vßng th× vËn tèc dµi cña mét ®iÓm ë mÐp ®Üa lµ bao nhiªu? 2)Trªn mÆt ®Üa cã ®Æt mét vËt kÝch thíc nhá. vµ còng mang vËt B. VI.Lß xo VI. khèi lîng m=100g. víi vËn tèc gãc ω =10rad/s. TÝnh ®é dµi cña lß xo R. Cho AB=2R. chiÒu vµ cêng ®é cña lùc do R t¸c dông vµo ®iÓm O. Cho T biÕt gia tèc r¬i tù do lµ g=10m/s2. 2)G¾n thªm vµo A mét lß xo R’ gièng hÖt R. m VI.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . Cho thanh T quay ®Òu quanh trôc th¼ng ®øng Oy. Hái víi nh÷ng gi¸ trÞ nµo cña vËn tèc gãc ω cña ®Üa th× vËt ®Æt trªn ®Üa dï ë vÞ trÝ nµo còng kh«ng bÞ trît ra phÝa ngoµi ®Üa. 1)NÕu cø mçi gi©y ®Üa quay ®îc 1. quay ®Òu quanh mét trôc th¼ng ®øng ®i qua t©m cña ®Üa. Thanh T xuyªn qua R A R A R’ B t©m vËt A.ChuyÓn ®éng trßn ®Òu. TÝnh ®é dµi cña R. hÖ sè ma s¸t gi÷a vËt vµ ®Üa lµ k=0.

VI. vµ l2= 30. c)Gi¶ sö ®êng th¼ng nèi vÖ tinh vµ t©m Qu¶ ®Êt ®i qua kinh ®é sè 0. treo trªn mét d©y dµi l.4 (§H HH-HP 99-00) VÖ tinh ®Þa tÜnh dïng trong th«ng tin liªn l¹c lµ vÖ tinh ®øng yªn so víi mÆt ®Êt vµ ë trong mÆt ph¼ng xÝch ®¹o.8 cm. Qu¶ cÇu quay ®Òu trªn mét m vßng trßn n»m ngang (con l¾c c«nic). lËp luËn t¬ng tù nh ë c©u 1 ta cã 2 ph¬ng tr×nh: XÐt vËt B: m(l 1+l2) ω 2=k(l2-l0) (1) §èi víi vËt A: ml 1 ω 2=k(l1-l0)-k(l2-l0)=k(l1-l2) (2) Thay sè vµ gi¶i (1) vµ (2) ta ®îc l1=34. b)TÝnh vËn tèc dµi cña vÖ tinh trªn quü ®¹o cña nã ®èi víi hÖ quy chiÕu lµ t©m Qu¶ ®Êt. H·y tÝnh thêi gian ®Ó qu¶ cÇu quay ®îc mét vßng.67. Dạy bồi dưỡng. Hái nh÷ng vïng nµo n»m trªn xÝch ®¹o trong kho¶ng kinh ®é nµo nhËn ®îc tÝn hiÖu cña vÖ tinh nÕu vÖ tinh ph¸t sãng cùc ng¾n (Cho cos81020’ ≈ 0. khèi lîng qu¶ ®Êt M=6.Bµn sÏ quay víi vËn tèc gãc ω b»ng bao nhiªu. Gi¶i: Bµi 8 1)Goi l lµ ®é dµi lß xo th× lùc híng t©m t¸c dông vµo vËt A trong chuyÓn ®éng trßn lµ: fht=maht=m ω 2l Lùc nµy chÝnh b»ng lùc ®µn håi cña lß xo: f®h=k ∆l=k(l-l0) Do ®ã. 2)Ký hiÖu l1 lµ ®é dµi cña lß xo R.m2/kg2) a)TÝnh ®é cao cña vÖ tinh so víi mÆt ®Êt.2009 17 .GV THPT TÜnh Gia 2 1)Mét qu¶ cÇu khèi lîng m ®îc g¾n vµo ®Çu cña mét sîi d©y. D©y t¹o mét gãc α víi ph¬ng th¼ng ®øng. h»ng sè hÊp dÉn G=6. Lùc f do lß xo R t¸c dông vµo ®iÓm O còng chÝnh lµ lùc híng t©m fht (hoÆc lùc f®h) ë trªn vµ híng tõ O ®Õn vËt A. Lùc t¸c dông vµo O chÝnh lµ lùc dµn håi cña lß xo R: f= k(l1-l0) =9.10-11(N.15055).9 (N). mµ ®Çu kia cña d©y ®îc buéc vµo ®Çu mét thanh th¼ng ®øng ®Æt cè ®Þnh trªn mét bµn quay n»m ngang.2 cm.Năm học 2008 . 2)Mét qu¶ cÇu khèi lîng m.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . nÕu d©y t¹o víi ph¬ng vu«ng gãc cña mÆt bµn mét gãc h α =450 BiÕt r»ng d©y l = 6cm vµ kho¶ng c¸ch tõ thanh th¼ng ®øng ®Õn trôc l quay lµ r=10cm. Thay sè vµo t×m ®îc l=27 cm.1024kg. m ω 2l=k(l-l0). l2 lµ ®éc dµi cña lß xo R’. BiÕt b¸n kÝnh Qu¶ ®Êt R=6370 km.

lùc li t©m (cã gi¸ ®i qua trôc quay). lùc c¨ng T. ω= 2)LËp luËn vµ tÝnh to¸n nh c©u 1. nã ph¶i chuyÓn ®éng trßn xung quang Qu¶ ®Êt cïng chiÒu vµ cïng vËn tèc gãc ω nh Tr¸i ®Êt quay xung quanh trôc cña nã víi chu kú T=24h.6rad/s. nghÜa lµ M n»m trong mÆt ph¼ng chøa trôc quay vµ thanh AB.3 rad/s g l cos α Thêi gian ®Ó qu¶ cÇu quay ®îc mét vßng lµ ω T= C«ng thøc nµy t¬ng ®¬ng víi c«ng thøc biÓu diÔn chu kú cña con l¾c ®¬n cã cïng chiÒu dµi h.tg α =mgtg α . T + P = ma HoÆc dùa vµo h×nh vÏ c¸c vect¬ lùc: m ω 2R=P.Năm học 2008 . víi R=lsin α +r Tõ ®ã.2009 18 .tg α =mgtg α . suy ra m ω 2 (OB+lsin α )=mgtg α g ⇒ω = ≈ 7. Flt. ta cã m ω 2(lsin α )=P. Bµi 11 Muèn mét vÖ tinh ë trong mÆt ph¼ng xÝch ®¹o vµ ®øng yªn so víi mÆt ®¸t. T ph¶i ®ång ph¼ng. Dạy bồi dưỡng. ω 2= 2π = 2π g l cos α = 2π h g gtgα r + l sin α =8. khi ®ã d©y treo AM hîp víi ph¬ng th¼ng ®øng AB mét gãc α .GV THPT TÜnh Gia 2 Bµi 9 1) ω =2 πn = 3 π rad/s v= ω R=30 π cm/s 2)Lùc ma s¸t nghØ cã trÞ sè lín nhÊt fms=kmg Lùc qu¸n tÝnh li t©m t¸c dông lªn vËt ®Æt ë trªn mÆt ®Üa cã gi¸ trÞ lín nhÊt khi vËt ë mÐp ®Üa: Flt max=m ω 2R §Ó vËt kh«ng trît ra khái ®Üa ph¶i cã Flt max ≤ fms ⇒ m ω 2R ≤ kmg kg ⇒ ω 2 ≤ = 10 R A B 3) a)VËt m chÞu t¸c dông cña tränh lùc P. R 3 Bµi 10    1)¸p dông ®Þnh luËt II Newton.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . Muèn m n»m c©n b»ng (xÐt trong hÖ quy chiÕu g¾n víi ®Üa) th× c¸c lùc P. b)Tõ h×nh vÏ ta cã: Flt=Ptg α .

Hái gi¸ trÞ cña hÖ sè ma s¸t gi÷a lèp xe vµ mÆt ®êng Ýt nhÊt ph¶i b»ng bao nhiªu ®Ó xe kh«ng trît? 2)NÕu mÆt ®êng nghiªng gãc θ (so víi ®êng n»m ngang vµ mÆt nghiªng híng vÒ t©m ®êng cong). Tõ ®ã θ =81020’. ®é cao cña nã so víi mÆt ®Êt lµ h. ®é cao cña vÖ tinh so víi mÆt ®Êt lµ 6370=35952 km b)Ta cã: 2π (h + R) v=(h+R) ω = =3. Tõ h×nh vÏ ta thÊy vïng n»m gi÷a kinh tuyÕn ®i qua A vµ sÏ nhËn ®îc tÝn hiÖu tõ vÖ tinh.8 m/s2.Năm học 2008 . Tõ hai biÓu thøc trªn suy ra GmM (h + R) 2 GmM = V× v=(h+R) T=24h ta cã h+R= 3 ω 2⇒ (h + R ) 2 ω 2 GM = (h + R) (h + R ) 2 . Ta thÊy ngay: R cos θ = R + h =0. ®Ó xe vÉn ®i víi tèc ®é trªn mµ kh«ng cÇn tíi lùc ma s¸t th× gãc θ b»ng bao nhiªu? Cho biÕt g=9.T 2 = ω2 4π 2 =42322.1505.2009 19 . vïng nhËn ®îc tÝn hiÖu tõ vÖ tinh n»m trong kho¶ng gi÷a 2 kinh ®é 81020’ vµ 278040’ Bµi tËp 12 (§H NT 98-99) 1)Mét xe cã khèi lîng m=1600kg chyÓn ®éng trªn mét ®êng trßn ph¼ng. kh«ng ma Dạy bồi dưỡng. V× chuyÓn ®éng trßn nªn vÖ tinh cã gia tèc híng t©m b»ng: mv 2 Fht= (h + R ) .GV THPT TÜnh Gia 2 Gäi vËn tèc dµi cña vÖ tinh trªn quü ®¹o lµ v. Bµi tËp 13 (§H TSNT 98-99) Mét vËt nhá A b¾t ®Çu trît tõ ®Ønh cña mét mÆt cÇu b¸n kÝnh R=90 cm xuèng díi. lùc nµy chÝnh lµ lùc hÊp dÉn cña Tr¸i mv 2 (h + R ) ®Êt ®èi víi vÖ tinh Fhd= (h + R) 2 .1 km/s c)§èi víi sãng cùc ng¾n. Nh vËy. cã b¸n kÝnh R=200m víi mét tèc ®é kh«ng ®æi 72 km/h. ta cã thÓ xem nh sãng truyÒn th¼ng tõ vÖ tinh xuèng mÆt ®Êt.103m/s hay tinh T GM 3 GM . víi VËy. kh«ng vËn tèc ban ®Çu.103(m)=42322km h=42322VÖ h 00 A B R O B v=3.1.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . Chó ý r»ng ω 2π = T .

C«ng a.ThÕ n¨ng 6.§Þnh luËt b¶o toµn vµ chuyÓn ho¸ n¨ng lîng B-C¸c bµi tËp vÒ c«ng vµ c«ng suÊt Bµi tËp 14 §Ó cÊt c¸nh.N¨ng lîng 5.2 vµ chuyÓn ®éng cña m¸y bay trªn ®êng b¨ng lµ nhanh dÇn ®Òu. hÖ sè c¶n nµy b»ng 0.v=2.C«ng cña träng lùc c.2009 20 . Cho gia tèc träng trêng g=10m/s2. TÝnh vËn tèc cña vËt A t¹i vÞ trÝ vËt b¾t ®Çu t¸ch khái mÆt cÇu. T×m v0 biÕt r»ng trong c¶ 3 trêng hîp. v2.GV THPT TÜnh Gia 2 s¸t.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . F0 lµ lùc lµm «t« chuyÓn ®éng víi vËn tèc v 1. Gi¶i:    Theo ®Þnh luËt II N ta cã: F + Fc = ma ⇒ F-kmg=ma V× lµ chuyÓn ®éng nhanh dÇn ®Òu nªn a= Tõ ®ã ta cã F=m( v2 + kg ) 2S v2 2S C«ng suÊt tèi thiÓu cña ®éng c¬ lµ v2 N=F. F2. xuèng dèc víi vËn tèc 7m/s råi ®i trªn mét ®êng n»m ngang víi vËn tèc v0.§Þnh luËt b¶o toµn c«ng 4.C«ng c¬ häc b. mét m¸y bay cÇn cã vËn tèc lµ 360 km/h vµ ph¶i ch¹y trªn mét ®o¹n ®êng b¨ng dµi 600m. Cho biÕt khèi lîng cña m¸y bay lµ 2 tÊn. Gi¶i: Gäi F1.C«ng suÊt 3. c¬ n¨ng A-Tãm t¾t mét sè kh¸i niÖm vµ c«ng thøc 1.106W=2000kW. c«ng suÊt cña «t« lµ nh nhau vµ lùc kÐo kh«ng phô thuéc vµo vËn tèc cña nã. 2S Bµi tËp 15 Mét xe «t« chuyÓn ®éng lªn dèc víi mét vËn tèc kh«ng ®æi v1=3/s.C«ng cña lùc ®µn håi 2. v3 th× theo ®Þnh nghÜa vÒ c«ng suÊt ta cã: F 1v1=F2v2=F3v3.v=m( + kg ). Coi dèc lµ thoai tho¶i. Dạy bồi dưỡng. lùc c¶n chuyÓn ®éng tû lÖ víi lùc nÐn vu«ng gãc cña m¸y bay lªn mÆt ®êng b¨ng. T×m c«ng suÊt tèi thiÓu cña ®éng c¬ ®Ó m¸y bay ®ã cÊt c¸nh ®îc.§éng n¨ng 7.Năm học 2008 .

Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh .§éng n¨ng vµ thÕ n¨ng cña tªn löa ë ®é cao nµy. v0=4. Chän chiÒu d¬ng lµ chiÒu chuyÓn O ®éng ta cã F1=kN = k(P-F2) (V× vËt coi lµ chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu).6 m trªn mÆt ph¼ng n»m ngang. coi cos α =1.2 m/s Bµi tËp 16 Mét tªn löa mang ®éng c¬ bay th¼ng ®øng tõ mÆt ®Êt lªn tíi ®é cao h=40km vµ ®¹t vËn tèc v=1. Dạy bồi dưỡng. Dèc tho¶i. ta cã: F1=kmgcos α +mg sin α F2=kmgcos α -mgsin α F0=kmg V× c«ng suÊt trong 3 trêng hîp ®Òu nh nhau nªn: (kmgcos α +mg sin α )v1=kmgv0 (1) (kmgcos α -mg sin α ) v2=kmgv0 (2) Rót gän vµ gi¶i hÖ ph¬ng tr×nh (1) vµ (2) ta ®îc v0=2cos α v1v 2 v1 + v 2 . Coi chuyÓn ®éng cña tªn löa lµ nhanh dÇn ®Òu vµ chuyÓn ®éng kh«ng cã vËn tèc ban ®Çu.GV THPT TÜnh Gia 2 Chän hÖ quy chiÕu g¾n víi mÆt ®êng.106 (J)=686kJ 1 v2 2h (chän HT§ trïng quü ®¹o chuyÓn b) Ta thÊy c«ng cña lùc ®Èy tªn löa b»ng tæng cña ®éng n¨ng vµ thÕ n¨ng.S. Bµi tËp 17 Ngêi ta kÐo mét kiÖn hµng cã khèi lîng lµ m=100kg trît trªn mét ®o¹n ®êng dµi S=49.4 km/s. chiÒu d¬ng lµ chiÒu chuyÓn ®éng.C«ng do ®éng c¬ tªn löa s¶n ra. Gi¶i: Ta cã A=F1.chiÒu d¬ng híng lªn) ⇒ F=mg+ma )h=mgh+ 2 mv2 =686. BiÕt lùc kÐo hîp víi mÆt ph¼ng n»m ngang mét gãc α =310 vµ hÖ sè ma s¸t k=0.33.Năm học 2008 . Gi¶i: a) Gäi F lµ lùc ®Èy ®éng c¬.2009 21 . ta cã A=Fh Nhng F-mg =ma vµ a= VËy A=(mg+m v2 2h ®éng. c. Cho biÕt khèi lîng cña tªn löa lµ m=500kg vµ søc c¶n cña kh«ng khÝ lµ kh«ng ®¸ng kÓ. nhng F2=F1tg α . H·y t×m: b. h·y t×m c«ng cña lùc kÐo.

dµi l1+l2 cã thÓ quay tù do quanh mét trôc n»m ngang O. §Þnh luËt b¶o toµn c¬ n¨ng Bµi tËp 18 Mét thanh nhÑ. Chän gèc thÕ n¨ng t¹i vÞ trÝ thÊp nhÊt cña m 2 (khi thanh th¼ng ®øng) Theo ®Þnh luËt b¶o toµn c¬ n¨ng ta cã W1=W2 hay: 2 m1v 21 m2 v 2 gl2(m1+m2)=m1g(l1+l2)+ (1) + 2 2 1 2 §ång thêi ω = l = l 1 2 kP kP v v (2) 2 g (m2 l 2 − m1l1 ) 2 m2 l 2 + m1l12 Tõ (1) vµ (2) ta ®îc v2= Bµi tËp 19 Mét vËt khèi lîng m trît kh«ng ma s¸t tõ ®Ønh mét mÆt cÇu xuèng díi.2009 22 . Gi¶i VËt b¾t ®Çu rêi khái mÆt b¸n m cÇu khi lùc nÐn vËt lªn mÆt cÇu (hay ph¶n lùc mµ mÆt cÇu t¸c dông lªn vËt) b»ng kh«ng. Hái tõ kho¶ng c¸ch ∆h nµo (tÝnh tõ ®Ønh mÆt cÇu) vËt b¾t ®Çu rêi khái mÆt cÇu? Cho b¸n kÝnh mÆt cÇu R=90 cm. Lêi gi¶i Chän c¸c vÞ trÝ 1 vµ 2 lµ c¸c vÞ trÝ t¬ng øng víi thêi ®iÓm thanh n»m ngang vµ th¼ng ®øng. TÝnh vËn tèc cña m O 1 vËt m2 t¹i vÞ trÝ thÊp nhÊt khi m2 thanh quay tù do tõ vÞ trÝ n»m ngang ®Õn vÞ trÝ th¼ng ®øng.GV THPT TÜnh Gia 2 VËy F1=kP-kF1tg α hay F1= 1 + ktgα vµ A= 1 + ktgα S=13500 (J).Năm học 2008 .Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . T¹i c¸c ®Çu cña thanh cã l1 l2 g¾n c¸c vËt nÆng. R mv 2 ⇒ N=mgcos α Ta cã -N+Pn= R mv R 2 =0 Dạy bồi dưỡng. khèi lîng t¬ng øng lµ m1 vµ m2.

a)TÝnh ®é d·n cña lß xo khi ë vÞo trÝ c©n k b»ng.Năm học 2008 . x lµ ®é biÕn d¹ng so víi mèc mµ ta chän lµm gèc thÕ n¨ng. -T¹i VTCB: mg=kx0 ThÕ n¨ng cña lß xo t¹i A vµ t¹i O: Wt1= 2 k(x0+x)2. b) Ta c/m ®îc r»ng. KÐo lß xo sao cho vËt ®Õn A víi OA=10cm råi truyÒn cho vËt vËn tèc v 0=2m/s. Gi¶i a)§é d·n ∆l = mg k =1cm. Lóc vËt ë O lß xo cha biÕn d¹ng. TÝnh vËn tèc cña vËt khi qua vÞ m trÝ c©n b»ng. Wt0= 2 kx02 1 1 1 ⇒ Wt1-Wt0= 1 2 kx2+kxx0. nÕu chän gèc thÕ n¨ng ®µn håi vµ thÕ n¨ng träng trêng t¹i vÞ trÝ c©n b»ng th× thÕ n¨ng cña hÖ vËt-lß xo t¹i vÞ trÝ bÊt kú chØ lµ thÕ n¨ng cña lß xo W= 2 kx2. b)KÐo vËt theo ph¬ng th¼ng ®øng xuèng díi mét kho¶ng x=2cm råi th¶ kh«ng vËn tèc ban ®Çu.74 A 2 2 2 m/s. Tõ ®ã v=3.2009 23 . Gi¶i Híng dÉn: WO=WA k Chän gèc thÕ n¨ng ®µn håi t¹i vÞ m trÝ c©n b»ng ta cã O 1 1 1 mv 2 = mv 2 0 + kx 2 . 1 Víi gèc thÕ n¨ng t¹i O nªn Wto=0.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . -ThÕ n¨ng träng lùc cña qu¶ cÇu t¹i A lµ Wt2=mg(-x) Dạy bồi dưỡng. VËy Wt1= 2 kx2+kxx0.GV THPT TÜnh Gia 2 (1) h= MÆt kh¸c theo ®Þnh luËt b¶o toµn c¬ n¨ng ta cã: mg ∆ mv 2 2 ⇒ v2=Rgcos α (2) R cos α R( R − ∆h) R = ⇒ ∆h = =30 2 2R 3 Tõ (1) vµg (2) ta cã ∆h = cm Bµi tËp 20 Mét lß xo cã ®é cøng k=100N/m vµ vËt nÆng khèi lîng m=100 g ®îc nèi víi nhau nh h×nh vÏ. TÝnh vËn tèc sau ®ã vËt qua O. LÊy g=10m/s2. Bµi tËp 21 Mét qu¶ cÇu khèi lîng m=100g treo vµo lß xo cã ®é cøng k=100N/m.

1 k Bµi tËp 22 §Ó ®o vËn tèc cña viªn ®¹n.2009 24 .35. Mét vËt cã khèi lîng m=12 kg ®îc th¶ nghØ tõ ®Ønh mét mÆt ph¼ng nghiªng kh«ng ma s¸t cã gãc nghiªng α =300. Hái: a)T¹i thêi ®iÓm lß xo bÞ nÐn cùc ®¹i lÇn thø nhÊt. Viªn ®¹n cã khèi lîng m vµ vËn tèc v0 chui vµo bao c¸t vµ sÏ n»m yªn. khèi ®· ®i theo mÆt ph¼ng nghiªng mét ®o¹n b»ng bao nhiªu? b)VËn tèc cña vËt lµ bao nhiªu khi nã võa va ch¹m vµo lß xo? Gi¶i a)Lùc ®µn håi cña lß xo tÝnh theo ®Þnh luËt Hóc: k= F m 4 =1. Gi¶i Híng dÉn: chän gèc thÕ n¨ng t¹i vÞ trÝ c©n b»ng cña tói c¸t. TÝnh vËn tèc cña viªn ®¹n. ¸p dông ®Þnh luËt b¶o toµn ®éng lîng ta M +m m cã: mv0=(M+m)V.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . theo ®Þnh 1 D luËt BTCN ta cã: kx =mglsin α víi l=AB. v0= =320m/s. §ã lµ mét bao c¸t cã khèi lîng M treo ë ®Çu mét sîi d©y dµi l. ta dïng con l¾c thö ®¹n. thÕ K n¨ng träng lùc t¹i B. ¸p dông b»ng sè: M=10kg.5 cm. m=100g. α =600. l Sau ®ã bao c¸t vµ viªn ®¹n sÏ lÖch khái vÞ trÝ c©n b»ng vµ d©y treo sÏ lÖch víi phêng th¼ng m M ®øng mét gãc α .Năm học 2008 .GV THPT TÜnh Gia 2 ThÕ n¨ng cña hÖ (vËt +lß xo) t¹i A lµ W t1+Wt2= 2 kx2+kxx0-mgx= 2 kx2. 1 2 1 1 kx2= 2 mv2 ⇒ v= m x =0.63m/s. VËy. Tõ ®ã. 2 2 Dạy bồi dưỡng.10 N/m ∆ l A Gäi A lµ ®iÓm nghØ ë ®Ønh dèc vµ B lµ ®iÓm dõng nhÊt k o thêi khi ®i tõ A ®Õn B. Theo ⇒V = §LBTCN 2 gl (1 −cos α) ta cã: 1 2 (M+m)V2=(M+m)gl(1-cos α ) 2 gl (1 − cos α ) . Bµi tËp 23 Mét lß xo câ thÓ bÞ nÐn 2cm bëi lùc 270N. Khèi dõng l¹i nhÊt thêi khi nã nÐn lß xo mét ®o¹n x=5. l=1m. H Chän gèc thÕ n¨ng ®µn håi t¹i B vÞ lß xo cha biÕn d¹ng.

1 kg nèi víi nhau qua lß xo kh«ng khèi lîng. Ta cã hMax= mg =0.292cm. T×m ®é nÐn cùc ®¹i cña lß xo.2009 m2 25 .10-2)2=62. c) Hßn ®¸ lªn cao ®îc bao nhiªu so víi vÞ trÝ mµ nã ®îc th¶? LÊy g=10m/s2 Lêi gi¶i: a)H»ng sè lß xo k= P mg = x x =784N/m 1 1 b)ThÕ n¨ng cña lß xo Wt= 2 kX2= 2 (x+30. Bµi tËp 24 m Mét hßn ®¸ khèi lîng 8kg n»m trªn mét c¸i lß xo.GV THPT TÜnh Gia 2 Suy ra AB = l= 2mg sin α =0. c)Khi th¶ th× thÕ n¨ng cña lß xo biÕn thµnh thÕ n¨ng träng t trêng mghMax. b)Khi cha ch¹m vµo lß xo vËt ®· ®i ®îc mét ®o¹n AO=l’=AB -l= 0. ®é cøng m1 Dạy bồi dưỡng.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . chuyÓn ®éng víi vËn tèc v2= 3m/s.. Lß xo bÞ nÐn 10 cm. Gia tèc cña vËt a=gsin α .NT) Hai vËt m1=1kg vµ m2=4.7 cm. Mét lß xo kh«ng khèi lîng.8 m=80 cm. Lêi gi¶i Theo §LBT§L ta cã: m1v1+m2v2=(m1+m2)v suy ra v=5m/s. a) H»ng sè cña lß xo lµ bao nhiªu? Ngêi ta ®Èy hßn ®¸ xuèng ®Ó k lß xo nÕn thªm 30cm råi th¶ ra.26.347m=34. Ngay tríc mÆt nã. Theo §LBT ®éng n¨ng (c¬ n¨ng b¶o toµn) ta cã: 1 2 m1v12 + 2 m2v22 = 2 (m1+m2)v2 + 2 kx2 1 1 1 Trong ®ã x lµ ®é nÐn cùc ®¹i cña lß xo. vËn tèc cña vËt ë o lµ v= 2al ' = 2 g sin α l' kx 2 Bµi tËp 24 Mét vËt nÆng khèi lîng m1 k m1=2kg trît kh«ng ma s¸t däc theo mét mÆt bµn víi vËn tèc m2 v1= 10m/s.7 (J).25m = 25cm. b) T×m thÕ n¨ng cña lß xo ngay tríc khi th¶. W Bµi tËp 25 (07. ®é cøng 1120N/m ®îc g¾n vµo c¹nh gÇn cña m2. Tõ ®ã x=0. vµ chuyÓn ®éng cïng ph¬ng víi nã cã mét vËt nÆng khèi lîng m2=5kg.Năm học 2008 .

GV THPT TÜnh Gia 2 k=625N/m. +Khi lß xo bÞ d·n tèi ®a: m2g-Nmin-Fmin=0.Năm học 2008 . NMax=m2g+FMax=m2g+m1g+ka (3) Theo ®Þnh luËt III Newton.4m/s.2009 26 .98N. g=9.6 cm råi th¶ cho m1 dao ®éng. V× m2 ®øng yªn   nªn P2 + F + N =0 (2) +Khi lß xo bÞ nÐn tèi ®a: m2g-NMax+FMax=0. T=0.25s. ω= b) vMax= ω A=a ω =0. a O m1 m2 m1 a O m2 Dạy bồi dưỡng. lß xo bÞ nÐn mét ®o¹n x0. ¸p lùc cùc ®¹i t¸c dông lªn bµn lµ P’Max= NMax=59. Víi FMax=k(x0+a). Nmin=m2gFmin=m2g+k(x0a) =m2g+kx0-ka=m2g+m1gka. Theo ®Þnh luËt II Newton. Víi Fmin=k(a-x0). c) T×m ¸p lùc cùc ®¹i. b)VËn tèc cùc ®¹i cña m1. T×m: a)Chu kú cña m1. Ta cã: m1g=kx0 (1) ë vÞ trÝ bÊt kú nµo cña m1 th× m2 ®Òu chÞu t¸c dông cña 3 lùc.8 m/s2. P’min=Nmin=39. c)T×m lùc cùc ®¹i vµ cùc tiÓu t¸c dông lªn bµn. cùc tiÓu t¸c dông lªn bµn: ë VTCB O. Lêi gi¶i a) ®øng yªn. m1 vµ lß xo lµ mét con l¾c ®µn håi VËy. VËy.98N. VËy. KÐo A khái VTCB 1 ®o¹n a=1.Ngêi biªn so¹n: Lª Quèc ThÞnh . k m1 =25rad/s . m1 dao ®éng.