ajratmufvSKyf&Sm;rSKESifh vlxktiftm;

ပီဒီအက္ဖ္ႏွင့္ ရယူရန္

aZmif*&efqpf (NT)
ေၿမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳ ဆိုတာ ဘာလဲ 

ေယဘုယ်အားၿဖင့္ေၿပာရရင္ေတာ့ ေၿမေအာက္လႈပ္ရွားမႈဆိုတာ …….. ကိုယ္ရဲ့ 
ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚဖို႔အတြက္ ေၿမေပၚမွာ 

လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေဆာင္ရြက္လို ့မရႏိုင္တဲ့ အေၿခအေန အခ်ိန္အခါ၊ အေၿခခံ 

ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြ ဆံုးရံွဳးေနတဲ့ အေၿခအေန အခ်ိန္အခါ စတဲ့ အေၿခအေန 
အခ်ိန္အခါမ်ိဳးေတြေအာက္မွာ ကိုယ္ရဲ့ ့လုပ္ေဆာင္စရာရိွတဲ့ ႏိုင္ငံေရး လုပ္ငန္း 

ေဆာင္တာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ေအာင္ 
လွ်ိဳ႔၀ွက္ၿပီး က်စ္က်စ္လစ္လစ္၊ သိုသိုသိပ္သိပ္နဲ ့စနစ္တက် လႈပ္ရွားရတဲ့ 

လွဳပ္ရွားမွဳမ်ိဳး ၿဖစ္ပါတယ္။ James Bond လိုမ်ိဳး တကုိယ္ေတာ္ လွ်ိဳ႔၀ွက္ စြန္႔စားခန္း 
ဖြင့္တ့အ
ဲ လုပ္ မ်ိဳး မဟုတ္ပါ။ ဦးေဆာင္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေအာက္မွာ ေၿမေအာက္ 
လွဳပ္ရွားမွဳရဲ့ သံမဏိစည္းကမ္းေတြနဲ႔ စနစ္တက် လုပ္ေဆာင္ရတာမ်ိဳးလည္း 
ၿဖစ္ပါတယ္။ 

ဒီလိ္ု ေၿမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳကို လုပ္ေဆာင္ၾကတဲ့ေနရာမွာ ႏိုင္ငံေရးဦးတည္ခ်က္ကို မူ 
တည္ၿပီး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး ၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အၾကမ္းဖက္တိုက္ခိုက္မွဳ 

ေတြအတြက္၊ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးလုပ္ဖို႔ ၿပင္ဆင္ဖို႔အတြက္၊ လူထုအံုၾကြမွဳ 

ေတြ၊ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳေတြ ေဖၚေဆာင္ဖို႔အတြက္ စသည္ၿဖင့္ ေနရာေဒသနဲ ့ အခ်ိန္အခါေတြအေပၚကို မူတည္ၿပီး ရည္ရြယ္ခ်က္ေတြက 

အမ်ိဳးမ်ိဳး ရိွႏိုင္၊ ကြဲၿပားႏိုင္ပါတယ္။ လက္ရိွၿမန္မာၿပည္ရဲ့ ့ဒီမိုကေရစီေတာ္လွန္ေရးမွာေတာ့ UG လုပ္ငန္း (ေၿမေအာက္လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ငန္း) ကို 
လုပ္ေဆာင္ရတဲ့ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ People Power လို႔ ေခၚတဲ့ လူထုအင္အားကို တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္နဲ႔ ့လူထုလႈပ္ရွားမႈ၊ 

လူထုေတာ္လွန္ေရးေတြကို ေဖၚေဆာင္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ၿဖစ္ပါတယ္။  ဒီ စစ္အုပ္စုရဲ ့အေၾကာက္ဆံုးလက္နက္ဟာ People Power လို ့ေခၚတဲ့ 
လူထုပဲ ၿဖစ္သလို၊ ၿမန္မာၿပည္မွာ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းၿပီး ဒီမိုကေရစီစနစ္ ထြန္းကားဖို႔ဆိုရင္လည္း လူထုလမ္းစဥ္ကလြဲလို႔ တၿခား 

နည္းလမ္းလည္း မရိွပါဘူး။ ယၡဳအေၿခအေနမွာလို  အေၿခခံ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရးေတြအားလံု ဆံုးရံွဳးေနတဲ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ဒီ လုပ္ငန္းေတြကို 
လုပ္ႏိုင္ဖို႔့အတြက္ကေတာ့ တနည္းပဲ ရိွပါေတာ့တယ္။ တကယ္ေတာ့လည္း ၿမန္မာၿပည္ရဲ့ လြတ္လပ္ေရး လႈပ္ရွားမႈက စလို႔ 

ေခတ္အဆက္ဆက္က ေတာ္လွန္ေရးေတြကို ၿပန္ၾကည္လိုက္ပါ။ အဂၤလိပ္ကို ေတာ္လွန္ဖို႔အတြက္ သခင္ေအာင္ဆန္း ေၿမေအာက္ကို 

ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္ကို ေတာ္လွန္ဖို႔အတြက္လည္း သခင္စိုးဟာ ေၿမေအာက္ကို ဆင္းခဲ့ပါတယ္။ ၈၈ အေရးေတာ္ပံုၾကီး အားေကာင္း 
ေမာင္းသန္ ၿဖစ္လာဖို႔အတြက္လည္း ဒီ ေၿမေအာက္နည္းနဲ႔ပဲ ၀ိုင္း၀န္းၿပီး ၿပင္ဆင္ခဲ့ၾကတာပါပဲ။ 

ဘာေၾကာင့္ ေၿမေအာက္လႈပ္ရွားမွဳ ဆိုတာကို လုပ္ဖို႔ ့လိုအပ္တာလဲ 
လက္ရိွ ၿမန္မာၿပည္တြင္းမွာက စစ္အုပ္စုရဲ့ ့ဖိႏွိပ္ေစာ္ကားမႈေတြ ပိုမို ၿပင္းထန္လာတာနဲ႔အမွ် လုထုရဲ့ မေက်နပ္မႈေတြ ၊ ခံၿပင္းမႈေတြ၊ 

ေတာက္ေခါက္သံေတြဟာလည္း တိုး၍ တိုး၍သာ လာေနပါတယ္။ အေပၚယံံ ၾကည့္ရင္ေတာ့ အဲဒီလို ဖိႏွိပ္မႈေတြအေပၚကို မေက်မနပ္နဲ႔ 

ေတာက္ေခါက္ရံုကလြဲလို ့ လက္ေတြ႔ၾကတဲ့ လူထုရဲ့တံုၿပန္မွဳဟာ မရိွေနသလိုမ်ိဳး၊ ၿငိမ္သက္ေနသလိုမ်ိဳး ၿဖစ္ေနပါတယ္။ (ဒါေတာင္ ၿပည္သူ 

လုထုက ဒီ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို မၾကိဳက္ဘူးဆိုတာကို ရတဲ့နည္းမ်ိဳးစံုနဲ ့သူတို႔ရဲ့ဆႏၵေတြကို ေဖၚထုတ္ ၿပသေနၾကတာပဲမလား။) ဒါကလည္း 

စား၀တ္ေနေရးေၾကာင့္၊ ၿပင္းထန္တဲ့ စစ္အုပ္စုရဲ ဖိႏွပ္မႈေတြေၾကာင့္လို ့တစိတ္တေဒသ ေၿပာလို႔ ရေပမယ့္၊ က်ေနာ္တို႔ဘက္က လူထု ယံုၾကည္ 
ကိုးစားေလာက္တဲ့ ၿပင္ဆင္မွဳေတြ၊  ဦးေဆာင္မွဳ ေပးႏိုင္မွဳေတြ အဆင္သင့္ မၿဖစ္ၾကေသးတာက ပိုၿပီး အဓိကက်တဲ့ အခ်က္လို႔

pmrsufESm - 1

rlydkif - ,ae@jrefrm

ေၿပာရပါလိမ့္မယ္။ ၿမန္မာၿပည္လူထုဟာ အၿမဲတမ္း တာ၀န္ေက်ခဲ့ပါတယ္။ ဂ်ပန္ေခတ္လို စကားေလးတခြန္းေၾကာင့္ အနည္းဆံုး 

လက္သည္းခြံ အခြာခံရၿပီး၊ အဆိုးဆံုး ဇာတ္ၿပတ္သြားႏိုင္တဲ့ေခတ္မ်ိဳးမွာေတာင္မွ မွန္ကန္တဲ့ ဦးေဆာင္မႈနဲ ့ စနစ္တက် ၿပင္ဆင္မႈ ရိွလာၿပီ 

ဆိုတဲ့အခါမွာ လွည္းေန ေလွေအာင္း ၿမင္ေဇာင္းမက်န္ ဖက္ဆစ္ေတာ္လွန္ေရးမွာ ပါ၀င္ ပူးေပါင္း ပံ့ပိုးခဲ့ၾကတာ၊ ေနာက္ ၈၈ အေရးေတာ္ပံု 
ၾကီးမွာ ပါ၀င္ခဲ့တာေတြဟာ မေ၀းေသးတဲ့ သမိုင္းသက္ေသေတြ ပါ။ 

ယခု ၿမန္မာၿပည္တြင္းမွာက စီကနဲ၊  ထီကနဲ ဆိုသလို  လူထု မေက်မနပ္မႈေတြ၊ မၿငိမ္မသက္မႈေတြ၊  ေပါက္ကြဲအံုၾကြမႈေတြဟာ အခ်ိန္မေရြး၊ 
ေနရာမေရြး ေပၚေပါက္လာႏိုင္တဲ့ အေၿခအေနမ်ိဳးမွာ ရိွေနပါတယ္။  ဒီလို အၿဖစ္အပ်က္ေလးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးကို အေျခခံၿပီး ၿဖစ္ေပၚ 

လာတာလည္း ၿဖစ္ခ်င္ၿဖစ္မယ္၊ သာမာန္ ဘာမဟုတ္တဲ့ ကိစၥေလးတခုမွာ အေၿခခံၿပီး ေပါက္ကြဲထြက္လာတာလည္း ၿဖစ္ခ်င္ ၿဖစ္မယ္။ 

ဘယ္လိုပဲၿဖစ္ၿဖစ္ ဖိလို႔ မခံႏိုင္တဲ့အဆံုးမွာ ၾကြမယ္ ဆိုတဲ့ အေျခခံေပၚကပဲ လာမွာပါ။ တကယ္ေတာ့ ဒါမ်ိဳး အၿဖစ္ အပ်က္ေလးေတြက 

ၿဖစ္လည္း ၿဖစ္ေန၊ ရိွလည္း ရိွေနပါတယ္။ အဲဒီလိုေတြ လႈပ္ရွား ရုန္းကန္မႈေတြ၊ မီးပြားေလးေတြ ၿဖစ္ေပၚလာခဲ့ရင္ ႏိုင္ငံေရးအေၿခခံနဲ ့လူထုၾကီး 
ဟာ အဲဒီလႈပ္ရွားမႈေတြထဲမွာ အခ်ိတ္အဆက္မိမိ ပါ၀င္ေနဖို႔ဟာ အင္မတန္မွ အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါမွလည္း ထီကနဲ၊ စီကနဲ ဆိုတဲ့ 

အေၿခအေနေတြကေန တစက္ကေန တမ်က္ႏွာလံုးကို ၿပန္႔သြားတဲ့အေၿခအေနမ်ိဳး ၿဖစ္ေအာင္ ေအာင္ လုပ္ႏိုင္မွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ တေနရာမွာပဲ 

ၿဖစ္ၿပီး တေနရာထဲမွာပဲ ပိတ္မိေနလို ့မရပါဘူး။ ရန္သူက အလြယ္တကူ ေခ်မႈန္း သြားပါလိမ့္မယ္။ လုပ္ခဲ့တ့ဲသာဓကေတြကလည္း ရိွၿပီးသားပါ။ 
ပြင့္ပင
ြ ့္လင္းလင္း ေၿပာရရင္ တစက္ကေန တမ်က္ႏွာလံုးကို ၿပန္႔သြားဖို ့လုိအပ္တဲ့ ၿပင္ဆင္မွဳေတြ၊ အထူးသၿဖင့္ စနစ္တက်နဲ ့လူထုေတြရဲ့ၾကား 
ထဲမွာ တည္ေဆာက္ထားတဲ့ ကြန္ယက္ေတြ အင္မတန္မွ အားနည္းေနပါတယ္။ 

အဲဒီလို ေပၚေပါက္လာႏိုင္တဲ့ အေၿခအေနေကာင္း၊ အခြင့္အခါေကာင္းေတြနဲ႔ လူထုၾကီး ခ်ိတ္ဆက္မိသြားႏိုင္ေစဖို႔ဆိုရင္ အဓိက အေရးၾကီးတဲ့ 

အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ လိုအပ္ပါတယ္။ 

၁။ ပထမအခ်က္ ကေတာ့ ၿပည္သူလူထုရဲ ့ၾကားထဲမွာ ႏိုင္ငံေရးအသိအၿမင္၊ ေတာ္လွန္ေရးအသိအၿမင္ အတိုင္းအတာတခုအထိ ႏိုးၾကားေနဖို႔ 
လိုၿပီး၊ ကိုယ္နဲ ့ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေတြ႔ႀကံဳ ခံစားေနရတဲ့ လူမႈဘ၀ဒုကၡေတြ၊ ဖိႏိွပ္မႈေတြေအာက္ကေန ရုန္းထြက္ လြတ္ေၿမာက္လိုတဲ့ 

ၿပင္းျပတဲ့ဆႏၵေတြရိွေနဖို ့လိုပါတယ္။  ဒီေနရာမွာ တခ်ိဳ ့ေတြက ေၿပာၾကပါတယ္၊ လူထုက ဒီ စစ္အစိုးရကို္ ဒါေလာက္ မုန္းေနတာေတာင္ ဒီ 

ႏိုင္ငံေရး၊ ေတာ္လွန္ေရး အေတြးအေခၚဆိုတာေတြက လိုေသးလို႔လား ဆိုၿပီး ပါ။ လိုပါတယ္။ မေက်နပ္လို ့ သူအလိုလို ထၿပီး ေပါက္ကြဲတာနဲ ့ 
ႏိုင္ငံေရး အသိတရားကို အေၿခခံၿပီး အခ်ိတ္အဆက္မိတဲ့ လူထုအံုၾကြမွဳ၊ လူထုလွဳပ္ရွားမွဳက မတူပါဘူး။ ေနာက္ လက္ရိွအေၿခအေနမွာက 

ပ်က္ၿပားေနတဲ့ စီးပြားေရးစနစ္ရဲ့ေအာက္မွာ လူထုဟာ အၿပင္းအထန္ ရုန္းကန္ေနၾကရတဲ့ အေၿခအေနမ်ိဳး ၿဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ရဲ့၀မ္းေရး 

အတြက္ကလြဲလို ဘယ္ဟာကိုမွ စိတ္မ၀င္စားႏိုင္ပါဘူး။ သိပ္လည္း ရွည္ရွည္ ေေ၀းေ၀းေတြ မေတြးႏိုင္ပါဘူး။ ကုလသမဂၢရဲ့ လူ ့အခြင့္အေရး 
ေၾကညာစာတမ္းေတြ ဘာေတြကိုလည္း သိပ္ စိတ္မ၀င္စားႏိုင္ပါဘူး။ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္မွာ ေတြၾကံဳ ခံစားေနရတဲ့ လူမွဳဘ၀ ဒုကၡေတြ 
ဘယ္လို အဆင္ေၿပႏိုင္မလဲ ဆိုတာပဲ စိတ္၀င္စားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဒီ ၿပႆနာေတြရဲ့အရင္းခံက ဘာ၊ သူတို ့အတြက္ အနာဂတ္ 

ေမွ်ာ္လင္ခ်က္က ဘယ္သို ့၊ စသည္ၿဖင့္ သူတို ့လက္ေတြ႔ဘ၀အသိကေန ေပးႏိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအၿမင္ကို မီးေမာင္းထိုးၿပရမွာပါ။ ဒါမွလည္း 

လူထုထဲမွာ ရိွေနတဲ့ ေယဘုူယ်ဆန္တဲ့ မေက်နပ္ခ်က္ေတြကေန လက္ေတြက်တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ ၿဖစ္လာေအာင္ ေပါင္းစပ္ေပးႏိုင္မွာပါ။ 
၂။ ဒုတိယအခ်က္ ကေတာ့ လူထုနဲ ့ ဒီလို ေပၚလာတဲ့အခြင့္အေရးေတြကို ေပါင္းစပ္ေပးႏိုင္တဲ့ အရည္အခ်င္းရိွတဲ့ (ေကဒါေတြ) တက္ၾကြ 
လႈပ္ရွားသူေတြကလည္း လူထုေတြရဲ့ၾကားထဲမွာ အဆင္သင့္ရိွေနဖို႔ ပါ။ ဒီ ဒုတိယအခ်က္ ၿပည္စံုေနမွလည္း ပထမအခ်က္ကို ထိထိမိမိ 

ေဖၚေဆာင္ႏိုင္မွာ ပါ။ အဲဒီ အဓိက အခ်က္ႏွစ္ခ်က္ ၿပည္စံုေနဖို႔အတြက္ဆိုရင္ေတာ့ အခုထဲက အားလံုးက တစိုက္မတ္မတ္နဲ ့ စနစ္တက် 
ၿပင္ဆင္ရပါမယ္။ ငါးကို ုၿမင္မွ ငါးစာကို ခ်သလိုမ်ိဳး လုပ္လို ့မရပါဘူး။ သိပ္ ေနာက္က်သြားပါလိမ့္မယ္။ ေရရွည္ ၿမွဳပ္ႏွံၿပီး အခြင့္အခါေကာင္း 
ကို ေစာင့္ရပါလိမ့္မယ္။ အဓိက က စိတ္ရွည္ရမယ္၊ စနစ္က် ရမယ္၊ လွ်ိဳ႔၀ွက္ရပါလိမ့္မယ္္။ 

လက္ရိွ ၿမန္မာၿပည္ရဲ့ ဒီမိုကေရစီ ေတာ္လွန္ေရး အေၿခအေနက တခ်ီထဲနဲ ့ နအဖ စစ္အုပ္စုကို ေနာက္ေကာက္ (knock­out) ထိုးၿပီး 

စည္း၀ိုင္းအၿပင္ဖက္ ပို႔ႏိုင္ဖို ့ဆိုတဲ့ ၿဖစ္ႏိုင္ေျခ နည္းပါးပါတယ္။  ထူးၿခားတဲ့ ၿပည္တြင္းၿပည္ပ ၿဖစ္ေပၚတိုးတက္မႈေတြ၊ ရိုက္ခတ္မႈေတြ ရိွလာ၊ 
ၿဖစ္လာရင္ေတာ့  တမ်ိဳးတဖံု ေၿပာင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ၿဖစ္လာႏိုးနဲ ့ထိုင္ ေစာင့္ေနရမယ့္ဟာေတြ မဟုတ္ပါ။ အဲဒီလို ဟိုလူကို 

ေမွ်ာ္လိုက္၊  ဒီဟာကို ေမွ်ာ္လိုက္ နဲ ့ၾကာလာရင္ ေမွ်ာ္ေတာ္ေဇာနဲ ့ ေမာလာတာသာ အဖတ္တင္သြားပါလိမ့္မယ္။ အေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုရဲ့

pmrsufESm - 2

rlydkif - ,ae@jrefrm

ပထမဦးဆံုးသမၼတၾကီးၿဖစ္တဲ့ ေဂ်ာ့ ၀ါရွင္တန္ ေၿပာဖူးတဲ့စကားတခြန္း ရိွပါတယ္။“သက္ဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသား အက်ိဳး စီးပြားေဘာင္ကို ေက်ာ္၍ 
မည္သည့္ ႏိုင္ငံကိုမွ မယံုၾကည္အပ္ေပ” ဆိုတာပါ။ ေနာက္တခုက အဲဒီလို ေမွ်ာ္လင့္ၿခင္း အၿခားတဖက္မွာ ဘာရိွတတ္လဲဆိုေတာ့ သူတပါး 
ကို အားကိုးခ်င္စိတ္က မ်ားလာၿပီး ကိုယ့္ ကိုယ္ကိုယ္လည္း ယံုၾကည္မွဳ နည္းလာတတ္ပါတယ္္။ အဲဒီလိုမ်ိဳးက ႏိုင္ငံေရးသမားေတြၾကား 

ထဲမွာပဲ အဓိက ၿဖစ္ေလ့ၿဖစ္ထ ရွိပါတယ္။ ဒီ ေရာဂါ ၿပည္သူလူထုၾကီးဆီကို ကူးစက္ မသြားရေအာင္ ႏိုင္ငံေရး တက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူတိုင္းက 
ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ 

ကုိယ့္ကုိယ္ကုိယ္ ႏိုင္ငံေရးသမား၊ ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူလုိ ့ခံယူထားသူေတြအေနနဲ႔ ႏို္င္ငံေရး ၿဖစ္ေပၚေၿပာင္းလဲမွဳၿဖစ္စဥ္ေတြမွာ 
ကိုယ့္ဆႏၵအရ ၿဖစ္ခ်င္တာနဲ႔ တကယ္ လက္ေတြ႔မွာၿဖစ္လာတဲ့ အၿဖစ္အပ်က္ေတြဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ထပ္တူ မက်တတ္ဘူးဆိုတာကို 
ေလးေလးနက္နက္ သိထားၾကမွာပါ။ လက္ရိွဗမာၿပည္ရဲ့ ဒီမိုကေရစီ ေတာ္လွန္ေရးမွာ ၿဖစ္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆံုးကေတာ့ ပံုစံအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ ့ 

အဆင့္ဆင့္ေသာ တိုက္ပြဲစဥ္ေတြကို ၿဖတ္သန္းၿပီးမွ ေနာက္ဆံုးပန္းတိုင္ကို တက္လွမ္းႏိုင္မယ့္ အေၿခအေန ပါ။ ကိုယ့္ ဘက္က ၿပင္ဆင္ 
ထားတာ ၿပည့္စံုေနမယ္၊ ခိုင္မာေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ေအာင္ပြဲပန္းတိုင္ဆီကို လ်င္လ်င္ျမန္ၿမန္ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ ခ်ီတက္သြားႏိုင္မွာပါ။ 

ဒီလို People Power ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို အေကာင္အထည္ေဖၚႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ သာမာန္ ၿငိမ္သက္ေနတဲ့အေၿခအေနေတြေအာက္မွာ လူထုကို 
ႏိုင္ငံေရးအရ အသိအၿမင္ ႏိုးၾကားေအာင္ လွ်ိဳ႔၀ွက္ၿပီး ၀ါဒၿဖန္ ့လွံဳ႔ေဆာ္ေပးမယ့္ေကဒါ ေတြ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ ထူးၿခားတဲ့အေၿခအေန 
ပံုစံမ်ိဳးစံု၊ တိုက္ပြဲသ႑ာန္မ်ိဳးစံုမွာလူထုကို ဦးေဆာင္ လမ္းၿပေပးႏိုင္၊ တိုက္ပြဲေတြ လွဳပ္ရွားမွဳေတြနဲ ့ စနစ္တက် ေပါင္းစပ္ ေပးႏိုင္တဲ့ ေကဒါ 

ေတြ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ လူထုရဲ့ၾကားထဲမွာ အဆင္သင့္ ရိွေနဖို႔ လူထုနဲ႔ တသားထဲ ရိွေနဖို ့လိုပါတယ္။  အဲဒီလို ရိွေနဖို ့ဆိုတာကလည္း 
ေန႔့ခ်င္းညခ်င္း ၿဖစ္လာႏိုင္တဲ့ ကိစၥေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ိန္ယူ ၿပင္ဆင္၊ တည္ေဆာက္ရပါလိမ့္မယ္။ 

ဒီလို ၿပင္ဆင္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ဒီေလာက္ေတာင္ ဥပေဒမဲ့  ဖိႏွိပ္ေနတဲ့ မင္းမဲ့စရိုက္ဆန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မွဳေအာက္မွာ ေရြးစရာလမ္းက သိပ္ 
မရိွေတာ့ပါဘူး။ တခုပဲ ရိွပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေၿမေအာက္နည္း၊ လွ်ိဳ႔၀ွက္တဲ့ နည္း ပါ။ ေနာက္ ေၿမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳ နည္းလမ္း ဆိုတာ 

ကလည္း အသစ္အဆန္းနည္းလမ္း မဟုတ္ပါဘူး။ ကမၻာအရပ္ရပ္က မတရား ဖိႏိွပ္တဲ့အစိုးရေတြ၊ မတရား က်ဴးေက်ာ္သူေတြကို  ဒီလိုပဲ 
ေတာ္လွန္တိုက္ပြဲ ၀င္ခဲ့ၾကၿပီး ေအာင္ပြဲေတြ ရခဲ့ၾကတာပါ။ အခုက one click မွာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ သတင္းေတြ အမ်ားၾကီး စီးဆင္း 
သြားႏိုင္တဲ့ သတင္းေခတ္ၾကီး ပါ။ တီထြင္ ၾကံဆ နည္းလမ္းရ ပါ။ 

ဒီလို ၿပင္ဆင္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ လုပ္ဖို႔အတြက္ဆိုရင္ ၿပည္တြင္းက တက္ၾကြလွဳပ္ရွားသူေတြကပဲ လုပ္ေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။ မ်ိဳးဆက္သစ္ 
ေတြက အဓိက က်ပါလိမ့္မယ္။ လက္ရိွ အေၿခအေနမွာ ဘက္ေပါင္းစံု အေၾကာင္းတရားေတြက အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ ကို ဒီလို 

အလုပ္ေတြလုပ္ဖို ့ အေၿခအေန မေပးပါဘူး။ လူထုနဲ႔့ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ မေပါင္းမိသြားေအာင္ ရန္သူက အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ 
အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ရဲ ့ ေခါင္း၊ ခါး၊ ေၿခ၊ လက္ေတြ အကုန္ ၿဖတ္ထားၿပီးသားပါ။ ေနာက္ ၈၈ မ်ိဳးဆက္အကုန္လံုးနီးပါးကိုလည္း ေထာင္ႏွစ္ရွည္ေတြ 
ခ်ထားၿပီး လူထုနဲ ့ေ၀းရာေတြဆီကို ပို႔ထားပါတယ္။ ေနာက္ သတိၿပဳရမွာတခ်က္က ေၿမေအာက္လုပ္ငန္းစဥ္ေတြေၾကာင့္ အမ်ိဳးသား 

ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္ကို သြားၿပီး မထိခိုက္ေစခ်င္ပါ။ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္မွလား ဆိုေတာ့လည္း မဟုတ္ပါဘူး။ အၿခားေသာ ေၿမေပၚ 
အဖြဲ႔့အစည္းအားလံုးနဲ႔ ေၿမေပၚ ေၿမေအာက္ လိုင္းပူးလို႔ မရပါဘူး။ လိုင္းပူးမိရင္ ႏွစ္ဖက္စလံုး အက်ိဳးမဲ့ေစၿပီး ရန္သူကို အၿမတ္ထြက္ေစ 
ပါလိမ့္မယ္။ 

ၿပည္သူလူထုဆိုတာ ဘယ္သူေတြလဲ 
ဗမာၿပည္ရဲ ့ ဒီမိုကေရစီေတာ္လွန္ေရးမွာ ဒီ ေၿမေအာက္လႈပ္ရွားမွဳလုပ္ငန္းရဲ ့အဓိက ဦးတည္ရည္ရြယ္ခ်က္က လူထုအင္အားကို တည္ေဆာက္ 
ဖို ့ပါ။  ဒီေနရာမွာ ၿပည္သူလူထုဆိုတာကို ဘယ္လို အဓိပၸါယ္ ဖြင့္မလဲ။ လယ္သမားေတြ၊ အလုပ္သမားေတြ၊ ပညာတတ္္ေတြ၊ စစ္အစိုးရရဲ့ 

လက္ေ၀ခံေတြ မဟုတ္တဲ့ အငယ္တန္း ကုန္သည္ ပြဲစားေတြ၊ လူငယ္ေက်ာင္းသားေတြ၊ အေမွ်ာ္အၿမင္ရိွတဲ့ တိုင္းခ်စ္ၿပည္ခ်စ္ တပ္မေတာ္သား 
ေတြနဲ႔ က်ဘမ္း လက္လုပ္လက္စားေတြ  အတန္းအစားအစံုအားလံုး ၿပည္သူလူထုဆိုတာထဲမွာ ပါ၀င္တယ္ဆိုတာကို သတိၿပဳရပါလိမ့္မယ္။ 

အုပ္စုတခုထဲကိုပဲ ဦးတည္ထားလို႔ မရပါဘူး။ အုပ္စုတိုင္းမွာသူတို ့ရဲ့ ထူးၿခားတဲ့ ၀ိေသသလကၡဏာ ကိုယ္စီ ရိွၾကပါတယ္။ အဲဒီ ထူးၿခားခ်က္ 
ေတြကို နားလည္ရပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္အုပ္စုက အတက္ၾကြဆံုးၿဖစ္ၿပီး ေရွ႔တန္းက ပါလဲ၊ ဘယ္အုပ္စုကေတာ့ စုစည္းရ၊ စည္းရံုးရ အခက္ဆံုး

pmrsufESm - 3

rlydkif - ,ae@jrefrm

ၿဖစ္မလဲ စတာေတြကို သူတို႔ရဲ့ လူမွဳစီးပြားအလႊာနဲ႔ လူအဖြဲ႔အစည္းေတြထဲမွာ  သူတို႔ က်င္လည္ တည္ရိွေနတဲ့ ပံုသ႑ာန္ေတြ၊ ဆက္စပ္မႈေတြ 
ကို အထူးၿပဳၿပီး ခ်ဥ္းကပ္ စည္းရံုးရပါလိမ့္မယ္။ 

သာဓကအားၿဖင့္ လူငယ္ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ အလုပ္သမားေတြ ၀န္ထမ္းေတြကို ႏိွဳင္းယွဥ္ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ လူငယ္ေက်ာင္းသားေတြဟာ 

အစဥ္အလာအားၿဖင့္ ဗမာၿပည္ႏိုင္ငံေရးမွာ ေရွ ့တန္းက အတက္ၾကြဆံုး ပါ၀င္တဲ့ အစုအေနနဲ႔ ေတြ႔ရမွာ ၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း လူငယ္ၿဖစ္တဲ့ 
အတြက္ တက္ၾကြတယ္၊ စြန္႔လႊတ္ စြန္႔စားလိုစိတ္ ရိွတယ္၊ အမွန္တရားကို ၿမတ္ႏို္းတယ္။ ေနာက္တခုက ေက်ာင္းတို႔၊ တကၠသိုလ္တို႔ဆိုတဲ့ 

ေနရာမ်ိဳးမွာ တက္ေနရတဲ့အတြက္ တေနရာထဲမွာ  တစုတစည္းထဲ ရိွေနတယ္၊ အခ်င္းခ်င္းလည္း ထိေတြ႔မွဳကလည္း အတိုင္းအတာတခုအထိ 
ရိွေနၿပီးသားၿဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း အလုပ္ရံုေတြ၊ ရံုးေတြမွာ တစုတစည္းထဲ ရိွေန၊ ထိေတြ႔ေနတဲ့ အလုပ္သမားေတြ ၀န္ထမ္းေတြက်ျပန္ 
ေတာ့  လူငယ္ေက်ာင္းသားးေတြေလာက္ ေရွ႔တန္းကေနၿပီး ႏိုင္ငံေရး လွဳပ္ရွားတက္ၾကြမွဳေတြမွာ မပါႏိုင္ၾကၿပန္ဘူး။  ဒါကလည္း သဘာ၀ 

က်တယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆိုေတာ့ သူတို႔ဟာ ရံုးေတြ ဌာနဆိုင္ရာ ဥပေဒစည္းကမ္းေတြနဲ ့စစ္တပ္ေလာက္နီးနီး ခ်ည္ေႏွာင္ခံထားရပါတယ္။ 

ဒါေပမယ့္ သူတို႔ဟာ အစိုးရရဲ့လုပ္ငန္းေတြကို လည္ပတ္မွဳေတြ အကုန္ရပ္သြားေအာင္ လုပ္ႏိုင္သူေတြ ၿဖစ္ပါတယ္။ အစိုးရဲ့ အားနည္းခ်က္ေတြ၊ 
လည္ပတ္မွဳ နည္းစနစ္ေတြကို သိ နားလည္ထားသူေတြလည္း ၿဖစ္တယ္။  ဆိုလိုခ်င္တာက အုပ္စုတိုင္းမွာ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္ 

ရွိွတယ္။ အဓိက ကေတာ့ သူတို႔ တည္ရိွေနတဲ့ ပံုသ႑ာန္နဲ႔ လူအဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ ရိွေနတဲ့ ဆက္စပ္မွဳေတြ ကို အထူးၿပဳၿပီး ခ်ဥ္္းကပ္ စည္းရံုး 
တတ္ဖို႔ပါ ပဲ။ ဘယ္အစုမွာရယ္လို႔ တရားေသ မွတ္ထားလို႔ မရႏိုင္ဘူး။ အဲဒီ အစုေတြထဲမွာ ပါ၀င္ေနၾကတဲ့ တဦးခ်င္းစီရဲ့ ႏိုင္ငံေရး ႏိုးၾကား 
တက္ၾကြမွဳ အတိုင္းအတာက ပို အေရးပါ ပါတယ္။ 

ႏိုင္ငံေရးအရ တက္ၾကြႏိုးၾကားမႈကို မူတည္ၿပီး ၿပည္သူလူထုထဲမွာက သာမာန္အားၿဖင့္ အပိုင္းသံုးပိုင္းနဲ႔ ဖြဲစည္းထားတယ္လို ့ေၿပာလို႔ 

ရပါတယ္။ ၁၊ ႏိုင္ငံေရးအရ ႏိုးၾကား တက္ၾကြေနတဲ့ အစု ၂၊ သာမန္ အုပ္စု နဲ ့ ၃၊ ေဖါက္ၿပန္တဲ့ ဆန္က်င္ဘက္အုပ္စု ဆိုၿပီး ၿဖစ္တယ္။ 

၁၊ ပထမ အစုၿဖစ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရးအရ ႏိုးၾကား တက္ၾကြေနတဲ ့အစု။ 
ဒါက ပထမအစု ၿဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးအရ ႏိုးၾကား တက္ၾကြတဲ့ အစု (သို႔မဟုတ္) ႏိုင္ငံေရးကို အတိုင္းအတာတခုအထိ စိတ္၀င္စားၿပီး၊ ကမၻာနဲ႔ 
ၿမန္မာၿပည္မွာ လတ္တေလာ ၿဖစ္ပ်က္ေနတာေတြကို အနည္းနဲ ့အမ်ားဆိုသလို သိၿမင္ ၿခံဳငံုမိထားတဲ့ အစု ၿဖစ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးကို ဘယ္လို 
ပံုစံနဲ႔ စိတ္၀င္စားေနတယ္ဆိုတာကေတာ့ ၾကီးျပင္းတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ ့လူအဖြဲ႔အစည္းထဲ မွာပါ၀င္တဲ့အခန္းက႑ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ကြဲၿပား 
တတ္္တယ္။ ဥပမာအားၿဖင့္ေတာ့ လူငယ္၊ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ပညာတတ္္ လူလတ္တန္းစားထဲက တခ်ိဳ႔ဟာ ဒီ အစုထဲမွာ အက်ံဳး၀င္ 
တတ္တယ္။ ဒါေပမယ့္လည္း ေနရာေဒသနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ အသိုင္းအ၀ိုင္းေပၚကိုလည္း မူတည္ပါေသးတယ္။  ဒီအစုဟာ အေရးရယ္ 
အေၾကာင္းရယ္ဆို ေရွတန္းက ပါတတ္တဲ့ အစု လို႔ ေၿပာလို႔ရေပမယ့္ ဗမာၿပည္ လူအဖြဲ ့အစည္းမွာ အနည္းစုပဲ ၿဖစ္တယ္။ 

၂၊ ဒုတိယအစု သာမန္ အုပ္စု 
ဒီ အစု ဟာ လက္ရိွအေျခအေနမွာ ၿမန္မာၿပည္ လူအဖြဲ႔အစည္းမွာ အမ်ားစုကို ကုိယ္စားၿပဳထားတယ္။ စစ္အစိုးရ မေကာင္းတာကိုလည္း 
သိတယ္၊ အဲဒီ ဖိႏွိပ္မႈေတြကိုလည္း ခံစားေနရတယ္၊ ဒါေပမယ့္ အေၾကာင္း အမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ (ခ်ည္ေႏွာင္မွဳေတြေၾကာင့္၊ တစုတစည္းထဲ 
စုစည္းႏိုင္တဲ့ အေျခအေနမေပးမွဳေၾကာင့္၊ စီးပြါးေရး က်ပ္တည္းမွဳေၾကာင့္) ႏိုင္ငံေရးဘက္ကို ဦး မလည္ႏိုင္ဘူး၊ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ 

ဘာသိဘာသာ ေနတယ္။ ႏိုင္ငံေရး အသိအၿမင္ အားနည္းသလို၊ ႏိုင္ငံေရးအေပၚ စိတ္၀င္စားမွဳလည္း အားနည္းတယ္။ ဒါက အေျခအေန 
အားလံုးနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ 

ဒီအုပ္စုထဲမွ ဥပမာအားၿဖင့္ ၀န္ထမ္းေတြ၊ တေန႔လုပ္ တေန႔ ့စားရတဲ့ လက္လုပ္လက္စားေတြ၊ အိမ္ရွင္မေတြ၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး 
ခက္ခဲတဲ့ အရပ္မွာ ေနၾကသူေတြ၊ ေက်းလက္ၿပည္သူေတြ မ်ိဳးစံု ပါ၀င္ႏိုင္တယ္။ တပ္မေတာ္ထဲက တိုင္းခ်စ္ၿပည္ခ်စ္ တပ္မေတာ္သား 

ေတြလည္း ပါ၀င္ႏိုင္တယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီအုပ္စု ၾကီး က အခရာက်တယ္။ ဒီ အုပ္စုၾကီး တကယ္ ရုန္းကန္ထၾကြလာၿပီဆို ရင္ စစ္အုပ္စု 
မ်က္ၿဖဴဆိုက္ၿပီ ပဲ။ ၈၈ အေရးေတာ္ပံုနဲ ့၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲမွာတုန္းက ဒီအုပ္စုၾကီး အေနနဲ႔ ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် လႈပ္ရွားမႈထဲကို 

ပါ၀င္ခဲ့တဲ့အတြက္ ေအာင္ၿမင္မွဳေတြ ရခဲ့တာ ၿဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၇ ေရႊ၀ါေရာင္အေရးအခင္းကာလတုန္း က ဒုတိယအုပ္စုရဲ့ ေထာက္ခံ

pmrsufESm - 4

rlydkif - ,ae@jrefrm

မွဳကို ရခဲ့ေပမယ့္  လွဳပ္ရွားမွဳထဲကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ပါ၀င္လာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ခဲ့၊ မစည္းရံုးႏိုင္ခဲ့လိုက္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ရန္သူက လက္ဦးမွဳ 
ယူၿပီး ၿဖိဳခြင္းသြားႏိုင္တာ ၿဖစ္တယ္။ 

၃၊ တတိယအစု ေဖါက္ၿပန္တဲ့ ဆန္က်င္ဘက္အုပ္စု 
တတိယအစုကေတာ့ ဒီစနစ္ၾကီးနဲ ့ ဒီေခတ္ၾကီးကို သူတို႔ရဲ့ အက်ိဳးစီးပြါးေတြနဲ ့ထပ္တူက်ေနလို ့ ဒီအတိုင္း ဆက္လက္ ရိွေနေစခ်င္တဲ႔အုပ္စု 
ၿဖစ္တယ္။ အဓိက ကေတာ့ စစ္အုပ္စုကိုယ္တိုင္ပဲ ၿဖစ္တယ္။ ဒီအုပ္စုထဲမွာသူတို ့ရဲ ့ေဒါက္တိုင္ေတြၿဖစ္တဲ့ ၾကံဖြတ္ အမာခံေတြ ပါတယ္။ 
စြမ္းအားရွင္ဆိုတာေတြ ပါတယ္။  ေအးလြင္တို ့၊ ၀ံသာႏု NLD တို ့၊ အလံနီပ်က္တို ့လို  အရိုးအရင္း ကိုက္ေနရတဲ့သူေတြ ပါတယ္။ 

စစ္အစိုးရနဲ ့အက်ိဳးစီးပြါးခ်င္း ဆက္စပ္ေနတဲ့ စီးပြါးေရးသမားေတြ ပညာရွင္တခ်ိဳ႔လည္း ပါတယ္။ ဒီ တတိယအုပ္စုဟာ အနည္းစု ျဖစ္ေပမယ့္ 
လက္ရိွအေျခအေနမွာ က်န္တဲ့ ပထမနဲ႔ ဒုတိယအုပ္စုကို  ထိမ္းခ်ဳပ္ထား ဖိႏွိပ္ထားႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီ အုပ္စုရဲ့အင္အားကို ရေအာင္ 
အသံုးျပဳၾကရမွာ ျဖစ္တယ္။ 

ႏိုင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ၊ ေကဒါေတြဟာ ကိုယ္ရဲ့ အနီးအနား ပတ္၀န္းက်င္မွာရိွေနတဲ့ လူထုထဲက အနည္းစုၿဖစ္ေပမယ့္ ႏိုင္ငံေရးအရ 
ႏိုးၾကား တက္ၾကြတဲ့ အုပ္စုၿဖစ္တဲ့ ပထမ အုပ္စုထဲက ထက္သန္ၿပီး၊ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ရိွတဲ့သူေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႔ စည္းရံုးမႈကို 
ပထမဦးဆံုး လုပ္ေဆာင္ရပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ရဲ့ အေထြေထြ မေက်နပ္ခ်က္ေတြ၊ ခံစားမွဳေတြနဲ႔ လက္ေတြ႔က်တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြ 

ၿဖစ္လာေအာင္ ဖန္တီး ေၿပာင္းလဲပစ္ရပါမယ္။ လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ရိွေနၿပီဆိုရင္လည္း လွဳပ္ရွားမွဳနဲ႔ ေပါင္းစပ္ၾကရပါမယ္။ အဲဒါကေတာ့ 

ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြ လူထုလုပ္ငန္းစဥ္၊ လူထုစည္းရံုးေရး ဘယ္ေလာက္ ကြ်မ္းက်င္တယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ေပၚမွာ မူတည္္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ 
ေတြနဲ႔ ပထမအစုနဲ႔ တသားထဲျဖစ္သြားၿပီဆိုရင္ အဲဒီကတဆင့္ လူထုထဲက ဒုတိယအစုကို လက္ေတြ႔ဆန္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ႏိုးၾကား တက္ၾကြမွဳ 
ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ေအာင္၊ လွဳပ္ရွားမွဳေတြထဲကို လက္ေတြ႔ ပါ၀င္လာေအာင္ ဆက္လက္ ႀကိဳးပမ္းရပါလိမ့္မယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ အင္အားစု ၂ ခု 
ေပါင္းၿပီး တတိယအုပ္စုအေပၚ အႏိုင္ယူႏိုင္ေအာင္၊  တတိယအုပ္စု ျပိဳကြဲ ပ်က္စီးေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ့ 

အေျခအေနမွာ ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ ထူးျခားခ်က္တခုကေတာ့ တတိယအုပ္စုထဲက တခ်ိဳ႔နဲ႔ ပထမအုပ္စုနဲ႔ ေပါင္းစည္းႏိုင္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းတခ်ိဳ႔ 
ရွိေနတာပါပဲ။ အဲဒီအေျခအေနဟာ သိတ္ စိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းပါတယ္။ 

သို႔ေသာ္လည္း တခါတေလက်ရင္ လူထုဟာ မခံႏိုင္ေတာ့တဲ့အဆံုး တိုက္တြန္းဦးေဆာင္မွဳ မပါဘဲ သူ႔ဘာသာ သူ လႈပ္ရွားမႈကို စုရံုး 

ေဖၚေဆာင္သြား၊ ေခါင္းေဆာင္သြားတတ္္တယ္။ လက္ရိွ ၿမန္မာၿပည္အေျခအေနကလည္း မၾကာခဏဆိုသလို အဲဒီလိုမ်ိဳးေတြ ၿဖစ္လာတတ္တဲ့ 
အေၿခအေနေတြမ်ိဳးွေတြ ရိွေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ အံုၾကြလႈပ္ရွားမႈေတြဟာ အဆင္မသင့္ရင္ (ဒါမွမဟုတ္) အလိုအေလွ်ာက္ ေပၚလာခဲ့တဲ့ 
ေခါင္းေဆာင္မွဳ အားနည္းခဲ့ရင္ အခုေလာင္၊ အခုၿငိမ္းတဲ့ ေကာက္ရိုးမီးလိုမ်ိဳး ၿဖစ္သြားတတ္ပါတယ္။ တခါတေလက်ေတာ့လည္း ေရွ႔ကို 

တဆင့္မတက္ပဲ တန္႔ေနတတ္္တဲ့ ေ၀၀ါးမွဳေတြ ႀကံဳတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလို အေၿခအေနေတြမွာဆိုရင္ ရန္သူက အလြယ္တကူ ၿဖိဳခြင္းသြား 
ႏိုင္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီလိုအေၿခအေနေတြ၊ လွဳပ္ရွားမွဳေတြ ေပၚေပါက္လာခဲ့ရင္ တိုက္ပြဲလမ္းေၾကာင္းေပၚကို ေရာက္သြားဖို ့၊ ေနာက္ထပ္ 
အေၿခအေန ေပးတာနဲ႔ တိုက္ပြဲအဆင့္ကို ့ခ်က္ၿခင္း တက္လွမ္းဖို ့ဆိုရင္ လွဳပ္ရွားမွဳထဲမွာ စနစ္က်တဲ့ ဦးေဆာင္မွဳ ရိွေနဖို ့ လိုပါတယ္။ 

ဒီေနရာမွာ တပ္မေတာ္ထဲက တိုင္းခ်စ္ၿပည္ခ်စ္ တပ္မေတာ္သားေတြကိုလည္း မေမ့သင့္ပါဘူး။ တိုင္းခ်စ္ၿပည္ခ်စ္ တပ္မေတာ္သားေတြနဲ႔ 
တပ္မေတာ္ကို လက္ကိုင္တုတ္လုပ္ၿပီး ကိုယ့္က်ိဳးစီးပြားအတြက္ အသံုးၿပဳေနတဲ့ စစ္အုပ္စုေအာက္ကေန ခြဲ ထုတ္ၿပီး လူထုနဲ႔ တသားထဲ 

ၿဖစ္လာေအာင္ လုပ္ဖို႔က အင္မတန္မွ အေရးၾကီးပါတယ္။ ေတာ္လွန္ေရးေအာင္ပြဲအတြက္ အေရးပါသလို အနာဂတ္ ၿမန္မာၿပည္ အတြက္ 
လည္း အင္မတန္မွ အေရးပါ ပါတယ္။ ေနာက္ သူတို႔ဟာ စစ္အာဏာရွင္သက္တမ္းတေလွ်ာက္လံုးေအာက္မွာ လူထု႔နဲေရာ  ႏိုင္ငံေရးသမား 
ေတြနဲ႔ေရာ အၿမဲတမ္း ေသြးခြဲထားခဲ့တာကို ခံ ခဲ့ရတာပါ။  ဒါ့ၿပင္ တင္းၾကပ္တဲ့ စစ္စည္းကမ္းေတြ အတင္း ရုိက္သြင္းထားတဲ့ အေတြးအေခၚ 
ေတြနဲ႔မို ့ သူတို႔့ ကိုယ့္ဖက္ပါေအာင္ စည္းရံုးသိမ္းသြင္းေရးဟာ ပါးနပ္ၿပီး အထူး စိတ္ရွည္ဖို႔ လိုပါတယ္။. အဲဒီအတြက္ အထူး သီသန္႔ 

လုပ္ရပါမယ္။  ဒီေနရာမွာ ေျမေအာက္လုပ္ငန္းနဲ ့စစ္ေရးအၿမင္ေတြမွာ တူညီေနတဲ့ အခ်က္တခု ရိွပါတယ္။ စစ္ပြဲနဲ႔ စစ္ေၿမၿပင္မွာ ရန္သူကို 

အႏိုင္ယူႏိုင္တဲ့ နည္လမ္း ႏွစ္မ်ိဳးရိွပါတယ္။ ရန္သူရဲ့အင္အားနဲ ့ တိုက္ခိုက္ေရးစြမ္းရည္ကို အလံုးစံု ေခ်မႈန္းဖ်က္ဆီးပစ္္ႏိုင္ရင္ အႏိုင္ရပါတယ္။ 

ထို ့အတူပဲ  ရန္သူရဲ့ ကာကြယ္ႏိုင္တဲ့အင္အား၊ စြမ္းရည္ေတြကို  အလံုးစံု ေခ်မႈန္း ဖ်က္ဆီးပစ္တာ မဟုတ္ပဲ ထိ္မ္းခ်ဳပ္ႏိုင္၊ ၿဖိဳခြဲႏိုင္၊ ဖယ္ရွားႏိုင္ 
ခဲ့ရင္လည္း စစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို ့ တပ္မေတာ္ကို လူထုဘက္ ရပ္လာႏိုင္ေအာင္ လုပ္ဖို ့က အေရးပါ ပါတယ္။ တကယ္ ထိပ္တိုက္တိုးတဲ့ 
အခါမွ စည္ရံုးေရး လုပ္လို႔မရပါဘူး။ အေစာၾကီးထဲက ၿပင္ဆင္ထားရပါလိမ့္မယ္။

pmrsufESm - 5

rlydkif - ,ae@jrefrm

လူထုမွ သည္ လူထုဆီသို ့ 
လူထုစည္းရံုးေရး၊ လူထု လုပ္ငန္းစဥ္တခုကို အေကာင္အထည္ ေဖၚေတာ့မယ္ဆိုရင္္ လူထုမွသည္ လူထုဆီသို ့ ဆိုတဲ့ေဆာင္ပုဒ္ေတာ့ 

လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘာပဲလုပ္လုပ္ အဲဒီအေၿခခံေပၚကပဲ စဥ္းစား လုပ္ကိုင္ ဆံုးၿဖတ္ရင္ ေအာင္ၿမင္တ့ဲ လူထုစည္းရံုးေရး၊ လူထုလုပ္ငန္းစဥ္ 
ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ 

လူထုဟာ အမ်ိဳးမ်ိဳးအေထြေထြ ၿဖစ္ေနမွာပါ။ ဒါေတြကို အထူုး နားလည္ထားဖို ့လိုပါလိမ့္မယ္။ ေနာက္တခ်က္က လူထုဟာ လိုအပ္တဲ့ 
အခ်ိန္မွာ ၾကိဳက္သလို သံုးႏိုင္ေအာင့္ ဖြဲစည္းထားတဲ့ အရံစစ္တပ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ အေၿခအေနတခုကို ေရာက္လာလို ့ ငါတို႔ 

လွဳံ႔ေဆာ္ေပးလိုက္ရင္ လူထုၾကီးဟာ ၀ုန္းခနဲ ထလာမယ္။ ငါ့ေနာက္က ပါလာမယ္လို႔ တခ်ိဳ ့ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက ထင္ေနတတ္္တယ္။ 

လူထုဟာ တကယ္ေတာ့ အဲဒီလို မဟုတ္ပါဘူး။ လူထုကို အမိန္႔ေပးလို႔ မရပါဘူး။ လူတိုင္းမွာ ကြဲၿပားတဲ့ အက်ိဳးစီးပြား၊ အၿမင္သေဘာထားေတြ 
ကိုယ္စီ ရိွၾကပါတယ္။ ေၾက်ၿငာခ်က္ေတြ ေထာင္ေသာင္းခ်ီထုတ္ၿပီး လူထုကို လွဳပ္ရွားမွဳထဲလာဖို႔ ့ေခၚလို႔ မရပါဘူး။ သူတို႔ အက်ိဳးစီးပြါးနဲ႔ 
ထပ္တူမက်ရင္ (ဒါမွမဟုတ္) လူထုက ႏိုင္ငံေရးထဲမွာ တက္တက္ၾကြၾကြ စိတ္၀င္စားမွဳ မရွိရင္ ဘယ္သူကပဲ ဘယ္လို ေခၚေန ေခၚေန၊ 
လူထုက မပါပါဘူး၊ မလာပါဘူး။ 

လူထုနဲ႔ လက္ေတြ႔ႏိုင္ငံေရးကို ေပါင္းစပ္ႏိုင္ဖို႔ဆိုရင္ ၾကဲကြဲၿပီး အမ်ိဳးမ်ိဳးအေထြေထြ ၿဖစ္ေနတဲ့ လူထုရဲ့အၿမင္ သေဘာထားေတြ၊ အေထြေထြ 
ေတာင္းဆိုခ်က္ေတြကို လက္ေတြ႔က်တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအၿဖစ္ ေပါင္းစပ္ႏိုင္ရပါမယ္။ ေပါင္းစပ္တတ္္ရပါမယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ လူထုကို 

ဦးေဆာင္မယ့္၊ လွဳပ္ရွားမွဳကို လုပ္ကိုင္မယ့္ အစုအဖြဲ႔ေတြအေနနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္မွာ ရိွေနတဲ့ လူထုရဲ့အသံကို နားေထာင္ရပါမယ္။ လူထုရဲ့ 
အသံကိုလည္း နားမလည္၊ လူထုနဲ႔့လည္း လက္ေတြ ့ေပါင္းစပ္ႏိုင္ေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ဘယ္ေလာက္ပဲ ၾကိဳးစား အားထုတ္ ထုတ္၊ 
လူထုလွဳပ္ရွားမွဳ ၿဖစ္မလာပဲ လူတစုရဲ့ လွဳပ္ရွားမွဳသာၿဖစ္ၿပီး အားထုတ္မွဳသည္လည္း အခ်ည္းအႏွီး ၿဖစ္သြားတတ္္ပါတယ္။ 

ဒီေနရာမွာ ဘယ္လို စုစည္း စည္းရံုးလို႔ ရႏိုင္မလဲ ဆိုတာကေတာ့ လူထု စည္းရံုးေရးနဲ ့ လူထု လုပ္ငန္းစဥ္ နည္းလမ္းေတြကို ဘယ္ေလာက္ 

နားလည္ ကြ်မ္းက်င္သလဲ၊ ေယဘုယ် အေထြေထြ လံႈေဆာ္ခ်က္ေတြကို လက္ေတြ႔က်တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္ေတြအၿဖစ္ ဘယ္လို ေပါင္း စပ္ႏိုင္သလဲ 
ဆိုတဲ့အေပၚမွာ မူတည္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အၿပင္  လူထုကို ဦးေဆာင္မယ့္သူ ေကဒါေတြ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြဟာ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ လူထုကို 
ဘယ္ေလာက္ ယံုၾကည္ကိုးစားမွဳ ရိွတယ္၊ လူထုရဲ့အသံကို ဘယ္ေလာက္အထိ နားေထာင္တယ္၊ လူထုနဲ႔ တသားထဲက်ေနတယ္ ဆိုတဲ့ 
အခ်က္ေတြက သူတို႔ရဲ့ စည္းးရံုးေရး ေအာင္ၿမင္တယ္၊ မေအာင္ၿမင္ဘူးဆိုတာကို အဆံုးအၿဖတ္ ေပးပါလိမ့္မယ္။ လူထုကို တကယ္ 
ဦးေဆာင္ႏိုင္တဲ့ သူ ဟုတ္၊ မဟုတ္ ဆိုတဲ့ အရည္အခ်င္းကိုလည္း စစ္ေဆးပါလိမ့္မယ္။ 

အဲဒီလို အရည္အခ်င္းေတြရိွလာေအာင္ လူထုၾကားထဲမွာေနၿပီး လူထုဆီက ၿပန္လည္ သင္ၾကားရမွာပါ။ လူထုမွသည္ လူထုဆီသို ့ ဆိုတဲ့နည္း 
နဲ ့ပဲ သင္ၾကားၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကို္ယ္ ပ်ိဳး ေထာင္ရမွာပါ။  ဒီေနရာမွာ ႏိုင္ငံေရးစကားလံုးအၾကီးၾကီးေတြ ေၿပာေနလို႔ကေတာ့ အလုပ္မၿဖစ္ပါဘူး။ 
ရန္သူလည္း မရိပ္မိရေလေအာင္ ရိုးရိုးကုပ္ကုပ္နဲ႔ သာမာန္လို ေနထိုင္၊ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က သာေရးနာေရးကိစၥေတြမွာ ပါ၀င္ ေဆာင္ရြက္ 

ဒီလိုနဲ႔ပဲ လူထုနဲ႔ ့တသားထဲၿဖစ္ေအာင္ လုပ္ႏိုင္သလို၊ ကိုယ္ရဲ့ လူထု စည္းရံုးေရးနဲ ့လက္ေတြ႔ ေပါင္းစပ္ေရးေတြကို ၿပဳစု ပ်ိဳးေထာင္သင္ၾကား 
ႏိုင္ပါတယ္။ 

ဥပမာ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္ ရပ္ကြက္ထဲ၊ လမ္းထဲမွာ ၿဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ လမ္းခင္း တံတားခင္း၊ မီး၊ ေရ၊ သန္ ့ရွင္းေရး စသည္ျဖင့္ ျပႆနာမ်ိဳးစံုကို 
ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က ဘယ္လို ထင္ေနၾကလဲ၊ သူတို႔ ဘယ္လို ေၿဖရွင္းဖို ့ၾကဳိးစားေနၾကလဲဆိုတာကို နားေထာင္ၿပီး သူတို႔ ဆိုလိုခ်င္တဲ့ 

အခ်က္တခ်က္ခ်င္းစီကို ေသခ်ာ ေလ့လာ စိစစ္သင့္ပါတယ္။ ဒီ့ေနာက္ အဲ့ဒီအခ်က္ေတြကို ေပါင္းစပ္ၿပီး လက္ေတြ႔ ၿဖစ္ႏိုင္ လုပ္ႏိုင္တာကို 

ပတ္၀န္းက်င္မွာ ၿပန္ၿပီး ခ်ၿပ ေၿပာၿပ၊ ၿပီးရင္ ကိုယ္ ခ်ၿပ ေၿပာၿပထားတဲ့ အခ်က္ေတြကို ဘယ္လို တံု ့ၿပန္ၾကလဲဆိုတာနားေထာင္၊ ၿပန္ သံုးသပ္။ 

မွားရင္ မွားေနလိမ့္မယ္၊ ျပႆနာ မရိွပါ။ တုံ႔ျပန္ခ်က္ေတြကို ၿပန္ၿပီး စိစစ္ အမွားကို ၿပင္ လိုအပ္တာကို ၿဖည့္စြက္ၿပီး ၿပန္ၿပီး ခ်ၿပ ေၿပာၿပ၊ ၿပီးရင္ 
ၿပန္ နားေထာင္၊ ေၾကာင္လိမ္ေလွခါး တက္သလိုပါပဲ တ၀ိုင္းၿပီး တ၀ိုင္း၊ တဆင့္ၿပီးတဆင့္ တက္ လာၿပီး ေနာက္ဆံုးမွာ လူထုနဲ႔ တသားထဲ 

က်ေနတဲ့ လက္ေတြ ့လုပ္ငန္းစဥ္တခု ၿဖစ္လာလာပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုနဲ ့ ကိုယ့္ပတ္၀န္းက်င္က လူထုအေၾကာင္း၊ သူတိုရဲ့ သေဘာသဘာ၀ေတြ 
ကို ပို သိလာႏိုင္သလို သူတို႔ဘက္ကလည္း ကိုယ့္ကို သူတို႔နဲ႔ တသားထဲရိွေနသူအၿဖစ္ အသိအမွတ္ ၿပဳလာပါလိ္မ့္မယ္။ ဒါ့အၿပင္ သူတို ့ ေတြ 
ၾကားထဲမွာ ၾကဲဲကြဲေနတာေတြကို လက္ေတြ႔အၿဖစ္ ဘယ္လို ေပါင္းစပ္ေပးႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့အသိလည္း တၿဖည္းၿဖည္းနဲ ့တိုးလာပါလိမ့္မယ္။

pmrsufESm - 6

rlydkif - ,ae@jrefrm

ဒီေနရာမွာ အထူးသတိၿပဳရမွာကေတာ့ အခ်ိန္မေရာက္ေသးခင္မွာ အာဏာပိုင္ေတြနဲ ့ထိပ္တိုက္ မေတြ ့မိေစဖို ့၊ ကိုယ္ ဘာလုပ္ေနတယ္ 

ဆိုတာကို မရိပ္မိေစဖို ့အရမ္း အေရးၾကီးပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဘာကိုပဲလုပ္လုပ္ အခ်ိန္မေရာက္ေသးခင္မွာ သူတို႔ရဲ့ ဥပေဒေဘာင္ အတြင္းမွာ ပဲ 
ရိွေနပါေစ။ 

အေပ်ာ္သေဘာ မဆန္ပါေစႏွင့္ 
ေၿမေအာက္လုပ္ငန္းဆိုတာ အခု ေရတြင္းတူး၊ အခု ေရၾကည္ေသာက္လို႔ ့ရတဲ့ကိစၥမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ ခိုင္မာတဲ့ ေျမေအာက္လိုင္းတလိုင္းၿဖစ္ဖို႔ 
ကို အခ်ိန္ ဘယ္ေလာက္ ၾကာေအာင္ တည္ေဆာက္ရတယ္ဆိုတာကို ေၿမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳနဲ ့ နီးစပ္သူတိုင္း သိၾကမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ 
အေပ်ာ္တမ္း မဆန္ဖို ့၊ မလိုအပ္တဲ့ စြန္႔စားမွဳေတြ မလုပ္ေစခ်င္ပါဘူး။ ခက္ခက္ခဲခဲ တည္ေဆာက္ထားရတာေတြကို အေၾကာင္းမဲ့ 

အလြယ္တကူ မၿဖဳန္းတီးပစ္သင့္ပါဘူး။ အဲဒါကေတာ့ ေအာက္ေျခပိုင္းက ေကဒါမွာေရာ၊ အေပၚပိုင္းက ဦးေဆာင္သူေရာ သတိထားရမယ့္ 
အခ်က္ေတြ ျဖစ္ၿပီး ဦးေဆာင္တဲ့သူက ပိုၿပီး သတိထားသင့္ပါတယ္။ 

ဒါေၾကာင့္ ဦးေဆာင္မွဳအပိုင္းရဲ ့ ႏိုင္ငံေရးၿဖစ္ေပၚေၿပာင္းလဲေနမွဳအေျခအေနကို အကဲၿဖတ္မွဳဟာ အရမ္း ကို အေရးပါပါတယ္။  ဘယ္အခ်ိန္ 
ဘယ္အေနအထားဟာ တိုက္ပြဲ ေဖၚရမယ့္ အခ်ိန္၊ ဘယ္ အခ်ိန္ဟာ အင္အားတည္ေဆာက္ရမယ့္ အခ်ိန္၊ ဘယ္အခ်ိန္ဟာ ေရရွည္ၿမွဳပ္ႏွံ 

ရမယ့္ အခ်ိန္ ဆိုတာကို အေစာႀကီးကတည္းက တြက္ခ်က္ထားဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါ့အၿပင္ ကိုယ္ ေဖၚေဆာင္မယ့္ လႈပ္ရွားမႈ၊ လုပ္ငန္းစဥ္ 
ေတြရဲ ့ ထိေရာက္မွဳ ေနာက္ဆက္တြဲ အက်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ သံုးသပ္သင့္ပါတယ္။ ဥပမာ ေရရွည္ ၿမွဳပ္ႏွံၿပီး အင္အား 

တည္ေဆာက္ရမယ့္ သာမာန္ ၿငိမ္သက္ေနတဲ ့အခ်ိန္မ်ိဳးမွာ ရံုးေတြ၊ ေက်ာင္းေရွ႔ေတြမွာ စာကပ္တာထက္ အဲဒီေက်ာင္းထဲ၊ ရံုး အလုပ္ထဲမွာ 

ကိုယ္ရဲ့ တပ္သားတေယာက္ ထည့္ထားႏိုင္တာက ပိုၿပီး ထိေရာက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါ့အၿပင္ ကိုယ့္ရဲ့လွဳပ္ရွားမွဳေၾကာင့္ တၿခား အဖြဲ႔အစည္းေတြ၊ 
အထူးသၿဖင့္ တၿခားအဖြဲအစည္းေတြက ေျမေအာက္လုပ္ငန္း လုပ္ေနသူေတြကို မထိခိုက္ဖို႔ အထူးသတိၿပဳရသလို သူတို႔က ကိုယ့္ကို လာၿပီး 
မထိခိုက္ဖို႔ကိုလည္း အင္မတန္ ဂရုစိုက္ရပါလိမ့္မယ္။ 

ေၿမေအာက္လွဳပ္ရွားမွဳ လုပ္ေနတဲ့  ေကဒါေတြရဲ့ ႏိုင္ငံေရး၊ စည္းရံုးေရး အရည္အေသြးေတြ အစဥ္ တိုးတက္ ထက္ၿမတ္ေနဖို ့အင္မတန္မွ 
အေရးပါပါတယ္။ ဒီလို ၿဖစ္္ေနေအာင္လည္း အၿမဲမၿပတ္ ေလ့လာေရးေတြကို ၿပဳလုပ္၊ ဖန္တီးေပးေနရပါမယ္။ ေနာက္ၿပီး ၿဖစ္ေလ့ၿဖစ္ထ 

ရိွတတ္တဲ့ တခ်ိဳ့ေကဒါအသစ္ေတြရဲ့ အရမ္းကာေရာ တက္ၾကြမွဳကို လိမ္မာပါးနပ္စြာ ထိမ္းသိမ္း ကိုင္တြယ္တတ္္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။  ေကဒါသစ္ 
တေယာက္ကို အတြင္းစည္းထဲမွာ လက္မခံခင္ ေအာက္ေျခအဆင့္ေတြမွာ အခ်ိန္ကာလတခုထိ အမ်ိဳးမ်ိဳး စမ္းသပ္စစ္ေဆးၿပီးမွ လက္ခံသင့္ 
ပါတယ္။ ေျမေအာက္လုပ္ငန္းကို လူမ်ားရင္ၿပီးေရာ ဆိုၿပီး လုပ္လို ့မရပါဘူး။ ေပၚၿပဴလာလုပ္ငန္း မဟုတ္သလို၊ အၿပလုပ္တဲ့ လုပ္ငန္းလည္း 

မဟုတ္ပါဘူး။ ရန္သူရဲ့အသည္းႏွလံုးထဲကို ရန္သူကိုယ္တိုင္ မသိေအာင္ ဓါး၀င္ စိုက္ထားရတဲ့ အလုပ္မ်ိဳး ပါ။ အင္အားၾကီးၿပီး ၾကိဳတင္ ၿပင္ဆင္ 
မွဳလည္း ႐ိွေနတဲ့ ရန္သူနဲ ့ရင္ဆိုင္ေနရတာၿဖစ္လို ့ ကိုယ့္ဘက္ကလည္း စနစ္တက် ၾကိဳတင္ၿပင္ဆင္မွဳ႐ိွဖို ့ ၊ ညီၫြတ္ဖို ့၊ နည္းပရိယာယ္ 
ၾကြယ္၀ဖို ့လိုအပ္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း ဟန္ခ်က္ညီညီနဲ ့ ေတာ္လွန္ေရး အႏုပညာကို လွလွပပ ကၿပ တင္ဆက္ႏိုင္မွာ ၿဖစ္ပါေၾကာင္း။ 

ေဇာင္ဂရန္ဆစ္ (N.T)

pmrsufESm - 7

rlydkif - ,ae@jrefrm