You are on page 1of 28

Mc lc:

TT I II Tran g M u 1 Ni dung 3 Chng 1: Nguyn l v mi lin h ph bin trong 3

php bin chng duy vt 1.1 Cc nh ngha 3 1.2 Tnh tt yu phi hi nhp kinh t 6 Chng 2: Mi lin h gia xy dng nn kinh t 6 c lp t ch vi hi nhp kinh t quc t 2.1 Mt s c trng ca nn kinh t c lp t ch 6 2.2 Ni dung ca hi nhp kinh t quc t 8 2.3 Mi quan h bin chng gia xy dng kinh t c 8 lp t ch vi hi nhp kinh t quc t 2.4 Nhng li ch v hn ch ca vic hi nhp kinh t 11 quc t 2.5 Vn hi nhp kinh t Vit Nam 12 2.5. ng li quan im ca ng ta trong qu trnh hi 12 1 nhp 2.5. Qu trnh hi nhp Vit Nam 14

2 2.5. Nhng li ch v hn ch ca Vit Nam trong qu 15 3 trnh hi nhp 2.5. Mt s kin v gii php cho qu trnh hi nhp 16 4 III. Vit Nam Kt lun

I. M u
Ton cu ho kinh t v hi nhp kinh t quc t hin nay ang tr thnh mt xu th khch quan v tt yu ca tt c cc nc trn th gii, khng k cc nc ang pht trin hay pht trin, cc nc giu hay ngho. Trong xu th quc gia no c chin lc, chnh sch, bin php v cng c qun l hp l s mang li li ch, s pht trin v kinh t cho quc gia , ngc li s mang li kt qu xu. c th tranh th cc ngun lc t bn ngoi c bit l ngun vn, tin b khoa hc cng ngh... i hi cc nc phi c s m ca, s giao lu, bun bn hp tc vi cc nc trn th gii m c bit l cc nc t bn pht trin. Tuy vy i song song vi vic hi nhp kinh t quc t chng ta cn phi c s thng nht nhn thc v vic gi c lp t ch trong qu trnh hi nhp. y l mt mi lo ngi ln vi cc nc trn th gii c bit l cc nc ang pht trin. Mi lo ny phn no cng c l do chnh ng bi hu ht cc nc ang pht trin u c xut pht im t mt nn kinh t ``ngho nn, lc hu, khoa hc cng ngh cn thp km, nng sut lao ng cn cha cao, sc cnh tranh v cc loi hng ho trn th trng th gii thp trong khi cc nc i trc c li th hn hn v mi mt, vic m rng quan h vi cc nc s dn n tnh trng cc nc km pht trin kh trnh khi b l thuc v kinh t v t ch b l thuc v kinh t c th b l thuc v chnh tr dn ti khng gi vng c ch quyn. Thc t ngy nay cho thy c rt nhiu nc trn th gii b l thuc qu nhiu vo cc nc t bn nn mi ng li, chnh sch pht trin kinh t u b cc nc t bn ny chi phi v nm gi. in hnh nh nc Cuba c mt thi gian bi ph thuc qu nhiu vo M. Vn l mt nc trng rt nhiu ma song khoa hc k thut ca nc ny li thp km cho nn sn 2

xut ng Cuba phi nhp khu trang thit b ca M. Li dng thi c ny M tm mi cch gy p lc v kinh t i vi Cuba v buc Cuba phi l thuc vo M. Da vo M nm c quyn chi phi v kinh t cng nh chnh tr Cuba. Hin nay nc Vit Nam ta cng ang tham gia vo cc t chc, hip hi trn th gii. Nc ta cng l mt nc ngho nn, lc hu hn rt nhiu so vi cc nc khc v vy chng ta phi ch ng tham gia hi nhp kinh t gn lin vi vic xy dng nn kinh t c lp t ch. ng v nh nc ta xc nh c lp t ch kinh t l nn tng vt cht c bn bo m s bn vng ca t nc ta v chnh tr . Chnh v vic hi nhp kinh t quc t hin nay ang l mt vn nng bng, cp bch v cn thit i vi tt c cc quc gia trn th gii trong c c nc ta. V vy ti ny c mt ngha thc tin v cng quan trng i vi cc nc trn th gii trong vic ra cc ng li, chnh sch trong quan h giao lu, bun bn vi nc ngoi. V l do nay ti quyt nh chn ti "Mi quan h bin chng gia hi nhp kinh t vi xy dng nn kinh t c lp t ch" vi hy vng bi tiu lun ny s gp mt phn nh vo cng vic xy dng nn kinh t nc ta ngy cng giu mnh . Trong qu trnh vit bi tiu lun ti nhn c s ch dn nhit tnh ca TS Mai Xun Hi. Ti xin chn thnh cm n.

II. Ni dung
Chng 1:

Nguyn l v mi lin h ph bin trong php bin chng duy vt


1.1. Cc nh ngha: Php bin chng l khoa hc v mi lin h ph bin, n chng qua l b mn khoa hc nghin cu nhng quy lut vn ng pht trin ca t nhin, x hi v t duy. Nh vy php bin chng tha nhn s vt, hin tng ca th gii khch quan tn ti theo mi quan h ph bin, chng vn ng, pht trin theo quy lut nht nh. Php bin chng c nhim v phi ch ra nhng quy lut nh hng cho con ngi trong nhim v thc tin. Php bin chng c ba hnh thc c bn 4

trong qu trnh pht trin ca trit hc l: Php bin chng cht phc, php bin chng duy tm, php bin chng duy vt . Thi c i, do trnh t duy pht trin cha cao, khoa hc cha pht trin nn cc nh trit hc ch da vo cm gic, vo ci nhn trc tip xem xt mi vt. Php bin chng ny cn thiu nhiu cn c khoa hc do vy m n b php siu hnh, xut hin t na cui th k XV thay th. Php bin chng duy tm xut hin trong trit hc Cant v hon thin trong trit hc ca Hghen. Tnh cht duy tm trong php bin chng ca Hghen c th hin ch: ng coi nim tuyt i c trc v trong qu trnh vn ng pht trin cui cng n li tr v vi chnh mnh trong tinh thn. K tha c chn lc nhng thnh tu ca cc nh trit hc trc Mc v Anghen sng lp ra ch ngha duy vt bin chng v php bin chng. Php bin chng duy vt c xy dng trn c s mt h thng nhng nguyn l, nhng phm tr c s, nhng quy lut ph bin phn nh ng n hin thc. Trong h thng nguyn l v mi lin h ph bin l mt trong nhng nguyn l khi qut nht. Mi lin h ph bin l khi nim ng ch s rng buc, nng ta, tc ng qui nh ln nhau ca cc s vt hin tng trong th gii khch quan. Trong thc t ngi ta lun t ra cc cu hi cc s vt hin tng c mi quan h tc ng qua li vi nhau hay khng? Nhng ngi theo quan im siu hnh cho rng cc s vt, hin tng tn ti trong trng thi c lp, tch ri nhau, ci ny tn ti bn cnh ci kia. Nu gia chng c mi quan h th cng ch l mi lin h bn ngoi. Cn nhng ngi theo quan im bin chng li cho rng cc s vt, hin tng, cc qu trnh khc nhau va tn ti c lp va qui nh tc ng qua li chuyn ho ln nhau. Php duy vt bin chng khng nh mi s vt hin tng u tn ti trong mi lin h ph bin. 5

S vt l tin , l iu kin tn ti v pht trin ca nhau. Chng thng xuyn thm nhp, chuyn ho ln nhau lm cho ranh gii gia cc lp s vt khng phi l tuyt i m bao gi cng c lp trung gian chuyn tip. Mi lin h ph bin khng ch din ra gia cc s vt khc nhau m cn din ra trong bn thn tng s vt v u l khch quan. Mc d s vt tn ti trong nhng mi lin h ph bin vi nhiu mi lin h khc nhau nhng v tr, vai tr ca tng mi lin h khng ging nhau trong tng s mi lin h v s vt, trong c mi lin h gi vai tr quyt nh n s tn ti, vn ng bin i ca s vt nh mi lin h bn trong, bn cht .... Cn nhng mi lin h khc ch c nhng nh hng nht nh. Tuy vy mi mi lin h ca cc s vt hin tng l khch quan, l vn c ca mi s vt, hin tng. Ngay c nhng vt v tri v gic cng ang hng ngy chu s tc ng ca cc s vt, hin tng khc nh: nh sng, nhit , m..... v i khi cng chu s tc ng ca con ngi. Con ngi - mt sinh vt pht trin cao nht trong t nhin lun chu s tc ng ca cc s vt, hin tng trong gii t nhin v ngay c cc yu t trong chnh bn thn n. Ngoi s tc ng ca t nhin nh cc s vt khc cn tip nhn s tc ng ca x hi v ca nhng ngi khc. Chnh con ngi v ch c con ngi mi c th tip nhn v vn mi quan h . Vn l con ngi phi hiu bit cc mi lin h, vn dng chng vo hot ng ca mnh gii quyt cc mi lin h ph hp nhm phc v nhu cu li ch ca x hi v ca bn thn. Mi lin h khng ch mang tnh khch quan m cn mang tnh ph bin. Tnh ph bin ca mi lin h c th hin ch: th nht bt c s vt, hin tng no cng lin h vi s vt, hin tng khc. Khng c s vt, hin tng no nm ngoi mi lin h. Trong thi i ngy nay khng mt quc gia no khng c quan h, lin h vi quc gia khc 6

v mi mt ca i sng x hi. Chnh v th hin nay trn th gii v ang xut hin xu hng ton cu ho, khu vc ho mi mt ca i sng x hi. Nhiu vn v ang tr thnh vn ton cu nh: i ngho, bnh tt .... Th hai, mi lin h biu hin di nhng hnh thc ring bit, c th tu theo iu kin nht nh. Song, d di nhng hnh thc no chng cng ch l biu hin ca mi lin h ph bin nht, chung nht. Nghin cu mi lin h ca cc s vt, hin tng trn th gii ta cn thy r tnh a dng, nhiu v ca n. Da vo tnh a dng c th phn chia ra cc mi lin h khc nhau theo tng cp: Mi lin h bn trong v mi lin h bn ngoi, mi lin h ch yu v th yu.... Chnh tnh a dng trong qu trnh tn ti v pht trin bn thn s vt, hin tng qui nh tnh a dng ca mi lin h. V vy trong mt s vt c th bao gm rt nhiu mi lin h ch khng phi ch c mt mi lin h xc nh. Song mi cp mi lin h c nhng c trng ring tuy theo tng iu kin, hon cnh c th cc mi lin h tng ng s gi vai tr quyt nh. S phn chia tng cp mi lin h ch mang tnh tng i v mi loi mi lin h ch l mt hnh thc, mt b phn ca mi lin h ph bin. Mi loi mi lin h trong tng cp c th chuyn ho ln nhau tu theo phm vi bao qut ca mi lin h hoc do kt qu ca s vn ng v pht trin ca chnh cc s vt. Tuy s phn chia thnh cc loi mi lin h ch mang tnh tng i nhng s phn chia li rt cn thit bi v mi loi mi lin h c v tr v vai tr xc nh trong s vn ng v pht trin ca s vt. Con ngi phi nm bt ng cc mi lin h c cch tc ng ph hp nhm a li hiu qu cao nht trong hot ng ca mnh. T ni dung ca mi lin h ph bin bt c s vt, hin tng no trong th gii u tn ti trong mi lin h vi cc s vt, hin tng khc 7

v mi lin h rt a dng phong ph do trong hot ng nhn thc cng nh trong hot ng thc tin chng ta phi c quan im ton din trnh quan im phin din, ch xt s vt, hin tng mt mi lin h vi vng kt lun v bn cht hay v tnh qui lut ca chng. Quan im ton din i hi khi ngin cu phi xem xt s vt, phi xem xt tt c cc mi quan h vn c ca n nhng khng c t cc mi quan h c v tr vai tr nh nhau. Cn phi phn bit c u l nhng mi quan h bn cht tt yu ca s vt, u l nhng mi quan h khc t c kt lun ng v s vt. Trong thc t theo quan im ton din khi tc ng vo s vt chng ta khng nhng phi ch n nhng mi lin h ni ti ca chng m cn phi lu ti nhng mi lin h ca s vt y vi s vt khc v s chuyn ho ln nhau gia chng trong tng iu kin. ng thi chng ta phi bit s dng ng b cc bin php, cc phng tin khc nhau tc ng nhm em li hiu qu cao nht. Vi t cch l nhng nguyn tc phng php lun quan im ton din gp phn nh hng ch o hot ng nhn thc v thc tin ci to hin thc, ci to chnh bn thn chng ta. Thc hin ng quan im chnh l chng ta nm c v vn dng tt phng php bin chng trong nhn thc v hot ng thc tin. 1.2 Tnh tt yu phi hi nhp kinh t quc t: Hi nhp kinh t quc t va l mt tt yu khch quan va l yu cu pht trin kinh t x hi ca mi quc gia trn th gii. Mi quc gia trn th gii khng th t mnh xy dng c mt nn knh t pht trin bt k nc y giu hay ngho c bit l i vi cc nc chm pht trin v ang pht trin. Nn kinh t ca cc nc ny cn thp km, chm pht trin, khoa hc hc k thut cn thua xa cc nc t bn th vic m 8

rng giao lu, bun bn vi cc nc trn th gii l mt vn cn thit v mang tnh tt yu trong giai on hin nay. Vt Nam cng nm trong cc nc ang pht trin, xut pht im ca nc ta l mt nc nng nghip ngho, do vy chng ta cn phi m rng quan h vi cc nc khc nhm to thun li xy dng v pht trin kinh t. Trong i hi ng 9 ca ta va qua, ng nu ra "Ch ng hi nhp kinh t quc t v khu vc theo tinh thn pht huy ti a ni lc nng cao hiu qu hp tc quc t, bo m c lp t ch v nh hng x hi ch ngha, bo v li ch dn tc, an ninh quc gia, gi gn bn sc vn ho v bo v mi trng".

Chng 2:
Mi lin h gia xy dng nn kinh t c lp t ch vi hi nhp kinh t quc t
2.1 Mt s c trng ca nn kinh t c lp t ch: Khc vi trc y khi ni ti c lp t ch v kinh t, nhiu ngi thng hnh dung ti mt nn kinh t khp kn, t cung, t cp. Trong iu kin hin nay c lp t ch v kinh 9

t phi l c lp, t ch trong pht trin kinh t th trng v t ch m ca, hi nhp c hiu qu vi nn kinh t th gii, tch cc tham gia vo s giao lu, hp tc, phn cng lao ng quc t trn c s pht huy tt ni lc, li th so snh ca quc gia cnh tranh c hiu qu trn thng trng quc t. Do vy c lp t ch trong iu kin hin nay c cc c trng sau: trc ht v quan trng nht l phi m bo li ch pht trin ca quc gia mc cao nht c th c. C th c mt nn kinh t khng ph thuc hon ton vo bn ngoi, t m bo c cc nhu cu ch yu trong nc. Cc mi quan h gia nc vi cc nc trn th gii phi c xem xt nh gi trn tiu chun c m bo c li ch pht trin ca t nc khng? mi l mc tiu cho mi chin lc pht trn. Trong iu kin hi nhp quc t tin trin nh hin nay mi nn kinh t ngy cng c s rng buc, ph thuc vo cc nc khc. Nu s rng buc m bo tt hn cho li ch pht trin quc gia th l mt iu nn lm. Nn kinh t nc ta trong thi k i mi ngy cng m rng, giao lu vi cc nc khc; kim ngch xut khu ca ta nm 1999 chim ti trn 90% GDP, vn u t nc ngoi chim 28% tng u t x hi. c trng th hai ca nn kinh t c lp t ch l sc cnh tranh ca nn kinh t phi c ci thin v tng dn. Sc cnh tranh ny c th hin cc mt. Th ch chnh tr, kinh t x hi phi mnh to ra mt mi trng u t, kinh doanh thun li, chi ph v ri ro thp; kh nng sinh li ln. C cu kinh t gm nhng ngnh c kh nng cnh tranh cao, c kh nng t iu chnh, t rt khi nhng ngnh km kh nng cnh tranh. C cu doanh nghip cng phi bao gm nhng doanh nghip c sc mnh trn th trng. Biu hin tp trung ca sc cnh tranh ca nn kinh t l cht lng, gi thnh sn phm v dch v ca t nc. Nu sn phm v dch v ca mt quc gia c gi 10

thnh cao, cht lng li thp th n s kh tiu th v kt cc l gy suy thoi nn kinh t. Trong iu kin kh c th ni n c lp v t ch. Cn mt nn kinh t lm ra cc sn phm c cht lng cao, gi thnh thp th c th chim lnh th trng trong nc v quc t to ra thu nhp ln. Mt nn kinh t c sc cnh tranh cao nh vy trong iu kin hi nhp kinh t hin nay l mt nn kinh t c tnh c lp, t ch cao. c trng th ba ca nn kinh t c lp t ch l kh nng ng ph c hiu qa vi nhng chn ng chnh tr, kinh t, x hi bn ngoi. Nhng chn ng c th l mt cuc khng hong Chin lc tt nht ca mt quc gia l c trnh tham gia nhng cuc chin tranh bn ngoi v trnh xy ra xung t v chin tranh trong nc. Song mt nn kinh t c sc cnh tranh cao, c d tr ngoi t ln s c sc chu ng ln so vi nn kinh t lc hu. Mt nn kinh t hi nhp quc t cao li ch quc gia an xen cht ch vi li ch ca nhiu quc gia khc, nhiu trung tm kinh t th s c nhiu kh nng kt sc mnh quc gia vi sc mnh quc t bo v t nc tt hn. 2.2 Ni dung ca hi nhp kinh t quc t: Cc nguyn tc hi nhp kinh t quc t ni cung v WTO nu ra l khng phn bit i x, tip cn th trng, cnh tranh cng bng, p dng cc hnh ng khn cp trong trng hp cn thit, dnh u i cho cc nc ang v chm pht trin. Ni dung ca hi nhp kinh t l m ca th trng, to iu kin thun li t do bun bn, pht trin. V thng mi hng ho: cc nc cam kt bi b hng ro phi thu quan nh giy php xut khu, V thng mi dch v, cc nc m ca th trng cho nhau vi 4 phng thc: cung cp qua bin gii, s dng dch v ngoi lnh th, thng qua doanh nh, hin din th nhn, 11

V th trng u t: khng p dng i vi u t nc ngoi cc yu cu v t l ni a ho cn bng xut nhp khu, hn ch tip cn ngun ngoi t Cc nguyn tc ny c tt c cc nc thnh vin WTO v cc nc ang gia nhp WTO tha nhn v thc hin. 2.3 Mi quan h bin chng gia xy dng nn kinh t c lp t ch v hi nhp kinh t. Trong xu th ton cu ho v hi nhp quc t, s tu thuc ln nhau v kinh t ngy cng gia tng, cc nc trn th gii u rt coi trn n kh nng c lp t ch v kinh t nhm m bo li ch chnh ng ca quc gia, dn tc mnh trong cuc cnh tranh kinh t gay gt v xc lp mt v th chnh tr nht nh trn trng quc t. c lp t ch v kinh t phi c t trong mi quan h bin chng vi c lp t ch v chnh tr v cc mt khc to thnh sc mnh tng hp ca mt quc gia. c lp t ch v kinh t trc ht l khng b chi phi l thuc vo bn ngoi v ng li, chnh sch pht trin kinh t vo nhng iu kin kinh t chnh tr m h mun p t cho ta trong tr gip, hp tc song phng, a phng,.. m nhng iu kin y s gy tn hi cho ch quyn quc gia v li ch c bn ca dn tc. c lp t ch v kinh t cng c ngha l trc nhng chn ng ca th trng, ca khng hong kinh t - ti chnh, cng nh trc s bao vy, c lp t bn ngoi vn gi c s n nh v pht trin cn thit, khng b sp v kinh t, chnh tr. Khc vi trc y khi ni n c lp t ch v kinh t, nhiu ngi thng hnh dung ti mt nn kinh t khp kn, t cung t cp. Trong iu kin hin nay c lp t ch v kinh t phi l c lp t ch trong pht trin kinh t th trng v ch ng hi nhp c hiu qu vi nn kinh t th gii, tch cc tham gia vo s giao lu, hp tc, phn cng lao ng quc 12

t trn c s pht huy tt nht ni lc, li th so snh ca quc gia cnh tranh c hiu qa trn trng quc t. Quan nim c lp t ch theo kiu t cung, t cp c kinh nghim ca nhiu nc trn th gii chng minh l khng ph hp vi xu th ca thi i, v lm cho t nc ngy cng tt hu xa hn. n tnh trng chm pht trin v kinh t khng c khc phc s ny sinh ra nhiu vn x hi nan gii, to nguy c t bn trong i vi trt t, an ton x hi v iu cui cng s gy cho quc gia kh gi vng c con ng v m hnh pht trin la chn. Trong vi chc nm gn y, tnh hnh th gii cng c rt nhiu bin i quan trng theo cc hng ch yu sau y: mt l xu th ho bnh, hp tc v pht trin, xu th ny cng ngy cng tr thnh xu th chnh thay th cho s i u gia cc siu cng, s xung t, chy ua v trang gia hai h thng x hi i lp, cc cuc chin tranh xm lc b ln n khp ni. y chnh l iu kin quan trng gip cho cc quc gia c th m ca t nc tham gia hi nhp kinh t quc t pht trin kinh t. M hnh kinh t pht trin trong xu th ho bnh ang thay th cho m hnh kinh t trong tnh trng i u v chin tranh lnh. Hai l xu th pht trin cng ngh ang chuyn i sang nn kinh t tri thc. Trong nhng thp nin va qua s pht trin ca cng ngh ang chuyn i sang nn kinh t v cng ln. Cc ngnh cng nghip truyn thng, sn xut ra cc hng ho vt cht, k c cc ngnh cng nghip nng ang ngy cng km hiu qu mt dn vai tr quan trng ca chng vi pht trin kinh t. Trn thc t trogn my nm gn y cc sn phm lin tc b gim gi, gim ti trn 30% gi do vy nhng ngnh ny ang gp nhiu kh khn. Trong khi cc ngnh kinh t tri thc li pht trin vi tc cao v t nhiu hiu qa. Trong iu kin hin nay, cc 13

li th v ti nguyn, ngun vn, lao ng ngy cng gim v li th v tri thc v k nng ngy cng tng. M t l ng gp ca ngnh sn xut in t - tin hc lm tng trng kinh t ln ti 45% trong 3 nm qua cn mc ng gp ca ngnh xy dng v xe hn vn l ngnh tr ct ca kinh t M li gim ch cn 14% v 4%. Li nhun ca hng Intel, Microsoft t mc 24% doanh thu ko di trong khi cc ngnh cng nghip truyn thng ch t mc trn 10%. Xu hng th ba l xu hng ton cu ho, hi nhp kinh t quc t pht trin nhanh chng. Trong iu kin nn kinh t th gii pht trin v nhng c trng ch yu trn m hnh pht trin kinh t theo hng hi nhp kinh t quc t l cn c pht trin cc ngnh kinh t c li th cnh tranh cao. ng nhin, vic pht trin kinh t ny phi t trong mi quan h bin chng vi c lp t ch. c lp t ch trong m hnh kinh t theo hng hi nhp quc t chp nhn s ph thuc ln nhau trn c s cng c li trong quan h gia cc quc gia. S ph thuc ny din ra trn hu ht cc lnh vc t hoch nh chnh sch pht trin, v d nh trong Lin minh Chu u, hin c ng tin chung, cc quc gia thnh vin phi bo m duy tr mt mc thm ht ngn sch v lm pht chung. Trong m hnh kinh t ny cc quc gia tuy vn c quyn t ch, quyn t chn cc ngnh kinh t c li cho mnh. Thc t cho thy ngay cc quc gia c nhiu ngnh cng nghip nn tng kh pht trin nh Nht Bn m vn ph thuc bn ngoi mt cch ng s. Nht phi nhp 100% du m c ngnh ho du v nng lng in, nhp khu phn qung st c ngnh luyn kim, nhp khu phn ln bng pht minh sng ch c ngnh cng nghip ch to, Nu c chin tranh xy ra, cc hot ng nhp khu ny ch b ngng tr mt thi gian ngn thi th cc ngnh cng nghip s hon ton b t 14

lit v nn kinh t Nht kh trnh khi tn tht. Nu s s ph thuc ny, nc Nht s khng th pht trin c. Nhng b li, Nht li xut khu t, hng in t v nhng loi hng cht lng cao khc buc cc quc gia khc phi l thuc vo Nht nhng mt hng nay. Chnh mi quan h l thuc ln nhau lm cho kinh t Nht c th ng vng ngay c trong cuc khng hong du la nhng nm 70. Song cng cn phi ni rng trong qa trnh hi nhp kinh t cn phi trnh s l thuc qu nhiu vo cc nc. y l mt vn xy ra vi mt s nc, nht l cc nc km pht trin. Do trnh khoa hc, nn sn xut nc ny cn chm pht trin nn b l thuc hon ton vo t bn nc ngoi k c v kinh t ln chnh tr. V vy cn phi nhn mnh rng trong qu trnh hi nhp kinh t quc t cn phi pht huy tnh c lp t ch, pht huy ni lc ca nn kinh t, phi ly ni lc ca nn kinh t lm yu t quyt nh s pht trin ca nn kinh t, cn nhng yu t bn ngoi ch l quan trng. 2.4 Nhng li ch, hn ch ca vic hi nhp kinh t quc t: Nh chng ta phn tch hi nhp kinh t quc t l mt xu th khch quan, n c nhng tc ng tch cc ti vic pht trin kinh t ca mi quc gia. Hi nhp kinh t thc y s pht trin v x hi ho cc lc lng sn xut, em li s tng trng kinh t cao. N lm tng nhanh tng sn lng th gii: ngy nay tng sn phn th gii c tnh khong 30.000 t D gp khong 23 ln tng sn phm th gii vo nhng nm trc y. Theo s chuyn dch c cu kinh t ton cu cng c nhng thay i c bn. Nu nhng nm 60, nng lm thy sn chim 10,4% , cng nghip chim 28,1% v dch v chim 50,4% th cho ti nay c cu tng ng l 4,4%; 21,4% 15

v 62,4%. Bn cnh s lin kt th trng th gii thnh mt h thng hu c ngy cng tng vi tc tng trng cao hn nhiu tc tng trng sn xut. H thng thng tin ton cu pht trin nhanh chng kt ni cc vng a l trn tri t vo mt ht hng gp phn tc ng c hiu qu vo pht trin kinh t x hi. Mt khc, ton cu ho thc y qu trnh t do ho thng mi; lm lm hoc hu b cc hng ro thng mi lm cho hng ho ca mi nc c th trng tiu th quc t rng hn do kch thch sn xut pht trin. Nh thc y phn cng lao ng quc t, theo hng chuyn mn ho lm cho ngun lc mi nc v trn th gii c s dng c hiu qu hn. T do ho thng mi t ra cho cc doanh nghip phi tin hnh nhng ci cch su rng nng cao sc cnh tranh v hiu qu kinh t, pht huy li th ca mnh v hn ch nhng ri ro trong cuc cnh tranh quc t. Tuy vy, t do ho thng mi khng a li nhng kt qa nh nhau i vi cc nc ln. Nhn chung cc nc pht trin c li th l nn kinh t h pht trin cao, kh nng cnh tranh ln. Mt khc, hi nhp kinh t lm gia tng cc lung chuyn giao vn v cng ngh. N cng c v tng cng cc th ch quc t, thc y s xch li gn nhau gia cc dn tc. Bn cnh ta cng khng th khng ni n mt tri ca vic hi nhp kinh t gy ra. Song song vi vic hi nhp kinh t th khong cch giu ngho gia cc nc ngy cng tng. Cc mi li thu c t ton cu ho kinh t c phn phi khng u v khng cng bng. Cc quc gia pht trin c li th thng thu li nhiu trong kinh t. S bt bnh ng ngy cng tng. Dn s mt s ni cn c mc sng thp hn trc. Ton th gii hin nay vn cn hn 1 t ngi ngho. Cc nc pht trin vi 1/5 dn s th gii chim 86% GDP ton cu, 4/5 th trng xut 16

khu, 1/3 vn u t trc tip nc ngoi trong khi cc nc ngho nht vi 1/5 dn s th gii ch to ra c 1% GDP th gii. Mt khc, hi nhp kinh t cn to nn s thch thc mi i vi nn c lp ch quyn quc gia, lm xi mn quyn lc Nh nc, dn tc. Ch quyn quc gia b hn ch mt cch tng i, tnh c lp ca cc quc gia b gim dn, Hi nhp cn lm cho nhiu hot ng v i sng ca con ngi tr nn km an ton, t an ton kinh t, ti chnh, vn ho, x hi, mi trng n an ton chnh tr. Cuc khng hong ti chnh ng 1997 - 1998 nh hng nghim trng, ko di v ton din n cc nc ny. Lm pht v tht nghip gia tng, nn sn xut phi c cu li, t nn x hi ngy cng trn lan: nghin ht, mi dm Tuy trong qu trnh hi nhp kinh t ta tip thu c nhiu tinh hoa vn ho trn th gii song cng chnh trong qu trnh thm nhp vn ho ngy cng lm cho nhng gi tr vn ho ring, truyn thng ca mi nc b xi mn, hu hoi, bi vy vn cn t ra l hi nhp nhng khng ho tan, khng nh mt i bn sc vn ho dn tc. Tuy cng c nhiu hn ch song ta cng cn phi khng nh rng trong qu trnh hi nhp kinh t th thnh tu l ch yu, mt hn ch ch l mt phn nh. 2.5 Vn hi nhp kinh t Vit Nam: 2.5.1 ng li quan im ca ng ta trong qu trnh hi nhp: Vit Nam ta hin nay ang trong qu trnh hi nhp kinh t quc t, chng ta v ang tham gia cc t chc, cc hip hi trn th gii. Chng ta ra quan im: Vit Nam khng nhng l bn m cn l i tc ca tt c cc nc trn th gii. Quan im xut pht t nhng thnh tu m nc ta t c trong nhng nm gn y ng thi cng t 17

nhng iu kin, hon cnh kinh t ca nc ta. Nhn t c ngha quyt nh, bo m thnh cng cho vic hi nhp kinh t nc ta l gi vng v pht huy tinh thn c lp t ch. ng ta quan nim c lp t ch khng phi l bit lp, khng phi l ng kn. Trong hot ng i ngoi cn phi c t duy c lp, bin chng bit tip thu kinh nghim ca cc dn tc, ng dng ph hp vi iu kin c th ca t nc v t quyt nh ch trng, hnh ng ca mnh. Chnh s nh gi, d bo chnh xc chiu hng pht trin ca th gii c chnh sch kp thi gp phn lm nn thng li ca cng tc i ngoi. Ngy nay trong xu th ton cu ho pht trin mnh m vi tc ng c hai mt tch cc v tiu cc, chng ta cn phi gi vng c lp t ch, gi vng bn sc dn tc th mi c th vt qua th thch, ginh ly thi c, tranh th mc cao nht mt tch cc ca hi nhp kinh t, to iu kin a t nc tin kp vi s pht trin ca khu vc v th gii. Do vy c lp t ch l c s thc hin ng li i ngoi rng m, a phng ho, a dng ho. Nn i hi IX ca ng khng nhng vn tip tc xc nh Vit Nam l bn m cn b sung Vit Nam sn sng l i tc tin cy ca cc nc trong cng ng quc t v ch ng hi nhp quc t. Xut pht t mc tiu bo v ch quyn dn tc, ch ng hi nhp quc t v khu vc trong hot ng i ngoi Vit Nam sn sng gc li qu kh, hng ti tng lai, thit lp quan h bnh thng vi cc nc trn nguyn tc tn trng c lp ch quyn v ton vn lnh th ca nhau, khng can thip vo cng vic ni b ca nhau, bnh ng cng c li, v s nghip pht trin ca mi nc. Hin nay Vit Nam c quan h i ngoi vi 168 nc trn th gii, quan h vi gn 500 t chc phi chnh ph nc ngoi trong c 380 t chc c d n

18

hot ng Vit Nam. ng v nh nc ta ra mt s quan im, ng li trong qu trnh hi nhp : Hi nhp kinh t quc t l s nghip ca ton dn, trong qu trnh hi nhp cn pht huy mi tim nng v ngun lc ca cc thnh phn kinh t ca ton x hi, trong kinh t nh nc gi vai tr ch o. Hi nhp kinh t quc t l qu trnh va hp tc, va u tranh, va c nhiu c hi, va khng t thch thc, do cn tnh to, khn kho v linh hot trong vic x l hai mt ca hi nhp, tu theo i tng, va phng t tng tr tr, th ng, va phi chng t tng gin n, nn nng. Nhn thc y c im nn kinh t nc ta, t ng v Nh nc ta ra k hoch v l trnh hp l, va ph hp vi trnh pht trin ca t nc, va p ng cc quy nh ca t chc kinh t quc t m nc ta tham gia; tranh th nhng u i dnh cho cc nc ang pht trin v cc nc c nn kinh t chuyn i t kinh t tp trung bao cp sang kinh t th trng. Kt hp cht ch qu trnh Hi nhp kinh t quc t vi yu cu gi vng an ninh, quc phng, thng qua hi nhp tng cng sc mnh tng hp ca quc gia, nhm cng c ch quyn v an ninh t nc, cnh gic vi nhng mu toan thng qua hi nhp thc hin din bin ho bnh i vi nc ta. T mc tiu v quan im ch o qu trnh hi nhp kinh t quc t, nhim v c th trong qu trnh hi nhp kinh t quc t l : Phi tin hnh rng ri cng tc t tng, tuyn truyn, gii thch trong cc t chc ng, chnh quyn on th, trong cc doanh nghip v cc tng lp nhn dn t c nhn

19

thc v hnh ng thng nht v nht qun v Hi nhp kinh t quc t. Phi cn c vo ngh quyt ca i hi IX, chin lc pht trin kinh t x hi 2001 2010, cng nh cc quy nh ca cc t chc kinh t quc t m nc ta tham gia, xy dng chin lc tng th v hi nhp m mt l trnh c th cc ngnh, cc a phng, cc doanh nghip khn trng sp xp li v nng cao hiu qu sn xut, nng cao hiu qu v kh nng cnh tranh, bo m cho hi nhp c kt qu. 2.5.2. Cc bc tham gia hi nhp ca Vit Nam : T ngy 25 thng 7 nm 1995, ta tr thnh thnh vin chnh thc ca ASEAN v t ngy 01 thng 01 nm 1996 bt u thi hnh ngha v thnh vin ca ASEAN bng cch chnh thc tham gia vo Khu vc Mu dch t do ASEAN (AFTA) v Hip nh v thu quan u i c hiu lc chung ca ASEAN (AFTA/CEPT). Tham gia vo ASEAN, ta tr thnh thnh vin ca mt t chc khu vc gm 10 nc thnh vin c din tch 4,5 triu km2 vi dn s khong 500 triu ngi vi tng sn phm quc gia khong 737 t USD v tng bun bn thng mi khong 720 t USD. Bng vic tham gia vo AFTA/CEPT, Vit Nam s phi tun th v thc hin y cc quy nh, cam kt c bn v bt buc ca Hip nh nhng vn phi tm nhng cch vn dng ph hp cc quy nh c tnh linh hot ca Hip nh va bo h mt cch hp l, ng thi nng dn kh nng sn xut cng nh cnh tranh ca cc ngnh sn xut tng nc nhm gim ti a nhng bt li ca ta khi thc hin cc bc tham gia vo AFTA/CEPT. Ngy 15 thng 6 nm 1996, ta gi n xin gia nhp Din n hp tc kinh t Chu - Thi Bnh Dng (APEC) v thng 11 nm 1998 tr thnh thnh vin chnh thc ca t chc ny, mt t chc hin c 21 thnh vin, trong bao 20

gm c cc nn kinh t pht trin, ang pht trin v chuyn i (t kinh t tp trung bao cp sang kinh t th trng). Mc tiu ca APEC cng l pht trin bn vng thng qua cc chng trnh thc y m ca v thun li ho thng mi, u t, hp tc kinh t k thut theo cc nguyn tc bnh ng, cng c li, t nguyn, cng khai v khng phn bit i x gia cc nc thnh vin cng nh cc i tc khng l thnh vin. Cc cam kt mang tnh t nguyn nhng vic thc hin l bt buc, do tuyn b cp cao v hng nm c a ra kim im. Cc vn chnh tr, tuy c quan tm nhng thng c bn mt cch khng chnh thc. 2.5.3. Nhng kt qu t c : Nhng kt qu ca cng cuc i mi t c trong 10 nm qua c th ni l cha tng c trong lch s Vit Nam. phn trn cng ni n mt phn no thnh tu m Vit Nam t c thng qua cc gii php c p dng trong cng cuc i mi kinh t, phn ny mun tp trung phn tch cc kt qu ca cng cuc i mi trn ba lnh vc : tc tng trng, chuyn i c cu kinh t v cc vn x hi. Trc ht phi k n mc tng trng cao. Tng sn phm trong nc (GDP) trong thi k 1991 2000 tng bnh qun hng nm l 7,4%, theo tng gi tr GDP t gp i nm 1990. GDP theo u ngi tng 1,8 ln. Nng nghip t tc tng trng kh v ton din trn nhiu lnh vc. Gi tr sn lng ton ngnh tng bnh qun hng nm 5,6%. Trong nng nghip tng 5,4%, thu sn tng 9,1%, lm nghip tng 2,1%. Ni bt nht l sn lng lng thc tng bnh qun mi nm 1,1, triu tn. Sn lng lng thc nm 2000 t 34 triu tn, a mc lng thc bnh qun u ngi t 294,9 kg nm 21

1990 ln trn 436 kg nm 2000. Vit Nam t nc nhp khu lng thc hng nm, tr thnh nc xut khu go th hai th gii. Sn lng ca mt s cy cng nghip trong thi k 1999 2000 tng kh cao : c ph tng 4,7 ln, cao su 4,5 ln, ch tng 2 ln, ma tng 3 ln, bng tng 9,7 ln. Sn lng thu sn tng bnh qun trong 10 nm l 8,85%. Gi tr sn lng cng nghip tng bnh qun trong 10 nm qua l khong 12,8 13% nm. Cng nghip ch bin c tc tng trng kh v chim ti 60,6% gi tr ton ngnh cng nghip nm 1999. Vn u t trc tip nc ngoi (FDI) tng ln ng k .Tnh n qu I nm 1999 c 2624 d n c cp giy php u t vi tng vn ng k l 35,8 t USD ,nu tnh c vn b xung l 40,3 t USD . C cu kinh t c nhng chuyn bin tch cc .T trng trong nng, lm,ng nghip trong GDP gim t 38,7% nm 1990 xung cn 25,4% nm 1999; cng nghip v xy dng tng t 22,6% ln 34,9%; dch v t 35,7% ln 40,1%. Cc nghnh dch v pht trin c bit l nghnh bu chnh vin thng , du lch .. nng c t trng ln trn 40% GDP. ng thi c cu vng kinh t thay i theo hng tp trung pht trin 3 vng trng im : TP H Ch Minh Vng Tu ,H Ni-Hi Phng-Qung Ninh, Nng-Qung Ngi ,ng thi dnh s quan tm cn thit ti nhng vng min ni ,vng su ,vng xa . ng thi vi s tng trng v kinh t mc sng ca dn c c nng thn v thnh th u c ci thin r rt: GDP theo u ngi trong 10 nm qua tng 1,8 ln , thu nhp bnh qun mt ngi mt thng tng 3,2 ln .S hc sinh i hc cc cp khc nhau t tiu hc n i hc tng 22

khong 2,3-4,3 ln .Ch s HDI nng ln t th 122/174 nc nm 1995 ln 110/174 nc nm 1999. Cng tc chm sc sc kho ca nhn dn c nhiu tin b .Nm 1990t l tr di 5 tui b suy dinh dng l 50%,t l cht ca tr di 1 tui l 46%,di 5 tui l 69,5%,tui th trung bnh l 64 th ti nm 1998 cc ch tiu tng ng trn gim xung cn 38,9%, 39%, 48,5%, 68 tui . S h i ngho gim r rt t 30% nm 1992 xung cn 10,6% nm 2000. n cui nm 1998 c nc c 15 tnh thnh ph c t l h i ngho di 10%. Thc hin so vi d kin k hoch thi k 1996-2000 Ch tiu ch yu D kin t T l (%) Tc tng sn lng nng nghip ( %/ nm 4,5-5 5,1-5,210 ) Sn lng lng thc (qui thc )nm 3032 9-10 1415 Tng kim nghch xut khu ( Tir USD) Vn u t nc ngoi (T USD) Vn ODA( T USD) Khch du lch 5860 1315 7-8 5 70 51 23 11 80 50 86 6,8 12 33 1999( Triu tn) Tc tng GDP (%/ nm ) Tc tng gi tr sn lng cng nghip 4 10 6 70 85

quc t n Vit Nam 3,5-4 2

trong nm 2000 Triu lt ngi Tuy vy bn cnh nhng thnh tu m ta t c ,chng ta cng cn mt s hn ch . Chnh trong qu trnh m rng th trng xut khu ,nng cao sc cnh tranh ca hng ho lm cho s phn ho giu ngho ngy cng r nt .Nhng ngi c kh nng bun bn , c u c kinh doanh th giu ln nhanh chng cn nhng ngi khng bit cch bun bn th b ph sn . H ngn cch giu ngho ngy cng su . i sng ca ngi dn tuy c ci thin song s phn b ny li khng u .

thnh th th

hu ht mc sng ca ngi dn l cao

trong khi nng thn mt s ni ngi dn cn ngho kh , ch tnh ring trong thi k t nm 1993-1998 s lng ngi ngo i chim 58% i km vi hin tng i ngo l s bt bnh ng trong tt c cc lnh vc :Vn ho - Kinh t Chnh tr T tng Qu trnh hi nhp kinh t quc t vi cc nc trn th gii cn dn n vic gia tng cc t nn x hi : Ma tu ,nghin ht Tuy c nhng mt hn ch nh vy nhng cng cn khng nh rng mt tch cc l ch yu ,mt tiu cc ch l phn nh . V hi nhp kinh t quc t mang li nhiu li ch cho qu trnh pht tin kinh t Vit Nam .

2.5.4.Mt s nhn nh v xut


Da vo kt qu phn trn v bi cnh ca Vit Nam hin nay cng vi xu hng pht trin ca t nc, khu vc v

24

ton cu, mt s nhn nh v xut c th c a ra trong bi vit ny nh sau : Th nht, k t khi bt u cng cuc i mi, Vit Nam tin hnh nhng bc di trn con ng m ca v hi nhp quc t. Du hi nhp quc t cp no cng mang li li ch cho Vit Nam v li ch cng ln khi mc hi nhp cng cao. Vn Vit Nam phi ch ng v tch cc chun b cc iu kin hi nhp, ng thi la chn ng gii php v bc i trong qu trnh ny. Th hai, hi nhp vo khu vc AFTA c tc dng nh b i vi nc ta k c trong vn gim ngho i v bt bnh ng. V vy y nhanh v bn vng tc gim ngho v bt bnh ng th Vit Nam phi kt hp gia hi nhp vo khu vc AFTA vi hi nhp vo APEC v WTO. Th ba, hi nhp kinh t gn vi ngho i v bt bnh ng. Di tc ng ca ci cch v hi nhp quc t hin nay c s chuyn dch c cu kinh t v phn ho trong x hi. m bo mc tiu gim ngho v cng bng x hi, Nh nc phi c chnh sch khuyn khch, u tin u t cho cc ngnh s dng nhiu lao ng, mt s ngnh dch v, ngnh phi nng nghip, ng thi nng cao trnh chuyn mn h c th lm vic cc khu vc ny. Mt khc phi u t k thut, cc dch v nng nghip, chuyn mn cho khu vc nng nghip, nng thn nng cao nng sut lao ng ca khu vc c s ngi ngho ng c ny. Th t, Nh nc c hnh thc bo tr x hi iu chnh ph hp vi th trng lao ng trong iu kin nn ninh t m v hi nhp quc t. Hi nhp quc t s to ra k thng, ngi thua v ngi ngho s chu nhiu thua thit nht. gip ngi b ri ro khi mi tham gia hi nhp, ng thi xy dng mt nn tng vng chc cho cc h gia nh - c bit l ngi ngho 25

- cm thy thoi mi chp nhn cc ri ro trc mt c th xy n do hi nhp, Nh nc phi thc hin tt vic phn phi li, thng qua chnh sch thu, tr cp lm gim s bt bnh ng trong x hi. ng thi phi pht trin nn kinh t nhiu thnh phn, nhiu hnh thc s hutong kinh t Nh nc gi vai tr ch o -l lc lng vt cht quan trng v l cng c Nh nc nh hng v iu tit v m nn kinh t . To lp ng b cc yu t ca th trng , i mi v nng cao hiu lc qun l ca Nh nc .,pht trin cc loi th trng :Vn,tin t, chng khon , i km theo l i mi chnh sch v kin ton h thng ti chnh,tin t . Thc hin cng tc cng bng, hiu qu trong chnh sch phn phi bo m s pht trin an ton lnh mnh ca th trng ti chnh tin t .Tip tc ci cch h thng thu ph hp vi tnh hnh t nc v cam kt quc t .tip tc c cu li ngn sch Nh nc ,tng dn tch lu cho u t pht trin, tinh gin bin ch b my Nh nc .Thc hin chnh sch tin t bo m n nh kinh t v m. S dng linh hot c hiu qu cc cng c chnh sch tin t nh t gi ,li sut .. Nng dn v tin ti thc hin y tnh chuyn i ca ng tin Vit Nam. Gii quyt n tn ng vi cc nc trn th gii. ng thi pht trin gio dc v o to , khoa hc v cng ngh .Tng cng tim lc v i mi c ch qun l khoa hc v cng ngh .Coi trng pht trin ng dng cng ngh thng tin ,cng ngh t ng ho . Trn y l mt s gii php chnh m theo ti l nhng gii php hp l i vi vic pht trin nn kinh t Vit Nam hin nay .

26

27

Ti liu tham kho


1. Tp ch Cng sn S 33/ Thng 11/Nm 2002 2. Tp ch Kinh t pht trin 3.Tp ch Nghin cu l lun S 2/ Nm 2000 4. Tp ch Nhng vn kinh t th gii- S 4/ Nm 2000 5.Tp ch Nhng vn kinh t th gii- S4/Nm 2001 6.Vn kin i hi ng XI

28