You are on page 1of 3

046

049 Rekabet Etmediğinize Pişman mısınız?
050
052
054
056
Bilişimde Uluslararası Rekabet Gücü Olmak
Google Olmak İsteyenlerin Saldırısı
Cisco Anı Yaşıyor
Hikaye Anlatarak Satış Yapmak
ANALiZ
058 Türkiye’den Çıkan Küresel Strateji
060 Rus Fabrikaları Vites Değiştiriyor
062 İlgili İzleyiciler İçin Ödeme Yapmak

İNTERNET

Kişisel İtibarımız
Google’luk Oldu
İnsanların internette itibarlarını korumaları arama
motoru optimizasyonundan çok daha karmaşık bir süreç

Bu nedenle internette itibar yönetimi ve
2006 yılında Nikki Catsouras isimli Ame-
yönetimin nitelikli kişiler tarafından yapıl-
rikalı bir genç kız ölümcül bir trafik kazası
geçirir. Kazasının ardından fotoğraflar ması gerekliliği herkes için giderek önem
internette yayılır. Kaza fotoğraflarınınkazanıyor. Zira süreç sadece arama motoru
internette yayılmasına mani olmak iste-optimizasyonu ile sınırlı değil.
yen aile, bir Silikon Vadisi girişimi olanİnsanlar hakkında en kolay bilgi edini-
lebilecek kaynak haline gelmesi nedeniyle
Reputation Defender şirketinin yardımını
internet, birçok kişi ve şirket için bir savaş
ister. Şirket ailenin isteği üzerine yüzlerce
fotoğrafı internetten kaldırarak isminialanına dönüştü. İnternette özellikle negatif Dijital medya, mına katılan ünlüler,
içerik pozitif içeriğe göre daha fazla tıklanı-
duyurur. Türkiye’de de Ali Kırca, Ece Ünlü kişileri dijital internete olan ilgisini
imajlarını
ve Tamer Karadağlı gibi ekranların ünlüyor. Daha çok ilgi gördüğü için de arama mo- bildiklerinden çekim
yönetmek zorunda
torlarında çok daha önlerde sıralanıyorlar.
isimleri özel hayatları nedeniyle internette bırakıyor aralarında yaşadıkları
Bu yüzden kişilerle ilgili Google’da arama
sorun yaşamış kişilere arasında. Bu ünlüler sorunları anlatıp, ken-
yapıldığında negatif içeriğe rastlamak çok
de kendileri hakkında internette bulunan disinden yardım istiyorlar. Atıf Ünaldı, böyle
daha olası. Ve bu durum rakipler arasında
negatif içerikleri kaldırabilmek için büyük bir ihtiyaç olduğunu görünce yurtdışında
çaba sarf etmek zorunda kaldı. Benzeri bir saldırı metodu olarak kullanılabiliyor. Bu benzeri hizmetler veren örnekleri araştırı-
saldırılarla başa çıkamayan kişi ve şirketler
durumları şirketler de yaşıyor. Teknoloji yor. Kendisi ile aynı zamanlarda Reputation
profesyonellerin yardımını talep eder oldu.
devrinde kişiler ve şirketler hakkında ilk Defender’ın benzer bir ihtiyaçtan kuruldu-
Overteam Bilgi Teknolojileri Genel Müdürü
bilgi kaynağı internetteki arama motorları. ğunu görüyor ve bu işi profesyonel olarak
Metin Solmaz, “Yıllardır bana ‘Google’da şu
Bu konuda ilk tercih edilenin Google olduğu yapmaya başlıyor. Türkiye’deki talep arttık-
göz önünde bulundurulduğunda arama mo- haberi çıkarmasak’ diyen şirketler, ünlüler ça bu durum bir iş alanına dönüşmeye başlı-
olur. Hatta ortağım Google’in muteber mü-
torunda haklarında negatif haberlerin yer yor. Ve taleple doğru orantılı olarak hizmet
hendislerinden birisi olduğu için bunu hafif
olması, kişilerin ya da şirketlerin çok önemli verenlerin sayısı da artıyor. Elbette kazanç
göz kırparak ve parantez içinde isteyenler de
işleri kaybetmesine bile sebep olabiliyor. boyutu da bu işin profesyonelliğe dökülme-
oldu” diyor. sinde etkili. Vakaya göre değişmekle birlikte
Danışmanlık veren Atıf bir sorunun çözümü için 10 bin dolar telaf-
Online itibar yönetiminin yararını görenler Ünaldı’nın bu işe başlama fuz ediliyor. Sorun çözüldükten sonra aylık
genellikle durumun eskiye dönme hikayesi de benzer bir takip hizmeti ise 300 ila 500 dolar arasında
ihtimaline karşı bu işe devam ediyor sebebe dayanıyor. Sun- bir maliyet. Ancak bu işin profesyonelleri
duğu televizyon progra- etik dışı konularda kişi ya da şirketlerin 100

BUSINESSWEEKTÜRKİYE l 17 MAYIS 2009

046-048-WNO-itibar yonetimi.indd 46 5/15/09 6:59:37 PM
ANALİZ

047
almak için başvuruda bulundu. Türkiye’de
siyasilerin memleketlerinden aldıkları
oylar seçim zaferinde önemli bir yere sahip.
Böyle bir hata bir anda bakanın hemşehri
oylarının kaybına neden olabilir. Çünkü
internet aramalarında Wikipedia kişisel
web sitelerinden çok daha yüksek sıralarda
konumlanabiliyor.
İş adamları ise online itibar yönetiminin
değerini yeni yeni öğreniyor. Ama bazen acı
tecrübelerin sonunda… Örneğin ünlü bir
Türk çay üreticisinin Almanya’da önemli
bir anlaşma yapma aşamasındayken,
Alman şirketin internette birçok negatif
habere rastlaması nedeniyle anlaşmanın
yapılamaması en vahim örneklerden biri.
İnternette yayılan kötü haberler yüzünden
sıkıntı yaşayanlar bu çay şirketi ile sınırlı
değil. Danone ve LC Waikiki de geçtiğimiz
yıllarda internette sıkıntılı süreçler yaşayan
firmalara örnek olarak verilebilir.

SANATÇININ ZARAR GÖREN
ÖZEL HAYATI
Bu hizmeti dünyada talep edenler arasında
sanatçılar ön plana çıkıyor. Tom Cruise,
Richard Gere, Britney Spears gibi birçok
ünlü, online itibar yönetimi konusunda
profesyonel yardım alan isimler arasında.
Richard Gere kendisi hakkında yayılan nega-
tif bir söylentinin tekzip edilmesi amacı ile
bir online itibar yönetimi şirketi ile anlaşmış
ve bu konuda başarılı olmuştu. Ancak Türk
sanatçılar, yabancılar kadar bilinçli değil.
Onların da yabancı meslektaşları gibi prob-
lemleri var ancak yapabilecekleri konusunda
bin dolar bile teklif edebildiğini söylüyor, seçimi kaybetmesine neden olabiliyor. Ve fikir sahibi değiller. Bunun yanında online
hizmeti vereni ikna etmek için. siyasi için böyle bir durumun iyi yönetileme- saldırılar sanatçılarda siyasilerde olduğu
mesi kariyerine mal olabiliyor. Atıf Ünaldı, gibi kariyerlerine çok fazla zarar vermiyor.
EN HASSAS İTİBAR SİYASİLERİN “Siyasetçiler çok hassas bir itibara sahip, bu Çoğunlukla asıl zarar özel hayatları oluyor.
Türkiye’de internetteki itibarına birinci yüzden olayın öneminin farkındalar” diyor. Böyle bir durumda destek alınabilecek
derecede siyasiler dikkat ediyor. Özellik- Durum o kadar hassas ki, son seçimlerde şirket sayısı artsa da şu an için yeterli değil.
le seçim dönemlerinde bir siyasetçinin Wikipedia’daki profilinde memleketinin adı Yine de birçok interaktif pazarlama şirketi
hakkında çıkacak en ufak bir negatif haber, değiştirilen bir bakan bile böyle bir yardım bu konuda başvuranlara yardımcı oluyor. Bu

SUÇLU KİM?
İnternette gelişen bir kötü itibarın sebebi çoğu zaman kötü niyetli kişiler

Rakip Şirketler Ortaklar Eski çalışanlar Üçüncü Şahıslar
Çoğu zaman kişi ya da şirket Bazen sizi hançerleyenin Negatif içeriğin kaynağı çoğu Bazı zamanlarda kişinin çev-
hakkındaki kötü haberin en yakınınız olduğunun zaman şirketten ayrılan eski resinden bağımsız art niyetli
kaynağı rakip şirketler farkına bile varamıyorsunuz! bir çalışan olabiliyor. Özellik- olmayan üçüncü tekil şahıs-
olabiliyor. Özellikle birçok Atıf Ünaldı, negatif haber le krizle birlikte artan işten lar da kötü içeriğin kaynağı
sitedeki negatif tüketici kaynağının şirket ortağı çıkarmalar, şirketler ve şirket olabilir. Böyle durumlarda
yorumları rakip firmaların IP olduğu birçok vaka dile yöneticileri için şu dönemler- sorunun çözümü daha kolay
adreslerine ait. getiriyor. de önemli bir risk unsuru. oluyor.

17 MAYIS 2009 l BUSINESSWEEKTÜRKİYE

046-048-WNO-itibar yonetimi.indd 47 5/15/09 6:59:40 PM
ANALİZ

048
alanda çok fazla uzmanlaşmış şirketin çıkma-
masının başlıca nedeni internet mecrasının
Türkiye’de yeni yeni gelişiyor olması. Bir web
2.0 medya platformu olan Sevenload Türkiye
İş Geliştirme Sorumlusu Vadi Efe, “Henüz
internetin ana mecra olarak görülmemesi ve
böylece pastanın yeterince büyümemiş olması
bu durumun sebebi” diyor ve ekliyor: “Birçok
ünlü ve firma, farklı yöntemler kullanarak
internette haklarında çıkan haberleri ve
yazılan yorumları takip ettirmeye başladı.”
Adnan Hoca olarak da bilinen Adnan Oktar
bu konuda ilginç bir örnek. Vadi Efe’nin
verdiği bilgiye göre Adnan Oktar, sekiz kişilik
bir avukat ekibiyle aleyhinde çıkan haberler İnternette
konusunda internet takibi yapıyor. En çok negatif içerik
bloglar ve kullanıcı içeriği üretilen siteler takip pozitif içeriğe
ediliyor. Bunun dışında gazete siteleri gibi göre daha
fazla tıklanıyor
birince dereceden prestijli sitelerdeki kullanıcı
yorumlarına bile müdahale edilebiliyor. Med-
ya takibi anlamında Ajans Press de ilk akla gelen şirketler arasında. Şirket internet takibi itibar yönetimi, arama motoru optimizasyo-
de yapıyor. En çok bilinen online takip sistemi nu, kişisel ilişkiler ve hukuk olmak üzere üç
ise Google’un Google Alerts uygulaması. ayaktan oluşuyor. Arama motoru optimi-
ONLINE İTİBAR ClaimID isimli online itibar yönetimi sitesi de zasyonu öncelikle kötü haberlerin olabildi-
YÖNETİMİNİN ÜÇ AYAĞI farklı yöntemler uygulayarak blogları, sosyal
ağları Açık ID (Open ID) teknolojisi ile takip
ğince aşağı çekilmesi ile sağlanıyor. Bunun
yanında bazen pozitif içeriği yukarı taşımak,
Online itibar yönetimi sadece
Google’dan ibaret değil ediyor ve bu amaçla sıkça kullanılıyor. negatifi aşağı çekmekten kolay olabiliyor.
Hakkında pozitif içerik bulunmayan kişiler
ONLINE İTİBAR GOOGLE’DAN için pozitif içerik oluşturmak da online
İBARET DEĞİL itibar yönetiminin hizmetleri arasında yer
ARAMA MOTORU OPTİMİZASYONU
Online itibar yönetimi düşünülenin aksine alıyor. Bazı durumlarda negatif içeriği yok
Online itibar yönetiminde öncelikle ara-
ma motoru optimizasyonu aracılığı ile sadece Google’la sınırlı değil. Birçok sitenin etmek yerine pozitif içerikle ilişkilendirmek
kötü haberler aşağı çekilerek ulaşılması hatta blogların ve sosyal ağların da içinde de çözüm olabiliyor. Tabii Google’un sürekli
zorlaştırılıyor. Bu haberler yerine yer aldığı bir ekosistemi söz konusu. Bunun indeksleme algoritmasını değiştiriyor olma-
pozitif içerikler ön sıralara taşınmaya yanında işin yerel hukuk ve kişisel ilişkiler sı bu konuda çalışan şirketlerin kendilerini
çalışılıyor. Bazı durumlarda ise negatif
içerik pozitif ile ilişkilendirilerek sorun
gibi boyutları da göz ardı edilmemeli. Çünkü sürekli güncellemelerini gerektiriyor.
çözülüyor. her vakanın farklı bir yöntem geliştirilerek Öte yandan internette, sitelerin giderek
çözümlenmesi gerekebiliyor. Öncelikle birbirleriyle entegre olması ile bir yerde
kişinin internetteki varlığı hakkında bilgi çıkan içerik bir anda birçok yerde görü-
KİŞİSEL İLİŞKİLER toplanarak durum analiz ediliyor ve buna nür olmaya başladı. Facebook, Twitter,
Bazı durumlarda negatif içeriği göre bir strateji geliştirmek gerekiyor. Friendfeed gibi birçok site ve blog online
kaldırmak için online itibar yönetimi
TTBOOM İnteraktif Ajansı Kurucu Ortağı itibar yönetiminde sürekli takip edilmesi
danışmanları kendi kişisel yakınlıklarını
kullanarak sorunu çözebiliyor. Ya da ikili ve Genel Müdürü Tevfik Bülent Öngün, gerekenler arasına girdi. Siteler küresel olsa
görüşmeler sonucunda sorun çözü- “Burada, öncelikle marka veya kişinin, başta da işin ilginç yanı online itibar yönetimi
lebiliyor. Böyle bir durumda öncelikle arama motorları ve sosyal ağlar olmak üzere oldukça lokal bir hizmet. Türkiye’de iş
negatif içeriğin kaynağı ve motivasyonu internet ortamındaki varlıklarını sorguluyor yapan birinin hakkında Ekşi Sözlük’te
iyi tespit edilmeli.
ve müşterilerimize bu konuda kapsamlı bir çıkan haberler de itibarını oldukça etkiliyor.
rapor hazırlıyoruz” diyor. Bu analiz oldukça Amerika’da iş yapan biri için ise Türkiye’de
HUKUKİ SÜREÇLER önemli, çünkü vakaya göre nereye ulaşılması pek bilinmeyen bir internet sitesi bir anda
Online itibar yönetiminde şirketlerin gerektiğinin çok iyi tespit edilmesi gereki- önemli duruma gelebiliyor. Ya da bir Türk iş
hem yerel hem de uluslararası hukuka yor. Bu konuda yanlış bir başlangıç, durumu adamı, Amerikalı ortağı ile farklı bir ülkede
hakim olmaları gerekiyor. Özellikle çok daha kötü bir hale getirebilir. Bazı iş yapacağı zaman, incelenmesi gereken site
haksız rekabet ve hakaret gibi içerikler
söz konusu olduğunda öncelikle yasal
durumlarda hukuki süreçleri takip etmek işi parametreleri de değişebiliyor. Yani iş görül-
platformlar üzerinden bu sitelerle çözmeye yetebileceği gibi bazı durumlarda düğü gibi oldukça butik bir iş. Her butik iş
iletişime geçiliyor. Ancak hangi sitelerde sorunu büyütebiliyor. Böyle bir durumu ikili gibi de biraz maliyetli. Ancak öyle zamanlar
yasal prosedür, hangilerinde kişisel ilişkilerle çözmek çok daha etkin sonuçlar geliyor ki, aynı Catsouras ailesindeki gibi
ilişkilerin daha doğru olacağını iyi tespit
doğurabiliyor. itibar paranın önüne geçebiliyor. | BWT |
etmek gerekiyor.
Prosedürü özetlemek gerekirse, online – Osman Kurt

BUSINESSWEEKTÜRKİYE l 17 MAYIS 2009

046-048-WNO-itibar yonetimi.indd Sec1:48 5/15/09 6:59:42 PM