You are on page 1of 30

HRONOLOGIJA

( V XV vek )


SREDNJI VEK





g


OLOR





vck

354-375 cmana1h,gotski kralj
354-430
Aurelije Avgustin,episkop Hipona pisao je filozofska,teoloka i apologetska
dela
364-380 111cn,vizigotski kralj
378
u bitci kod Hadrijanopolja Vizigoti su porazili Rimljane i ubili cara Valensa
(364-378)
382
Teodosije I je sklopio ugovor o saveznitvu sa Vizigotima foederati
387
Aurelije Avgustin prima hrianstvo i pie delo De imortalite anime
390-430
sv.Patrik,pokrstio Irce oko 430 godine
392
sv.J eronim napisao delo De viris illustribus(O znamenitim ljudima)
395
Aurelije Avgustin postaje episkop Hipona
397
Aurelije Avgustin pie dela:
De doctrina christiana i De Trinitate
396-410
1a1h ,vizigotski kralj iz aristokratske porodice Balta
397 Alarih dobija titulu magister militum per Iliricum
Umire sv.Martin,osniva episkopije u Turu

vck

oko 400
Langobardi stiu do rimske granice na srednjem Dunavu
402
u Raveni osnovana prestonica Zapadnog carstva
405
ostrogotski voa adaas1 je provalio u Italiju predvodei vojsku sastavljenu od
Germana i Sarmata. Stilihon je porazio ovu vojsku i ubio ga.
406-7
Invazija Vandala,Sveva i Burgunda preko Rajne na Galiju
409-428
undc1k,vandalski kralj
410
Alarih pustoi Rim
410-415
1a1u!,vizigotski kralj izveo iz Italije Vizigote i naselio ih u junoj Galiji a
413 osvaja Narbonu i proglaava je prestonicom

413
burgundskom kralju Gundaharu(436) je dozvoljeno da oko srednjeg toka Rajne
stvori savezniku dravu sa centarom u dananjem gradu Vorms
413-426
Aurelije Avgustin pie delo De civitate Dei
415-418 a11a,vizigotski kralj
418
Vizigoti se nastanjuju u Akvitaniji i osnivaju prestonicu u Tuluzu
418-451 codo1h ,vizigotski kralj
428-477 cnzc1h,vandalski kralj
429
Vandali osvajaju rimsku provinciju Afrika
433-453
111a
440-461
papa Lav I Veliki
441-442
Sasi uspevaju da zauzmu jugoistonu Englesku
443
naseljavanje Burgunda u Sevoji sa centrom u enevi
444
sv.Patrik osnovao biskupiju u Armagu i poeo da iri hrianstvo meu Ircima
448-458 covch, rodonaelnik dinastije Merovinga
oko 450
Briti se obraaju rimskom vojskovoi Aeciju za pomo u borbi protiv Sasa
451 bitka na Katalunskim poljima poraz Atile blizu alonsa na Marni
452
Huni osvajaju severnu Italiju
453-466 codo1h ,vizigotski kralj
454
ubijen rimski vojskovoa Aecije
456
Teodorih II uspostavlja prevlast Vizigota u paniji Vizigoti su 456 godine
pokorili Seve u Galiciji totalno osvojili Pirinejsko poluostrvo
458-481 11dc1h ,franaki vladar:sin i naslednik Meroveha
464-474 und1oh,kralj Burgunda
466-484 u1h,vizigotski kralj
474-516 undobad,kralj Burgunda
476
svrgnut Romul Augustul
477-484 unc1k,vandalski kralj
481-511 1odovch ,zapovednik franakih odreda u Turneu, nosio je rimsku titulu rex
a nasledio je Hilderiha I
484-496 un1amond,vandalski kralj
484-507 1a1h ,vizigotski kralj

486

Franaka vojska pod komandom Hlodoveha I ulazi u srednju Galiju (izmeu
Sene i Loare) i poraava rimske trupe, tada je Hlodoveh preneo svoje sedite u
Pariz i postao voa svih Franaka.

490
Gundobad je za svoje rimske podanike izdao dva zbornika
zbornik rimskog prava Lex Romana Burgundionum & zbornik
zakonika za sve svoje podanike Lex Gundobada
492
Hlodoveh se eni Klotildom, burgundskom princezom
493-526 codo1h,kralj Ostrogota u Italiji
493
ostrogotski kralj Teodorih kontrolie Italiju

496

Franaki kralj Hlodoveh prima hrianstvo
Hlodoveh porazio Alemane u istonoj i centralnoj Galiji
496-523 az1mund,vandalski kralj

vck

506
Vizigotski kralj Alarih II izdaje Breviarum(Rimski kodeks)
507
bitka kod Vujea Franci(Hlodoveh) osvajaju Vizigotsko kraljevstvo Alariha II
na jugoistoku Galije
509
Hlodoveh uspostavio kontrolu nad Ripaurskim Francima na srednjoj Rajni
507-511 csa11k,vizigotski kralj


511
Umire Hlodoveh I Franaka se deli na 4 dela
1. 511-524 1odomc,kralj Orleana i Akvitanije
2. 511-534 codo1h ,kralj Austrazije
3. 511-558 11dcbc1 , kralj Pariza
4. 511-561 1o1a ,kralj Neustrije i kralj Franaka posle 558 god.
511-531
ma1a1h,vizigotski kralj
516-524 11smund,kralj Burgunda
523-530 11dc1h,vandalski kralj
524-534 odomc,kralj Burgunda
526-534 1ana1h,kralj Ostrogota
526-535 ma1asv1n1a,regent svog maloletnog sina Atanariha
529
sv. Benedikt osniva manastir Monte Kasino
530
franako kraljevstvo je pripojilo kraljevinu Burgunda
530-534 c11mc,vandalski kralj
531-548 cud1s,vizigotski kralj
534-536 coda1,Amalasvintin suprug-savladar
536-540 111cs,kralj Ostrogota
541-552 o111a,kralj Ostrogota
542
epidemija bubonske kuge u Evropi
543
umire sv.Benedikt,osniva manastira Monte Kasino
546
vizantijski car Justinijan je dao zvanino odobrenje Langobardima da se nasele
u Panoniji, istono od Dunava
551 J ordanes,episkop Krotona,boravi u Carigradu gde stvara delo
De origine actibusque Getharum
554-567 1ana11d ,vizigotski kralj
555
Kasidor Senator osniva manastir Vivarium u Kalabriji


561
umire Hlotar I(u periodu 585-561 ujedinio Franaku) a nasledili su ga sinovi:
(561-575) u Austraziji
(561-584) u Neustriji
a1bc1 (561-567) u Parizu
un1am (561-593) u Burgundiji
565-572 1bo1n,kralj Langobarda
567-573 1uva ,vizigotski kralj
568
Langobardi pod vostvom kralja Albonina prodiru u Italiju
568-586 cov111d, Liuvin savladar & vizigotski kralj
572-574 1c!,kralj Langobarda

573-613
''rat dve kraljice'' koji se zavrio pobedom 1o1aa (584-629)
i ponovnim ujedinjenjem Austrazije, Neustrije i Burgundije u jednu dravu
574-584
period interregnum-a u kom Langobardi nisu birali sebi kralja, ve je njihova
drava bila rasparana na 35 vojvodstava, sa isto toliko vojvoda na elu
577
Langobardi rue manastir Monte Kasino
580
sabor u Toledu
584-590 u1a1c,kralj Langobarda
584-616 1c1bc1,kralj Kenta
584-629 1o1a ,franaki kralj
585
vizigotski kralj Leovigild osvaja kraljevstvo Sveva u paniji
586
Vizigoti primaju hrianstvo(kralj Rekared)
586-601 ckacd ,vizigotski kralj
587 vizigotski kralj Rekared primio hrianstvo
Andelotski ugovor izmeu Hildeberta II i Guntrama
590
sv.Kolumban dolazi u Galiju
590-604
papa Grgur I Veliki
590-616 11u1!,kralj Langobarda
594 umire Grgur iz Tura,episkop
dela:Historia ecclessiastica Francorum ;De gloria martirum ;Miracula
597
papa Grgur Veliki je poslao sv. Avgustina meu Angle i Sase
Avgustinovo pokrtavanje Kenta i osnivanje biskupe u Kenterberiju(u Kentu)

vck

601-603 1uva ,vizigotski kralj
602
Langobardi osvajaju Padovu

603

Langobardi osvajaju Kremonu i Mantovu
potpisano primirje Vizantije i Langobarda u Italiji
603-610 11c1k,vizigotski kralj
604
pokrteni Istoni Saksonci u kraljevstvu Eseks
605 umire sv. Agustin
Vizantija priznaje Langobardsku kraljevinu u Italiji
610-612 undcma,vizigotski kralj
612-620 1zcbu1,vizigotski kralj

613
germanska plemena osvajaju ester
osnovan manastir Sent Galen
zavere franake aristokratije na elu sa PIPINOM
LANDENSKIM(majodorm Austrazije) i ARNULFOM(episkop Meca)
protiv kraljice Bruhilde kraj rata rat dve kraljice
614
sv.Kolumban osniva manastir Bobio
615 Germani dre pod vlau gotovo celu Englesku izuzev Devona,Velsa,
Kornvola, Lankaira,Kamberlenda,Vestmorlenda
Isidor seciljski napisao delo Chronica maiora
umire sv.Kolumban
616-32 dv1n,kralj Nortumbrije
620
Langobardi sele prestonicu u Paviju
621-631 v1n111a,vizigotski kralj

622

Hlotar II svoga sina Dagoberta proglaava kraljem Austrazije a poto je jo bio
maloletan svu vlast u Austraziji su drala dvojica aristokrata: Arnulf (641),
episkop Meca i Pipin I Landenski (640), koji je postao majordom Dagobertove
palate
623-28
franaki kralj aobc1
oko 626
Pavija prestonica langobardske kraljevine
627 sv.Paulin pokrstio nortumbrijskog kralja Edvina
sv.Paulin osniva episkopiju u J orku
629-638
franaki kralj aobc1
630
cnda postaje kralj Mersije
633 bitka kod Hetfilda paganski kralj Mersije Pende porazio i ubio
hrianskog kralja Nortumbrije Edvina
633-41 sva1d,kralj Nortumbrije
634-656 11bc1 , kralj Austrazije &mlai sin Dagoberta I
635
osnovan manastir Lindisfern a sv.Aidan dolazi u Lindisfern

636
umire Isidor Seviljski,DELA:Etimologiae; De natura rerum;
De ordine creaturarum; De viris illustribus; Chronica maiora;
Historia de regibus Gothorum;Vandalorum et Sueborum;
636-652 o1a1c,kralj Langobarda
638-657 1odovch ,prvi sin Dagoberta I & kralja Neustrije i Burgundije
642-653 1ndasv1n1,vizigotski kralj

643
langobardski kralj o1a objavio Langobardski kodeks zbornik
zakona Edictus Rothari zibrka langobardskog obiajnog prava zapisana na
latinskom jeziku (vulgatom)
650
ena Hlodoveha II osniva manastir Korbi
651
osnovan manastir Fleri
653-672 cccsv1n1,vizigotski kralj
654-70 sv1,kralj Nortumbrije
654
vizigotski kralj Recesvint objavljuje pravni kodeks
656-683
Ebroin, majordom Neustrije i Burgundije
657-673 1o1a , kralj Neustrije
657-674 u1!1,kralj Mersije
662-672 1moa1d ,kralj Langobarda & vojvoda Beneventa
662-675 11dc1k, mlai brat Hlotara III & kralj Austrazije
664 crkveni sabor u Vitbiju papsko hrianstvo odnelo prevagu nad
irskim(keltskim) hrianstvom
672
langobardski kralj Perktarit prima hrianstvo
672-680 amba,vizigotski kralj

672-735
BEDA VENERABILIS, akon manastira Derou
dela: Crkvena istorija Angla istorija Britanskog ostrva do 731;
ivot opata iz Vermuta ; Svetska hronika ; Martyrologium
675-679 aobc1 , kralj Austrzije& sin Sigiberta III
675-714
Pipin II Heristalski, majordom u Neustriji i Burgundiji
677/8
anglosaksonski episkop Vilfrid od Jorka dolazi meu Frize
680
Vizantija priznaje Langobardsko kraljevstvo
680-687 v1,vizigotski kralj
685
bitka kod Nehtansmira Pikti potukli Nortumbrijce i ubili kralja Ekfrita
687
bitka kod Tertija Pipin II ujedinio Neustriju i Austraziju, uspon porodice
Karolinga
688-700 un1kpc1,kralj Langobarda
690
Kliment,uenik episkopa Vilfrida od Jorka,dolazi meu Frize
695
papa Sergije imenuje Klimenta za arhiepiskopa Friza sa seditem u Utrehtu
698
Kliment osniva manastir Ehternah

vck

oko 700
nastaje Lindisfernsko jevanelje u manastiru Lindisfern
701-712 1pc1 ,kralj Langobarda
705-07
papa J ovan VII
711
Arapi osvajaju vizigotsku kraljevinu u paniji
712-744 1u1pand,kralj Langobarda
713
langobardski kralj Liutprand zapoeo objavljivanje pravnih kodeksa


714
vladavina franakog majodoma Karla Martela nakon smrti Pipina II
Heristalskog u Franakoj je izbila kraa anarhija koju je okonao Pipinov
nezakoniti sin Karlo (714-741) zvani Martel (eki). On je porazio sve
protivnike i postao dux francorum. Karlo Martel se smatra za pravog
rodonaelnika dinastije Karolinga.
716-57 1c1ba1d,kralj Mersije
717-735
Eudo, akvitanski vojvoda
718
osnovano hriansko kraljevstvo u Asturiji
720-737
cudc1h,franaki kralj iz dinastije Merovinga
722
papa posveuje sv.Bonifacija za misionarskog episkopa
724
sv.Bonifacije,uenik Klimentov,osniva manastir Rajhenau
727 u Veneciji izabran prvi samostalni dud
nastaje delo Liber historiae Francorum anonimnih autora
osnovan manastir u Marbahu
727-43
langobardksa ofanziva protiv Vizantije u Italiji
732 bitka kod Poatjea Karlo Martel porazio Arabljane
741-68 1p1n,franaki majodorm pa kralj
744
sv.Bonifacije,uenik Klimentov,osniva manastir Fulda a papa ga proglaava za
arhiepiskopa Germana sa seditem u Majncu
744-749 a1h1s,kralj Langobarda
749-756 1s1u1!,kralj Langobarda

751
1p1n prvi kralj iz dinastije Karolinga nakon svrgavanja
Merovinke dinastije a u novembru je papin izaslanik sv.Bonifacije
krunisao Pipina za kralja
langobardski kralj Aistulf osvaja Ravenu
753 Langobardi napali Rim
papa Stefan II posetio Franaku kraljevinu
754 muenitvo sv.Bonifacija u Friziji
saveznitvo pape Stefana II i kralja Pipina
755
Pipin upada u Italiju poraava Langobarde a Ravenu predaje papi
757-774 cz1dc1c ,kralj Langobarda i franaki vazal
757-796 !a,kralj Mersije
768-814 a1o c11k1,franai kralj pa car
Franci konano zagospodarili Akvitanijom
772
prva kampanja Franaka na Saksonce
774
Karlo Veliki osvaja Langobardsku kraljevinu
775-6
druga kampanja Franaka na Saksonce
778
bitka kod Ronsevoa,pohod Franaka na severnu paniju
779-80
trei napad Franaka na Saksonce
780 1p1n,sin Karla Velikog,krunisan za kralja Italije
781 udv1,sin Karla Vekikog,krunisan za kralja Akvitanije
Alkuna iz manastira J ork,na poziv Karla Velikog,dolazi na dvor u Ahenu
782-786 boravak Pavla akona u Ahenu
787 Karlo Veliki osvaja Bavarsko vojvodstvo
Vikinzi prvi put pljakaju Englesku
791 kampanja Franaka protiv Avara
Ajnhard(Eginhard) dolazi na dvor Karla Velikog
792
etvrta kampanja Franaka protiv Saksonaca
793
Vikinzi opljakali manastir Lindisfern
794
Vikinzi opljakali manastir Derou
795
Vikinzi opljakali manastir Jonu
799
rimska aristokratija pokuala da ubije papu Lava III koji je potraio zatitu Karla
Velikog


vck

800 a1o c11k1 krunisana za cara
u manastiru J ona nastaje Book of Kells
801
Franci formirali pansku marku
802
sporazum Vizantije i Karla Velikog
802-839 bc1,kralj Veseksa
804
umire Alkuin iz J orka
812
Vizantija priznaje Karla Velikog za cara
814
Vikinzi pljakaju manastir Noarmutje na uu Loare
814-821
poetak reformatorskog pokreta sv.Benedikta iz Aniana
814-840
car udv1 obozn1,naslednik Karla Velikog
816
Regula sv.Benedikta postaje jedino vaee pravilo u Franakom carstvu
824
osnovana nezavisna kraljevina Pamplona
825
kralj Veseksa Egbert poraava Mersiju i postaje bretveld
830
izgraena crkva Svetog Marka u Veneciji
834
crkveni sabor u Ahenu progalava Bedu Venerabilisa za svetitelja
840-855 franaki car o1a,najstariji sin Ludviga Pobonog
840 Vikinzi osnovali naselje Dablin i prezimili u Irskoj
umire Ajnhard(Eginhard),delo:Vita Carolini Magni
841
Normani pljakaju Ruan u dolini reke Sene
843 Verdenski sporazum sinova Ludviga Pobonog o podeli franakog carstva
Normani provode zimu na franakoj teritoriji kod Noarmutjea
844
Normani opljakali dolinu Garone i Sevilju
845
Normani opljakali dolinu Loare i doprli do Pariza
846
Arabljani pljakaju Vatikan
849
raspad langobardskog vojvodstva Benevento
851
Normani prezimili u Engleskoj
855-69 o1a ,franaki car
do 857
Vikinzi opljakali gradove: Bordo,Tur,Orlaen i Pariz
857
Noramni prolaze Gibraltar i napadaju Maroko i Balearska ostrva
860
Kijevski Vikinzi po prvi put napadaju Carigrad
865
velika normanska(vikinka) vojska kree iz Franake u pohod na Englesku
867
Normani osvojili Jork,Istonu Mersiju i Istonu Angliju

870
Danci osvajaju Istonu Angliju i otkrivaju Island
Mersenski ugovor
varjaki zapovednik Rjurk prelazi u Novgorod
871-99 1!cd c11k1,kralj Veseksa
872 Vikinzi zauzimaju Aner
u Novgorodu izbija ustanak Novgoroani protiv Varjaga ali Rjurik gui
ustanak
783
Rjurik osvaja grad Polok na reci Zapadna Dvina
874 Danci osnivaju prvu naseobinu na Islandu
izbija rat izmeu Rusije i Vizantije
875 politika podela Italijanskog kraljevstva nakon smrti Ludviga II
vizantijski car Vasilije I sklapa mir sa kijevskim knezom Askoldom
876 Danci osvajaju Nortumbriju
poetak vizantijske rekonkviste june Italije
877
Danci osvajaju vei deo Mersije
878 Alfred Veliki porazio Vikinge koji su pokuali da osvoje Veseks
Arabljani zauzeli Sirakuzu,prestonicu vizantijske Sicilije

879
Vikinzi se okupljaju u Fulamu i zapoinju invaziju Franake
Vikinzi opljakali Flandriju
u Novgorodu Rjurika nasleije Oleg

881
zapovednik varjakih vikinga u Novgorodu Oleg kree u rat protiv kijevskog
kneza Askolda,osvaja Kijev,ubija kneza Askolda i postaje kijevski knez
881-87 car a1o cbc11(od 884 do 887 ujedinio Franaku)
882 Vikinzi,niz Rajnu,stiu do Kelna i Trijera
Vikinzi pljakaju manastir Prim u Lotaringiji
883
Saraceni rue manastir Monte Kasino
885 Vikinzi pokuavaju da osvoje Pariz
Alfred Veliki primorava Dance na primirje
888 do,grof Pariza,postaje kralj zapadne Franake
javljaju se prvi nezavisni kraljevi u Burgundiji i Provansi
892
manastir Prim u Lotaringiji opljakali i spalili Vikinzi
895
dolazak Maara u Panonsku niziju
895-907
pad,ugarski knez
896 Vikinzi kreu u pohod na Nortumbriju
Arnulf Karantanski,otac Ludviga Deteta,dobija carsku krunu ali umire 899
i nasleuje ga Ludvig Dete
899-911 udv1 c1c,poslednji Karoling umro sa 17 godina
899
Maari pljakaju severnu Italiju i stiu do Otranta
899-925 dvad,kralj Veseksa sin i naslednnik Alfreda Velikog


vck

oko 900
aa1d cpokos1 ujedinio Norveku
906
Maari unitavaju Moravsko kraljevstvo i pljakaju Saksoniju
907 Regino,opat manastira sv.Martin,zavrio delo Chronicon
907-947
o11an,ugarski knez
908
Maari pljakaju Tiringiju

909
Akvitanski vojvoda Viljem Poboni osniva manastir Klini u Burgundiji
franaki kralj Karlo Glupi poklanja Normanima teritoriju oko grada
Runa,poetak stvaranja Normandije
911 Karlo Glupi kralj Zapadne Franake dodelio je vikinkom voi Rolanu oblast
oko ua reke Sene vojvodstvo Normandija
911-36
vojvoda Frankonije Konrad vlada kao kralja Nemake
912
Henrih postaje vojvoda Saksonije
914
kralj Asturije Ordonjo premeta prestonicu u Leon
919
saksonski vojvoda Henrih I Ptiar krinisan za kralja (919-936)
922
Robert od Neustrije poraava Karla Glupog i postaje kralj Francuske
923 au1 od uund1c postaje kralj Francuske nakon smrti Roberta od
Neustrije
Herbert II od Vermandoa zarobio Karla Glupog
925-39 kralj 1c1s1an,sin Edvarda & unuk Alfreda Velikog
933 bitka kod Riade nemaki kralj cn1h porazio Maare
936-54
francuski kralj u
936-73 1on nemaki kralj a od 961 car
937
Maari pljakaju okolinu grada Remsa u Francuskoj
939
sin i zet Roberta od Neustrije,Hugo Veliki i Herbert II od Vermadoa diu ustanak
protiv franc. Kralja Luja IV
941
kijevski knez Igor napada vizantiju i opseda Carigrad
944
kijevski knez Igor napada Vizantiju ali stie samo do Dunava
945
umire kijevski knez Igor,naslednik kneza Oelga koji je umro 912 ili 922, a
nasleije ga ena kneginja Olga koja vlada Kijevom od 945 do 964
948
car Oton I osniva misionarske episkopije u
Brandenburgu,Havelburgu,Ribenu,Arhustru i lezvigu
948-955
as,ugarski knez
949
Liutprand iz Kremone boravi prvi put u Carigradu kao izaslanik Berengara II
950
Oton I osvaja Lombardiju i postaje kralj Italije
953
pobuna Liudolfa i ostalih nemakih vojvoda protiv Otona I
954-86 o1a,francuski kralj
955
bitka na Lehu Oton I porazio Maare i zaustavio njihova osvajanja
957
kijevska kneginja Olga boravi u Carigradu,prima hrianstvo i dobija krteno ime
Helena,obnavlja ugovor mua Igora sa Vizantijom iz 944 g.
962
papa J ovan XII krunie,u Rimu,Otona I za cara
963 pobeda Otona I nad poljskim kraljem Mjekom i poetak vazalnih odnosa
Poljske prema Nemakoj
sv. Atanasije osniva na Atosu manastir Veliku Lavru
Liutparand iz Kremone boravi kod pape J ovana XII kao izaslanik Otona I
964-972
kijevski knez va1os1av,sin kneza Igora i kneginje Olge
965
danski kralj Harold Plavozubi primio hrianstvo
966
poljski kralj Mjeko I primio hrianstvo
968 Oton I osniva arhiepiskopiju u Magdeburgu
osnovana prva poljska episkopija u Poznanju
Liutparan Kremonski po drugi put boravi u Carigradu
kijevski knez Svjatoslav napada Bugarsku a vlast je podelio sinovima
najstariji sin Jaropolk je knez u Kijevu,mlai sin Oleg vlada zemljom
Drevljana a najmlai sin Vladimir je knez u Novgorodu
972
zakljuen brak izmeu vizantijske princeze Teofano i budueg cara Otona II
972-997 cza,ugarski knez
973-83
nemaki car 1on
973 unitena saracenska baza u Franksinetu u Italiji
umro Vidukin,monah manastira Korvej (roen oko 925)
delo: Res gestae Saxonicae
975-1018 Titmar Mersenburki,episkop Mersenburga
delo: Hronika opisao period od 908 do 1018
978-1015 kijevski knez 1ad1m1 977 kijevski knez Jaropolk napada brau Olega i
Vladimira te Oleg gine a Vladimir bei u Skandinaviju odakle 978 g. sa jakom
druinom vraa u Novgorod i osvaja Kijev te ubija brata J aropolka
978
rat francuski kralj Lotar VS. Nemaki car Oton II
981
kijevski knez Vladimir napada Poljake

981/2
umire episkop Kremone Liutprand dela: Retributio vel Antapodosis ; Liber de
orbus gestis Ottonus magni imperatores ;
Relatio de legatione Constantinopolitan
982
bitka kod Krotone u junoj Italiji muslimanski emir Sicilije je strahovito
porazio cara Otona II
983-1002
nemaki car 1on
986-7
francuski kralj Luj V,poslednji kralj Francuske iz dinastije Karolinga
987-96 francuski kralj uo apc1,osniva dinastije Kapeta
988
kijevski knez Vladimir prima hrianstvo
996-1031
francuski kralj obc1
997
muenika smrt sv. Adalberta u Pomeraniji,sahranjen u Gnjezu
997-1038 v. 1c!an ,ugarski knez a od pape dobio kraljevsku krunu 1001 god.
999-1003
papa Silvester II


oko
1000
nemaki carevi osvojili Friziju od Vikinga
maarski kralj Stefan I prima hrianstvo i kraljevsku krunu od pape
vedski kralj Olaf prima hrianstvo
nemaki car Oton priznao Mljekovog naslednika Boleslava Hrabrog &
osnovao je prvu nadbiskupiju u Gnjezenu

vck

1002-24 cn1h ,nemaki kralj iz porodice Liudofinga i prvi vladar koji se
nazvao rex Germanorum(dok su prethodnici se zvali rex Francorum)
oktobar Henrih II poraava vojvodu vapske,pretendenta na presto
1002-
1018
rat izmeu Henriha II i poljskog kralja Boleslava Hrabrog
1004
Henrih II upada u Italiju,osvaja Veronu i u Paviji se krunie za kralja Italije
1007 Henrih II osniva biskupiju u Bambergu
vojska Henriha II opustoila Flandriju
1009 muenika smrt sv. Bruna iz Kverfurta
Titmar postaje Mersenburki episkop
1012
Titmar,mersenburki episkop,napisao delo Hronika
1016
anglosaksonski kralj dmund vozdcn1 (do 1035)
prvi Normani u junoj Italiji
1018
normanski plemi Roer de Toni vodi vojsku na muslimane u paniji
1024-39 nemaki car onad ,osniva Salijske dinastije(10241125)
1024
Boleslav Hrabri krunisan za kralja Poljske
1029-35 nu1,kralj Danske i Engleske postaje i kralj Norveke
1030 vojna kampanja nemakog cara Konrada I u Italiji
normanski vitez Rajnulf postaje grof od Anvera
1031-60
francuski kralj n1
1032
Konrad II pripojio Burgundiju nakon smrti burgundskog kralja Rudolfa III
1033
velika vojska iz Burgundije kree na muslimansku paniju
1034
raspad Kordovskog kalifata
1035-66
anglosaksonski kralj dvad spovcdn1k,sin Edmunda Gvozdenog
1035
Aragon postaje nezavisno kraljevstvo
1036
zavren manastir u Valambrozi
1038
Normani pomau Vizantincima u vizantijskom pohodu na Siciliji
1039-56
cn1h n1 ,car Svetog Rimskog carstva
1045-76
Ramon Berenger,grof Barselone
1045-1125 Kozma iz Praga,dekan crkve sv.Vida
delo: Chronica Bohemorum(eka hronika)

1047
velika normanska pobuna protiv vojvode Viljema a nakon pobune na saboru u
Kapui car Henrih III je potvrdio prava i posede Normana na Siciliji
1049-54
papa Lav IX
1053
bitka kod ivitatea Normani osujetili pokuaj pape Lava IX da osvoji
vojvodstvo Benevento
1054
velika izmaraskol hrianstva
1054-56 nastaje novgorodski tzv.Ostromirov letopis prvi podaci o dolasku
Skadninavaca tj. Varjaga u Rusiju
1056-1106 cn1h ,car Svetog Rimskog carstva
1056-7
patarenska jeres u Milanu
1057-85 obc v1skad,vojvoda Apulije i Kalabrije
1058 umire Oton iz Frajzinga,episkop
dela:Hronika ; Gesta Friderici Magni imperatores
1059-61
papa Nikola II;na saboru u Melfiju papa Nikola II proizveo je Riarda od
Aversa za kneza od Kapue;dekret o izboru pape;
1060-1108
111p , francuski kralj
1061
veliki grof Roer I osvaja Siciliju
1063
akvitanski vojvoda Gi ofroa predvodi vojsku na muslimane u paniji
1063-1093
Sano Ramirez,kralj Aragona i Navare
1065
alonski grof predvodi vojsku na muslimane u paniji
1065-1109
1!onso ,kralj Leona i Kastilje


1066

bitka na Stamforskom mostu,engleski kralj Harold porazio i ubio
norvekog kralja Haralda Hardrada
10.1066.bitka kod Hejstingsa,normansko osvajanje
Engleske,vojvoda Viljem od Normandije postaje Viljem Osvaja kralj
Engleske (1066 1087)
Adam iz Bremena dolazi u Hamburg

1071
bitka kod MancikertaTurci u Maloj aziji zarobili vizantijskog
cara Romana IV Diogena (1067-1071)
Rober Gviskard osvaja Bari
pobuna Saksonaca protiv Henriha IV
1072
braa Rober i Roer Gviskard osvajaju Palermo
1073-1085
papa Grgur VII
1075
bitka kod Unstrutacar Henrih IV porazio saksonske ustanike
1076
sabor u Vormsucar Henrih IV je ekskomuniciran, a nemaki episkopi su
povukli priznanje pape Grgura VII
1077 pokajanje cara Henriha IV u zamku Kanos(a)
1079
Normani osvajaju emirat Taormina na jugu Italije
1080
Rober Gviskard se zaklinje na vernost papi Grguru VII
1081
Piza dobila carsko odobrenje da samostalno ubire prihode od carina
1082
Venecija dobija trgovake koncesije od viz.cara Aleksija

1085
pohod burgundksog vojvode Rejmonda od Tuluza na Mavre u
paniji;Rejmond pomae Alfonsu IV da osvoji Toledo;
papa Grgur umire u Salernu nakon to ga je car Henrih IV proterao iz Rima
1085-1111
Roer Gviskard,sin i naslednik Robera Gviskarda,(on i stric su imenjaci)
1086 sastavljena Dooms day book
u paniju stie arapska vojska pod komandom Almoravida
1087-1100 11cm 1d1,kralj Engleske
1087
poetak gradnje crkve svetog Nikole u Bariju
1088-1099
papa Urban II
1088
poinju radovi na treoj i najveoj crkvi u Kliniju
1092 pobuna Konrada,sina cara Henriha IV,protiv oca pobuna se u roku od jedne
godine(1093) pretvorila u ustanak
1095
Roer dovrio normansko osvajanje Sicilije
27.x.1095
papa Urban II na saboru u Klermonu objavio poetak I krstakog rata
1096
otpoeo I krstaki rat

1097
krstai posle jednomesene opsade osvajaju Nikeju
01.08.1097.bitak kod Dorlijea pobeda krstaa nad Turcima
21.10.1097.-03.06.1089 krstai opsedaju i osvajaju Antiohiju

1098
26.10 krstai porazili jake turske snage
Norveki kralj Magnus osvaja Orkijska ostrva,etland i ostrvo Man
osnovana opatija Cito u kojoj je formiran Cistercitski red



1099
papa Paskal II (1099-1118)
poinje opsada Jerusalima koja se zavrava 13/15.07. osvajajnjem grada i
pokoljem stanovnika a ubrzo je Godfrid Bujonski izabran za kralja
bitka kod Askalona Godfrid Bujonski protiv egipatskog kalifa
Boldnin postaje vladar Lorena
ustolien prvi katoliki patrijarh Jerusalima

vck

1100-1135 cn1 ,vojvoda Norveke i kralj Engleske,brat Viljema II
1100-1118 a1du1n,kralj J erusalima i grof Edese
1101 Eghard,episkop manastira Aura u Bavarskoj,zajedno sa krstaima stie u
J erusalim
1103
vladavina Roera II,grofa Sicilije i sina Roera Sicilijskog
1104 prva danska nadbiskupija u gradu Lund
pobuna Henriha protiv oca i cara Henriha IV


1106
nemaki car Henrih IV umire ekskomuniciran i pokopan u neosveenom
grobu u Lijeu
engleski kralj Henri I osvaja vojvodstvo Normandiju
papski konkordati sa Engleskom i Francuskom
Eghard,episkop manastira Aura u Bavarskoj,boravi u Rimu kao
izaslanik cara Henriha V
1106-1125
cn1h
1108-1137
francuski kralj u
1111-1127
Viljem,vojvoda Apulije i unuk Robera Gviskarda
1111 Henrih V se krunie za cara i kidanpuje papu Paskala II
Piza je dobila od Vizantije trgovake povlastice iste kao i venecijanske
povlastice
1113
Petar(Pjer) Abelar otvorio kolu u Parizu
1115-1125 nastaje delo Chronica Bohemorum Kozme iz Praga
1118
sabor u Tuluzunapravljeni planovi za osvajanje Saragose;
Alfonso I osvojio Saragosu
1121
na koncilu u Soasonu osuen je Petar Abelar
1122
konkordat u Vormsu izmeu Henriha V i pape Kalikista II, Henrih V odustao
od investiture
1123-1229
vizantijsko-ugarski rat
1124
Henrih V osvaja(ili upada u) Francusku u korist svoga tasta engleskog kralja
Henrija I,ali mora da se povue pred Lujem VI
1125-1143 o1a od up11bua,nemaki kralj
1125 deo nemake vlastele bira Konrada III kao kralja Nemake
Almohadi svrgavaju Almoravide u severnoj Africi
ugarski kralj Stefan razara Beograd i od gradskog grae podie Zemun
1126-1157 1!onso ,kralj Leona i Kastilje
1126-1130
Boemund II,knez Antiohije

1127
Roer II postaje knez Apulije
flandrijski feudalaci ubijaju grofa Karla od Falndrije a potom izbija sukob
Henrija I i Luja IV oko prava na nasleivanje Flandrije
1128
papa je formalno kanonizovao viteko-monake redove Templara i J ovanovaca

1130
Roer II,vojvoda Apulije i grof Sicilije,dobija od pape titulu kralja Sicilije
umire Eghard,episkop manastira Aura u Bavarskoj
dela: 1) Chronicon universiale(Opta hronika)
2) Istorija & 3) Hierosolomnita(J erusalimljanin)
1135-1154 1c!an ,kralj Engleske
1137-1180 u ,kralj Francuske

1137
Luj VII se eni Eleonorom,naslednicom Akvitanije
poela izgradnja opatije Sent Deni
Oton Frajzinki postaje opat cistercitskog manastira Morimund
1138-1152 onad ocns1au!cn,kralj Nemake & rodonaelnik dinastije
Hoentaufen(11381254)
1138
raspala se poljska dinastija Pjastovia
1140 koncil u Senu ponovo osudio Abelarova uenja
Gracijan sastavlja zbornih crkvenih zakona na osnovu zakona koje je
doneo papa Grgur VII
1141-1162
cza ,ugarski kralj
1143-1147
nastaje delo Otona Frajzinkog Chronicon seu liber de duabus civitatibus (
Hronika ili knjiga o dve drave )
1144 sultan Alepa pokorio Edesku gofoviju(grofovija Edesa)
ofroa Anujski je iskoristio ratove nakon smrti Henriha I i osvojio je
Normandiju
1145
otpoeo je II krstaki rat pod vostvom francuskog kralja Luja(Ludviga) VII
i nemakog kralja Konrada III ?
Oton Frajzinki,opat manastira Morimund,boravi kod pape Eugenija kao
izaslanik Konrada III
1146 sv. Bernard poziva na II krstaki rat
velika Almohadska vojska stie u paniju
papa Evgenije III proglaava Henriha II Saksonskog za svetitelja
1147-1148
II krstaki rat

1148
papska bula Divinio Dispositione poziva na krstaki rat u paniji
Alfonso VII,kralj Leona i Kastilje,osvaja Kordovu i luku Almeriju u
Granadi
1149 1!onso n1kcs,sin Anrija Burgundskog,uz posredovanje pape postaje
kralj Portugala
1150
bitka na reci Tari Vizantija porazila Srbe i Ugare
1151
viz. car Manojlo I Komnin(1142-80) osvaja Beograd i Srem
1152-1190 1d1h abaosa,kralj Nemake

1152
Nidaros postaje sedite prve Norveke arhiepiskopije
francuski kralj Luj VII se razvodi od Eleonore Akvitanske koja se potom
udaje za engleskog kralja Henrija

1153
krstai II krstakog rata pomau kralju Portugala Alfonsu Enrikesu da
oslobodi Lisabon
mirovni sporazum pape Eugenija III i Fridriha Barbarose
1154-1189 cn1 ,kralj Engleske
1154-1166 11cm ,normanski kralj Sicilije
1154
Fridrih Barbarosa osvaja Italiju
1155 Fridrih Barbarosa krunisan za cara
otpoeo sukob Norveke i vedske koji e trajati do 1230
1156
Fridrih Barbarosa vratio Bavarsku Henrihu Lavu,vojvodi od Saksonije
1158-1214 1!onso ,kralj Kastilje
1158
osnovan panski viteki monaki red Kalatravi
1160
poinju radovi na izgradnji prve gotske katedrale u Laonu;
Venecija & Piza se zaklele na vernost Vizantiji;
1162-1174 ma11k ,kralj J erusalima
1163
poela izgradnja Nort Dama
1164 Upsala postaje sedite prve vedske arhiepiskopije
Maarska zavrila pripajanje Hrvatske i Dalmacije
1167
formirana Lombardijska liga
1168
vojvoda Saksonije Henrih Lav eni se Matildom,erkom engleskog kralja
Henrija II
1169
potpisan Monmirajski mir,Luj VII insistira da Henri II podeli zemlju sa svojim
sinovima
1171
slom Fatimidskog kalifata u Egiptu
1173
sin Henrija II uz pomo Luja VII die ustanak protiv oca
1174-1185 a1du1n ,kralj J erusalima
1175
osnovan panski viteki red Santjago
1176
bitka kod Miriokefalona,Turci porazili Vizantince
1180
Fridrih Barbarosa konfiskuje posede Henriha Lava
1181 sinovi Henrija II ponovo diu ustanak
roen Franja Asinki(1226)
1182
pokolj latinskih trgovaca u Carigradu

1183
mirom u Konstanci je okonan sukob Fridriha Barbarose sa Lombardijskom
ligom,a Fridrih Barbarosa je priznao pravo italijanskim gradovima da odluuju
o ulasku u Lombardijsku ligu


1185
a1du1n ,kralj J erusalima(ujak Balduina IV) do 1186;
sporazum u Boveu izmeu Filipa Avgusta i grofa Filipa od Flandrije;
ustanak Bugara pod vostvom Petra i Asena;
Noramni pljakaju Solun;
1186-1192
a us1nansk1,kralj J erusalima(mu majke Balduina V)
1187 bitka kod Hatina Saladin osvaja J erusalim,pad I J erusalimskog kraljev.
1188 osnovan panski Kortes dravna skuptina
trei ustanak sinova Henrija II
1190-1197
cn1h ,car Svetog(Nemakog) Rimskog carstva
1194
Henrih IV osvaja Siciliju i dobija njenu krunu
1194-1197
period velike gladi u Engleskoj
1195 bitka kod Alarkosa,muslimanske snage porazile Alfonsa III
vizantijski car Isak Aneo svrgnut sa prestola i oslepljen
1196
skuptina nemakog plemstva u Vircburgu odbija naslednu monarhiju
1197(1212)-
1250
1d1h ocns1au!cn,car Svetog rimskog carstva
1198-1216
papa Inoentije III

1198
papa je formalno kanonizovao viteki red Tevtonaca
smrt Henriha IV graanski rat u Nemakoj izmeu Filipa vapskog i
Otona od Brunsvika,sina Henriha Lava

vck


1204
12.04. krstai IV krstakog rata osvajaju Carigrad a grof Balduin
Flandrijski postaje car
Filip Avgust osvaja Normandiju i posede Plantageneta u Francuskoj
1206-1227
vladavina Dingis Kana
1208
krstaki pohod protiv Katara u junoj Francuskoj
1210
papa Inoentije III je kanonizovao monaki red sv.Franje
1210-1229
Albianski krstaki rat
12.06.1212
velika bitka kod Las Navas de Tolose i pobeda hriana nad muslimanima
1213-1276
Haime I Osvaja,kralj Aragona
1214
bitka kod Buvina u kojoj su Francuzi pobedili zdruene snage Plantageneta i
Nemakog carstva

1215
Fridrih II Hoentaufen je u Ahenu krunisan za cara Svetog rimskog
carstva
IV lateranski sabor u Rimu
prvi statut pariskog univerziteta
1216 formiran Dominikanski monaki redosniva panac Dominik Guzman
1216-1272 cn1 ,engleski kralj
1217-1252 cd1nand ,kralj Leona i Kastilje
1217-1221
V krstaki rat koji predvodi ugarski kralj Andra
1220
Mongoli osvajaju Buharu i samarkand
1222
osnovan univerzitet u Padovi

1224
Batu,unuk Dingis kana,na elu Zlatne horde osvaja stepe june Rusije
Epirski gospodari osvajaju Solun
1226-1270
u ,francuski kralj

1226
Fridrih II Honetaufen saziva skuptinu u Kremoni
obovljena Lombardijska liga
otpoelo je tevtonsko osvajanje Pruske(1226-1283)
1228
VI krstaki rat Fridriha II Hoentaufena
1229
aragonski kralj Haime I Osvaja osvaja Maroko
1230
Ferdinand III postaje kralj Kastilje i objedinjuje titule kraljivina Kastilje i
Aragona ?
1231
donet je Liber Augustalis,sicilijanski kodeks Fridriha II Hoentaufena
1236
Ferdinand III osvaja Kordovu,prestonicu Kordovskog kalifata
1238
aragonski kralj Haime I osvaja Valensiju
1239-41
VII krstaki rat Teobalda od panije i Riarda od Kornvola
1241
Mongoli prodiru u Maarsku i izlaze na J adransko more
1243-1254
papa Inoentije IV
1244
muslimani osvajaju J erusalim
1245 koncil u Lionu razvlauje Fridriha II Hoentaufena;
aragonski kralj Haime I osvaja itavu oblast Valensije;

1248
kralj Ferdinand III osvaja Sevilju
francuski kralj Luj IX predvodi krstae u Egiptu i biva zarobljen (1248-
1250)
1250
Abasidsku dinastiju u Egiptu smenjuju Mameluci
1252
prvi put iskovan firentinski florin
1254
smru cara Konrada IV,gasi se dinastija Hoentaufen
1258
Mongoli osvajaju Bagdad
1259 pariski mir,kojim je engleski kralj Henri III postao vazal francuskog kralja
Luja IX
bitka kod Pelagonije u kojoj su nikejske snage porazile latinske snage
1260 Mongoli osvajaju Bagdad
septembar Mameluci su u bici kod Ain Jaluta porazili Mongole
bitka kod Montaperta toskanski gibelini porazili gvelfe
1261
obnovljeno vizantijsko carstvo
1261-1282 car Mihajlo VIII Paleolog
1264
bitka kod Luisa pobeda Simona Monfroa nad kraljevskom vojskom
1265 Mameluci osvajaju:Cezareju,Haifu i Arsuf
Poetak engleskog Parlamenta

1266
bitka kod Beneventa u kojoj je Karlo Anujski porazio i ubio Manfreda,
kralja Sicilije iz dinastije Honetaufen a papa Kliment IV je krunisao Karla
Anujskog za kralja Sicilije
Mameluci osvajaju Safad i Galileju

1268
Mameluci osvajaju hrianske gradove:Jafu,Bejrut i Antiohiju
bitka kod Taljakoca u kojoj je ubijen poslednji kralj Sicilije iz
dinastije Honetaufen-Konradin
1270
tokom krstakog pohoda na Tunis umire francuski kralj Luj IX a nasledio ga je
Filip III (1270-1285)
1271
Mameluci osvajaju tvravu Krak de evalije i grad Akar
1272-1307 dvad ,engleski kralj & osvaja Velsa
1273-1291
udo1! absbusk1 je 1273 izabran za kralja ime je okonan period
interregnum-a u carstvu
1274
sabor u Lionu LIONSKA UNIJ A
1276-78
Rudolf I Habsburki osvaja Austriju,tajersku,Koruku i Kranjsku
1276-1285
cdo ,aragonski kralj


1282
aragonski kralj Pedro III osvaja Siciliju nakon Sicilijanskog veernja
protiv Karla Anujskog
plemstvo je primoralo danskog kralja da pristane na sazivanje godinjih
skuptina
propao je pohod na Carigrad zbog ustanka na Siciliji tj. Sicilijanskog
veernja protiv Karla Anujskog
vizantijaski car Andronik II Paleolog(1282-1328)
1284 pomorska bitka kod Melorije u kojoj je enova porazila Pizu
1285-1314 111p cp1,francuski kralj
1289
Mameluci osvajaju Tripoli
1290-1326
Osman,turski emir
1291
Mameluci osvajaju Akru
1293 u Firenci donetpravni dekretplemiima zabranjeno da uestvuju u vlasti
1294
sukob kralja Filipa IV Lepog sa papom Bonifacijem VIII,nakon povlaenja
pape Celestina V
1294-1297
Edvard I,engleski kralj ?
1294-1303
krai englesko-francuski rat
1298
svrgnut Adolf od Nasaua,naslednik cara Rudolfa Habsburkog
1298-1308 1bc1 absbusk1,nemaki car

vck

1301
izumrla je maarska dinastija Arpada
1302 bulom Unam Sanctam papa Bonifacije VIII je odredio domete papske
vlasti
bitka kod Kurtrea u kojoj su Flamanci porazili Francuze
turski sultan Osman je porazio vizantijske snage u Bitiniji
1305-1314
papa Kliment V
1306
smrt Venceslava III,poslednjeg ekog kralja iz dinastije Pemislovia
1307
Filip IV Lepi pokree kampanju protiv vitezova Templara koja traje do 1312 i
unitava ih
1308-1313
cn1h ukscmbusk1
1309-1377
avinjonsko ropstvo papa
1310-13
poslednja nemaka ofanziva u Italiji car Henriha IV
1311
Katakonska kompanija preuzela kontrolu nad atinom
1312 papa Kliment V je zvanino ugasio viteki templarski red;
koncil u Beu;
1312-1350 1!onso ,kastiljanski kralj
1314-1346 udv1 od 11c1sbaha,nemaki car
1315
bitka kod Morgartena vajcarska vojska pobedila vojsku
habsburgovaca,poetak nezavisnosti vajcarskog saveza
1315-1317
velika glad u Evropi
1316-1334
papa J ovan XXII
1321 umro je firentinski pesnik Dante Aligijeri
1321-1328 graanski rat u Vizantiji
1323-1328
veliki flamanski ustanak protiv Francuza
1324-26
sukob Francuza i Engleza oko Gaskonje
1326-1358 turski sultan Orhan
1326 g. Turci osvajaju vizantijski grad Brusu

1328
smrt Karla VI, poslednjeg francuskog kralja iz dinastije Kapeta
bitka kod Kasela u kojoj su Francuzi porazili Flamance i definitivno
uguili ustanak
1328-1350 111p ,francuski kralj,rodonaelnik dinastije Valoa
1329
turski sultan Orhan je u dve bitke kod Nikomedije porazio Vizantince
1331
Turci osvajaju Nikeju
1333
Vizantija poinje da plaa danak Turcima
1334-1342
papa Benedikt XII
1336-1387 cdo ,aragonski kralj
1337 poeo je Stogodinji rat izmeu Francuske i Engleske
Turci osvajaju Nikomediju
1338
deklaracijom iz Rense nemaki vlastelini su ukinuli papama pravo da potvruju
izbor careva
1340
engleski kralj Edvard III i foramlno uzima titulu kralja Francuske
1341-1347 drugi veliki graanski rat u Vizantiji
1341-1391 vizantijski car J ovan V Paleolog
1342-1352
papa Kliment VI
1343
ujedinjuju se kraljevstva Majorke i Aragona
1346
bitka kod Kresija(Stogodinji rat) u kojoj su Englezi porazili Francuze
1347
engleski kralj Edvard III opseda i osvaja Kale
1347/8-1350
prvi veliki talas kuge zahvata Evropu
1348
eki kralj Karlo IV osniva univerzitet u Pragu
1349-1387
Karlo Loi,kralj Navare
1350-1369
cdo , kastiljanski kralj
1354
Turci osvajaju Galipolje
1355
umire srpski car Duan


1356
bitka kod Poatjea(Stogodinji rat)
Anglo-gaskonjske snage su porazile Francuze
papskom Zlatnom bulom-definisana prava carskih prineva
Turska vojska prelazi u Evropu
1358
ustanak seljaka u Francuskoj akerija
1359-1389
turski sultan Murat
1360
mirovni pregovori u Bretanji-Kaleu (Stogodinji rat)
1361
drugi veliki talas kuge zahvata Evropu
1361
Petrarka je svoju privatnu biblioteku poklonio crkvi sv.Marka u Veneciji
1362-1370
papa Urban V
1364-1380 a1o ,francuski kralj
1365
austrijski vojvoda Rudolf osniva univerzitet u Beu
1369
obnovljeni sukobi Francuza i Engleza i nastavljen Stogodinji rat posle tubi
gaskonjskog plemstva protiv Crnog princa, guvernera Akvitanije
1369-1379
cn1 od as1amac,kralj Kastilje i osniva Trastamarske dinastije
1370 umire Kazimir Veliki,poslednji poljski kralj iz dinastije Pjastovia a na poljski
presto dolazi maarski kralj Ludvig I Anujski
papa Urban V vraa se iz Rima u Avinjon
1371
bitka na Marici,Turci porazili Srbe
1372
pomorksa bitka kod La Roela u kojoj su francuska i kastiljska flota
porazile englesku flotu
1374
umro Franesko Petrarka
1376
rat Osam svetaca izmeu papstva i Firence
1377
okonano Avinjonsko ropstvo papa papa Grgur XI se vratio u Rim


1378
velika izma Zapadne crkve jedan deo kardinala bira za papu nadbiskupa
Barija koji kao Urban VI(1378-1389) ostaje u Rimu,ostali biraju kardinala
Roberta enevskog koji kao Kliment VII ide u Avinjon.Urbana VI priznaje
Nemaka,Flandrija,deo Italije, Engleska, Ugarska, Poljska,Danska,vedska i
Norveka.Klimenta VII prizanju Francuska,Savoja,kotska, Napulj, Sicilija,
Sardinija i panska kraljevstva.
1379
ustanak u Flandriji protiv grofa Luja de Mala i francuske krune
1379-1390 uan ,kastiljski kralj
1381
veliki ustanak seljaka u Engleskoj
1382
osueno je pisanje Dona Viklifa
1382-84
ustanak seljaka u Flandriji
1383
vladari Kastilje iz dinastije Tastamara pokuavaju da osvoje Portugal to na
vlast u toj dravi dovodi dinastiju Avisa
1384
Filip Hrabri,vojoda Burgundije,nasleuje grofovije Flandriju i Artoa
1386
poljski kralj ad1s1av ac1on ujedinjuje Poljsku i Litvansko
vojvodstvo
1387
Turci zauzimaju Solun
1389
bitka na Kosovu,poraz Srba; 1389-1402 sultan Bajazit
1390-1425
n1 ,kralj Aragona i Kastilje
1391
poeo talas pogroma Jevreja u Sevilji
1392
prvi napad ludila francuskog kralja Karla VI,borba za vlast dve kue Orleana
& Burbona
1394
turski sultan Bajazit pokuao da osvoji Vizantiju
1395
vladavina aragonskog kralja Martina I,ija se sestra Leonora udala za kralja
Kastilje Huana I


1396
ugovor u Leolinghenu izmeu Engleske i Francuske su suspendovani
ratni sukobi do 1403 g.
poraz kstakih snaga kod Nikopolisa
na univerzitetu u Firenci dolazi Manojlo Hrisadrija ime je poelo
aktivno prevoenje grkih tekstova
1397 Bajazit opseda Carigrad
Kalmarskom unijom ujedinjene Norveka,vedska i Danska



vck

1403
nemaki profesori prakog univerziteta osudili su uenje Dona Viklifa
1404
umro je Filip Hrabri,vojskovoa od Burgundije
1406-1454 uan ,kralj Kastilje
1407 nasilna smrt vojvode od Orleana Luja Ivan Burgundski ubio Luja
Orleanskog u parizu i pobegao u Flandriju
1408
Ivan Burgundski vraa se u Pariz i dobija kraljev oprotaj potom je savladao
pobunu u gradu Lije i dobio je nadimak Neustraivi
1409 na crkvenom saboru u Pizi izabran je papa Aleksandar V
prevedena je na latinski Ptolomejeva Geografija
1410
bitka kod Grinvalda Poljaci+Litavanci+Rusi porazili Tevtonski red
1410-1437
igmund Luksemburki,kralj Maarske
1410-
papa J ovan XXII
1412
dinastija Tastamara osvaja presto Aragona
1412-1417 cd1nand ,kralj Kastilje i Aragona
1413-1422 cn1 ,kralj Engleske
1414-1417
crkveni sabor u Kostanci


1415
bitka kod Anekura(Stogodinji rat) Englezi porazili Francuze
sabor u Konstanci osuuje uenje Dona Viklifa
J an Hus je spaljen u Kostanci kao jeretik
Portugalci osvajaju Ceutu na afrikoj obali,kolonijalna ekspanzije Port.

1416
u Konstaci je,kao jeretik,spaljen erom iz Praga
car igmund u poseti Francuskoj i Engleskoj u nameri da okona sukobe
1416-1458 1!onso ,kralj Aragona

1417
engleski kralj Henri V po drugi put osvaja Normandiju
na saboru u Kostanci izabran je novi papa Martin V
kraj velike izme Zapadne crkve
1419
ubijen burgundski vojvoda an Neustraivi
1419-1436
Husitski ratovi u ekoj
1419-1467
Filip Dobri,vojvoda Burgundije


1420
sporazumom u Troju je ozvanieno saveznitvo Engleske i Burgundije
budui engleski kralj Henri VI se sastaje sa francuskom kraljicom Izabelom i
vovodom Filipom Dobrim Burgundskim u Troju Henri VI sklapa brak sa
Izabelinom erkom Katarinom te ga Francuska priznaje kao
prestolonaslednika pa on ulazi u Pariz sa svojim duevno bolesnim tastom
francuskimkraljem Karlom VI
papa Martin V objavio je krstaki rat protiv Husita
1420-1436
englesko-burgundska okupacija Pariza

1421
budui nemaki car Albert II eni se erkom maarskog kralja igmunda
Luksemburkog ime su ujedinjene krune Austrije i Maarske jer igmund nije
ostavio muke potomke

1422
umiru Henri V i Karlo VI,Englezi i Burgundi priznaju Henrija VI za
francuskog kralja
osnovan univerzitet u Dolu
1422-1461 a1o ,francuski kralj
1423-1453 rat Milana i Firence
1424 bitka kod Verneja Englezi okonali osvajanje Normandije
Portugalci naseljavaju Maderu
1425 holandski slikar J an van Ajk dolazi na burgundski dvor
osnovan univerzitet u Luvenu
1427
Husiti su stigli na nemake granice
1428 pojava J ovanke Orleanke
razbijena engleska opsada Orleana
1429
Karlo VII je u Remsu krunisan za kralja Francuske
1430
osnovan viteki red Zlatnog runa

1431
crkveni sabor u Bazelu( do 1449)
spaljena J ovanka Orleanka
engleski kralj Anri VI krunisan za kralja Francuske
1432
osnovan univerzitet u Kajenu(Francuska)


1434
bitka kod Lipanja u kojoj su papske pristalice i umereni Husiti
pobedili radikalne Husite
Portugalci su oplovili rt Bojador na obali zapadne Afrike
Kozimo de Medii postaje neformalni gospodar Firence
ustanak ompa
1435
sporazum u Arasu i pomirenje Karla VII i Filipa Dobrog,vojvode od
Burgundije
1436
snage Karla VII ulaze u Pariz
1437
papa Evgenije IV je pokuao da raspusti sabor u Bazelu,nakon ega je
suspendovan
1438
odredbama iz Brua potvrena je francuska neutralnosr u sukobu pape i sabora
u Bazelu


1439
bazelski sabor smenjuje papu Evgenija IV i za novog papu imenuje Amadea
VIII od Savoje kao papu Feliksa V
novi papa Feliks V dolazi u sukob sa bazelskim saborom
saborom u Firenci prestaje raskol izmeu istonog i zapadnog hrianstva
Portugalci kolonizovali Azorska ostrva
1440
zavera francuskih plemia protiv Karla VII,poznata kao pragueria
1440-1493 1d1h absbusk1,austrijski car
1441
osnovan univerzitet u Bordou

1442
Francuzi osvojili Gaskonju od Engleza
Alfonso Plemeniti od Aragona dobija krunu Napuljskog kraljevstva
1444
krstaki rat za pomo Vizantiji zavrava se porazom kod Varne na Crnom moru
1445
francuski kralj Karlo VII stvara stajau vojsku
1447
u Milanu je proglaena Ambrozijska republika
1448 obnovljen francuski mirovni ugovor do aprila 1450 g.
ostatak bazelskog sabora se seli u Louzanu

1449
raspada se sabor u Lozani a Feliks V se povlai sa mesta pape
Englezi napali francusku tvravu Fuer
Francuska osvaja Normandiju
1451-1481
turski sultan Mehmed II Osvaja
1451
Francuzi su zagospodarili itavom Gaskonjom
1451-1453
vojvoda od Burgundije ratuje protiv grada Gana
1453 pad Carigrada
okonan Stogodinji rat
1454
mir u Lodiju izmeu Venecije i Milana i formiranje Italijanske lige
1454-1474 n1 ,kralj Kastilje
1458
na eki presto dolazi Georgije Podjebradi,husitski plemi
1458-1479 uan ,kralj Aragona
1458-1494 ccn1c,kralj Napulja
1458-1490 a11a ov1n,maarski kralj
1460
zavreno tursko osvajanje Peloponeza
1461-1483 u ,kralj Francuske
1461-1483 dvad ,kralj Engleske
1462
Portugalci osvaju Kap Verde i Zelenortska ostrva
1465
rat Lige opteg blagostanja francuski plemii protiv Luja XI
1467-1483
Karlo Hrabri,vojvoda Burgundije

1468
Karlo Hrabri nakon pobune razorio grad Lije
Karlo Hrabri se eni Margaretom od J orka,sestra engl. kralja Henrija IV
obnovljen englesko-burgundski savez protiv Francuske
1469
venanje Ferdinanda Aragonskog i Izabele Kastiljske put ka ujedinjenju
panije 1479

1470
engleski kralj Edvard IV primoran na izgnanstvo u Burgundiju
invazija burgundskih snaga na Francusku zavrena je porazom Burgunana
1474-1504
Izabela,kraljica Kastilja a od 1504 g. kraljica Aragona i Kastilje
1475
Englezi u savezu sa Burgundijom osvajaju severnu Francusku
1475-1477
Karlo Hrabri od Burgundije ratuje u Alzas-Lorenu

1477
umire Karlo Hrabri od Burgundije kraj burgundske dinastije Valoa
Karlova erka Marija udaje se za austrijskog cara Maksimilijana
1478
zavera Paci napad papa na porodicu Medii u Firenci

1479
Ferdinand Katolik,kralj Aragona i Kastilje (1479-1504-1516)
Sjedinjene krune Aragona i Kastilje
Papa potvrdio pravo Kastilje nad Kanarskim ostrvima
1480
Turci osvajaju italijanski posed Otranto
1481
panci otpoinju rat protiv Granade,poslednje muslimanske drave u paniji

1482
umire Marija Burgundska,ena austrijskog cara Maksimilijana
sporazumom u Arasu,burgundkse zemlje su podeljene izmeu Francuske i
carstva
1483
ujedinjenjem inkvizicija Kastilje i Aragona ustanovljena je panska inkvizicija
1484
potpisan mirovni ugovor u Bunjolu ime je oznaen kraj sukobima u Italiji
1487
Bartomelo Dijaz oplovio rt Dobre Nade
1490
vladavina ekog kralja Ladislava na prestolu Maarske nakon smrti
maarskog kralja Matije Korvina


1492
panci osvajanjem Granade okonali rekonkvistu
veliki progon J evreja iz panije
Kristofor Kolumbo otkrio ostrvo San Salvador i ameriki kontinent
umro Lorenco Medii
1493-1519 aks1m111an absbusk1,car Austrije i kralj Maarske
1494
francuske snage pod Karlom VIII osvajaju Italiju
1497
Vasko de Gama doplovio do Indije
1498 spaljen dominikanski fratr irolmo Savonarole koji je posle pada Mediijevih
1494. imao vlast nad Firencom
1499
iz Granade proterani svi nehriani