107

1. Itesen|ec|o
Des d'unu perspettívu hístorítu, eís
Serveís Sotíuís son eí mes ¡ove deís sís-
temes de protettío sotíuí. A Lspunyu, eís
serveís sotíuís tonstítueíxen un sístemu
de protettío sotíuí de retent ímpíuntutío
(es desenvoíupen u purtír de íu trunsítío
demotrutítu), sí be í'ussístentíu sotíuí í
í'uttío sotíuí tenen unu ííurgu í ímportunt
trudítío hístorítu, guírebe sempre usso-
tíudu ídeoíogítument u íu beneítentíu,
ínstítutíonuíment lrugmentudu, d'estussu
entítut operutívu í lreqüentment udmínís-
trudu de lormu dístretíonuí. 1ot píegut
hu derívut en un settor d'uttío pubíítu
resíduuí, espetíuíment tompurut umb eís
uítres gruns sístemes de í'Lstut de ßenes-
tur (Rodríguez Cubrero l996).
NLM. ll, DLSLMßRL, 04 NLM. ll, DLSLMßRL, 04 NLM. ll, DLSLMßRL, 04
R f S U M f N
LLS LS1LDlS DLLS SLRVLlS SCClALS LN PAR1S DllLRLN1S DL L'LS1A1 HAN ALCMLN1A1 RAPl-
DAMLN1, LN ANYS RLCLN1S ARA Hl HA DlVLRSLS PLßLlCAClCNS DlSPCNlßLLS QLL PRLSLN-
1LN ANALlSl CCMPARA1lVLS. AlXC HA CLNLRA1 LN CCRPLS SLßS1AN1lL PLR A L'ANALlSl
CCMPARA1lVA SCßRL MCL1S ASPLC1LS DlVLRSCS DLL ßLNLS1AR. LA DlSPCNlßlLl1A1 DL
Ll1LRA1LRA SCßRL LL 1LMA SLCCLRLlX QLL lA NC LS 1RAC1A D'LN CAMP AL1AMLN1 LS-
PLClALl1ZA1, SlNC QLL HA ARRlßA1 A SLR LNA DL LLS LlNlLS D'lNVLS1lCAClC DCMlNAN1
DL LA PCLl1lCA SCClAL. LN QLALSLVCL CAS, SCßRL AQLLS1 CAMP, A LLS lLLLS ßALLARS,
LNCARA LS1A 1C1 PLR lLR, PLR AlXC 1L SLN1l1 AQLLS1 ßRLL LS1LDl.
LLLlS ßALLLS1LR
lCSLP LLLlS CLlVLR
LNlVLRSl1A1 DL LLS lLLLS ßALLARS (Llß)
DLPAR1AMLN1 DL ClLNClLS DL L'LDLCAClC
LLS SLRVLlS SCClALS
A LLS lLLLS ßALLARS
DLS DL L'LS1A1L1
D'AL1CNCMlA DL l983
108
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
Lís Serveís Sotíuís, tom tots eís sís-
temes de protettío sotíuí tenen íu sevu
lonumentutío en íu Constítutío. Quuí-
sevoí ííeí o normu que desenvoíupí eí
sístemu hu de dírígír-se u utonseguír eí
dísposut en uqueííu. Sunítut í Ldututío
tom sístemes de protettío sotíuí hun
estut íegítímuts en í'umbít de í'Lstut per
díverses ííeís orguníques (Líeí de Sunítut,
ubuns íu LCCSL o íu LRL, uru íu LCCL,
íu LCL, ett.) dístutídes pero que hun
servít de relerentíu per desenvoíupur eís
sístemes. Lí sístemu de Serveís Sotíuís,
mes ¡ove que eís unteríors í desenvoíu-
put d'unu muneru dílerent, no dísposu
d'uquestu normu generuí. Lu Constítu-
tío ní tun soís eís nomenu tom sístemu.
Ln eí seu urtítíe l48.l.20 díu que íes
Comunítuts Autonomes podrun ussumír
tompetentíes en muteríu d'Assístentíu
Sotíuí. Lu Constítutío de l978 no píun-
te¡uru un truttument gíobuí deís serveís
sotíuís, tot í que determínuru uíguns us-
pettes en relerentíu u grups o toí·íettíus
espetííts en eís urtítíes 25, 39.4, 42,
48, 49 í 50, en relerentíu u determínu-
des temutíques (lumíííu, terteru edut,
dístuputítuts, ett.) í u uspettes truns-
versuís que íntídeíxen en íes poíítíques
de benestur sotíuí (edututío, hubítut-
ge, sunítut, ett. ). Aquests pots urtítíes
no son desenvoíuputs normutívument,
exteptío letu deí settor de íes dístu-
putítuts, eí quuí dísposu de íu unítu
ííeí d'umbít estutuí des de l982
l
, de tuí
muneru que íns íes ííeís uutonomíques
son eís estututs d'uutonomíu, í despres
íu relormu de íu Líeí de Regím Lotuí
2
,
íes uníques normes que desenvoíupen
íu Constítutío peí que lu uís serveís so-
tíuís. Aíxo sígníítu que, uí murge deís
debuts tetníts, no hí hu un modeí de
desenvoíupument poíítít deí sístemu.
A í'Lstut espunyoí, íes deínítíons deís
serveís sotíuís s'hun elettuut des deís
dílerents murts normutíus de íes Comu-
nítuts Autonomes. De let, íu Constítutío
nomes utííítzu en unu otusío uquestu
expressío, en í'urtítíe tínquuntu í ho lu
en relerentíu u serveís de benestur en
generuí. Sí que es poden determínur dí-
lerents obíígutíons pubííques en reíutío
u í'utentío u netessítuts sotíuís u purtír
de í'urtítíe l48, en eí que es puríu de
ºí'ussístentíu sotíuí¨. D'uquest urtítíe es
poden ínlerír ínterventíons en umbíts
que tonsíderem espetííts deís serveís
sotíuís (urtítíes 39, 48 í 49).
L'Lstutut d'Autonomíu de íes lííes
ßuíeurs, tom es tonegut, es vu trumí-
tur u íu ííum deí prevíst en í'urtítíe l43
de íu Constítutío. Aíxo suposu que íu
Comunítut Autonomu de íes lííes ßuíe-
urs (CAlß) nomes podíu ussumír tom-
petentíes sobre íes muteríes destrítes
u í'urtítíe l48 (l) de íu Constítutío. A
uquest durrer urtítíe í reíutíonudes umb
eís Serveís Sotíuís nomes hí íguren íes
torresponents u ºPromotío de í'esport
í deí ííeure¨ (num. l9) í u ºAssístentíu
Sotíuí¨ (num. 20). 1ot í uíxo, u í'Lstutut
d'Autonomíu
3
es vu poder unur un pot
l
Líeí d'íntegrutío Sotíuí de mínusvuííds, des d'uru ºLlSMl¨.
2
Lu Líeí de ßuses de Regímen Lotuí de l985 estubíeíx tom u tompetentíu munítípuí: ºíu pres-
tutíon de íos Servítíos Sotíuíes y de Promotíon y Reínsertíon Sotíuí¨ (Cup. lll, Art. 25, 2K).
109
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
mes enííu, ¡u que u í'urtítíe l0 í tom u
tompetentíes extíusíves (umb potestut
íegísíutívu, regíumenturíu í exetutívu) es-
tubíeíx íes següents: ºPromotío ... de íu
utííítzutío udequudu deís ííeures¨ (l0),
ºlovent í terteru edut¨ (ll) í ºAssístentíu
í beneítentíu sotíuís¨ (l2). Nomes umb
exertítí de íu luntío exetutívu: ºSer-
veís de Seguretut Sotíuí í gestío deí re-
gím etonomít d'uquests¨ (l2-5). Sense
espetíítur quín típus de tompetentíu
s'exertíru: ºlundutíons domítíííudes en
eí terrítorí de íu Comunítut Autonomu
o que hí exerteíxín íes uttívítut que te-
nen per ob¡ette¨ (l6-l-u) í ºlnstítutíons
pubííques de protettío í tuteíu de me-
nors¨ (l6-l-e). Lu relormu de í'Lstutut
de l994
4
, míííoru tíurument uquestes
lormuíutíons, enturu que sense íntegrur
eí dísturs mes uvunçut en muteríu de
serveís sotíuís.
Ln tonseqüentíu, seru en uquest
murt que se promuíguru íu Líeí 9/l987,
d'll de lebrer, d'Attío Sotíuí de íu Co-
munítut Autonomu de íes lííes ßuíeurs.
Aquestu dívídeíx uís serveís sotíuís en
generuís, espetííts í submínístrudors de
prestutíons etonomíques, sense elettu-
ur unu deínítío prevíu d'uquests.
1etnítument, eís prímers unys des-
pres de íu Constítutío, eí sístemu es
tonstítueíx sobre unu tonteptío res-
tríttívu, eí que ímpíítu en un prímer
moment eí seu turutter resíduuí, que
ve u puí·ííur íes netessítuts, muntun-
tes, desu¡ustuments í extíusíons que
provoquen díversos protessos sotíoe-
tonomíts o tuíturuís, uíxí tom uítres
sítuutíons que íu restu de sístemes que
toníguren íu Poíítítu Sotíuí (Sunítut,
Ldututío, Ctuputío, Hubítutge, ett.)
no poden resoídre. Posteríorment, u
íes lííes mes turdunument que u uítres
tomunítuts, uquestu prímeru tontep-
tío domínunt es superudu per pussur u
tonstítuír-se tom un sístemu tíuu deís
protessos de redístríbutío.
No obstunt, u níveíí estutuí es vu-
ren ler uíguns íntents de promuígur unu
ºLíeí Nutíonuí de Serveís Sotíuís¨ per
u totu Lspunyu, pero vuren lrutussur du-
vunt íu rupídesu umb que es vun untí-
típur uíguns governs uutonomíts per u
dotur-se d'unu íegísíutío propíu utoííínt-
se u í'Artítíe l48.l.20 de íu Constítutío
que retoneíx íu tompetentíu extíusívu
de íes tomunítuts uutonomes en mute-
ríes relerídes u í'ussístentíu sotíuí.
2. I|epes en e| desenvo|upemen| de|s
setve|s soc|e|s e |e C¬l8
Ln eí moment de íu trunsítío, ubuns
de íu Constítutío, estuven vígents íu Líeí
de ßeneítentíu de l849 que utorguvu
u í'Lstut íu responsubííítut de protegír uís
pobres mít¡unçunt eí Mínísterí de Cover-
nutío í íes udmínístrutíons íotuís, í íu
Líeí de ßuses de íu Seguretut Sotíuí per
íu quuí es reguíuvu í'Assístentíu Sotíuí
í eís Serveís Sotíuís dírígíts uís trebuííu-
dors que totítzuven. Lu beneítentíu pu-
bíítu í eís serveís sotíuís de íu Seguretut
3
Líeí orgunítu 2/l983, de 25 de lebrer per íu quuí s'uprovu í'Lstutut d'Autonomíu de íes lííes
ßuíeurs.
4
Líeí orgunítu 9/94 de relormu de í'Lstutut d'Autonomíu per u íes lííes ßuíeurs.
110
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
Sotíuí toexístíen umb uígunes tompe-
tentíes que sobre ussístentíu sotíuí tení-
en íu Setreturíu Ceneruí deí Movíment í
í'Crgunítzutío Síndítuí í, sobretot, umb
unu olertu de serveís prestuts tunt per
entítuts d'ínítíutívu sotíuí, sense uním
de íutre, tom per ínítíutíves mertuntíís.
Lntre íes prímeres Cárítus í í'Crgunítzu-
tío Nutíonuí de Cets destutuven tom
íes mes ímportunts.
Des d'unu perspettívu hístorítu, eí
que uvuí denomínem Sístemu de Ser-
veís Sotíuís es íu tonseqüentíu d'un
ííurg protes de tunví que es reíutíonu
umb íu muteíxu tru¡ettoríu de í'Lstut
deí ßenestur espunyoí, í que u íes lííes
ßuíeurs (CAlß) es pot tontretur en tínt
etupes:
- lormutío deís prímers serveís sotí-
uís post-tonstítutíonuís (l978-l982)
- L'estutut d'uutonomíu (lebrer 83) í
íu ínstítutíonuíítzutío deís serveís sotí-
uís: deínítío deí sístemu í prímeres ex-
períentíes munítípuís í'experíentíu
de Puímu (l983-l987).
- Consoíídutío de íu deínítío deí
sístemu eí puper deí Pu Contertut de
Prestutíons ßusíques, eís tonseíís ínsu-
íurs, ett. (l988-l995)
- Reorgunítzutío í umpííutío de íu
tuputítut per íes trunslerentíes (l996-
l998)
- L'uttuutío deí Putte de Progres:
tonsoíídutío de íu xurxu pubíítu í reo-
ríentutío ídeoíogítu deí sístemu (l999-
2003)
2.1. I|s pt|mets setve|s soc|e|s pos|·cons·
|||uc|one|s (1078·82)
Ln íu Comunítut de íes lííes ßuíeurs,
íguuí que en íu restu de í'Lstut, podem
sítuur eís tomençuments deí sístemu
modern de serveís sotíuís en eís prímers
unys de íu detudu deís 80. Amb unterío-
rítut, des deís unys d'ínítí de íu trunsítío,
s'huvíen produït poques modíítutíons,
u mes deís ¡u díts ubuns, eís serveís sotí-
uís exístíen ínstítutíonuíment soí des de
íes espetíuíítzuts ussístentíuís o íu gestío
de prestutíons de íu seguretut sotíuí, de-
dítuts u í'utentío u ºmínusvuííds¨ í ºter-
teru edut¨
5
, uíxí tom u serveís per me-
nors subordínuts uí sístemu ¡udítíuí. Lís
serveís sotíuís generuís, de turutter po-
íívuíent í d'utentío prímuríu no exístíen,
extepte uígunes experíentíes uïííudes
d'u¡untuments umb trebuííudors sotíuís.
lnítíudu íu sevu murxu tímídument des-
pres de íes prímeres eíettíons munítí-
puís demotrutíques, quun í'A¡untument
de Puímu vu treur eís prímers equíps
per u utendre eís probíemes sotíuís. Lí
prímer u¡untument demotrutít de Puímu
uprovu í'uny l979, eí dotument Príntí-
pís busíts de í'Attío Sotíuí Munítípuí í
uí muteíx temps ínítíu íu trunslormutío
deís pots serveís que teníu. Aquestu ex-
períentíu, ¡u eís unys vuítuntu, vu tenír
5
Ln uny ubuns de íu Constítutío s'huvíen treut: í'lns|||u| !ec|one| de |e Segute|e| Soc|e| (lNSS), lns|||u| !ec|one| de |e Segute|e| Soc|e| (lNSS), lns|||u| !ec|one| de |e Segute|e| Soc|e|
gestor í udmínístrudor de prestutíons etonomíques, í'lns|||u| !ec|one| de |e Se|u| (lNSALLD), ud- lns|||u| !ec|one| de |e Se|u| (lNSALLD), ud- lns|||u| !ec|one| de |e Se|u|
mínístrudor í gestor deís serveís sunturís í í'lns|||u| !ec|one| de|s Setve|s Soc|e|s (lNSLRSC), eí quuí
gestíonuru determínuts serveís tompíementurís de íes prestutíons deí sístemu de íu Seguretut Sotíuí,
espetíuíment eís releríts u íu terteru edut, mínusvuííds í medítínu preventívu.
111
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
un treíxement rupíd í tonstunt, urríbunt
uí ínuí de íu detudu deís vuítuntu guí-
rebe umb presentíu d'uquests serveís
sotíuís u íu mu¡oríu deís munítípís de
íu Comunítut.
Per íu sevu bundu, eí Conseíí lnsuíur
de Muííortu ClM tom u tontínuu-
tío de íu Dípututío Províntíuí, vu ussu-
mír íu Cusu Províntíuí de íu lnluntíu que
uíeshores pussu u denomínur-se Líur de
íu lnluntíu, íu Líur de íu loventut í íu Líur
deís untíuns. lu uquests prímers unys, en
unu etupu preuutonomítu, es vu ínítíur
un protes de relormu d'uquests serveís,
pero no vu ser íns eís unys vuítuntu
quun es vu produír íu verítubíe moder-
nítzutío d'uquests serveís, ¡u que en
uquests unys eí ClM enturu muntíngue
uns serveís ínstítutíonuíítzuts, muntenínt
eís gruns tentres resídentíuís heretuts
de íu Dípututío.
línuíment, tuí retordur tumbe, que
eí l98l purt de í'edíítí de í'Hospítuí
Ceneruí, que depeníu deí Conseíí de
Muííortu, vu ser hubííítudu per utoííír
í'Hospítuí de Nít, dedítut uís uduíts
murgínuts í gestíonut peí toí·íettíu de
Lu Supíentíu.
2.2. I´es|e|u| d´eu|onom|e | |e |ns|||uc|o·
ne|||zec|o de|s setve|s soc|e|s (108J·87)
Lu prímeru normu estutuí umb un
ímputte upretíubíe, uí murge de íu LlS-
Ml, es íu Líeí de ßuses de Regím Lotuí
de l985 íu quuí dísposu espetíítument
que eís munítípís de mes de 20.000
hubítunts tenen tompetentíes en mu-
teríu de Serveís Sotíuís, ussígnunt u íes
Dípututíons íu de donur suport uís mu-
nítípís de menys hubítunts. Amb uquest
suport íeguí es produeíx un tunví moít
ímportunt u uquest període, tentrut en íu
renovutío de í'uttuutío u níveíí munítí-
puí, ¡u ínítíudu u uíguns munítípís, tom
eí de Puímu, eí quuí eí l983 vu treur íu
Regídoríu deíegudu de Serveís Sotíuís
que teníu tom u ob¡ettíu ímpuísur unu
poíítítu de serveís sotíuís tentrudu en
desenvoíupur í'utentío sotíuí prímuríu
uís burrís. Lí l985, eíuboru eí seu prí-
mer Píu Munítípuí d'Attío Sotíuí que
vu sígníítur un relerent obíígut durunt
moíts d'unys, per íu sevu tonteptío ge-
neruí í per í'estrutturu progrumutítu í
orgunítzutívu modernu. A purtír deí dít
píu vu desenvoíupur íu xurxu de serveís
sotíuís d'utentío prímuríu, que ínítíuí-
ment eru íntegrudu per tínt tentres de
serveís sotíuís munítípuís.
Ln uqueíís unys, eís A¡untuments
se vuren tentrur en íu reteptío í truns-
lormutío deís serveís sotíuís heretuts
deí pussut o, dírettument, en íu sevu
treutío, uíxí tom en í'íntent de resoí-
dre uíguns greus probíemes víntuíuts u
í'exístentíu de nutíís de pobíutío que
resídíen en tontextos moít preturís (bur-
ruquísme, ínlruvívendu, ett.) per u ton-
tínuutío ubordur determínuts uspettes
de nuturuíesu ínternu: treutío de depur-
tuments de serveís sotíuís munítípuís,
utonseguír unu dotutío pressuposturíu
dígnu, destontentrur eís serveís upro-
punt-íos uís usuurís, estubíír tonvenís
umb entítuts tívíques, ett. Ln uquest
tontext, eí trebuíí reuíítzut en uqueíís
unys u Puímu vu ser lonumentuí per obrír
noves perspettíves.
Ln uquests unys en Conseíí de
Muííortu vu ínítíur tumbe íu sevu truns-
112
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
lormutío, de let eí l983, íu Comíssío de
Sunítut í ßeneítentíu deí ClM vu tun-
víur íu sevu denomínutío per íu de Co-
míssío d'Attío Sotíuí, pero u dílerentíu
de í'A¡untument de Puímu, eí seu ímpuís
no vu urríbur íns eí següent període. Lís
prímers u¡untuments, uí murge de Puímu
ínítíuren íes seves uttuutíons sotíuís uí
ííurg d'uquests unys, entre eíís eís A¡un-
tuments de Cuívíu, Cumpos, Cupdeperu,
Muo, Poííençu, su Pobíu, Son Serveru í
Andrutx.
Lu tonteptío d'uns serveís sotíuís
que ubundonessín í'enlotument de íes
ínterventíons dírígídes u íes putoíogíes
índívíduuís o lumíííurs í que retonegues-
sín ºeís desuluvoríts tom u víttímes de
íes ín¡ustítíes sotíuís¨, ¡u lou íntroduïdu
per Cárítus en eí durrer lrunquísme. Aí
ííurg d'uquests unys eí trebuíí tomuníturí
í í'utentío sotíuí prímuríu vuren tonver-
tír-se en í'eíx teorít í metodoíogít que
ugíutínu eí nou enlotument deís proles-
síonuís í que entronturíu umb í'unheí
d'ínstuurur uns serveís sotíuís udreçuts
u tots eís tíutuduns í no nomes u íes
persones en sítuutíons murgínuís.
Lí desenvoíupument deís serveís so-
tíuís, sobretot eís d'utentío prímuríu, es
produeíx durunt uquests unys de lormu
sembíunt en tot í'Lstut. L'uprovutío deí
Píu Contertut de Prestutíons ßusíques
6
en l987, í eí seu desenvoíupument pos-
teríor u quusí tot í'Lstut, vu ser deínítívu
per u íu tonsoíídutío deí sístemu íes tu-
rutterístíques príntípuís deí quuí vuren
ser ínítíudes u uquest període (l983-87)
í tonsoíídudes uí següent (l988-95), í es
poden tontretur en:
u) Superutío de íu ßeneítentíu Pu-
bíítu per ínstuurur un sístemu de respon-
subííítut pubíítu busut en eí retoneíxe-
ment de drets.
7
b) Destentruíítzutío de tompeten-
tíes que u íu CAlß vu seguír unu íogítu
tontruríu u íu d'uítres tomunítuts mes
uvunçudes, desenvoíupunt prímer íu des-
tentruíítzutío tup u íes udmínístrutíons
íotuís (tonseíís ínsuíurs í u¡untuments) í,
nomes uí ínuí deí període posteríor, íu
destentruíítzutío de í'Lstut u íes tomu-
nítuts uutonomes í d'uquestes uís ton-
seíís ínsuíurs.
t) Lstubííment de í'obíígutoríetut de
prestur Serveís Sotíuís uís A¡untuments
que gestíonen munítípís de mes de
20.000 hubítunts.
d) lmpíuntutío de íes Lnítuts de 1re-
buíí Sotíuí (L1S), u purtír de íu sígnutu-
ru, per purt deí Covern de íu CAlß, deí
Píu Contertut de Prestutíons ßusíques
en l988. Lí píu, uprovut eí l987, es
vu tonveníur uí ííurg de l988, u purtír
deís Convenís-Progrumes entre eí ííuvors
Mínísterí d'Alers Sotíuís
8
í eís Coverns
de quínze tomunítuts uutonomes, umb
exteptío de Nuvurru í Puís ßust. Com
u mesuru puí·ííutívu de íu muntu de tu-
putítut normutívu í en un íntent de ge-
neruíítzur unes prestutíons busíques sor-
6
Lu sevu denomínutío tompíetu eru: ºPíun Contertudo puru eí desurroíío de íus Prestutíones
ßásítus de Servítíos Sotíuíes de Corporutíones Lotuíes¨, pero vu ser tonegut tom u ºPPߨ. Vu ser
uprovut eí l987, pero ínítíu eí seu desenvoíupument uí ííurg de l988.
7
Despres s'upunturu tom uquest es un ob¡ettíu no deí tot ussoíít.
8
Lí l988 eí Covern de í'Lstut treu eí Mínísterí d'Alers Sotíuís.
113
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
geíx en l987, des deí Mínísterí d'Alers
Sotíuí, eí Píu Contertut de Prestutíons
ßusíques, entre íes udmínístrutíons de
í'Lstut, uutonomíques í íotuís, eí que
vu sígníítur estubíír eís lonuments de
í'uttuuí sístemu de Serveís Sotíuís en eí
seu níveíí prímurí.
e) Promuígutío de íu grun mu¡oríu
de íes Líeís de Serveís Sotíuís de íes
Comunítuts Autonomes, íu de íu CAlß
eí l987
9
. Lu unítu Líeí de Serveís Sotí-
uís de íu CAlß, íu Líeí d'Attío Sotíuí, es
vu uprovur en l987. Aquestu ííeí lonu-
mentu íu sevu netessítut en í'experíentíu
derívudu de íu gestío í íu proíílerutío de
nous textos normutíus en eís dílerents
settors o urees d'uttuutío (ínternutío-
nuí, estutuí í uutonomítu).
Deínít esquemutítument eí síste-
mu u truves d'uquestu ííeí uutonomítu,
u mes deís príntípís d'íguuítut í uní-
versuíítut de íu Constítutío, íntíou eís
príntípís que tonstítueíxen eí seu tos
tonteptuuí í que vuríen pot deís de íes
uítres ííeís uutonomíques. Deíneíx eís
Serveís Sotíuís tom un sístemu íntegruí,
ínterdependent í toordínut, de respon-
subííítut pubíítu í de dret per uís tíutu-
duns. Detíuru tom príntípís d'uttuutío
íu responsubííítut pubíítu, íu soíídurítut
í íu purtítíputío, íu preventío, píuníí-
tutío í uvuíuutío, íu destentruíítzutío í
toordínutío per utonseguír unu mu¡or
uproxímutío uís tíutuduns. Lí desenvo-
íupument de íu ííeí vu ser moít íent, de
let enturu restu per treur íu mu¡oríu deís
regíuments per ler-íu operutívu. Lí desen-
voíupument normutíu hu estut desíguuí u
íu CAlß quunt u settors d'utentío sotíuí
(persones mu¡ors, ínluntíu, dístuputí-
tuts, drogues, ett.) es relereíx.
2.J. Conso||dec|o de |e de||n|c|o de|
s|s|eme: e| pto|egon|sme de|s conse||s |
ejun|emen|s (1088·0S)
Lu ííeí d'uttío sotíuí í eí Píu Con-
tertut de Prestutíons ßusíques (PPß),
umbdos de l987, vuren utonseguír
renovur í'ínteres peí desenvoíupument
deís serveís sotíuís u íu CAlß. Des de
íu Constítutío s'huvíen desenvoíuput
sobretot ínítíutíves settoríuís, eí settor
de persones umb dístuputítuts vu ser
eí mes dínumít, pero reíutívument pot
eís uítres settor í moít pot íes udmínís-
trutíons íotuís. A uquest durrer umbít,
uí ííurg deís unys noruntu, despres d'un
prímer ímpuís protugonítzut espetíuí-
ment per í'u¡untument de Puímu í uíguns
uítres u¡untuments
l0
, es vu poder ussístír
u un upretíubíe desenvoíupument deís
serveís sotíuís, uru ¡u mes díversíítut
en quunt u uttors príntípuís, pero umb
un treíxent protugonísme deís tonseíís
ínsuíurs.
Aí ííurg de íu segonu purt deís unys
vuítuntu í ubuns de desenvoíupur eí
PPß, eís tres tonseíís desenvoíupen eís
denomínuts Mupes de Netessítuts í Ser-
veís Sotíuís
ll
, seguínt eí modeí deí que
9
Líeí 9/l987, d'll de lebrer, d'Attío Sotíuí de íu Comunítut Autonomu de íes lííes ßuíeurs.
l0
Lí l99l eís munítípís que destínuven mes retursos u serveís sotíuís eren Munutor, umb pot
mes de 33 míííons, íu Muntomunítut deí Píu, que ugrupuvu l3 munítípís, umb 46, Líutmu¡or, umb
mes de 24, Cuívíu, umb mes de l9, lntu, umb mes de l4 í Su Pobíu, umb mes de l3 míííons.
114
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
s'huvíu let í'uny l984 u Cutuíunyu, uns
exteí·íents trebuíís de díugnosí í píuní-
ítutío en que es destutu ¡u í'utentío
prímuríu tom u eíx deí nou sístemu í
d'uttuutío. Aquests trebuíís í íu netes-
sítut de tontretur eí ínunçument de íes
ínítíutíves munítípuís, u purtír deí PPß,
vu lutííítur que eí l989 eí Covern ßuíeur
í eís Conseíís uprovuren eí mupu de ser-
veís sotíuís, per possíbííítur íu toberturu
mínímu de íes prestutíons sotíuís u totu
íu pobíutío.
Les prestutíons que segons í'esmen-
tut Píu huvíen d'olerír tots eís munítípís
de í'Lstut eren íes següents:
Peí que lu u íes Prestutíons: l) Pres-
tutíons busíques (Pß): lnlormutío í orí-
entutío, A¡udu u domítííí, Aííot¡ument,
Preventío de íu Murgínutío í lnsertío
Sotíuí, 2) Prestutíons tompíementurí-
es (PC): Soíídurítut Sotíuí, Cooperutío
í Voíunturíut.
Peí que lu uís equípuments: l) líns
u í'uny l995: Centres de serveís sotíuís-
Lnítuts de 1rebuíí Sotíuí (L1S), Aíbergs
í Centres d'utoííídu, 2) A purtír de í'uny
l996 s'ulegeíxen eís següents equípu-
ments: Cítínes í serveís d'ínlormutío,
Centres d'estudes díürnes, Míníresíden-
tíes, Písos tuteíuts, Men¡udors sotíuís.
Mít¡unçunt í'esmentut Píu, d'unu
bundu, s'hu utonseguít unu ímpíuntu-
tío deís serveís sotíuís en í'umbít de
í'utentío sotíuí prímuríu, busítument
mít¡unçunt L1S que ussumíen eí desen-
voíupument de íes prestutíons busíques
(Pß). Per donur un ímpuís espetíuí uí
Píu Contertut de Prestutíons ßusíques
(tonegut u íu CAlß tom u PPß), eí mes
de ¡uííoí de l988 eí Conseíí lnsuíur de
Muííortu,(ClM) des de í'unomenut uíes-
hores Progrumu Pobíes, treu tres Lquíps
Muítíprolessíonuís Comurtuís (LMC).
Aquests equíps s'ubíturen u tudu unu
de íes tomurques que trudítíonuíment
tonstítueíxen íu dístríbutío terrítoríuí de
Muííortu. Lu sevu míssío generítument
puríunt tonsístíu en olerír ussessorument
í suport tetnít en muteríu d'uttío sotí-
uí uís díversos munítípís de Muííortu,
u truves d'un tonvení de toí·íuborutío
entre Conseíí í A¡untuments que preveíu
unu toí·íuborutío tetnítu í etonomítu.
Cuííu orgunítzur í potentíur íu xurxu
de serveís sotíuís d'utentío prímuríu í
u¡udur en uquest sentít uís trebuííudors
sotíuís que progressívument unuven ín-
torporunt-se uís u¡untuments de íu Purt
lorunu. Crutíes u uquestes díverses
ínítíutíves, deís tonseíís ínsuíurs í deís
u¡untuments í muntomunítuts, í grutíes
uí suport deí PPß, es vu guruntír íu gene-
ruíítzutío deís serveís sotíuís d'utentío
prímuríu í eí seu treíxement mít¡unçunt
íu lormuíu deí toínunçument.
Lí l99l eí Conseíí de Muííortu, des-
pres d'un estudí sobre eís ímmígrunts
mugríbíns reuíítzunt ton¡untument umb
CC CC, vu ínítíur un progrumu sotío-
edututíu d'íntegrutío umb ímmígrunts
protedents deí Mugríb. L'equíp deí
Conseíí lnsuíur de Muííortu vu ussumír
íu responsubííítut de portur u terme í
toordínur íes uttíons, ton¡untument
ll
A Muííortu se vu ídentíítur tom eís estudís de º8eses pet e |e I|en||cec|o de |´¬cc|on So·
c|e| e Me||otce´.
115
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
umb eí Centre d'lnlormutío per u 1re-
buííudors Lstrungers (Cl1L) u Puímu, su
Pobíu í Poííençu.
Lí treíxement d'uquests unys es
donu no soí quunt u íu sevu extensío,
síno quunt uí seu tontíngut tonteptu-
uí. Aíxí, deíxunt enreru pruttíques ussís-
tentíuís, s'ímpíunturen tríterís tetníts í
prolessíonuís que vun tonsoíídunt-se í
íníuínt en íes poíítíques sotíuís í que
queden retoíííts en dístíntes normutíves
í dotuments tetníts de relerentíu que
ussenyuíen tom ob¡ettíus deí benestur
sotíuí, entre uítres:
l. Curuntír í'utentío de netessítuts
busíques uí ton¡unt de íu pobíutío, upíí-
tunt eí príntípí d'íguuítut de drets de
tots eís tíutuduns.
2. Delensur íu íguuítut d'oportunítuts
u í'uttes uís retursos pubííts de lormu
normuíítzudu í u íu promotío í desenvo-
íupument íntegruí de íes persones í grups
sotíuís mes desluvoríts, mít¡unçunt Píuns
lntegruís de típus settoríuí. Aís durrers
unys noruntu, uquests píuns íntegruís vu-
ren ser substítuïts per píuns estrutegíts.
3. Assegurur un truttument íntegruí
de íes persones í grups duvunt íes seves
netessítuts sotíuís, estubíínt metunísmes
de toordínutío entre urees í settors dí-
lerents.
4. Contenír íes sítuutíons de mur-
gínutío í pobresu mes greus umb eí
desenvoíupument de íu Rendu Mínímu
d'lnsertío, uíxí tom uítres retursos.
5. Promoure sístemes de purtítípu-
tío deís usuurís í deís seus representunts
(lent mes elettíus eís tonseíís de purtítí-
putío), potentíunt íu prolessíonuíítzutío
(retoneíxement tetnít deís díversos pro-
lessíonuís ímpíítuts), uíxí tom desenvo-
íupunt í'uvuíuutío í eí tontroí de quuíítut
deís serveís pubííts í prívuts.
Lí puper deí Covern de íu CAlß vu ser
pot reííevunt, no dísposuvu d'unu tonse-
ííeríu de benestur sotíuí í íu dírettío ge-
neruí dedítudu depeníu de íu Conseííeríu
de Sunítut í Seguretut Sotíuí. Lu reduïdu
tuputítut tetnítu í íu potu ímpíítutío po-
íítítu es vuren tentrur en uígunes ínítíutí-
ves íímítudes, tom uru íu treutío deí dít
ínítíuíment ºSuport 1runsítorí Comunítu-
rí¨, en respostu u íes repetídes demundes
deí Conseíí de Muííortu en eí sentít d'ím-
píuntur unu Rendu Mínímu d'lnsertío,
íntensument modíítudu des de íu sevu
treutío
l2
, tuí tenír present que íu CAlß
vu ser íu durreru tomunítut uutonomu en
dísposur d'unu prestutío d'uquest típus,
tumbe s'hun de tenír present dues ííeís,
íu ííeí per u íu míííoru de í'uttessíbííítut
í de íu supressío de íes burreres urquítet-
toníques
l3
í íu ííeí de Cuurdu í Protettío
deís Menors desempuruts de íu Comu-
nítut Autonomu que eí govern uprovu eí
murç de l995.
l2
Detret 36/l995, d'ubríí, peí que es tonstítueíx eí Suport trunsítorí tomuníturí (S1C) de íu
CAlß. Dísposítíons per í'upíítutío deí Suport 1runsítorí Comuníturí per u Lívíssu í lormenteru. ßu-
ses Reguíudores ßCCAlß num. 29 de 07.03.2000, Conseíí lnsuíur de Menortu.. ßCCAlß 74, de
díu l7 de ¡uny de l997, Conseíí lnsuíur de Muííortu. ßCCAlß 84 de 8 de ¡uííoí de 2000, Conseíí
lnsuíur de Muííortu. ßCCAlß l20 de 6 d'ottubre de 200l, Detret ll7/200l, de 28 de setembre,
peí quuí es reguíu íu Rendu Mínímu d'lnsertío.
l3
Líeí 3/l993, de 4 de muíg.
116
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
1umbe s'hu de ler unu relerentíu
uís píuns uutonomíts desenvoíuputs, en
espetíuí uí Píu d'Atentío u íu lnluntíu
en Ríst (PAlR) de í'uny l995, uquest
Píu, u dílerentíu deí Píu gerontoíogít
d'utzurosu eíuborutío í hístoríu í de nuí-
íu upíítutío, uíxí tom eí Píu de loves,
tumbe uprovut u ínuí de íegísíuturu. Per
íu sevu bundu, eí PAlR tonstítueíx unu
upostu per poíítíques sotíuís uttíves bu-
sudes en íu toresponsubííítut pubíítu,
í'ubundonument d'un modeí ínstítutío-
nuíítzut rígíd, í íntorporunt í'unuíísí í íu
tonsíderutío de íu lumíííu uís protessos
de treutío de íes poíítíques pubííques.
Cuí retordur que eí Covern de íu CAlß
huvíu ussumít eí l994 íes tompetentíes
en muteríu de protettío í tuteíu de me-
nors. Aquestu tompetentíu lormuvu purt
deí ton¡unt de prímeres trunslerentíes
lruít deí Putte Autonomít.
No tuí obíídur que íu deíegutío de
í'lNSLRSC seguíu en muns deí govern
de í'Lstut, tontínuunt íu gestío deís ser-
veís í prestutíons de íu sevu tompe-
tentíu.
2.4. Reotgen||zec|o: |es |tens|etenc|es
(1006·08)
A purtír de mít¡uns deís 90, des de
l996 umb eí tunví de govern de í'estut í
umb íu desupurítío deí Mínísterí d'Alers
Sotíuís, eí sístemu de serveís sotíuís vu
estur ulettut per í'estuntument de íes po-
íítíques sotíuís íns í'uny l999, uny que
umb eí govern deí Putte de Progres se
vu retuperur eí protes de tonsoíídutío í
umpííutío deí sístemu uíhoru que s'huvíu
produït un notubíe íntrement de íu de-
mundu derívudu deís tunvís sotíuís (mes
ímmígrutío ínternutíonuí, per exempíe),
eí que hu lutííítut que es vísuuíítzí tudu
vegudu mes eí Sístemu de Serveís Sotí-
uís entre íu pobíutío de íu CAlß. Aítres
udmínístrutíons sí vuren ussumír eí seu
puper tom u ímpuísors de í'olertu, tom
uru eí Conseíí de Muííortu, eí quuí umb
í'eíuborutío í exetutío deí Píu Lstrutegít
d'Attío Sotíuí l996-99, vu representur
un relerent símííur uí que huvíu repre-
sentut ubuns í'A¡untument de Puímu.
Aquest muteíx A¡untument uprovu eí seu
Píu Lstrutegít per u l996/99, deí quuí
tuí destutur íu tonígurutío d'un nou
modeí de trebuíí busut en eí desenvo-
íupument de íu toordínutío trunsversuí
umb eís serveís d'edututío, de sunítut,
de tuíturu, d'hubítutge, ett.
1umbe, u uquest període, eí Covern
de íu CAlß vu desenvoíupur uígunes nor-
mes de relerentíu, íu ííeí d'utríbutío de
tompetentíes uís Conseíís lnsuíurs en
muteríu de tuteíu, utoíííment í udop-
tío de menors
l4
, o íu ííeí que Reguíu
íu luntío lnspettoru
l5
. Lvídentment es
truttu de normes que reguíuven uttuu-
tíons que requeríen uttuutíons urgents.
Ln quuísevoí tus, en tomptes d'uvun-
çur tup u í'estubííment de guruntíes en
í'upíítutío de íes ºprestutíons busíques
de serveís sotíuís¨ s'hu uvunçut en tot
í'Lstut tup u unu íímítutío de íu respon-
subííítut pubíítu, uíxí tom uí muntení-
ment de íu índeínítío deís drets.
l4
Líeí 8/l997, de l8 de desembre.
l5
Iey 4/l999 que reguíu íu luntío lnspettoru í Suntíonudoru en muteríu de Serveís Sotíuís. Iey 4/l999 que reguíu íu luntío lnspettoru í Suntíonudoru en muteríu de Serveís Sotíuís. Iey
117
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
A íu CAlß, durunt eís unys noruntu,
eí govern vu muntenír uquestu tenden-
tíu (muntu de normutívu d'estrutturu-
tío de íes tompetentíes í ínunçument,
uugment de íu tontruttutío externu de
serveís, ett.) ííuny d'uluvorír íu tonsoíí-
dutío deí sístemu de Serveís Sotíuís, de
tíuríítur tompetentíes entre sístemes,
í d'estubíír prestutíons de dret (moítes
u¡udes no son tonstítutíves de dret, síno
dístretíonuís, sotmeses u íes possíbííítuts
pressuposturíes í hun de renovur-se unu-
uíment), vuren utonseguír uíguns elettes
negutíus, tom díspersur retursos, lo-
mentur í'ussístentíuíísme í no tontríbu-
ír u utonseguír eís ob¡ettíus d'eítutíu
í d'eítíentíu propís de í'udmínístrutío.
Aquestu tendentíu vu ser tompensudu,
purtíuíment per íes ínítíutíves d'uítres
udmínístrutíons, tom uru íu reuíítzudu
prímer per í'A¡untument de Puímu, des-
pres peí Conseíí de Muííortu í ínuíment
peí Covern deí Putte de Progres, tot í
que enturu no s'hun soíutíonut uíguns
deís probíemes mes greus, tom uru eí
tunví de íu Líeí d'Attío Sotíuí vígent
des de l987.
Ln eís u¡untuments, eís Serveís So-
tíuís vuren evoíutíonur de lormu díver-
su, pero en generuí bustunt posítívu. Lu
sevu proxímítut uí tíutudu í íu netessítut
d'ulrontur umb rupídesu eís probíemes
que es vun píunte¡unt, hun permes un
desenvoíupument desíguuí segons mu-
nítípís, pero umb tonnotutíons sem-
bíunts.
Lu Memoríu deí Píu Contertut l996-
l998 deí Mínísterí de 1rebuíí í Alers So-
tíuís uíxí ho retoneíx u í'expressur que
íu típoíogíu que s'utííítzuvu en memoríes
unteríors per u nomenur eís tentres so-
tíuís hu quedut obsoíetu u í'huver evo-
íutíonut de lormes dístíntes segons íes
reuíítuts de tudu munítípí í terrítorí.
Des de l997, en menys de dos
unys, d'utord umb eí protes seguít u
íes tomunítuts uutonomes umb menys
desenvoíupument uutonomít, es reu-
íítzen íes trunslerentíes d'ussístentíu í
serveís sotíuís de í'Lstut í de íu Segu-
retut Sotíuí uí Covern de íu CAlß, eí
que lutííítu íu treutío de í'lßAS lns-
títut ßuíeur d'Alers Sotíuís, eí l998
l6
,
quínze unys despres de que s'hugues
treut u Cutuíunyu í'lCASS lnstítut Cu-
tuíu d'Assístentíu í Serveís Sotíuís, eí
l983. Aquest retrus tun tonsíderubíe í
íu muntu d'ínteres poíítít expííquen eí
retrus de íu tonsoíídutío de íu xurxu
pubíítu. Lí tontínuut protes de treíxe-
ment de íu xurxu pubíítu, observut eí
període unteríor, tendeíx u estuntur-se
í u nodrír-se busítument deís retursos
protedents de íes trunslerentíes de í'Ls-
tut tentruí, í puruí·íeíument tomenten
u upureíxer probíemes d'orgunítzutío
deí ton¡unt deí sístemu: dupíítítut de
xurxes, muntu de dotutíons upretíubíe
en uíguns settors (píutes resídentíuís í
Serveí d'A¡udu u Domítííí
l7
per perso-
nes mu¡ors, per exempíe) í muntu de
toordínutío ínterínstítutíonuí.
l6
Detret 65/l998, de 26 de ¡uny, d'orgunítzutío í luntíonument de í'lnstítut ßuíeur d'Alers
Sotíuís (lßAS).
l7
ºSAD¨ u purtír d'uru.
118
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
Aí ííurg d'uquests unys, u dílerentíu
deís tonseíís de muííortu í Menortu í
de moíts u¡untuments, eí Covern de íu
CAlß tudu vegudu expressu mes tíuru-
ment íu sevu poíítítu que propugnu un
puper de í'udmínístrutío pubíítu sub-
sídíuríu de íu ínítíutívu prívudu, turut-
terítzudu per unu uttuutío ussístentíu-
íístu udreçudu u settors de íu pobíutío
moít tontrets, des d'unu tonteptío de
íu poíítítu sotíuí tom u ínstrument per
sutísler demundes sotíopoíítíques í ton-
tenír eís tonííttes sotíuís í no tom u
promotío deí benestur, íu tohesío sotíuí
í íu soíídurítut.
Ls poden ídentíítur díversos eíe-
ments que upunten vers uquest des-
tompromís pubíít umb eís probíemes
sotíuís. Ln prímer ííot tuí destutur que
í'uttes, eí tontíngut í íu guruntíu de
drets es tondítíonen expíítítument uís
retursos dísponíbíes (per exempíe RMl
o SAD), u mes, íu dístríbutío de tom-
petentíes no tomportu tompromísos
d'obíígut tompííment que gurunteíxín
uís tíutuduns, tom rebre í exígír d'unu
determínudu udmínístrutío íu prestutío
de serveís. Lu purtítíputío tíutudunu en
íu deínítío, gestío í tontroí deís serveís
quedu íímítudu u un esquemu burotru-
tít-ínstítutíonuí (Conseíí de Serveís So-
tíuís, Conseíís Lotuís).
Ln segon ííot, tunt íes lormes de í-
nunçument tom eí modeí de tonvenís
ubunden en unu tontertutío umb íu íní-
tíutívu prívudu busudu en sístemes mer-
tuntííístes (no hí hu ínspettío pubíítu ní
ístuíítzutío reuí de íes subventíons, no
es lu tup uvuíuutío deí tompííment deís
tompromísos, ett.). Mentre que uígunes
ínítíutíves mertuntíís í tumbe sotíuís es
ínuntíen mít¡unçunt tonvenís (umb íu
perversítut que ímpíítu íu dístretíonu-
íítut poíítítu en íu sevu sígnuturu), uítres
orgunítzutíons de íu ínítíutívu sotíuí ho
lun u truves de subventíons (umb eí tíí-
enteíísme poíítít que tomportu íu sevu
tontessío).
Ln terter ííot, es prolundítzu en
íu tonlusío tompetentíuí. Aís munítí-
pís ímpíítítument se'ís hun truspussut
tompetentíes í ussígnut responsubííí-
tuts, suposudument per enlortír í'uten-
tío prímuríu, pero sense tíuríítutío ní
tompromísos per purt de í'udmínístrutío
uutonomítu que gurunteíxín íu sevu ví-
ubííítut ínunteru.
2.S. I´ec|uec|o de| Iec|e de Itogtes: te·
c|one|||zec|o | conso||dec|o de |e xetxe
p0b||ce (1000·266J)
Ln íu CAlß podem observur, sobre-
tot en eís gruns munítípís í íes munto-
munítuts, tom eís Serveís Sotíuís hun
desenvoíuput toordínutíons umb uítres
urees, o retonvertínt íu sevu estrutturu,
ubsorbínt uítres uspettes deí benestur
sotíuí, tom son lormutío, otuputío,
donu, ¡oventut, ett. expressunt uíxí íu
sevu voíuntut d'ubordur eís probíemes
sotíuís des d'unu perspettívu mes um-
pííu, tonsíderunt uí tíutudu des d'unu
optítu gíobuí í utonseguínt unu mu¡or
rendíbííítut deís retursos deí munítípí.
Aquestu luse mostru unu íntensu
uttívítut de reguíutío, pero no utuburu
íu deínítío deí nou Sístemu ßuíeur de
Serveís Sotíuís, ¡u que no s'hu uprovut
íu relormu de íu Líeí d'Attío Sotíuí de
l987. Aquestu novu ííeí huvíu d'utíurír
119
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
tom s'estrutturu í deíneíx eí modeí de
serveís sotíuís u íu CAlß. Ln quuísevoí
tus, íu renovutío de í'estrutturu í í'olertu
s'hu let de lormu upretíubíe:
- Líeí de trunslerentíes uís tonseíís
ínsuíurs
l8
,
- Relormu de í'lßAS, per u umpííur
íes seves tompetentíes í míííorur íu sevu
operutívítut
l9
,
- Creutío de í'lnstítut ßuíeur de íu
Donu
20
, prestunt per prímeru vegudu
unu utentío espetíuí u uquest settor de
pobíutío,
- Regíumentutío, per prímeru vegu-
du, deí SAD
2l
, de íes serveís per u per-
sones mu¡ors.
22
Aquestes normes suposen, u purtír
deí seu desenvoíupument: u) í'optío
per unu lormuíu de destentruíítzutío
orgunítzutívu u luvor deís tonseíís ínsu-
íurs, retoneguts tom u orguns de ges-
tío uutonomítu, b) unu redístríbutío de
tompetentíes u luvor deís munítípís í
muntomunítuts í t) unu normuíítzutío
d'uígunes prestutíons desenvoíupudes,
íns u íes hores, de lormu pot homo-
geníu.
Ln uquestu etupu orgunítzutívument,
eí mes sígnílítutíu es íu vertebrutío
deí Sístemu de Serveís Sotíuís des de
íu novu Conseííeríu de ßenestur Sotí-
uí, des d'eííu es desenvoíupu mes eí
murt normutíu-orgunítzutíu í íes olertes
(serveís, progrumes, prestutíons) que
eís drets, umb í'ob¡ettíu d'oríentur eí
sístemu vers unu ínítíutívu míxtu pu-
bíít-prívudu, sí be umb íu íntentío de
muntenír eí príntípí de responsubííítut
pubíítu tom u díposíturíu de í'orgunít-
zutío, reguíutío í príntípuí proveïdor
deí sístemu. Ln uquest sentít, eí Covern
de íu CAlß uprovu eís suttessíus píuns
settoríuís d'uttuutío.
Des deí Covern de íu CAlß s'hun
eíuborut díversos píuns uí ííurg d'uquests
unys:
- Lí Píu íntegruí d'utentío u íu ímmí-
grutío de íes lííes ßuíeurs es vu uprovur
en eí Conseíí de Covern deí 29 de se-
tembre de 2000. Ls un píu que te unu
vígentíu quudríennuí, que es despíegu
uí ííurg deí període 200l2004.
- Lí Píu Lstrutegít de Persones Mu-
¡ors (200l-2004), uprovut en eí Conseíí
de Covern de 30 d'ugost de 200l.
- Lí Píu Lstrutegít de Persones umb
Dístuputítuts (2002-2005), uprovut en
Conseíí de Covern de murç de 2002.
- Lí Píu Lstrutegít de ¡oventut deí
Covern de íes lííes ßuíeurs (200l-
2004).
- Lí Píu d'lntíusío í eís progrumes
d'erudítutío de íu pobresu í extíusío
sotíuí.
l8
Líeí l4/200l, de 29 d'ottubre, d'utríbutío de tompetentíes uís Conseíís lnsuíurs en muteríu
de Serveís Sotíuís.
l9
Detret 63/2000, de 7 d'ubríí, peí quuí es modíítu eí Detret 65/l998.
20
Líeí 7/2000, de l5 de ¡uny.
2l
Crde de íu tonseííeru de ßenestur Sotíuí, de 2 d'ottubre de 2000, per íu quuí es reguíu eí
Serveí d'u¡udu u Domítííí.
22
Detret l23/200l, de deínítío í reguíutío de íes tondítíons mínímes d'oberturu í luntíonu-
ment de íes vívendes tuteíudes í eís serveís d'estudes díürnes
120
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
Com pot observur-se, s'hun tom-
bínut eís píuns generuís í píuns setto-
ríuís.
Aítres uttuutíons reííevunts son, en-
tre uítres, íes següents:
- Desenvoíupument d'unu poíítítu
de Cooperutío lnternutíonuí, tunuíít-
zunt íu soíídurítut de íu Comunítut Au-
tonomu, utompíínt umb eí tompromís
de dedítutío deí 0,7% deís pressupostos
deí Covern de íu CAlß.
- Lu dotutío de í'Cítínu de Delen-
su deís Drets deí Menor (CDDM) de
íu Conseííeríu de ßenestur Sotíuí deí
Covern de íu CAlß. Lí nomenument eí
3 de murç de 2000 deí seu dírettor, vu
possíbííítur íu sevu uttuutío, ¡u que des
que es vu treur í'CDDM í'uny l997,
no s'huvíu dotut.
- Reorgunítzutío de íu Dírettío Ce-
neruí de loventut.
- Aprovutío d'unu 1urgetu ßusítu
per u tompíementur íes prestutíons no
tontríbutíves.
- Serveís per u persones mu¡ors:
Progrumu Cu vostru per u lutííítur eí
munteníment de íes persones mu¡ors
en sítuutíons de dependentíu uís seus
domítííís, treutío í uugment deís ser-
veís d'estudes díürnes, ínunçument de
teíeussístentíu í uítres.
- Poíítítu tomunítutívu trunspurent,
grutíes uí desenvoíupument de íes pu-
gínes web de díverses udmínístrutíons
de serveís sotíuís, espetíuíment íu de íu
Conseííeríu de ßenestur Sotíuí.
Cuí dír que í'íntrement de í'olertu
u uquest període es moít tonsíderubíe,
en purt per íes trunslerentíes, pero so-
bretot per í'eslorç reuíítzut peí Covern
de íu CAlß.
línuíment, tuí upuntur un uspette
ímportunt de íu tonígurutío deí síste-
mu, íu dotutío de personuí. Lís serveís
sotíuís son íntensíus en retursos hu-
muns í sembíu que eí seu treíxement
hu estut ímportuntíssím espetíuíment en
eís períodes l988-l995 í l999-2003. Ln
eí ton¡unt de íes lííes ßuíeurs, u mes de
produír-se un uugment superíor uí deí
totuí de í'etonomíu í deí settor serveís,
es turutterítzu per íu sevu murtudu le-
mínítzutío
23
, suíurítzutío í per unu ter-
tu preturíetut, lruít de íu dependentíu
de subventíons, preturíetut enturu no
superudu.
J. Is|tuc|ute otg5n|ce
Dílerentíunt íu uttuutío pubíítu de
íu ínítíutívu sotíuí í mertuntíí es pot
ler unu breu turutterítzutío de íu sevu
evoíutío orgunítzutívu. L'orgunítzutío
deí Sístemu ßuíeur de Serveís Sotíuís
es míxtu. A níveíí pubíít s'estrutturu en
unu xurxu busítu de serveís sotíuís de
responsubííítut pubíítu, u níveíí prívut
tomptu umb unu ímportunt purtítíputío
de íu ínítíutívu sotíuí í mertuntíí. Lu xur-
23
Per donur unu ídeu de íu mugnítud de íu lemínítzutío es pot tuítuíur íu tuxu de mustuíínítut
deí personuí (luntíonurís í tontruttuts, no s'íntíouen tontruttutíons externes) uí serveí de íes ud-
mínístrutíons pubííques (Serveís tentruís í dependents de íu Conseííeríu de ßenestur Sotíuí, eís tres
tonseíís ínsuíurs í eís serveís sotíuís munítípuís o muntomunuts), dedítuts uís serveís sotíuís, u íu
CAlß. Lu dudu per u 2002 es de 23 homes per tudu l00 dones.
121
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
xu pubíítu s'hu unut lent mes tompíexu
en níveíís í settors d'utentío, uíxí tom
en íu sevu olertu í estrutturu terrítoríuí
u purtír d'un modeí busít que dístíngíu
entre serveís d'utentío prímuríu í serveís
d'utentío espetíuíítzudu o setunduríu.
Ln termes generuís, ubuns de l983
s'huvíen desenvoíuput uns pots serveís
setundurís, hereus deí modeí lrunquístu
í dependents de íu Dípututío, uíxí tom
uíguns serveís d'ínítíutívu sotíuí. (ßuííes-
ter l989). Aquest ton¡unt de serveís í
progrumes, uquestu densítut ínstítutíonuí
tomportu un tompíex trumut orgunítzu-
tíu í unu dístríbutío de tompetentíes
que, en eís unys noruntu vu píunte¡ur
seríosos dubtes sobre íu netessuríu to-
ordínutío terrítoríuí í ínterínstítutíonuí,
pero que umb íu relormu orgunítzutívu
deís durrers unys (Conseííeríu de ßen-
estur Sotíuí, trunslerentíes uís tonseíís
ínsuíurs, ett.) u estut bustunt míííorudu.
Ln quuísevoí tus, íu destontentrutío í
destentruíítzutío no s'hu produït en-
turu des de íu Conseííeríu de ßenestur
Sotíuí tup uís u¡untuments, síno tup uís
tonseíís ínsuíurs, essent uquests eís que
tompíeturun eí protes.
J.1. ln|c|e||ve p0b||ce
Lu tompetentíu de Serveís Sotíuís
hu tíngut dístíntes dependentíes des de
í'ínítí de í'uutonomíu u íu CAlß. Cuírebe
sempre umb rung de Dírettío generuí,
normuíment umb tompetentíes bustunt
dísperses í udstrítes u Conseííeríes que
teníen tompetentíes en uítres muteríes.
Aíxí, íu prímeru udstríptío de Serveís
Sotíuís en l982 es u íu Conseííeríu de
Sunítut í Seguretut Sotíuí, u truves de íu
Dírettío generuí d'uttío sotíuí. Durunt
uquest període es reuíítzen íes trunsle-
rentíes deí lons Nutíonuí d'Assístentíu
Sotíuí (lNAS), de í'lnstítut Nutíonuí
d'Assístentíu Sotíuí (lNAS). Lí ¡uííoí de
l996, eí Covern ßuíeur emprengue íu
reestrutturutío de íu sevu poíítítu de
serveís sotíuís. Aíeshores í'Attío Sotíuí
deíxu de dependre de íu Conseííeríu de
Sunítut í Seguretut Sotíuí í pussu u de-
pendre de íu Conseííeríu de Presídentíu.
Aquestu Dírettío generuí ugíutínu quusí
totes íes tompetentíes en muteríu de
Serveís Sotíuís, umb dues exteptíons:
toxítomuníes í menors.
Ln l997, í'l de gener, es truspussu
íu gestío de í'lnstítut Nutíonuí de Ser-
veís Sotíuís (lNSLRSC). Ln l997 es treu
í'lnstítut ßuíeur d'Alers Sotíuís (lßAS),
díntre de íu muteíxu Conseííeríu de Pre-
sídentíu, umb í'ob¡ette de dotur-ío d'uu-
tonomíu í rupídesu de gestío. Ln l999 es
treu íu Conseííeríu de ßenestur Sotíuí,
sumunt u íes tompetentíes que ussumíu
íu Dírettío generuí de Serveís Sotíuís,
unes uítres que íns uquests moments
torresponíen u uítres tonseííeríes.
Aquestu tru¡ettoríu ve u demostrur
que eís Serveís Sotíuís no hun tíngut
entítut propíu íns eís unys noruntu. Lu
sevu unnexío prímer u Sunítut í despres
u 1rebuíí, íu sevu dístíntu denomínutío,
ulers sotíuís, uttío sotíuí, serveís sotí-
uís reprodueíxen íu índeínítío d'uquests
tonteptes en eís textos íeguís, Constí-
tutío, Lstutut d'Autonomíu, tom s'hu
víst ubuns.
Lu treutío de íu Conseííeríu de
ßenestur Sotíuí no resoí uquestu índe-
ínítío, muntenínt terts termes enturu
122
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
pot tonsístents. Aíxí, uí tentrur íu de-
nomínutío de benestur sotíuí en unu
soíu tonseííeríu, desulettu d'unes uítres
eí seu tontíngut í superu íu díspersío
udmínístrutívu, pero sense obíídur que
íu poíítítu sotíuí ímpíítu uítres síste-
mes de protettío que toníueíxen en
íu tonstruttío deí ßenestur Sotíuí, es-
petíuíment Ldututío í Cuíturu, Suíut í
1rebuíí, pero sense desenvoíupur enturu
un sístemu d'urtítuíutío de íes díverses
poíítíques de tudu ureu, tot í que eís
díversos píuns estrutegíts tenen un píun-
te¡ument trunsversuí.
Despres de í'uítímu modíítutío de
200l, íu Conseííeríu de ßenestur Sotíuí
s'estrutturu en tínt Dírettíons generuís
(píuníítutío í ordenutío, ¡oventut, me-
nors í lumíííu, esports í tooperutío so-
tíuí) í dos ínstítut..(lßAS í lnstítut de íu
Donu), uíxí tom í'Cítínu de Delensu
deís Drets deí Menor. Ln díversos us-
pettes, es vuren produír reorgunítzutí-
ons de íes tompetentíes tompurtídes.
Ln drogodependentíes, que ínítíuíment
depen de íu Conseííeríu de ßenestur So-
tíuí, posteríorment depen de íu Conse-
ííeríu de Suíut.
Peí que lu u í'udmínístrutío íotuí, u
íu CAlß, des de íu trunsítío demotrutí-
tu, eís serveís sotíuís munítípuís s'hun
trunslormut prolundument. Sí be príme-
rument eí modeí d'udmínístrutío íotuí
de íu poíítítu de serveís sotíuís s'hu
turutterítzut peí seu turutter resíduuí,
íímítut uí desenvoíupument tomunítu-
rí í u í'ussístentíu sotíuí, eí desenvo-
íupument deí píuns d'estrutturutío de
í'olertu (PPß) í eís gruns tunvís sotíuís
uí voítunt de íu lrugmentutío í extíusío
sotíuís, íes noves netessítuts de íes per-
sones mu¡ors í íu sevu mu¡or tuputítut
d'expressío, íu ímportuntíu de íu ímmí-
grutío ínternutíonuís, ett. lun que eís
governs íotuís tobrín mu¡or ímportuntíu
en íu reestrutturutío de íes poíítíques de
serveís sotíuís des de príntípís deís unys
noruntu (Serru l995). Les noves olertes
de serveís (SAD, progrumes sotíoedu-
tutíus, ett.), íu ííuítu tontru í'extíusío í
per íu íntegrutío sotíuí, íu promotío de
íu íguuítut entre homes í dones, ett. es
u dír, í'emergentíu de tot un ventuíí de
poíítíques de serveís sotíuís pot reííe-
vunts en eís modeís tíussíts de benestur,
pero urreíudes en íu vídu quotídíunu í
íu proxímítut, lun que íes poíítíques de
serveís sotíuís es tonverteíxín en í'upor-
tutío espetíítu de íes udmínístrutíons
íotuís.
J.2. I|s tecutsos de |e |n|c|e||ve soc|e|
| metcen|||
Lu lortuíesu de íu ínítíutívu sotí-
uí soí unur reíutíonudu umb eí grun
de desenvoíupument etonomít í umb
í'extensío de íes tíusses mít¡unes, uíxí,
íu CAlß, des deís unys vuítuntu, hu guu-
dít d'unu treíxent presentíu d'uquest
típus d'ussotíutíons. (ßuííester, Crespí
í uítres 2000) Cuírebe íu meítut d'estu-
bííments de serveís sotíuís son propíe-
tut d'entítuts d'ínítíutívu sotíuí (Cárítus,
Amudíp, Aspute, ) que, ¡untument u
íes prívudes sense ínuíítut de íutre (Su
Nostru, ), sumen un uít pertentutge. No
obstunt uíxo, tom en uítres tomunítuts
uutonomes de í'Lstut, eí ínunçument
es mu¡oríturíument pubíít mít¡unçunt
subventíons í tonvenís, í no exísteíxen
123
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
tunuís ínstítutíonuís lormuíítzuts entre
eís governs uutonomíts í íes ussotíutí-
ons per tontertur poíítíques de serveís
sotíuís. Les subventíons í trunslerentíes
u uquestes ínítíutíves suposen mes deí
60% de íu despesu per progrumes, pero
sí ubuns de l999 es destoneíxen eís trí-
terís deí repurtíment, sítuutío que sem-
pre resuítuvu tonííttívu perque eru lont
de reteís, pressíons í negotíutíons pot
trunspurents, des de 2000 es dísposu de
tríterís pubííts bustunt mes tíurs.
Lu xílru que destínen íes Cuíxes
d'Lstuíví, de íu sevu obru sotíuí, u í'ureu
ussístentíuí suposu un pertentutge upre-
tíubíe deí totuí, pero enturu ínleríor uí
que es destínu u í'ureu tuíturuí. Les des-
peses de Cárítus presenten níveíís tum-
be tonsíderubíes, mes ímportunts sí es
puríu deí ton¡unt de í'Lsgíesíu tutoíítu.
Les dudes sobre Creu Ro¡u son de dílítíí
ponderutío perque no es poden tompu-
rur, pero sí son índítutíves deí lenomen
deí voíunturíut íuít que, ¡untument umb
eí reíígíos ímpuísen tots uquests retursos
uítruístes. L'CNCL es un tus unít en eí
tontext europeu de delensu d'un toí-
íettíu espetíít: tom eís dísmínuïts ví-
suuís, que no nomes s'uutoínunçu umb
íu prerrogutívu monopoíístu de íu vendu
deí «tupo», síno que u mes ínverteíx en
negotís mertuntíís.
Lntre íu ínítíutívu mertuntíí, settor
pubíít í íu ínítíutívu sotíuí, sembíu que
exísteíxí unu espetíuíítzutío luntíonuí.
Les empreses mertuntíís es tonten-
tren en eís serveís on es possíbíe tro-
bur demundu soívent (uígunes olertes
per persones mu¡ors o persones umb
dístuputítuts). Peí que lu u íes píutes
d'utentío espetíuíítzudu u persones
umb dísmínutíons í, sobretot, en íes
resídentíes de persones mu¡ors, í'olertu
prívudu superu umpííument íu pubíítu
í íu ínítíutívu sotíuí. Sí es tonsíderen
íes píutes tontertudes, s'observu que
íu ínítíutívu mertuntíí es mu¡oríturíu
en eís muteíxos settors: dísmínuïts í
persones mu¡ors. L'olertu de píutes de
íu ínítíutívu sotíuí es tentru en serveís
de dubtosu rendíbííítut etonomítu, u
moíts deís quuís eí settor pubíít no
utudeíx. Ln eís retursos destínuts u ín-
luntíu í udoíestentíu, íes píutes per u
dísmínuïts í toxítomuns, íu sevu olertu
es superíor u íu pubíítu. Lu progressívu
mertuntííítzutío í tomuníturítzutío en íu
prestutío de serveís en íu dírettío d'unu
mu¡or torresponsubííítut entre í'Lstut í íu
sotíetut tívíí, muígrut que u príorí puguí
sembíur que mítígu eí monopoíí í buro-
trutísme deí settor pubíít, no s'estupu
netessuríument de díversos probíemes.
D'entrudu, íu díítuítut d'unu reduttío
de íu tuputítut de tontroí pubíít í de-
motrutít sobre í'eítutíu deís retursos
tontertuts o subventíonuts. A mes, uí-
guns destínuturís deís retursos es poden
tomportur de lormu oíígopoíítu í pres-
síonur perque se'ís ussígní mes purt deí
que sotu tríterís ob¡ettíus eís huuríu de
torrespondre, u íu vegudu que upureí-
xen dubtes sobre tom guruntír í'uttes
uís serveís uís quuís tot tíutudu te dret.
D'uítru bundu, eí burotrutísme es pos-
síbíe, íns í tot, que uugmentí, íes entí-
tuts d'ínítíutívu sotíuí í íes mertuntíís
tontertudes tendeíxen u tomportur-se
de lormu purupubíítu, í per uíxo s'hun
de sotmetre u un netessurí tontroí bu-
124
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
rotrutít per purt de íes uutorítuts, tosu
que redueíx íu sevu íexíbííítut í tupu-
títut d'ínnovutío. A mes, íes uttívítuts
deís voíunturís poden umugur unu víu
preturíu d'íntorporutío uí mertut de tre-
buíí, burre¡unt-se í'uítruísme umb uttíví-
tut íuboruí, sítuutío que toí·íísíons umb
eís ínteressos deís grups prolessíonuís en
presentíu. línuíment, tuí ussenyuíur que
íu ínsuítíent olertu gíobuí de serveís es
veu ugreu¡udu per íu poíurítut de grups
sotíuís uís quuís es dírígeíx íu ínítíutívu
no pubíítu: íu sotíuí uís mes pobres í íu
mertuntíí uís que es troben en míííors
sítuutíons sotíoetonomíques. Aquestu
espetíuíítzutío posu de reííeu que unu
lrun¡u íntermedíu de íu pobíutío no es
utesu, ¡u síguí perque íes seves rendes
no son suítíentment buíxes per lrun-
que¡ur í'estretu portu d'entrudu uís re-
tursos pubííts, o no son suítíentment
eíevudes per tomprur serveís mertuntíís,
sítuutío que no deíxu de qüestíonur eís
íímíts de íu ¡ustítíu sotíuí í íu tuputítut
dístríbutívu deí sístemu buíeur de serveís
sotíuís. (Cíner í Surusu l997)
4. I|nençemen| de| s|s|eme
L'eíx etonomít deí sístemu de pro-
tettío sotíuí lu relerentíu uí seu ínun-
çument, íes seves lonts d'íngressos,
í'estrutturu deís seus pressupostos í íu
píuníítutío de íes despeses. Lns índí-
tu íu poíítítu u desenvoíupur per í'Ad-
mínístrutío Pubíítu o per uítres entítuts
prestudores de serveís í permet unuíít-
zur eís ob¡ettíus que es persegueíxen,
íu moduíítut de ínunçument: pubíítu,
prívudu, prívudu subventíonudu umb
lons pubííts. Lu prímeru ííeí que lu rele-
rentíu u í'obíígutoríetut de ínunçument
de tudustunu de íes Admínístrutíons
Pubííques uí Sístemu de Serveís Sotíuís
es íu ¡u títudu Líeí de ßuses de Regím
Lotuí, en eí text deí quuí s'estubíeíxen
eís príntípís que hu de regír eí seu í-
nunçument: príntípí de sulítíentíu í
d'uutonomíu tríbuturíu (per u estubíír í
exígír tríbuts d'utord umb íu íegísíutío
de íes Comunítuts Autonomes í de í'Ls-
tut) pero no espetíítu í'uportutío ínun-
teru de tudu Admínístrutío Pubíítu per
uí desenvoíupument de í'obíígutoríetut
de prestutío que ve u reguíur.
Ln í'etupu preuutonomítu no exís-
teíx íegísíutío que obííguí u í'Admínís-
trutío Pubíítu u estubíír díntre deís seus
pressupostos un míním de tonsígnutío
pressuposturíu en íu luntío 3l30, íu
quuí torrespon díntre deís pressupos-
tos u í'Attío Sotíuí. Ln uquestu etupu
tuí ressuítur íu voíunturíetut de íes dí-
lerents udmínístrutíons en íu prestutío
de serveís sotíuís: no es moít lreqüent
que íes Admínístrutíons Lotuís (sobretot
eís u¡untuments mít¡uns í petíts) reuíít-
zín tonsígnutíons pressuposturíes per
uí desenvoíupument de Serveís Sotíuís,
íímítunt-se en íu sevu grun mu¡oríu u
íes prestutíons que es veníen reuíítzunt
uproxímudument des de í'uny l956,
denomínudes tom ßeneítentíu Mu-
nítípuí.
Lu prímeru tonseqüentíu dírettu
d'uquestu sítuutío, en eí període pre-
uutonomít, es que no tots eís hubítunts
de íu CAlß teníen eís muteíxos drets en
muteríu d'Attío Sotíuí, produínt-se dís-
trímínutíons entre veïns deís uns í eís
uítres munítípís í retuíent íu potestut de
125
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
dísposur o no de serveís en eís responsu-
bíes poíítíts de íes torporutíons íotuís.
Aquestu sítuutío es munte, tudu vegudu
mes moderudu, ¡u que hí hu mes tíure-
dut u í'olertu í mes tuputítut de retíu-
mutío entre eís tíutuduns, pero en eís
seus uspettes busíts es munte. Lí ínun-
çument es lonumentuí per u íu guruntíu
deís drets sotíuís, pero íu moduíítut de
ínunçument pubíít deís serveís sotíuís
domínunt es enturu íu subventío, ºque
se está tonvírtíendo en un ínstrumento
u truves deí tuuí íos poderes pubíítos
trunslormun íos derethos de íos tíudu-
dunos en unu símpíe olertu tontíngente
y dístretíonuí, yu que íus udmínístrutí-
ones pueden estubíeter y modíítur íos
tríteríos y requísítos o íntíuso suprímír
íus subventíones, sín que usístun u íos
beneítíuríos posíbíes derethos udquí-
rídos¨ (Vííu l999:l5). Ln quuísevoí tus,
durrerument, des d'ottubre de 2002,
s'hu pussut de íes subventíons u íu ton-
tertutío per u tot eí que son serveís bu-
síts per u persones umb dístuputítuts,
uquestu es íu ííníu mes torrettu que tuí
potentíur.
L'enturu vígent Líeí d'Attío Sotíuí
de íu CAlß determínu que í'Admínís-
trutío de íu Comunítut Autonomu hu
de tonsígnur en eís seus pressupostos
tredíts per u tontríbuír uí desenvoíupu-
ment í míííoru de íes tompetentíes de
íes Admínístrutíons í per u í'exertítí de
íes seves tompetentíes en muteríu de
Serveís Sotíuís. S'estubíeíx unu dedítu-
tío d'un 6% deí pressupost. No es pot
qüestíonur í'ímportunt eslorç d'expunsío
í modernítzutío reuíítzut en eís serveís
sotíuís de íu CAlß durunt eís durrers set-
ze unys (l987-2003), no obstunt uíxo, eí
sístemu puteíx ímportunts íímítutíons u
í'horu de ler lront tunt u veíís probíemes
tom u íes noves netessítuts. Lu despesu
reuíítzudu per íes Admínístrutíons Pubíí-
ques mostru eí turutter ¡u no tunt resídu-
uí deís serveís sotíuís, Covern, Conseíís
í u¡untuments, en termes generuís, ¡u hí
dedíquen uí voítunt deí 6% deís seus
retursos. De let í'uny 200l, eí ton¡unt
de tredíts tonsígnuts u íu luntío 3 ºSe-
guretut, protettío í promotío sotíuí¨,
deís quuís íu mu¡oríu es vu destínur u
serveís í prestutíons sotíuís, ustendíu
u mes de 97 míííons d'euros, mes d'un
l0% deí totuí deí pressupost.
Nomínuíment, íu despesu reuí reu-
íítzudu peí Covern de íu CAlß en ser-
veís sotíuís hu unut en uugment, pero
uquest íntrement se sítuu per sotu de
í'íntrement deí pressupost tonsoíídut.
Lís dubtes sobre íu príorítut que otu-
pen eís serveís sotíuís en í'ugendu deí
Covern uugmenten quun es tonstutu
í'uugment de í'eslorç ínunter reuíítzut
per í'Admínístrutío uutonomítu umb
retursos propís u uítres settors.
Ln quuísevoí tus, u í'etupu uutono-
mítu s'hun de dílerentíur dos protessos
de ínunçument, eís busuts en progrumes
í eís reíutíus u íes trunslerentíes. Príme-
rument, peí que lu uís progrumes, quunt
u íu proportío d'uportutío etonomítu
ínítíuíment s'exígeíx que íes Comunítuts
Autonomes uporturun unu quuntíu tom
u míním íguuí u í'uportudu per í'udmí-
nístrutío de í'Lstut. A purtír de l988 í
u truves deí Píu Contertut de Prestutí-
ons ßusíques s'ussumeíx eí tompromís
per purt de íes udmínístrutíons estutuí,
126
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
uutonomítu í íotuí d'uportur un 33%
de tontríbutío de tudustunu d'eííes uí
tost totuí de íu xurxu busítu. Segonu-
ment, peí que lu u íu trunslerentíu de
tompetentíes de í'Lstut u íu Comunítut
Autonomu, uquestu uluvoreíx eí desen-
voíupument deí ínunçument mes estu-
bíe deís serveís sotíuís. Lu trunslerentíu
es produeíx í'uny l997, pero íns l999
no s'ínítíu per purt de í'Admínístrutío
Autonomítu íu relormu deís serveís í
progrumes trunsleríts, es potentíen íes
Dírettíons generuís de Serveís Sotíuís
í s'estubíeíx íu trunslerentíu uís ton-
seíís ínsuíurs tom udmínístrutíons que
poden guruntír serveís destentruíítzuts,
s'usseuen íes buses deí progrumu d'ín-
versíons, í de let es tomençu u tonígu-
rur eí que pot ser eí Sístemu de Serveís
Sotíuís u íu Comunítut Autonomu de íes
lííes ßuíeurs.
Ln uquests durrers unys es vun í-
xunt íes buses per u íu rutíonuíítzutío
í prolessíonuíítzutío deís Serveís Sotí-
uís, s'unííquen eís tríterís d'uttuutío í
upíítutío de moduís per u íu tontessío
d'u¡udes í subventíons, es protedeíx u
íu sígnuturu de tonvenís u dílerents ní-
veíís í entre íes udmínístrutíons estutuí,
uutonomítu, ínsuíur í íotuí (u¡untuments
í muntomunítuts), en eís quuís s'estu-
bíeíxen eís serveís busíts u prestur uíxí
tom eí ínunçument deís muteíxos, ulu-
vorínt eí tompííment d'ob¡ettíus tom
íu treutío d'unu xurxu de serveís que
gurunteíxín í'exertítí deís drets sotíuís
uís tíutuduns, íu preventío í reínsertío
sotíuí í es determínen tom tríterís bu-
síts per urríbur u uquests ob¡ettíus íu
responsubííítut pubíítu, íu destentruíít-
zutío í íu progressívu munítípuíítzutío
de serveís. 1ot uíxo pretísu d'un suport
etonomít que enturu no s'urtítuíu de
lormu suítíent. Lnturu no s'hu desenvo-
íuput un Píu de ínunçument que reguíí
tot eí íux deí ínunçument. A tuusu de
íu debííítut deí sístemu de serveís sotí-
uís, es dísposu d'un voíum de despesu
respette deí Plß que no representu ní
eí 70% de íu mít¡unu europeu. (Adeíun-
tudo 2000)
S. Ietspec||ves | tep|es
Lís Serveís Sotíuís s'hun unut tonso-
íídunt tom u sístemu, de lormu gruduuí u
truves deís durrers 20 unys (l983-2003)
í sense eí suport que suposuríu unu ííeí
de rung estutuí, tom uítres sístemes de
benestur sotíuí tom sunítut, edututío,
otuputío í umb ímportunt protugonís-
me de íes Comunítuts Autonomes í de
í'udmínístrutío íotuí. Lu tonseqüentíu
hu estut un desenvoíupument desíguuí
en eís dístínts terrítorís, puí·ííut nomes
quunt u serveís sotíuís generuís es re-
lereíx, peí píu Contertut de Prestutíons
ßusíques, d'umbít estutuí.
Aquest let, unít uí turutter resíduuí,
subsídíurí í lrugmentut umb eí quuí neí-
xen í uí tunví tonstunt en íu típoíogíu de
íes netessítuts sotíuís u íes quuís hu de
píuntur turu, murquen íu sevu tru¡etto-
ríu, íes seves díítuítuts í deítíentíes.
A pesur de tot, es ¡ust retoneí-
xer quun ímportunt hu estut pussur en
uquests unys de pruttíques beneíques í
ussístentíuís u un sístemu d'utentío u íes
netessítuts sotíuís de responsubííítut pu-
bíítu í uí ííot que s'otupu, tom sístemu,
díntre de í'umbít generít deís sístemes
127
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
de protettío. Lís serveís sotíuís ¡u no
son uns serveís resíduuís í destoneguts
í eís tíutuduns hun udquírít tonstíentíu
deís seus drets grutíes uí desenvoíupu-
ment de díverses uttuutíons pubííques
í ínítíutíves sotíuís.
Les noves netessítuts sotíuís, tom
íes provotudes per íu ímmígrutío, eí
desenvoíupument d'uígunes lormes
d'uttío sotíuí, tom eí voíunturíut orgu-
nítzut en CNC, íu íntursío d'empreses
prívudes en íu prestutío de serveís, de-
munden unu uduptutío deí sístemu u
uquestes noves reuíítuts, sense obíídur
eís seus ob¡ettíus lonumentuís de gu-
runtír í'utentío de netessítuts busíques
uí ton¡unt de íu pobíutío, des d'un
príntípí d'íguuítut de drets de tots eís
tíutuduns.
Quedu per resoídre:
- Lnu mu¡or destentruíítzutío de
tompetentíes í ínunçument uís munítí-
pís, que be pot tontretur-se en í'esperut
Putte Lotuí o umb eí desenvoíupument
deís Píuns settoríuís de íu CAlß.
- Lníversuíítzutío deís serveís sotí-
uís tup u totu íu pobíutío, íntíosu íu po-
bíutío d'ímmígrunts ínternutíonuí í d'uí-
tres grups menys uluvoríts, íntrementunt
íes olertes í eís níveíís d'us deís serveís
per purt deís mes netessítuts, mít¡un-
çunt unu poíítítu de retoneíxement de
drets í unu míííoru de íu vísuuíítzutío
deís serveís, íes olertes í eís drets. Cu-
runtínt dotutíons busíques íguuís í íguuí
tuputítut d'uttes u totu í'olertu u tot eí
terrítorí de íu CAlß.
- Desenvoíupument deís píuns set-
toríuís (dístuputítuts, persones mu¡ors,
ímmígrutío).
- Poíítíques uttíves íntegruís de ííuí-
tu tontru íu pobresu í í'extíusío: des-
envoíupument deí Píu d'lntíusío de íu
Comunítut.
- lntensíítutío de retursos que ulu-
voreíxín íu permunentíu deí tíutudu en
eí seu mít¡u, per u tots eís settors de po-
bíutío: serveí d'u¡udu u domítííí, progru-
mu ºtu vostru¨ per u persones mu¡ors,
tentres de díu.
- Artítuíutío de í'utentío u íes ne-
tessítuts sotíuís des de tots eís sístemes
de ßenestur Sotíuí, segons íes seves
tompetentíes, desenvoíupunt estruttu-
res de toordínutío sotíedututíves (síste-
mu edututíu), sotíosuníturíes (s. suníturí)
í sotíotuíturuís (s. tuíturuí), urtítuíutí-
ons que utonsegueíxín mu¡or eítutíu
í eítíentíu deís retursos pubííts., se-
guínt per exempíe eí que ¡u s'hu let uí
Prototoí de toordínutío entre serveís
sotíuís í serveís d'oríentutío íuboruí
(gener 2003)
- Desenvoíupument d'un Píu de
ínunçument que reguíí tot eí íux deí
ínunçument.
- Desenvoíupument de íu quuíítut
en tentres í serveís, normuíítzunt íes
píuntíííes de personuí (utubunt umb íu
preturíetut), dígníítunt í míííorunt íes
ínstuí·íutíons, desenvoíupunt íes uvuíuu-
tíons í uítres míííores de íu quuíítut, uíxí
tom uítres ínstruments uduptuts (progru-
mes de míííoru tontínuu, lormutío deís
responsubíes, turtes de serveís, munuuís
de luntíonument, sístemes d'ínspettío
eítuços, ett.).
- Apíítutío de noves tetnoíogíes:
píenu ímpíuntutío de í'uduptutío u íu
CAlß deí Sístemu d'lnlormutío d'Lsuurís
128
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
24
Desenvoíupument d'un píu de lormutío uutonomít menys errutít í ímprovísut, normuíítzu-
tío deí metenutge (obres sotíuís de íes tuíxes, lundutíons í empreses), promotío deí trebuíí en
xurxu, estubííment de protedíments d'urtítuíutío í de tíuríítutío de luntíons deís díversos serveís
sotíuís, ett.
de Serveís Sotíuís (SlLSS) desenvoíuput
peí Mínísterí d'Alers Sotíuís í'uny l995
í enturu no totuíment operutíu, sístemu
que pot ser íu buse d'unu homogene-
ïtzutío de ííenguutge í tríterís tetníts
í sobretot pot servír per quuntíítur íes
uttíons que es porten u terme, uíxí tom
íes netessítuts no tobertes.
Pero tuí vegudu, u mes d'uquestes í
uítres qüestíons
24
, eí príntípuí repte sí-
guí superur íu ínsuítíent deínítío deí
dret uís serveís sotíuís. Lxísteíx un dret
sub¡ettíu quun es pot utudír u íu ¡us-
títíu perque síguí retonegut í quun es
guudeíx de protettío píenu per í'orde-
nument ¡urídít. Lu Constítutío espunyo-
íu de l978 no deíneíx umb tíuredut eí
dret sub¡ettíu uís serveís sotíuís í tum-
pot no ho lu íu íegísíutío uutonomítu
d'uttío sotíuí, d'uquí que, muígrut eís
príntípís reíteruts en eís textos íeguís
de responsubííítut pubíítu, purtítíputío,
soíídurítut, píuníítutío, destentruíítzu-
tío, preventío, gíobuíítut, uníversuíítut,
íntegrutío, toordínutío í íguuítut, íu
posítío ¡urídítu deís tíutuduns no pussí
lreqüentment, de ser un dret tondítío-
nut í debííítut (Aznur l995).
129
f l S S f R V f l S S OC l A l S A l f S l l l f S B A l f A R S
Df S Df l' f S TAT UT D' AUT ONOMl A Df 1 9 8 3
NLM. ll, DLSLMßRL, 04
8|b||ogte|e
AA.DD. (2000), ln|otme sobte e|s setve|s
soc|e|s de |es l||es 8e|eets. Quuderns
Soíídurís num.4, Su Nostru, Puímu.
ADLLAN1ADC, l. (2000), Cemb|os en
e| Is|edo de 8|enes|et. Io||||ces so·
c|e|es y des|gue|dedes en Ispeñe.
ßurteíonu, lturíu.
AZNAR, M. (l995): ºLí sístemu espuñoí
de protettíon sotíuí. Lvoíutíon y
perspettívus (l978-l994)¨, Oocu·
men|os de Jtebejo Soc|e|: Rev|s|e
de Jtebejo Soc|e| y ¬cc|on Soc|e|.
Prímer Cuutrímestre (4): 83-ll0.
ßALLLS1LR, L. (l989): ºLu poíítítu so-
tíuí en eí lrunquísmo¨, u ßuííester
y ßeííod (l989): H|s|ot|e de |´ecc|o
soc|e| e Me||otce. Puímu, Conseíí ln-
suíur de Muííortu, pp. 35 u 67.
ßALLLS1LR, CRLSPl, 1CMAS í 1CRRLS
(2000), ln|c|e||ves so||d5t|es. O|·
tec|ot| d´C!C de |es l||es 8e|eets.
Quuderns Soíídurís num.5, Puímu,
Su Nostru.
ClNLR, S. l SARASA, S. (l997): ºAí-
truísmo tívíto y poíítítu sotíuí¨, u
A. Cíner í S. Surusu (eds), 8uen go·
b|etno y po||||ce soc|e|. ßurteíonu,
Aríeí, pp. 209-237.
RCDRlCLLZ CAßRLRC, C. (l996):
ºLos Servítíos Sotíuíes en Lspu-
ñu: ímpíuntutíon, generutíon de
empíeo y evuíuutíon de su elettí-
vídud¨, u AA.DD, Ies po||||ces te·
d|s|t|bu||ves. Mudríd, lundutíon
Argenturíu.
SLRRA, A. (l995): ºlntídentíu de íus
nuevus probíemátítus sotíuíes en íu
evoíutíon y orgunízutíon de íos Ser-
vítíos Sotíuíes¨, u AA.DD. Congte·
so de Sev|c|os Soc|e|es Mun|c|pe|es.
Con|etenc|es y Ionenc|es. Reuíítzut
u Sítges (ßurteíonu). Mudríd, Mínís-
terío de Asuntos Sotíuíes.
SLRVLlS 1LCNlCS DLL CLS (2002): ºLís
serveís sotíuís u íes lííes ßuíeurs¨,
u Memot|e de| Conse|| Iconom|c |
Soc|e| sobte |´econom|e, e| |tebe|| |
|e soc|e|e| de |es l||es 8e|eets 2661.
Puímu. CLS de íes lííes ßuíeurs (edí-
tío en td).
VlLA, A. (l999): ºLí deretho u íos ser-
vítíos sotíuíes: ,míto o reuíídud:¨,
Çuedetns de Setve|s Soc|e|s, l4.
ßurteíonu, Dípututío de ßurteío-
nu.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful