Η ΠΤΟΛΕΜΑΙΑ ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Ζ΄ ΦΙΛΟΠΑΤΩΡ

Η απευθείας απόγονος των Πτολεμαίων, υπήρξε η τελευταία βασίλισσα της ελληνι(στι)κής Αιγύπτου, από το 51
έως το 30 π.Χ., προτού η περιοχή καταληφθεί από τους Ρωμαίους. Ήταν ερωμένη του Ιουλίου Καίσαρα και μετά
τη δολοφονία του συμμάχησε και έγινε ερωμένη του διεκδικητή του ρωμαϊκού θρόνου Μάρκου Αντώνιου. Όταν
οι ενωμένοι στόλοι του Μάρκου Αντώνιου και της Κλεοπάτρας ηττήθηκαν στη Ναυμαχία του Ακτίου (31 π.Χ.)
από τις δυνάμεις του Οκταβιανού, η Κλεοπάτρα επέστρεψε στην Αίγυπτο και αυτοκτόνησε για να μην πέσει στα
χέρια του Οκταβιανού και κοσμήσει το θρίαμβό του στη Ρώμη.
ΗΤΑΝ Η ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ ΟΜΟΡΦΗ; ΤΑ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Κλεοπάτρα Ζ΄ Φιλοπάτωρ , κοινώς γνωστή απλά ως Κλεοπάτρα, κυβέρνησε την Αίγυπτο κατά τη διάρκεια
του αιώνα πριν από τη γέννηση του Χριστού. Κατά τα επόμενα δύο χιλιάδες χρόνια και θα ήταν γνωστή
για την εξαιρετική φυσική ομορφιά της, εμπνέοντας αναρίθμητα έργα τέχνης της απεικονίζει ως μια
δελεαστική γυναίκα πειρασμός, ακόμα και τα αμέτρητα σύγχρονα ινστιτούτα αισθητικής με το όνομά της
σήμερα

Απόδοση του 1886 από τον Ιταλό γλύπτη G Masini.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο μύθος της ομορφιάς της, βασίζεται εν μέρει στην περίφημη αποπλάνηση
τόσο του Ιούλιου Καίσαρα αλλά και του Μάρκου Αντώνιου, που ήταν δύο ισχυροί Ρωμαίοι ηγέτες. Αλλά
αυτό που έκανε ήταν πραγματικά αυτό που μοιάζει να είναι ;

Υπάρχει κάποια σταθερή βάση για τις αξιώσεις της απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς εκεί; Ας ρίξουμε μια
ματιά σε αυτά τα ιστορικά και αρχαιολογικά στοιχεία μας να δούμε τι λένε.
Γράφοντας , άλλα δύο αιώνες μετά την εποχή της Κλεοπάτρας, ο Ρωμαίος ιστορικός Κάσσιος Δίων
περιγράφει την Κλεοπάτρα ως «μια γυναίκα που ξεπερνά την ομορφιά" που ήταν κάτι πολύ λαμπρό
….για να δούμε ξανά .
« Ωστόσο, ο Έλληνας Πλούταρχος , γράφοντας πάνω από έναν αιώνα νωρίτερα από τον Δίωνα ,
υποστηρίζει ότι «η ομορφιά της... από μόνη της δεν είναι εντελώς ασύγκριτη, ούτε είναι τέτοια ώστε να
κεραυνοβολήσει αυτούς που την έβλεπαν. "Καθώς δεν είναι σύγχρονα της εποχής της τα κείμενα αυτά
όμως, δεν υπάρχει κανένας λόγος να τα πιστεύει κανείς το ένα ή στο άλλο, ή ακόμη και να πιστεύουμε
και τους δύο , καθόλου. Εξακολουθούν πάντως να υπάρχουν προτομές που μπορούν να αποδοθούν στην
Κλεοπάτρα, αλλά έχουμε διάφορες εικόνες της μορφής της πάνω σε αρχαία νομίσματα.

Σε αυτές τις εικόνες, που απεικονίζεται από τη μέση και πάνω και ψάχνοντας βλέπουμε να υπάρχει και
με γαμψή μύτη και ανδροπρεπής. Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε ότι τα νομίσματα του αρχαίου κόσμου
ήταν ένα ισχυρό κομμάτι της πολιτικής προπαγάνδας.

Η εσκεμμένη απεικόνιση της Κλεοπάτρας με ανδρικά χαρακτηριστικά δεν διαφέρει και είναι όπως στις
πατρογονικές μορφές με τους άνδρες κυβερνήτες τους Πτολεμαίους και καταλαβαίνει κανείς ότι δεν
ήταν μια προσπάθεια να συλλάβει μια πραγματική μορφή με την ομοιότητα της , αλλά μάλλον για να
βοηθήσει να την νομιμοποιήσουν σαν στιβαρή παρουσία στα μάτια των υπηκόων όπως είναι ο κανόνας
της εποχής ,για μια νεαρή γυναίκα, ως βασίλισσα, και Φαραώ.

Από επάνω προς τα κάτω - Νομίσματα με την Κλεοπάτρα την Ζ ΄ (7η)

Είναι επίσης σημαντικό να έχουμε κατά νου ότι τα αρχαία ιδεώδη της ομορφιάς ήταν αρκετά
διαφορετικά από εκείνα του σύγχρονου δυτικού κόσμου. Για παράδειγμα, η αρχαία ελληνική απεικόνιση

την θεάς της ομορφιάς και της αγάπης της Αφροδίτης δείχνουν πάντα μια σωματώδη γυναίκα με μια
προεξέχουσα μύτη; Μια γυναίκα που η σύγχρονη κοινωνία θα μπορούσε πιθανότατα να συμβουλεύει για
να χάσει βάρος και να κάνει μια πλαστική χειρουργική εργασία επί της μύτης! Ζητώντας αν Κλεοπάτρα
ήταν όμορφη είναι ίσως τότε μια άκαρπη ερώτηση, κύρια εάν η ομορφιά είναι πραγματική στα μάτια του
πολιτισμού ο οποίος την είδε.

Απόδοση της Κλεοπάτρας σε προτομή -. Από αριστερά προς τα δεξιά 1- 50-30 π,Χ. με Παριανό μάρμαρο δίχρωμα
σε προφίλ-2-το ίδιο μάρμαρο του 50-30 π.Χ. σε δυο όψεις Αρχ. Μουσείο Βερολίνου -3-Η βασίλισσα προτομή σε
μάρμαρο του 34-30 π.Χ. -δύο όψεις -Βατικανό.

Ίσως το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να μετακινήσετε την σκέψη σας πέρα από την ομορφιά ως
καθαρά φυσική έννοια. Ο Δίον μας λέει επίσης ότι η Κλεοπάτρα είχε … «Την πιο γοητευτική φωνή και μια
γνώση για το πώς να κάνει τον εαυτό της ευχάριστο για όλους».
Ομοίως, ο Πλούταρχος αναφέρει ότι η συζήτηση με την Κλεοπάτρα "είχε μια ακαταμάχητη γοητεία, και η
παρουσία της, σε συνδυασμό με την πειστικότητα του λόγου της και ο χαρακτήρας που ήταν κάπως
διαχυτικός σχετικά με τη συμπεριφορά της απέναντι στους άλλους, είχε κάτι που μπορούσε να υπάρχει
τόνωση γι 'αυτό ", έγραψε ότι « υπήρχε γλυκύτητα και στις αποχρώσεις της φωνής της και τη γλώσσα της,
σαν όργανο δικό της με πολλές χορδές, θα μπορούσε εύκολα να μετατραπεί σε όποια γλώσσα και να την
άκουγε κανείς πολύ ευχαριστημένος ».

Η Κλεοπάτρα, επονομαζόμενη και «Βασίλισσα των Βασιλέων», από τον Frederick Arthur Bridgman (1896).

Το μήνυμα είναι σαφές: η γοητεία της Κλεοπάτρας είχε πολλά να κάνει με τη φυσική της εμφάνιση και
επίσης πολλά να κάνει με τη διάνοια, τον χαρακτήρα της και, προφανώς, τον τόνο της φωνής της. Αν
σκεφτεί κανείς πόσο βαθιά εμπλέκεται τόσο με τον Καίσαρα όσο και τον Αντώνιο και το τι συνέβη μαζί
τους, είναι προφανές ότι πρέπει να υπήρχε κάτι περισσότερο στο «παιχνίδι » από ένα σέξι σώμα. Μετά
από όλα, και οι δύο ήταν διαβόητοι γυναικοκατακτητές και σίγουρα δεν έχουν «πέσει» τόσο από την
γοητεία για την Κλεοπάτρα στη βάση του φύλου και μόνο.

Ζωγραφισμένο πορτρέτο με προφίλ γυναίκας που μπορεί να αποδοθεί στην Κλεοπάτρα VII, του πρώτου αιώνα μ.Χ.,
Νάπολη, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Φαίνεται πιθανό ότι η φυσική εμφάνιση της Κλεοπάτρας δεν ήταν περισσότερο ή λιγότερο ελκυστική από
μια συνηθισμένης ομορφιάς γυναίκα, αλλά με την εξυπνάδα, την γοητεία της και την τόλμη που είχε
έχει γοητεύσει όχι μόνο δύο από τους πιο ισχυρούς άνδρες του αρχαίου κόσμου, αλλά και τη συλλογική
φαντασία όλου του κόσμου για όλους οι αιώνες που ακολούθησαν. Ότι η πιο διάσημη ομορφιά στην
ανθρώπινη ιστορία ήταν και όμορφος χαρακτήρας περισσότερο από ό, τι στην εμφάνιση θα μπορούσε να
είναι ένα σημαντικό μάθημα για το σύγχρονο άνθρωπο που βασίζεται στην καθαρά σωματική ομορφιά.
Η ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ Η ΕΛΛΗΝΙΔΑ ΠΤΟΛΕΜΑΙΑ ΤΑ ΣΧΕΔΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΟΤΑΝ ΑΝΕΛΑΒΕ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ

Πτολεμαίος ΧΙΙ (12ος) Αυλητής - σκάλισμα σε λίθο πλησίον του ναού Kawm Umbū, Αιγύπτου-Eγκυκλοπαίδεια britannika

Η Κλεοπάτρα ήταν κόρη του βασιλιά της Αιγύπτου, Πτολεμαίου ΙΒ΄ Αυλητή, και της Κλεοπάτρας Εʹ
Τρύφαινας. Λίγα είναι πραγματικά γνωστά για την παιδική της ηλικία, μα θα πρέπει να υπήρξε μάρτυρας
της αυξανόμενης δυσαρέσκειας του απλού λαού προς το βασιλικό οίκο των Πτολεμαίων, που
κορυφώθηκε κατά τη βασιλεία του πατέρα της.

Πτολεμαίος ΙΒ' -12ος- Αυλητής Μουσείο του Λούβρου

Η αναρχία αυτή προέκυψε για πολλούς λόγους, ανάμεσα στους οποίους είναι ο φυσικός και ηθικός
εκφυλισμός των κυβερνώντων, ο συγκεντρωτισμός της εξουσίας και η διαφθορά. Αυτά είχαν σαν
αποτέλεσμα την απώλεια της Κύπρου και της Κυρηναϊκής, κάνοντας τη βασιλεία του Πτολεμαίου ΙΒ΄ μια
από τις πιο ολέθριες της δυναστείας.

Ο Πτολεμαίος 13ος Θεός Φιλοπάτωρ Αδελφός και βασιλικός σύζυγος της αδελφής του Κλεοπάτρας Ζ΄ Από ένα
παλιό ασημένιο μετάλλιο, χαραγμένη από τον J de la Croix. (Φωτογραφία - Hulton Αρχείο / Getty)

Μετά το θάνατο του Πτολεμαίου ΙΒ΄ το 51 π.Χ., ξεκίνησε η βασιλεία της μεγαλύτερης εν ζωή θυγατέρας
του, της Κλεοπάτρας Ζ΄, με την οποία έμελλε να λάβει τέλος η δυναστεία που ίδρυσε ο δαιμόνιος
Μακεδόνας στρατηγός Πτολεμαίος Α΄ ο Λάγου περίπου τριακόσια χρόνια πριν. Όταν η Κλεοπάτρα
ανέβηκε στο θρόνο, το βασίλειό της ήδη έμοιαζε να έχει φτάσει στη δύση του: σημαντικές επαρχίες του, η
Κοίλη Συρία, η Κυρήνη, η Κύπρος, ήδη είχαν χαθεί. Η δημοτικότητα του βασιλικού οίκου επίσης ποτέ δεν

ήταν χαμηλότερη, καθώς πλέον οι Ρωμαίοι επενέβαιναν απρόσκοπτα στα εσωτερικά του κράτους, το
οποίο είχε μεταλλαχθεί σε ανεπίσημη ρωμαϊκή επαρχία.

Όλα έδειχναν πως οι Πτολεμαίοι θα έσβηναν άδοξα όπως οι Σελευκίδες λίγα χρόνια νωρίτερα. Ωστόσο η
δυναστεία, λίγο πριν το τέλος, έμελλε να γνωρίσει μια τελευταία αναλαμπή δόξας, αγγίζοντας το όνειρο
της κατάκτησης μιας αυτοκρατορίας μεγαλύτερης εδαφικά κι από το κράτος των πρώτων Πτολεμαίων. Και
επειδή η στρατιωτική δύναμη του κράτους δεν μπορούσε να παραβγεί με αυτή του ρωμαϊκού κολοσσού,
η τελευταία ηγεμόνας δεν χρησιμοποίησε όπως οι πρόγονοί της τη δύναμη των όπλων, αλλά μια νέα:
αυτή της προσωπικής γοητείας

Νεώτερη ανατύπωση της Κλεοπάτρας με απόδοση από σκάλισμα της βασίλισσας σε λίθινη επιφάνεια δεξιά. Η
μορφή στο χάραγμα της Φαραώ απευθύνεται στον λαό και για αυτό έχει αιγυπτιακά χαρακτηριστικά ,έτσι είναι πιο
προσφιλής στους υπηκόους της ,εφόσον οι περισσότεροι από αυτούς δεν την είχαν δει από κοντά ,ποτέ στην ζωή
τους

Φιλήδονη, εκκεντρική, ύπουλη, μια άστατη μοιραία γυναίκα, μισητή στο ρωμαϊκό λαό. Στην
πραγματικότητα, η Ελληνίδα Κλεοπάτρα Ζ´, τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου, ήταν πολύ διαφορετική
απ´ό,τι την περιγράφουν, τόσο στην εμφάνιση όσο και στο χαρακτήρα.

Αριστερά φωτ 1-2 -απόδοση της Κλεοπάτρας με αλλογενή χαρακτηριστικά ,αιγυπτιακά που έγινε από ανατύπωση
χαράγματος της μορφής σε λίθο .- Κέντρο φωτ-3- - ανάγλυφο άγαλμα της Κλεοπάτρας VII, 51-30 π.Χ. περίπου,
άγνωστης προέλευσης, μάρμαρο, New York Metropolitan Museum of Art -Δεξιά- φωτ.4μαρμάρινο άγαλμα της Πτολεμαίας Κλεοπάτρας ζ΄ ύψος 61,8 εκ. του 51-30 π.Χ. Μητροπολιτκό Μουσείο Ν.Υόρκης

Πολλά αγάλματα καταστράφηκαν συστηματικά όπως και της Κλεοπάτρας μετά τον
θάνατο της αλλά και πολλά εξήχθησαν στον υπόλοιπο ρωμαϊκό κόσμο γιατί η
Αίγυπτος ήταν της μόδας .

Εδώ το άγαλμα αυτό είναι σίγουρο της βασίλισσας Κλεοπάτρας της ζ΄ μοναδική που είχε
σύμβολο 3 ασπίδες (αιγυπτιακά φίδια κόμπρες) ή Uraeus αντίθετα με άλλους βασιλείς που
είχαν μία ή δύο ως σύμβολο στο στεφάνη του κεφαλιού.(ASTHON-2000:ΙΙ,7.122. ). Για το
στοιχείο αυτό όμως μερικοί υποστηρίζουν ότι δεν έχουμε ικανά αποδεικτικά στοιχεία γι
αυτόν τον συμβολισμό(ADREAE-1998 2001 ) .

Ο χολιγουντιανός κινηματογράφος εξακολουθεί να την εμφανίζει ως ξελογιάστρα
των αντρών, η οποία χρησιμοποιούσε φίλτρα, ακόμα και δηλητήρια. Στην
πραγματικότητα, η Ελληνίδα Κλεοπάτρα Ζ´, τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου, ήταν
πολύ διαφορετική απ´ ό,τι την περιγράφουν, τόσο στην εμφάνιση όσο και στο
χαρακτήρα. Όμως, την ιστορία τη γράφουν οι νικητές - στην προκειμένη περίπτωση, ο Οκταβιανός,
φανατικός εχθρός της, ο οποίος εξαπέλυσε μια εκστρατεία δυσφήμησης που αμαύρωσε για αιώνες τη
μνήμη της.

Άγαλμα της Κλεοπάτρας VII, 51-30 π.Χ., άγνωστης προέλευσης, βασάλτης, Σαν Χοσέ στην Καλιφόρνια (ΗΠΑ)
Rosicrucian Museum

Η Κλεοπάτρα (Ιανουάριος 69 π.Χ. – 12 Αυγούστου, 30 π.Χ.) ήταν η τελευταία βασίλισσα της ελληνιστικής
Αρχαίας Αιγύπτου, προτού αυτή αποτελέσει πλέον κομμάτι της πανίσχυρης Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η
βασιλεία της σηματοδοτεί το τέλος της ελληνιστικής και την αρχή της ρωμαϊκής περιόδου στην ανατολική
Μεσόγειο. Ο μύθος της επιβίωσε ως τις μέρες μας μέσα από πάρα πολλές δραματοποιήσεις της ιστορίας
της, συμπεριλαμβανομένου του έργου «Αντώνιος και Κλεοπάτρα» από τον
Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και πολλών σύγχρονων κινηματογραφικών ταινιών.
Μέρος αγάλματος από την Αίγυπτο με πιθανά την Κλεοπάτρα την 7η με τον
καλλιτέχνη να αποδίδει αλλογενή δηλαδή αιγυπτιακά χαρακτηριστικά ,εφόσον
απευθυνόταν στους υπηκόους της - Royal Ontario Museum, Toronto, Canada.

Αν και ικανή και δαιμόνια μονάρχης, έμεινε διάσημη κυρίως γιατί κατάφερε
να γοητεύσει δυο από τους ισχυρότερους άνδρες της εποχής της, τον Γάιο
Ιούλιο Καίσαρα και τον Μάρκο Αντώνιο, αλλά και για το τραγικό της τέλος.
Χάρη στη φιλοδοξία και την προσωπική της γοητεία επηρέασε καθοριστικά
τη ρωμαϊκή πολιτική σε μια αποφασιστική περίοδο και κατέληξε να
αντιπροσωπεύει, όσο καμιά άλλη γυναίκα στην αρχαιότητα, το πρότυπο της ρομαντικής μοιραίας
γυναίκας.
Η ελληνίδα Κλεοπάτρα ήταν άμεσος απόγονος του στρατηγού του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Πτολεμαίου Α'
του Σωτήρος. Ήταν κόρη του βασιλιά της Αιγύπτου, Πτολεμαίου ΙΒ' Αυλητή, με μητέρα την Κλεοπάτρα Ε'
Τρύφαινα. Μετά το θάνατο του Πτολεμαίου ΙΒ' το 51 π.Χ., ξεκίνησε η βασιλεία της μεγαλύτερης εν ζωή
θυγατέρας του, της Κλεοπάτρας Ζ', με την οποία έμελλε να λάβει τέλος η Δυναστεία που ίδρυσε ο
δαιμόνιος Μακεδόνας στρατηγός περίπου τριακόσια χρόνια πριν.

Πορτρέτο της Κλεοπάτρας- Ελληνιστική περίοδος -Μάρμαρο39,6 cm-Centrale Montemartini, Rome

Οι πηγές αναφέρουν πως την χαρακτήριζε επίσης μια ασυνήθιστη για τους Έλληνες της εποχής συνήθεια
να μαθαίνει ξένες γλώσσες, όχι μόνο τα αιγυπτιακά, τη μητρική γλώσσα των υπηκόων της, αλλά και τα
Αραμαϊκά, τα Αραβικά, τα περσικά και τα αιθιοπικά. Όπως αναφέρουμε και πιο πάνω ,ο Πλούταρχος
αναφέρει πως δεν ήταν εξαιρετικά όμορφη, όπως συχνά τείνουμε να πιστεύουμε στις μέρες μας, ωστόσο
ήταν ικανότατη στην τέχνη της συζήτησης, στο να γίνεται ευχάριστη και να ψυχαγωγεί, στο να δείχνει
ζωντάνια και ευφυΐα, κάτι που αιχμαλώτιζε τους συνομιλητές της.
Η ΑΝΑΠΛΑΣΗ -ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ
Όποιο άγαλμα ευρίσκεται σήμερα από τι ανασκαφές σε όλα τα μέσα του κόσμου αναμεταδίδεται ότι
μάλλον είναι της Κλεοπάτρας. Ορισμένοι άγγλοι «καθηγητές» την έχουν μετατρέψει σε μιγάδα διότι
λένε έμενε στην Αίγυπτο η δυναστεία της 300 χρόνια. Φυσικά όλα αυτά είναι αστεία και περισσότερο
για να ακουστεί το όνομα τους γίνεται παρά ότι υπάρχει ίχνος σοβαρότητας στα αναφερόμενά τους.
Ακόμη και σήμερα μετά 2000 χρόνια πολλοί θέλουν να πάρουν λίγο από την δόξα της.

Η Αφροδίτη του έλληνα γλύπτη Στέφανου.-δεξιά φανταστικός μικροχρωματισμός σύμφωνα με τις αναφορές (
ΕΛ.ΔΙ)

Σήμερα, χάρη στην εργασία δεκάδων μελετητών, μεταξύ των οποίων αρχαιολόγοι όπως ο Φρανκ Γκοντιό
και ιστορικοί τέχνης όπως ο Πάολο Μορένο, είμαστε σε θέση να ανασυνθέσουμε με ακρίβεια τη ζωή και
το χαρακτήρα, την ένδυση και τις συνήθειες, ακόμα και τη φυσική της εμφάνιση. Ας ξαναζωντανέψουμε
λοιπόν την Κλεοπάτρα για μια μέρα.

Πώς ήταν λοιπόν η αυθεντική Κλεοπάτρα; Ήταν μια μικρόσωμη Ελληνίδα με λεπτό σώμα, όχι αδύνατη, με
δέρμα και μάτια ανοιχτού χρώματος. Υπάρχουν αποδείξεις. Είναι σχεδόν βέβαιο ότι στη Ρώμη η
βασίλισσα πόζαρε για το γλύπτη Στέφανο, ο οποίος κατασκεύασε ένα άγαλμα γνωστό σήμερα ως
Αφροδίτη του «Εσκουιλίνο» περιοχή όπου βρέθηκε το άγαλμα , που θεωρείται σήμερα ως η πιο πιστή
απεικόνιση της Κλεοπάτρας , όπως αποκαλύπτει ο Π. Μορένο, καθηγητής στο πανεπιστήμιο της Ρώμης.
Είναι του 37-41 π.Χ. την εποχή του Καλιγούλα -Ύψος 1,55 και όπως είπαμε βρίσκεται στην Ρώμη(Centrale- Montemartini -Roma)
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ ΤΗΣ ΑΦΡΟΔΙΤΗΣ ΤΟΥ ΣΤΕΦΑΝΟΥ

Τα αιγυπτιακά στοιχεία αυτού του αγάλματος είναι πολλά, όχι όμως το χτένισμα, αλλά μέχρι το δοχείο
του νερού, όπου είναι τυλιγμένος ο ιερός όφις, δηλαδή η κόμπρα, σύμβολο των βασιλέων της Αιγύπτου.
Ενδεικτικά είναι επίσης τα σανδάλια με κορδόνι και λεπτή σόλα, καθώς και το βάζο το στολισμένο με τα
λεγόμενα φύλλα του νερού. Εξάλλου, το πρόσωπο μοιάζει πολύ με τα πορτρέτα της βασίλισσας που
βρίσκονται στη Ρώμη και στο Βερολίνο .

Το ότι ήταν μικρόσωμη φανερώνεται κι από ένα ιστορικό επεισόδιο του 48 π.Χ.: Για να συναντηθεί στην
Αλεξάνδρεια με τον Καίσαρα, η είκοσι ενός χρονών Κλεοπάτρα μεταφέρθηκε με διαταγή της τυλιγμένη σ´
ένα τάπητα .

Η Κλεοπάτρα βγαίνει από τάπητα από τον Jean-Leon-Gerome

Τέλος, το πρόσωπο είναι ίδιο - ως προς τα τριγωνικά μάγουλα, τη στενή και μακριά μύτη, το χαμηλό
μέτωπο- μ´ εκείνο των νομισμάτων που απεικονίζουν τη βασίλισσα. Χαρακτηριστική είναι η όψη του κάτω
χείλους , προσθέτει ο Μορένο, που εμφανίζει τον τυπικό προγναθισμό της δυναστείας των Πτολεμαίων,
στους οποίους ανήκε η Κλεοπάτρα

Το ελληνικό χτένισμα της Αφροδίτης που φτιάχτηκε από τον έλληνα γλύπτη Στέφανο. ΚΕΝΤΡΟ & ΔΕΞΙΑ παράδειγμα
ελληνικής κόμμωσης.

Η Κλεοπάτρα σε απόδοση ως Αφροδίτη του «Εσκουιλίνο» ΕΠΆΝΩ και κάτω ο κορμός αγάλματος -ύψος 96 εκ. Αφροδίτης από Παριανό μάρμαρο που αποδίδεται στην Κλεοπάτρα και είναι στο μουσείο του Λούβρου.

Κεφαλή Πτολεμαίας ή της Κλεοπάτρας Σελίνης Ι ή πιθανά της Κλεοπάτρας 7ης του 50-30 π.Χ. ύψος 12,7 εκ. Οι
αρχαϊζουσες μπούκλες των μαλλιών της κεφαλής είναι ίδια σε τεχνοτροπία με της Αφροδίτης του Στέφανου δεξιά
επίσης έχει τρείς ασπίδες , αιγ. κόμπρες το ονομαζόμενο Uraeus κόμπρα -στο βασιλικό διάδημα - Μουσείο τέχνης
του Μπρούκλιν Ν.Υ. Η.Π.Α,

ΙΝΤΡΙΓΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΘΟΡΑ
Σχετικά με το χαρακτήρα της, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η βασίλισσα ήταν ικανή για αυλικές ίντριγκες,
αλλά πρέπει να σκεφτούμε ότι ήταν μόλις δεκαοχτώ χρονών όταν έπεσε στους ώμους της το τεράστιο
βάρος της διοίκησης ενός βασιλείου υπό διάλυση, με τους ισχυρούς Ρωμαίους να είναι κύριοι της
περιοχής. Η Κλεοπάτρα υιοθέτησε μια πολιτική τολμηρή αλλά ρεαλιστική, βασισμένη στην ελληνιστική
παράδοση. Οι συνωμοσίες και οι δηλητηριάσεις, οι συμβιβασμοί και οι προδοσίες δεν ήταν προνόμιό της,
καθώς συνηθίζονταν στην αρχαία πολιτική ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ρωμαϊκής. Η Κλεοπάτρα
νοιαζόταν για τις συνθήκες ζωής των κατοίκων της Αιγύπτου, γι´ αυτό και επέκτεινε τα έργα άρδευσης

ο Αντώνιος συναντά την Κλεοπάτρα (1746-47)Giovanni Battista Tiepolo

Η μυθική μεγάλη ερωμένη είχε μόνο δύο έρωτες: τον Καίσαρα και τον Αντώνιο. Στους γάμους της
επέδειξε πολιτικό ταλέντο, συνδέοντας τη βασιλεία της με τους Ρωμαίους κυρίαρχους, μέσω μιας
οικογενειακής σχέσης που ήταν και μια συμμαχία δυναστειών. Έδωσε παιδιά τόσο στον Καίσαρα όσο και
στον Αντώνιο, διάδοχο του Ιουλίου Καίσαρα στην τριανδρία. Ο Καισαρίωνας, γιος του Καίσαρα, υπήρξε
μια προσεκτική επένδυση . Παρ´ όλα αυτά, δεν απέδωσε, γιατί ο αγώνας για την εξουσία κερδήθηκε από
τον Οκταβιανό, ο οποίος φρόντισε να βάλει να δολοφονήσουν τον αθώο Καισαρίωνα.

Η πλήρης λοιπόν εικόνα είναι αυτή μιας λεπτής και έξυπνης νέας γυναίκας, η οποία ανατράφηκε για να
κυβερνά και ήταν ικανή να γοητεύει περισσότερο με τη μόρφωση παρά με την εμφάνισή της. Ο Έλληνας

ιστορικός Πλούταρχος την περιγράφει ως προκλητική παρά ωραία . Φαίνεται ότι αυτή η προκλητικότητα
γοήτευσε τον τότε 54άχρονο Ιούλιο Καίσαρα. Η Κλεοπάτρα είχε ασυνήθιστη προσωπικότητα. Μιλούσε
δώδεκα γλώσσες και ήταν η πρώτη από τους Πτολεμαίους, που ήδη κυβερνούσαν την Αίγυπτο επί 300
χρόνια, η οποία έμαθε την αιγυπτιακή, γλώσσα του λαού της - οι πρόγονοί της μιλούσαν μόνο ελληνικά
ΤΟ ΟΝΕΙΡΟ ΜΙΑΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ
Εκμεταλλευόμενη όσο καλύτερα μπορούσε αυτά της τα προτερήματα, η Κλεοπάτρα πιθανόν να
ενέπνευσε στον Καίσαρα την ιδέα μιας μεγάλης εκστρατείας στην Ανατολή, στα χνάρια του Μεγάλου
Αλεξάνδρου, με την ελπίδα να ξαναδώσει στην Αίγυπτο το χαμένο της γόητρο και κύρος. Το όνειρό της
διακόπηκε στις ειδούς του Μαρτίου με τη δολοφονία του Ιουλίου Καίσαρα.
Όμως, η Κλεοπάτρα δεν το έβαλε κάτω και συνέχισε να υποβάλει την ιδέα της αυτοκρατορίας στον
Αντώνιο, πραγματικό διάδοχο της πολιτικής του Καίσαρα. Ο Αντώνιος ήταν καλός μαχητής, αλλά
αποδείχθηκε κάκιστος πολιτικός. Και η βασίλισσα της Αιγύπτου χρειάστηκε ν´ αντιμετωπίσει τον
Οκταβιανό, έναν ύπουλο αλλά εξαιρετικά συνετό αντίπαλο. Έτσι η κληρονομιά του Καίσαρα μοιράστηκε
ανάμεσα στον Αντώνιο, μελλοντικό σύζυγο της Κλεοπάτρας, τον Λέπινδο και τον Οκταβιανό.

Η Ναυμαχία του Ακτίου, πίνακας του Λορέντζο Κάστρο, 1672

Σύντομα ο τελευταίος αντιλήφθηκε ότι υπό την αρχηγία της Κλεοπάτρας η Αίγυπτος θα μπορούσε να γίνει
πράγματι σημαντικό κέντρο δύναμης επικίνδυνο για το ρωμαϊκό κράτος. Ο Οκταβιανός ξεκίνησε μια
συστηματική δυσφημιστική εκστρατεία, την πρώτη του αρχαίου κόσμου, εναντίον της βασίλισσας. Για τα
σποτ χρησιμοποίησε τη φήμη και το ρητορικό ύφος λογίων και ποιητών, όπως ο Βιργίλιος και ο Οράτιος, ή
ρητόρων όπως ο Κικέρωνας. Στο πρόσωπο της Κλεοπάτρας άρχισαν να ενσαρκώνονται όλα αυτά που ο
ρωμαϊκός πολιτισμός θεωρούσε αρνητικά. Ήταν ξένη, δηλαδή δεν ήταν Ρωμαία υπήκοος, και, το
σημαντικότερο, αποτελούμε μέρος ενός κόσμου διεφθαρμένου και αναξιόπιστου: του ανατολικού.

Για να ξεχαστεί η αριστοκρατική ελληνική καταγωγή της άρχισε να διαδίδεται ότι το δέρμα της ήταν
μελαψό. Τέλος, κατακρίθηκε ως γυναίκα που λάμβανε μέρος στην πολιτική ζωή, χρησιμοποιώντας τη
διεστραμμένη γοητεία της, ικανή να διαφθείρει έναν άξιο Ρωμαίο πολίτη όπως ο Αντώνιος. Στην
πραγματικότητα, στόχος ήταν ο ίδιος ο Αντώνιος, τον οποίο ο Οκταβιανός κατόρθωσε να παραμερίσει,
αποφεύγοντας τον κίνδυνο ενός νέου εμφυλίου πολέμου. Παράλληλα, διέβαλε για αιώνες την εικόνα
εκείνου του ικανού, χαριτωμένου και πολύ μορφωμένου αλλά λίγο τολμηρού κοριτσιού, το οποίο υπήρξε
στην πραγματικότητα η Κλεοπάτρα Ζ´, η τελευταία βασίλισσα της Αιγύπτου.
ΓΕΝΕΣΘΩΙ

Ένας πάπυρος που χρονολογείται από τις 23 Φεβρουαρίου του 33 π.Χ., φέρει την λέξη « να γίνει(είναι ) έτσι »
πιθανόν να ανήκει στην Πτολεμαία ελληνίδα βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα .

Με μία μόνο ελληνική λέξη, γενέσθω(ι) …. « να γίνει έτσι »… γραμμένο στο κάτω μέρος της Πτολεμαϊκής
πάπυρου μπορεί να έχει γραφτεί από την βασίλισσα της Αιγύπτου Κλεοπάτρα VII , λέει ο ολλανδός
παπυρολόγος Peter van Minnen του Πανεπιστημίου του Groningen. Στην Αλεξάνδρεια στις Mecheir 26 (23
Φεβ 33 π.Χ.), γράφτηκε ο πάπυρος κείμενο, ελήφθη δε από ανακύκλωση για χρήση μιας εργασίας στην
ταρίχευση μούμιας και έχει βρεθεί από μια γερμανική αποστολή στο Αμπουσίρ το 1904.Αυτή λοιπόν
φαίνεται να είναι ένα βασιλικό διάταγμα που απευθύνεται σε έναν υπάλληλο ,που το όνομα του λείπει
και που αφορά χορήγηση απαλλαγής από τον φόρο σε έναν πολίτη ονόματι Πούβλιος Κανίδιος Κράσσος
(Publius Canidius Crassus) συνεργάτη του Μάρκου Αντωνίου και επικεφαλή του στρατού της ξηράς στην
ναυμαχία του Ακτίου το 31 π.Χ.

«Γραμμένο με όρθιο χέρι από γραφέα της αυλής , το έγγραφο ήταν προορισμένο να γίνει ένα εσωτερικό
σημείωμα από την Κλεοπάτρα σε ένα υψηλόβαθμο είναι μια επίσημη κοινοποίηση όπως και σε άλλους
ανώτερους αξιωματούχους στην Αλεξάνδρεια», λέει ο van Minnen. "Η προσωπική φύση της επικοινωνίας
είναι εμφανής από την έλλειψη οποιασδήποτε επίσημης εισαγωγής της Κλεοπάτρας για τον εαυτό της
(που δεν αναφέρεται καν το όνομα) και η απουσία ενός τίτλου μετά από το όνομα του ανώτερου
υπαλλήλου ,που λείπει , στον οποίο απευθύνεται (το όνομα δεν μπορεί να διαβαστεί). " Το χειρόγραφο
δεν είναι ένα από τα αντίτυπα που λαμβάνονται από τους άλλους υπαλλήλους, δεδομένου ότι δεν
υπάρχει κανένα δελτίο αποστολής που επισυνάπτονται σε αυτήν και γιατί δεν εκτελέστηκε από πολλά
χέρια.

Το κείμενο του διατάγματος γράφτηκε μετά από γραπτή έγκριση της Κλεοπάτρας, καθώς και την
ημερομηνία παραλαβής του εγγράφου στην ίδια την Αλεξάνδρεια εσωτερικής διαδικασίας δηλαδή. Όσο
το αναγραφόμενο… γενεσθώι , υπάρχουν μόνο δύο παράλληλα από την αρχαιότητα, λέει ο van Minnen,
επικαλούμενος, ένα από τον Πτολεμαίο τον 10ο προς τον Αλέξανδρο Α ' και ο οποίος υπέγραψε στο
έγγραφο με την λέξη "φρόντισε " στα ελληνικά το 99 π.Χ. και το άλλο, που ήταν γραμμένο στα λατινικά
γιατί απευθυνόταν σε λατινόφωνο , από τον πέμπτο αιώνα του Βυζαντινού αυτοκράτορα Θεοδοσίου Β σε
μια αναφορά στον Απίωνα , που ήταν ο επίσκοπος της Σιένας.
Σύμφωνα με τον Lorelei Corcoran του Πανεπιστημίου του Μέμφις, τα έγγραφα αυτά θα ήταν τόσο γραπτή
και υπογεγραμμένη από έναν γραφέα της αυλής. Ωστόσο, δεδομένης της φύσης του συγκεκριμένου
παπύρου, η Κλεοπάτρα η ίδια θα ήταν η μόνη που θα είχε την εξουσία να εγκρίνει τέτοια διατάγματα. Το
έγγραφο, γνωστό με το συμβατικό ως «Βερολίνο P 25 239», εκτίθεται στο Μουσείο Ägyptisches und
Papyrussammlung στο Βερολίνο. ΔΕΙΤΕ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΗ ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ

ΠΩΣ ΠΕΘΑΝΕ Η ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ;

Απόδοση της Ελληνίδας, από την Δυναστεία των Πτολεμαίων ,Κλεοπάτρας 7ης Φιλοπάτωρ από τους υπηκόους της Σύμφωνα
με το τυπικό τους. Φέρει ενώτιο με ασπίδα ,την αιγυπτιακή κόμπρα ,ως ένδειξη τίτλου Φαραώ και κόμπρες στο διάδημα στο
κεφάλι .Η μοναδική Φαραώ που είχε 3 τα ονομαζόμενα Uraeus, αντίθετα με άλλους που είχαν 1 ή 2. ΔΕΞΙΑ Μεγέθυνση άλλου
αντιγράφου.

Η ΚΛΕΟΠΑΤΡΑ, βασίλισσα της Αιγύπτου και της ομορφιάς, αυτοκτόνησε όχι από δάγκωμα ασπίδας
(αιγυπτιακής κόμπρας), όπως πιστευόταν μέχρι σήμερα, αλλά από ένα μίγμα δηλητηρίων, σύμφωνα με
τον Γερμανό ιστορικό και καθηγητή στο Πανεπιστήμο των Τρεβήρων (Trier), Κρίστοφ Σέφερ, ο οποίος
μελέτησε ιστορικά κείμενα και συμβουλεύτηκε τον συμπατριώτη του τοξικολόγο Ντίτριχ Μεμπς, προτού
καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό.

Ο θάνατος της Κλεοπάτρας από τον Guido Cagnacci, 1658- Οι ζωγράφοι της Αναγέννησης ήταν αυτοί που πρώτοι
άρχισαν να αναπαράγουν την κρατούσα εκδοχή της αυτοκτονίας της, δείχνοντας την Κλεοπάτρα με μια κόμπρα στο
μπράτσο ή στο στήθος.

Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Σέφερ πιστεύει ότι η Κλεοπάτρα δεν θα διάλεγε ποτέ να πεθάνει από δήγμα κόμπρας,
επειδή δεν είναι πάντοτε θανατηφόρο. Είναι, όμως, αρκετά επώδυνο, ενώ η Κλεοπάτρα πέθανε «ήρεμα
και χωρίς πόνο», σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Δίωνα Κάσσιο.
Αρχαίες μαρτυρίες αναφέρουν ότι μαζί με την Κλεοπάτρα αυτοκτόνησαν και οι δύο θεραπαινίδες της,
κάτι που δεν θα μπορούσε να συμβεί από το δάγκωμα μιας κόμπρας. Επιπροσθέτως, τον μήνα Αύγουστο
που συνέβη το μοιραίο γεγονός, στην Αίγυπτο επικρατούν υψηλές θερμοκρασίες και είναι αρκετά
δύσκολο για τις κόμπρες να σταθούν όρθιες και να εξαπολύσουν το δηλητήριό τους.
ΕΤΣΙ ο καθηγητής Σέφερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κλεοπάτρα αυτοκτόνησε με ένα μίγμα
δηλητηρίων, αφού «ήθελε να παραμείνει όμορφη και μετά το θάνατό της, προκειμένου να διατηρήσει το
μύθο της».
Η ίδια φαίνεται ότι γνώριζε πολλά για τα δηλητήρια και τη χρήση τους, όπως αναφέρουν αρχαίοι
πάπυροι. Ο τοξικολόγος Μεμπς τον βοήθησε να προσδιορίσει το θανατηφόρο δηλητήριο, που ήταν ένα
μίγμα κώνειου, στριγγλοβότανου (ακόνιτου) και οποίου, που οδηγεί σε βαθύ ύπνο και τελικά στο θάνατο.

ΣΥΜΦΩΝΑ με τον καθηγητή Σέφερ, οι αρχαίες περιγραφές της Κλεοπάτρας με την κόμπρα δεν είναι
τίποτε άλλο από την υποδοχή της στον Αδη, αφού η ασπίδα ήταν το σύμβολο της βασιλικής εξουσίας.
Οι ζωγράφοι της Αναγέννησης ήταν αυτοί που πρώτοι άρχισαν να αναπαράγουν την κρατούσα εκδοχή
της αυτοκτονίας της, δείχνοντας την Κλεοπάτρα με μια κόμπρα στο μπράτσο ή στο στήθος. Αργότερα,
στην τραγωδία του «Αντώνιος και Κλεοπάτρα» (1603-1607), ο Σέξπιρ παρουσιάζει την Κλεοπάτρα να
πεθαίνει από δάγκωμα δύο ασπίδων.

Ο θάνατος της Κλεοπάτρας - του JohnCollier -

ΠΤΟΛΕΜΑΙΟΣ ΙΕ΄ ΚΑΙΣΑΡΙΩΝ
Ο γιος της Πτολεμαίος ΙΕ΄ Καισαρίων Πατέρας του ο Ιούλιος Καίσαρ Και η Μητέρα του η Κλεοπάτρα Ζ΄ της
Αιγύπτου βασίλεψε μόνο κατ' όνομα προτού εκτελεστεί. τον Αύγουστο του 30 π.Χ. (17 ετών)

Ο γιος της Πτολεμαίος ΙΕ΄ Καισαρίων Πατέρας του ο Ιούλιος Καίσαρ Και η Μητέρα του η Κλεοπάτρα Ζ΄ της Αιγύπτου
βασίλεψε μόνο κατ' όνομα προτού εκτελεστεί. τον Αύγουστο του 30 π.Χ. (17 ετών)

Ο Πτολεμαίος ΙΕ' Καισαρίων (Πτολεμαίος Φιλοπάτωρ Φιλομήτωρ Καίσαρ, 23 Ιουνίου 47 π.Χ. - Αύγουστος
30 π.Χ.) ήταν φαραώ της Αιγύπτου, μέλος της Δυναστείας των Πτολεμαίων, οι οποίοι κυβέρνησαν τη χώρα
καθ’ όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής περιόδου. Πρόκειται για τον τελευταίο από τη μακρά δυναστεία
των Πτολεμαίων που έλαβε βασιλικό τίτλο και κατ’ επέκταση αρίθμηση από τους σύγχρονους μελετητές.
Ωστόσο στην πραγματικότητα τελευταίος Φαραώ της Αιγύπτου ήταν η μητέρα του, η περιβόητη
Κλεοπάτρα Ζ' της Αιγύπτου, καθώς ο ίδιος βασίλεψε μόνο κατ’ όνομα και πέθανε προς το τέλος της
εφηβείας του. Το 1918 αποτέλεσε το θέμα ενός ποιήματος του Κωνσταντίνου Καβάφη με τίτλο
«Καισαρίων».
Ο μεγάλος Ρωμαίος στρατηλάτης Ιούλιος Καίσαρ εισήλθε νικητής στην Αλεξάνδρεια τον Ιανουάριο του 47
π.Χ. Με την επιβλητικότητα του ρωμαϊκού στρατού εξασφάλισε την παραμονή στο θρόνο της ερωμένης
του Κλεοπάτρας, ενώ συμβασιλέας της ονομάστηκε ο νεότερος αδερφός της, Πτολεμαίος ΙΔ', που τότε
ήταν δώδεκα ετών. Παρά το γεγονός ότι οι πολιτικές περιστάσεις απαιτούσαν την άμεση αναχώρησή του,
ο Καίσαρ δεν βιάστηκε να εγκαταλείψει έναν ευχάριστο χειμώνα στο πλευρό της Κλεοπάτρας στην
Αίγυπτο. Έκαναν μαζί μια μεγάλη περιοδεία αναψυχής στο Νείλο, στο πολυτελές της πλοίο, μέχρι και τα
σύνορα με την Αιθιοπία, επισκεπτόμενοι τους ναούς και τα μνημεία των αρχαίων Φαραώ, όπου η παλαιά
θρησκεία τελούνταν ακόμη βάσει των αρχαίων εθίμων. Ήταν πια Απρίλης όταν ο Καίσαρ αναχώρησε από
την Αλεξάνδρεια με προορισμό τη Συρία.

Στήλη από ασβεστόλιθο που απεικονίζει τον Καισαρίων να κάνει προσφορές στους θεούς, το 31 π.Χ., Βρετανικό
Μουσείο .Λονδίνο. λεπτομέρεια.

Στις 23 Ιουνίου 47 π.Χ. η Κλεοπάτρα έφερε στον κόσμο ένα γιο δικό της, όπως διακήρυξε, και του
Καίσαρα. Αυτό αποτελούσε σκάνδαλο τόσο για τους Ρωμαίους όσο και για τους Έλληνες της Αιγύπτου,
ωστόσο εκείνη χωρίς καμία αναστολή του έδωσε το όνομα Πτολεμαίος Καίσαρ. Οι Αλεξανδρινοί τον
ονόμασαν Καισαρίωνα (που είναι υπό μία έννοια υποτιμητικό υποκοριστικό, κάτι σαν “μικρός Καίσαρ”).
Οι Αιγύπτιοι ιερείς διακήρυξαν πως ήταν γιος του θεού Ρα, που ήρθε στην Κλεοπάτρα με τη μορφή του
Ρωμαίου στρατηγού.
ΒΛΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ
Όταν ο Καίσαρ επέστρεψε θριαμβευτής στη Ρώμη το 46 π.Χ., Δικτάτωρ του Ρωμαϊκού Κόσμου, η
Κλεοπάτρα πήγε να τον βρει με τον γιο τους. Στα μάτια των Ρωμαίων, όμως, η Βασίλισσα δεν ήταν παρά
μια τυχοδιώκτρια ερωμένη, κι όχι σύζυγος του Δικτάτορα. Άλλωστε ο ίδιος είχε ήδη νόμιμη σύζυγο, την
Καλπουρνία, αν και δεν είχε νόμιμους απογόνους από εκείνη. Όπως διαφαινόταν ο Ρωμαϊκός Κόσμος
βάδιζε προς μια μεγάλη αλλαγή: η Ρωμαϊκή Δημοκρατία επρόκειτο να παραδώσει τη θέση της σε μια
μοναρχία ελληνιστικού τύπου, με τον Καίσαρα βασιλιά, η οποία θα περιελάμβανε όλες τις φυλές του
γνωστού κόσμου: Ρωμαίους, Έλληνες, Αιγυπτίους, Γαλάτες, Ίβηρες, Λιβύους Δάκες Ασιάτες κ.α.. Η
Κλεοπάτρα μπορούσε να δει τον εαυτό της ως αυτοκράτειρα ενός κόσμου, του οποίου η Αίγυπτος δεν θα
αποτελούσε παρά μια επαρχία. Και αυτής της αυτοκρατορίας διάδοχος θα ήταν ο γιος της, στον οποίο
ενώθηκε το ελληνικό με το ρωμαϊκό αίμα.

Η Ελληνίδα τελευταία Φαραώ Κλεοπάτρα με τον γιο της Καισαρίωνα σα ανάγλυφο σύμφωνα με τα Αιγυπτιακά
πρότυπα παράθεσης.

Στήλη από ασβεστόλιθο που απεικονίζει τον Καισαρίων να κάνει προσφορές στους θεούς, το 31 π.Χ., Βρετανικό
Μουσείο .Λονδίνο.

Ωστόσο οι Ρωμαίοι αριστοκράτες, που επίσης μπορούσαν να νιώσουν ότι τα γεγονότα οδηγούσαν προς
αυτήν την κατάσταση, αντιμετώπισαν με καχυποψία και φόβο την προοπτική αυτή. Έτσι στις Ιδούς του
Μαρτίου, το 44 π.Χ., το εγχειρίδιο του Βρούτου και των συμμάχων του έδωσε τέλος στα όνειρα της
Κλεοπάτρας.

Η δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα έργο του 1804-1805 Vincenzo Camuccini

Η δολοφονία του Καίσαρα την έθετε σε τρομερό κίνδυνο. Έτσι εγκατέλειψε την πόλη σύντομα ,σε δύο
εβδομάδες και επέστρεψε στο στενό της βασίλειο του Νείλου, ελπίζοντας πως εκεί θα ήταν ασφαλής.
Ο Πτολεμαίος ΙΔ' ο συμβασιλέας με την Κλεοπάτρα άφησε την τελευταία του πνοή λίγο αργότερα μέσα
στο 44 π.Χ.. Ο Δίων Κάσσιος αναφέρει ότι, λίγο μετά την επιστροφή της, η Κλεοπάτρα ανακήρυξε
συμβασιλέα της το γιο της. Το γεγονός επιβεβαιώνουν μια σειρά από αρχαιολογικά ευρήματα όπως
επιγραφές και στήλες, με απεικονίσεις της Κλεοπάτρας και του Καισαρίωνα.

Κλεοπάτρα Ζ΄ Ανάγλυφο που αναπαριστά την Κλεοπάτρα και το γιο της Πτολεμαίο Καίσαρα, Ναός της Άθωρ στα
Δένδερα

Η Κλεοπάτρα παρά τη δυσμενή εξέλιξη των γεγονότων δεν παραμέρισε τη φιλοδοξία της να γίνει
αυτοκράτειρα. Όταν ο Ρωμαϊκός Κόσμος μοιράστηκε ανάμεσα στα μέλη της Δεύτερης Τριανδρίας, Αιμίλιο
Λέπιδο, Μάρκο Αντώνιο και τον θετό γιο του Καίσαρα, τον Οκταβιανό, η βασίλισσα της Αιγύπτου
συμμάχησε με τον δεύτερο και συνδέθηκε μαζί του ερωτικά. Ο Αντώνιος έκανε έδρα των εκστρατειών του
στην Ανατολή την Αλεξάνδρεια και δε δίστασε να παραχωρήσει σημαντικά εδάφη της ρωμαϊκής
επικράτειας στην Κλεοπάτρα και τα παιδιά της. Κατά τη διάρκεια μιας τελετής στο Γυμνάσιον , ο Αντώνιος
και η Κλεοπάτρα κάθισαν σε δύο χρυσούς θρόνους, ενώ τα βασιλικά τέκνα κάθονταν σε θρόνους λίγο
χαμηλότερα. Πρώτα ο Πτολεμαίος Καίσαρ, συμβασιλέας της μητέρας του, κατόπιν τα παιδιά του
Αντωνίου από την Κλεοπάτρα: ο Αλέξανδρος Ήλιος με ένδυμα Μήδου βασιλιά, ο Πτολεμαίος Φιλάδελφος

με μακεδονικό ένδυμα – καυσία, χλαμύδα και κρεπίδες – και η Κλεοπάτρα Σελήνη. Κηρύχθηκε πως από
δω και στο εξής η Κλεοπάτρα θα ονομαζόταν "Βασίλισσα των Βασιλέων" και ο γιος της, ο Καισαρίων, ως
νόμιμος διάδοχος του Ιουλίου Καίσαρα, θα ονομαζόταν "Βασιλεύς των Βασιλέων". Ο Αλέξανδρος Ήλιος
ονομάστηκε "Μέγας Βασιλεύς" της Αρμενίας και όλων των ανατολικών επαρχιών των εδαφών του
Αλεξάνδρου του Μέγα που θα κατακτιόνταν στο μέλλον μέχρι την Ινδία, ο Πτολεμαίος Φιλάδελφος
βασιλιάς της Συρίας και της Μικράς Ασίας και η μικρή Κλεοπάτρα Σελήνη, βασίλισσα της Κυρηναϊκής. Η
συμπεριφορά αυτή προκάλεσε την οργή της Συγκλήτου, η οποία υποδαυλιζόμενη από τον πολιτικό
αντίπαλο του Αντωνίου, τον Οκταβιανό, κήρυξε τον πόλεμο στην Αίγυπτο. Η εξέλιξη των πραγμάτων
κρίθηκε το Σεπτέμβριο του 31 π.Χ. με τη Ναυμαχία στο Άκτιο, όπου ο Αντώνιος και η Κλεοπάτρα
ηττήθηκαν κατά κράτος. Την 1η Αυγούστου 30 π.Χ. ο Οκταβιανός κατέλαβε την Αλεξάνδρεια καθιστώντας
την Αίγυπτο ρωμαϊκή επαρχία. Πρώτα ο Αντώνιος και λίγο αργότερα η Κλεοπάτρα έδωσαν τέλος στη ζωή
τους.
Για τον Οκταβιανό μοναδική απειλή στις αξιώσεις του για την κληρονομιά του Καίσαρα ήταν πλέον ο
Καισαρίων. Ιστορικοί της αρχαιότητας υποστηρίζουν πως ο ίδιος αναφώνησε «Δύο Καίσαρες είναι
υπερβολικά πολλοί». Ο νεαρός Πτολεμαίος είχε σταλεί για ασφάλεια από τη μητέρα του στο λιμάνι της
Βερενίκης. Συνελήφθη όμως με δόλο – είτε από απροσεξία των συνοδών του είτε από προδοσία – και
δολοφονήθηκε, έτσι ώστε να μην απειλήσει ποτέ τα συμφέροντα του μετέπειτα πρώτου Αυτοκράτορα της
Ρώμης.
ΤΕΛΟΣ

Το όνομα Κλεοπάτρα κατείχαν πολλές ιστορικές μορφές, κυρίως βασίλισσες της Αιγύπτου και της Μακεδονίας.
Το ελληνικό αυτό όνομα έρχεται από πολύ παλιά από την ελληνική προϊστορία και μυθολογία.
Βασίλισσες της Δυναστείας των Πτολεμαίων
Κλεοπάτρα Α΄
Κλεοπάτρα Β΄
Κλεοπάτρα Γ΄
Κλεοπάτρα Δ΄
Κλεοπάτρα Ε΄
Κλεοπάτρα Στ΄
Κλεοπάτρα Ζ΄, γνωστή και ως Βασίλισσα των Βασιλέων.
Κλεοπάτρα Σελήνη Α΄
Κλεοπάτρα Σελήνη Β΄
Κλεοπάτρα της Μαυριτανίας, πιθανή κόρη της Κλεοπάτρας Σελήνης Β΄ και του Τζούμπα Β΄ της Νουμιδίας.
Βασιλικός Οίκος της Μακεδονίας
Κλεοπάτρα της Μακεδονίας, αδελφή του Αλεξάνδρου του Μέγα, κόρη του Φιλίππου Β΄ και της Ολυμπιάδας.
Κλεοπάτρα Ευρυδίκη της Μακεδονίας, σύζυγος του Φιλιππου Β’.
Άλλες βασίλισσες
Κλεοπάτρα του Πόντου, κόρη του Μυθριδάτη ΣΤ’ του Πόντου και σύζυγος του Μέγα Τιγράνη.
Κλεοπάτρα Θεά, βασίλισσα της Αυτοκρατορίας των Σελευκιδών.
Ελληνική μυθολογία
Κλεοπάτρα, κόρη του Ίδα και σύζυγος του Μελεάγρου.
Κλεοπάτρα, κόρη του Βορέα και σύζυγος του Φινέα.
Κόρη του Τρώα και της Καλλιρρόης.
Μία από τις Δαναΐδες.

ΣΧΕΤΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Bradford, E. 1971. Cleopatra, Corgi Books.

Cassius Dio. c. 200 CE. Book XLII, Roman History, trans. H.B. Foster, 1905.
Flamarion, E. 1997. Cleopatra: From History to Legend, Thames & Hudson.
Fletcher, J. 2008. Cleopatra the Great: The Woman Behind The Legend, Hodder & Stoughton.
Goldsworthy, A. 2010. Antony and Cleopatra, Orion Publishing Group.
Plutarch. c. 100 CE. Life of Antony, Parallel Lives, Loeb Classical Library, 1920.
ANDREAE, B. (1998). Schönheit des Realismus. Mainz: Heading. ANDREAE, B. (2001). Die Sculptur des Hellenismus. München: Hirmer.
ANDREAE, B.; WESTHEIDER, O.; MÜLLER VON HIRMER, K. (2006). Kleopatras und die Caesaren: Katalog- band zur Ausstellung im Bucerius Kunst
Forum, Hamburg. Hamburg: Bucerius Kunst Forums.
ASHTON, S. A. (2000). «L’identificazione delle regine tolemaiche in stile egizio». In: WALKER, S.; HIGGS P. (eds.). Cleopatra regina d’Egitto,
Milano: Electa, 102-108; II. 6, 121; II. 7, 122.
BALDUS, H. R. (1983). «Eine Münzprägung auf das Ehepaar Mark Anton-Kleopatra VII». Schweizer Münzbletter.
Núm. 33, 5-10.
BIEBER, M. (1961). The Sculpture of the Hellenistic Age (2ª ed.). New York: Columbia University Press. BORDA, M. (1953). La Scuola di Pasiteles.
Bari: Adriatica Editrice.
BOTHMER, B. V. (1960). Egyptian Sculptur of the Late Periode. New York: The Brooklyn Museum.
BOTHMER, B. V. (1996). «Hellenistic elements in egyptian sculture of the Ptolomaic Period». In: Alexandria and
Ale-xandrianism, 215-230.
BOVER, J. M. (1994). Noticia Histórico-Artística de los Museos del Eminentísimo Señor Cardenal Despuig. Valen- cia: Librería París-Valencia.
Doktors der Philosophie im Fachbereich Klassische Archäologie der Johann Wolfgang Goethe-Universität zu
Frankfurt am Main.
CARPENTER, Rh. (1941). «Observations on familiar Statuary in Rome (The Esquiline Venus)». Memoirs of the
American Academy in Rome. Vol. 18, 30-34.
CHARBONNEAUX, J. (1943). «Torse féminin du type de la Venus de l’Esquilin au Musée du Louvre». Monuments et mémoires, Fundation E.
Piot. Núm. 108, 35-48.
CHARBONNEAUX, J. (1954). «Un portrait de Cléopâtre VII au musée de Cherchel». Libica. Núm. 2, 48-63.
CIMA, M. (1986). «Dagli scavi dell’Esquilino all’interpretazione dei monumenti». In CIMA, M. LA ROCCA, E. (eds.).
Le tranquille dimore degli dèi. La residenza imperiale degli horti Lamiani. Venezia: Marsilio, 37-52. CIMA, M. (2008). Venus Esquilina. Roma:
Electa.
CURTIUS, L. (1933). «Ikonographische Beiträge zum Porträt der römischen Republik und der julisch-claudischen Familie, IV: Kleopatra VII
Philopator». Mitteilungen des deutschen Archäologischen Instituts, Römische Ab- teilung. Núm. 48, 182-192.
DELIVORRIAS A. (1984). «Aphrodite». Lexicon Iconographicum Mytologiae. Vol. II, 2-151. DELLA SETA, A. (1930). Il nudo nell’arte, I, Arte antica,
Milano – Roma: Bestetti & Tumminelli. DONADONI, S. (1994). L’arte dell’antico Egitto. Milano: Tea.
FLEISCHER, R. (1996). «Kleopatra Philantonios». Istambuler Mitteilungen. Núm. 46, 237-240. FRUTAZ, A. (1962). Le piante di Roma. Vol. II
Roma: Istituto di Studi Romani. logband zur Ausstellung im Bucerius Kunst Forum, Hamburg. Hamburg: Bucerius Kunst Forums. 126-129. Cat.
núm. 4. fig. 82, 85, 86.
GRENIER J. C., (1989). «Notes Isïaques». Bollettino. Monumenti, musei e gallerie pontificie. Vol. 1, núm. 9, 5-40. GRIFFITH, F. L. (1937).
Catalogue of the Demotic Graffiti of the Dedecaschoenus, I-II SAE, Les temples immergés
de la Nubie. Oxford.
GRIMM, A. (1997). «Iside imperiale. Aspetti storico-culturali del culto isiaco al tempo degli imperatori romani». In: ARSLAN E. (ed.). Iside. Il
mito, il mistero, la magia. Milano: Electa, 120-133.
GRIMM G. (1998). Alexandria: Die erste Königsstadt der hellenistischen Welt. Mainz: von Zabern.
HÄUBER, R. Chr. (1986). «Venere Esquilina». In: CIMA M.; LA ROCCA, E. (eds.). Le tranquille dimore degli dei.
Venezia: Marsilio, 79-82.
HÄUBER, R. Chr. (1988). «Zur Ikonographie der Venus vom Esquilin». Kölner Jahrbuch für Vor- und Frühges- chichte. Núm. 21, 35-64.
HÄUBER, R. Chr. (1990). «Zur Topographie der Horti Mecenatis und der Horti Lamiani auf dem Esquilin». Kölner
Jahrbuch für Vor- und Frühgeschichte. Núm. 23, 11-107.
HELBIG, W. (1963). Führer durch die öffentliche Sammlungen klassischer Altertümer in Rom, (4ª ed.). Vol. I, Tü- bingen: Wasmuth.
HIGGS, P. (2000). «Alla ricerca dell’immagine di Cleopatra: ritratti classici in marmo». In: WALKER, S.; HIGGS, P. (eds.). Cleopatra, Regina
d’Egitto, Milano: Electa, 144-151.
HORNUNG, E. (1992). Gli dèi dell’antico Egitto. Roma: Salerno.
JOHANSEN, F. (1978). «Antike portroeter af Kleopatra VII og Marcus Antonius». Meddelelser fra NyCarlsberg
374-378.
KYRIELLEIS, H. (1975). Bildnisse der Ptolomäer. Berlin: Mann.
LANDWEHR, Chr. (2000). Die römischen Skulpturen von Cesarea Mauretaniae: Denkmäler aus Stein und Bron- ze. Mainz: von Zabern.
LA ROCCA, E. (1984). L’età d’oro di Cleopatra, Indagine sulla Tazza Farnese. Documenti e Ricerche d’Arte Ales- sandrina. Vol. V. Roma: L’Erma
di Bretschneider.
LA ROCCA, E. (1988). «Porträt der Kleopatra VII». In: Hofter, M. R. Kaiser Augustus und die verlorene Republik.
Mainz am Rhein: Ph. von Zabern. 306-308, n. 143-144.
LA ROCCA, E. (1988). «Cleopatra». Enciclopedia dell’arte antica classica e orientale (Secondo Supplemento). Vol.
II, 175-177.
LIPPOLD, G. (1950). Die Griechische Plastik, München: C. H. Beck’sche Verlagsbuchhandlung. LIPPOLD, G. (1956). Die Sculpturen des
Vatikanischen Museums. Vol. III, Berlin: G. Reimer.
MALAISE, M. (1997). «Iside ellenistica». In: ARSLAN, E. A. (ed.). Iside, il mito, il mistero, la magia, Milano: Electa,
86-95.
MORENO, P. (1994). Scultura ellenistica. Vol. I-II. Roma: Istituto Poligrafico e Zecca dello Stato. MORENO, P. (1998). «La Cleopatra dei
Conservatori». Forma Urbis. Vol. 3, núm. 4, 5-10. MORENO, P. (1999). Sabato in Museo. Letture di arte ellenistica e romana. Milano: Electa.
MORENO, P. (2003). «Nuove interpretazioni di monumenti alessandrini». In: BONACASA, N. et. al. (eds.). Faraoni come dèi, Tolemei come
Faraoni, Atti del V Congresso Internazionale Italo-Egiziano (Torino 8-12 dicembre
2001, Torino, Palermo 2003). Torino-Palermo: Museo egizio di Torino, 401-424.
MUTHMANN, F. (1951). Statuenstützen und dekoratives Beiwerk an griechischen und römischen Bildwerken.
Heidelberg: Winter.

NIBBY, A. (1838). Roma nell’anno MDCCCXXXVIII. Vol. II. Roma: Tipografia delle Belle Arti.
lungen klassischer Altertums in Rom, (4ª ed.), Vol. II. Tübingen: Speier, 304-305.
PASQUIER, A. (1985). La Venus de Milo et les Aphrodites du Louvre, Paris: Editions de la Réunion des Musées
Nationaux.
PASQUIER, A. (2007). Praxitèle. París: Editions Somogy.
PLATZ-HORSTER G. (1998). «Bildnis der Kleopatra VII». In: Die antike Sammlung - Staatliche Museen zu Berlin.
Mainz: von Zabern, 106-107.
QUAEGEBEUR, J. (1978). «Reines ptolémaïques et traditions égyptiennes». In: MAEHLER, H.; STROCKA, V. M. (eds.). Das Ptolemäische Ägypten,
Akten des Internationalen Symposions 27-29 September 1976 in Berlin. Mainz: von Zabern, 245-261.
QUAEGEBEUR, J. (1989). «Kleopatra VII. und der Kult der ptolemäischen Königinnen». In: Kleopatra, Ägypten um die Zeitwende (catálogo de la
exposición). Mainz: von Zabern, 45-58.
QUEYREL, F. (1998). «Portrait de Cléopatre VII». In: RAUSCH, M. (ed.). La Gloire d’Alexandrie. Paris- Musées/AFAA, 283, n. 226.
RICHTER, G. M. A. (1965). The Portraits of the Greeks. London: The Phaidon Press.
SCHNEIDER, T. (1997). «La regalità sacra». In SCHULTZ, R.; SEIDEL, M. (ed.). Egitto, la terra dei faraoni. Köln: Könemann, 323-329.
SIMON, E. (1986). Augustus, Kunst und Leben in Rom um die Zeitwende. München: Hirmer. SMITH, R. R. R. (1988). Hellenistic Royal Portraits.
Oxford: Clarendon Press.
SMITH, R. R. R. (1991). Hellenistic Sculpture. London: Thames and Hudson. STEWART, A. (1990). Greek Sculpture, New Haven - London: Yale
University Press. TOYNBEE, J. M. C. (1978). Roman Historical Portraits. London: Cornell.
TRAVERSARI G. (1997). «Nuovo ritratto di Cleopatra VII Philopator e rivisitazione critica dell’iconografia dell’ultima regina d’Egitto». Rivista di
Archeologia. Núm. 21, 44-48.dei. La residenza imperiale degli horti lamiani. Venezia: Marsilio, 201-205.
VALBELLE, D. (2002). «La regalità faraonica. La natura del potere». In: ZIEGLER Chr. (ed.). I Faraoni. Milano: Bompiani, 97-111.
VIERNEISEL, K. (1980). «Die Berliner Kleopatra». Jahrbuch der Berliner Museen. Núm. 22, 5-33.
VISCONTI, C. L. (1875). «Di una statua di Venere rinvenuta sull’Esquilino». Bullettino della Commissione archeo- logica comunale di Roma.
Núm. 3, 16-28.
VISCONTI, C. L. (1887). «Trovamenti di oggetti di arte e di antichità figurata». Bullettino della Commissione ar- cheologica comunale di Roma.
Núm. 15, 132-136.
VISCONTI, E. Q. (1820). Il Museo Pio Clementino. Vol. III. Milano: Nicolò Bettoni.
VORSTER, Chr. (1993). Vatikanische Museen, Museo Gregoriano Profano ex Lateranense, Römische Skulpturen des späten Hellenismus und der
Kaiserzeit, I, Werke nach Vorlagen und Bildformeln des 5. und 4. Jahrhun- derts v. Chr. Mainz: von Zabern.
WALKER, S.; HIGGS, P. (ed.). (2000). Cleopatra regina d’Egitto. Milano: Electa.
ZANKER, P. (1974). Klassizistische Statuen. Studien zur Veränderung des Kunstgeschmacks in der römischen
Kaiserzeit. Mainz: von Zabern.
ZANKER, P. (1987). Augustus und die Macht der Bilder, München: Beck. ZIEGLER Chr. (2002). I Faraoni. Milano: Bompiani.

Αναφορές:
Bradford, Ε. 1971. Κλεοπάτρα, Βιβλία Corgi.
Cassius Dio. c. 200 CE. Βιβλίο XLII, Ρωμαϊκή Ιστορία, trans. HB Foster, 1905.
Flamarion, Ε. 1997. Κλεοπάτρα: Από την ιστορία με το μύθο, Thames & Hudson.
Fletcher, J. 2008. Κλεοπάτρα η Μεγάλη: Η γυναίκα πίσω από Τον μύθο, Hodder & Stoughton.
Goldsworthy, Α. 2010. Αντώνιος και Κλεοπάτρα, Orion Publishing Group.
Πλούταρχος. c. 100 CE. Η ζωή του Αντωνίου, Βίοι Παράλληλοι, Loeb Classical Library, 1920.

ΚΑΙ








Robyn Antanovskii- Was Cleopatra beautiful? The archaeological evidence
José Luis Menéndez Varela Universidad de Barcelona
Αρχαιολογικό Ινστιτούτο της Αμερικής - 2001
www.archaeology.org
"ellinikoarxeio.com"
Βικιπαίδεια,
www.britannica.com
www.archart.it

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful