You are on page 1of 50

STRATEGJIA NDRSEKTORIALE REFORMA N FUSHN E T DREJTAVE T PRONSIS 2012 - 2020

Pasqyra e lnds Hyrje.............................................................................................................................................. 1. Vshtrim i prgjithshm i gjendjes aktuale ......... 2. Vizioni dhe qllimet strategjike................................................................................ 3. Politikat...................................................................................................................................... 4. Rrjedhojat pr Burimet......................................................................................................... 5. Llogaridhnia, Monitorimi dhe Analiza Vlersuese.................................................................. 6. Plani i Veprimit....................................................................................................................... 7. Anekset............................................................................................................................

Prkufizimet dhe shkurtimet

AITPP ALUIZNI AMTP KM KE DASHPP VKM

Agjencia e Inventarizimit dhe Transferimit t Pasurive t Paluajtshme Agjencia e Legalizimit, Urbanizimit, Integrimit t Zonave dhe Ndrtimeve Informale; Akti i Marrjes s Toks n Pronsi Kshilli i Ministrave Kshilli i Europs Drejtoria e Administrimit dhe Shitjeve t Pasurive t Paluajtshme Vendim i Kshillit t Ministrave

DEBASKON Departamenti i Bashkrendimit t Strategjive the Koordinimit Strategjik t Ndihms t Huaj GJEDNJ EKB BE KQT ILDKP ZQRPP ZVRPP ZK Kartela LAMP KVT SKZHI PBA AKPT OSCE PACA PKZMSA AKKP SIDA Gjykata Europiane e t Drejtave t Njeriut Enti Kombetare i Banesave Bashkimi Europian Komisioni Qeveritar i Toks Inspektoriati i Lart i Deklarimit dhe Kontrollit t Pasurive Zyra Qwndrore e Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme Zyra Vendore pr Regjistrimin e Pasurive t Paluajtshme Zona Kadastrale Regjistrimi ligjor pr do pasuri t paluajtshme n ZRPP Projekti i Administrimit dhe Menaxhimit t Toks (financuar nga Banka Botrore) Komisioni Vendor i Toks Strategjia Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim Programin Buxhetor Afatmesm Agjencia Kombtare e Planifikimit t Territorit Organizata pr Sigurin dhe Bashkpunimin Europian Projekti kundr Korrupsionit n Shqipri Plani Kombtar pr Zbatimin e Mbarveshjes s Stabilizim-Asociimit Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit t Prons Agjencia Suedeze pr Zhvillim
2

IKDhGj

Infrastruktura Kombtare Infrastructure)

Dhnave

Gjeohapsinore

(Spatial

Data

Hyrje
Reforma n drejtsi sht n fokus t veprimtaris s Ministris s Drejtsis n materializim t politiks s Qeveris Shqiptare, pr mbrojtjen e vendosur t lirive e t drejtave themelore t njeriut, rikthimin e besimit t qytetarve tek drejtsia, rritjen e transparencs, si dhe luftn pa kompromis kundr korrupsionit. Pjes e ksaj reforme, n prputhje me kuadrin ligjor dhe me programin qeveritar, sht edhe mbrojtja e t drejts s pronsis, si nj prej t drejtave themelore t individit n nj demokraci ku sundon ligji. Reformimi i t drejtave t pronsis i shrben konsolidimit t investimeve t shtetasve shqiptar, si edhe investimeve t huaja, sepse e shndrron Shqiprin n nj vend t sigurt dhe trheqs pr to. Prmirsimi i kuadrit ligjor ekzistues dhe zbatimi i tij, nprmjet edhe prfshirjes s grupeve t interesit, e shndrron tregun e prons n nj faktor t rndsishm t zhvillimit ekonomik. Megjithse miratimi i ligjeve sht nj hap tepr i rndsishm n rrugn e suksesit, stadi aktual i zhvillimeve krkon ndrmarrjen e hapave m konkret dhe t koordinuar pr zbatimin efektiv t tyre. T drejtat e qarta mbi pronsin dhe eliminimi i pasiguris ligjore jan parakushte thelbsore pr zhvillimin e vendit dhe pr trheqjen e investimeve t huaja. Hartimi i ksaj strategjie, megjith problemet komplekse q mbartin t drejtat e pronsis, bazohet n vullnetin politik t orientuar drejt nj qasjeje gjithprfshirse, n mnyr q t prmbushen standardet ndrkombtare ekzistuese, si dhe t barazpeshohen interesat dhe nevojat e grupeve t ndryshme t interesit n shoqri. Kjo strategji kombtare pritet t adresoj problemet e shumfishta dhe t identifikoj mnyrat pr t balancuar titujt kontradiktor mbi pronn n nj mnyr t drejt. Parimet q udhheqin strategjin jan t dimensionit kushtetues dhe lidhen me interesin publik, shprblimin e drejt, parimin e drejtsis, t proporcionalitetit dhe t shtetit social, duke u bazuar jo vetm n elaborimin e vendimeve t Gjykats Evropiane pr t Drejtat e Njeriut, por edhe nga jurisprudenca, tashm e pasur, e Gjykats Kushtetuese. Gjithashtu, strategjia merr n konsiderat edhe parimet e siguris juridike dhe t qartsis t legjislacionit, si premisa thelbsore t forcimit t t drejtave themelore, paralelisht me zhvillimin e vendit dhe trheqjen e investimeve t huaja. Natyra strategjike e dokumentit ka shtruar detyrn e koordinimit t tekstit t saj me dokumentet kye ekzistuese t vendit, n t cilat materializohen angazhime dhe detyrime pr tu prmbushur. Ky koordinim synon sheshimin e kundrthnieve dhe evitimin e mbivendosjeve t panevojshme. N disa raste Strategjia, pranon se zhvillimi i mtejshm i nj politike sht i nevojshm n t ardhmen, duke siguruar bazn se si mund t identifikohen dhe zhvillohen politikat.

Strategjia pr t Drejtat e Pronsis ndjek objektivat afatgjat t Strategjis Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim pr periudhn 2013-2020 (miratuar n mbledhjen e Komitetit t Planifikimit Strategjik, 20 Dhjetor 2011). Prparsit e Strategjis pr t Drejtat e Pronsis jan: futja n rrugn e duhur t zgjidhjes prfundimtare t procesit t kthimit dhe kompensimit t pronave; integrimin e zonave dhe ndrtimeve informale t legalizuara; prfundimi i regjistrimit fillestar t gjitha pasurive; dixhitalizimi i sistemeve. Strategjia mban n konsiderat edhe faktin q pr sektor t caktuar veprojn strategji t veanta qeveritare, si Strategjia Ndrsektoriale pr Parandalimin e Luftn kundr Korrupsionit dhe pr nj Qeverisje Transparente; Strategjia Ndrsektoriale e Drejtsis; Strategjia e Privatizimit t Pronave t Paluajtshme Shtetrore; Strategjia pr Barazin Gjinore, Projekt-strategjia pr Konsolidimin e Toks. Nga ana tjetr, kjo strategji hartohet n nj moment ky pr Shqiprin, q aspiron pr proceset integruese q udhhiqen nga Plani Kombtar pr Zbatimin e Marrveshjes s Stabilizim Asociimit. N kt pikpamje, kto dokumente strategjike vendase shrbejn si dokumente udhrrfyese n drejtim t cilsis, s dhnies s shrbimeve n fushn e drejtsis dhe t zbatimit t ligjit, n funksion t integrimit evropian t vendit. Strategjia shfrytzon gjetjet dhe rekomandimet e Memorandumit t Komitetit t Ministrave t Kshillit t Evrops, nga analiza e t cilit del e nevojshme nj zgjidhje gjithprfshirse e problemit t t drejtave t pronsis, bazuar jo vetm n sfidat aktuale q Shqipria po kalon, por edhe n eksperiencat e ngjashme t vendeve t tjera antare t Kshillit t Evrops n zbatim t vendimeve t GjEDNj-s. Aktualisht, Qeveria Shqiptare me vendimin nr. 350, dat 29.04.2011 ka miratuar nj plan t posam veprimi pr zgjidhjen e problematiks s identifikuar n Memorandumin e Kshillit t Ministrave t Kshillit t Evrops dokument, i cili sht mbajtur gjithashtu n konsiderat. Planifikimi i politikave strategjike sht bazuar ne prioritete realiste, t prekshme dhe t realizueshme. Prgjat hartimit t strategjis u analizuan me kujdes eksperiencat e vendeve t Bashkimit Evropian, por duke konsideruar situatn aktuale t veant dhe t ndryshme n Shqipri, u arrit n prfundimin se Shqipria ka nevoj t krijoj modelin e saj t kompensimit, n t cilin disa qasje dhe instrumente t prdorura n vendet e tjera evropiane mund t prdoren. Shqipria do ti qndroj modelit t kompensimit t plot t subjekteve t shpronsuara. Rrjedhimisht, edhe pr kt shkak ky dokument pritet t shndrrohet n nj mjet realist, praktik dhe t kuptueshm pr tu zbatuar. Zgjidhjet gjithprfshirse dhe pragmatike q ofrojn politikat koherente t identifikuara krkojn fuqizimin e infrastrukturs teknike dhe t burimeve njerzore nprmjet siguris s statusit t punonjsve n role kye, trajnimit vijimsisht t stafit dhe nxitjes s procedurave elektronike t aplikimit, si element thelbsor pr nj shrbim m t shpejt, m t besueshm dhe transparent. Strategjia mban n konsiderat tipologjin e problematikave shqiptare, duke br nj ndarje midis proceseve t prkohshme (kthimi/kompensimi i prons; vlefshmria e titujve t pronsis apo
5

legalizimi i ndrtimeve informale) dhe proceseve t prhershme (regjistrimi i titujve t pronsis apo zbatimi i vendimeve gjyqsore), n funksion t planifikimit t masave dhe parimeve t duhura pr adresimin e tyre. I gjith procesi i hartimit t strategjis po i nnshtrohet procesit te konsultimit me t gjitha grupet e interesit, si premis baz pr hartimin e nj dokumenti strategjik gjithprfshirs, duke synuar mbi t gjitha prmirsimin e koordinimit ndrinstitucional n fushn e t drejtave t pronsis, adresimin e praktiks gjyqsore t GJEDNJ-s, duke prfshir proceset e kthimit, kompensimit dhe legalizimit t prons. N kt kontekst jan adresuar edhe gjetjet e raportit t Prezencs s OSBE-s mbi Projektin: Regjistrimi i Pasurive te Paluajtshme dhe Sinjalistika Rrugore n Zonat Bregdetare Prioritare n Shqipri, rekomandimet e Banks Botrore n kuadr t projektit LAMP, rekomandimet e UNWOMAN, t FAO etj. Procesi sht bazuar n rekomandimet e Kshillit t Ministrave dhe kontributet e marra nga subjektet e interesuara. I gjith procesi do t ndjek kriteret dhe metodikn qeveritare t prcaktuar n manualin pr prgatitjen e strategjive kombtare, sektoriale dhe ndrsektoriale.

KAPITULLI I. Vshtrim i prgjithshm i gjendjes aktuale T drejtat e pronsis n Shqipri n periudhn post komuniste ishin n qendr t reformave t ndrmarra pr transformimin e regjimit qeveriss n nj demokraci pluraliste t sundimit t ligjit. Ato kaluan n nj proces dinamik q prfshin ndryshime masive legjislative dhe institucionale, duke nxjerr n pah nevojn pr vendosjen e nj ekuilibri t prshtatshm midis t drejtave individuale prball t drejtave kolektive. sht e vrtet q ka patur nj numr t lart dhe t shpesht masash t ndrmarra, t cilat justifikohen nga zhvillimet e vrullshme shoqrore e ekonomike q kaloi vendi, nga nj sistem i centralizuar ekonomik n at t ekonomis s tregut dhe zhvillimit t lir t tregjeve. sht e vrtet q ka nj set dokumentesh strategjik, q prmendin n mnyr t fragmentuar shtjet e pronsis, por pa dhn zgjidhje shteruese dhe gjithprfshirse pr to. N kt kontekst, lind e nevojshme hartimi dhe miratimi i nj strategjie kombtare gjithprfshirse dhe gjersisht t konsultuar pr t reformuar t drejtat e pronsis. 1.1. Regjistrimi i titujve t pronsis nga Zyra e Regjistrimit e Pasurive t Paluajtshme Gjat 1991-1994 programet e privatizimit dhe transferimi i pasuris tek pronart e rinj (bashkthemelues, puntor, banor t apartamenteve apo tek pronart e mparshm nprmjet kthimit t pronave, si dhe qiradhniet afatgjata nga shteti pr individt) krijuan 500.000 pronar mbi rreth 3 milion pasuri private t llojit toka bujqsore, banesa apo njsi tregtare. N vitin 1994, me ligj, u krijuan 35 Zyra Vendore pr Regjistrimin e Pasurive t Paluajtshme, t cilat administrojn 3057 Zona Kadastrale dhe drejtohen nga Zyra Qendrore e Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme, si institucion publik. N vitin 1996 u emrua Kryeregjistruesi i Republiks. Shqipria sht ende n ndrtim t regjistrit publik t pasurive t paluajtshme. Sot, regjistrimi fillestar ka prfunduar n 2555 ZK ose n rreth 84 % t totalit t tyre, q prfshin rreth 3. 088 700 pasuri t paluajtshme ose 73 % t totalit t tyre. Procesi i regjistrimit fillestar vijon n kuadr t Projektit LAMP, i financuar nga Banka Botrore, kryesisht n zonat urbane t paregjistruara, si dhe n kuadr t nj projekti t financuar nga BE, i zbatuar nga Prezenca e OSBE-s n Shqipri, pr zonat bregdetare t jugut. Ndonse jan ndrmarr vazhdimisht reforma, cilsia e shrbimit dhe mnyra e organizimit nevojitet t prmirsohet. Tashm, regjistrimi fillestar i pasurive t paluajtshme sht drejt prfundimit. Transaksionet pas regjistrimit fillestar pasqyrohen n regjistrin publik (kartel dhe hart) n kopjen letr, por kjo do t shmanget duke prdorur teknika t lira e t thjeshta dixhitale. Ksisoj ka filluar dixhitalizimi i kartels dhe i hartave treguese t regjistrimit fillestar t pasurive, por lind e nevojshme q t dixhitalizohen t gjith transaksionet e mvonshme si dhe krijohet nj baz t dhnash shtetrore elektronike, e cila ti shrbej edhe operatorve t tjer q kan nevoj pr informacion. Prditsimi i veprimeve mbi pasurit bhet ende n mnyr manuale, megjithat nevojitet dixhitalizimi i procesit pr ta thjeshtuar dhe shpejtuar procesin. Hartat n letr paraqiten me cilsi jo t mir, kryesisht n zona kadastrale me volum t lart transaksionesh. Ka nevoj pr prmirsimin e burimeve materiale dhe t mjediseve t puns.

ZVRPP-t kan marr funksione pr ti shrbyer agjencive t tjera si AKKP -s, zyrave rajonale tatimore, gjykatave, prokuroris, prmbaruesve gjyqsor, ILDKP-s, por nuk paguhen pr kto shrbime. Kto shrbime ndikojn dhe e bjn t paprshtatshm kapacitetin e tyre pr prmbushjen e detyrave themelore. Dokumentacioni i prdorur pr regjistrim shpesh sht me mangsi dhe pengon vijimin e procedurave t regjistrimit fillestar. Deri m sot, ZRPP-ja i kryen funksionet n mnyr t mjaftueshme me tregues mesatar sasior dhe ristrukturimi i aktiviteteve t saj drejt vet-financimit ka nevoj pr kujdes pr t mos dmtuar suksesin e arritur deri m tani n drejtim t funksioneve baz (84% e pasurive tashm jan t regjistruara). Tashm sht miratuar nj ligj i ri nr. 33/2012 pr regjistrimin e pasurive t paluajtshme, i cili reformon organizimin e ZRPP-s si institucion me vetfinancim, vendos parimet pr procedura t shpejta dhe efektive regjistrimi, lejon regjistrimin e pasurive t ndrtuara para vitit 1991, kufizon ndjeshm t drejtn e ZRPP-s pr vendosjen e kufizimit mbi pasurit e regjistruara, vendos rregulla pr prmirsimin dhe prditsimin e t dhnave, si dhe garanton informacionin q lshon ZRPP-ja. Ky ligj vendos t ardhmen e sigurt t ZRPP-s drejt shrbimit online sipas parimit ekonomik t biznesit one stop shop , regjistrimit t sigurt t titujve t pronsis dhe krijimit t nj portali pr qytetart q krkojn shrbime pr regjistrimin e pasurive t paluajtshme. N zbatim t ktij ligji do t dalin edhe aktet nnligjore, pr tu zbatuar me efektivitet n praktik t gjitha shrbimet e parashikuara n ligj.

1.2.shtje t legjislacionit. Kuvendi i Shqipris gjat periudhs s tranzicionit nga regjimi komunist drejt ekonomis s tregut ka miratuar nj sr ligjesh mbi t drejtat e pronsis. Nga nj status pothuajse inekzistent t prons private gjat regjimit komunist, pas transformimeve t mdha t vitit 1991 pr vendosjen e sistemit demokratik, shtja e pronave u prek ndjeshm. Shteti mori prsipr, me ligj, detyrimin pr njohjen, kthimin apo kompensimin e pronave ndaj t gjith subjekteve t shpronsuar gjat regjimit komunist. Pati nj sr nismash ligjore q synuan nj proces administrativ t shpejt dhe efikas, metodik uniforme, transparenc, decentralizim, prgjegjshmri prgjat procesit dhe proces t rregullt ligjor nprmjet garantimit t standardeve t duhura. Paralelisht me procesin e njohjes, kthimit dhe kompensimit t prons, jan miratuar ndr vite nj sr ligjesh q kishin n qendr t drejtat e pronsis. T tilla jan ligjet pr dhnien e toks bujqsore pa shprblim n prdorim e pronsi, pr privatizimin e apartamenteve t banimit, pr privatizimin e toks truall dhe objekteve shtetrore, pr verifikimin e titujve t pronsis, pr zhvillimin e zonave me prparsi turizmin dhe pr integrimin e ndrtimeve informale. Nga nj analiz e historis legjislative mbi t drejtat e pronsis konstatohet se problematika sht komplekse. Ekzistojn t paktn 16 ligje t veanta q rregullojn sektor t ndryshm t t drejtave t pronsis, q krijojn organe shtetrore pr mbikqyrjen sektoriale dhe q
8

prcaktojn procedura t veanta. Kto ligje jan ndryshuar dhe rishikuar vazhdimisht 1. Ndryshimet e shpeshta legjislative kan ndikuar n krijimin e praktikave jo uniforme ekzekutive e gjyqsore. 1.3. Funksione t fragmentarizuara t agjencive shtetrore. Shqipria, aktualisht ka mbi 8 institucione 2 q veprojn mbi t drejtat e pronsis, n varsi t ministrive t ndryshme prgjegjse, veprimtaria e t cilave rregullohet nga pjes t ndryshme t legjislacionit. Ato trajtojn n mnyr t fragmentarizuar shtje t fitimit t pronsis dhe t regjistrimit t titujve t pronsis. Numri i lart i agjencive shtetrore dhe legjislacioni rregullator i shumt krijojn mbivendosje t proceseve q lidhen me t drejtat e pronsis. Kto faktor ndikojn edhe n zbatimin e vendimeve prfundimtare, si dhe krijojn paqartsi pr mjetet efektive t ankimit n rastet e moszbatimit t vendimeve prfundimtare. Infrastruktura teknike dhe burimet njerzore kan nevoj pr prmirsime t mtejshme t stafit. Agjencit shtetrore dhe gjykatat, n shtjet q prekin t drejtat e pronsis perceptohen se jan t prekura nga korrupsioni. Transparency International, prmes nisms CIMAP 3, n vitin 2011 ka vn n dukje se ka probleme institucionale q komprometojn zbatimin e ligjeve, t cilat prekin aftsin e gjyqsorit, ligjvnsit dhe t administrats publike pr t funksionuar me efektivitet dhe efienc. Publiku nuk ka besimin e duhur tek shrbimet e ofruara nga agjencit, shrbimet nuk jan t shpejta dhe transparente sa duhet. Pr t parandaluar kt fenomen dhe pr rikthimin e besimit t qytetarve tek institucionet ka filluar edhe procesi i dixhitalizimit trsor, prfundimi i t cilit do t jap rezultatet e duhura. Aktualisht pr adresimin e ksaj problematike, me Urdhrin e Kryeministrit nr. 110, dat 31.12.2011 Pr miratimin e strukturs dhe organiks s Ministris s Drejtsis, bazuar n VKM-n nr. 350, dat 29.4.2011 Pr miratimin e plan-veprimit pr zgjidhjen e problematiks s shtjeve t pronsis, e identifikuar n Memorandumin e Komitetit t Ministrave t Kshillit t Europs dhe ligjit nr. 55/20124, n Ministris e Drejtsis sht ngritur Drejtoria e Koordinimit t shtjeve t Pronsis. Struktura dhe organika e saj sht pjes e strukturs dhe organiks s Ministris s Drejtsis. Ajo koordinon veprimtarit e institucioneve shtetrore t prfshira me
1 2

Pr ilustrim, ligji nr. 7501/1991 Pr tokn, gjat 1991 -2008 sht rishikuar mbi 5 her Agjencia e Kthimit dhe e Kompensimit t Prons pr subjektet e shpronsuara, Zyra e Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme pr regjistrimin e pronave, Shrbimi Prmbarimor Gjyqsor pr ekzekutimin e vendimeve, Agjencia e Legalizimit, Urbanizimit dhe Integrimit t Zonave Informale pr legalizimin e ndrtimeve informale, Avokatura e Shtetit pr mbrojtjen e interesave pasurore t shtetit dhe prfaqsimin n GJEDNj, Agjencia e Inventarizimit dhe Transferimit t Pasurive t Paluajtshme pr pasurit shtetrore, Drejtoria e Administrimit dhe Shitjeve t Pasurive t Paluajtshme pr pasurit shtetrore, Komisioni Qeveritar i Toks pr vlefshmrin e titujve t pronsis dhe Enti Kombtar i Banesave pr banesat sociale. 3 Nisma pr Indikatorin Krahasues t bazuar n Monitorimin e Progresit Anti-korrupsion, e bazuar n krkesat pr antarsi n BE pr qeverisjen dhe anti-korrupsionin, si dhe n standardet e praktikave t mira. 4 Ligji nr. 55/2012 Pr disa ndryshime n ligjin nr. 9235, dta 29.07.2004 Pr kthimin dhe Kompensimin e Pronave. 9

shtjet e pronsis si AKKP-s, ZRPP-s, ALUIZNI-it, DASHPP-s, KQT-s , AITTP, EKB dhe Avokatura e Shtetit, me qllim prmirsimin e procesit t njohjes, kthimit dhe kompensimit t pronave, regjistrimit t titujve t pronsis, si dhe t analizimit e prmirsimit t legjislacionit n fuqi. Ajo raporton n mnyr periodike ose me krkes tek Ministri i Drejtsis dhe Kryeministri. Drejtoria e Koordinimit mbikqyr dhe monitoron veprimtarin e AKPP-s dhe ZRPP-s, nprmjet inspektimeve t vazhdueshme dhe paraqet rekomandimet pr marrjen e masave konkrete, n rast t shkeljes s ligjeve apo pr prmirsimin e mnyrs s organizimit e funksionimit t institucioneve q jan pjes e procesit t njohjes, kthimit, kompensimit t pronave dhe regjistrimit t titujve t pronsis. Gjithashtu, kjo Drejtori do t prfshihet n procesin e hartimit t iniciativave ligjore pr harmonizimin e legjislacionit q trajton shtjet e pronsis. 1.4. Numri i vendimeve t GJEDNj-s pr shtetin shqiptar. Pran Gjykats Evropiane pr t Drejtat e Njeriut ka rreth 58 krkesa kundr Shqipris t komunikuara dhe 50 n pritje komunikimi, n t cilat pretendohet shkelja e t drejtave t pronsis dhe e t drejtave t tjera t lidhura me to. N t shumtn e rasteve pretendimet pr t drejtn e prons sipas nenit 1, Protokolli 1, t Konvents Evropiane pr te Drejtat e Njeriut shoqrohen me pretendime pr t drejtn pr proces t rregullt ligjor sipas nenit 6 dhe t drejtn pr mjete efektive ankimi sipas nenit 13 t KEDNj. Gjat 2000-2012 jan dhn vendime pr 20 raste t tilla kundr Shqipris, nga t cilat n 16 raste jan konstatuar shkelje t t drejtave, me sanksion n vlern 6,571,876 Euro dhe 1.650 m2 siprfaqe trualli5. Shqipria ka ekzekutuar trsisht 11 vendime, ka n proces ekzekutimi 2 vendime dhe n proces negocimi pr masn e dmshprblimit 3 vendime t tjera. Shqipria ka nj detyrim t qart ligjor sipas nenit 46 t KEDNj-s, t ndrmarr masa pr t zbatuar vendimet e brendshme t forms s prer pr kthimin apo kompensimin dhe pr t realizuar nj ankim efektiv n rast t mos ekzekutimit t ktyre vendimeve. Ekzekutimi i vendimeve ekzistuese t forms s prer sht nj shtje e veant dhe m urgjentja nga pikpamja e ekzekutimit t vendimeve prkatse t Gjykats Europiane. Kjo shtje sht e ndryshme nga situatat, n t cilat nuk ka ende nj vendim t forms s prer mbi kthimin ose kompensimin e prons. Tek kto situata shteti ka nj marzh m t gjer vlersimi pr t zgjedhur masat dhe zbatimin e tyre. Komiteti i Ministrave i KE-s miratoi Memorandumin 2010 pr mbikqyrjen e ekzekutimit t vendimeve t GjEDNj-s, me fokus t veant n rastet e kthimit dhe kompensimit t prons. N kt dokument identifikohen problemet dhe krkohet zgjidhje gjithprfshirse bazuar edhe n eksperiencn e shteteve t tjera antare t Kshillit t Evrops. N prgjigje t ktij dokumenti, Kshilli i Ministrave ka miratuar VKM-n nr. 350, dat 29.04.2011 Pr miratimin e plan veprimit pr zgjidhjen e problematiks s shtjeve t pronsis, e identifikuar n memorandumin e Komitetit t Ministrave t Kshillit t Europs, q prmban raportimin dhe planin e veprimit qeveritar mbi heqjen e pengesave pr zbatimin e vendimeve t brendshme prfundimtare q japin njohje, kthim e kompensim prone, si dhe mbi sigurimin e

Kto t dhna i prkojn Mars 2012 10

mjeteve efektive t ankimit n rastet e moszbatimit t tyre. Aktualisht nevojitet zbatimi efektiv i ktij Plani Veprimi n mnyr t koordinuar nga t gjitha institucionet prgjegjse. 1.5. Njohja, kthimi dhe kompensimi i prons s subjekteve t shpronsuar. 1.5.1 Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit t Prons. Pas ratifikimit t Konvents Evropiane pr t Drejtat e Njeriut n vitin 1996 dhe pas miratimit t Kushtetuts n vitin 1998, ligjvnsi shqiptar u angazhua pr adoptimin e standardeve t reja pr garantimin e t drejts s prons, t orientuara drejt parimeve t interesit publik, shprblimit t drejt, t paanshmris, t proporcionalitetit e shtetit social. Pas vitit 2004, me ligj, u rrit kufiri maksimal i siprfaqes s toks bujqsore pr njohje, kthim apo kompensim, u zgjeruan mnyrat e kompensimit, u vendos detyrimi pr krijimin e fondit t pronave t paluajtshme pr kompensim fizik, si dhe detyrimi pr krijimin e fondit pr kompensimin financiar. U krijua Komiteti Shtetror i Kthimit dhe Kompensimit t Prons, si nj organ kolegjial me 5 antar t zgjedhur nga Kuvendi dhe me komisione vendore n varsi pr secilin qark. N vitin 2006, Komiteti u suprimua, nprmjet krijimit t Agjencis t Kthimit dhe t Kompensimit t Prons. AKKP-ja, s bashku me zyrat e rajonale n qarqe, u krijua n varsi t Ministris s Drejtsis, pr t siguruar nj organizim t centralizuar, efektiv dhe t shpejt vendimmarrs. Zyrat Vendore t Kthimit dhe Kompensimit t Pronave n secilin qark t vendit u suprimuan me ndryshimet ligjore t vitit 2009 dhe tashm i gjith procesi administrativ i shqyrtimit dhe vendimmarrjes sht prqendruar n AKKP-n Tiran, q drejtohet nga Drejtori i Prgjithshm i cili n zbatim t prgjegjsive pr kompensimin, shqyrtimin dhe zgjidhjen e ankimeve, ndaj vendimeve pr njohjen, kthimin dhe kompensimin e pronave, shprehet me vendim. Nga viti 1993 e deri n dat 31.12.2011 jan hapur gjithsej mbi 62 000 krkesa/dosje pr njohjen/kthimin dhe kompensimin e prons. Deri sot jan dhn vendime n shkall vendi n mbi 90% t rasteve t aplikuara: 55000 vendime pr njohjen e s drejts s pronsis, kthimin e prons dhe njohjen e s drejts s kompensimit, pr rreth 43000 subjekte t shpronsuara 6. Deri sot, rreth 90 459 ha tok i sht kthyer subjekteve t shpronsuara, nga t cilat 4359 ha truall, 4138 ha tok bujqsore, 79 879 ha tok pyjore dhe 2083 ha tok e kombinuar7. Ky proces, me natyr t prkohshme, sht drejt finalizimit t shqyrtimit administrativ t krkesave t paraqitura, sepse afati i pranimit t tyre ka prfunduar n datn 31 dhjetor 2008. Ka nj numr t konsiderueshm t vendimeve gjyqsore q jan rishikuar n gjykata, t cilat japin impakt n finalizimin e procesit. Gjat vitit 2011, AKKP ka dhn gjithsej 1506 vendime, nga t cilat 1160 vendime i prkasin Drejtoris s Kthimit t Prons dhe 346 vendime i prkasin Drejtoris s Kompensimit. Sot, AKKP-ja administron rreth 7300 krkesa fillestare pr njohjen/kthimin dhe kompensimin e prons. Ky numr prbhet nga prafrsisht 6000 krkesa t

6 7

T dhnat i prkasin tetorit 2011. T dhnat i prkasin prillit 2012, ato jan t prafrta 11

depozituara n ish-ZRAKKP brenda dats 31.12.2008 dhe nga rreth 1300 krkesa t paraqitura bazuar n vendimet gjyqsore pr rivendosjet n afat. Aktualisht nuk ka nj fatur t prcaktuar financiare t detyrimit q rndon mbi shtetin 8 pr realizimin e kompensimit t t gjith subjekteve t shpronsuar, pr shkak se kostoja ka nj vler t paprcaktuar. Llogaritja realiste e faturs financiare paraqet rndsi thelbsore, sepse ndikon drejtprdrejt n caktimin e afatit q do t realizohet procesi i kompensimit. Burimet shtetrore duken t jen t mjaftueshme pr kompensimin e plot dhe nuk ka rrethana objektive q t pengoj kompensimin e plot t subjekteve t shpronsuara q kan aplikuar. Deri n vitin 2005 nuk sht dhn asnj kompensim financiar. Kompensimi financiar ka filluar q n vitin 20059, duke prllogaritur vlern e kompensimit bazuar n hartn s vlers s prons n nivel fshati, komune, bashkie dhe qarku. Kjo hart sht miratuar nga Kshilli i Ministrave bazuar n nj metodik t miratuar nga Kuvendi n vitin 200510. Metodika e zgjedhur nuk rezultoi e sakt lidhur me prcaktimin e vlers reale t pasuris, sepse nuk prmbante kritere koherente dhe vlerat e gjeneruara prej saj nuk prkojn me vlern e tregut. Ajo ka nj fush zbatimi t kufizuar dhe vepron vetm mbi pasurit q kompensohen apo q shrbejn pr kompensim. Kjo metodik prbnte penges pr prllogaritjen e sakt t faturs financiare t detyrimeve shtetrore dhe t pasurive shtetrore, t finalizimit t kompensimit t subjekteve t shpronsuara dhe t realizimit t transaksioneve t tjera mbi pasurit e paluajtshme. Pr ket qellim Ministria e Drejtsis sht duke prgatitur metodiken e re te vlersimit t prons duke u bazuar ne te dhna te sakta dhe reale, me qellim miratimin e nj metodike, prllogaritja ne baze te se cils do t jet ne prputhje me vlern aktuale te tregut te prons. Aktualisht, AKKP administron pr kompensim fondin financiar dhe fondin fizik. Fondi pr kompensimin n t holla nga viti 2005 deri n vitin 2011 sht 3,750,000,000 (tre miliard e shtatqind e pesdhjet milion) lek. Qeveria ka kaluar n fondin e kompensimit fizik sasi mese t mjaftueshme toke: mbi 71000 ha pyje, mbi 17000 ha tok bujqsore dhe rreth 117objekte shtetror. Lidhur me kompensimin n t holla, n AKKP jan administruar dhe shqyrtuar gjithsej 3097 krkesa t subjekteve t shpronsuara. Nga kto jan pranuar 689 krkesa dhe jan refuzuar 2408 krkesa. Rastet e pranuara prfshijn edhe 4 vendime gjyqsore t ekzekutuara gjat vitit 2011 11. Ligji nr. 10239/2010 Pr fondin special t kompensimit i dha pavarsin ktij fondi nga buxheti shtetror, zgjeroi ndjeshm burimet e t ardhurave pr kompensimin financiar dhe lehtsoi procedurat pr administrimin e tij. N fond prfshihen t ardhurat e buxhetit t shtetit; t ardhurat e shitjeve n ankand e pasurive shtetrore n masn 65 % pr objektet dhe 100 % pr truallin; t ardhurat e arktuara nga individt n emr t t cilve legalizohen parcelat ndrtimore; t ardhurat
8 9

Mbi shumn e detyrimit jan paraqitur nga t tret shifra t ndryshme, por ende nuk ka nj shifr zyrtare Me ligjin nr. 9235, date 29.07.2004 Per kthimin dhe kompensimin e prons edhe ligjin nr. 10239, date 25.02.2 010 Per krijimin e fondit special te kompensimit te pronave, q synojn realizimin e nj shkalle gjithnj e m t lart t ktij procesi. 10 Vendimi i Kuvendit nr. 183, date 28.04.2005 Pr miratimin e metodiks pr vlersimin e prons s paluajtshme q kompensohet dhe asaj q do t shrbej pr kompensim. 11 Kto t dhna i prkasin dats 6.1.2012 12

e krijuara nga vet AKKP-ja gjat procesit t tjetrsimit t siprfaqeve shtetrore; t ardhurat q me ligj apo akt nnligjor, kalojn pr llogari t fondit t kompensimit t pronave; t ardhurat nga donator t ndryshm. Fondi i vn n dispozicion pr kompensimin e subjekteve t shpronsuara ka qen n prputhje me buxhetin e vitit prkats. Nj problem tjetr sht q subjekte prfituese t ktij fondi jan krahas subjekteve t shpronsuara, edhe pronart q kan fituar t drejtn e kompensimit prgjat procesit t legalizimit. Fondi shprndahet sipas procedurave t miratuara nga Kshilli i Ministrave bazuar n kronologjin e vendimeve t kompensimit. N vitin 2011 u reformua formula e shprndarjes s kompensimit financiar, duke rritur masn e siprfaqjes pr tu kompensuar nga 200 600 m2, si dhe duke eleminuar kufizimet pr prfitimin e tij12. AKKP administron edhe fondin e kompensimit fizik dhe verifikon rregullisht situatn juridike t tij. Deri sot jan dhn mbi 25 200 vendime kompensimi, nga t cilat mbi 16 000 japin vetm t drejtn e kompensimit pr pronn e njohur. Gjithsej jan njohur pr kompensim rreth 55 283 ha tok, nga t cilat rreth 7 333 ha truall, 43 100 ha tok bujqsore, 4 000 ha tok pyjore dhe 850 ha raste t kombinuara13. Kto t dhna nxjerrin n pah nevojn pr nj analiz t thelluar t agjencive shtetrore q veprojn lidhur me qllimet e tyre, funksionet, detyrat, shpenzimet, efektivitetin dhe strukturimin institucional, duke prfshir edhe kuadrin rregullator legjislativ t tyre. Hasen vshtirsi n identifikimin e pasurive t paluajtshme, i cili varet nga disa procese t tjer si regjistrimi fillestar i pasurive, legalizimi i zonave informale, transferimi i prons shtetrore tek njsit e qeverisjes vendore, prfundimi i planeve rregulluese t territorit, duke prfshir edhe planet rregulluese n zonat bregdetare, si dhe dixhitalizimi. Rrjedhimisht, kompensimi fizik i subjekteve t shpronsuar nuk ka filluar ende masivisht, q i atribuohet mungess t nj skeme solide kompensimi. 1.5.2. Banesat n pronsi t subjekteve t shpronsuara dhe Familjet Qiramarrse N vitin 1992 filloi procesi i privatizimit t banesave shtetrore. U konstatua se rreth 5500 familje jetonin n banesa q i prkisnin subjekteve t shpronsuara dhe shteti mori prsipr sistemimin e tyre me strehim n vende t tjera, lirimin e banesave dhe kalimin e tyre n favor t pronarve t njohur nga organet kompetente t njohjes dhe kthimit t pronave. Familjet qiramarrse t ktyre banesave morn statusin e Familjes qiramarrse n ish-pron private. Legjislacioni14 pr kthimin dhe kompensimin e prons parashikonte afatin 3 vjear t lirimit t banesave, por ky afat u shfuqizua nga Gjykata Kushtetuese pr efekte t mnyrs s trajtimit me strehim. Mungesa e afatit t vendosur n ligj dhe qiraja e ult mujore (rreth 80-120 lek n muaj) q i paguhet pronarit t
12

Me prjashtim t rasteve kur subjekti i shpronsuar ka prfituar m par kompensim pr vendimin me t cilin aplikon. 13 Kto raste i referohen vendimeve t dhna pr pjes kompensimi t kombinuar truall, tok bujqsore apo pyll, si dhe rasteve kur vendimi ka pasaktsi n t dhnat pr llojin e toks q kompensohet. 14 Neni 9 i ligjit nr 9583, dat 17.7.2006 Pr kthimin dhe kompensimin e pronave i shfuqizuar me vendimin nr. 11, dat 04.04.2007 t Gjykats Kushtetuese 13

ligjshm, krijon situatn q familjet qiramarrse t mos ndjehen t detyruara t aplikojn n programet sociale t strehimit, prandaj lindi e nevojshme analizimi dhe evidentimi i mekanizmave nxits t ktyre programeve. Sot, m shum se gjysma e ktyre familjeve jan trajtuar nga Enti Kombtar i Banesave me strehim nprmjet formave t programuara nga legjislacioni ne fuqi. Nga viti 2009 q filloi zbatimi i ktij programi e deri m 31 mars 2012 jan lidhur 286 kontrata kredie me interes 0 % q i prkasin ksaj kategorie. Fondi vjetor, i cili mbartet si detyrim pr vitet 2012-207 shkon rreth 400 milion lek. Nga evidentimi n terren i kryer nga EKB-ja n bashkpunim me organet e qeverisjes vendore, n vitet 2007-2008 rezulton se jan rreth 2500 familje n shkall vendi t pa sistemuara me strehim n programet e aplikuara pr kt kategori. Numri m i madh i familjeve gjenden n bashkit Tiran, Durrs, Vlor dhe Shkodr. Ministria e Punve Publike dhe Transportit nprmjet EKB-s, sipas ligjit15, n vitin 2010 ka filluar subvencionimin e ktyre familjeve duke i trajtuar me kredi me afat 30 vjet dhe me 0% interes. Kredia jepet nprmjet bankave t nivelit t dyt n Shqipri dhe buxheti i shtetit mbulon subvencionimin total t interesave. Bazuar n krkesat e familjeve qiramarrse, jan miratuar nga EKB-ja rreth 994 familje, t cilat kan vijuar me procedurn e aplikimit pr trheqje kredie n banka. 286 familje kan trhequr kredin dhe kan liruar banesat 16. sht e pritshme q procesi i strehimit t ksaj kategorie t prfundoj brenda 5 vjetve. 1.5.3. Urbanizimi/legalizimi i ndrtimeve informale dhe parandalimi i tyre n t ardhmen. Para viteve 1990, shumica e popullsis jetonte n zonat rurale. Zbutja e kufizimeve pr migracionin e brendshm lejoi zhvendosjen e nj numri t madh njerzish nga zonat rurale dhe malore n qendrat urbane, veanrisht n qytetet Tiran dhe Durrs. Meqense strehimi ekzistues apo planifikimi urban dhe mekanizmat e zgjerimit nuk ishin t mjaftueshm, njerzit ndrtuan n toka t pazna me ndrtime dhe jo n pronsi t tyre. Si pasoj u krijuan vendbanime t mdha informale dhe t paligjshme: rreth 350.000 ndrtime pa leje, me siprfaqe toke m shum se 30 000 ha. Pjes e konsiderueshme e toks s zaptuar ishte shtetrore, megjithat problemi m i ndjeshm i prkiste tokave q i takonin individve pronar. Rreth 270 592 pasuri informale u prfshin n procesin e legalizimit prmes vetdeklarimit vullnetar17. U krijuan konflikte midis individve me t drejta t ligjshme mbi tokn dhe atyre q e zaptuan at, si dhe mes ktyre t fundit dhe shtetit. Kjo situat diktoi miratimin e legjislacionit sektorial pr legalizimin dhe planifikimin urban t zonave informale, prpjekje t cilat filluan n vitin 2004 dhe kulmuan n vitin 2006. Me legjislacionin e vitit 2006 u krijua nj mekanizm pr legalizimin e ndrtimeve dhe zgjerimeve
15

Ligji nr. 9232, dat 13.05.2004 Pr programet social p r strehimin e banorve t zonave urbane, t ndryshuar; Udhzimi nr. 6257, dat 2.9.2008 Mbi prcaktimin e mass s subvencionit pr familjet q prfitojn kredi t zbutura t ribursuara nga shteti, i Ministrit t Financave dhe Ministrit t Punve Publike dhe Transportit 16 T dhnat i prkasin nntorit 2011 17 Kto statistika i prkasin muajit Nntor 2008. 14

ilegale, si dhe nj sistem pr miratimin e planifikimit urban. Ky ligj sht drguar dy her n Gjykatn Kushtetuese18, duke prfshir edhe vet konceptin e legalizimit. Me dy vendimet e ksaj Gjykate, thelbi i legjislacionit t legalizimit mbetet i pacnuar dhe lejon finalizimin e procesit nprmjet Agjencis s Legalizimit, Urbanizimit dhe Integrimit t Zonave/Ndrtimeve Informale me arsyetimin se procesi i legalizimit plotson standardin e interesit publik dhe se transferimi i titullit t pronsis mbi tokn tek poseduesit pa titull pronsie sht i lejueshm. ALUIZNI vepron n prputhje t akteve ligjore e nnligjore pr procedurat e nevojshme t legalizimit, q merr n konsiderat prkohshmrin e ktij procesi. Procedurat administrative kan prfunduar pr afro 80% t objekteve. Jan dhn leje legalizimi pr 52 000 pasuri, t cilat jan prfshir edhe n sistemin e regjistrimit t pasurive t paluajtshme. Jan n proces t prgatitjes s dokumentacionit tekniko-ligjor rreth 100 000 pasuri informale. Jan miratuar nga Kshilli i Rregullimit t Territorit t Republiks 127 zona dhe vendbanime informale, q prfshijn 120 000 pasuri. Jan miratuar n kshillat vendor t rregullimit t territorit rreth 80 000 ndrtime informale, t prfshira n bllok-banime informale apo t trajtuara si ndrtime t veanta dhe shtesa n ndrtime me leje. Megjithat, legalizimi ende nuk ka prfunduar pr rreth 90 000 pasuri sepse procesi krkon shlyerjen e detyrimeve financiare nga ana e poseduesve t ndrtimeve informale 19. Kto detyrime n formn e t ardhurave tarifore kalojn tek Fondi Finaciar, q administrohet nga AKKP-ja pr tiu shprndarve pronarve q i jan zn tokat dhe pr zgjerimin e mundsive t kompensimit financiar t subjekteve t shpronsuara. Jan evidentuar edhe ndrtime t realizuara para viteve 90 t cilat nuk regjistrohen seps e zotruesit e tyre nuk disponojn titullin e pronsis. Numri i rasteve t tilla t paraqitura deri tani, pr trajtim pran ALUIZNI-it sht rreth 90020. Me Vendimin 40, dat 11.1.2012 t Kshillit t Ministrave, jan br ndryshime n VKM-n nr. 411, dat 19.05.2010, Pr kriteret, procedurat dhe tipin e formularit t lejes s legalizimit, t cilat kan decentralizuar procesin e vendimarrjes me qllim prshpejtimin e tij. Kto ndryshime kan konsistuar n: (i) Shfuqizimin e procedurs s certifikimit t dokumentacionit t objektit informal, pran Drejtoris Qendrore, prpara pajisjes me leje legalizimi; (ii) Lshimin e lejes s legalizimit pr objektet, nga drejtorit e ALUIZNI-t n qarqe dhe jo nga Drejtoria Qendrore; (iii) Vendosja e afatit 30 ditor nga moment i shlyerjes s detyrimeve financiare pr legalizimin e objektit, deri n lshimin e lejes s legalizimit, nga drejtorit e ALUIZNI-t n qarqe; (iv) Parashikimin e ankimit administrativ n Drejtorin Qendrore t ALUIZNI-t ndaj vendimit/lejes prkatse t drejtoris s ALUIZNI-t pran qarqeve. Ka nevoj pr identifikimin e ndrtimeve pa leje t realizuara pas prfundimit t afatit ligjor pr legalizim pr t evituar krijimin e situatave t ngjashme n t ardhmen. Ka rreth 80 000 ndrtime

18 19

Vendimet nr. 35/2007 dhe nr. 3/2009 t Gjykats Kushtetuese Kto t dhna i prkasin tetorit 2011 20 Kto t dhna i prkasin tetorit 2011 15

t tilla. Kjo detyr i prket jo vetm organeve t qeverisjes vendore, t cilat me ligj21 monitorojn procesin e legalizimit t ndrtimeve informale nprmjet verifikimit n terren t ndrtimeve pa leje dhe deklarimeve t bra nga pretenduesit, por edhe vet pronarve t ligjshm, t cilt duhet t krkojn dhe ushtrojn mjetet e mbrojtjes s pronsis s tyre. 1.6. Llojet e tjera t pronave. 1.6.1. Inventarizimi i pronave shtetrore dhe transferimi tek qeverisja vendore N 200122 u krijua Agjencia e Inventarizimit dhe Transferimit t Pronave Publike, me qendr n Tiran dhe deg t saj n 12 qarqe t vendit, pr procesin e transferimit t pronave t paluajtshme t shtetit tek njsit e qeverisjes vendore. Sot AITPP-ja ka deg vetm n tre qarqe. AITPP-ja ndjek, lehtson dhe bashkrendon procesin e inventarizimit t prons shtetrore nga institucionet e prfshira n kt proces n territorin e qarkut, si dhe transferimin e pronave n njsit e qeverisjes vendore. Inventarizimi i shrben edhe vazhdimit t privatizimit. Jan marr 363 VKM pr miratimin e lists s inventarve t njsive t qeverisjes vendore, 220 VKM pr miratimin e lists paraprake pr kalime n pronsi apo n prdorim njsive t qeverisjes vendore, si dhe 120 VKM pr miratimin e lists prfundimtare t pronave q kalojn n prdorim apo pronsi. Jan n proces miratimi edhe 25 projektvendime t tjera23. N janar-qershor 2008, n bashkpunim me Ministrin e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave sht realizuar transferimi n pronsi ose n prdorim t pronave t tipit pyje-kullota pr 321 njsi t qeverisjes vendore. Procesi i inventarizimit t pasuris shtetrore dhe procesi i transferimit nuk kan prfunduar ende. Ka vonesa nga Njsit e Qeverisjes Vendore n paraqitjen e dokumentacionit t nevojshm pr vazhdimin e procedurave t transferimit, duke krijuar shkputje t konsiderueshme kohe nga faza e par deri n fund t procedurs s transferimit t pronave. Ndarja kufitare midis njsive t qeverisjes vendore, sidomos n zonat kur ndarja administrative e tyre sht n zona pyjore, pengon procesin e regjistrimit. Paraqitet si krkes e menjhershme prfundimi i regjistrimit t pasurive t paluajtshme n zonat rurale. Edhe pas daljes s VKM-ve pr transferimin e pasurive t paluajtshme n pronsi apo dhnien n prdorim t njsive t pushtetit vendor, nga kto t fundit, n mjaft raste nuk paraqitet krkes pr regjistrimin e tyre n regjistrat q administrohen nga zyrat e regjistrimit te pasurive t paluajtshme. N disa raste institucioni shtetror nuk prgatit dhe prcjell informacionin gjeografik, s bashku me aktin e fitimit t titullit t pronsis pr regjistrim. Tarifat e shrbimit t ZRPP paraqiten si penges t institucioneve shtetrore q nuk veprojn pr finalizimin e regjistrimit24.

21 22

Ligji nr. 10119, dat 23.04.2009 Pr planifikimin urban Me VKM-n nr. 500, dt. 14.08.01, Pr inventarizimin e pronave t paluajtshme shtetrore dhe transferimin n njsit e qeverisjes vendore 23 Kto t dhna i prkasin Marsit 2012 24 Kjo sht nj situat tipike pr vendet n tranzicion, duke prfshir edhe nj numr shtetesh antare t Bashkimit Evropian dhe nxjerr n pah nevojn e nj analize n kontekstin e praktikave t mira evropiane 16

1.6.2. Pyjet dhe Kullotat. Ligji nr. 9385, dat 04.05.2005 Pr pyjet dhe shrbimin pyjor, i ndryshuar vendos detyrimin e mbajtjes s kadastrs s fondit pyjor dhe kullosor, duke prcaktuar se fondi pyjor kombtar trajtohet n prputhje me planet e mbarshtimit dhe inventarizimit, t cilat kryhen pr nj periudh jo m pak se 10 vjet. Inventari kombtar i pyjeve, i kryer n kuadrin e projektit t Banks Botrore n vitet 2002 - 2004, pr shkak t karakterit prgjithsues t informacionit q ofron, ka evidentuar ndryshimet e mdha q kan ndodhur 20 vitet e fundit n fondin pyjor, por nuk ka mundur q t shrbej si baz pr treguesit kadastral. Pjesa m e madhe e planeve jan hartuar n vitet 1981 1985, pr pasoj informacioni baz kadastral tashm sht tepr i vjetruar. N kuadrin e projektit t Banks Botrore jan hartuar n vitet 1999 2004 plane menaxhimi pr pyjet shtetror, treguesit e t cilve jan t vlefshme pr tu pasqyruar n kadastr pr vetm 10 % t fondit pyjor, ndrsa planet e menaxhimit t pyjeve dhe kullotave komunale t hartuara deri tani n kuadrin e projektit t Banks Botrore pr Zhvillimin e Burimeve Natyrore jan pasqyruar n mnyr t pjesshme, pr shkak t mangsive q paraqesin n informacion. N vitin 2008, n kuadrin e politikave decentralizuese, mbi 50 % i fondit pyjor dhe kullosor u transferua n pronsi t komunave. Dokumentacioni i prdorur nga AITPP-ja ka reflektuar mangsit e treguesve kadastral. Procesi sht shoqruar me mbivendosje kufijsh dhe copzime t shumta t pronsis t shkputura nga njra tjetra, gj q e bn t vshtir njohjen dhe menaxhimin e ktij fondi. Nga Njsit e Qeverisjes Vendore dhe komuniteti jan t paqarta funksionet e prons s transferuar. Ndr problematikat kryesore kan qen kufijt ndars mes njsive t qeverisjes vendore, mbivendosje t titujve t pronsis, ndryshime n destinacionin e prdorimit t territorit krahasuar me inventarin fillestar t ish-Drejtoris s Prgjithshme t Pyjeve dhe Kullotave t vitit 2004. Ende nuk sht br regjistrimi i pasurive sipas zrit kadastral pyll dhe kullot n ZRPP- dhe paraqitet si penges paraqitja e hartave pran ZVRPP-ve n shkalln e krkuar, prgjithsisht 1 : 2500, pasi nga planet e mbarshtimit dhe inventarizimit ato jan n shkalln 1 : 10000 ose 1 : 25000. Tashm sht br gjeoreferimi n sistemin GIS i hartave topografike dhe po procedohet me hartat tematike, si hap i par pr krijimin e nj sistemi t plot n kt drejtim. Pronat pyje e kullota, me statusin e parqeve kombtare ose zona me mbrojtje t veant, po preken nga procesi i transferimit, ndonse ka nj kuadr ligjor, q nuk po zbatohet si duhet. Jan evidentuar konflikte n aspektin ligjor pr administrimin e tyre. Krkesat shtes pr transferim nga Njsit e Qeverisjes Vendore dhe mungesa e koordinimit ndrinstitucional ka krijuar paqartsi lidhur me fondin pyjor dhe kullosor real pr kompensim ish pronarve. Aktualisht po ndrmerren hapa konkret nga Drejtoria e Pyjeve dhe Kullotave pr t prmirsuar dhe unifikuar informacionin e pyjeve dhe kullotave komunale e private me ato shtetrore. 1.6.3. Toka bujqsore. Ligji nr. 7501, dat 19.07.1991, Pr tokn dhe Ligji nr. 8053, dat 21.12.1995 Pr kalimin n pronsi pa shprblim t toks bujqsore realizuan dhnien n pronsi apo n prdorim t toks bujqsore, pa kundrshprblim, me qllim shfrytzimin e saj vetm pr qllime bujqsore, ruajtjen
17

e rritjen e aftsis prodhuese, si dhe kryerjen e sistemimit dhe ndrtimin e veprave pr ta mbrojtur at. Prfitues ishin familjet bujqsore apo individt-antar t kooperativs bujqsore apo me banim n fshatrat e kooperativs, si dhe familjet bujqsore t punonjsve t ish-ndrmarrjeve bujqsore. Madhsia e siprfaqes s toks n pronsi private kushtzohej nga numri i antarve t familjes, duke trajtuar brenda nj fshati me nj norm t barabart pr do frym t familjes. Kto kritere kan shrbyer si nj burim i rndsishm jetese n kushtet kur n fillim t viteve 90 banonin n zonat rurale t vendit mbi 65% e popullsis s vendit. Rreth 445 mij familje bujqsore apo individ kan marr titujt e pronsis - AMPT. do familje sht trajtuar me 1.2-1.3 ha tok bujqsore. Zbatimi i ligjit Pr tokn ka krijuar fragmentarizim t toks bujqsore duke r rezikuar dukshm produktivitetin nprmjet keqprdorimit jo sipas funksionit t saj natyror. Mungojn siprfaqet e mdha t tokave bujqsore t prdorura efektivisht pr t konsoliduar bujqsin kombtare dhe eksportimin konkurrues t produkteve bujqsore. Fragmentarizimi vjen duke u zbutur nprmjet aplikimit t formave t ndryshme t konsolidimit t toks dhe t dinamizmit t tregut t toks. Aktualisht, n pronsi private jan 561 mij ha ose 80% e siprfaqes s prgjithshme t toks bujqsore, ndrsa n pronsi t shtetit jan 134 mij ha ose 20% e totalit t saj. Aktualisht ekzistojn rreth 134 mij ha toka bujqsore n pronsi t shtetit. Ky fond prbhet prej 108.5 mij ha tok bujqsore e pandar n ish-kooperativat bujqsore objekt veprimi i ligjit nr. 7501/1991, e refuzuar nga familjet bujqsore pr tu marr, sepse paraqiten me pjellori natyrore relativisht t ult, larg qendrave t banuara, me mungesa n infrastruktur (rrug, ujitje), me pjerrsi t madhe dhe prgjithsisht n zonat e larta malore. Kjo siprfaqje administrohet nga komunat/bashkit, sipas ligjit nr. 8312, dat 26.3.1998 Pr tokat bujqsore t pandara, i ndryshuar, nprmjet dhnies me qira personave fizik apo juridik, vendas apo t huaj, pr nj periudh deri n 99 vjet, pr qllime bujqsore blegtorale. Gjithashtu, pjes e ktij fondi sht edhe rreth 25 mij ha tok bujqsore e pandar nga ish-ndrmarrjet bujqsore (NB) pr efekt t tejkalimit t norms pr frym, si dhe t toks n dispozicion t institucioneve shtetrore pr kryerjen e veprimtarive t tyre funksionale. 17 335 ha prej ksaj toke bujqsore sht n administrim t AKKP-s, si pjes e fondit t kompensimit fizik nga fondi i toks bujqsore. Pr zbatimin e ligjit nr. 7501/1991 dhe t ligjit nr. 8053/1995 u prcaktuan komisionet e ndarjes s toks. N shkall vendi funksionuan mbi 3000 komisione t ndarjes s toks n fshatra dhe n qendrat e banuara t ndrmarrjeve bujqsore. Kto komisione vepruan mbi 560 mij ha tok bujqsore, ndrsa numri i subjekteve t trajtuara me tok bujqsore (familje bujqsore) ishte mbi 445 mij. Prgjat ksaj reforme u evidentuan edhe veprimeve t kundrligjshme n dhnien e titujve t pronsis mbi tokn bujqsore, si n siprfaqet e dhna n pronsi, t cilat jo kurdoher kan figuruar n zrin kadastral si tok bujqsore, ashtu edhe n subjektet e trajtuara me tok, t cilat jo kurdoher kan qen subjekte t njohura nga ligji. Pr kt shkak n vitin 2008, me ligj 25, u krijua nj mekanizm pr shqyrtimin e vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokat bujqsore konsolidimin e tregut t toks bujqsore dhe zhvillimin e nj ambienti t
25

Ligji nr. 9948, dat 07.07.2008 Pr shqyrtimin e vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore, i ndryshuar 18

prshtatshm pr investime n fushn e bujqsis e m tej. Struktura shtetrore t shqyrtimit t vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore jan Komisionet Vendore (KV) pran institucionit t prefektit t qarkut, q varen dhe raportojn para Komisionit Qeveritar t Toks (KQT). Procesi ka filluar n vitin 2009 dhe pritet q ky proces, i prkohshm, t rezultoj me lirimin e siprfaqeve bujqsore nga mbajta dhe prdorimi i paligjshm ose fonde financiare (edhe pse t vogla), si dhe vnien e tyre n shrbim t procesit t kompensimit financiar dhe fizik t pronave. N tetor 2011 KV-t pran prefekturave kan raportuar pran KQT-s: Krkesa t paraqitura nga individ dhe institucione, gjithsej Prgjigje administrative (krkesa jasht juridiksionit apo t pa plota) Vendime pr pavlefshmri t pjesshme apo t plot t AMTP-ve Vendime t tjera Siprfaqja totale objekt i vendimeve pr pavlefshmri t AMTP-ve 12607 2952 724 1314 429,7 Ha

Qeveria ka nisur nj proces pr t plotsuar dokumentacionin e pronsis mbi tokn bujqsore dhe prfundimin e tij brenda vitit 2013. Aktualisht nuk bhet shprndarje apo rindarje e toks bujqsore. . Tre ligjet jan miratuar 26n lidhje me vlersimin e kritereve t vlefshmris s titujve, t kontrollit t procesit pr t siguruar pajtueshmrin me ligjin, lidhur me ndarjen e toks t ishkooperativave bujqsore dhe ndrmarrjeve bujqsore, si dhe plotsimin e dokumentacionit t nevojshm ligjor pr qllime t regjistrimit. Procesi i shqyrtimit do t prfundoj brenda vitit 2013. 1.6.4. Privatizimi i pronave shtetrore. Privatizimi i pakets s aksioneve t shoqrive tregtare q veprojn n sektort strategjik realizohet sipas Strategjis s Privatizimit27. Transferimi i t drejts s pronsis realizohet nprmjet shitjes s aksioneve t shoqrive ose t objekteve t veanta t nxjerra nga shoqrit apo ndrmarrjet shtetrore. N rastet e privatizimit me transferim t pjesshm a trsor t prons, zbatohet formula e privatizimit. Prcaktimi i forms dhe i strukturs s formuls t privatizimit t shoqrive me kapital shtetror n sektort me rndsi t veant bhet me ligj. Pr do shoqri t sektorve strategjike jan prgatitur ligjet specifike28. Formula e privatizimit parashikon prqindjen e kapitalit t shoqris q i ofrohet investitorit strategjik apo investitorve t tjer, si dhe mnyrn e prfshirjes si aksioner t subjekteve t shpronsuara pr truallin dhe ndrtesat,
26

Ligji nr. 58/2012 Pr disa ndryshime n ligjin nr. 9948, dat 07.07.2008 Pr shqyrtimin e vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore , Ligji nr. 56/2012 Pr nj shtes n ligjit nr. 8053/1995 Pr kalimin n pronsi pa shprblim t toks bujqsoredhe ligji nr. 57/2012 and La nr.57/20 12 "Pr prfundimin e procesit t kalimit n pronsi prfituesve ttoks bujqsore t ish ndrmarrjeve bujqsore. 27 E miratuar me ligjin nr. 8306, dat 14.03.1998 Pr strategjin e privatizimit t sektorve me rndsi t veant. 28 Ligje t tilla jan: ligji nr. 8515, dat 21.7.1999. Pr privatizimin e shoqris anonime Albanian Mobile Communications (AMC); ligji Nr. 8810, dat 17.05.2001 "Pr prcaktimin e forms dhe t strukturs s formuls s privatizimit t shoqris anonime "Albtelecom"; ligji nr. 9117, dat 24.07.2003, Pr privatizimin e shoqris ArmoSh.A., Fier. 19

sipas vlers s truallit t prfshir n kapitalin e shoqris dhe punonjsve t shoqris, me an t shkmbimit t aksioneve me bonot e privatizimit t zotruara prej tyre. Prve sa msiprm sht parashikuar q, nse prqindja e aksioneve t kapitalit t shoqris nuk sht e mjaftueshme pr t kompensuar subjektet e shpronsuara t truallit dhe t ndrtesave, ngarkohet Kshilli i Ministrave pr t prcaktuar mnyrn e kompensimit te tyre29. Privatizimi i aseteve dhe objekteve t ndryshme shtetrore kryhet nga institucionet qendrore dhe organet e njsive t qeverisjes vendore, pr pasurit q kan n pronsi, n bashkpunim me METE dhe Drejtorin e Administrimit dhe Shitjes s Pronave Publike pran Ministris s Financave. Pr rastet kur objekti ndodhet n truallin e subjekteve t shpronsuara, subjektet e shpronsuara, kan t drejtn e parablerjes s objektit me vlern fillestare30. N rastet kur konfirmohet se objekti, q privatizohet, nuk ndodhet n truallin e subjekteve t shpronsuara, si dhe pr rastet kur AKKP-ja nuk sht n gjendje t konfirmoj pronsin e truallit pr objektin q privatizohet, ai i nnshtrohet ankandit. N do rast tjetr subjekti i shpronsuar gzon t drejtn e parablerjes, me vlern fillestare t objektit. N kt kuadr ka qen problematik procesi i privatizimit t prons publike prkundrejt respektimit t s drejts s pronsis pr subjektet e shpronsuara. N disa raste evidentimi i vendimeve t organeve kompetente pr njohjen/kthimin ose kompensimin e prons nuk ka qen i sakt dhe ka shkaktuar mbivendosje apo paqartsi teknike t titujve t pronsis. N disa raste t tjera ka patur konflikt pr dhnien e qiras/shprblimit subjekteve t shpronsuara, n rastet kur pasurit jan marr nga t trett n prdorim prmes kontratave t qiras, enfiteozs apo koncesionit. Ndonse ligji e parashikon t drejtn e qiras/shprblimit, mungojn rregullat pr prcaktimin e institucionit prgjegjs pr rakordimin dhe mbikqyrjen e procedurave. 1.6.5. Zonat me prparsi turizmin. Zonat me prparsi zhvillimin e turizmit, jan rregulluar me legjislacion, i cili ka ndryshuar ndr vite. Ministria e Turizmit Kulturs Rinis dhe Sporteve deri n vitin 2004, ka proceduar pr dhnien e titullit person i stimuluar nga Kshilli i Zhvillimit t Turizmit, si organi vendimmarrs i prcaktuar me ligj, si dhe ka lidhur marrveshje qiraje dhe zhvillimi me pron shtetrore dhe vetm marrveshje zhvillimi n pron private me subjekte fizik dhe juridike q kan prmbushur krkesat e ligjit. Me hyrjen n fuqi t ligjit nr. 9235/2004 Pr kthimin dhe kompensimin e prons, Ministria e Turizmit nuk ka m t drejt t operoj me pron shtetrore 31. Lloji i prons q ka administruar struktura e turizmit, bazuar n ligjin nr. 8743, dat 22.2.2001 "Pr pronat e paluajtshme t shtetit", sht n t shumtn e rasteve truall-pasuri e paluajtshme jo-publike. Megjith prcaktimet ligjore, n praktik sht vn re se Kshilli i Zhvillimit t Turizmit, gjat procedurave pr dhnien e titullit person i stimuluar dhe lidhjes s marrveshjes s qiras dhe zhvillimit, nuk ka vepruar me titull pronsie, pra mbi prona t regjistruara me pronar "Republika e
29

Ligji nr. 9889, dat 20.03.2008 Pr prcaktimin e forms dhe t strukturs s formuls s privatizimit t shoqris anonime Operatori i Sistemit te Shprndarjes. 30 Sipas ligjit nr. 9235, dat 29.7.2004 "Pr kthimin dhe kompensimin e prons", t ndryshuar. 31 Kjo e drejt i sht kufizuar pr shkak t shfuqizimit t shkronjs t nenit 7 t l igjit nr. 7665, dat 21.01.1993 Pr zhvillimin e zonave q kan prparsi zhvillimin e turizmit, i ndryshuar. 20

Shqipris"32. N munges t titullit t pronsis, trojet pr t cilat jan lidhur marrveshje qiradhnieje, nuk jan t regjistrueshme, pr efekt t mungess s informacionit mbi pronsin dhe pr rrjedhoj mungess s vijave kufizuese mbrojtse pr zonat q kan prparsi zhvillimin e turizmit33. Studimet urbanistike pr prcaktimin e vijave kufizuese t zonave turistike, jan kryer kryesisht pr zonn bregdetare, zonat liqenore dhe nj pjes te zonave t brendshme kontinentale. Pr ato zona, ku mungojn studime t tilla urbanistike, kufiri ndars ka qen i diskutueshm dhe i vshtir pr tu prcaktuar. Me ligjin nr. 10186, dat 5.11.2009 Pr rregullimin e pronsis mbi truallin shtetror n zonat me prparsi turistike, i ndryshuar, rregullohen marrdhniet e pronsis mbi truallin dhe objektet e ndrtuara n zonat e stimuluara me prparsi turizmin, q jan dhn pr realizimin e veprimtarive t stimuluara, t krijuara para hyrjes n fuqi t ktij ligji, duke i dhn mundsi pronarve t objekteve tashm t blejn truallin ku ndodhen kto t fundit, brenda afateve t prcaktuara, duke mundsuar kshtu prfshirjen n qarkullimin juridik-civil t ktyre pronave (objekt+truall). Shumat e prfituara nga ky proces do t derdhen n fondin e kompensimit financiar pr ishpronart. Aktualisht n zbatim t ligjit, ka prfunduar procesi i aplikimit pr kalimin e t drejts s pronsis mbi truallin e njsive t ndrtuara brenda zonave t stimuluara. N kt proces kan marr pjes 4200 subjekte t interesuar dhe 94 persona t stimuluar. Ndrkoh nga ALUIZNI jan ndrmarr hapat e nevojshm procedurial pr verifikimin e gjendjes juridike dhe n terren t zonave t stimuluara, duke prditsuar gjendjen me elementt urbanistik dhe ligjor pr 32 zona. 1.6.6. Investimet e huaja N vitin 2010 Kuvendi ka miratuar ligjin nr. 10316/2010 Pr disa ndryshime n ligjin pr investimet e huaja, i cili ka materializuar njkohsisht edhe nj ndr prioritet e Qeveris Shqiptare, t fokusuar n prmirsimin e klims s prgjithshme t biznesit, nprmjet thithjes s investimeve t huaja. Ligji parashikon kushtet dhe procedurat pr dhnien e mbrojtjes s posame shtetrore, investimeve t huaja, n rastet kur pr shkak t konflikteve gjyqsore me pal t treta private, pengohet gjyqsisht realizimi i investimit t huaj ose ushtrimi i veprimtaris ekonomike q buron apo lidhet me t. Mbrojtja e posame shtetrore prfshin mbrojtjen juridike civile q qeveria u jep investimeve t huaja, n rastet kur, pr shkak t konflikteve gjyqsore me pal t treta private, pengohet gjyqsisht realizimi i investimit t huaj ose ushtrimi i veprimtaris ekonomike, q buron apo lidhet me t. Mbrojtja parashikon zvendsimin me t drejta t plota t investitorit t huaj nga ana e shtetit shqiptar n konfliktin juridiko-civil me pal t treta private. Me an t institutit t mbrojtjes s posame Shteti bhet garant 100% i investimeve t huaja.
32

Kjo gj q nuk sht br edhe sot pasi nuk ka prfunduar inventarizimi i prons shtetrore dhe transferimi i saj n njsit e qeverisjes vendore; 33 Mungesa e studimeve specifike n zbatim t shkronjs a, t piks 3, t VKM nr. 88, dat 1.03.1993 Pr miratimin e zonave q kan prparsi zhvillimin e turizmit t ndryshuar. 21

1. 7.

Zbatimi i vendimeve prfundimtare t brendshme dhe t GjEDNj-s.

Me qllim rritjen e efektivitetit t sistemit t ekzekutimit t vendimeve t forms s prer, jan marr masat pr krijimin e nj shrbimi prmbarimor, efektiv dhe efikas. Reforma m e rndsishme sht miratimi i ligjit nr. 10 031, dat 11.12.2008 Pr shrbimin prmbarimor gjyqsor privat, q prezantoi sistemin e dyfisht i ushtrimit t Shrbimit Prmbarimor Gjyqsor, sipas t cilit funksioni prmbarimor kryhet edhe nga operator privat t testuar dhe ertifikuar pr kt qllim. Fillimisht jan certifikuar nga Ministria e Drejtsis rreth 70 prmbarues privat t cilt ushtrojn funksionet e tyre konform prcaktimeve t bra n ligjin nr. 10031/2008. E ardhmja mbart vizionin pr kalimin gradualisht n nj sistem shrbimi prmbarimor privat dhe pr kt qllim n mars 2012, Kuvendi miratoi nj ndryshim n ligjin Pr shrbimin prmbarimor privat. Sipas ktij ndryshimi, personat, t cilt kan qen prmbarues gjyqsor n Shrbimin Prmbarimor Gjyqsor Shtetror n dat 30.12.20011 prjashtohen nga detyrimi i dhnies s provimit t kualifikimit. Ky ndryshim bazohet n faktin q n shrbimin prmbarimor gjyqsor shtetror, ka prmbarues gjyqsor me eksperienc t gjat n detyrn e tyre, t cilt i jan nnshtruar kualifikimeve dhe trajnimeve t vazhdueshme. Deri n maj 2012 raporti i prmbaruesve gjyqsor privat ndaj atyre shtetror ishte 33 % ndaj 66% bazuar n numrin e 56 prmbaruesve privat aktiv ndaj 130 prmbaruesve shtetror. N maj 2012 u implementua faza e dyt e reforms sepse 50% t shrbimit shtetror u liberalizua, duke kaluar n tregun privat stafin e tij. Me ertifikimin e majit 2012, jan 117 prmbarues privat t ertifikuar prball 67 prmbaruesve shtetror. Raporti i tyre sht 64 % me 36 % n favor t shrbimit prmbarimor privat. Megjithat, sistemi prmbarimor privat sht n hapat e para dhe duhet konsoliduar q t veproj n mnyr uniforme n tre drejtime: (i) n drejtim t trajnimit t tyre; (ii) n drejtim t monitorimit dhe kontrollit; dhe (iii) n drejtim t prdorimit t sistemit elektronik t menaxhimit t shtjeve ALBIS. Nga analizimi i vendimeve t GJEDNJ, n kuadr t shtjeve q kan si objekt pretendimet e ankuesve shtetas shqiptare pr mosekzekutimin e vendimeve gjyqsore t forms s prer, q lidhen me t drejtat e ish pronarve pr kthimin apo kompensimin e prons n zbatim t ligjit nr. 9235, dat 29.07.2004 Pr kthimin dhe kompensimin e pronave, i ndryshuar sht konstatuar se cnimi i t drejts s prons ndaj subjekteve shqiptare ka ardhur si pasoj e pengesave dhe vshtirsive pr realizimin e procesit t kthimit dhe kompensimit t pronave. Ka nj sr faktorsh 34 q ka ndikuar n m osekzekutimin e vendimeve t brendshme prfundimtare t lidhura si me kuadrin ligjor, ashtu edhe me organizimin institucional dhe strukturor n sektort e kthimit dhe kompensimit t prons, t regjistrimit t pronave dhe n

34

T till faktor jan mungesa e koordinimit ndrinstitucional n qarkullimin e dokumentacionit dhe e ndrveprimit e arkivave t secilit prej tyre, si dhe fragmentarizimi i kuadrit ligjor pr pronat dhe mosprfundimi i procesit t regjistrimit fillestar i pasurive t paluajtshme n t gjith territorin e vendit 22

sigurimin e mjeteve juridike efektive t mbrojtjes, pr rastet e mosekzekutimit t vendimeve prfundimtare gjyqsore.

1.8. Korrupsioni dhe Strategjia Antikorrupsion. Nj nga drejtimet kryesore politike t Qeverisjes aktuale Shqiptare sht lufta kundr korrupsionit. Pr kt qllim Qeveria Shqiptare ka miratuar nj sr dokumentash politik si: Strategjin Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim, Strategjin Ndrsektoriale pr Parandalimin e Luftn Kundr Korrupsionit dhe pr nj Qeverisje Transparente etj. N SKZHI prcaktohet qart sfidat q ka Qeveria Shqiptare n luftn kundr ktij fenomeni si dhe prparsit themelore q jan pjes prbrse t Strategjis Ndrsektoriale kundr Korrupsionit. N zbatim t SKZHI-s sht miratuar vendimi i Kshillit t Ministrave nr. 1561, dat 3.10.2008 Pr miratimin e strategjis ndrsektoriale pr parandalimin e luftn kundr korrupsionit dhe pr nj qeverisje transparente, 2008-2013. N kt dokument strategjik prmendet edhe reforma n t drejtn e pronsis. Por kjo strategji ashtu sikurse dhe plani i veprimit ezauron vetm shtjen e reformimit t sistemit t regjistrimit t pasurive t paluajtshme dhe shtje t integritetit t agjencive shtetrore me funksione n t drejtat e pronsis. Rrjedhimisht, Strategjia Antikorrupsion i referohet vetm nnshtjeve t mposhtme: forcimi dhe prmirsimi i ligjit aktual; forcimi dhe plotsimi i kuadrit nnligjor n fushn e regjistrimit t pronave; prmirsimi i statusit dhe trajtimit t punonjsve t ZRPP-s; prfundimi i sistemit t regjistrimit t pasurive t paluajtshme; shtrirja e informatizimit t sistemit; transparenca dhe integriteti n zbatimin e reforms s kthimit e kompensimit t pronave t paluajtshme; transparenca dhe integriteti n zbatimin e reforms s legalizimit t pronave t paluajtshme dhe futja e tyre n qarkullimin ekonomik e civil. mas konkrete e parashikuar n planin e veprimit n zbatim t ksaj strategjie sht Implementimi i Sistemit t Kompjuterizuar t Regjistrimit t Pronave. 1.9. Dixhitalizimi i informacionit t prftuar nga institucionet e t drejtave t pronsis Lufta kundr krimit t organizuar dhe korrupsionit mbeten prparsi absolute, m madhorja e drejtimeve politike t Qeveris Shqiptare. Nj nga masat kryesore pr luftn kundr ktij fenomeni sht dixhitalizimi i shrbimi t sistemit t pasurive t paluajtshme dhe i shrbimeve t tjera dhe aksesi i publikut n to. Marrja e ksaj mase lidhet me shqetsimin e vazhdueshm t mungess n dokumentacionin e pronave, mosrakordimet n harta dhe proceset gjyqsore. Me sistemin e ri t dixhitalizimit do t arrihet nj cilsi m e lart n regjistrimin e gjith dokumentacionit mbi pronn. Pr rrjedhoj dhe zhvillimi i nj softare-i t prshtatshm krijon lehtsi pr t tr
23

prdoruesit, n radh t par pr punonjsit e organeve shtetrore q punojn me kt dokumentacion, si edhe pr publikun. Aktualisht, dixhitalizimi ka prfunduar n institucionin e ALUIZNI-t, por po punohet q publiku t ket akses. Ndrsa n sistemin e regjistrimit t pasurive t paluajtshme dixhitalizimi sht n proces. Dixhitalizimi i sistemit t regjistrimit t pasurive t paluajtshme pritet t siguroj nj sistem t plot, pr nj aplikim t vetm nga burime t ndryshme informacioni, por dhe pr prpunimin e t dhnave, si gjat regjistrimit fillestar ashtu edhe gjat pasqyrimit t transaksioneve t mvonshme (arkiva, kartela e pasuris s paluajtshme dhe harta treguese e regjistrimit, si n letr edhe dixhitale). Edhe n AKKP, sistemi i dixhitalizmit t arkivs lidhur me vendimet e marra n vite nga Komisionet e Kthimit dhe Kompensimit t Pronave ish-pronarve si edhe AKKP-s sht n proces. Ky proes synon t pasqyroj n formatin dixhital jo vetm vendimet por dhe pozicionin gjeografik t pasuris n hartn kadastrale prkatse t zons. 1.10. Planifikimi Kombtar i Territorit Procesi i planifikimit t territorit n Republikn e Shqipris rregullohet nga legjislacioni n fuqi35, i cili prcakton shprehimisht 5 autoritete prgjegjse n nivel kombtar dhe vendor, pr shtjet e planifikimit t territorit36. Agjencia Kombtare e Planifikimit t Territorit sht krijua n vitin 200937 dhe filloi funksionimin n mars t vitit 2010. AKPT-ja sht agjencia prgjegjse q siguron zbatimin e strategjis kombtare, nprmjet koordinimit t t gjitha niveleve qeverisse, n prputhje me legjislacionin dhe sipas praktikave m t mira ndrkombtare. AKPT-ja sht pik referimi pr autoritetet kombtare dhe vendore t planifikimit, profesionistt dhe zhvilluesit, si dhe pr qytetart. Deri m sot AKPT ka realizuar hartimin e akteve t nevojshme nnligjore, rregullore dhe manuale pr planifiminin e territorit n Shqipri. Gjithashtu, jan organizuar trajnime pran njsive t qeverisjeve vendore n lidhje me hartimin e instrumenteve t planifikimit, n zbatim, t ligjit pr planifikimin e territorit 1.11. T drejtat e pronsis dhe perspektiva gjinore

35 36

Ligjin nr. 10119, date 23.04.2099 Per planifikimin e territorit, i ndryshuar dhe akteve nnligjore n zbatim t tij. Autoritetet kombtare t planifikimit jan Kshilli i Ministrave; Kshilli Kombtar i Territorit; Agjencia Kombtare e Planifikimit t Territorit; do ministri, do organ tjetr publik qendror, q ka detyra dhe prgjegjsi n planifikimin e territorit, sipas legjislacionit n fuqi, si dhe do organ tjetr, q sht n varsi t tyre apo t Kshillit t Ministrave, kur i jan deleguar apo nndeleguar detyra e prgjegjsi t caktuara pr planifikimin e territorit dhe kontrollin mjedisor.Autoritetet vendore t planifikimit jan bashkia, komuna, qarku. 37 Me vendimin e Kshillit t Ministrave Nr. 1190, dat 13.11.2009, Pr Organizimin dhe Funksionimin e Agjen cis Kombtare e Planifikimit t Territorit. 24

Studime t UNWOMEN tregojn se Shqipria duhet t bj m shum pr t respektuar ashtu si duhet t drejtat pronsore t grave. T dhnat e grumbulluara nga kto studimet tregojn se gjendja e grave n zonat rurale sht m e pafavorshme. Faktort kryesor q kan kontribuuar n kt situat jan njohurit e kufizuara t grave mbi t drejtat e tyre t pronsis, problematikat dhe mangsit n legjislacion (si sht rasti i bashkjetess), pasaktsit n praktikat gjyqsore dhe administrative, si dhe mungesa e monitorimit t zbatimit t ligjit pr respektimin e barazis gjinore. Kjo situat duhet prmirsuar prmes garantimit dhe zhvillimit t t drejtave pronsore t grave. Nevojiten prmirsime n legjislacion, rritje e aksesit t grave n institucionet pr t drejtat e pronsis, monitorimi i zbatimit t legjislacionit, trajnime t stafeve qendrore dhe lokale q merren me t drejtat e pronsis, fushata sensibilizuese pr informimin dhe promovimin e t drejtave t grave. Kto masa do t planifikohen n prputhje edhe me Strategjin Kombtare pr Barazin Gjinore dhe Reduktimin e Dhuns me Baz Gjinore e Dhuns n Familje38 dhe planin e saj t veprimit.

38

Miratuar me VKM nr. 573 dt. 16.06.2011 25

KAPITULLI II: Vizioni dhe qllimet strategjike

Vizioni

N nj rend shoqror t lir, t zhvilluar dhe demokratik prona konsiderohet si nj nga t drejtat themelore t njeriut. Zgjidhja e shtjeve t prons do t jet nj garanci pr vnien n vend t padrejtsive t s kaluars, duke respektuar kt t drejt pr do individ dhe familje shqiptare, si dhe pr personat juridik. Bazuar n arritjet e deritanishme dhe potencialet e rritjes s vendit, n prputhje me vizionin e prcaktuar n Strategjin Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim, Strategjia Ndrsektoriale e Prons prcakton vizionin e mposhtm pr vitet e ardhshme:
Shqipria do t jet nj vend i zhvilluar dhe shtet evropian i konsoliduar i s drejts, i aft pr t garantuar edhe n praktik t drejtn e pronsis, si nj prej t drejtave themelore t njeriut, e siguruar prmes nj sistemi t rregulluar e t harmonizuar t pasurive t paluajtshme, q ofron tituj pronsie t qart e t sigurt pr kdo.

Trajtimi i shtjeve t prons do t udhhiqet nga parimet kushtetuese q kan t bjn me sigurin juridike, interesin publik, shprblimin e drejt, si dhe nga parimet e drejtsis (ndershmris dhe barazis), t proporcionalitetit dhe t shtetit social, n prputhje me standartet demokratike t parashikuara n Kushtetut dhe n Konventn Evropiane pr t Drejtat e Njeriut. Vizioni do t materializohet nprmjet disa qllimeve strategjike, t cilat kan n themel reformimin e agjencive dhe proceseve mbi t drejtn e pronsis. Qllimet strategjike do t zbrthehen n politika reformuese pr t ofruar sigurin dhe qartsin e titujve t pronsis. Kto politika do t jen m t harmonizuara, t t koordinuara dhe t planifikuara n nivel strategjik. Shtyllat baz do t jen dixhitalizimi i informacionit dhe transparenca e veprimtaris, saktsia e veprimeve juridike dhe vendimeve q do t ndrmarrin agjencit shtetrore t ekzekutivit, por edhe gjykatat, ndjekja e proceseve prmes koordinimit ndrinstitucional bashkveprues me role dhe prgjegjsi t ndara, thjeshtim i procedurave administrative dhe gjyqsore, decentralizimi i kompetencave dhe respektimi i planifikimit t territorit, analiza t vijueshme t problematikave q hasen, monitorimi i vazhdueshm i zbatimit t ligjit dhe rishikimi i harmonizuar i legjislacionit. Zbatimi i qllimeve strategjike dhe i politikave prbrse t tyre do ti nnshtrohen vazhdimisht procesit t konsultimeve, jo vetm nga institucionet shtetrore, por edhe konsultimeve dhe asistencs s partnerve ndrkombtar dhe grupeve t interesit. Do t prfundoj reformimi i ZRPP-s, si institucioni q regjistron titujt e pronsis dhe pasurit e paluajtshme, n drejtim t organizimit dhe t funksionimit t saj, pr ta shndrruar at n nj organizm t orientuar drejt shrbimit cilsor dhe efektiv pr klientin. Ky transformim do t bazohet n Planin konkret t Biznesit dhe strategjin afatmesme q do t prcaktoj vizionin e ardhshm, prioritetet dhe nivelin e nevojshm t investimeve. Procesi i regjistrimit sistematik fillestar n rang kombtar do t prfundoj brenda vitit 2013, n baz t kufijve administrativ t prcaktuar. Gjithashtu do t krijohet nj regjistr elektronik publik i pasurive t paluajtshme.
26

Regjistri elektronik i pasurive t paluajtshme do t krijohet prmes aktiviteteve t mirkoordinuara, duke shfrytzuar maksimalisht jo vetm kapacitetet vendase dhe burimet buxhetore, por edhe asistencn e projekteve ndrkombtare n proces. Proesi i dixhitalizimit t informacionit t ZRPP-s do t jet gradual, fillimisht me zonat kadastrale t Tirans, Durrsit dhe Elbasanit, pr t vijuar me t gjitha zonat e tjera. N kt kontekst, shtyll baz do t jet dixhitalizimi i informacionit q krijon dhe shprndan ZRPP-ja, jo vetm si tipar modernizues i shrbimit, por edhe si premis pr shrbime transparente. Rezultat i ksaj reforme do t jet jo vetm komunikimi online dhe eleminimi i mbivendosjes s titujve, por mbi t gjitha siguria dhe qartsia e titujve t pronsis q regjistrohen dhe lshohen nga ZRPP. Gjithashtu, sistemi dixhital i ZRPP-s do t ndrlidhet edhe me bazat e tjera elektronike t t dhnave shtetrore. Reforma e par n kt drejtim i prket shrbimit noterial, duke e shndrruar at n one stop shop. Kjo reform ka filluar n Tiran, Durrs dhe Elbasan dhe shum shpejt do t shtrihet n t gjith territorin e vendit. Gjithashtu, nn kt vizion do t adresohet n mnyr prfundimtare shtja e njohjes, kthimit dhe kompensimit t pronave pr subjektet e shpronsuara. Brenda vitit 2014 do t finalizohet procesi administrativ i shqyrtimit pr rreth 7000 dosjet e mbetura, nprmjet rishikimit dhe miratimit t procedurave t thjeshtuara pro forma dhe prima facia. Kto ndryshime do te shoqrohen edhe me monitorimin e zbatimit te ligjit ne gjykata nprmjet ushtrimit te inspektimeve tematike nga MD pr t verifikuar rastet e mbivendosjes ne afat te krkesave te reja. Paralelisht, do t punohet pr evidentimin e t gjitha detyrimeve q ka shteti pr subjektet e shpronsuara n funksion t dhnies prparsi t rasteve urgjente, sipas rekomandimeve t organizmave t Kshillit t Evrops. Nga ana tjetr, ky evidentim do ti shrbej edhe krijimit t nj skeme prfundimtare kompensimi t plot brenda vitit 2013. Kompensimi n vler t plot i prons tek pronari i ligjshm me qllim rehabilitimin trsisht t pasojave t veprimeve t padrejta sht sfida q qeveria shqiptare do t prballoj dhe elsi i suksesit pr garantimin e t drejts s pronsis. Krijimi i skems efektive t kompensimit do t bazohet n nj analiz t kujdesshme t inventarit t pasurive n pronsi t shtetit. Pik qendrore e ksaj analize do t jet reformimi i metodiks s harts s vlers s pasurive t paluajtshme, pr t nxjerr vlern e pasurive bazuar n vlern reale t tregut. Gjithashtu, do t mbahen n konsiderat edhe shtjet e planifikimit t territorit kombtar, rajonale dhe vendore t zhvillimit, pr t siguruar qndrueshmri dhe zhvillim t tregut t toks. Edhe n kt shtje dixhitalizimi i informacionit dhe prdorimi i hartave t prmirsuara pr regjistrimin e krkesave do t ken vmendjen e duhur, si premis modernizimi dhe saktsie pr informacionin paralelisht me rritjen e transparencs s shrbimit dhe shmangies s korrupsionit. Prsa i prket legalizimit, proceset e ALUIZNI-t do t prmirsohen dhe prfundohen, n mnyr q pasurit t legalizohen dhe t regjistrohen edhe n ZRPP. Pr rreth 80 mij ndrtime t paligjshme, t krijuara pas afatit ligjor t vitit 2006, sht vendosur q ndrtimet e gjendura n zonat ku planet urbanistike/territoriale jan miratuar do t legalizohen, ndrsa ndrtimet e tjera do t prishen. Parandalimi i ndrtimeve t reja t paligjshme do t mbshtetet me prfundimin e planeve rregulluese, me procedura m t hapura dhe m efiente pr dhnien e lejeve, duke prfshir edhe nj regjistr t veant n ZRPP pr regjistrimin e lejeve t ndrtimit dhe pr forcimin e kontrollit dhe t procesit t prishjes.
27

N vijim, ekzekutimi efektiv dhe pa barriera i vendimeve gjyqsore dhe titujve ekzekutiv q kan t bjn me pronn, konsolidimi i performancs s shrbimit prmbarimor gjyqsor shtetror dhe privat, konsolidimi i sistemit gjyqsor dhe finalizimi i t gjitha proceseve t prkohshme t prons jan sfida t tjera, q parashikohet t realizohen n nj periudh afatmesme dhe afatgjat. Tek proceset e prkohshme kan rndsi t qensishme procesi i legalizimit t ndrtimeve informale dhe procesi i lirimit t banesave. Legalizimi i ndrtimeve informale do t prshpejtohet nprmjet zbatimit t procedurave t reja t decentralizimit t kompetencave. Gjithashtu, do t bashkpunohet me organet e qeverisjes vendore pr zbatimin korrekt t legjislacionit q parandalon ndrtimet e reja informale. Ndrsa procesi i lirimit t banesave do t vijoj me programet e strehimit social, si dhe me identifikimin e mjeteve nxitse n prputhje me jurisprudencn e Gjykats Kushtetuese nn parimin e shtetit social, duke siguruar q grupet vunerabl t marrin mbshtetjen e nevojshme dhe q standardet ndrkombtare t respektohen. Vizioni qeveritar pr reformimin e t drejtave t pronsis, do t mbaj n konsiderat t veant edhe zbatimin efikas t legjislacionit pr mbrojtjen e investimeve t huaja, tek t cilat, padyshim krahas mbrojtjes s posame shtetrore, do t ndikojn edhe masat e tjera pr sigurin dhe qartsin e titujve t pronsis. Teknologji e re do t futet pr t prmirsuar aksesin dhe menaxhimin e informacionit. Dixhitalizimi i informacionit pr t drejtat e prons sipas Infrastrukturs Kombtare t t Dhnave Gjeohapsinore dhe standardeve t sistemeve t informacionit gjeografik (GIS), si dhe zhvillimi i procedurave t aplikimit elektronik (e-shrbimeve) do t jen elementt thelbsore pr shrbime publike t shpejta, t besueshme, q jan t lira nga ndikimi t paligjshm. Administrimi dhe menaxhimi i mir i t dhnave gjeohapsinore mund t prdoret, gjithashtu, n fusha t tjera si planifikimi i territorit, infrastruktura, taksat, prdorimi i toks, menaxhimi i burimeve natyrore dhe aplikimi i standarteve t tjera IKDhGj/GIS, dhe mund t zhvillohen n prputhje me Strategjin Ndrsektoriale t Shoqris s Informacionit dhe standartet e direktivs INSPIRE.T gjitha politikat dhe aktivitetet do t monitorohen nga strukturat e planifikuara posarisht nga kjo Strategji si pjes e mekanizmit monitorues, t cilat jan: (i) Grupi Ndrinstitucional i Puns; (ii) Grupi Kshillimor39 dhe (iii) Drejtoria e Koordinimit t shtjeve t Pronsis. Kjo e fundit, do t monitoroj dhe koorkdinoj n mnyr t vazhdueshme veprimtarit e parashikuara n Strategjin e Prons. Qllimet strategjike

N terma konkret, vizioni qeveritar mbi t drejtat e pronsis do t realizohet nprmjet qllimeve strategjike, t cilat mbajn n konsiderat tipologjin e shtjes, duke br dallimin mes proceseve t prkohshme (kthim kompensimin e pronave; vlefshmrin e titujve t pronsis ose legalizimin e ndrtimeve informale) dhe proceseve t prhershme (regjistrimi i pasurive t paluajtshme dhe zbatimi i vendimeve gjyqsore), n mnyrn e caktimit t masave dhe parimeve prkatse pr adresimin e tyre. Qllimet strategjike, n mnyr t prmbledhur konsistojn n:
39

Shih Kapitullin V 28

1.

2.

3.

4.

5.

Prfundimi 100% i regjistrimit fillestar sistematik kombtar brenda vitit 2013, krijimi i regjistrit elektronik publik t pasurive t paluajtshme t konsoliduar dhe prmirsimi i funksioneve t ZRPP-s. Prfundimi 100 % i proceseve t prkohshme t nivelit kombtar; i njohjes s pronsis s subjekteve t shpronsuar brenda 2014; i lirimit t shtpive t ish-pronarve brenda vitit 2017; i legalizimit t ndrtimeve informale brenda vitit 2013, si dhe i verifikimit t titujve t pronsis brenda vitit 2013; Krijimi i nj skeme efektive unike kompensimi brenda vitit 2013 dhe fillimin e zbatimit t saj bazuar n nj fond fizik dhe financiar t konsoliduar pr subjektet e shpronsuara edhe nprmjet reformimit t metodiks s vlersimit t pronave t paluajtshme sipas vlers s tregut dhe n procesin e inventarizimit t pronave shtetrore. Forcimi i sistemit t t drejtave t pronsis dhe mbrojtjes t tyre deri n fazn e ekzekutimit sipas standardeve t GjEDNj-s n prputhje me Strategjin Ndrsektoriale t Drejtsis, me qllim rritjen e siguris mbi pronn e fituar me ligj dhe t investimeve mbi t, si dhe t dinamizmit t tregut t toks brenda vitit 2020; Modernizimi dhe prmirsimi i informacionit, nprmjet dixhitalizimit 100% t sistemeve q kan informacion pr pasurit e paluajtshme, prfshir hartat, sipas standardeve t direktivs INSPIRE, n funksion t prfitimit nga kapacitetet e IKDhGJ, deri n vitin 2020.

Qllimet e msiprme strategjike do t prshkohen edhe nga parimi i qeverisjes s mir, prmes lufts ndaj korrupsionit dhe fenomeneve t tjera negative q pengojn zhvillimin e integrimin e vendit dhe garantimin e funksionimit t shtetit t s drejts. Ky parim sht gjithprfshirs tek qllimet sepse prbn premis baz pr shrbim cilsor ndaj qytetarit dhe rritjen e besimit publik tek autoritetet shtetrore. Qndrimi qeveritar kundr korrupsionit dhe fenomeneve t tjera negative jan trajtuar n Strategjin qeveritare Anti-Korrupsion, e cila prfshin prmirsimin e kuadrit ligjor pr t ndaluar konfliktin e interesave, deklarimin e pasurive etj., si dhe forcimin e mekanizmave t kontrollit (inspektoratet). Prve ksaj, kjo strategji siguron mjete t tilla si komunikim dhe akses m t mir mes agjencive shtetrore dhe bazave t t dhnave t tyre, dhe lejon sistemet elektronike t reduktojn kontakt e qytetarve me zyrtart q merren me shtjet e prons. Nga ana tjetr, prioritetet strategjike do t prshkohen nga perspektiva gjinore pr t mundsuar aksesin e grave dhe kontrollin e tyre mbi burimet produktive dhe ekonomike n funksion t fuqizimit t tyre. Shqipria sht pal n Konventn Ndrkombtare pr t Drejtat Ekonomike, Sociale dhe Kulturore dhe i Konvents CEDAW. Kjo Konvent dhe Rekomandimi i Prgjithshm 21 i Komitetit t CEDAW mbi Martesn dhe Marrdhniet Familjare garantojn t drejtat e grave pr t marr pjes dhe pr t prfituar mbi baza t barabarta me burrat, duke vn theks t veant tek e drejta e grave pr t zotruar, menaxhuar, gzuar dhe disponuar prona. Kjo e drejt, si ka nnvizuar Komiteti sht thelbsore pr t drejtn e nj gruaje pr t gzuar pavarsi financiare dhe sht kye pr aftsin e saj pr t siguruar mjetet e jetess dhe strehim, si dhe ushqyerje t mjaftueshme pr vete dhe familjen e saj

29

KAPITULLI III: Politikat

N kt kapitull do t trajtohen politikat kryesore q do t ndrmerren pr zbrthimin e qllimeve strategjike bazuar n vizionin e prcaktuar. Prcaktimi i politikave nuk bazohet vetm n renditjen e thjesht t tyre, por edhe n harmonizimin e politikave kryesore me njra-tjetrn, si edhe lidhja e tyre pr arritjen e qllimeve strategjike t prcaktuara. Nse nj politik e veant nuk sht prcaktuar ende plotsisht, strategjia do t prfshij referenc pr zhvillimin e ardhshm t ksaj politike, bazuar n informacion t sakt dhe t mjaftueshm, prmes nj procesi t hapur konsultimi. N kt kontekst nj rol vendimtar ka Drejtoria e re e Koordinimit t shtjeve t Pronsis, e cila me ligj, i jepet funksioni i koordinimit dhe monitorimit t politikave q lidhen me njohjen, kthimin e kompensimin e pronave, regjistrimin e titujve t pronsis, si dhe me analizimin e prmirsimin e legjislacionit n fuqi. Politikat dhe zbatimi i programeve do t hartohen nprmjet nj procesi q siguron t drejtat e pronsis me qllim zhvillimin efikas dhe t qndrueshm t prons, pa dmtuar mjedisin, dhe n interes t publikut t gjer. Ato do t synojn krijimin e procedurave ligjore t drejta dhe transparente pr pronsin e prons dhe planeve hapsinore n mnyr t integruar, n funksion t privatizimit t prons shtetrore si dhe pasurive t paluajtshme n trsi, sipas parimit t shtetit t s drejts. Midis tyre, do t ket procese t veanta q ZRPP-ja t regjistroj tituj t sigurt e t qart, me forc ligjore pr t garantuar pronn nprmjet zbatimit t ligjit. N funksion t ktyre qllimeve, politika pr regjistrimin e pasurive t paluajtshme dhe ZRPP, sht ta reformoj at n drejtim t organizimit dhe t funksionimit t saj, pr ta shndrruar at n nj institucion t orientuar drejt shrbimit cilsor dhe efektiv pr klientin. Miratimi i ligjit nr. 33/2012 , si kuadr ligjor/regullator pr kt politik, ka iniciuar procesin e transformimit t ZRPP-s n institucion me vetfinancim, me nj bord mbikqyrs, i cili ndihmon dhe mbikqyr transformimin dhe administrimin efektiv n t ardhmen. Transformimi i mtejshm i ZRPP-s do t bazohet n nj Plan Biznesi t miratuar dhe n nj Strategji afatmesme, q do t finalizohet brenda vitit 2012. Gjithashtu, do t ndrmerren programe pr prfundimin e procesit t regjistrimit sistematik fillestar n rang kombtar brenda vitit 2013, duke prfshir edhe prcaktimin prfundimtar t kufijve administrative pr ato zona kadastrale ku qartsimi sht i nevojshm. Prfundimi i regjistrimit t par sht ndoshta hapi m i rndsishm pr prmirsimin e t drejtave pronsore dhe pika nga e cila do t fillojn reformat e tjera. Ligji nr. 33/2012 prmban dispozita n lidhje me bazn ligjore pr prfundimin e regjistrimit t par, q do t lehtsoj regjistrimin e qart t titujve t pronsis dhe parashikime pr azhurnimin dhe prmirsimin e t dhnave ekzistuese t ZRPP-s. Miratimi i akteve nnligjore sht nj prioritet pr vitin 2012. Reforma, gjithashtu, prfshin krijimin e regjistrit elektronik publik t pasurive t paluajtshme nprmjet dixhitalizimit t informacionit q krijon dhe shprndan ZRPP-ja. Ky informacion do ti shrbej jo vetm eficencs n shkmbimin e t dhnave midis shtetit dhe klientit, por edhe kontrollit t tyre nprmjet krijimit t nj portali online ku klientt do t ken akses t drejprdrejt dhe do t mund t kontrollojn t dhnat dhe statusin e trajtimit t krkesave t depozituar pran
30

zyrave t regjistrimit. Kto politika do t frymzohen nga parimi i transparencs, i lufts kundr korrupsionit dhe parimi i modernizimit t biznesit. Lidhur me kthimin dhe kompensimin pr subjektet e shpronsuara, politika reflekton vizionin dhe prioritetin qeveritar pr finalizimin e procesit t njohjes s pronsis subjekteve t shpronsuara brenda vitit 2014 dhe fillimin e zbatimit t nj skeme solide kompensimi t plot. Kjo skem kompensimi do t hartohet dhe miratohet brenda vitit 2013 prmes nj politike shumplanshe q lidhet me nxjerrjen e faturs dhe detyrimeve q ka shteti ndaj subjekteve t shpronsuara, sikundr edhe nj rishikim i opsioneve dhe zgjidhjeve t mundshme. Fatura financiare dhe opsionet prkatse do t nxirren dhe vlersohen nga dixhitalizimi trsor i regjistrit kombtar t pasurive t paluajtshme, prfundimi i krkesave administrative me an t procedurave t thjeshtuara pro forma dhe prima facia, prdorimi i teknologjis s prditsuar dhe hartat pr t identifikuar pozicionin gjeografik t krkesave n lidhje me t drejtat origjinale t pronsis, njoftimi publik i lists s t gjitha vendimeve t AKKP-s ndr vite, t konsoliduara me ecurin e tyre n gjykata, reklamimi i rezultateve t lists nga publiku dhe shqyrtimi i ankesave t mundshme mbi listn, reformimi i harts s vlers sipas tregut, plotsimi dhe konsolidimi i fondit fizik t kompensimit me procesin integrues t planifikimit t territorit dhe prllogaritja e vlers s kompensimit fizik dhe detyrimeve ekzistuese gjat periudhs 1993-2012. Kjo fatur dhe analiza e opsioneve do ti shrbej miratimit t nj skeme kompensimi t prshtatshme n afate kohore dhe n funksion t kompensimit t plot t subjekteve t shpronsuara. N lidhje me politikn e lirimit t objekteve nga banort aktuale n favor t subjekteve t shpronsuara, sht parashikuar nj program i veant pr strehim social, n prputhje me jurisprudencn e Gjykats Kushtetuese dhe standardet ndrkombtare, nn parimin e shtetit social, duke u kujdesur pr t mbrojtur grupet vulnerabl. Qeveria, gjithashtu, ka vendosur t prfundoj plotsimin e dokumentacionit t pronsis mbi tokn bujqsore dhe t rishikoj plotsisht titujt e pronsis pr t identifikuar ndonj abuzim t ndodhur Si pjes e ksaj politike kuadri ligjor s fundmi ka ndryshuar, duke prmirsuar kriteret pr vlefshmrin e titujve t pronsis, kontrollin e procesit pr t siguruar pajtueshmrin me ligjin, si dhe plotsimin e dokumentacionit t nevojshm ligjor pr qllime t regjistrimit. Hartimi i mtejshm i akteve nnligjore dhe zbatimi i tyre do t ndihmoj pr t prfunduar kt proces t prkohshm dhe do t lejoj futjen n treg t toks, me tituj t qart pronsie, mundsin e pronarve pr t prdorur t drejta t plota t pronsis si dhe pr t prfituar nga projektet pr zhvillimin bujqsor. Me qllim prfundimin e procesit t legalizimit, do t kryhet nj rishikim i legjislacionit pr t prmirsuar performacn e ALUIZNI-t dhe pr t prfunduar procesin e legalizimit, duke prfshir edhe regjistrimin e ndrtesave/parcelave t toks n ZRPP. Rishikimi i legjislacionit do t reflektoj edhe politikn pr 80 000 ndrtimet e paligjshme t krijuara pas afatit ligjor me qllim q ndrtesat e gjendura n zonat ku planet urbanistike/territorial jan miratuar t legalizohen dhe t integrohen me territorin urban. Parandalimi i ndrtimeve t paligjshme n t ardhmen do t mbshtetet me ingetrimin e planeve rregulluese, me procedurat m t hapura dhe m efektive t lejeve t ndrtimit, duke prfshir edhe nj regjistr t veant n ZRPP pr regjistrimin e lejeve t ndrtimit, si dhe me forcimin e proceseve t kontrollit dhe t prishjes.
31

Lidhur me forcimin e sistemit t t drejtave t pronsis dhe mbrojtjes s tyre deri n fazn e ekzekutimit, politikat jan prcaktuar n prputhje me VKM-n nr. 350/2011 Pr miratimin e planit t veprimit pr zgjidhjen e problematiks s shtjeve t pronsis, e identifikuar n Memorandumin e Komitetit t Ministrave t Kshillit t Europs. Do t ndrmerret politik e veant pr reduktimin e mbingarkess s gjykatave dhe zvarritjeve t shtjeve gjyqsore mbi shtjet e vendimeve administrative t AKKP-s. Kjo politik do t realizohet me disa aktivitete, midis t cilave jan reformimi i Kodit t Procedurs Civile pr shqyrtimin e shpejt t ktyre shtjeve, njoftimin on-line t palve, rritjen e prdorimit t teknologjis pr komunikimin dhe shkmbimin e informacionit dhe pr gjykimin me gjyqtar t vetm t ktyre shtjeve. N lidhje me planifikimin e territorit. AKPT-ja do t hartoj dhe/ose bashkrendoj procesin e harmonizimit pr prgatitjen e akteve ligjore dhe nnligjore n fushn e planifikimit t territorit n Shqipri n prputhje me legjislacionin n fuqi si dhe dokumentet strategjik t AKPT-s. AKPT-ja do t mbshtes, msoj, trajnoj dhe/ose bashkrendoj autoritetet vendore dhe kombtare t planifikimit pr t zbatuar rolin e tyre n planifikimin e territorit dhe kontrollin e zhvillimit, n prputhje me legjisalcionin n fuqi. Gjithashtu, AKPT-ja do t forcoj kapacitetet institucionale dhe organizative t saj pr t vepruar si institucioni kryesor i planifikimit t territorit n Shqipri. Kjo politik do t mbshtes finalizimin e planifikimit territorial pr gjith vendin. Referuar politiks s qeveris pr t prdorur teknologji t prmirsuar, pr t harmonizuar legjislacionin me direktivn INSPIRE, miratuar me VKM nr. 144, dat 22.02.2012 Pr krijimin e infrastrukturs kombtare t t dhnave gjeohapsinore, Ministria e Inovacionit, Teknologjis s Informacion dhe Komunikimit ka prgatitur draftligjin Pr organizimin dhe funksionimin e infrastrukturs kombtare t t dhnave gjeohapsinore n Republikn e Shqipris. Pikat kryesore q adresohen n kt draft jan: 1. Ndrtimi i infrastrukturs kombtare t t dhnave gjeohapsinore (IKDhGj ) duke parashikuar rregulla baz pr krijimin , azhurnimin dhe menaxhimin 2.Ndr-lidhja midis grupeve dhe shrbimeve pr IKDhGj 3. Shkmbimi i t dhnave n mes t autoriteteve publike dhe 4. Aksesi i publikut n IKDhGj. Me miratimin e ktij ligji, do t krijohet Autoriteti Kombtar pr IKDhGj, q do t prcaktoj standardet pr institucionet e tjera pr krijimin dhe prdorimin e hartave. Nj nga qllimet e ktij autoriteti sht q t krijoj nj baz t dhnash hartash nga institucione t ndryshme q merren me shtjet e pronsis dhe t lejoj prdorimin e prbashkt dhe prmirsimin e t dhnave. Harmonizimi i prgjithshm i legjislacionit t t drejtave t pronsis dhe konsolidimi i institucioneve q merren me shtjet e pronsis do t bhet brenda afateve t prcaktuara qart n funksion t zbatimit t qllimeve dhe objektivave t parashikuar n kt strategji. Ministria e Drejtsis dhe institucionet prkatse do t rishikojn dhe analizojn legjislacionin q lidhet me pronsin brenda 2013 dhe do t draftojn amendamentet pr t prmirsuar sigurin e t drejtave pronsore dhe pr t eliminuar mbivendosjet dhe kontradiktat, ndrsa ndryshimet e nevojshme pr t prmirsuar proceset urgjente t regjistrimit, rikthimit/kompensimit dhe legalizimit do t prfundojn brenda vitit 2012. Gjithashtu, pas prfundimit t programeve dhe afatet e prcaktuara n kt strategji, numri i institucioneve q merren me pronn do t analizohet me qllim
32

optimizimin e funksioneve t tyre dhe reduktimin e natyrshm t agjencive me status t prkohshme (AKKP, ALUIZNI, KQT) dhe lnien e strukturave institucionale m efikase, prgjegjse pr pronn e paluajtshme. Aktualisht, koordinimi nprmjet Drejoris s re t Koordinimit t shtjeve t Pronsis midis institucioneve dhe struktura pr raportimin dhe monitorimin e ngritur pr implementimin e ksaj strategjie do t ndihmojn pr t siguruar nj mnyr m efikasse pr t punuar. Przgjedhja e ktyre politikave ka ndjekur metodologjin SMART duke u bazuar n objektiva Specifike, t Matshme, t Arritshme dhe t Prcaktuara pr t mundsuar njkohsisht edhe monitorimin efikas t tyre bazuar n indikatort dhe rezultate t prekshme. Indikatort e politikave q do t masin prmbushjen e qllimeve strategjike jan prcaktuar t orientuara drejt rezultatit t tyre dhe i prkasin kategorive t indikatorve strukturor (miratime ligjesh), procesual (t masave ekzekutive) dhe rezultativ (t qllimit final t prioritetit strategjik): 1. Qllimi strategjik: Prfundimi 100% i regjistrimit fillestar sistematik kombtar brenda vitit 2013, krijimi i regjistrit elektronik t pasurive t paluajtshme dhe prmirsimi i funksionimit t ZRPP Objektivi specifik 1.1: Fuqizimi i regjistrit elektronik publik kombtar t pasurive t paluajtshme t ZRPP-s pr ta shndrruar shrbimin e ofruar ndaj publikut n efektiv, cilsor dhe t shpejt, si dhe prfundimi i regjistrimit t plot fillestar sistematik kombtar brenda vitit 2013, sipas prioriteteve t Taks Forcs s kryesuar nga Kryeministri: i. Kalimi i ZRPP-s n nj form rregullimi me vetfinancim t orientuar drejt shrbimit dhe forcimi i kapaciteteve administrative t saj; ii. Krijimi i nj sistemi elektronik t regjistrimit t pasurive t paluajtshme pr transmetim dhe kontroll t t dhnave online, si dhe ndrlidhja e tij me bazat e tjera t t dhnave shtetrore online n funksion t nj protali online t krkesave pr shrbime; iii. Krijimi i nj sistemi q lejon prmirsimin dhe prditsimin e vijueshm t t dhnave q administron ZRPP; iv. Prfundimi i procesit t regjistrimit fillestar t pasurive t paluajtshme brenda vitit 2013, bazuar n kufijt e prcaktuar administrative; v. Rritja vijimsisht e cilsis, transparencs dhe efektivitetit n kryerjen e shrbimeve; rritja e profesionalizmit t stafit; fuqizimi i etiks profesionale dhe parandalimi i konfliktit t interesave. vi. Respektimi si dhe promovimi i barazis gjinore, n procesin e regjistrimit t pronave. 2. Qllimi strategjik: Prfundimi 100 % i proceseve t prkohshme t nivelit kombtar: i njohjes s pronsis s subjekteve t shpronsuar brenda vitit 2014, i lirimit t shtpive t ish-pronarve brenda vitit 2017; i legalizimit t ndrtimeve informale brenda vitit 2013, si dhe i verifikimit t titujve t pronsis brenda vitit 2013.

33

Objektivi specifik 2.1: Finalizimi 100 % nga AKKP-ja brenda 2014 i procesit t njohjes s pronsis s subjekteve t shpronsuar, pr rreth 7000 dosje q kan mbetur pa u trajtuar pr kdo, duke prfshir edhe komunitetet fetare. i. ii. Rishikimi i legjislacionit q AKKP-ja t zhvilloj procedura m t prshpejtuara pr prfundimin e procesit administrativ t njohjes s pronsis brenda vitit 2012; Prfundimi i procesit administrativ t njohjes s pronsis nga AKKP brenda 2014.

Objektivi specifik 2.2: Prfundimi i procesit t lirimit t shtpive t ish pronarve brenda vitit 2017, duke aplikuar pr personat kredit e buta ashtu si parashikon ligji: i. Prmirsimi i kuadrit ligjor t zbatueshm pr lirimin e shtpive t ish pronarve dhe krijimi i nj plani efektiv me afate dhe burime financiare t prcaktuara pr ofrimin e ndihms s nevojshme, sidomos pr personat vulnerabl; Zgjidhja prfundimtare e shtjes s lirimit t banesave nga familjet qiramarrse dhe strehimi i ktyre familjeve me skem subvencionimi bazuar n parimin e shtetit ligjor social dhe jurisprudencn e Gjykats Kushtetuese, duke pasur prioritet trajtimin me kredi t grave qiramarrse kryefamiljare dhe t veja.

ii.

Objektivi specifik 2.3: Finalizimi 100 % nga ALUIZNI i procesit t legalizimit t 270 592 t ndrtimeve pa leje brenda vitit 2013. i. Prfundimi i procesit administrativ t legalizimit bazuar n reformn e decentralizimit brenda vitit 2013, regjistrimi i pasurive t legalizuara n ZRPP dhe mbikqyrja e vendimeve gjyqsore t vendimeve prfundimtare n fazn e ekzekutimit nprmjet nj procesi t koordinuar mes ALUIZNI-t, ZRPP-s dhe AKKP-s; Prdorimi i t dhnave t procesit t legalizimit n funksion t krijimit t nj sistemi t dixhitalizuar t akesueshm pr menaxhimin e t dhnave gjeo-hapsinore dhe inxhinerike t objekteve t legalizuara (Sistem Informacioni Gjeografik), n prputhje edhe me direktivn INSPIRE; Zhvillimi urban i territoreve me ndrtime t legalizuara, prmes asistencs teknike n hartimin dhe zbatimi i politikave t planifikimit hapsinor, nga organet e pushtetit lokal, me qllim integrimin e ktyre territoreve, prmirsimin e kushteve t jetess, krijimin e mundsive pr investim dhe parandalimin e ndrtimeve t ardhshme informale; Prmirsimi i kuadrit ligjor pr procesin e integrimit t ndrtimeve t paligjshme t krijuara pas 2006 dhe pr parandalimin e ndrtimeve t paligjshme n t ardhmen.

ii.

iii.

iv.

Objektivi specifik 2.4: Prfundimi 100% i procesit t shqyrtimit t vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokat bujqsore brenda vitit 2013 dhe konsolidimi vijimsisht i toks bujqsore:

34

i.

ii. iii.

Prmirsimi i kuadrit ligjor t procesit t shqyrtimit t vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokat bujqsore dhe forcimi i bashkrendimit ndrinstitucional n kt proces; Prfundimi i shqyrtimit t vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore brenda vitit 2013; Miratimi dhe zbatimi efektiv i nj Strategjie Kombtare pr konsolidimin e toks bujqsore.

3. Qllimi strategjik: Krijimi i nj skeme efektive unike kompensimi brenda vitit 2013 dhe fillimi i zbatimit t saj bazuar n nj fond fizik dhe financiar t konsoliduar pr subjektet e shpronsuara edhe nprmjet reformimit t metodiks s vlersimit t pronave t paluajtshme sipas vlers s tregut dhe pas kryerjes s inventarit t prons shtetrore. Objektivi specifik 3.1: Hartimi i i skems prfundimtare efektive dhe realiste t kompensimit brenda vitit 2013, prfshir afatet e zbatimit t skems pr kthimin e kompensimin e plot t prons nprmjet konsolidimit t fondit fizik dhe financiar: i. Miratimi i skems prfundimtare efektive dhe realiste t kompensimit brenda vitit 2013 prfshir afatet dhe opsionet pr kompensimin e plot, t drejt dhe prfundimtar t pronave duke u bazuar edhe n parimet e planifikimit urban afatgjat; Ristrukturimi i AKKP-s me qllim prmirsimin e funksioneve pr procesin e kompensimit pas nj analize t funksioneve dhe efiencs s saj; Zgjerimi i burimeve pr konsolidimin e fondit financiar dhe t fondit fizik, n prputhje edhe me planet kombtare/rajonale/vendore t zhvillimit urban.

ii. iii.

Objektivi specifik 3.2: Reformimi i metodiks s vlersimit t pronave t paluajtshme sipas vlers s tregut dhe standardeve t planifikimit e zhvillimit urban, si dhe prllogaritja n vijimsi e detyrimeve financiare t shtetit krahas prllogaritjes s pasurive ekzistuese shtetrore nprmjet inventarizimit t pasurive t paluajtshme shtetrore: i. ii. Prfundimi i rishikimit t metodiks s vlersimit t prons dhe krijimi i sistemit dixhital pr prpilimin e harts s prons me vlerat e reja; Inventarizimi i pasurive t paluajtshme t shtetit, duke identifikuar pasurit me interes publik q duhet t mbeten pron e shtetit, pasurit pr mbrojtjen e mjedisit, pasurit q mund t prdoren pr t nxjerr t ardhura, pasurit pr tu kaluar n fondin fizik pr subjektet e shpronsuara, pasurit pr privatizim dhe pasurit pr ndrtim pr nxitjen e turizmit; Prmirsimi dhe prditsimi i t dhnave pr fondin pyjor dhe kullosor n prputhje me sistemin kombtar t regjistrimit t pasurive t paluajtshme; Prfundimi i transferimit t pronave te njsit e pushtetit vendor, t procedurave t regjistrimit t pronave shtetrore, duke prfshir edhe pyjet e kullotat; Forcimi i bashkrendimit ndrinstitucional bazuar n parimin e konsultimit publik gjat procesit t transferimit t pronave shtetrore pyje dhe kullota n Njsit e Qeverisjes
35

iii. iv. v.

vi. vii. viii.

Vendore dhe regjistrimit t tyre, si dhe gjat privatizimit me objekt evitimin e mbivendosjeve n administrimin e territorit dhe t titujve t pronsis; Zhvillimi i t drejtave t pronsis n zonat me prparsi turizmin, t llojit troje n prputhje me parimet e planifikimit territorial dhe t qllimit t prdorimit efektiv t toks; Reduktimi i fragmentarizimit t pronave pyje dhe kullota, pr t krijuar nj sektor funksional, prfitues dhe konkurrues n treg; Prmirsimi i kuadrit ligjor dhe mekanizmave institucional pr administrimin dhe trajtimin e fondit pyjor dhe kullosor n kushtet e transferimit t prons nga pushteti qendror n at lokal, mbi bazn e parimeve t zhvillimit t qndrueshm, si dhe t rolit parsor q ai ushtron n mbrojtjen e mjedisit.

4. Qllimi strategjik: Forcimi i sistemit t t drejtave t pronsis dhe mbrojtjes t tyre deri n fazn e ekzekutimit t vendimeve gjyqsore dhe administrative prfundimtare, sipas standardeve t GjEDNj-s, n prputhje me Strategjin Ndrsektoriale t Drejtsis, me qllim rritjen e siguris mbi pronn e fituar me ligj dhe t investimeve mbi t, si dhe t dinamizmit t tregut t pasurive t paluajtshme brenda vitit 2020. Objektivi specifik 4.1. Forcimi i sistemit t t drejtave t pronsis prmes lufts ndaj korrupsionit dhe fenomeneve t tjera negative: i. Vlersimi i legjislacionit ekzistues me qllim harmonizimin dhe thjeshtzimin e tij, respektimin e barazis gjinore dhe ndrmarrja e nismave t reja ligjore n fushn e t drejtave t pronsis; Rritja e efektivitetit t agjencive t pushtetit ekzekutiv dhe t gjykatave nn parimin e roleve dhe prgjegjsive t ndara, si dhe prmirsimi i kapaciteteve menaxhuese t agjencive shtetrore sipas praktikave m t mira evropiane.

ii.

Objektivi specifik 4.2: Zbatimin efektiv dhe pa barriera, n koh dhe cilsi t vendimeve prfundimtare, administrative apo gjyqsore, q disponojn t drejta pronsie, sidomos pr subjektet e shpronsuara, nprmjet forcimit t shrbimit prmbarimor privat apo agjencive t tjera private dhe parandalimit t konflikteve pran GjEDNj-s: i. ii. iii. iv. v. vi. vii. Ekzekutimi me prparsi dhe i shpejt i vendimeve pr kthimin ose kompensimin, q kan marr form t prer, sipas detyrimeve t GjEDNj-s; Rritja e qndrueshme e nivelit t ekzekutimit t vendimeve t shtjeve t pronsis konform standardeve evropiane, si dhe prmirsimi i cilsis s shrbimit prmbarimor; Fuqizimi i rolit t shrbimit prmbarimor privat; Konsolidimi i sistemit ALBIS dhe shtrirja e tij pr t gjith sistemin prmbarimor; Garantimi i standardeve kushtetuese prmes rritjes s efektivitetit t pushtetit gjyqsor me efekt prmirsimin cilsor t vendimeve gjyqsore; Prmirsimi i mbikqyrjes s zbatimit t vendimeve prfundimtare; Ulja e numrit t ankimeve prpara GJEDNJ me objekt t drejtat e pronsis.
36

viii. ix.

Reduktimi i mbingarkess s gjykatave dhe zvarritjeve t shtjeve gjyqsore mbi shtjet e vendimeve administrative t AKKP-s nprmjet reformimit t procedurave gjyqsore. Respektimi i t drejtave t barazis gjinore n dhnien e vendimeve pr shtjet e pronsis.

5. Qllimi strategjik: Modernizimi dhe prmirsimi i informacionit, nprmjet dixhitalizimit 100% t sistemeve q kan informacion pr pasurit e paluajtshme, prfshir hartat , sipas standardeve t direktivs INSPIRE, n funksion t prfitimit nga kapacitetet e IKDhGj, deri n vitin 2020 Objektiviteti specifik 5.1: Dixhitalizimi i informacionit mbi t drejtat e pronsis pr nxitjen e zhvillimit kombtar t IKDhGj dhe procedurave elektronike t aplikimit, si element thelbsor pr nj shrbim m t shpejt, m t besueshm, transparent, publik dhe pa influenca t paligjshme n prputhje me Strategjin Ndrsektoriale t Shoqris s Informacionit dhe standardeve t direktivs INSPIRE: i. Prmirsimi i legjislacionit pr krijimin dhe mirfunksionimin e IKDhGjdhe bazave t t dhnave n institucionet menaxhuese t shtjeve t pronsis lidhur me standardet, mbulimin kombtar, komunikimin, aksesin,publikimin, kontrollin,shpeshtsin e raportimit etj; Instalimi i rrjeteve kompjuterike n institucionet me funksione n t drejtat e pronsis, ende t padixhitalizuara; Ndrtimi i nj rrjeti t brendshm t dixhitalizuar intraneti mes Ministris s Drejtsis dhe disa prej institucioneve t varsis q trajtojn t drejtat e pronsis, si dhe Gjykatave n funksion t menaxhimit t integruar t informacionit; Prditsimi i informacionit t AKKP-s me t gjitha aktet administrative apo gjyqsore dhe dixhitalizimi i AKKP-s. Prmirsimi i t dhnave dhe i informacionit hartografik.

ii. iii.

iv. v.

37

KAPITULLI IV: Rrjedhojat pr burimet

N kt kapitull trajtohen n mnyr t prmbledhur referencat q lidhen me nevojat pr prdorimin e burimeve financiare, t nevojshme pr zbatimin e strategjis s reforms n pronsi. N kt kuadr, ashtu si sugjeron dhe metodologjia pr hartimin e strategjive sektoriale/ndrsektoriale, referenca sht kryer me planet buxhetore t planifikuara n SKZHI, si dhe PBA. M konkretisht, procesi afatmesm dhe afatgjat pr planifikimin strategjik, q sht SKZHI, i cili prcakton prparsit dhe synimet strategjike, si dhe PBA-ja q krkon q do ministri t prgatis nj plan trevjear brenda nj tavani shpenzimesh t prcaktuar. Tavanet buxhetore t vitit t par t PBA-s shprndahen me detaje gjat procesit t buxhetit vjetor, q realizohet midis muajve korrik dhe tetor. Gjithashtu, n identifikimin e nevojave pr burime financiare, nj vend t rndsishm do t zn dhe projektet e huaja si dhe detyrimet e dala n kuadr t procesit integrues t Shqipris n Bashkimin Europian. Pas miratimit t strategjis, diskutime t mtejshme do t nevojiten t zhvillohen me donatort lidhur me eficencn e planifikimit dhe t koordinimit t burimeve t nevojshme pr t prfunduar nj reforme t till t gjer n fushn e ndrlikuar t t drejtave pronsore. Si dhe sht br nj praktik e konsoliduar tashm, strategjit sektoriale dhe ndrsektoriale jan n proces rishikimi t vazhdueshm, prmes hartimit do vit t PBA-s, me nj cikl trevjear, tashm deri n vitin 2020. N kt kontekst, Strategjia Ndrsektoriale Reforma n fushn e pronsis dhe Plani i saj i Veprimit do t jen subjekt i vazhdueshm rishikimi dhe do t sigurojn bazn e informacionit pr prcaktimin e tavaneve buxhetore. Gjithashtu, edhe plani i integruar, i cili rifreskohet do vit, do t shrbej si nj baz e mir monitorimi dhe ushqyes pr nevojat pr financime nga buxheti i shtetit apo prmes financimeve t huaja. N dhnien e shifrave t mposhtme, n tabeln nr. 1, i jemi referuar informacionit t siguruar pr tavanet prgatitore t prgatitura nga Ministria e Financs, n kuadr t prgatitjes s PBA-s 2013-2020. Kto t dhna referojn tavanet buxhetore t alokuara prgjat viteve 2011-2020 pr institucionet, si vijon:Sistemi i Ministris s Drejtsis, Ministria e Brendshme, Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave, Ministria e Ekonomis Tregtis dhe Energjetiks, Ministria e Punve Publike dhe Transportit (ALUIZNI; EKB; AKPT), Ministria e Bujqsis, Ushqimit dhe Mbrojtjes s Konsumatorit, Ministria e Kulturs, Rins dhe Sporteve dhe Komisioni Qeveritar i Toks. Gjithashtu, programet buxhetore t institucioneve t siprprmendura prmbajn informacion mbi objektivat dhe aktivitetet e nevojshme q do t kryhen pr realizimin e objektivave madhor t vendosura nga do institucion. Parashikohet q kto dokumente t dorzuara tashm pran Ministris s Financave do t jen subjekt rishikimi t buxhetit. Megjithat, nj pasqyr prmbledhse e projekteve t parashikuara pr do institucion do ti bashkngjitet planit t veprimit t ksaj strategjie si pjes prbrse e ktij dokumenti.
38

Tabela nr. 1 TAVANET PRGATITORE T PBA-S 2011-2020

Emrtimi Viti 2011 Totali i sistemit t Ministris s Drejtsis Ministria e Brendshme (AITTP) Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit Ujrave Ministria e Ekonomise, Tregtis dhe Energjetiks Ministria e Bujqesise, Ushqimit dhe Mbrojtjes se Konsumatorve (KQT40) 2613 Viti 2012 2604 Viti 2013 2115 Viti 2014 2184

Tavanet (n milion lek) Viti Viti Viti 2015 2016 2017 2385 2413 2537

Viti 2018
2661

Viti 2019 2790 27.5 225

Viti 2020

2820 29.5 232

20.6

21.2

22

22.6

23.2

23.9 211. 5

24.7

26.2 218

54.1

308.3

309.1

215.3

215.3

211.5

27.9

28.3

28.3

28

27.5

27

27

28

29

31

6.5

7.4

7.4

40

Kjo pjes buxheti e MBUMK-sw i prket Komisionit Qeveritar t Toks, n nivel qendror 39

Ministria e Punve Publike dhe Transportit (ALUIZNI) 423.4 395.25 405.1 430.5 441.1 452.25 491.22 528.2 543.13 558,65

(EKB) Komisioni Qeveritar i Toks41 TOTAL I+II+III+IV+V+VI+ VII+VIII

53.8 57.7

240 72.6

240 90 3216.5

260 110 3257.8

280 110

300

320

340

360

400

3256.5 3676.15

3489.5 3427.65

3611.42 3801.4

3974.63

4071.5

41

Kjo pjes buxheti figuron si z i veant n buxhetin e Ministris s Brendshme pr komisionet vendore n varsi t prefekturave 40

Gjithashtu, donatort partner t Qeveris Shqiptare, Ministris s Drejtsis dhe ministrive t linjs q trajtojn shtjet e pronsis, prmes zbatimit t projekteve LAMP (Land Administration and Management Project), CARDS, OSBE, BB, FAO etj., do t vazhdojn t luajn nj rol kryesor n financimin e projekteve t nisura apo t planifikuara pr tu financuar. Tabela e mposhtme siguron nj informacion t prmbledhur mbi projektet e financuara si dhe ato t pritshme nga donator partner q operojn n fushn e pronsis. Tabela nr.2 INFORMACION PRMBLEDHS MBI PROJEKTET ME FINANCIM T HUAJ PROJEKTI STATUS Strategjia e Prons Administrimi dhe Menaxhimi i Tokave. LAMP Komponenti A Data e fillimit: 22.02.2007. Projekti pritet t prfundoj m 30 Qershor 2013 pas amendimit t marrveshjes fillestare financiare. Prfitues MD dhe ZRPP Krijimi i Rrjetit GNSS Albpos 22/10/2008 deri 22/06/2011 Prfituesit: MD, ZRPP, MM/Instituti Gjeografik Ushtarak Shqiptar, Universiteti Politeknik i Tirans, Universiteti i Tirans Regjistrimi i pronave t paluajtshme dhe sinjalizimi Rrugor n Zonat Bregdetare firmosur me Memorandumin e Mirkuptimit m 03.04.2009 dhe implementim i kontrats me firmn Tracasa Tetor 2010 dhe pritet t Synon krijimin e nj sistemi kombtar koordinativ t standartizuar nprmjet 16 stacioneve lokale. N pritje t firmosjes se eritifikats prfundimtare pr dorzimin e sistemit tek prfituesi. Ky projekt lidh tre proeset kryesore t reforms s prons n Shqipri: regjistrimin fillestar sistematik t prons s paluajtshme, kthiminkompesimin dhe legalizimin.
41

FINANCIMI

Synohet forcimi i siguris s prons, prmirsimi i planifikimit urban, kontrolli dhe manaxhimi dhe zhvillimi i toks me an t dixhitalizimit t t gjith t dhnave t administruara n zyrn e regjistrimit t pasurive t paluajtshme.

Total: 19.4 milion USD Buxheti (15.1 milion Euro) Banka Botrore Grante: (IBRD/IDA 16.1 milion Suedi 3.33 milion)

Total: 1 161 000 Euro Komuniteti Evropian CARDS 2005

Total: 1 686 000 Euro 1.5 milion Bashkimi Evropian + Donacion i Qeverive Greke, Zvicerane dhe eke.

prfundoj m 31.12.2011

Projekti pilot pr konsolidimin e toks bujqsore n komunn e Trbufit. Prfituesi MBUMK. Projekti i Zhvillimit t Burimeve Natyrore (NRDP) Komponenti A Menaxhimi dhe qeverisja e pyjeve dhe kullotave komunale Data e fillimit 09.06.2005. Data e prfundimit 30.10.2011 Nprmjet Trust Fund Suedi sht miratuar nj financim shtes prej 3.0 milion USD aktiv pr periudhn 2012 - 2013 pr hartimin e planeve t tjera t menaxhimit dhe hartimin e projektit t ri - Projekti i shrbimeve mjedisore n Prfitues MMPAU Projekti i shrbimeve mjedisore n pyje Komponenti Inventari kombtar i fondit pyjor dhe kullosor Vitet 2014 2015 Prfitues MMPAU.

N proces

Projekti FAO 300 mij USD

N kuadrin e prmirsimit t menaxhimit t pyjeve dhe kullotave komunale sht planifikuar prgatitja e 225 planeve t menaxhimit t cilat synojn forcimin e siguris s prons me an t dixhitalizimit t t gjith t dhnave t administruara dhe regjistrimin e tyre n zyrn e regjistrimit t pasurive t paluajtshme.

Total: 19.4 milion USD Buxheti (5.0 milion USD) Kontribut komunitetet 2.2 milion USD Banka Botrore (IBRD/IDA) 7.0 milion USD Bashkfinancim Qev. Suedeze 5.2 milion USD

Synon saktsimin e siprfaqes s fondit pyjor dhe kullosor dhe regjistrimin e saj n kadastr n format t dixhitalizuar (GIS). Ofrimi i asistencs pr Projekti i planifikimit dhe i Agjencin Kombtare t Qeverisjes Vendore Planifikimit t Territorit pr t zhvilluar nj kuadr Prfituesi:Agjencia Kombtare konceptual pr Planin e Planifikimit Territorial Kombtar t Territorit n prputhje me ligjin pr planifikimin e territorit dhe
42

Totali i parashikuar pr komponentin: 1.6 milion USD, parashikuar me financime t huaja.

USAID 10 milion USD pr t gjith projektin

dhe rregulloret zbatuese.

Duhet evidentuar se METE n procesin e privatizimit t prons shtetrore, n zbatim t programit qeveritar mbshtetet edhe n marrveshjet e lidhura me organizatat ndrkombtare konsulente dhe konkretisht me IFC, e cila ka konsultuar qeverin shqiptare dhe METE n vijimsi pr parimet baz mbi ecurin e privatizimit pr sektort strategjik dhe jostrategjik me qllim realizimin me sukses t tyre me ann e marrjes s vlerave optimale nga kto privatizime. N vijim, n prllogaritjen e burimeve financiare t nevojshme pr zbatimin e ksaj strategjie, referenca sht ndaj buxhetit t shtetit t alokuar n PBA 2012-2020 respektivisht pr do institucion, si dhe projekteve me financim t huaj q jan n proces zbatimi apo parashikohet t fillojn zbatimin n periudhn n vijim, t dhna t parashtruara n tabeln nr.1 dhe nr.2 m lart. Gjithashtu, si dhe u prmend m lart, dokumentacioni i PBA-s ndihmon hartimin e plan veprimit q do t shoqroj dokumentin e strategjis s reforms n fushn e pronsis, si pjes prbrse e tij. Parashikohet q do institucion pjesmarrs n hartimin e ksaj strategjie do t plotsoj informacionin e krkuar n funksion t projekteve t identifikuara pr zbatim brenda tavaneve buxhetore t prcaktuara. N kto kushte, shuma e prgjithshme e shpenzimeve e planifikuar pr sistemin e pronave, n buxhetin e shtetit pr vitet 2011 - 2020 sht 35107.7 miliard lek. Pavarsisht shpenzimeve t planifikuara pr sistemin e pronave, mbetet e nevojshme thithja e investimeve nga donatort e sektorit t t drejtave t pronsis, si nj mnyr pr zgjerimin e burimeve financiare. Nga ana tjetr, burimet njerzore jan, gjithashtu, t rndsishme. Burimet njerzore dhe kapacitetet e Ministris s Drejtsis dhe t ministrive t linjs q merren me shtjet e pronsis jan pjes integrale e sistemit administrative t pushtetit ekzekutiv. Nevojat infrastrukturore dhe financiare dhe pengesat n funksionimin e administrats publike, n trsi, adresohen n Strategjin Ndrsektorale t Reforms s Administrats Publike dhe n planin e veprimit t saj42, zbatimi i t cilave ka filluar dhe monitorohet vijimsisht nga Departamenti i Administrats Publike. N prfundim, edhe pse PBA-jaaktualisht mbulon periudhn 2012-2014 dhe objektivat madhor q kjo draft strategji parashtron e kaprcejn kt periudh kohore, mbetet prparsi diskutimi me Ministrin e Financave dhe Komitetin e Planifikimit Strategjik (KPS) prcaktimi i fondeve t nevojshme pr zbatimin me sukses t ksaj strategjie n vitet n vijim. Prve fondeve buxhetore,
42

Miratuar me vendimin e Kshillit t Ministrave nr.1017, dat 12.8.2009. 43

vijimi i bashkpunimit t nisur me Bashkimin Europian dhe Bankn Botrore n kuadr t programit indikativ shumvjear do t synoj thithjen e sa m shum projekteve n kuadr t reforms n sistemin e pronsis. Gjithashtu, objektivi pr antarsimin e shpejt t Shqipris n Bashkimin Europian dhe m konkretisht marrja e statusit t vendit kandidat do t lejoj thithjen e shum m tepr projekteve, pasi dhe fusha e nnkomponentve do t zgjerohet.

44

KAPITULLI V: Llogaridhnia, monitorimi dhe analiza vlersuese. N zbatim t ligjit nr. 9936, dat 26.06.2008, Pr menaxhimin e sistemit buxhetor n Republikn e Shqipris dhe Udhzimeve t Ministris s Financave, do 3 mujor paraqitet analiza e treguesve t monitorimit nga do program, pjes prbrse e Ministris s Drejtsis dhe institucioneve t tjera q trajtojn shtjet e pronsis. Kjo analiz vlerson ecurin e arritjes s objektivave dhe qllimeve t strategjis ndrsektoriale, duke identifikuar realizimin n terma sasior dhe n vler t produkteve t parashikuara, shmangiet nga parashikimet e periudhave dhe shkaqet kryesore t mosrealizimeve. Mekanizmi institucional pr monitorimin e ksaj strategjie prbhet nga tre struktura monitoruese: grupi ndrinstitucional i puns; grupi kshillimor, dhe sekretariati teknik. Grupi Ndrinstitucional i Puns, ngrihet me urdhr t Kryeministrit dhe do t prbhet nga: i. ii. iii. iv. v. vi. vii. viii. ix. x. xi. xii. xiii. xiv. xv. xvi. xvii. xviii. Zvendsministri i Drejtsis; Sekretari i Prgjithshm i Ministris s Drejtsis; 2 prfaqsues nga Ministria e Drejtsis; 1 prfaqsues nga Ministria e Financave; 1 prfaqsues nga Ministria e Bujqsis, Ushqimit dhe Mbrojtjes s Konsumatorve; 1 prfaqsues nga Ministria e Ekonomis Tregtis dhe Energjetiks; 1 prfaqsues nga Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave; 1 prfaqsues nga Ministria e Punve Publike dhe Transportit; 1 prfaqsues nga Ministria e Brendshme; 1 prfaqsues nga Ministria e Puns, shtjeve Sociale dhe e Shanseve t Barabarta; 1 prfaqsues nga MITIK; 1 prfaqsues nga KQT; 1 prfaqsues nga AITPP; 1 prfaqsues nga DEBASKON; 1 prfaqsues nga ZQRPP; 1 prfaqsues nga AKKP; 1 prfaqsues nga ALUIZNI; 1 prfaqsues nga Avokatura e Shtetit.

Bazuar n rregullat standarde43 pr funksionimin e Grupit Ndrinstitucional t Puns, GNP-ja ka prgjegjsi e mposhtme: a) t koordinoj n nivel t lart t politiks shtjet e pronsis; b) t hartoj dhe prgatis pjesn q lidhet me t drejtat e pronsis n kuadr t Strategjis Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim, 2013-2020, n prputhje me Urdhrin Nr.12, dat 2.2.2012 t Kryeministrit Pr prgatitjen e Strategjis Kombtare pr Zhvillim dhe Integrim, 2013-2020;
43

N Shqipri ka nj metodologji pr hartimin e strategjive, e cila orienton edhe pr ngritjen e mekanizmave monitorues dhe detyrat q ato duhet t kryejn 45

c) t ndjek n vazhdimsi zbatimin e strategjis n prputhje me afatet e prcaktuara n kt dokument si dhe t koordinoj n nivel t lart t t gjitha proceseve q lidhen me shtje t zbatimit t Strategjis Ndrsektoriale t Pronsis. d) t siguroj monitorimin me baz performance t zbatimit t strategjis dhe politikave q lidhen me shtjet e pronsis sipas standarteve t prcaktuara nga Urdhri i Kryeministrit Nr. 139, Dat. 1.07.2010 Pr zbatimin e procesit t monitorimit t strategjive sektoriale e ndrsektoriale; e) t siguroj prputhjen e strategjis ndrsektoriale t t drejtave t pronsis me strategjit sektoriale t ministrive pjesmarrse dhe prfshirjen e q t gjitha objektivat dhe treguesit n strategjit sektoriale t institucioneve zbatuese; f) t siguroj harmonizimin e strategjis me PBA-n, PKZMSA-n dhe burimet n dispozicion t planifikuara pr periudhn 2013-2020. Nga ana tjetr GNP-ja duhet t monitoroj punn e grupit teknik t puns dhe atij t kshillimit si dhe t organizoj dhe bashkrendoj programin e konsultimeve me Grupet e Interesit dhe Grupet Sektoriale t Puns Qeveri Donator; Kto prgjegjsi si dhe t tjera t nevojshme do t prcaktohen n Urdhrin e Kryeministrit pas miratimit t ksaj strategjie. Grupi Kshillimor, ngrihet me urdhr t Ministrit t Drejtsis dhe n prbrje do t ket prfaqsues nga grupet e interesit, akademike e shoqri civile. Ky grup do t funksionoj pr t realizuar konsultimin publik n vijimsi t masave e politikave t strategjis dhe do t krijohet pas miratimit t ksaj strategjie. Sekretariati Teknik do t jet Drejtoria e Koordinimit t Pronave n Ministrin e Drejtsis, e cila sipas detyrave t prcaktuara me ligj do t realizoj mbshtetjen e Grupit Ndrinstitucional t Puns n drejtim t identifikimit t problematikave dhe koordinimit t masave q duhen ndrmarr. Drejtoria e Koordinimit t shtjeve t Pronsis, bashkrendon veprimtarit e AKKP-s, ZRPPs, ALUIZNI-t, DASHPP-s, KQT-s, Avokaturs s Shtetit, si dhe t do institucioni tjetr veprimtaria e t cilit lidhet apo ka prgjegjsi mbi kt proces. do institucion shtetror, veprimtaria e t cilit lidhet apo ka prgjegjsi mbi procesin e njohjes, kthimit dhe kompensimit t s drejts s prons sht i detyruar t bashkpunoj dhe t siguroj informacionin apo dokumentacionin e krkuar nga Ministria e Drejtsis, si dhe t raportoj arsyet e mosprmbushjes s nj mase apo rekomandimi t krkuar. N terma konkret Drejtoria e Koordinimitt shtjeve t Pronsis: a) Prgatit rekomandime pr masat ligjore dhe organizative mbi shtjet e t drejtave t pronsis, duke mbikqyrur procesin e njohjes, kthimit dhe kompensimit t pronave, si dhe procesin e zbatimit t masave strategjike t miratuara; b) harton programe, analiza tekniko-ligjore, studime pr efektivitetin dhe ndrmarrjen e masave t nevojshme ligjore dhe ekzekutive pr mbrojtjen e t drejtave t pronsis; c) mbshtet, bashkpunon dhe bashkrendon punt e saj me institucionet e tjera shtetrore t prfshira n procesin e njohjes, kthimit dhe kompensimit t pronave;
46

d) kujdeset pr grumbullimin, prpunimin dhe transmetimin e ndrsjell t informacionit dhe dokumentacionit midis institucioneve t tjera shtetrore pr prditsimin e t dhnave t tyre n funksion t procesit t njohjes, kthimit dhe kompensimit t prons; e) ndjek dhe realizon do detyr tjetr t prcaktuar n aktet ligjore dhe nnligjore. do struktur e mekanizmit monitorues do t zhvilloj mbledhje periodike, t orientuara drejt grumbullimit t informacionit mbi aktivitetet q duhen plotsuar nga do institucion, fazn e zhvillimit t tyre, rezultatet e arritura, si dhe kur sht rasti evidentimin e problematikave praktike, me qllim adresimin e tyre. Nj prej instrumenteve efikas q do t prdoret sht Raporti 1 vjear i Monitorimit, i cili prmban t dhna mbi baz rezultatesh dhe q paraqitet n Departamentin e Bashkrendimit Strategjik dhe Koordinimit t Ndihms s Huaj, pran Kshillit t Ministrave. Produktet kryesore, rezultat i objektivave t parashikuara, si raportohet n Ministrin e Financave bazuar edhe n dokumentacionin e PBA 2012 2014, t grupuara sipas programeve t Ministris s Drejtsis dhe institucioneve t tjera q trajtojn shtjet e pronsis, jan: Inspektime t kryera nga Inspektort e Ministris, n Zyrat e Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme dhe n Agjencin e Kthimit e Kompensimit t Pronave. Regjistr i dixhitalizuar dhe lidhja e Noteris me ZQRPP-n. Vendimet e marra nga shqyrtimi i t gjitha krkesave t subjekteve t shpronsuara, pr njohjen e t drejts s pronsis, kthimin dhe kompesimin e prons. Vendime t trajtuara sipas procedurave t oborreve n prdorim dhe tjetrsimit t siprfaqeve, pron shtetrore. Subjekte t shpronsuara q prfitojn kompesim financiar nga fondet buxhetore. Subjekte t shpronsuara q prfitojn kompesim financiar nga shprndarja e fondeve nga t ardhurat e ALUIZNIT. Shrbime t kryera nga ZVRPP-ja, n lidhje me kalimin e pronsis s paluajtshme. Shrbime t kryera n lidhje me regjistrimin dhe fshirjen e barrave mbi pasurit e paluajtshme. Shrbime t kryera n lidhje me regjistrimin e pasurive t paluajtshme. Shrbime t kryera n lidhje me dhnien e informacionit mbi pasurit e paluajtshme. Shrbime t kryera n lidhje me regjistrimin fillestar t pasurive t paluajtshme. Sistem i automatizuar i regjistrimit t pasurive t paluajtshme. Pasuri t regjistruara n zonat kadastrale urbane. Staf i trajnuar i ZVRPP dhe ZQRPP. Akt i miratuar i Strategjis Kombtare pr Konsolidimin e Toks Bujqsore. Lista inventari t NJ.Q.V t rishikuara pr tokn bujqsore. Lista inventari t NJ.Q.V t rishikuar pr pronat pyje dhe kullota. Miratime listash inventari t institucioneve qendrore. Arshiv dixhitale pr inventart e NJ.Q.V. Arshiv dixhitale pr inventart e institucineve qendrore. Miratimet e listave t inventarit.
47

Miratime t listash inventari parapake dhe prfundimtare. Rishikime listash pr institucione qendrore. Vendime t Komisioneve Vendore pran Prefektit t do qarku pr shqyrtimin e vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore. Vendime t Komisioneve Vendore pr pavlefshmri t plot apo t pjesshme t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore. Vendime gjyqsore pr pavlefshmri t plot apo t pjesshme t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore. Siprfaqe e toks bujqsore, n pronsi t shtetit q prfitohet nga procesi i shqyrtimit t vlefshmris ligjore t krijimit t titujve t pronsis mbi tokn bujqsore. Akte ligjore dhe nnligjore t prafruara me ato t BE-s t hartuara dhe t miratuara. Kadastr kombtare e pyjeve dhe kullotave e prmirsuar nprmjet krijimit t data base-it pr 536 Ekonomi Pyjore/Kullosore dhe e lidhur me sistemin GIS. Plane mbarshtimi t hartuara dhe miratuara pr 410000 ha pyje dhe kullota. Plane menaxhimi pyjeve dhe kullotave komunale (255) t hartuara n kuadrin e Projektit t Zhvillimit t Burimeve Natyrore. Inventari Kombtar pr fondin pyjor dhe kullosor i hartuar dhe i miratuar. Numrin e ndrtimeve informale t kualifikuara pr legalizim. Numrin e pasurive informale t prpunuara me elementt hartografik. Hartimin e dokumentacionin tekniko-ligjor pr legalizim. Subjektet q prfitojn nga e drejta e kalimit t pronsis mbi parceln e objektit informal. Subjektet q prfitojn kompensim financiar pr truallin e zn me ndrtime informale. Mbledhjen e t ardhurave t parashikuara, n prputhje me prcaktimet e bra n ligjin nr. 9482, dat 3.4.2006, Pr legalizimin, urbanizimin dhe integrimin e ndrtimeve pa leje, i ndryshuar. Numrin e Lejeve t Legalizimit t lshuara Pasurit e prfshira n sistemin e regjistrimit t pasurive t paluajtshme. Hartimin e detyrave t projektimit me qllim urbanizimin e territoreve informale.

Nj analiz vlersuese e performancs s rezultateve t puns, n fund t do 3 mujori, paraqitet n Ministrin e Financave. Krahas raporteve n formatet excel, t dhnat hidhen edhe n software, pr periudhat prkatse 3 mujore.

48

Aneksi 1/1

Akronimet

DEBASKON DEKOBAN MD MPPT MMPAU MB MF METE MTKRS MITIK MBUMK DKP ASH ZRPP SHPGJ AKKP ALUIZNI AKPT EKB AITPP DASHPP DAPP DP DT KQT

Departamenti i Bashkrendimit t Strategjive dhe Koordinimit Strategjik t Ndihms t Huaj Departamenti i Kontrollit t Brendshm Administrativ the Antikorrupsion. Ministria e Drejtsis Ministria e Punve Publike dhe Transportit Ministria e Mjedisit, Pyjeve dhe Administrimit t Ujrave; Ministria e Brendshme Ministria e Financave; Ministria e Ekonomis, Tregtis dhe Energjetiks; Ministria e Turizmit, Kulturs, Rinis dhe Sporteve Ministria e Inovacionit dhe Teknologjis s Informacionit dhe Komunikimit Ministria e Bujqsis, Ushqimit dhe Mbrojtjes s Konsumatorit; Drejtoria e Koordinimit t Pronave Avokatura e Shtetit Zyra e Regjistrimit t Pasurive t Paluajtshme; Shrbimi Prmbarimor Gjyqsor Agjencia e Kthimit dhe Kompesimit t Pronave; Agjencia e Legalizimit, Urbanizimit, Integrimit t Zonave dhe Ndrtimeve Informale; Agjencia Kombtare e Planifikimit t Territorit Enti Kombtar I Banesave; Agjencia e Inventarizimit dhe Transferimit t Pasurive t Paluajtshme Drejtoria e Administrimit dhe Shitjeve t Pronave Publike Drejtoria e Administrimit t Pronave Publike Drejtoria e Privatizimit Drejtoria e Turizmit Komisioni Qeveritar i Toks pr vlefshmrin e titujve t pronsis( n nivel qendror dhe vendor)

Aneks 1: Institucionet q trajtojn shtjet e pronsis

Institucione q lidhen me shtjet e pronsis

Kshilli i Ministrave

Gjykatat

Qeverisja Vendore

Pyjet/Kullotat vendore

DEKOBAN

DEBASKON

MD

MPPT

MMPAU

MB

MF

METE

MTKRS

MITIK

MBUMK

KQT DKP ASH ZRPP SHPGJ AKKP ALUIZNI AKPT

EKB

Pyjet dhe kullotat

AITPP

DASHP P

DAPP & DP

DT