You are on page 1of 85

PARA MODELLEME MONTAJ TEKNK ZM

SolidWorks2007
ZGN BR ALIMA

Yaar Balba Mays 2007 ANTALYA

Modelleme lemleri
Gvde 1. SolidWorks program altrldnda alan n editrde Satandart ara ubuundan New butonunu tklaynz. ekil:1-a Alan New SolidWorks Document penceresinde ekil:1-b Part butonunu seerek pencereyi onaylaynz.

a ekil:1

2. SolidWorks editr ekil:2 de olduu gibi alacaktr. ok kullanlan ara ubuklaryla alan editrn sol tarafnda Browser bulunmaktadr. Burada para ad dier anlamda dosya ad Part1 olarak grlmektedir. Bunu deitirmek iin dosyay belirli bir klasre Gvde olarak kaydediniz. Kayt ilemi sonunda dosya ad ve Browser da para ad Gvde olarak deiecektir. ekil:3

ekil:2

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

ekil:3 3. Alan SolidWorks editr ara ubuklar hemen para modelleme ilemi yaplacakm gibidir. Ancak biz nce modelleyeceimiz parann kesitini (taslak - sketch) izmeliyiz. Bunun iin Sketch ara ubuunu amalyz. Browser zerinde bulunan ara ubuundan Sketch butonunu tklayp ilgili ara ubuunu anz. ekil:4 Sa tarafa taslak izimi iin gerekli olan butonlar alacaktr.

ekil:4 4. Taslak izimi iin gerekli olan komutlar Sketch butonu sandaki oku tkladnzda alan men listesinden de alabilirsiniz. ekil:5

ekil:5 5. Ara ubuundan ekil:6-a yada komut listesinden ekil:6-b Sketch tklandnda, grafik alanda alma dzlemleri ve nceden Browser da alan ilemler aa yaplandrmas grnecektir. Burada alma dzlemi olarak Frontu aa listesinden veya dzlemi temsil eden dikdrtgen kenar izgisinden seebilirsiniz. ekil:7

a ekil:6-a

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

ekil:7 6. alma dzlemini setiinizde editr 2 boyutlu grnme geip, gelecektir. Browser listesine de Sketch1 eklenecektir. ekil:8 dzleme dik bak konumuna

ekil:8 7. Gvde parasnn kesit (Sketch - Taslak) izimine balamadan nce 2 boyutlu izimi daha kolay yapabilmek iin baz dzenlemeler yapmamz gerekebilir. Bunun iin ya ek men (pull-down) Tools>Options adresinden yada Standart ara ubuu Option ekil:9 butonunu tklayp Option penceresini anz.

ekil:9
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

8. Option penceresi Document Properties sekmesinde, sol taraftaki listeden Units seip sol blm dzenlemelerini ekil:10 gibi yapnz.

ekil:10 9. Option penceresi Document Properties sekmesinde, sol taraftaki listeden Grid/Snap seip sa blm dzenlemelerini ekil:11 gibi yapnz. Grid/Snap blmnde yaptmz dzenlemede; kaln grid izgileri aral (Major grid spacing:) 20 mm dir. Bu aralkta 5 ince grid (Minor lines per major:) izgisi olursa, bu ince izgiler aral 20 mm / 5 = 4 mm olacaktr. nce grid izgileri arasnda imle 2 sekme (Snap points per minor:) yaparsa, sanap adm 4 mm / 2 = 2 mm olacaktr. ayet Snap points per minor: deeri 1 olursa, imle ince girid izgileri arasna 1 sekme yapacak ve snap adm 4 mm / 1 = 4 mm olacaktr. Buna gre sanap admlarn kltmek iin, ince grid izgileri arasndaki sakme saysn (Snap points per minor:) oaltmalyz. rnein sanap admn 1 mm yapmak iin Snap points per minor: deeri 4 olmaldr.

ekil:11
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

10. Gvde paras kesitini, (Taslak - Sketch) izgi komutunu kullanarak ok hassas olamayan llerde izeceiz. izgi komutunu klavyeden L tuuna basarak, Sketch ara ubuundan Line butonunu ekil:12-a tklayarak veya Command Manager ara ubuunda Sketch butonu sandaki oku tkladmzda alan listeden ekil:12- b seerek girebiliriz.

a ekil:12

11. Komut girildiinde sol taraf Browser zerinde bir pencere alr. Burada izeceiniz izginin zelliklerini nceden dzenleyebilirsiniz. izginin grafik alanda izdiimiz gibi olmasn istersek seenek As sketched olmaldr. Not: Browser listesinin grafik alan sol st blmnde olmasna dikkat ediniz. 12. Gvde paras kesitini 0,0 noktasndan balayarak ekil:13 de olduu gibi iziniz. Bu izgiler yaklak boyutlu, yatay, dey ve yaklak asal konumda olmaldr.

0,0 ekil:13 Sonraki admda boyutlandrma yapacaz. Ancak boyutlandrmada ilemini yapmadan nce boyutlandrma yaz ykseklii, ok tipi vb elemanlarn dzenlenmesi gerekir. 13. Yukarda 7. blmde olduu gibi Options penceresinde Documents Preporties sekmesini anz. Burada sol taraftaki listeden Annotations Fonts seiniz. Daha sonra Annotations Type listesinden Dimension seiniz. ekil:14

ekil:14 14. Alan Choose Font penceresinde boyutlandrma yazs ile ilgili deiiklikler yaplabilir. Height blmnde Units listesinden yaz yksekliini 3 yapnz. Burada isteinize gre dier yaz unsurlarn deitirebilirsiniz. ekil:15 Ok tipi deiikliini sol taraftaki listeden Dimensions setiinizde alan pencereden yapabilirsiniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

ekil:15 15. Artk boyutlandrma yapabiliriz. Para kesitinde yapacamz boyutlandrma iin Smart Dimension komutunu kullanmalyz. Bu komutu grafik alan altndaki ara ubuundan ekil:16-a veya Tools mens altndan ekil:16-b alabiliriz.

b ekil:16 16. Yaplan boyutlandrma kesitin kalc bir unsuru olacaktr. Bu nedenle belli bir sraya gre yaplmaldr. Yaplan bir boyutlandrma dierini etkilememelidir. Burada sol kenardan balayabilirsiniz. Komutu girip boyutlandrma yapacanz izgiyi setiinizde, program boyutu lp Modify penceresinde boyutu gsterecektir. Bu boyut olmas gereken deilse deitirerek pencereyi onaylaynz. ekil:17

ekil:17 17. Bu ekilde sola doru dier boyutlandrmalar da yapnz. Boyutlarn bir retim teknik resminde olduu gibi standartlar uygun olmas gerekmez. Sadece doru ve biri dierini bozmayacak srada verilmelidir. Daha sonra i ke yuvarlatmalar Filet ve sol st ke krmasn da Fillet resimdeki llere gre yapnz. Sonu ekil:18 gibi olmaldr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

ekil:18 18. Bylece boyutlandrma ile birlikte Gvde paras kesiti (taslak - Sketch) tamamlanm oldu. Grafik alan sa st kesinden dn okunu tklayp modelleme sayfasna dnnz. Bu durumda boyutlandrmalar grnmeyecektir. 19. Kesiti model yapmadan nce n grn Front bakndan izometrik baka gememiz iyi olacaktr. Bunun iin, grafik alan sol altndaki bak listesinden Isometrik ekil: 19-a veya View ara ubuudan Isometric ekil: 19-b seiniz.

a ekil:19 20. Gvde paras silindirik bir para olmas nedeniyle modelin ana unsurunu dndrerek yapacaz. Bunun iin Features ara ubuundan Revolved Boss/Base, ekil:20-a veya Insert>Boss/Base> adresinden Revolve ekil:20-b seiniz.

a ekil:20

21. Komutu girdiinizde Browser da alan mesaj penceresinde kesitin bulunduu Sketch Plan (taslak dzlemi) seilmesi istenecektir. Hem plan hem de dndrme ekseni iin kesitin 60 mm boyundaki eksen olacak izgisini seiniz. ekil:21-a 22. Seim sonras kesit (taslak - Sketch) ve dndrme ekseni alglanacak ve Browser zerindeki pencere deiirken Model de oluacaktr. ekil:21-b
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

a ekil:21

23. Revolve penceresinde parametreler srasyla dndrme ekseni, dndrme yn ve dndrme as grlmektedir. A 360 derece seildii iin yn nemli deildir. Revolve penceresi ek butonunu tkladnzda model oluacaktr. Browser da Revolve unsuru listelenip nceden oluturduumuz Sketch1 (kesit - taslak) bu unsur altnda listelenecektir. ekil:22

ekil:22 Bundan sonra Mandrenin Gvde paras arka tarafna mors konii bir delik deleceiz. Bu delik, sapn, mandrene mors konii vastasyla taklmasn salayacak. 24. Fareyi, tekerini basl tutarak hareket ettirirseniz para bolukta serbest dnecektir. (3D Orbit) Fareyi, Ctrl tuu basl haldeyken yine tekerini basl tutarak hareket ettirirseniz, para dzlemde kayacaktr. (Pan) Bu ilemleri yaparak paraya ekil:23-a da olduu gibi baknz. 25. Sketch ara ubuunu aarak buradan Sketch butonunu ekil:23-b tklaynz. Daha sonra parann aln yzeyini gstererek buray alma dzlemi Sketch Plan yapnz. Sketch Plan orijini (0,0) olarak, para aln yzeyi merkezinin alndna dikkat ediniz.

b a ekil:23 26. alma dzlemine dik bakmak isterseniz. Grafik alan sol alt kesinden baklar View anz ve Normal to seiniz. Ancak konik delik iin kullanacamz emberi ekil:23-c baknda da izip boyutlandrabilirsiniz. 27. ember komutunu kullanarak merkezi orijin (0,0) olan bir ember iziniz. emberin boyutlandrmasn Browser zerinde alan Circle penceresi Parameters blmnde yarap olarak 8 girerek yapabilirsiniz. Boyutlandrma ilemini gvde tasla iziminde kullandmz Smart Dimension ile de yapabilirsiniz. ekil:24
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

ekil:24 28. Features ara ubuundan veya Insert men bal altndan CutExtrude komutunu seiniz. Browser zerinde Cut-Extrude penceresi alacak ve sizden taslak (Sketch-kesit) semeniz istenecektir. Biraz nce izdiimiz emberi seiniz. Delik derinlii olarak 27 a olarak da 1.5 (bu a mors konii asdr) girip pencereyi onaylaynz. ekil:25

ekil:25 29. View ara ubuundan Front bak seip Wirefrema grnty aldnzda para modeli ve Browser ekil:26 gibi olacaktr.

ekil:26 Bundan sonraki aamada Gvde parasnda matkap ucunu balamada kullanlacak ayaklarn hareket ettii Gvde eksenine 15 derece al delikleri deleceiz. 30. View ara ubuundan Isometric bak seip Shade yapnz. Sketch ara ubuundan Sketch butonunu tklaynz. Browser zerinde alan pencerede sizden bir alma dzlemi semeniz istenmektedir. Bu arada Browser grafik alan sol st blmne gemitir. Buradan Front 8nden bak dzlemi) seiniz. ekil:27-a Seim sonunda parann ekseninden geen bir kesit (taslak-Sketch) izme dzlemi oluacaktr. ekil:27-b
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

a ekil:27

31. Bu dzleme Normal to ile dik bakarak balang orijin ayn zamanda para aln yzeyi merkezi olan noktadan bir izgi iziniz. izgi komutunu bitiriniz. Bu izgiyi tekrar setiinizde Browser zerinde alan pencerede zellikleri listelenecektir. Parameters blmnde ay 165, uzunluunu 45 yaparak pencereyi onaylaynz.. Bu izgi al delik oluturmada Path (iz/yol) olarak kullanlacaktr. ekil:28

ekil:28 32. Isometrik baka geiniz ve parann aln yzeyini alma dzlemi yapnz. Daha sonra bu aln yzeyi dzleminde Y ekseni ynnde -st blme- bir ember iziniz. emberin apn 8.3 ve merkezinin orijine uzakln 4.3 Smart Dimension komutu ile boyutlandrnz. ekil:29

ekil:29 33. Sketch ( kesit taslak izim) ilemini bitirmek iin grafik alan st kesindeki modele dn okunu tklaynz. Delii delmek iin Insert>Cut>Sweep komutunu seiniz. ekil:30

ekil:30
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

10

34. Browser yerinde alan pencerede sizden srasyla sizden Sweep yaplacak kesit ve Path (iz/yol) istenmektedir. Kesit iin emberi Path iin nceden izdiimiz al izgiyi seiniz. ekil:31

ekil:31 35. Cut-Sweep penceresini onayladnzda modelde al delik delinecektir. Shade yaptnzda model ve Browser ekil:32 gibi olacaktr.

ekil:32 36. Al delii evreye 3 adet dizmek iin nce dndrme eksenini oluturmalyz. Bunun iin Features ara ubuundan Referance geometry butonunu aarak buradan Axis seiniz ve modelde n silindirik yzeyi gsteriniz. ekil:33

ekil:33 37. Features ara ubuundan Circular Pattern butonunu tkladnzda Browser yerinde alan pencerede sizden nce eksen istenmektedir. Biraz nce oluturduumuz ekseni seiniz.Bu seimi model zerinde yapamazsanz grafik alan sol st kesine tanan unsur aacn aarak oradan Axis1 i seebilirsiniz. Tm evreye dizilecei iin a 360 kalmaldr. Say olarak 3 giriniz. Sonra Features to Pattern blm boluunu tklayp evreye dizilmesi gereken unsur olarak al delii seiniz.ekil:34 Pencereyi onayladnzda delikler evreye datlm olur.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

11

ekil:34 Aln yzeyinde, matkap ucu sapnn bulunaca bir delik bulunmaktadr. Bu delii delmek iin Hole Wizard zelliini kullanacaz. Ancak delik merkezi olmas gereken nokta, daha nce Gvde paras kesitini izerken kullandmz balang noktas ve ayn zamanda 0,0 noktas olduundan, delik merkezi olarak kabul edilmemektedir. Delik merkezi iin, aln yzeyine paralel ve 1 mm uzaklkta bir dzlem oluturup, merkezine nokta koyacaz. 38. Aln yzeyine paralel bir dzlem oluturmak iin, Command Manager ara ubuunda Referance Geometry butonu altndan Plane butonunu tklaynz. ekil:35-a Plane penceresi alacak ve sizden bir yzey semeniz istenecektir. Para aln yzeyini seiniz. Aln yzeyine paralel bir dzlem oluturulacaktr. Plane penceresinde Distance olarak 1 mm girip pencereyi onaylaynz. ekil:35-b

ekil:35

39. Plane1 seili olduu halde, bu dzlemi kesit (Sketch-taslak) dzlemi yapmak iin Sketch butonunu tklaynz. Daha sonra Sketch ara ubuundan Point butonunu tklayp para aln yzeyi merkezini gsteriniz. Nokta, para aln yzeyi merkezi hizasnda, aln dzlemine paralel ve 1mm darda olan Plan1 zerinde olacaktr.

a ekil:36

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

12

40. Artk delik delmek iin Features ara ubuundan Hole Wizard butonunu tklayabiliriz. ekil:37-a Browser zerine alan Hole Wizard penceresi Type sekmesinde, Hole Specification blmnde Legacy Hole, Type listesinden Simple Drilled ve Section dimension blmnde deerleri ift tklayp delik apn 10,6 mm, boyunu 25 mm yapnz. ekil:37-b Positions sekmesini tkladnzda sizden deliklerin yerletirilecei noktalar istenecektir. Bir nceki admda oluturduumuz noktay seiniz. ekil:37-c Delik n izlemesini grdnzde pencereyi onaylaynz.

b ekil:37 Gvde parasnda oluturacamz son unsur, silindirik yzeye dik olarak yerleen delik olacaktr. Bu delie daha sonra mandren anahtarnn taklaca sertletirilmi bur yerletirilecektir. 41. Oluturacamz delik, ayaklarn alaca al deliin karsna yerleeceinden, paraya alttan paralel bakmalyz. Bunun iin View ara ubuundan Bottom semelisiniz. ekil:38

ekil:38 42. Delik delmek iin Features ara ubuundan Hole Wizard butonunu tklaynz. ekil:39-a Browser zerine alan Hole Wizard penceresi Type sekmesinde, Hole Specification blmnde Legacy Hole, Type listesinden Simple Drilled ve Section dimension blmnde deerleri ift tklayp delik apn 9 mm, boyunu 7 mm yapnz. ekil:39-b Positions sekmesini tkladnzda sizden deliklerin yerletirilecei noktalar istenecektir. Para zerinde imleci gezdirdiinizde, hem bulunduunuz yzey seili konumda olacak hem de delik merkezi belirleme durumunda olacaksnz. Sa taraftaki silindirik
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

13

yzeyde, orijin (0,0) hizasnda yaklak 11 mm uzaklkta bir noktay tklaynz. Bu nokta silindirik yzey zerinde bir noktadr. Buraya delik yarletirilecektir. ekil:39-c Delik n izlemesini grdnzde pencereyi onaylaynz.

a c

b ekil:39 43. Oluturulan delik merkezinin yerini belirlemek iin Browser listesi Hole2 altndan (-) 3DSketch2 unsuru zerinde sa tu mensnden Edit Sketch seiniz. ekil:40-a Daha sonra delik yerletirme noktasn seiniz. Browser zerinde alan Point penceresinde bu noktann zellikleri listelenecektir. Parameters blmnde x iin -11.5 (bu l aln yzeyi merkezinden olan uzaklktr) y iin -15.4 (bu lde silindirik yzeyin yarapdr) z iin de 0 giriniz. ekil:40-b Pencereyi onaylayp Sketch ortamdan knca delik istenilen noktaya tanacaktr.

a ekil:40

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

14

Son olarak mors konii delie hava aacaz. 44. Fare tekerine basl tutarak paraya arkadan baknz. Features ara ubuundan Camfer butonunu tklaynz. Alan pencerede Distance blmne 0.5 mm giriniz. Daha sonra delik kenarn seerek pencereyi onaylaynz. ekil:41

ekil:41 Sonuta Gvde paras modeli ve Browser da listelenen unsurlar ekil:42 gibi olacaktr.

ekil:42

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

15

Ayak1 1. Standart ara ubuundan New butonunu tkladnzda alan pencereden, Part butonunu tklayp yeni bir para modelleme ilemine balaynz. ekil:1

ekil:1 2. Dosyay, daha nceki Gvde parasn kayt ettiiniz klasre Ayak1 ad ile kaydediniz. Not: Mandrende kullanacamz 3 aya, ayr ayr modellemeliyiz. Ayaklar ayn gibi grnse de, gvde iindeki hareketini salayan vida, balang noktas bakmndan farkldr. Not: Bundan sonra yapacamz ilemlerde, daha nce ayrntl olarak akladmz ilemeler aklanmayacaktr. Gerekirse nceki ilemlere baknz. 3. Sketch ara ubuunu ap buradan Sketch butonuna tklayp Front dzlemini alma dzlemi yapnz. Daha sonra merkezi 0,0 olan bir ember izerek apn 8,3 mm olarak boyutlandrnz. ekil:2

ekil:2 4. Sketch sayfasn onaylaynz. Features ara ubuunu aarak buradan Extrude/Boss butonunu tklaynz. Browser zerine alan pencerede sizden Sketch semeniz istenecektir. emberi seiniz. Alan Extrude penceresinde Distance D1 blmne 44 giriniz. Pencereyi onayladnzda Ayak1 modeli oluacaktr. ekil:3

ekil:3

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

16

5. Ayak1 mili aln yzeyine (orijin) bir punta delii deleceiz. Bunun iin nce paray dndrp (fare tekerini basl tutarak) ekil.4 de olduu gibi baknz. Not: Oluturulan nokta, orijin noktas zerinde olacandan ve iki noktann olduu noktaya delik unsuru atanamayacandan Browser da Orijin zerinde sa tu mensnden Hide tklayp orijin noktasn grnmez yapnz. 6. Aln yzeyini Sketch Plane (alma dzlemi) yapnz ve yzey merkezine nokta koyunuz. ekil:4

ekil:4 7. Sketch Plane den knz. Features ara ubuunda Hole Wizard butonunu tklaynz. Browser zerine alan Hole Specification penceresi Type sekmesini ekil:5-a gibi dzenleyiniz. Positions sekmesinde aln yzeyi merkezindeki noktay gsteriniz. ekil:5-b Pencereyi onayladnzda Browser ve model ekil:5-c gibi olacaktr.

a ekil:5

8. Oluturulan delik istenilen llerde deilse dzeltme yaplabilir. Bunun iin Browser Hole unsuru altndaki Sketch3 zerinde sa tu mensnden Edit Sketch seiniz. ekil:6-a Delik kesitinin izildii Sketch3 dzlemine dik bakmak iin View ara ubuunda Normal To bakn seerek dzleme dik baknz. Delik kesitini ekil:6-b de olduu gibi boyutlandrnz. Not: Boyutlarda deiiklik yapmak iin, boyutu ift tklayp alan pencereye yeni boyutu yaznz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

17

b ekil:6 9. Ayn aln yzeyi kenarna pah krmak iin Features ara ubuunda Chamfer butonunu tklaynz. ekil:7-a Alan pencerede pah lsn 0,3 mm giriniz. ekil:7-b

b ekil:7 Bundan sonraki admda Ayak1 zerindeki vida kanallarn oluturacaz. Kanaln bir kesiti oluturulup bir eksen etrafnda dndrlecek. Daha sonrada istenilen sayda dizilecek. 10. Kanal kesitini ve dndrme eksenini oluturmak iin bir alma dzlemi kullanmalyz. Modele izometrik baknz. Sketch butonunu tklayp grafik alan aa yapsndan Right seiniz. ekil:8-a Bu alma dzlemi parann ekseni zerindeki dzlemdir ve orijin balangtaki orijindir. Bu dzleme dik bakmak iin View ara ubuundan Normal To bakn seiniz. ekil:8-b

a ekil:8 11. Di kanal kesitini yaklak boyutlarda iziniz ve ekil:9 da olduu gibi boyutlandrnz. Dndrme ekseni izgisini de yatay konumda izip, kanal kesiti st kenar aras boyutu 75 yapmay unutmaynz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

18

ekil:9 Not: Daha ncede belirtildii gibi taslan boyutlandrlmas bir sraya gre yaplmaldr. ncelikle 26 ve 1.5 boyutlarn yapabilmek iin orijin (0,0) noktasndan bir izgi izilmeli ve bu boyutlandrmalar yaplmaldr. 12. Sketch penceresini onaylaynz. Isometrik bak yapnz. Insert mensnde Cut altnda Revolve seiniz. Dndrme ekseni olarak 75 uzaklktaki izgiyi seiniz. alan pencereyi ekil:10-a gibi dzenleyiniz. Selected Contours iin kanal kesitini semelisiniz. Pencereyi onayladnzda kanaln eksen etrafnda dndrlerek kesilme ilemi yaplam olacaktr. ekil:10-b

a ekil:10

13. Kanaln punta delii tarafna 13 adet dizilebilmesi iin Features ara ubuundan Lineer Pattern butonunu tklaynz. ekil:11-b Browser stnde alan pencerede Drection1 blmnde sizden dizme dorultusu istenmektedir. Kanal zerinde silindir eksenine paralel bir kenar seiniz. ekil:11-b Daha sonra D1 blmne adm olarak 2.1 mm, Instance blmne say olarak 13 giriniz. Features to Pattern blmnde boluu tklayp, grafik alan zerindeki unsur aa yapsn aarak, en alttaki en son oluturduumuz kanal unsurunu Cut-Revolve1 seiniz. ekil:11-c Dizilme gsterilecektir. Yn sa tarafa (punta delii taraf) deilse, soldaki pencerede Direction1 altndaki butonu tklaynz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

19

a b ekil:11 Son olarak Ayak1 in dier ucundaki 15 derece al 240 derece a kapsamnda kesilmesi ilemini yapacaz. 14. Isometrik bakta, Sketch Plane (alma dzlemi) olarak Right dzlemini seiniz. ekil:12-a Bu dzleme dik bakmak iin View ara ubuunda Normal To bak seiniz. Sol aln yzeyi merkezinden balayan ekil:12-b deki gibi bir izgi iziniz. c

a ekil:12

15. izginin zellilerini dzenlemek iin. izgi komutundan knz ve izgiyi tekrar seiniz. Browser yerinde alan pencerede izginin zellikleri listelenmektedir. Parameters blmnde uzunluk olarak 25, a olarak 345, Additional Parameters blmnde balang noktas x koordinat iin -44, y koordinat iin 0 girmelisiniz. Pencereyi onayladnzda izgi istenilen gibi olacaktr. ekil:13

ekil:13 16. Sketch Plane onaylaynz ve tekrar Isometric baka geiniz. Aln yzeyini Sketch Plane (alma dzlemi) yapnz. Normal To ile dzleme dik bakp ekil:14 deki tasla iziniz. Taslakta, nce aln yzeyi merkezinden balayan 5 mm 30 derce al izgiyi, sonra 5 mm 150 derce al izgiyi, daha sonra Centerpoint arc komutu ile yay iziniz. 0.5 mm apl yay izebilmek iin nce emberi, aln yzeyi merkez olacak ekilde iziniz daha sonra bu emberi 0.1 mm aaya taynz. Son olarak istenmeyen yay ve izgi paralarn Trim yapnz. izgilerin boyutlandrlmas iin, izgileri boyutsuz iziniz sonra izgileri ayr ayr seerek Browser stnde alan pencerede doru boyut ve alar giriniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

20

ekil:14 17. Sketch ilemini bitirip Isometrik baka geiniz. Insert>Cut> adresinden Sweep komutunu giriniz. Browser zerine alan Cut- Sweep penceresinde nce Path olarak 15 derece al izgiyi, sonra Profile olarak bir nceki admda izdiimiz tasla seiniz. ekil:15 n izlemeye bakarak pencereyi onaylaynz.

ekil:15 Ayaklar, Gvde eksenine 15 derece al konumda alacandan, aln yzeyleri yatay dzleme paralel olmaldr. Bu nedenle Ayak1 modeli aln yzeyinden 15 derecelik bir kesme yapmalyz. 18. Sketch ara ubuundan Sketch butonuna basp, alma dzlemi olarak, grafik alan zerine geen Browser aa yapsndan Right seiniz. alma dzlemine dik bakmak iin Views ara ubuundan Normal To yapnz. ekil:16 da oladuu gibi aln yzeyinden balayan bir dik gen iziniz. genin hipotens 75 derece al ve 5 mm olmaldr.

ekil:16

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

21

19. Features ara ubuundan Cut-Extrude butonunu tklayp pencereyi ekil:17 deki gibi dzenleyiniz ve onaylaynz.

ekil:17 20. Sonu olarak Ayak1 modeli ve Browser unsur aa yaps ekil:18 deki gibi olacaktr.

ekil:17 Not: Ayak2 ve Ayak3n modelleme ilemleri, vida kanal kesitinin 0,0 noktasna gre yerleim ls dnda dierleri Ayak1 ilemleri ile ayndr. Bu nedenle Ayak1 modelleme admlarn takip ediniz. 21. Ayak2 iin vida kanal yerleim boyutunu ekil:18-a de olduu gibi yapnz. Kanal Cut-Revolve komutu ile kesip daha sonra Lineer Pattern komutu ile diziniz. Daha sonra vida kanal kesitini izmek iin kullandnz dzlemi Skecth Plane yaparak ekil:18-b deki dikdrtgeni nceki kanaln kesinden balayarak izip, 75 mm lik eksen evresinde Cut-Revolve yapnz.

a ekil:18

22. Ayak3 iin vida kanal yerleim boyutunu ekil:19-a gibi yapnz. Kanal Cut-Revolve komutu ile kesip daha sonra Lineer Pattern komutu ile diziniz. Daha sonra vida kanal kesitini izmek iin kullandnz dzlemi Skecth Plane yaparak ekil:19-b deki dikdrtgeni nceki kanaln kesinden balayarak izip, 75 mm lik eksen evresinde Cut-Revolve yapnz.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

22

a ekil:19

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

23

Bilezik 1. Standart ara ubuundan New butonunu tkladnzda alan pencereden, Part butonunu tklayp yeni bir para modelleme ilemine balaynz. 2. Dosyay nceki dosyalar kaydettiiniz klasre Bilezik olarak kaydediniz. Kayt ilemi sonunda dosya ad ve Browser da para ad Bilezik olarak deiecektir. 3. Bilezik kesitini izmek iin Sketch komutunu tklayp, Front dzlemini alma dzlemi yapnz. 4. Bilezik kesitini ve dndrme esenini ekil:1 de olduu gibi izip boyutlandrnz. Not: Pah krma ilemlerini Chamfer komutu ile, ke yuvarlatma ilemini Fillet komutu ile, boyutlandrma ileminden sonra yapnz.

ekil:1 5. Sketch penceresini kabul ediniz. Features ara ubuunu aarak buradan Revolve Boss Base butonunu tklaynz. Browser stndeki pencere aldnda kesitin dndrme eksenini semelisiniz nk Revolve penceresinde ilk seilmesi gereken dndrme eksenidir. Nitekim Revolve penceresi aldnda Revolve Parameters blmnde Line12@Sketch1nin (Sketch1in 12. izgisi) eksen olarak seildii grlecektir. Revolve penceresinde Selected Contours blm boluunu tklayp grafik alanda kesiti seiniz. ekil:2 n izlemeyi kontrol edip pencereyi onayladnzda model oluturulacaktr.

ekil:2 Sonraki aamada Bilezik d yzeyine trtl aacaz. Makine paralar silindirik yzeylerinde bulunan, trtl kanallarnn, unsur olarak gsterilmesi hem teknik hem uygulama asndan gerekli deildir. Ancak silindirik bir yzeye, herhangi bir profilde, helisel kanal ama uygulamas yapmak iin bu paraya bir adet V profilli helisel kanal ap evreye dizerek trtl oluturacaz. Daha sonra da dier ynde kanal ap evreye dizeceiz. Bylece apraz trtl unsuru oluturmu olacaz. 6. Isometric baka geiniz. Features ara ubuundan Curves butonunu tklayp alan listeden Helix and Spiral komutun seiniz. ekil:3-a Browser zerinde alan pencerede bizden silindirik bir kenar ya da bir yzey seilmesi istenmektedir. Henz aln yzeyinde seilebilecek bir kenar olmadndan aln yzeyini seerek bu yzeyi alma dzlemi yapnz. ekil:3-b Daha sonra aln yzeyine e merkezli 22.3 yarapl (bilezik d yzeyi yarapnda) bir ember iziniz. ekil:3-c

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

24

a b c ekil:3 7. Sketch yani taslak izim ilemini bitirip pencereyi onayladnzda, Browser zerinde Helix/Spiral penceresi alacak ve modelde helisel bir izgi (iz - path) oluacaktr. Pencereyi ekil:4 de olduu gibi dzenleyiniz. Defined By blmnde helisel iz tipi istenmektedir. Burada Pitch and Revolution (adm ve dnme says ) seiniz. Pramaters blmnde Constant Pitch (sabit adm) seili olmaldr. Pitch ( adm) olarak 150 giriniz. Revolutions (dnme says) olarak 0.2 giriniz. 1 dnn 1/5i kadar dnecektir. Start angle (balama as) olarak 90 girerseniz emberin st Quadrant balang olacaktr. Yn olarak Clockwise seili olmaldr.

ekil:4 8. Helisel kanal iin iz oluturduk. imdi kanal profili izmek iin bir alma dzlemi yapmalyz. Bunun iin Features ara ubuundan Referance geometry butonunu tklayp listeden Plane seiniz. ekil:5-a Browser stnde alan Plane penceresinde sizden, stteki krmz blmde Referance entities (dzleme referans olacak nesne) istenmektedir. Biraz nce oluturduumuz Helisel izi (path) n taraf son noktas yaknndan seiniz. Sol taraftaki Plane penceresinde Normal to curve butonu seili ve Set orijin on curve iaretli olmaldr. Bu helisel izin balangcna ve ize dik bir alma dzlemi yapacaktr. Ayn zamanda orijin (0,0) de helisel izin balangc olacaktr.ekil:5-b

ekil:5
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

25

9. Helisel izin balangcna dik yaptmz alma dzlemine, merkezi orijin (0,0) olan bir ekenar gen iziniz. izmek iin Tools>Sketch Entities> adresinden Polygon seiniz. alan pencereyi ekil:6 gibi dzenleyip, okgen merkezi olarak orijini 0,0 seiniz.

ekil:6 10. Insert>Cut> adresinden Sweep komutunu seiniz. Browser zerine alan pencerede nce profil olarak geni, daha sonra iz olarak helisel izgiyi seiniz. n izlemeyi kontrol edip pencereyi onaylaynz. ekil:7

ekil:7 11. Helisel kanal evreye dizmek iin nce dndrme ekseni belirlemeliyiz. Bunun iin Featuers ara ubuu Referance Geometry butonu listesinden Axis seip modelde silindirik bir yzey gsteriniz. Eksen Axis1 olarak oluacaktr. 12. Dizme ilemi iin Features ara ubuundan Circular Pattern butonunu tklaynz. Alan Circular Pattern penceresinde nce eksen seilmelidir. Bunun iin grafik alan zerindeki aa yapsn ap, en sondaki Axis1i seiniz. daha sonra Features to pattern blmn tklayp helisel kanal seiniz. Ay 360 sayy 150 yapp, n izlemeyi kontrol edip pencereyi onaylaynz. ekil:8-a Not: Bilgisayarnzn ilemcisi ve hafzasnn kapasitesine gre ilem uzun srebilir. Daha az sre ve dosya kapasitesi olmas iin 22 ye 10 adet dizebilirsiniz. ekil:8-b 13. Dier yndeki helisel kanal iin yukarda yaptmz ilemeleri 6. admdan itibaren tekrarlaynz. Ancak ekil:4 deki Helix/Spiral penceresinde Clockwise yerine Counterclockwise seili olmaldr. 14. Bu para iin Browser ve modelin son durumu ekil:9 gibi olacaktr. V kanallarn birbirini kestii blgeye yaklaarak bakarsanz sonu ekil:10 gibi olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

26

ekil:8

ekil:9

ekil:10

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

27

Bu aamada Mandrenin balayabilecei matkap ap araln belirleyen yaznn yazlmas ilemlerini yapacaz. 15. Yaz yazmak iin, yaznn yazlaca silindirik yzeye teet bir alma dzlemi yapmalyz. Bunun iin Features ara ubuundan Referance geometry butonunu tklayp listeden Plane seiniz. Browser stnde alan Plane penceresinde sizden, stteki krmz blmde Referance entities (dzleme referans olacak dzlem) istenmektedir. Referans dzlem olarak, grafik alan iine geen Browser listesinden Front dzlemini seiniz. Daha sonra soldaki Plane penceresinde At angle butonunu tklayp ay 90 giriniz. Bu yapacamz dzlemin Front dzlemine dik olmasn salayacaktr. ekil:11

ekil:11 Dzlem iin dier koul iin soldaki Plane penceresinden On Surface butonunu tklayp model zerinden kk apl ortadaki silindirik yzeyi seiniz. ayet oluan dzlem silindirik yzeye alt ksmdan teet oluyorsa Plane penceresi altndaki Other Solutions butonunu tklayp st ksmdan teet olmasn salaynz. ekil:12

ekil:12 Plane penceresini onayladnzda dzleme teet olan bir alma dzlemi oluacaktr. Standart View ara ubuundan Normal To butonunu tkladnzda oluturduumuz dzleme dik bakm olacaz. Artk yaz yazabiliriz. ekil:13

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

28

ekil:13 16. Sketch butonuna tklayp biraz nce oluturduumuz Planeyi alma (2 boyutlu izim) dzlemi yapnz. imdi bu dzleme yaz yazabiliriz. Ancak yaz dzlemin Orijininden yazlmaya balar. Bu nedenle yazy istediimiz yeden balatmak ve konumunu belirleyebilmek iin bir referans izgisi izmeliyiz. Bu izgiyi soldan balayp saa doru ekil:14 de olduu gibi iziniz. izgiyi izmeden nce bunun bir referans izgisi olmas iin, Browser zerindeki Line penceresinden For construction kutusunu iaretlemeyi unutmaynz. Aksi taktirde yazy modele eklerken (girinti/knt) izgiyi de Sketch alglar ve hata mesaj verir.

ekil:14 17. Yazy yazmak iin ya Sketch ara ubuundan Text butonunu tklaynz ekil:15-a yada Tools>Sketch Entities> adresinden Text komutunu giriniz. Browser zerinde alan Sketch Text penceresinde hemen yaz yazmaya balayabilirsiniz. Ancak yazy yazmadan nce baz dzenlemeler yapmalyz. nce Curve olarak (yaznn hizalanaca nesne) bir nceki admda izdiimiz izgiyi seiniz. Daha sonra Text blmne geerek ekil:15-b deki yazy yaznz. Yaz yksekliini 4.5 mm yapmak iin Use document font ekini kaldrp Font butonuna tkladnzda alan pencereyi kullannz. Yaznn dier zeliklerini deitirmek isterseniz Sketch Text penceresindeki butonlar kullanabilirsiniz. (Alt+157)

B ekil:15
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

29

18. Sketch Text penceresini ve Sketch penceresini onaylaynz. Modele izometrik baknz. Features ara ubuundan Extruded Cut butonunu tklaynz. Yaz otomatik olarak seilmemise grafik alan zerine geen Browser listesinden son yaptmz Sketchi (Sketch6) seiniz. Daha sonra Cut-Extrude penceresini ekil:16 da olduu gibi dzenleyiniz. Burada Direction 1 olarak yaznn yazlaca silindirik yzeyi seiniz. Yaz derinliini 1 mm giriniz. Darya doru kesilmesi iin de Reverse offset kutusunu iaretleyiniz.

ekil:16 Bilezik paras modeli ve Browser ekil:17 gibi olacaktr.

ekil:17

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

30

Konik Dili 1. Standart ara ubuundan New butonunu tkladnzda alan pencereden, Part butonunu tklayp yeni bir para modelleme ilemine balaynz. 2. Dosyay nceki dosyalar kaydettiiniz klasre KonikDili olarak kaydediniz. Kayt ilemi sonunda dosya ad ve Browser da para ad KonikDili olarak deiecektir. 3. Konik Dili kesitini izmek iin Sketch komutunu tklayp, Front dzlemini alma dzlemi yapnz. 4. Konik Dili kesitini ve dndrme esenini ekil:1-a de olduu gibi izip boyutlandrnz. 5. Daha sonra Sketch ilemini bitirip Features ara ubuundan Revolve butonunu tklaynz. Alan Revolve penceresinde dndrme ekseni olarak orijindeki izgiyi (construction line) seiniz. Pencereyi ekil1-b deki gibi dzenleyip modeli oluturunuz.

a ekil:1 6. Dileri atktan sonra yaplmas mmkn olmayacandan ekil:2 de gsterilen konik yzey kenarna 0.2 mm pah (Chamfer) krnz.

ekil:2 Bu aamada konik delik iine zel profilli (Ayaklarda olduu gibi) bir konik vida aacaz. 7. Konik delik kk ap tarafndaki yzeyi alma dzlemi yapnz. Daha sonra bu yzeye konik delik kk ap lsnde bir ember iziniz. ekil:3

ekil:3
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

31

8. Fetures ara ubuunda Curves butonunu tklayp buradan Helix and Spiral seiniz. lk alan Helix /Spiral penceresindeki mesajda sizden helis ize (path) esas olacak emberin seilmesi istenmektedir. Bir nceki admda izdiimiz emberi seiniz. ekil:4

ekil:4 9. emberi setiinizde Browser zerinde alan Helix/Spiral penceresi deiecektir. Bu pencereyi ekil:5 deki gibi dzenleyiniz. Burada konik helis iz (path) Pitch and Revolutionsa gre dzenlenecektir. Pitch (2 mm) vida adm, Revolutions (5) dnme says, Start angle (0) balang as (teet okun olduu yer) ve Taper Helix (15) koniklik asdr.

ekil:5 10. imdi konik vida parofilini izmek iin helisel iz balangcna bir alma dzlemi yapacaz. Bu dzlem ayn zamanda ize dik olacaktr. Features ara ubuundan Reference Geometry butonu tklayp buradan Plane yi seiniz. Alan Plane penceresinde helisel izi balang tarafndan seiniz. Helisel iz otomatik olarak alglanacak ve balangcna dik bir dzlem oluturulacaktr. ekil:5-a Pencereyi onaylaynz. Oluturduumuz bu Plane2 dzlemini alma dzlemi yapnz ve bu dzleme dik baknz. Normal to ekil:5-b

a ekil:5
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

32

11. Daha sonra ekil:6-a daki konik vida kanal profilini iziniz. Daha sonra bu profili 2 mm lik kenarnn ortasndan tutarak helis iz balangcna taynz. ekil:6-b

b ekil:6 12. Sketch ilemini onaylayp Features ara ubuundan Swept Cut butonunu tklaynz. Profil olarak biraz nce izip helisel iz balangcna tadmz vida kesitini, Path (iz) olarak da helisel izgiyi seiniz. ekil:7

ekil:7 13. Pencereyi onayladnzda konik vida kanal oluacaktr. Model ve Browser ekil:8 deki gibi olacaktr.

ekil:8 Sonraki aamalarda konik di kanaln oluturup evreye dizeceiz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

33

14. Fetures ara ubuundan Reference Geometry butonunu tklayp buradan Planeyi seiniz. grafik alana geen Browser listesinden Front dzlemini referans dzlem olarak seiniz. Plane penceresinde On Surface butonunu tklayp modelin d silindirik yzeyinin st blmn seiniz. Bu silindirik yzeye teet bir dzlem (Plane) oluacaktr. Dzlem alt tarafa teet olursa Plane penceresinden Other Solution butonuna tklaynz. ekil:9

ekil:9 15. Sketch ara ubuundan Sketch butonunu tklayp biraz nce oluturduumuz Plane3 alma dzlemi yapnz. Daha sonra bu dzleme dik bakp, ekil:10-a daki konik dili kanal profilini bo bir alanda iziniz. Daha sonra bu profili, 1.24 ll izginin alt noktasndan tutarak modelde konik yzey Quadrantna taynz.ekil:10-b

b a ekil:10 16. Fetures ara ubuundan Reference Geometry butonunu tklayp oradan Plane seiniz. Referans dzlem olarak nceki admda oluturduumuz Plane3 seiniz. Plane penceresini ekil:11-a da olduu gibi dzenleyip Plane3e paralel, modelin i tarafnda, 6 mm uzaklkta bir dzlem (Plane4) oluturunuz. ekil:11-b 17. Bir nceki admda Plane3e izdiimiz di profilini, Plane4e de izmeliyiz. Bunun iin nce Plane3 alma dzlemi yapnz ve di profilini pencere yntemi ile seerek klavyeden Ctrl+C (Windows da kopyalama) yapnz. Daha sonra Plane4 alma dzlemi yapnz. imdi klavyeden Ctrl+V yaparak di profilini yeni alma dzleminde model dnda herhangi bir yere yaptrnz. ekil:12-a Di kesiti nceki di kesiti konumunda deilse Tools>Sketch Tools adresinden Rotate (dndrme) komutunu kullanabilirsiniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

34

a ekil:11

18. Plane4 zerindeki di kesiti ile Plane3 zerindeki di kesiti birbirine paralel ancak 1.24 uzunluundaki izgi alt noktalar, konik dili koni as izgisi zerinde olmal. Bunu salamak iin Plane4 alma dzlemine Plane3 deki 1.24 uzunluundaki izginin hizasndan dik bir izgi (For costruction) izip bu izginin alt noktasn dili modeli tabanna gre 12.74 lendiriniz. ekil:12-b Di kesiti nceki di kesiti konumunda deilse Tools>Sketch Tools adresinden Rotate komutunu kullanarak dndrnz. Konumu dzeltilmi di kesitini, 1.24 uzunluundaki izginin alt noktasndan tutarak, dili tabanna 12.74 uzaklktaki izginin alt noktasna taynz. ekil:12-c

c a b ekil:12 imdi di boluunu kesebiliriz. 19. Features ara ubuundan Lofted Cut butonunu tklaynz. ekil:13-a Alan Cut-Loft penceresi alt blmnde Sketch Tools olarak Chain Contour Select butonunu tklaynz. ekil:13-b Bu bize di profillerini sememizi salayacaktr.

a ekil:13

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

35

20. imdi nceki admlarda oluturduumuz di kesit profillerini st kenarlarndan ( seim noktas nemlidir) seiniz. ekil:14-a Pencereyi onayladnzda di profili oluacaktr. ekil:14-b

a ekil:14 21. Di kesitinin evreye dizilmesi iin nce modelin eksenini oluturmalyz. Bunun iin Features ara ubuundan Reference Geometry butonunu tklayp buradan Axis seiniz. Oluturulacak eksen iin silindirik yada konik bir yzey istenmektedir. Bir yzey seiniz. Model ekseninde bir Axis oluacaktr. 22. Di kesitini evreye dizmek iin Features ara ubuunda Circular Pattern butonunu tklaynz. Alan Circular Pattern penceresinde dizme ekseni olarak biraz nceki admda oluturduumuz Axis1i Fetures to Pattern olarak Cut_Loft1i seiniz. (bu seimleri grafik alandaki Browser listesinden yapabilirsiniz) Say olarak da 30 girerek dileri oluturunuz. ekil:15

ekil:15

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

36

Konik dili modeli ve Browser ekil:16 gibi olacaktr.

ekil:16 Not: Bir ilem iin (Sketch, Features, Plane vb) birden fazla deneme yaptysanz SolidWorks her ilem iin Browser aa listesinde bir numara verir. Bu numaralar sral yapmak isterseniz. Browser zerinde ilemi seip tekrar tkladnzda (F2) dzeltmeyi yapabilirsiniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

37

Mors Sap 1. Standart ara ubuundan New butonunu tkladnzda alan pencereden, Part butonunu tklayp yeni bir para modelleme ilemine balaynz. 2. Dosyay nceki dosyalar kaydettiiniz klasre MorsSap olarak kaydediniz. Kayt ilemi sonunda dosya ad ve Browser da para ad MorsSap olarak deiecektir. 3. Mors Sap kesitini izmek iin Sketch komutunu tklayp, Top dzlemini alma dzlemi yapnz. 4. Mors Sap yarm kesitini ekil:1 de olduu gibi izip boyutlandrnz.

ekil:1 5. Daha sonra Sketch ilemini bitirip Features ara ubuundan Revolve butonunu tklaynz. Alan Revolve penceresinde dndrme ekseni olarak yatay uzun izgiyi (orijinden balayan) seiniz. Pencereyi ekil:2 deki gibi dzenleyip modeli oluturunuz.

ekil:2 6. Modelin ksa konik ksm aln yzeyine punta delii amak iin nce modele izometrik baknz. Daha sonra Features ara ubuundan Hole Wizard butonunu tklaynz. Alan Hole Specification penceresinde Type sekmesinde al haval delik tipini seiniz. End Condition blmnde Blind seerek derinlii 4 mm giriniz. Custum Sizing blmnde delik apn 2.5 mm, hava apn 4 mm, hava asn 60 ve u asn 118 giriniz. Positions sekmesini tkladnzda, grafik alanda model zerinde zellikleri belirlenen deliin yerletirilecei noktalarn seilmesi istenmektedir. Aln yzeyleri merkezlerini gstererek punta deliklerini oluturunuz. ekil:3 Not: Mors Sap modeli kesitini orijin (0,0) noktasndan balayarak izdiyseniz, dz ksm aln yzeyinde nokta (orijin noktas) zerine nokta olmayacandan delik olumayacaktr. Kesiti bir miktar kaydrmak iin, Browser zerinde Revolve unsurunda sa tu mensnden Edit Sketch yaparak, kesiti Move komutu ile taynz.

ekil:3

7. Aln yzeyleri kenarlarna pah krabilmek iin Features ara ubuundan Chamfer butonunu tklayp Distance olarak 0.3 mm girip aln yzeyleri kenarlarn seiniz.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

38

8. Mors Sapn Matkap tezgah mili mors deliinden karlmas iin, dz ksmn iki tarafl kesilmesi gerekmektedir. Bunun iin Sketch ara ubuundan Sketch butonuna tklayp Browser listesinden Frontu alma dzlemi yapnz. Bu dzleme View ara ubuundan Normal to butonuna basarak dik baknz. Daha sonra ekil:4 deki tasla iziniz.

ekil:4 9. Kesme ilemi iin Features ara ubuundan Extrude Cut butonunu tklaynz. Browser zerine alan pencereyi ekil:5-a de olduu gibi dzenleyiniz. Pencereyi onayladnzda kesme ilemi gerekleecektir. ekil:5-b

a ekil:5

10. Bu kesme ilemini dier tarafta da yapmak iin. Silindirik yada konik yzeylerden birini seerek bir Axes oluturunuz. Daha sonra yaptmz kesme unsurunu, Circular Pattern komutu ile eksen evresine 2 adet diziniz. Son durum ekil:6 gibi olacaktr.

ekil:6

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

39

Anahtar 1. Standart ara ubuundan New butonunu tkladnzda alan pencereden, Part butonunu tklayp yeni bir para modelleme ilemine balaynz. 2. Dosyay nceki dosyalar kaydettiiniz klasre Anahtar olarak kaydediniz. Kayt ilemi sonunda dosya ad ve Browser da para ad Anahtar olarak deiecektir. 3. Anahtar kesitini izmek iin Sketch komutunu tklayp, Top dzlemini alma dzlemi yapnz. 4. Anahtar yarm kesitini ekil:1 de olduu gibi izip boyutlandrnz.

ekil:1 5. Features ara ubuundan Revolwe butonunu tklayp 65 boyutlu izgiyi eksen olarak belirleyiniz ve modeli oluturunuz. ekil:2

ekil:2 6. imdi konik di profilini oluturacaz. Bunun iin nceden modellediimiz KonikDili.SLDPRT dosyasn da amalsnz. Anahtar modelinde konik blm kk ap tarafndaki yzeyi alma dzlemi yapnz ve bu dzleme dik baknz. KonikDili modeline geerek (Ctrl+tab) burada Cut-Loft1 unsuru altndaki Sketch4 sa tu mensnden Edit Sketch yapnz. Di kesitini seip Ctrl+C ile kopyalaynz. Anahtar modeline geerek Ctrl+V ile di profilini yaptrnz. Di profili ekil:3 konumunda deilse dndrnz. Di profili d izgilerini darya 0.2 mm Offset yapnz ve nceki profili siliniz. 1.24 boyutlu izgiyi yeni profil st izgisine uzatnz. Son olarak di profilini (1.24) boyutlu izginin alt noktasndan tutarak Anahtar modeli konik blm kk konik ap izgisi quadrantna Move komutu ile taynz. ekil:3-a 7. Ayn ilemi konik blm arka yzeyindeki di profili iin de yapnz. ekil:3-b 8. Features ara ubuundan Lofted Cut butonunu tklaynz. Alan Cut-Loft penceresi alt blmnde Sketch Tools olarak Chain Contour Select butonunu tklaynz. Bu bize di profillerini sememizi salayacaktr. 9. imdi nceki admlarda oluturduumuz di kesit profillerini st kenarlarndan ( seim noktas nemlidir) seiniz. Pencereyi onayladnzda di profili oluacaktr. ekil:3-c

b ekil:3
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

40

10. Oluturduumuz di profilini evreye dizmek iin nce Axis oluturunuz. Daha sonra Circular Pattern komutu ile di kanaln eksen evresine 11 adet diziniz. ekil:4 11. Keskin olan d kelere 0.3 mm Chamfer (pah) yapnz. Keskin olan i keleri de 0.3 mm Fillet (yuvarlatma) yapnz. ekil:4

ekil:4 Not: ekil:4 deki modelde di kenarlarnda pahlar grlmektedir. Bunu biz daha nce yapmadk. Diler oluturulduktan sonra bu pahlarn yaplamas zaman alacaktr. SolidWorks yazlmnda sonradan araya ilem eklenebilir. Yani yaplm ilemler sanal olarak geri alnp araya ilem eklenebilir. Bunu yapmak iin Browser da ilemler (Features) listesi sonundaki izgiyi tutarak Revolwe unsuru altna kadar kaydrnz. Model diler almam gibi grnecektir. imdi konik kenarlara 0.2 mm pah krabilirsiniz. 12. Anahtar da yaplmas gereken son ilem, evirme kolunun taklaca deliin oluturulmas olacaktr. Bunu daha nce yaptnz ilemlerden yararlanarak siz yapacaksnz. Delik ap 4.6 mm ve merkezinin aln yzeyi eksenine uzakl 5 mm olacaktr. Not: Anahtarn retim ilem srasn gz nnde bulundurduunuzda, gerek tornalama srasnda gerekse dilerin almas srasnda, balama ilemleri ayn eksenli olmas iin, iki punta arasnda balanmaldr. Bu balama ilemleri iin de punta delii gereklidir. Anahtarn her iki aln yzeyine daha nce MorsSap parasnda olduu gibi 1 mm delik, 1.6 mm hava apl 3 mm derinlikli punta delii anz. 13. Anahtar modeli ve Browser son durumu ekil:5 gibi olacaktr.

ekil:5

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

41

dev Mandren iin modellenecek iki para kald. Birisi, Gvde parasnda 9 mm apl yan deliklere sk geecek Bur. Burun delii biraz nce modellediimiz Anahtar da 6 mm apl blmn girebilecei lde olmal. ekil:6

ekil:6 Dier para da, Anahtara taklacak evirme Kolu ve kol ularna taklacak Halkalar olacaktr. evirme kolu Anahtar deliinden kmayacak ancak hareket edebilecektir. Halkalar ise Kol ularndaki faturaya sk geecektir. Bu paralar siz modelleyeceksiniz. ekil:7

ekil:7

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

42

Montaj lemleri
Not: Montaj ilemlerine balamadan nce kullanlacak paralarn (*.SLDPRT) bir klasrde toplanmas gerekir. Bir alt montaj varsa bu montaj dosyas ve paralar da ayn klasrde olmal. Para says ve bilgisayarnzn donanmna gre montajda kullanacanz para dosyalarn da amalsnz. 1. Satandart ara ubuundan New butonunu tklaynz. ekil:1-a Alan New SolidWorks Document penceresinde ekil:1-b Assembly butonunu seerek pencereyi onaylaynz.

a ekil:1 Not: Montaj dosyasn paralarn bulunduu klasre Mandren ad ile kayt etmeyi unutmaynz. 2. Browser zerinde alan Insert Component penceresi Part/Assembly to insert blmnde ak para ve montaj dosyalarnz (open document) listelenecektir. ekil:2 Buradan Gvde parasn tklaynz. Montajda kullanacanz dosyalar ak deilse Browse butonuna tklayp bulunduu yerden de aabilirsiniz. Gvde paras grafik ekranda gezer biimde alacaktr. Grafik alanda bir nokta tkladnzda para kendi konumunda yerleecektir.

ekil:2

3. Browser listesinde montaja alnm paralar listelenecektir. Listedeki Gvde nndeki (f) iareti montajn bu ilk parasnn fix sabit/yerleik (yeri/konumu deitirilemez) olduunu gsterir. 4. Gvde, dier paralarn montajn kolaylatrmak iin deitirilip dik konuma getirilmelidir. Bunun iin nce fix (yeri/konumu deitirilemez) zellii deitirilmelidir. Para zerinde yada Browser listesi Gvde zerinde sa tu mensnden Float yapnz. imdi Assemblies ara ubuundan Rotate Component butonuna basnz. ekil:3

ekil:3
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

43

5. Gvde parasn Browser listesinden yada para zerine tklayp seiniz. Rotate Component penceresinde Rotate blmnde Z yi -90 yapnz. Bu, seili paray dndrp dik konuma

getirecektir. ekil:4 Pencereyi onaylaynz. Bu para dier paralarn montaj yaplaca ana para olduundan, sa tu mensnden tekrar Fix yaparak yeri ve konumunu sabitleyiniz.

ekil:4 Artk srasyla paralar yerletirip Gvdeye montaj yapabiliriz. 6. Assemblies ara ubuundan Insert Component butonuna basnz. ekil:5-a Alan pencerede ak olan dosyalarnzn listesinden Buru seiniz grafik alanda bo bir yerde bir nokta tklayarak yerlemesini salaynz. ekil:5-b

a b ekil:5 7. Buru Gvde yan deliine koullu olarak montaj yapmak iin Assemblies ara ubuundan Mate butonunu tklaynz. ekil:6-a Alan Mate penceresinde sizden nce montaj yaplacak paradaki koul, daha sonra ana paradaki koul seilmelidir. Burda silindirik d yzeyi, Gvdede delik silindirik yzeyini seiniz. ekil:6-b

a ekil:6

8. Seim ilemi sonunda silindirik yzeyler e eksenli (Concentric) olarak hizalanacak ve grafik alanda koullar listesi onay ara ubuu alacaktr. ekik:7-a Grafik alanda alan koullar ara

ubuunu ek butonundan onaylaynz. Koullandrma ilemi bitmediinden Mate penceresi hala ak olacaktr. kinci koul olarak Burun d aln yzeyini, Gvdenin d silindirik yzeyini seiniz. Seilen yzeyler teet (Tangent) olarak hizalanacaktr. ekik:7-b Ara ubuunu ek butonundan onaylaynz. Bur iin kuulandrmal montaj ilemi tamamland. Mate penceresini onaylayabilirsiniz.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

44

a ekil:7 Bu aamada Montaj ve Browser ekil:8 gibi olacaktr.

ekil:8 9. Yukarda yaplan Bur montaj ilemlerini dier burlar iin de tekrarlaynz. Montaj sonunda model ve Browser ekil:9 gibi olacaktr. Browser deki Mates unsuru altndaki montaj koullarna dikkat ediniz.

ekil:9 10. Insert Componenet penceresi listesinden Ayak1 parasn grafik alana yerletiriniz. Mate penceresini aarak nce Ayak1in d silindirik yzeyini sonra Gvde da al deliklerden birisinin i yzeyini seiniz. Bu yzeyler paralel olarak koullandrlr. ekil:10-a Koullandrma ara ubuunu onaylaynz. Ayak1 Gvde al deliine hizalanr. Bu koul Ayak1in delik iine girmesi iin yeterli deildir. Mate penceresi ak olduu halde tekrar Ayak1 silindirik yzeyini seip sonra Gvde delik iini seiniz. Koullandrma ara ubuundan Tangent butonunu tklaynz. ekil:10-b Ayak1 d
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

45

yzeyi ile delik yzeyi dtan teet olabilir. Bu durumda Mate penceresinde Mate Alignment blmnde Anti-Alignment butonunu tklamalsnz.

b ekil:10 Bu koullandrmalar ile Ayak1 delik ierisinde eksenel olarak hareket edebilir ve dnebilir. stediimiz bir yerde ve konumda durmasn istiyorsak bir koul daha belirlemeliyiz. Mate penceresi ak olduu halde Ayak1in st aln yzeyi pah kenar orta noktasn gsteriniz. Daha sonra Gvde de delik st kenar orta noktasn gsteriniz. ekil:11-a Not: Delik kenar orta noktasn semek iin komuttan kmadan Ayak1i tutup yukar kaydrabilirsiniz. Delik kenar orta noktasn semek iin nce bota bir nokta tklamalsnz. Noktalar seilince Ayak1 hizalanacak ve koullandrma ara ubuu Coincident seili olarak alacaktr. ekil:11-b Ara ubuunu onaylaynz. Mate penceresini de kapatarak bu para iin koullandrmalar tamamlaynz.

a ekil:11

11. Ayak1 iin yaptmz yerletirme (Insert Componenet) ve koullu montaj (Mate) ilemlerini Ayak2 ve Ayak3 paralar iinde yapnz. Bu ilemler sonunda Browser ve model ekil:12 de gibi olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

46

ekil:12 12. Inset Component butonuna basarak ak olan paralar listesinden yada Browse ile ilgili dizinden KonikDili parasn grafik alana yerletiriniz. Daha sonra Rotate Companent butonuna basarak bu paray ekil:13-a deki konumuna dndrnz. 13. imdi Mate butonuna basnz ve ilk montaj koulu iin KonikDili parasnn konik vida kk ap tarafndaki aln yzeyini seiniz. Gvde parasnda da Burlarn takld silindirik yzeyin st aln yzeyini seiniz. ekil:13-a Koullar ara ubuundan Coincident butonuna basarak bu yzeylerin hizalanmasn salaynz. ayet konik diler aa ynl deilse koullar ara ubuundan ift ok butonuna basarak yn deitirebilirsiniz. ekil:13-b

a ekil:13

14. Bu parann ikinci koulu iin nce KonikDilinin d silindirik yzeyini seiniz. Gvde de Burlarn takld silindirik yzeyi seerek koullar ara ubuundan Consantric (Eeksenli) butonuna tklaynz. ekil:14-a Mate penceresini de kapatarak montaj bitiriniz.

a ekil:14
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

47

15. Inset Component butonuna basarak ak olan paralar listesinden yada Browse ile ilgili dizinden Bilezik parasn grafik alana yerletiriniz. nce Bilezik ve KonikDili parasn Coincident yapnz. ekil:15-a Sonra silindirik yzeyleri seerek Consantric yapnz. ekil:15-b

a ekil:15

Not: Montaj kontrol ettiinizde (nden bak) Bilezik ve KonikDili arasnda ap fark olduunu greceksiniz. Bu fark lnz ve ak olan KonikDili parasna dnerek Revolve unsurunda Edit Sketch yaparak 5.41 lsn 6.7 yapnz. ekil:16 Daha sonra Plane3 (Cut-Loft unsurundan nce iteki di profili dzlemi) mesafesini de 7.5 yapnz. Ayrca di saysn da 32 yapmalsnz. lemleri bitirip montaja dndnzde deiiklikler gerekleecektir.

ekil:16 16. Yukarda yaptmz montaj ilemlerini MorsSap iin siz yapacaksnz. MorsSap parasnn kk konik blmn Gvde parasnn konik deliine koullu olarak montaj yapnz. ekil:17

ekil:17
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

48

Bundan sonraki aamada alt montaj ilemini yapacaz. Yani Anahtar paralarn ayr bir montaj dosyas yapp Mandren montajna yerletireceiz. 17. Anahtar paralarn (Anahtar, Kol ve Halka) anz. 18. New butonuna bastnzda alan pencereden yeni bir montaj (Assembly) dosyas anz. Alan Insert Component penceresinde Open Documents listesinden Anahtar parasn seerek grafik alana yerlemesini salaynz. 19. Bu montaj dosyasn AnahtarMon ad vererek dier tm dosyalarnzn olduu klasre kaydediniz. ekil:18

ekil:18 20. Inset Component butonuna basarak ak olan paralar listesinden yada Browse ile ilgili klasrden Kol parasn grafik alana yerletiriniz. Halka iin de ayn ilemi yapnz. nce Halka parasn Kola takacaz. Bunun iin Halkay tutarak Kola yakn bir yere taynz. Mate butonuna basnz ve Halkann delik yzeyini seiniz. imdi Kol ucundaki kk apl silindirik yzeyi seiniz. koullandrma ara ubuu alacak ve Concentric butonu aktif olacaktr. ekil:19-a Ara ubuunu onaylaynz. kinci koul iin nce Halkada Kol taraf aln yzeyindeki delik kenarn seiniz. Kol da kk ap i kenarn seiniz. ekil:19-c Koullandrma ara ubuunda Coincident butonu aktif olacaktr. ekil:19-c Ara ubuunu onaylaynz. Mate penceresini de onaylayp ilemi bitiriniz.

a ekil:19

21. Kolu Halka ile Anahtar deliine takmak iin Mate butonunu tklaynz ve Kol byk ap silindirik yzeyini seiniz, daha sonra Anahtar delik yzeyini seiniz. Koullandrma ara ubuunda Concentric aktif olacaktr. Ara ubuunu ve Mate penceresini onaylayp ilemi bitiriniz. ekil:20 Not: Yaptmz koullu montaja gre, Kolu nceden montaj yaplm Halka ile beraber Anahtar deliinde eksenel olarak kaydrabilirsiniz.

ekil:20

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

49

22. Dier Halkay da Insert Component ile yerletirip yukarda yaptmz koullandrmalar ile montajn yapnz. Bu alt montajn son durumu ekil:21 gibi olacaktr.

ekil:21 23. AnahtarMon alt montajn Mandren montajna yerletirmek iin, (bu dosyalar ak olmal) Mandren dosyasnda Insert Component butonunu tklaynz. Alan pencerenin Part/Assembly to Insert blm listesinde AnahtarMon dosyasn seiniz ve grafik alanda uygun bir nokta tklayp yerlemesini salaynz. ekil:22

ekil:22 24. Montaja nden baknz ve anahtar montajn tutarak ekil:23 deki pozisyona taynz. Koullandrma iin Mate butonunu tklaynz. nce AnahtarMon da konik dili nndeki milin silindirik d yzeyini, daha sonra Mandrende Bur delik yzeyini seiniz. ekil:23-a Anahtar alt montaj ekseni mandren montaj Bur eksenine hizalanacak ve koullandrma ara ubuunda Concentric butonu aktif olacaktr. ekil:23-b Bu aamada isterseniz anahtar alt montajn tutarak eksende kaydrabilirsiniz. Koullandrma ara ubuunu onaylaynz.

a ekil:23

25. kinci koullandrma iin nce AnahtarMon konik dilisi kk ap taraf aln yzeyini, daha sonra Mandren de Bur d aln yzeyini seiniz. ekil:24-a Koullandrma ara ubuu, Coincident aktif olarak alacak ve AnahtarMon alt montaj, Bur aln yzeyine hizalanacaktr. ekil:24-b Ara ubuunu ve Mate penceresini onaylayp ilemi bitiriniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

50

a b ekil:24 Not: Montaja yandan baktnzda Anahtar konik di uzunluu ile Mandren konik di uzunluunun ayn olmadn greceksiniz. Bunu dzeltmek iin Anahtar parasna geerek yukarda KonikDili de yaptmz gibi Sketchi gerektii gibi dzeltiniz. Son durum ekil:25 gibi olacaktr.

ekil:25 Not: Mandren montajnda kullanlan para dosyalar (Gvde, Ayak1) ak olmadndan Browser listesi simgelerinde iaret bulunmaktadr. lgili para dosyalar aarsanz bu iaretler silinecektir.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

51

Hareketlendirme (Animasyon) lemleri


Bu blmde, Mandrene matkabn balanmas/sklmesi srasnda Anahtarn dndrlmesi ile KonikDili, Bilezik ve Ayaklarn hareketlerini salayacaz. 1. Hareketlendirme ilemlerini yapabilmek iin SolidWorks Animation modlnn ak olmas gerekir. Amak iin Tools>Add-Ins adresinden ilgili pencereyi anz. Bu pencerede SolidWorks Animator satr banda ve sonunda bulunan kutular iaretleyiniz. Sadece solundaki kutuyu iaretlerseniz bu modl her seferinde yklemek durumunda kalrsnz. Her ikisi de iaretli olursa SolidWorks bu modl alta otomatik ykleyecektir. ekil:1-a Bundan sonra SolidWorks her alta Animator mens ve grafik alan altnda Animation1 sekmesi alacaktr. ekil:1-b

a ekil:1 2. Animation1 sekmesini tklayp bu moda gemeden nce montajn ilk konum ve grnn belirlemeliyiz. Animasyon balangc iin bu gereklidir. Modele ekil:2 de olduu gibi yaklaarak paralel baknz. Gerekiyorsa paralar (Anahtar, KonikDili, Bilezik) tutarak dndrmelisiniz.

ekil:2
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

52

3. Animation1 sekmesini tkladnzda grafik alan altnda yeni bir pencere alacaktr. Bu pencerede de iki blm vardr. Birisi montaj unsurlarnn listelendii animasyaon Browseri dieri 0.5 saniye aralkl zaman izelgesidir. Zaman izelgesinde montajdaki her paray temsil eden biiminde iaretler vardr. Bu iaretler paralarn ve dier grsel ve konumsal unsurlarn hareket dilimlerinin belirlenmesinde kullanlr. Balang 0 saniyedir. ekil:3 Biti, zaman izgisi -ekil:3 de 00:00:05 (5 saniye dilimi) de bulunan izgi- kaydrlarak belirlenir. Animasyon iin yaplmas gereken ilem vardr. Birincisi, para yada montajn tamam ilk konuma tanr, srklenir veya dndrlr. kincisi zaman izelgesinde zaman izgisi istenilen sreye tanr. ncs de paraya veya montaja istenilen hareketin verilmesidir. Bu ilem genellikle tutup srkleyerek (drag) yaplr. Yaplan hareket belirlenen zaman dilimi iine kayt edilir. Kayt edilen hareketin gsterimi Browser zerindeki oynatma butonlar ile yaplabilir. Disket butonuna baslarak hareket *.avi olarak kayt edilebilir.

ekil:3 Mandrenin almas iin gerekli olan hareketleri 2.5 saniye zaman dilimli 3 periyot da gerekletireceiz. Toplam sre 7.5 saniye olacak. Bu sre iinde Anahtar, KonikDili, Bilezik ve Ayaklar birlikte hareket edeceklerdir. Ancak biz bu paralarn hareketlerin ayr ayr dzenleyeceiz. 4. Paralara hareketlerin yaptrlmas srasnda bizi engellememesi iin Animation1 penceresi Browseri zerinde AnahtarMon altndan Kol ve Halkalar seerek sa tu mensnden Hide (grnmez) yapnz. ekil:4 Not: Bu ilemi yaparken zaman band son izgisinin 00 da olmasna dikkat ediniz. Aksi taktirde son izgi hangi saniyede ise o sre iine yaplan ilem (Hide) kayt edilecektir.

ekil:4 5. Bilezie 2.5 saniyelik periyot da bir tur dndrmek iin nce Animation1 penceresinde Bilezik hizasndaki iaretini tklaynz. Daha sonra zaman izgisini 2.5 saniye izgisi zerine taynz. Sonra grafik alanda Bizlii bir noktasndan tutup saa doru dndrnz. ekil:5

ekil:5
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

53

6. Ayn ilemi 5 ve 7.5 saniyeler iin de yapnz. Her seferinde zaman izgisi yerini belirleyip Bilezii sol tarafndan tutarak saa doru dndrmelisiniz. Sonuta zaman izelgesi ekil:6 gibi olmaldr. 7. Dnme hareketini grmek iin Play from start butonuna basarak balangtan bitie Bileziin dnme hareketini izleyebilirsiniz. ekil:6

ekil:7 8. KonikDili parasn 2.5 saniyede 5.5 di dndrmek iin nce zaman izgisini 2.5 saniyeye taynz. Sonra KonikDiliyi sol tarafndaki bir di zerinden tutarak (ekil:8-a) 5.5 di saa doru dndrnz. Yarm di iin, KonikDili di dolusu ortasn, sabit duran anahtar diine hizalaynz. ekil:8-b

a ekil:8

9. AnahtarMon parasn KonikDili gibi dndrmek iin nce zaman izgisini 2.5 saniyeye getiriniz. Sonra AnahtarMon parasn sa st tarafndaki bir diten tutarak (ekil:9-a ) 5.5 di dndrnz.

ekil:9
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

54

10. Ayn ilemi 5 ve 7.5 saniye dilimleri iin de tekrarlaynz. Bu para iin son durum ekil:10 gibi olacaktr. Not: Anahtar her 2.5 saniyelik dilimlerde ayn di kenarndan tutarak saat ynnde dndrmelisiniz. Aksi takdirde -zellikle son dilimde- ters dnme olabilir.

ekil:10 Bundan sonraki admda Ayaklarn delik ekseninde hareket ettirilerek almas ilemini yapacaz. 11. Bunun iin nce Ayaklar, Gvde aln yzeyinden biraz daha dar kararak matkabn balanm durumunu salamalyz. Yukarda Ayaklarn montaj srasndaki Coincident koullandrmas buna engel olacaktr. ncelikle bu koullandrmay geersiz klmalyz. Browser da Mates altndan Coincident(Gvde,Ayak1), Coincident(Gvde,Ayak2) ve Coincident(Gvde,Ayak3) koullandrmalarn seerek sa tu mensnden Suppress (koullandrmay etkisizletirme) yapnz. ekil:11

ekil:11 12. Yeni bir koullandrma yapmak iin Model blmne geiniz. Mate butonuna basarak Ayak1in u aln yzeyini, arkasndan Gvde aln yzeyini seiniz. Alan koullandrma ara ubuundan Distanceyi tklayp yzeyler arasndaki mesafeyi 12 giriniz. ekil:12-a Ayn ilemin dier ayaklar iin de yapnz. ekil:12-b

ekil:12
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

55

13. Animasyon moduna getiinizde buradaki Browseri incelerseniz alt ksmda ayaklar iin yaptmz koullandrmalar (Distance) grebilirsiniz. ekil:13

ekil:13 14. imdi Animasyon modu Browserinde Distance4(Gvde<1>),Ayak2<3>) koullandrmasn seerek zaman ubuunu 7.5 saniye ye kaydrnz. ekil:14-a Daha sonra Distance4(Gvde<1>),Ayak2<3>) koullandrmasn ift tklaynz. Bu koullandrmaya ait 12 mm mesafesini gsteren ara ubuu alacaktr. Buraya 4 yaznz. ekil:14-b Bylece 12 mm lik mesafe 7.5 saniye iinde 4 mm ye gelecek ve Ayak2 bir miktar alm olacaktr. ekil:14-c

b a ekil:14 15. Ayn ilemleri dier ayaklar iin de yaptnzda sonu ekil:15 gibi olacaktr.

ekil:15

dev: Animasyonun bu aamasnda bir eksiin olduunu dnebilirsiniz. Bence de bir eksiklik var. MatkapUcu. Bu paray siz modelleyip montajn ve ayaklar aldnda aa kayacak ekilde animasyonunu yapacaksnz. Matkap ucu ap 2.7 mm (mandrende u andaki ayak akl ap) boyu da 40 mm olacaktr. Paradaki helisel kanal profili, zrh ve srt asn oluturacak ekilde izilmelidir. ekil:16

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

56

ekil:16 16. Matkap ucu montaj ve animasyonu tamamlandnda animasyon balangc (00 saniye) ekil:17-a ve bitii (7.5 saniye) ekil:17-b gibi olacaktr

a ekil:17

imdiye kadar yaptmz animasyonlarda paralara dinamik unsurlar ekledik. SolidWorksn Animation modlnde istenilen zaman dilimlerine grsel unsurlar da (bytme, kltme, dndrme, grnmez yapma vb.) eklenebilir. Bundan sonradaki aamada montaja ve baz paralara grsel unsurlar ekleyeceiz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

57

17. Animasyon modunda zaman izgisini baa alnz. Daha sonra Browserda Orientation and Camera Views satrnda sa tu mensnden Disable View Key Creation ekini kaldrarak bundan sonra yaplacak btn grsel ilemlerin belirlenen zaman dilimine kayt edilmesini salaynz. ekil:18

ekil:18 Not: Bu kstlamay kaldrdnzda grafik alanda yaptnz btn grsel ilemler, varsa zaman aralna kayt edilip animasyonun bir paras olacaktr. Bu nedenle nceden planlamadnz bir ilemi rasgele yapmaynz. Animasyon ilemi bitince Disable View Key Creation satrn tekrar eklemeyi unutmaynz. 18. Birinci grsel hareket iin zaman izgisini 2.5 saniyeye getiriniz. Grafik alana geerek imle montajn sol tarafnda olduu halde fare tekerini kullanarak iki kademe bytme yapnz. ekil:19

ekil:19 19. kinci grsel hareket iin zaman izgisini 5 saniyeye getiriniz. Grafik alana geerek, yn tularndan sa ok tuuna kere basp montaj dey eksende saa doru dndrnz. ekil:20

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

58

ekil:20 20. nc grsel hareket iin zaman izgisini 7.5 saniyeye getiriniz. Grafik alana geerek imle montajn ortasnda olduu halde fare tekerini kullanarak iki kademe kltme yapnz. ekil:21

ekil:21 21. Yukarda 17. admda yaptmz ilemin tersini yaparak grafik alanda yaptmz grsel ilemlerin kayt edilmesini engelleyiniz. Yukarda yaplan grsel hareketin doruluunu animasyonu oynatarak kontrol ediniz. Grsel ilemlerde yanllk varsa geri alabilir yada zaman dmesi zerinde sa tu mensnden dilimi Delete yapp ilemi yeniden yapabilirsiniz. ekil.22

ekil.22
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

59

22. Son bir grsel ilem daha yapacaz. 2.5 ile 5 saniye zaman dilimi arasnda KonikDili ve Bilezik paralarnn alt unsuru olan Appearance (grnt) lerini Hide (Grnmez) yapacaz. Bunun iin ilgili paralarn alt unsurlarn anz. Appearance zaman dmeleri 00 saniyede olan balangcn tutarak 2.5 saniyeye taynz. Biti izgisini de 5 saniyeye getiriniz. Daha sonra Appearance unsuru zerinde sa tu mensnden Hide yapnz. ekil:23

ekil:23 23. Animasyanu izlediinizde Bilezik ve KonikDili paralarnn grnmezlii 5. saniyeden de sonra devam etmektedir. Bu paralarn 5. saniyeden sonra grnr hale gelmesini salamak iin, zaman izgisini 7.5 saniyeye tayp ilgili paralarn Appearanclerini Show yapnz. ekil:24

ekil:24 Not: Yukarda yaptmz animasyon rneini yaptktan sonra bir senaryo yazarak kendinize ait yeni bir animasyon yapabilirsiniz. Bu blmdeki son ilem animasyonun *.avi dosyas olarak kayt edilmesi olacaktr. 24. Animasyon penceresi ara ubuundan disket simgeli Save butonunu tklaynz. ekil.25 Alan Save Animation to a File penceresinde dosyann kayt edilecei yeri ve adn belirtiniz. Kaydet butonuna bastnzda alan Video Sktrma penceresini de onaylayp dosyay oluturunuz.

ekil.25
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

60

Teknik izimler
Bu blmde modellediimiz paralarn ve montajn, retim aamasnda kullanlacak olan 2B teknik izimlerinin modellerden ve montajdan elde edilmesini, llendirilip dzenlenerek ktlarnn alnmasn greceiz. Gvde 1. SolidWorks Gvde paras ile anz. 2. Standart ara ubuundan New butonuna basarak alan pencereden Drawing butonunu tklaynz. ekil:1

ekil:1 3. Sol tarafta Model View penceresi ile birlikte grafik alanda Sheet1 kat format alacaktr. Sheet1 kat format, hem boyutlarnn hem de antet dzenlemesinin bizim izim sayfamza uyumlu olmadndan hemen grnlerin almaya geemeyiz. Bu nedenle bu ksm Esc tuuna basarak geeceiz. 4. Kat boyutlarn dzenlemek iin Sheet1 sekmesi zerinde Sa tu mensnden Propertiesi seiniz. ekil.2-a Alan Sheet Preporties penceresini ekil:2-b de olduu gibi dzenleyiniz.

a ekil:2

5. Bu izim dosyasn dier dosyalarmzn da bulunduu klasre Mandren ad ile kaydediniz. 6. Grafik alan altndaki Sheet1 sekme adn da sa tu mensnden Gvde olarak deitiriniz. 7. Oluturduumuz kat format (evre izgileri, antet vb.) bize uygun deildir. Bu format iptal etmek iin Browser zerinde Gvde altndaki Sheet Format1i sa tu mensnden Delete yapnz. ekil:3

ekil:3
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

61

8. Dik A4 sayfas i erevesini izmek iin Sketch ekil:4-a ara ubuunu aarak buradan Rectangle butonunu tklayp ekil:4-b bir dikdrtgen iziniz. ekil:4-c

c ekil:4 9. A4 kad i erevesinin boyutlandrmas iin dikdrtgen noktalar koordinatlarn kullanacaz. Bunun iin nce sol alt ke noktasn seiniz. Browser yerinde alan Point penceresinde bu noktann koordinatlarn x iin 20, y iin 5 giriniz. ekil:5-a Dikdrtgenin sa st kesi koordinatlarn da ekil:5-b de olduu gibi x iin 205, y iin 292 giriniz.

a ekil:5

10. Tek para antetini Line ve Offset komutlarn kullanarak izip ekil:6 da olduu gibi boyutlandrnz.

ekil:6
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

62

11. Antet yazlarn yazmadan nce yaz tipi (Font) ve dier zelliklerini belirlemeliyiz. Bunun iin Options penceresini anz. Buradan Document Properties sekmesinde listeden Annotations Font seiniz. Annotations type listesinden Note seiniz. ekil:7-a Alan pencereyi ekil:7-b de olduu gibi dzenleyiniz.

a ekil:7

12. Antet yazlarn yazmak iin, Annotations ara ubuundan Note butonunu tklaynz. ekil:8-a Browser yerine alan Note penceresinde Leader blmnde No Leader butonunu tklaynz. ekil:8-b Bu yaznn bir gsterme izgisi (oklu/oksuz) kullanmadan yazlmasn salayacaktr.

a ekil:8

13. Bu dzenlemeleri yaptnzda imlecin ucuna sol st noktasndan tutulmu bir dikdrtgen yaz alan taklacaktr. Yaz alan sol st noktasn dikkate alarak yaz yazmay dndnz alann sol st kesini tklaynz. ekil:9-a Bir yaz alan ile Formatting ara ubuu grnecektir. Ara ubuunda yaz zelliklerini ekil:9-b de olduu gibi dzenleyerek yazy yaznz.

a ekil:9

14. Bota bir nokta tkladnzda belirlenen zeliklerde ilgili alana yaz yazlacak ve bu yaz imlece taklarak oklu kopyalama durumuna dnecektir. Dier yaz blmlerine de bu yazy balang noktasn hizalayarak kopyalayp Note penceresini onaylaynz. Daha sonra her kelimeyi ift tklayp olmas gereken yazy ekil:10 olduu gibi yaznz.

ekil:10 Not: SolidWorksn bu yaz editr olduka kullanldr. stediiniz gibi dzeltme dzenleme ilemlerini yapabilirsiniz. Her yaz unsurunu tutarak yerini deitirebilirsiniz.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

63

Artk Gvde parasnn grnlerini alabiliriz. 15. Drawing ara ubuunu aarak buradan Model View butonunu tklaynz. ekil:11-a Alan Model View penceresinde Part/Assembly to Insert blmnde Gvde paras listelenmitir. (bu para dosyasnn ak olmas nedeniyle) ekil:11-b

a b ekil:11 16. Gvde paras seili olduu halde Model View penceresinde Next butonuna basnz. ekil:12-a Model View penceresinin sonraki admnda Orientation blmnde alnacak paralel grn iin Top butonuna basnz. ekil:12-b Bu bize Gvde paras modelinin, st grnnn alnmasn salayacaktr. izim sayfasnda uygun bir nokta tklayp grnn yerlemesini salaynz. ekil:12-c

b ekil:12

17. Model View penceresi ak olduu halde dier grnleri de alabiliriz. Ancak bu ilk grn, parann montajda olduu konumda olmas iin dndreceiz. Bu nedenle Model View penceresini onaylaynz. 18. Kat dzleminde grn zerine geldiinizde, grn krmz kesik izgi erevesi iine alnacaktr. Bu ereve iinde bir noktay tkladnzda grn seilecek ve ereve izgileri yeil olacak ayn zamanda Browser yerinde Drawing View1 penceresi alacaktr. Grn seiliyken View ara ubuundan Rotate View butonunu tklaynz. ekil:13-a Alan Rotate Drawing View penceresini ekil:13-b de olduu gibi dzenleyip grnn dik konuma gelmesini salaynz.

a ekil:13
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

64

19. Elde ettiimiz bu Model Viewe (esas grn) bal dier grnleri elde etmek iin Drawings ara ubuundan Prejected View butonunu tklaynz. ekil:14-a izim sayfas zerine geldiinizde imlecin bulunduu yerde bir grn otomatik olarak belirecektir. Esas grnn altna geldiinizde st grn, stne geldiinizde alt grn, sana geldiinizde yan grn, al hizalama yaptnzda izometrik grn oluturulacaktr. 20. Esas grnn hizasnda ve alt ksmda uygun bir yer tklayp st grn, st ksmda uygun bir yer tklayp alt grn elde ediniz. ekil:14-b Projected View penceresi ak olduu halde istediiniz kadar paralel ve izometrik grn alabilirsiniz. Not: Grnlerin yerleimi ekil:14-b gibi olabilmesi iin esas grn uygun yere tamalsnz. Bunun iin esas grn erevesinden seip tutarak istediiniz yere tayabilirsiniz. Ayn yntemi dier grnlerin tanmas iin de kullanabilirsiniz.

a b ekil:14 21. Parann iini grebilmek iin yan grn tam kesit olarak almalyz. Bunun iin nce Drawings ara ubuundan Section View butonunu tklaynz. ekil:15-a Alan pencerede sizden kesme dzlemini temsil eden bir izgi izmeniz istenecektir. Esas grnn st kenar zerine giderek bir sre bekleyiniz. Bu kenarn orta noktas yakalandnda, dey hizasndan ve biraz dndan izgi izmeye balaynz. ekil:15-b izgiyi eksen izgisi de olacak ekilde alt kenarn dnda bitiriniz. ekil:15-c

b ekil:15

22. Kesit grn yeri olarak sa tarafta uygun bir yer tklayp Browser yerinde alan Section View penceresini ekil:16 de olduu gibi dzenleyiniz. Burada Flip direction bak ynn belirler.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

65

ekil:16 23. ayet kesit dzlemini de temsil eden izgi eksen izgisi biiminde deilse, Standart ara ubuundan Options butonunu tklayp alan pencereden Document Properties sekmesinde Line Fontu seerek Type of edge listesinden Section line seip Style olarak Center belirleyiniz. ekil:17

ekil:17 24. Gerek kesit almada gerekse boyutlandrmada kullanlacak oklar ile yazlarn boyut ve biimleri, SolidWorksn standartlar ile uyumlu olamayacaktr. Dzenlemek iin Options butonu ile alan Document Properties penceresi kullanlacaktr. Bu pencerede yazlar iin listeden Annotations Font seiniz. Daha sonra Annotations Type listesinden Section View Label (kesit grn harfleri) seiniz. ekil:18 Alan Choose Font penceresinde ekil:19 deki dzenlemeleri yapnz. Ayn dzenlemeyi Section View (kesit izgisi yazlar) ve Note (kesit grn yazlar) iin de yapnz. 25. Yeri gelmiken Dimension (boyutlandrma rakamlar) iin de bu dzenlemeyi yapalm. Annotations Type listesinden Dimension setiinizde alan Choose Font penceresinde nceki dzenlemeleri yapnz sadece Heigt (yaz ykseklii ) blmne 3 giriniz.

ekil:18
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

66

ekil:19 26. Benzer dzenlemeyi oklar iin de yapmalyz. Bu kez Document Properties sekmesinde listeden Arrows seiniz. ekil:20 Sa tarafta size blmnde gerek boyutlandrmada gerekse dier ilemlerde kullanlacak ok byklkleri belirlenir. Burada rakamsal deerler de girilebilir. Ancak Scale with dimension height iaretlenirse ok bykl yazya gre ayarlanacaktr. Her ikisi iin de bunu yapnz. Bu seimde boyutlandrma ve kesit oklarnn uygun byklkte olmas iin yukarda yaptmz gibi yaz yksekliklerini kullandmz kat boyutuna uyumlu olmas gerekir. Aksi takdirde resmin okunmasnda zorluk ekilebilir.

ekil:20 Not: Gerek kesit dzlemi izgisi ve yazsn gerekse kesit grn yazsn tutup srkleyerek yerini deitirebilirsiniz. Bu aamada grnler ve Browser ekil:21 gibi olacaktr.

ekil:21
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

67

27. Grnlerde eksen izgilerinin olmadn gryoruz. Eksen izgilerini izmek iin Annotations ara ubuunu aarak ekil:22-a buradan silindirik grnler iin Center Mark ekil:22-b butonunu tklayp silindirik bir kenar seiniz. Eksen izgileri izilecektir. ekil:22-c 28.

ekil:22 29. Ayn ara ubuundan Centerline butonunu ekil:23-a tklayp yan grn d izgilerine seiniz. ekil:23-b Eksen izgisi seilen kenar boyutu kadar izilecektir. izgileri ularndan tutarak gerekli bykle uzatnz. ekil:23-c

b ekil:23

30. zometrik grnler iin Drawings ara ubuundan Projected View butonunu tklaynz. izim sayfasndan esas grn seerek saa yukar doru yaklak 45 al ynleniniz. Uygun bir yere grn yerletiriniz. ekil:24 Drawing View penceresinde Display Style blmnde Shaded With Edges butonunu tklayp grnn glgelendirilmesini (boyanmasn) salaynz.

ekil:24 Bundan son aamalarda grnlerin retim iin gerekli olan boyutlandrmalarn yapacaz. Not: Boyutlandrma yazlar iin yukarda 11.,24. ve 25. admlarda anlatld gibi Annotation Type listesinden Dimension (Height=3), Section view (Height=4) ve Section view label (Height=4) olup olamadn kontrol ediniz. Deilse yeniden dzenleyiniz. Yaz font ad hepsi iin Arial olacaktr. 31. Annotations ara ubuunu aarak buradan Smart Dimension butonunu tklaynz. ekil:25-a Dimension penceresi Smart Dimension butonu seili olduu halde alacaktr. ekil:25-a imdi esas grn zerinde boyutlandrma yapacanz iki noktay seiniz. ekil:25-b imdi l izgisi ve dolaysyla yazsn koyulaca yeri belirleyiniz. ekil:25-c Dimension penceresini onayladnzda boyutlandrma tamamlanacaktr.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

68

b ekil:25

32. Yukarda yaptmz boyutlandrma yazs parantez iinde kalmtr. Bunu gidermek iin Options penceresini anz. Burada Document Properties sekmesinde Dimension seiniz ve sa taraftaki seeneklerden Add parentheses by default ekini kaldrnz. ekil:26

ekil:26 33. Sz konusu boyut silindirik olmas nedeniyle, rakam banda ap simgesinin olmas gerekir. Bunun iin boyutu herhangi bir unsurundan seiniz. Alan Dimension penceresinde Dimension Text blmnde Diameter butonunu tklaynz. ekil:27

ekil:27 34. Esas ve kesit grne ait boyutlandrmalar ekil:28 de olduu gibi tamamlaynz. A boyutlandrma iin iki izgi semeniz yeterlidir. Oklar snr izgilerinin dnda kalrsa boyut seiliyken ok zerini tkladnzda ieri alnacaktr. Boyut izgileri yerlerinin belirlenmesi srasnda bir nce yaptnz boyutlandrmaya hizalama yapabilirsiniz

ekil:28
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

69

35. Yukardaki grnlere koyamadmz baz boyutlandrmalar da alt grn zerinde verebiliriz. ekil:29

ekil:29 36. Grnlere baz notlar (aklama) eklememiz gerekirse. Annotations ara ubuundan Note butonunu tklaynz. ekil:30-a Alan Note penceresinde Leader blmnde Leader butonunu tklaynz. ekil:30-b Bu oklu bir izgi devamna yaz yazlmasn salayacaktr. imdi kesit grne giderek konik delik i kenarn seiniz. Daha sonra yaz kutusunun yerini belirleyip kutu iine Mors No:2 yaznz. ekil:30-c

c b ekil:30 37. Alt grne de ekil:31 da olduu gibi deitirebilirsiniz. not ekleyin. Gerekirse yazy seerek zelliklerini

ekil:31

Grnlerin boyutlandrlm hali ekil:32 deki gibi olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

70

ekil:32 Bu aamada izim sayfasnn ktsn alacaz. Bunun iin ncelikle iletim sistemi (Windows) bir yazc/printer kullanyor olmas gerekir. 38. File mens altndan Print seiniz. Alan pencerede sistemin kulland yazc alglanm durumdadr. ekil:33-a Buradan Page Setup butonunu tklayp sayfa dzenleme penceresini anz ve bu pencereyi ekil:33-b de olduu dzenleyiniz.

a ekil:33

39. Page Setup penceresini onayladnzda tekrar Print penceresine dnlr. Buradan Line Weights butonunu tklaynz. Alan pencerede izim sayfasnda kullanlan izgilerin kada ka mm kalnlnda izilecei belirlenecektir. ekil:34-a izgilerin Thin (ince), Normal, Thick (kaln), Thick2 (daha kaln) deerlerde olmas, Options penceresinde Document Properties sekmesi listesinde Line Font deerlerine baldr. rnein burada Visible Edges (grnen izgiler/kenarlar) Thick kalnlktadr. ekil:35 Bu durumda Visible Edges (grnen izgiler/kenarlar) kada 0.35 mm kalnlkta izilecektir. Grnen izgilerin (Visible Edges) ya da dierlerinin kalnlklarn deitirmek isterseniz ya izime balarken Document Properties penceresinden izginin tipini (Line Font) Tick, Thin vb olarak dzenlersiniz ya da kt alrken Line Weights penceresinde nceden belirlenmi izgi tiplerine kada k kalnln (mm olarak) atarsnz.
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

71

ekil:34

ekil:35

40. Line Weights penceresini onaylaynz. Print penceresini de onaylayp kty alnz. Gvdeye ait yazc kts sonraki sayfada olduu gibidir. Not: Dier paralara ait teknik izimleri de yukarda Gvde iziminde olduu gibi, gerekli grn ve boyutlandrmay, retim aamalarn dikkate alarak, operatrn soru sormasna gerek kalmayacak ekilde yapmalsnz

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

72

Burada teknik resim kts olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

73

Montaj Bir izim dosyasnda -Mandren.SLDDRW- birden fazla para, montaj ve alt montaja ait modellerin teknik izimlerini alabilirsiniz. Bir makine, alet, cihaz vb projelere ait teknik izimleri bir dosya altnda yapabilirsiniz. Bu aamada Mandren montajnn teknik izimini oluturacaz. Mandren.SLDASM montaj dosyasn anz. 1. Grafik alan altnda nceki Gvde izimine ait sekmede sa tu mensn aarak buradan Add sheet seiniz. ekil:1-a Standart antetli bir dik A4 sayfas alacaktr. ekil:1-b

a ekil:1

2. Montajn grnleri ve para anteti dnlecek olursa A4 sayfas yeterli olmayacaktr. Sheet.. sekmesi zerinde sa tu mensnden Properties seiniz. ekil:2-a Alan Sheet Properties penceresini ekil:2-b de olduu gibi dzenleyiniz. Name: blmne izim sayfas adn Montaj yaznz. Standart sheet size listesinden A3-Landscape (yatay A3) seiniz. Display sheet format ekini kaldrnz. Bylece yeni sayfada snr izgileri ve antet olmayacaktr.

a ekil:2

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

74

3. A3 izim sayfas i ereve izgilerini izmek iin Sketch ara ubuundan Rectangle seerek i ereve olabilecek bir dikdrtgen iziniz. ekil:3

c ekil:3 4. ereve dikdrtgeninin izim sayfas dna gre (d ereve) soldan 20 mm dier taraflardan 10 mm ieride olabilmesi iin, sol alt ke noktas koordinatlarn 20,10 ekil:4-a sa st ke noktas koordinatlarn 410,287 ekil:4-b yapnz.

a ekil:4

5. Grnleri almak iin Drawings ara ubuundan Model View butonunu tklaynz. ekil:5-a Model view pencersinde Open Documents listesinde Mandren seili olduu halde Next ok tuuna basnz. ekil:5-b Daha sonra Orientation blmnde Standard views olarak Left butonuna basnz. ekil:5-c Bu durumda Montaj modelinin solundan bak n grn olarak alm oluyoruz. A3 izim sayfasnda bir nokta tklayp grn yerletiriniz. ekil:5-d

d ekil:5
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

75

6. Montajn iini de grebilmek iin yan grn tam kesit almalyz. Bunun iin Drawings ara ubuunan Section View ara ubuunu tklaynz. ekil:6-a Alan pencerede sizden kesit dzlemini temsil edecek izginin izilmesi istenmektedir. n grn de MorsSap paras st izgisi ortasn hizalayp biraz st noktadan izgi izmeye balaynz. ekil:6-b izginin son noktas iin MatkapUcunun biraz altndan bir nokta tklaynz. ekil:6-c Bylece kesit izgisini (Section Line) oluturmu olduk.

b ekil:6

7. Section View penceresini ekil:7 de olduu gibi dzenleyerek grafik alanda kesit grn iin sada bir nokta tklaynz.

ekil:7

8. Montajn izometrik grnn almak iin Drawings ara ubuundan Projected butonunu tklayp grafik alanda n grn seiniz. Daha sonra sa st tarafa 45 derce al ynlenip bir nokta tklaynz. Bu grnn yerini daha sonra tayarak deitirebilirsiniz. ekil:8 Bu aamada grnler ve Browser ekil:8 gibi olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

76

ekil:8 imdi kesit grnte baz dzenlemeler yapmalyz. nk tarama ilemeleri teknik resim standartlarna uygun deildir. rnein miller (MorsSap ve MatkapUcu) eksenel kesmelerde taranmazlar. Yan yana paralar farkl ynde taranmal kk paralarda sk, byk paralarda seyrek tarama izgiler olmaldr., 9. Kesit grnte MorsSap paras tarama izgilerini seiniz. Alan Area Hatch/Fill pencersinde None seerek taramay kaldrnz. Ayn ilemi MatkapUcu paras iin de yapnz.. ekil:9

ekil:8 10. Bilezik paras taramasn seerek Area Hatch/Fill penceresini ekil:9 da olduu gibi dzenleyiniz.

ekil:9
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

77

11. KonikDili parasnn taramasn da ekil:10 da olduu gibi dzenleyiniz.

ekil:10 12. Ayak parasnn taramasn da ekil:11 da olduu gibi dzenleyiniz.

ekil:11 13. Anahtar parasnn taramasn da ekil:12 da olduu gibi dzenleyiniz.

ekil:12

14. Dikkat ederseniz Bur parasnn taramas adm byk olduundan grnmemektedir. Bur parasna yaknlaarak taramay seip pencereyi ekil:13 da olduu gibi dzenleyiniz.

ekil:13

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

78

15. Kesit grnn eksenin izmek iin Annotation ara ubuundan Centerline butonu tklaynz. ekil:14-a MorsSap parasnn konik kenarlarn seiniz. Bu para iin eksen izgisi izilecektir. Eksen izgisinin son noktalarndan tutup uzatarak kesit grnn eksenini oluturunuz. Bu ilemi Ayak ve Anahtar iin de yapnz. ekil:14-b

b ekil:14 Bundan sonraki aamalarda montaj paralarn numaralandrp para anteti oluturacaz. 16. Paralarn numaralandrlmas Annotation ara ubuundan AutoBalloon butonuna tklayp gerekli dzenlemeler yaplp ilgili grn seilerek otomatik olarak da yaplabilir. Ancak biz paralar tek tek seerek numaralandracaz. Bunun iin Annotation ara ubuundan Balloon butonuna tklaynz. ekil:15-a Balloon penceresi alacak ve sizden numaralandrlacak paray semeniz istenecektir. Grafik alana geip Gvde paras zerinde uygun bir nokta gsterdiinizde ekil:15-b para numarasnn koyulaca yer istenecektir. Darda bir nokta tklayp numarann ekil:15-c de olduu gibi yerlemesini salaynz. Program paraya montaj srasna gre bir numara verecektir.

c ekil:15

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

79

17. Balloon komutundan kmadan dier paralar da numaralandrnz. Sonu ekil:16 gibi olacaktr.

ekil:16 Not: Para numaralar elemanlar (nokta, ember ve rakam) boyut ve biimlerinde anormallik olursa bunu Options penceresi Document Properties sekmesinde Annotitations Font seerek Balloon tkladnzda alan pencerede gerekli dzenlemeyi yapmalsnz. Bu ilem iin yukarda yaplan benzer ilemlerden yararlanabilirsiniz. Bu izim sayfasnn antetini yukarda Gvde izim sayfasnda yaptmzdan farkl bir yntemle yapabiliriz. Ancak Annotitations ara ubuunda Tables butonuna tkladnzda alan listeden General Table seip, satr ve stun saysn belirleyerek bir tablo oluturduunuzda, tablo hcrelerinde dzenleme yapmak (hcre birletirmek vb) mmkn olmamaktadr. Bu nedenle kendimiz izerek bir tablo yapacaz. 18. Montaj antetini Line, Ofset ve Trim komutlarn kullanarak izip ekil:17 da olduu gibi boyutlandrnz. Daha sonra antet yazlarn yaznz. Yaz ile ilili dzenlemeler ve yaz yazma ilemi yukarda anlatlmt.

ekil:17 19. Para anteti oluturmak iin Annotitations ara ubuunda Tables butonuna tkladnzda alan listeden Bill of Materials (malzeme/para listesi) seiniz. ekil:18-a Liste iin bir grn semeniz istenmektedir. n grn seiniz. ekil:18-b

ekil:18
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

80

20. Bill of Materials penceresi alacaktr. ekil:19-a Burada para listesi tablosunun dzenleme ilemlerini yapabiliriz. Ancak tabloyu grmeliyiz. Pencerenin Ok butonuna tklayp geerli tabloyu alnz. Tabloyu izim sayfasnda antet zerine yerletirebiliriz. Ancak tabloda dzeltme dzenleme ilemleri yapacamzdan ve seim srasnda grnlerle kartrmamak iin darda bir yere yerletiriniz. ekil:19-b

b a ekil:19 imdi tablo zerinde baz dzenlemeler yapacaz. 21. Tablo zerinde herhangi bir hcreyi tkladnzda hcre seilerek ilgili Cell penceresi alacaktr. Bu arada tabloda satr saylar ve stun harfleri de geici olarak grntlenecektir. Tablonun tamamn seip ilgili Bill of Materials penceresini amak iin tablonun sol st kesindeki hcreyi tklaynz. ekil:20

ekil:20 22. Standartlarda para listesi montaj srasna gre aadan yukarya olmaldr. Bunu yapmak iin Bill of Materials listesi altndaki Table Format butonunu tklaynz. ekil:21-a Alan Table penceresi Header blmnde Pozitionu Table Header Bottom butonunu tklaynz. ekil:21-b

ekil:21
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

81

23. Tablo bal (Table Header) yazlarn Trke olarak yazmak iin yaz zerinde ift tklama yapnz ve alan Formatting ara ubuunda yaz yksekliini 3.5 mm ve Bold yaparak Para No yazsn yaznz. ekil:21-a Daha sonra balktaki dier yazlar ekil:22-b de olduu gibi dzeltiniz

a ekil:22

Montajda ve para listesinde numaralandrmaya dikkat ederseniz Anahtar grubu numaras 9 olarak gsterilmekte ve Anahtar grubu tek para gibi alglanmaktadr. Oysa alt montaj ayrca numaralandrlmal ve bu para listesinde de gsterilmelidir. 24. Alt montaj paralarnn montaj iziminde ve para listesinde grnmesi iin, Bill of Materials penceresini aarak oradan BOM Type blmn ekil:23-a da olduu gibi dzenleyiniz. Montaj iziminin de ekil:23-b de olduu gibi deitiini greceksiniz.

a b ekil:23 25. Tabloda Say stununun yerini deitirmek iin, tabloyu bir Excel tablosu gibi dnerek en sadaki Say stununu seiniz. Alan Column penceresinde sola ynl ok butonuna basarak stunu ekil:24 de olduu gibi bir kademe kaydrnz.

ekil:24 26. Bu stun yanna bir stun daha eklemek iin Say stunu iindeki bir hcre seili olduu halde sa tu mensnden Insert>Column Right seiniz. ekil:25-a Daha sonra ayn ekilde bir stun daha oluturunuz. Bu stunlarn en alt hcrelerini ift tklayp balk yazlarn ekil:25-b de olduu gibi yaznz. Yaz ykseklii 3.5 mm ve Bold olacaktr. Not: Stun geniliklerini, ilgili izgileri tutup kaydrarak yapabilirsiniz. Ayrca tablo ile ilgili baz dzeltme dzenleme ilemlerini tablo seili olduu halde, atnz sa tu mensnden yapabilirsiniz.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

82

ekil:25

27. Son olarak para listesi tablosunda hcrelerin iini ekil:26 da olduu gibi yaznz. Daha sonra da tablonun geniliini, sa tarafndan tutarak, izim sayfasndaki nceden yaptmz antet geniliine ayarlaynz. Tabloyu sol st kesinden tutarak izim sayfasna yerletiriniz. ekil:26

ekil:26 28. Montaj teknik resimlerinde boyutlandrma yaplmamasna ramen baz genel boyutlarn paketleme, depolama asndan verilmesinde yarar vardr. Kesit grnteki boyutlandrmalar yapnz. 29. Montaj resim sayfasnn ktsn almak iin File mensnden Print seiniz. Alan Print sayfasndan ekil:27-a Page Setup seerek burada Scale to fit iaretleyiniz. ekil:27-b Bu A3 boyutlarnda bir izim sayfasn A4 kadna (yazc kat kapasitesi) sdracaktr. Scale %72 olursa daha iyi olur. Yatay yerleim iin Landscape seili olmaldr. Gerekli dzenlemeleri yaparak kty alnz.

ekil:27
Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

83

Burada teknik resim kts olacaktr.

Yaar BALBAI Akdeniz niversitesi Teknik Bilimler MYO

84