TUMBUHAN BUNGA SEMUSIM (Catatan: Sebahagian maklumat dalam nota ini juga sesuai untuk tumbuhan hiasan yang

lain) 1. DEFINISI "A plant completing its life-cycle within a single growing season." Capon, B. (1990). Botany for Gardeners: An Introduction and Guide. Portland, Oregon: Timber Press. p.205. "Annual: a plant which completes its whole lifecycle from seed germination to flowering and fruiting within one growing season, usually assumed to be one year, though many plants need less time than this and can complete the whole cycle in three to nine months." Holttum, R.E. and I.C. Enoch, (1991).Gardening in the Tropics, Times Editions Pte. Ltd. "Annuals are herbaceous (non woody) plants, complete their life-cycle (seed to seed) in one growing season. Shoot growth commences after seed germination and continues in a fairly uniform pattern (provided no environmental influences are limiting) until growth is stopped by frost or some senescence-inducing factor" Hartmann, H.T., W.J. Flocker, and A.M Kofranek,. Plant Science: Growth, Development and Utilization of Cultivated Plants. Daripada definisi-definisi di atas dapatlah disimpulkan bahawa tumbuhan bunga semusim: bermula daripadapada biji benih, membesar, mengeluarkan bunga, menghasilkan biji benih dan mati selepas itu melengkapkan kitaran hidupnya dalam satu musim pertumbuhan sahaja jenis herba (tidak berkayu)

-

2. CONTOH TUMBUHAN BUNGA SEMUSIM Jadual 1 menunjukkan contoh-contoh tumbuhan bunga semusim yang sesuai ditanam dalam iklim di Malaysia:

Jadual 1: Contoh Tumbuhan Bunga Semusim Nama Saintifik Begonia semperflorens Calendula officinalis Callistephus chinensis Celosia argentea "Cristata" Celosia argentea "Plumosa" Coleus blumei Cleome spinosa Cosmos bipinnatus Dahlia variabilis Dianthus barbatus Dianthus caryophyllus Gazania rigens Gladiolus hybrida Impatiens balsamina Impatiens wallerana Petunia hybrida Phlox drommondii Portulaca grandiflora Tagetes patula Tagetes erecta Salvia splendens Zinnia elegans Nama Tempatan Nama Biasa (Inggeris) Begonia Calendula Aster Cockscomb Coleus Cleome Cosmos Dahlia Dianthus Carnation Gazania Gladiolus Balsam Impatiens Petunia Phlox Portulaca Marigold, French Marigold, African Salvia Zinnia 1

Balung ayam Ati-ati

Keembong

Ros Jepun Tahi Ayam Tahi Ayam

mudah diasingkan daripada anak benih semasa pemindahan d. tidak reput dengan mudah atau cepat g. Sphagnum moss c. penyakit dan biji benih rumpai j. bebas daripada organisma perosak.3. PERCAMBAHAN BIJI BENIH Untuk menjayakan percambahan biji benih. peat moss + vermikulit (1:1) b. keadaan persekitaran yang sesuai mesti disediakan.75 oz) kapur tohor 2 - . PEMBIAKAN TUMBUHAN SECARA BIJI BENIH Kaedah pembiakan yang paling ekonomik dan cepat bagi kebanyakan tumbuhan bunga semusim ialah melalui biji benih. pilihlah: biji benih daripada pokok induk selain daripada baka kacukan generasi F1 kerana biji benih daripada generasi F1 biasanya kurang bernas dan tumbuhan yang di hasilkan tidak seragam biji benih yang sudah cukup matang kerana ianya mempunyai embrio yang terbentuk dengan sempurna biji benih yang berisi kerana ianya mempunyai bekalan makanan yang mencukupi untuk proses percambahan biji benih yang bebas daripada perosak dan penyakit supaya ianya tidak menjadi sumber serangan perosak atau penyakit. Terdapat dua sumber bekalan biji benih: beli daripada pembekal kutip daripada pokok induk Jika biji benih dibeli daripada pembekal. Perlit (galian daripada batu gunung berapi dipanaskan sehingga 760oC) e.2 gram (0. Tanah bakar b. Pasir f. Vermikulit (bahan mineral yang kembang apabila dipanaskan pada suhu tinggi) d. peat moss + pasir + kulit kayu terhancur (1:1:1) Setiap 2 liter campuran (a) atau (b) ditambah: sudu teh kadar 1 sudu teh baja superposfat pada kapur pada kadar 1 - Jika biji benih dikutip daripada pokok induk. teksturnya seragam l. steril atau mudah disterilkan e.5 gram (1. Campuran menyemai (Kompos biji benih) John Innes iaitu: Tanah peroi (steril) + bahan organik + pasir (2:1:1) Setiap 36 liter (8 gelen) campuran tambahkan: 42. mempunyai nutrien yang mencukupi (nutrien boleh ditambah mengikut kadar tertentu) h. ringan tetapi mampu menyokong dengan baik c.5 oz) superfosfat 21. harganya murah (sekiranya dibeli) k. kandungan garam (NaCl) yang rendah i.5 cm (5 inci) penuh diisi = 1 liter) c. paras pH yang sesuai b. Bahan organik Formulasi Medium Percambahan a. Biji benih yang diserang perosak atau penyakit juga tidak akan bercambah - - - 4. mudah diperolehi atau disediakan f. beri perhatian kepada perkara-perkara berikut: dapatkan benih daripada pengeluar/ pembekal yang boleh dipercayai untuk memastikan ketulenan biji benih seberapa boleh dapatkan benih daripada stok yang baru kerana benih lama kurang bernas (peratus percambahannya rendah) pastikan jenis tanaman yang hendak dipilih sesuai dan dapat tumbuh dengan baik dalam iklim tempatan - a. menyerap air dengan baik tetapi poros Medium percambahan yang baik terdiri daripada satu atau lebih bahan yang berikut: a. Keadaan-keadaan ini termasuklah: Medium Percambahan Medium percambahan seeloknya mempunyai ciri-ciri yang berikut: medium lembapan suhu cahaya (Anggaran: 1 pasu 17.

Gaillardia. Suhu Suhu merupakan satu lagi faktor penting yang mempengaruhi percambahan. Percambahan tidak akan berlaku jika kandungan air dalam biji benih kurang daripada kadar tersebut. Lembapan Kandungan air dalam biji benih adalah faktor penting dalam proses percambahan. Kadar percambahan adalah rendah apabila suhu persekitaran rendah tetapi akan bertambah apabila suhu meningkat. Cahaya Selain daripada suhu dan lembapan. Oleh itu. Keembong (Balsam). kotak kertas kalis air dan sebagainya juga boleh digunakan.80% untuk mula bercambah (bergantung kepada spesies). Biji benih setengah-setengah jenis tumbuhan bunga semusim lebih mudah bercambah dalam - Kotak semaian yang sesuai adalah jenis mudah alih (dibuat daripada kayu atau plastik). Tumbuhan yang perlukan keadaan gelap semasa percambahan biji benih: Aster Cina. Cleome. Kadar percambahan mencapai kemuncaknya pada suhu yang optimum dan akan menurun apabila suhu melepasi tahap optimum kerana pada suhu yang tinggi. Pada peringkat awal percambahan. biji benih pokok semusim yang perlukan keadaan gelap hendaklah ditutupi dengan selapisan medium percambahan dan yang memerlukan cahaya hanya dibiarkan terdedah. Chrysanthemum. Tagetes. Gomphrena. Celosia. Kandungan lembapan di dalam tanah akan mempengaruhi tempoh percambahan. Jiffy pellet Ketulan peat moss yang padat serta dimampatkan. Phlox Biji benih boleh disemai terus di atas batas atau disemai dalam kotak semaian. Portulaca. Coleus. Kotak semaian mudah alih hendaklah: mempunyai lubang saliran yang mencukupi dialas di bawahnya supaya tidak terkena tanah (membaiki pengudaraan dan mengurangkan kejadian penyakit) Saiz kotak semaian bergantung kepada keperluan dan bahan yang digunakan. Petunia b. 45 cm lebar dan 15 cm tinggi. Helianthus. Capsicum. ii. Gerbera. Sebagai amalan yang biasa. Impatiens. Biji benih disemai di bahagian lekok ketulan itu. Suhu optimum percambahan kebanyakan tumbuhan berasal daripada kawasan tropika ialah 25oC hingga 30oC. Jiffy mix Campuran sphagnum moss. Catharanthus. Tumbuhan yang perlukan cahaya semasa percambahan biji benih: Amaranthus. melembutkan kulit biji benih mengaktifkan bahan biokimia pertumbuhan melenyapkan bahan perencat percambahan membantu pembebasan enzim respirasi keadaan gelap dan yang lain pula perlukan cahaya untuk bercambah. Bahanbahan terbuang seperti dulang telur. Calendula. Dianthus. biji benih akan mengalami kecederaan. Zinnia. iv. air memainkan peranan untuk: i. iii.Cosmos. Salvia. Menyemai dalam kotak semaian mempunyai kelebihan berikut: faktor persekitaran percambahan lebih mudah dikawal anak benih lebih terlindung pemilihan anak benih yang sihat dan segar boleh dilakukan sebelum diubah ke batas atau bekas menanam anak benih lebih mudah dijaga dan diuruskan Kebanyakan biji benih perlukan kandungan air di antara 30% . siraman air hendaklah diberikan secukupnya untuk mendapatkan percambahan yang baik. Langkah-langkah menyemai biji benih adalah seperti berikut: bersih isikan medium percambahan ratakan permukaan medium dan padatkan sedikit 3 sediakan kotak semaian yang .d. peat moss dan vermikulit pada kadar yang sama e. Kotak yang dibuat daripada kayu biasanya berukuran 75cm panjang. Begonia. cahaya juga boleh mempengaruhi kadar percambahan. a. kemudian diselaputi jejaring politena dan polipropilena nipis. Kepingan ini mesti direndam sehingga kembang. Gazania.

5 bahagian pasir halus dan kering (sebaran biji lebih seragam).pastikan medium sentiasa lembap dengan melakukan penyiraman 6. segi tiga.866 = 450.5 . Jawapan: i. Penanaman segi empat: Luas kawasan L Bil. Struktur ini melindungi semaian daripada titisan hujan dan membenarkan cahaya matahari yang cukup . segi empat ii. bilangan anak benih hendaklah ditambah sebanyak 10 % daripada jumlah anak benih yang telah dihitung. gaulkan 1 bahagian biji benih dengan 4 . Jika penanaman dibuat secara segi empat: Luas kawasan (L) Bil. PENGIRAAN KEPERLUAN BILANGAN ANAK BENIH Bilangan anak benih yang diperlukan untuk sesuatu kawasan penanaman dianggarkan dengan menggunakan formula berikut: a. tarikh menyemai dsb.000 / 77.866 Dalam setiap anggaran. Jika penanaman dibuat secara segi tiga Luas kawasan (L) Bil. Penanaman segi tiga: .1 cm dan ditimbuskan lembapkan medium percambahan dengan kaedah kapilari atau semburan halus labelkan kotak tersebut dengan nama tumbuhan. Berapakah bilangan anak benih yang perlu disediakan jika ianya ditanam secara: i. anak benih = ---------------JB X JP 15m x 3m = -----------------------------30cm x 30 cm x 0.500 ii.000 / 90 L Bil. Contoh pengiraan: Satu kawasan berukuran 15m panjang dan 3m lebar perlu ditanam dengan marigold perancis. letakkan kotak semaian tersebut di bawah struktur pelindung berbumbung plastik lutsinar. RAWATAN DAN PENYIMPANAN BIJI BENIH Biji benih yang dikutip perlu diberikan rawatan.- - - semaikan biji benih besar sedalam 2-3 kali ganda garispusatnya bagi biji benih halus. anak benih = ---------------JB X JP 15m x 3m = ----------------30cm x 30 cm = = (1500cm x 300cm) / 90 cm 2 450. Tujuannya ialah untuk: mengelakkan serangan serangga dan kulat semasa penyimpanan 4 = 5.774 Tambahan sebanyak 10 % = 577 anak benih Jumlah anak benih yang diperlukan = 6.94 = 5. Tujuannya ialah untuk menyediakan gantian sekiranya berlaku kematian atau kerosakan anak benih. anak benih = --------------------------------------------------------Jarak antara baris (JB) x Jarak antara pokok (JP) b. Biji benih halus eloklah disemai dalam alur-alur kecil sedalam 0. Jarak tanaman yang dicadangkan ialah 30cm.351 7.000 Tambahan sebanyak 10 % = 500 anak benih Jumlah anak benih yang diperlukan = 5. anak benih = --------------------------------------------------------Jarak antara baris (JB) x Jarak antara pokok (JP) x 0.

5. Goh. keringkan biji benih tersebut. 5 . Capon. Black. Goh. Chee. dan T. H. Kewujudan enzim atau bahan perencat percambahan Embrio yang belum cukup membesar ketika buah masak embrio perlu membesar lagi sebelum dicambahkan 8. H.. (1977). 4th Ed. sama ada dengan: . dan N. dan melembapkan biji benih. (1990). dan T. (1977). H.K. merendam dalam asid pekat. Portland. SEBAB-SEBAB BIJI BENIH TIDAK BERCAMBAH Masalah awal yang sering dihadapi semasa menanam tumbuh-tumbuhan bunga semusim ialah biji benih tidak bercambah. dan D. ii. Prentice Hall Inc. (1983).B. 6. 7. O. et al. Sains Pertanian Buku Satu. Lapisan lendir di sekeliling biji benih menghalang kemasukan air dan oksigen b. 2.D. B. burung) atau percikan air kekurangan lembapan lembapan yang berlebihan (biji benih tidak mendapat oksigen) Rujukan: 1. 3. (1977). (1983). bersihkan biji benih daripada kekotoran ii. Bautista. dan T. merendam dalam air panas. K. Antara sebab-sebab kedormanan termasuklah: a. Longman. Sains Pertanian Buku Tiga. New South Wales University Press. gaulkan biji benih dengan racun kulat seperti Thiram. Kester.S. Sebenarnya biji benih tersebut sedang "berehat'.T. Hartmann. Kulit biji benih tebal atau keras menghalang kemasukan air dan oksigen menghalang perkembangan embrio ii. 4. Growing Media for Ornamental Plants and Turf.S.menjemur pada cahaya matahari .S. Benlate iv. letakkan biji benih tersebut di dalam botol yang kedap udara v. rawatan tertentu perlu dilakukan. Ini merupakan satu mekanisme bagi mengelakkan biji benih daripada bercambah sekiranya tidak keadaan persekitaran yang sesuai untuk percambahan.E.mendedahkannya kepada udara di tempat yang sejuk dan kering iii. Tempoh hayat biji benih bergantung kepada: spesies tumbuhan cara penyimpanan Rawatan Untuk Penyimpanan Rawatan seperti berikut membolehkan biji benih tahan lebih lama disimpan: i. Antara rawatan yang biasa dilakukan termasuklah: mengikis kulit biji benih. Plant Propagation: Principles and Pracrices. Sains Pertanian Buku Dua.University of Philippines. Introduction to Tropical Horticulture. Chee. simpan botol tersebut dalam tempat yang sejuk sekitar 15oC dan kering Rawatan Untuk Mengatasi Masalah Kedormanan Kedormanan biji benih merujuk kepada keadaan apabila biji benih yang hidup tidak bercambah walaupun keadaan yang sesuai telah disediakan. (1984)..B. Handreck. Sebab-sebab fizikal i. Captan. Longman. Sebab-sebab fisiologikal i. H.B.- mengatasi masalah kedormanan biji benih Sebelum bijibenih dorman dicambahkan. Goh. Longman. Berikut adalah antara sebab-sebab mengapa biji benih tidak bercambah: tidak bernas (kerana terlalu lama disimpan atau tidak cukup matang) masalah kedormanan suhu terlalu tinggi atau rendah ketiadaan atau berlebihan cahaya disemai terlalu dalam medium terlalu berat biji benih diserang perosak atau penyakit biji benih dilarikan oleh haiwan (seperti semut.A. Botany for Gardeners: An Introduction and Guide. Oregon: Timber Press. Chee.

2nd Ed. R. Co.. Gardening in the Tropics.V. Ltd.E. (1981). Reston Pub. 6 . P. 9. and I. Holttum. Nelson. (1991).8. Times Editions Pte. Greenhouse Operation and Management.C Enoch.