You are on page 1of 38

T.C.

MLL ETM BAKANLII

EL SANATLARI TEKNOLOJS

ZERLK RMEYE HAZIRLIK


215ESB545

Ankara, 2011

Bu modl, mesleki ve teknik eitim okul/kurumlarnda uygulanan ereve retim Programlarnda yer alan yeterlikleri kazandrmaya ynelik olarak rencilere rehberlik etmek amacyla hazrlanm bireysel renme materyalidir. Mill Eitim Bakanlnca cretsiz olarak verilmitir. PARA LE SATILMAZ.

NDEKLER
AIKLAMALAR ........................................................................................................ ii GR ........................................................................................................................... 1 RENME FAALYET1 ........................................................................................ 2 1. ZERLK TOPLAMA ............................................................................................ 2 1.1. zerlik toplama da kullanlan ara gereler ...................................................... 2 UYGULAMA FAALYET ..................................................................................... 6 LME VE DEERLENDRME........................................................................... 7 RENME FAALYET2 ........................................................................................ 8 2. ZERLK TAHTASINI HAZIRLAMA ................................................................. 8 2.1. zerlik tahtasn seme ..................................................................................... 8 UYGULAMA FAALYET ................................................................................... 10 LME VE DEERLENDRME......................................................................... 11 RENME FAALYET3 ...................................................................................... 12 3. ZERLK DESEN SEME ................................................................................. 12 3.1. Desen aratrma ............................................................................................... 12 3.1.1. Kaynak kiiler: ......................................................................................... 12 3.1.2. Basl kaynaklar: ....................................................................................... 12 3.1.3. Grsel ve Elektronik kaynaklar: ............................................................... 12 UYGULAMA FAALYET ................................................................................... 13 LME VE DEERLENDRME......................................................................... 14 RENME FAALYET4 ...................................................................................... 15 4. ZERLK SSLEME KUMALARINI............................................................... 15 HAZIRLAMA ............................................................................................................ 15 4.1. zerlik ssleme kumalarn hazrlama .......................................................... 15 4.1.1. Kumalar seme: ..................................................................................... 15 UYGULAMA FAALYET ................................................................................... 17 LME VE DEERLENDRME......................................................................... 18 RENME FAALYET5 ...................................................................................... 19 5. ZERLK YNN HAZIRLAMA ................................................................... 19 5.1. zerlik ynn seme ..................................................................................... 19 5.2. Yn boyama .................................................................................................. 19 5.3. Yn kurutma:................................................................................................. 20 5.4. Yne pskl eklini verme .............................................................................. 20 5.5. zerlik ipliini hazrlama................................................................................ 20 UYGULAMA FAALYET ................................................................................... 22 LME VE DEERLENDRME......................................................................... 25 MODL DEERLENDRME .................................................................................. 26 CEVAP ANAHTARLARI ......................................................................................... 31 KAYNAKA ............................................................................................................. 34

AIKLAMALAR AIKLAMALAR
KOD ALAN DAL/MESLEK MODLN ADI MODLN TANIMI SRE N KOUL YETERLK 215ESB545 El Sanatlar Teknolojisi Dekoratif el sanatlar reticilii zerlik rmeye hazrlk Yresel el sanatlarmzdan olan zerlik rmeye hazrlk konularnn anlatld renme materyalidir. 40/32 n koulu yoktur. zerlik rmeye Hazrlk Yapmak Genel Ama: renci; bu modl ile Uygun ortam ve ara gere hazrlandnda teknie uygun olarak zerlik rmeye hazrlk yapabilecek Amalar: 1. Teknie uygun olarak zerlik toplayabileceksiniz. 2. rne uygun olarak zerlik tahtasn hazrlayabileceksiniz. 3. Yresellie uygun zerlik deseni hazrlayabileceksiniz. 4. zerlik ssleme kumalarn hazrlayabileceksiniz. 5. Tekniine uygun zerlik ynn hazrlayabileceksiniz. Ortam: Atlye, aydnlk, temiz ortam. ETM RETM ORTAMLARI VE DONANIMLARI Donanm: alma masas, bak veya ak, Aa budama makas, makas, pamuk iplii (yorgan iplii), yorgan inesi, tahta paralar, testere, sepet, kuma paralar. zerlik rmeye Hazrlk Modl iinde yer alan her renme faaliyetinden sonra verilen lme aralar ile kendinizi deerlendireceksiniz. zerlik rmeye Hazrlk Modl sonunda ise kazandnz bilgi ve becerileri lmek amacyla retmeniniz tarafndan hazrlanacak lme aralar ile deerlendirileceksiniz.

MODLN AMACI

LME VE DEERLENDRME

ii

GR GR
Sevgili renci; Yurdumuzun ok zengin bitki rtsne sahip olmas ve Anadolu insannn da bu gzelliklerin farkna vararak bunu ortaya karmas, deerlendirmesi bu doal zenginliklerimizin deerinin artmasna imkn salamtr. Doann bizlere kendiliinden sunduu bu gzelliklerden olan zerlik Bitkisini toplayp kurutarak ve onu ince ince emek ve zarafetle birletirerek evlerimizin bakelerine asmak suretiyle btn ktlklerden ve nazarlardan koruyacana, evlerimize uur getireceine inanlan bir bitki trdr. ifa bitkisi olarak halk arasnda nemli bir yere sahiptir. Bu amala hazrlanan modl almasnda zerlik bitkisinin tanm, yetitii yerler, kullanm alanlar, toplanmas, kurutulmas, yapmnda kullanlan ara ve gereleri, zerlik tahtas hazrlama, desen zellikleri anlatlmaktadr. Edindiiniz bilgi ve kazandnz beceriler bu dal ve bu daln alma koullarn tanmanza yardmc olacak ve sonraki reniminize temel oluturacaktr.

RENME FAALYET1 RENME FAALYET1


AMA
renme faaliyetinde kazandrlacak bilgi ve beceriler dorultusunda uygun ortam salandnda teknie uygun bir ekilde zerlik rmeye hazrlk yapabileceksiniz.

ARATIRMA
Yrenizde yaplm zerlik rneklerini aratrnz. zerlik almasnn el sanatlarndaki yerini ve nemini aratrnz. Bulduunuz rnekleri snfta arkadalarnzla inceleyiniz.

1. ZERLK TOPLAMA
1.1. zerlik toplama da kullanlan ara gereler
zerlik; Trk halk kltrnde nemli konuma sahip bir bitkidir. ren yerlerinde, hyklerde ve terk edilmi kylerde sk rastlanan zerlik otu yabani kimyongiller familyasna dahil bir bitkidir.

Halk arasnda yaygn bir inanca gre zerlik otu, ehit kan dklm topraklarda yetimektedir. Aslnda bu inanta biraz gerek pay da yok deildir. zerlik otu, fosfatl topraklar ok sever. Bunun iin de fosfatl topran bol olduu mezarlklarda ska yetiir. Yaz ortalarna dek yemyeil kmeler halinde grlen zerlikler zellikle Orta Anadolu bozkrnda ok yaygndr. Kylerin, allarn, yaylalarn evresindeki topraklarda yetiir. zerlik, uzun mrl bir bitkidir. Birka metre derine inebilen kkleri, onun yazn da yeil kalmasn salar. zerlik Tttrme: zerlik tohumlarnn yaklarak dumannn ev iine dalmasna zerlik tttrme denilir. Bu ilem yaplarak nazar demesi engellenir. Tts srasnda sylenen tekerlemeler ( sanakalar ) ; atr atr atlasn atrts patlasn .a nazar edenin

ki gz patlasn

Resim.1.1. zerlik tohumu

Resim1.2.a zerlik bitkisi

Resim1.2.b zerlik bitkisi

Aralar: o Makas o Budama ba o ak o Sepet o Byk ine o alma masas Gereler: o zerlik bitkisi o pamuk ipi

Resim1.3. Toplanm zerlik bitkisi

Resim1.4. Kesmede kullanlan aralar

Resim1.5. zerlik bitkisinin toplanmas

lkbaharda yetiip yazn olgunlanca toplanlan zerlik bitkisi budama ba veya makas yardmyla dallarndan kesilerek toplanr. Tanelerinin bozulmamas ve ezilmemesi iin bir sepet iine toplanr. Daha sonra bir rt zerine serilir. Toplanan zerlik taneleri saplarndan ayrlarak ipe dizilir veya zerlik oluturularak muhafaza edilir.

Resim1.6. zerlik tanelerin sepete toplanmas

Resim1.7. zerlik tanelerinin ipe dizilmesi

UYGULAMA FAALYET UYGULAMA FAALYET


zerlik toplama uygulama faaliyetini yapnz.

lem Basamaklar

neriler

zerlik rmeye hazrlk tekniine uygun Kaynaklar etkili ve verimli kullannz. aratrnz. zerlik rmeye hazrlk almasnda Uygun ara ve gere belirleyiniz. kullanlan ara ve gereleri aratrnz. zerlik rgnn belirleyiniz. kullanld yerleri Kullanm alanna uygunluuna dikkat ediniz. edilecek Teknie uygun toplaynz. Bitki zelliine uygun muhafaza ediniz. zamana

zerlik toplarken dikkat noktalar belirleyiniz.

Toplanan zerlikleri nasl muhafaza edileceini belirleyiniz.

zerliklerin toplanaca uygun zaman Toplama mevsimine, belirleyiniz. uygunluuna dikkat ediniz.

zerlik bitkisini makas ile dalndan Toplanan zerliklerin ezilmemesi iin keserek ya da kknden skerek sepette muhafaza ediniz. toplaynz.

DEERLENDRME Yaptnz deerlendirme sonucunda eksikleriniz varsa uygulama faaliyetine dnerek ilemi tekrarlaynz.

LME VE DEERLENDRME LME VE DEERLENDRME


Aadaki sorular dikkatlice okuyunuz ve doru seenei iaretleyiniz. 1. ren yerlerinde, hyklerde ve terkedilmi kylerde fosfatl topraklarda yetien ve tanecikleri kullanlan bitkiye ne ad verilir? A.) Kefir B.) Isrgan C.) zerlik D.) Fesleen zerlik bitkisi genellikle nerelerde yetiir? A.) Saksda B.) Su kanalnda C.) Aata D.) Toprakta zerlik bitkisi hangi mevsimde toplanmaldr? A.) lkbahar B.) Yaz C.) Sonbahar D.) K zerlik toplamada aadaki aralardan hangisi kullanlmaldr? A.) Bak B.) Budama ba C.) Makas D.) Hepsi

2.

3.

4.

Aada verilen cmlelerdeki boluklar uygun ekilde doldurunuz.


5. 6. zerlik bitkisi rlerek evlerde ..olarak kullanlr. zerlik bitkisi ayn zamanda halk arasnda . kullanlmaktadr. zerlik bitkisi ..havalarda toplanlmaldr. zerlik bitkisi toplama ileminde muhafaza edilmelidir. DEERLENDRME Cevaplarnz cevap anahtaryla karlatrnz. Yanl cevap verdiiniz ya da cevap verirken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dnerek tekrarlaynz. Cevaplarnzn tm doru ise bir sonraki renme faaliyetine/ Modl Deerlendirmeye geiniz. .. olarak ta

7. 8.

RENME FAALYET2 RENME FAALYET2


AMA
renme faaliyetinde kazandrlacak bilgi ve beceriler dorultusunda uygun ortam salandnda teknie uygun bir ekilde zerlik tahtas hazrlayabileceksiniz.

ARATIRMA
zerlik tahtasnn kullanld yeri aratrnz. zerlik tahtasnn llerini aratrnz. zerlik tahtas seiminde dikkat edilecek noktalar aratrnz. Aratrdnz bilgileri snfta arkadalarnzla paylanz.

2. ZERLK TAHTASINI HAZIRLAMA


2.1. zerlik tahtasn seme
zerlik tahtasn seerken u hususlar gz nnde bulundurulmaldr; allacak zerliin lsnde olmaldr. Dikdrtgen eklinde olmaldr. Eni 2cm olmaldr. Yzeyi dz ve przsz olmaldr. Ykseklii 0,5cm, 1cm olmaldr. Eilip bklmemelidir zerlik alma tekniine uygun olmaldr.

Resim.2.1 zerlik tahtasnn istenilen boyda hazrlanmas

Resim.2.2 zerlik tahtasnn kuma ile kaplanmas

Resim.2..3 Sslemede kullanlan gereler

Resim.2.4 Sslemede kullanlan gereler

UYGULAMA FAALYET UYGULAMA FAALYET


zerlik tahtasn hazrlama faaliyetini yapnz. lem Basamaklar zerlik tahtas olabilecek uygun ara gere hazrlaynz. zerlik tahtasnn ahap ve salam olann tercih ediniz. zerlik tahtasnn 0.5 cm eninde ve dzgn yzeyli olann tercih ediniz. zerlik tahtasnn lsn modele uygun tespit ediniz. neriler Kaynaklar etkin ve verimli kullannz. Amaca uygun, sert ve salam olan tercih ediniz. nce ve dz yzeyli olan tercih ediniz. l alrken cetvel veya mezr kullannz.

zerlik tahtasnn yzeyini zmpara ile temizleyiniz.

Resim.2.5 Tahtann zmparalanmas

Modele uygun zerlik tahtas hazrlaynz. zerlik tahtasn kaplamak iin uygun kuma belirleyiniz. zerlik tahtasn teknie uygun ekilde kuma ile kaplaynz.

Modele uygun alma gerekletiriniz. Ak renk ve parlak kumalar tercih ediniz. Kuman potluk yapmamasna ve salam dikilmesine dikkat ediniz.

Kumala kaplanm kahtay zevkinize gre ssleyiniz


Resim.2.6 zerlik tahtasnn sslenmesi

10

LME VE DEERLENDRME LME VE DEERLENDRME


Aada verilen cmleleri doru yanl durumuna gre iaretleyiniz. 1. 2. 3. 4. 5.

()zerlik tahtas ince uzun dikdrtgen eklinde olmaldr. ()zerlik tahtas olarak yuvarlak ekillerde kullanlabilir ()zerlik tahtasnn yzeyi mutlaka cilalanmaldr. ()zerlik tahtasnn yzeyi dzgn ve przsz olmaldr. ()zerlik tahtasnn yzeyi kuma yaptrarak kaplanmaldr Aada verilen cmlelerdeki boluklar uygun ekilde doldurunuz.

6. 7. 8.

zerlik tahtasnn yzeyi mutlaka .. kaplanmaldr. zerlik tahtas kaplamada . Kumalar tercih edilmelidir. zerlik tahtasnn kullanlmamaldr. yzeyini kaplamada kumalar

9. 10.

Kuma ile kaplanlan zerlik tahtasnn .. salam olmaldr. zerlik tahtasnn kaplanmasnda veya ... ipi kullanlmaldr.
DEERLENDRME

Cevaplarnz cevap anahtaryla karlatrnz. Yanl cevap verdiiniz ya da cevap verirken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dnerek tekrarlaynz. Cevaplarnzn tm doru ise bir sonraki renme faaliyetine geiniz.

11

RENME FAALYET3 RENME FAALYET3


AMA
Bu faaliyette verilen bilgiler ve kazandrlacak beceriler dorultusunda, uygun ortam salandnda zerlik deseni seebilecek ve alabileceksiniz.

ARATIRMA
evrenizde bulunan zerlik deseni rneklerini aratrnz. zerlik deseni aratrrken kaynak taramas yapnz. zerlik deseni uygulayan kaynak kiilere ulanz. Aratrdnz bilgileri snfta arkadalarnzla paylanz.

3. ZERLK DESEN SEME


3.1. Desen aratrma
3.1.1. Kaynak kiiler:
Kz meslek liselerinde grev yapan el sanatlar retmenleri, Halk Eitim Merkezleri, zerlik bitkisinin yetitirilmesiyle, toplanmasyla uraan yre insanlar ve zerlik rebilen herkes kaynak kii saylabilir.

3.1.2. Basl kaynaklar:


Tantm brorleri, iller hakknda yazlan ve baslan kaynaklar

3.1.3. Grsel ve Elektronik kaynaklar:


Televizyon, Internet, kltrel amal CD. vb. Yukarda saylan kaynak taramas yaplp desen aratrmasndan sonra tespit edilen model zerinde desen uygulamas yaplr.

12

UYGULAMA FAALYET UYGULAMA FAALYET


zerlik deseni seme uygulama faaliyetini yapnz. lem Basamaklar zerlik deseni ile ilgili evre incelemesi yapnz. zerlik deseni oluturmada kullanlan aralar, gereleri aratrnz. Desen aratrmasnda doru kaynak belirleyiniz. Sanatsal zellii olan desen seiniz Modele uygun desen oluturunuz. Desen oluturmada ayn byklkte zerlikler tercih ediniz. Desen seerken kullanlacak yere uygunluuna dikkat ediniz. Zevkli bir alma gerekletiriniz. neriler Kaynaklar etkin ve verimli kullannz. Model zelliine uygun ara ve gere seiniz. Kaynak kiilerden, grsel ve elektronik kaynaklardan yararlannz. Kltrel ierikli yaynlar inceleyiniz. Dikkatli ve temiz alnz Krk zerlik taneleri kullanmaynz. Kullanlacak yere ve eyaya uyumuna dikkat ediniz. Yaratclnz n plana karnz.

13

LME VE DEERLENDRME LME VE DEERLENDRME


1. Aadakilerden hangisi desen aratrmada yararlanlan kaynaklardandr. A.) Kaynak kiiler B.) Brorler C.) Elektronik kaynaklar D.) Hepsi Aadakilerden hangisi desen semede kullanlan bir geretir. A.) Brorler B.) cetvel C.) Makas D.) zerlik Aadaki sorular DORU YANLI olarak cevaplaynz. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ()Desen aratrmasnda kullanlacak yer gz nnde bulundurulmaldr. ()Desen aratrmasnda kaynak kiilerin grlerine yer verimleridir. ()Desen aratrmasnda her trl teknolojik imkanlardan faydalanlmaldr. ()zerlik deseni aratrmasnda tek bir model yapmak zorunludur. ()Desen aratrrken kullanlacak ara ve gerelerde aratrlmaldr. ()Desen oluturmada kullanlacak ssleme gereleri nceden hazrlanmaldr. ()Desen oluturulurken zerlik tahtasna tutturulmasna gerek yoktur. ()Desen oluturmada kiinin zevki deil zorunluluklar n planda olmaldr. DEERLENDRME Cevaplarnz cevap anahtaryla karlatrnz. Yanl cevap verdiiniz ya da cevap verirken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dnerek tekrarlaynz. Cevaplarnzn tm doru ise bir sonraki renme faaliyetine/ Modl Deerlendirmeye geiniz.

2.

14

RENME FAALYET4 RENME FAALYET4


AMA
Bu faaliyette verilen bilgiler ve kazandrlacak beceriler dorultusunda, uygun ortam salandnda zerlik ssleme kumalarn hazrlayabileceksiniz.

ARATIRMA
zerlik sslemede kullanlan aralar aratrnz. zerlik kumalarn kesmede dikkat edilecek noktalar aratrnz. Elde ettiiniz bilgileri snfta arkadalarnzla paylanz.

4. ZERLK SSLEME KUMALARINI HAZIRLAMA


4.1. zerlik ssleme kumalarn hazrlama
4.1.1. Kumalar seme:
zerlik rmede kullanlan kumalar genellikle nazar boncuu renkleri olarak bilinen ak mavi ve tonlarnda kumalar tercih edilir. Ayrca scak renkler ve albenili renkler de kullanlr. zerlik rmede koyu renk ve kaln kumalar tercih edilmez. Gze ho grnmesi ve dikkati ekmesi asndan ince dokunulu ve parlak kumalar tercih edilir

15

Resim.4.1 zerlik kuma rnekleri

Resim.4.2 zerlik kumalarn hazrlama

16

UYGULAMA FAALYET UYGULAMA FAALYET


zerlik ssleme kumalarn hazrlama uygulama faaliyetini yapnz. lem Basamaklar almalarnz atlye ortamnda veya alma masasnda gerekletiriniz. neriler Aydnlk ve temiz bir ortam salaynz.

zerlik sslemede kullanlan kumalar nelerdir aratrnz. Kumalarn renk zelliklerini aratrp inceleyiniz. zerlik sslemede kullanlan ara gereleri belirleyiniz.

Kaynaklar etkin ve verimli kullannz.

Nazar kovduuna inanlan mavi renk ve scak renkler tercih ediniz. Teknie ve amaca uygunluuna dikkat ediniz.

Sslemede kullanlan kumalar kesmede Kesmede kullanlan aralarn keskin ve iyi kesen makas kullannz. bileylenmi olmasna zen gsteriniz. Kumalarn eit olmas iin cetvel ile eritler kesiniz. Ssleme iin hazrlanan kumalar zerlikleri sslemek iin kullannz. Dikkatli ve titiz alnz. Modele uygun ve zevkli bir alma yapnz.

17

LME VE DEERLENDRME LME VE DEERLENDRME


1. Aadakilerden hangisi zerlik ssleme kumalarn kesmede kullanlan aralardandr. A.) ak B.) Makas C.) zerlik D.) Hepsi Aadakilerden hangisi zerlik ssleme de kullanlmaz. A.) Makas B.) Brorler C.) Yaptrc D.) zerlik tahtas Boluklar doldurarak cmleyi tamamlaynz. 3. 4. 5. 6. 7. 8. zerlik ssleme de .zellikleri aratrlmaldr. Ssleme de kullanlacak kumalar ..halinde kesilmelidir. Kesme ileminde keskin ve ucu . kullanlmaldr.

2.

Kuma seiminde renk ve renkler tercih edilmelidir. Kesme ileminde . ve titiz allmaldr. Kesme ilemi temiz bir ..ortamnda olmaldr. DEERLENDRME

Cevaplarnz cevap anahtaryla karlatrnz. Yanl cevap verdiiniz ya da cevap verirken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konular faaliyete geri dnerek tekrarlaynz. Cevaplarnzn tm doru ise bir sonraki renme faaliyetine/ Modl Deerlendirmeye geiniz.

18

RENME FAALYET5 RENME FAALYET5


AMA
Bu faaliyette verilen bilgiler ve kazandrlacak beceriler dorultusunda, uygun ortam salandnda zerlik ynn hazrlama becerisi kazanacaksnz

ARATIRMA

zerlik ynn hazrlama da kullanlan aralar aratrnz. zerlik ynn hazrlamada kullanlan gereleri inceleyiniz. Yn ile allm zerlik modellerini aratrnz. Elde ettiiniz bilgileri snfta arkadalarnzla paylanz.

5. ZERLK YNN HAZIRLAMA


5.1. zerlik ynn seme
zerlik yn seerken; naylon olmayan ynler tercih edilmelidir. mkanlar el verdii srece doal yapadan ip elde edilerek oluturulan ipler tercih edilmelidir. Bu ipler boyay iyi tutmas ve renklerinin parlak olmas bakmndan kaliteli iplerdir. Ayrca rg ynleri de zerlik yn ve pskl olarak tercih edilmektedir.

5.2. Yn boyama
zerlik yn olarak yapadan elde edilen kvrml ve salam ynler pskl olarak kullanlr. Bu ynler doal bitki kkleri ile veya kuma boyas ile boyayarak istenilen renk elde edilir. Canl ve parlak renkler amaca uygun olanlardr. zerlik nazarlkta koyu kasvetli renkler kullanlmaz. Boyama ilemi bir atlye ortamnda bir iede scak su yardmyla boya eritilerek byk bir kaba alnr. ile haline getirilen ynler iine batrlarak boyay emmesi salanr, daha sonra kurutma kad zerine alnr.

19

5.3. Yn kurutma:
Kurutma kad zerine alnan ynler gneli ve ak havada kurutulur. Boyanan ynler renklerinin karmamas iin gazete kad zerine alnmaz. Boyanan ynler naylon zemin zerinde hava almadndan kurumayaca ve bozulabilecei iin kapal yerde kurutulmaz. Ynlerin hava almas, abuk kurumas, renklerinin parlak olmas iin ak havada ve dz bir zeminde kurutulmaldr.

5.4. Yne pskl eklini verme


ile halinde kurutulan ynler yumak oluturulur. Pskl boylarnn eit olmas iin bir cetvel veya karton zerine sarlarak ve balayarak istenilen boyda pskl oluturulur.

Resim5.1. eitli iplerle oluturulan pskller

5.5. zerlik ipliini hazrlama


plik seme: zerlik ipi seiminde en nemli zellik salam ve dayankl olmasdr. Ayrca ak renk yani beyaz olmas uygundur.

20

Resim.5.2. zerlik yapmnda kullanlan iplikler ve ineler

plik zellikleri: zerlik iplii beyaz ve pamuk iplii olmas en uygun olandr. zerlik tanelerinin kaymamas iin zellikle polyester ve naylon karml ipler tercih edilmez.

21

UYGULAMA FAALYET UYGULAMA FAALYET


zerlik ynn hazrlama faaliyet kapsamnda aadaki uygulamalar yapnz. lem Basamaklar almalarnz atlye ortamnda neriler

veya alma masasnda gerekletiriniz. Yn ile allm zerlik modellerini aratrp inceleyiniz Uygulamada kullanlacak ara ve gereleri belirleyiniz. zerlik ynn boyamak ve hazrlamak iin uygun atlye ortam hazrlaynz

Aydnlk ve temiz bir ortam salaynz. evre incelemesi yapnz. Kltr sanat ve el sanatlar yaynlar inceleyiniz Kaynaklar etkin ve verimli kullannz Rahat allabilecek ortam tercih ediniz.

Yn boyamak iin ile haline getiriniz

Resim.5.3 Boyanacak ynlerin ile haline getirilmesi

Boyay bir iede iyice alkalayarak erimesini salaynz.

Resim.5.4 Boyann iede hazrlanmas

22

Bir kap ierisinde boyann yaplmas salaynz

Resim.5.5 Boyama ilemi

Boyanm ynleri kurutma kad zerine alnz v

Resim.5.6 Kat zerinde boyanm ip

Boyanm ynleri kurutma kad zerin de kurutunuz

Resim.5.7 Boyanm ipin kurutulmas

Yn istenilen byklkte pskl yapnz.

Resim.5.8

23

zerlik ipi olabilecek nitelikte ip hazrlaynz. Temiz ve dikkatli alnz.

Pamuk iplii tercih ediniz Amacna uygun bir alma gerekletiriniz.

24

LME VE DEERLENDRME LME VE DEERLENDRME


Aadaki sorular dikkatlice okuyunuz ve doru seenei iaretleyiniz. 1. Aadakilerden hangisi zerlik ynn hazrlamada kullanlan geretir. A.) Boya kasesi B.) Karton C.) Yn D.) Hepsi 2. Aadakilerden hangisi zerlik yn boyama ve sslemede kullanlan aratr. A.) p B.) Boya C.) Kurutma kad D.) Fra Aadakilerden hangisi zerlik yn hazrlamada kullanlmaz. A.) Makas B.) Yn ip C.) Cetvel D.) Mumlu ipler Aada verilen cmleleri doru yanl durumuna gre iaretleyiniz. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. ()zerlik yn hazrlarken sadece bir renk kullanlr. ()zerlik almasnda ynler boyanmadan da kullanlabilir. ()Pskl yapma zerlik yapmnda kullanlan bir ssleme tekniidir. ()zerlik yn kurutma ileminde frnlayarak kurutma yaplr. ()zerlik iplii diki iplii kalnlnda olmaldr. ()zerlik iplii pamuk iplii ayn zamanda yorgan ipi olarak da bilinmektedir. ()zerlik yaparken diki inesi kullanlmaldr. DEERLENDRME: Cevaplarnz, cevap anahtaryla karlatrnz ve doru cevap saynz belirleyerek kendinizi deerlendiriniz. Yanl cevapladnz yada cevaplarken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konulara dnerek renme faaliyetlerini tekrarlaynz.

2.

3.

25

MODL DEERLENDRME MODL DEERLENDRME


1. zerlik modeli seerken hangi kaynaklardan yararlanlr. A.) Geleneksel modeller B.) Kaynak kiiler C.) rn rnekleri D.) Hepsi zerlik modeli seerken hangi unsurlar gz nnde bulundurulmaldr. A.) Kullanacak kiinin zevki B.) Kullanlacak yer C.) Deseni D.) Hepsi Aadakilerden hangisi zerlik yapmnda kullanlan aratr. A.) Zmba B.) Makas C.) p D.) Karga burun Aadakilerden hangisi zerlik yapmnda kullanlan geretir. A.) Kuma B.) Tahta C.) p D.) Hepsi Aadakilerden hangisi zerlik bitkisinin yetitirilmesinde en uygun ortamdr. A.) Toprakta B.) Su kenarnda C.) Fanus D.) Faks Aadaki sorular DOGRU- YANLI olarak cevaplaynz. 6. 7. 8. 9. ()zerlik yapmnda mutlaka zerlik tahtas kullanlmaldr. ()EL sanatlar nitelii tayan her trl motif zerlik yapmnda kullanlabilir. ()Motif ( model ) uygulamalar ayn zamanda zerlii ssleme teknikleridir. ()zerlik yapmnda zerlik tahtas mutlaka kuma kaplanmaldr

2.

3.

4.

5.

10. ()zerlik yapmnda nazar kovduuna inanlan mavi renkli kumalar tercih edilir. 11. ()zerlik yapmnda canl parlak ve scak renkler tercih edilir

26

12. ()zerlik ipi olarak zerliin kaymamas iin salam pamuk iplii tercih edilir.

DEERLENDRME Cevaplarnz cevap anahtar ile karlatrnz. Doru cevap saysn belirleyerek kendinizi deerlendiriniz. Yanl cevap verdiiniz ya da cevap verirken tereddt ettiiniz sorularla ilgili konular, faaliyete geri dnerek tekrar inceleyiniz. Tm sorulara doru cevap verdiyseniz modl baaryla tamamlamsnz demektir. Tebrikler

27

PERFORMANS TEST (YETERLK LME)


MODL ADI: zerlik rmeye hazrlk MODL DEERLENDRME: zerlik rmeye hazrlk faaliyetlerini oluturma Kullanlacak Ara Gereler Aralar: Byk ine o Makas o Sepet o Modeller o alma masas Gereler: o zerlik o Pamuk iplii o Yn ip o zerlik tahtas olabilecek llerde tahta paralar o Kumalar o Ssleme gereleri (pul, boncuk ) o Diki iplii lem Basamaklar 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. zerlik nazarlk almak iin model belirleyiniz. Modele uygun ara gere hazrlaynz. zerliklerin dzgn taneli olanlarn tercih ediniz. Krk taneli olanlarn tercih etmeyiniz. zerlik tahtasn ince dokunulu kuma ile kaplaynz. Diki yerlerini arka ksma gelmesine zen gsteriniz Kuma kendi renginde diki iplii ile salam dikilmesine dikkat ediniz. zerlik tahtasnn stnde veya altnda desen olutururken orantl olmasna zen gsteriniz. Model zelliine uygun ssleme gereleri hazrlaynz..(pul, boncuk ) zerlik almasnda yn kullanmak isteniyorsa ynleri hazrlaynz. Boyamaya elverili ynleri boyayarak kullannz. Kendi renginde deiik ynler kullanabilirsiniz. Ynleri pskl yaparak kullannz. Kumalar eit kareler halinde iziniz ve kesiniz Kumalar pskl olarak ta kullanabilirsiniz. zerlik tanelerinin kaymamas iin pamuk ipi kullannz. Balang ve biti dmlerini kuman i ksmnda kalmasna zen gsteriniz. Sarkan zerlik boylarnn eit olmasna dikkat ediniz. Kendi renginde deiik ynler kullanabilirsiniz.

28

KONTROL LSTES
Aada hazrlanan deerlendirme leine gre performans testinde yaptnz program deerlendiriniz. Gerekleme dzeyine gre Evet-Hayr seeneklerinden uygun olan iaretleyiniz. Deerlendirme ltleri zerlik nazarlk almak iin model belirlediniz mi? Modele uygun ara gere hazrladnz m? zerliklerin dzgn taneli olanlarn tercih ettiniz mi? zerlik tahtasn ince kuma ile kapladnz m? Diki yerlerini arka ksma gelmesinin nemini belittiniz mi? Kuma kendi renginde diki iplii ile salam dikilmesini saladnz m? Evet Hayr

1. 2. 3. 4. 5.

6.

7.

zerlik tahtasnn stnde veya altnda desen olutururken orantl olmasnn nemini belittiniz mi?
Model zelliine uygun ssleme gereleri hazrladnz m? Boyamaya elverili ynleri boyayarak kullandnz m?

8.

9. 10. 11.

Ynleri pskl yaparak kullandnz m?


Kumalar eit kareler halinde izdiniz mi?

12. 13.

Kumalar pskl olarak ta kullandnz m? Balang ve biti dmlerini kuman i ksmnda kalmasna zen gsterdiniz mi? Canl parlak ve scak renkler tercih ettiniz mi? zerlik tanelerinin kaymamas iin pamuk ipi 29

14. 15.

kullandnz m? 16. 17. Sarkan zerlik boylarnn eit olmasna dikkat ediniz Temiz ve dikkatli altnz m?

30

CEVAP ANAHTARLARI CEVAP ANAHTARLARI


RENME FAALYET -1N CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 C D C D Nazarlk ifa bitkisi Gneli Sepette

RENME FAALYET -2NN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Doru Yanl Yanl Doru Yanl Kuma nce Kaln Dikileri Pamuklu, Yorgan ipi

31

RENME FAALYET -3N CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 D D Doru Doru Doru Yanl Doru Doru Yanl Yanl

RENME FAALYET 4N CEVAP ANAHTARI

1 2 3 4 5 6 7 8

B C Yresel Kareler Sivri, Makas Ak, Canl Temiz Atlye

32

RENME FAALYET 5N CEVAP ANAHTARI

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

C D D Yanl Doru Doru Yanl Yanl Doru Yanl

MODL DEERLENDRMENN CEVAP ANAHTARI 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 D D B D A Doru Doru Doru Doru Doru Doru Doru

33

KAYNAKA KAYNAKA
El sanatlar tantm dergileri Kltr bakanl geleneksel ve yresel el sanatlar yaynlar http://www.yurdumuzutaniyalim.com/showthread.php?t=102 http://istanbulcameram.blogspot.com

34