C h u r c hMu s i c A s s o c i a t i o no f A me r i c a Mu s i c a S a c r a .

c o m

DECRETUM
ovo rubricanim corpore, a Summo Pontifice Ioanne XXIII, Motu proprio « Rubricarum instructum » diei 23 iulii anno i960 approbato posteroque die a Sacra Rituum Congregatione promulgato, vix fieri non potuit quin eadem Sacra Rituum Congregatio novam Missalis romani editionem, ad dictum rubricarum codicem plane accommodatam, pararet. Itaque, uti moris est, Vaticana editorialis Domus, typis itidem Vaticanis, praefatam editionem imprimi fecit, quam antea Sacra Rituum Congregatio sedula recognovit attentione; hinc est quod prsesens Vaticana Missalis romani editio uti « typica » declaratur, ab iis quibus iure competit, in omnibus et per omnia, integre et absolute, producenda, hac quidem concessa facultate, ut ea qua? commoditatis causa alio quoque loco iteranda esse censeant, ibi exscribant, dummodo ea omnia proprio etiam loco serventur. In fid em, etc. Romae, ex aedibus Sacrae Rituum Congregationis, die 23 iunii 1962.

N

t£ A. M. Card. LARRAONA, S. R. C. Pnefectus. L. >£ S. Henricus Dante, S. R. C. a secretis.

PIUS EPISCOPUS
SERVUS SERVORUM DEI
AD PERPETUAM REI MEMORIAM

Q

uo primum tempore ad Apostolatus apicem assumpti fuimus, ad ea libenter animum, viresque Nostras intendimus, et cogitationes omnes direximus, quae ad Ecclesiasticum purum retinendum cultum pertinerent, eaque parare, et, Deo ipso adiuvante, omni adhibito studio efficere contendimus. Cumque inter alia sacri Tridentini Concilii decreta, Nobis statuendum esset de sacris libris, Catechismo, Missali et Breviario edendis atque emendandis: edito iam, Deo ipso annuente, ad populi eruditionem Catechismo, et ad debitas Deo persolvendas laudes Breviario castigato, omnino, ut Breviario Missale responderet, ut congruum est et conveniens (cum unum in Ecclesia Dei psallendi modum, unum Missae celebrandae ritum esse maxime deceat), necesse iam videbatur, ut, quod reliquum in hac parte esset, de ipso nempe Missali edendo, quam primum cogitaremus. Quare eruditis delectis viris onus hoc demandandum duximus: qui quidem, diligenter collatis omnibus cum vetustis Nostrae Vaticanae Bibliothecae, aliisque undique conquisitis, emendatis, atque incorruptis codicibus; necnon veterum consultis ac probatorum auctorum scriptis, qui de sacro eorundem rituum instituto monumenta Nobis reliquerunt, ad pristinam Missale ipsum sanctorum Patrum normam ac ritum restituerunt. Quod recognitum iam et castigatum, matura adhibita consideratione, ut ex hoc instituto, coeptoque labore, fructus omnes percipiant, Romae quam primum imprimi atque impressum edi mandavimus: nempe ut sacerdotes intellegant, quibus precibus uti, quos ritus, quasve caeremonias in Missarum celebratione retinere posthac debeant. Ut autem a sacrosancta Romana Ecclesia, ceterarum Ecclesiarum matre et magistra, tradita ubique amplectantur omnes et observent, ne in posterum perpetuis futuris temporibus in omnibus Christiani orbis Provinciarum Patriarchalibus, Cathedralibus, Collegiatis et Parochialibus, saecularibus, et quorum vis Ordinum, monasteriorum, tarn virorum, quam mulierum, etiam militiarum regular ibus, ac sine cura Ecclesiis vel Capellis, in quibus Missa Conventualis alta voce cum Choro, aut demissa, celebrari iuxta Roman* Ecclesiae ritum consuevit vel debet, alias quam iuxta Missalis a Nobis editi formulam decantetur, aut recitetur, etiamsi eaedem Ecclesiae quovis modo exempts, Apostolicae Sedis indulto, consuetudine, privilegio, etiam iuramento, confirmatione Apostolica, vel aliis quibusvis facultatibus munitae sint; nisi ab ipsa prima institutione a Sede Apostolica appro-

bata, vel consuetudine, quae, vel ipsa institutio super ducentos annos Missarum celebrandarum in eisdem Ecclesiis assidue observata sit: a quibus, ut praefatam celebrandi constitutionem, vel consuetudinem nequaquam auferimus; sic si Missale hoc, quod nunc in lucem edi curavimus, iisdem magis placeret, de Episcopi, vel Praelati, Capitulique universi consensu, ut, quibusvis non obstantibus, iuxta illud Missas celebrare possint, permittimus; ex aliis vero omnibus Ecclesiis praefatis eorundem Missalium usum tollendo, illaque penitus et omnino reiciendo, ac huic Missali Nostro nuper edito, nihil unquam addendum, detrahendum, aut immutandum esse decernendo, sub indignationis Nostrae poena, hac Nostra perpetuo valitura constitutione statuimus et ordinamus. Mandantes ac districte omnibus et singulis Ecclesiarum praedictarum Patriarchis, Administratoribus, aliisque personis quacumque Ecclesiastica dignitate fulgentibus, etiamsi S. R. E. Cardinales, aut cuiusvis alterius gradus et praeeminentiae fuerint, illis in virtute sanctae oboedientiae praecipientes, ut ceteris omnibus rationibus et ritibus ex aliis Missalibus quamtumvis vetustis hactenus observari consuetis, in posterum penitus omissis, ac plane reiectis, Missam iuxta ritum, modum, ac normam, quae per Missale hoc a Nobis nunc traditur, decantent ac legant; neque in Missae celebratione alias caeremonias, vel preces, quam quae hoc Missali continentur, addere vel recitare praesumant. Atque ut hoc ipsum Missale in Missa decantanda, aut recitanda in quibusvis Ecclesiis absque ullo conscientiae scrupulo, aut aliquarum pcenarum, sententiarum et censurarum incursu, posthac omnino sequantur, eoque libere et licite uti possint et valeant, auctoritate Apostolica, tenore praesentium, etiam perpetuo concedimus et indulgemus. Neve Praesules, Administratores, Canonici, Capellani et alii quocumque nomine nuncupati Presbyteri saeculares, aut cuiusvis Ordinis regulares.ad Missam aliter, quam a Nobis statutum est, celebrandam teneantur: neque ad Missale hoc immutandum a quolibet cogi et compelli, praesentesve litterae ullo unquam tempore revocari, aut moderaxi possint, sedfirmaesemper et vatide in suo exsistant robore, similiter statuimus et declaramus. Non obstantibus praemissis, ac constitutionibus, et ordinationibus Apostolicis, ac in Provincialibus et Synodalibus Conciliis editis generalibus, vel specialibus constitutionibus, et ordinationibus, nee non Ecclesiarum praedictarum usu, longissima et immemorabili praescriptione, non

Breve dementis Pp. VIII
tamen supra ducentos annos, toborato, statutis et consuetudinibus contrariis quibuscumque. Volumus autem et eadem auctoritate decernimus, ut post huius Nostrae constitutionis, ac Missalis editionem, qui in Romana adsunt Curia Presbyteri, post mensem; qui vero intra montes, post tres; et qui ultra montes incolunt, post sex menses, aut cum primum illis Missale hoc venale propositum fuerit, iuxta illud Missam decantare, vel legere teneantur. Quod ut ubique terrarum incorruptum, ac mendis et erroribus purgatum praeservetur, omnibus in Nostro et S. R. E. dominio mediate, vel immediate subiecto commorantibus impressoribus, sub amissionis librorum, ac centum ducatorum auri Camera? Apostolicae ipso facto applicandorum: aliis vero in quacumque or bis parte consistentibus, sub excommunicationis latae sententiae, et aliis arbitrii Nostri pcenis, ne sine Nostra vel speciali ad id Apostolici Commissarii in eisdem partibus a Nobis constituendi, licentia, ac nisi per eundem Commissarium eidem impressori Missalis exemplum, ex quo aliorum imprimendorum ab ipso impressore erit accipienda norma, cum Missali in Urbe secundum magnam impressionem impresso collatum fuisse, et concordare, nee in ullo penitus discrepare prius plena fides facta fuerit, imprimere, vel proponere, vel recipere ullo modo audeant, vel praesumant, auctoritate Apostolica et tenore praesentium similibus inhibemus. Verum, quia difficile esset praesentes litteras ad quaeque Christiani orbis loca deferri, ac primo quoque tempore in omnium notitiam perferri, illas ad valvas Basilicae Principis Apostolorum, ac Cancellariae Apostolicae, et in acie Campi Florae de more publicari et affigi, ac earundem litterarum exemplis etiam impressis, ac manu alicuius publici tabellionis subscriptis, nee non sigillo person* in dignitate ecclesiastica constitutae munitis, eandem prorsus indubitatam fidem ubique gentium et locorum, haberi praecipimus, quae praesentibus haberetur, si ostenderentur vel exhiberentur. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam Nostrae permissionis, statuti, ordinationis, mandati, praecepti, concessionis, indulti, declarationis, voluntatis, decreti et inhibitionis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem omnipotentis Dei, ac beatorum Petri et Pauli Apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Romae apud S. Petrum, anno Incarnationis dominicae millesimo quingentesimo septuagesimo, pridie idus iulii, Pontincatus Nostri anno quinto.

H. Cumin

Caesar Glorierius

Anno a Nativitate Domini 1570, Indict. 13, die vero 19 mensis iulii, Pontincatus sarictissimi in Christo Patris et D. N. Pii divina providentia Papae V anno eius quinto, retroscriptae litterae publicatae et affixae fuerunt ad valvas Basilicae Principis Apostolorum, ac Cancellariae Apostolicae, et in acie Campi Florae, ut moris est, per nos Ioannem Andream Rogerium et Philibertum Cappuis Cursores.

Scipio de Octavianis
Magister Cursorum

CLEMENS PAPA VIII
AD PERPETUAM REI MEMORIAM

C

um sanctissimum Eucharistiae Sacramentum, quo Nos Christus Dominus sacri sui Corporis participes effecit, atque apud Nos usque ad consummationem saeculi permanere decrevit, maximum sit omnium Sacramentorum, illudque in sacra Missa connciatur, ac pro peccatis totius populi Deo Patri offeratur; sane omnino conveniens est, ut qui omnes unum sumus in uno corpore, quod est Ecclesia, et de uno corpore Christi participamus, una et eadem celebrandi ratione, uniusque officii et ritus observatione in hoc ineffabili et tremendo sacrificio utamur. Quod cum Romani Pontifices praedecessores Nostri semper optarint, atque in hoc diu multumque desudarint, turn in primis fel. rec. Pius Papa V Missale Romanum ex Decreto sacri Concilii Tridentini ad veterem et emendatiorem normam restitui, Romaeque imprimi curavit. Qui etsi multis propositis pcenis severissime caverit, ne quid illi vel adderetur, vel ulla ratione demeretur; tamen, progressu temporis, sive typographorum, sive aliorum temeritas et audacia effecit, ut multi in ea quae his proximis annis excusa

sum Missalia, errores irrepserint, quibus vetustissima ilia sacrorum Bibliorum versio, quae etiam ante S. Hieronymi tempora Celebris habita est in Ecclesia, et ex qua omnes fere Missarum Introitus, et quae dicuntur Gradualia et Offertoria accepta sunt, omnino sublata est: Epistolarum et Evangeliorum textus, qui hucusque in Missae solemniis praelectus est, multis in locis perturbatus; ipsis Evangeliis diversa, ac prorsus insolita praefixa initia; plurima denique passim pro arbitrio immutata sint: cuius rei praetextus fuisse videtur, ut omnia ad praescriptum sacrorum Bibliorum Vulgatae editionis revocarentur, quasi id alicui propria auctoritate, atque Apostolica Sede inconsulta, facere licitum sit. Quod Nos animadvertentes, pro Nostra pastorali sollicitudine, qua omnibus in rebus, ac praecipue in sacris Ecclesiae ritibus, optimam, eamque veterem normam studemus tueri et conservare, primum praedicta Missalia impressa sic depravata prohiberi et abrogari, eorumque usum in celebratione Missarum interdici iussimus, nisi ad praescriptum exemplaris sub ipso Pio V editi integre in

Breve Clementis Pp. VIII
omnibus emendarentur: deinde mandavimus nonnullis venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus in sacris Litteris versatis, et ecclesiastics antiquitatis peritis, ut curam Missale ad pristinam et quam maxime emendatam formam restituendi susciperent; qui pro sua erga Nos fide et in Romanam Ecclesiam pietate et studio, adhibitis etiam aliis rerum ecclesiasticarum peritis et eruditis viris, et veteribus Missalibus, aliisque praeterea libris, qui ad earn rem opportuni videbantur, accurate perquisitis et diligenter inspectis, Missale Romanum suae integritati restituere, ac ipsius Pii V et eorum qui ab eo delecti fuerant, laborem et diligentiam confirmare et comprobare curarunt. Verum in eo munere peragendo factum est, ut nonnulla ex diligenti librorum antiquorum collatione in meliorem formam redacta, et in regulis et rubricis aliqua uberius et clarius expressa sint, qua? tamen ex illorum principiis et fundamentis quasi deducta, illorum sensum imitari potius, et supplere, quam aliquid novi afferre videantur. Missale itaque quod idem Pius V ediderat, sic recognitum, in Nostra Typographia Vaticana quam emendatissime imprimi, et ad communem utilitatem publicari iussimus. Ut autem illius usus in omnibus Christiani orbis partibus, perpetuis futuris temporibus conservetur, ipsum Missale in alma Urbe Nostra in eadem Typographia tantum, et non alibi imprimi posse decernimu8: extra Urbem vero iuxta exemplar in dicta Typographia nunc editum, et non aliter, hac lege imprimi posse permittimus, ut nimirum typographis quibuscumque illud imprimere volentibus, id facere liceat, requisita tamen prius, et in scriptis obtenta, dilectorum filiorum Inquisitorum haereticae pravitatis in iis locis in quibus fuerint, ubi vero non fuerint, Ordinariorum locorum licentia; alioquin, si absque huiusmodi licentia dictum Missale sub quacumque forma de cetero ipsi imprimere, aut bibliopolae vendere praesumpserint, typographi et bibliopolae extra Statum Nostrum Ecclesiasticum exsistentes, excommunicationis latae sentential, a qua, nisi a Romano Pontifice, praeterquam in mortis articulo constituti, absolvi nequeant; in alma vero Urbe ac reliquo Statu Ecclesiastico commorantes, quingentorum ducatorum auri de Camera, ac amissionis librorum et typorum omnium, Cameras praedictae applicandorum, poenas absque alia declaratione irremissibiliter incurrant eo ipso. Et nihilominus eorundem Missalium per eos de cetero absque huiusmodi licentia imprimendorum aut vendendorum usum ubique locorum et gentium sub eisdem pcenis perpetuo interdicimus et prohibemus. Ipsi autem Inquisitores, seu Ordinarii locorum, antequam huiusmodi licentiam concedant, Missalia ab ipsis typographis imprimenda, et postquam impressa fuerint, cum hoc Missali auctoritate Nostra recognito et nunc impresso, diligentissime conferant, nee in illis aliquid addi vel detrahi permittant, nee in praemissis, praetextu incuriae typographorum, aut non factae per correctores vel alios ab ipsis forsitan deputandos diligentiae, se aliquo modo excusare, quodque in infrascriptas poenas non incurrerint, allegare valeant, et in ipsa licentia originali de collatione facta, et quod omnino concordent, manu propria attestentur: cuius licentiae copia initio, vel in calce cuiusque Missalis semper imprimatur. Quod si secus fecerint, Inquisitores videlicet privationis suorum officiorum, ac inhabilitatis ad ilia et alia in posterum obtinenda; Antistites autem et Ordinarii locorum suspensionis a divinis, ac interdicti ab ingressu Ecclesiae; eorum vero Vicarii, privationis similiter officiorum et benenciorum suorum, et inhabilitatis ad ilia et alia in posterum obtinenda, ac praeterea excommunicationis absque alia declaratione, ut praefertur, pcenas incurrant eo ipso. Ceterum pauperum ecclesiarum, clericorum, et personarum ecclesiasticarum, ac typographorum et bibliopolarum quorumcumque indemnitatis ex benignitate Apostolica rationem habentes, eisdem Missalia hactenus impressa penes se habentibus (iis dumtaxat exceptis quae auctoritate Nostra, ut supra dictum est, interdicta et abrogata fuerunt), ut ea retinere, et illis uti, eaque vendere respective possint, similiter permittimus et indulgemus. Non obstantibus licentiis, indultis, et privilegiis quibuscumque typographis hactenus per Nos seu Romanos Pontifices praedecessores Nostros, Missale praedictum Pii V imprimendi concessis, quae per praesentes expresse revocamus, et revocata esse volumus: necnon constitutionibus et ordinationibus Apostolicis, generalibus vel specialibus, in contrarium praemissorum quomodocumque concessis, connrmatis et approbatis. Quibus omnibus, etiamsi de illis eorumque totis tenoribus, specialis, specifica et expressa mentio habenda esset, tenores huiusmodi praesentibus pro expressis habentes, hac vice dumtaxat specialiter et expresse derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque. Volumus autem, ut praesentium transumptis, etiam impressis vel manu alicuius Notarii publici subscriptis, et sigillo alicuius personae in dignitate ecclesiastica constitutae munitis, eadem prorsus fides habeatur, quae ipsis praesentibus haberetur, si essent exhibitae vel ostensae. Datum Romae apud sanctum Marcum sub anulo Piscatoris, die VII iulii MDCIV, Pontificatus Nostri anno XIII.

M. Vestrius Barbianus

URBANUS PAPA VIII
AD PERPETUAM REI MEMORIAM

S

i quid est in rebus humanis plane divinum, quod Nobis superni cives (si in eos invidia caderet) invidere possent, id certe est sacrosanctum Missae Sacrificium, cuius beneficio fit, ut homines quadam anticipatione possideant in terris caelum, dum ante oculos habent et manibus contrectant ipsum caeli terraeque Conditorem. Quo magis est mortalibus laborandum, ut hoc tantum privilegium cultu atque honore debito tueantur, caveantque Angelos neglegentiae osores, qui sunt aemuli venerationis. Hinc factum est, ut huius sacri mysterii celebtandi rationem, ac preces, quas Summi Pontifices praedecessores Nostri Pius V et Clemens VIII diligentissime recognosci atque instaurari curaverunt; Nos quoque eorum vestigiis inhaerentes, iterum examinari, et si quid forte in iis assiduus (quod plerumque contingit) temporis cursus corruperit, restitui iusserimus. Quamobrem, sicuti nuper ad divini Officii nitorem reformari Breviarium, ita demum huius exemplo ad divini Sacrificii ornamentum corrigi Missale mandavimus. Et quoniam hasce quasi alas, quas Sacerdos instar Cherubim prisci mystici Tabernaculi cotidie pandit ad verum mundi Propitiatorium, decet esse plane geminas, atque uniformes, huius rei curam commisimus viris eruditis ac piis, quorum diligentia ita opus perfectum est, ut nihil desiderari amplius possit. Nam rubricae, quae sensim ab usu rituque veteri degeneraverant, in pristinum restitutae; quae vero non ita captui legentium accommodatae videbantur, clarius explicatae: praeterea collata omnia cum codice sacrae Scripturae Vulgatae editionis, quaeque diversa irrepserant, ad eius unius exemplum normamque correcta sunt. Verumtamen parum prodesse consuevit sollertia correctorum, nisi ad earn par typographorum accedat industria; propterea dilecto filio Andreae Brugiotto Typographiae Nostrae Apostolicae Praefecto mandavimus, ut Missale ita expurgatum in lucem emittat: sed, quae in posterum extra Urbem imprimi contigerit, ea non aliter quam ad exemplar in dicta Typographia nunc editum imprimi posse permittimus, requisita tamen prius, et in scriptis obtenta, dilectorum filiorum Inquisitorum haereticse pravitatis, in iis locis in quibus fuerint ubi vero non fuerint, Ordinariorum locorum facultate; alioquin, si absque ea dictum Missale ipsi posthac imprimere, aut bibliopolae vendere prae sumpserint, typographi et bibliopolae extra Sta turn Nostrum Ecclesiasticum exsistentes, excom municationis latae sententiae, a qua, nisi a Romano Pontifice, praeterquam in mortis articulo constituti, absolvi nequeant; in alma vero Urbe et reliquo Statu Ecclesiastico commorantes, quingentorum ducatorum auri de Camera, ac amissionis librorum et typorum omnium, Camera; praedictae applican-

dorum, pcenas absque alia declaratione irremissibiliter incurrant eo ipso: et nihilominus eorundem Missalium per eos de cetero absque huiusmodi icentia imprimendorum, aut vendendorum usum, ubique locorum et gentium, sub eisdem pcenis interdicimus et prohibemus. Ipsi autem Inquisitores, seu Ordinarii locorum, antequam huiusmodi licentiam et facultatem concedant, Missalia ab ipsis ypographis imprimenda, et postquam impressa fuerint, cum hoc Missali auctoritate Nostra recognito diligentissime conferant, nee in illis aliquid addi, vel minui permittant. In ipsa vero licentia originali obtinenda, de collatione facta, et quod omnino concordent, manu propria attestentur: cuius licentiae copia initio, vel in fine cuiusque Missalis semper imprimatur. Quod si secus fecerint, Inquisitores privationis suorum ofliciorum, ac inhabilitatis ad ilia, et alia in posterum obtinenda; Ordinarii autem locorum suspensionis a divinis, ac interdicti ab ingressu Ecclesiae, eorum vero Vicarii privationis similiter officiorum, et beneficiorum suorum, et inhabilitatis ad ilia, et alia in posterum obtinenda, ac insuper excommunicationis absque alia declaratione pwnas incurrant eo ipso. Ceterum pauperum ecclesiarum, clericorum, et personarum ecclesiasticarum, ac typographorum, et bibliopolarum quorumcumque indemnitatis ex benignitate Apostolica rationem habentes, eisdem Missalia hactenus impressa penes se habentibus, ut ea retinere, et illis uti, eaque vendere respective possint, similiter permittimus et indulgemus. Non obstantibus licentiis, indultis et privilegiis quibuscumque typographis, per Nos seu Romanos Pontifices praedecessores Nostros, Missale imprimendi concessis, quae per praesentes expresse revocamus et revocata esse volumus, nee non constitutionibus et ordinationibus Apostolicis, generalibus, vel specialibus, in contrarium praemissorum quomodocumque concessis, approbatis et confirmatis. Quibus omnibus, etiamsi de illis, eorumque totis tenoribus specialis, specifica et expressa mentio habenda esset; tenores huiusmodi praesentibus pro expressis habentes, hac vice dumtaxat specialiter, et expresse derogamus. Volumus autem, ut praesentium transumptis, etiam impressis, manu alicuius Notarii publici subscriptis, et sigillo alicuius persons in dignitate ecclesiastica constitute munitis, eadem prorsus fides adhibeatur, quae ipsis praesentibus adhiberetur, si essent exhibitae vel ostensae. Datum Romae apud sanctam Mariam maiorem sub anulo Piscatoris, die secunda septembris MDCXXXIV, Pontificatus Nostri anno duodecimo.

M. A. Maraldus

I. Savenier

IOANNES PP. XXIII
LITTERS APOSTOLICE
MOTU PROPRIO DATiE NOVUM RUBRICARUM BREVIARII ET MISSALIS ROMANI CORPUS APPROBATUR

R

ubricarum insttuctum, quo publicus Ecclesiae mani, et Rubrica generates Missalis romani, a Sacra cultus ordinatur ac regitur, Apostolica Sedes, Nostra Rituum Congregatione mox evulgandum, inde praesertim a Concilio Tridentino, con- inde a die 1 ianuarii proximi anni 1961, ab omnibus tinenter studuit et pressius definire et perfectius qui ritum romanum sequuntur, servandum esse ordinare. Pluribus itaque emendationibus, varia- praecipimus. Qui vero alium ritum latinum obsertionibus et additamentis decursu temporis intro- vant, quamprimum sive novo rubricarum codici, ductis, totum rubricarum systema abunde succre- sive calendario se conformare tenentur, in iis omnivit, non semper vero systematico ordine servato, bus, quae illi ritui stricte propria non sunt. et non sine primitive perspicuitatis ac simplicitatis 2. Eodem die 1 ianuarii anni 1961 vigere cessant detrimento. Rubrica generates Breviarii et Missalis romani, Nil proinde mirum quod Decessor Noster, Pius necnon Additiones et Variationes in rubricis BrePapa XII, fel. rec, plurium Episcoporum precibus viarii et Missalis romani, ad normam Bullae Praeannuens, rubricas Breviarii ac Missalis romani in decessoris Nostri S. Pii X Divino afflatu, quae huquibusdam ad simpliciorem formam esse redigen- cusque his libris praepositae habentur. Pariter vigere das censuerit, quod generali Decreto S. Rituum cessat Decretum generate S. R. C. diei 23 martii Congregationis diei 23 martii anni 1955 fuit per- anni 1955 De rubricis ad simpliciorem formam rediactum. gendis, in hac nova rubricarum redactione assumpAnno vero sequenti 1956, cum interim studia tum. Abrogantur denique eiusdem S. Congregatiopraeparatoria pro generali liturgica instauratione nis decreta et ad dubia responsiones, quae cum nova maturescerent, idem Decessor Noster Episcoporum hac rubricarum forma non conveniunt. mentem explorandam decrevit, circa Breviarii ro3. Item statuta, privilegia, indulta et consuetumani liturgicam emendationem. Episcoporum au- dines cuiuscumque generis, etiam saecularia et imtem responsionibus mature perpensis, qusestionem memorabilia, immo specialissima atque individua de generali ac systematica rubricarum Breviarii ac mentione digna, quae his rubricis obstant, revoMissalis emendatione aggrediendam esse censuit, cantur. eamque peculiari illi commisit virorum peritorum 4. Librorum liturgicorum editores, rite a S. Sede Commissioni, cui generalis instaurationis liturgicae approbati et admissi, novas parare possunt editiostudia demandata fuerant. nes Breviarii et Missalis romani, iuxta novum ruNos autem, postquam, adspirante Deo, Conci- bricarum codicem dispositas; ad necessariam vero lium OEcumenicum coadunandum esse decrevi- novarum editionum uniformitatem praecavendam, mus, quid circa huiusmodi Praedecessoris Nostri S. Rituum Congregatio pecuiiares tradat instrucinceptum agendum foret, haud semel recogitavi- tiones. mus. Re itaque diu ac mature examinata, in sen5. In novis Breviarii vel Missalis romani editentiam devenimus, altiora principia, generalem tionibus, omissis rubricarum textibus de quibus liturgicam instaurationem respicientia, in proximo n. 2, novarum rubricarum textus praeponantur, Concilio GEcumenico Patribus esse proponenda; Breviario quidem Rubrica generates et Rubrica memoratam vero rubricarum Breviarii ac Missalis generates Breviarii romani; Missali autem item emendationem diutius non esse protrahendam. Rubrica generates et Rubrica generates Missalis Harum itaque rubricarum Breviarii ac Missalis romani. romani corpus, a peritis viris S. Rituum Congre6. Omnes denique ad quos spectat quamprigationis praeparatum et a praefata Pontificia Com- mum Calendaria et Propria, sive dioecesana sive missione pro generali liturgica instauratione dili- religiosa, ad normam et mentem novae redactionis genter revisum, Nos ipsi, motu proprio et certa rubricarum et calendarii conformari curent, a S. Riscientia, Apostolica Nostra Auctoritate, proban- tuum Congregatione approbanda. dum censuimus, sequentia decernentes: His itaque firmiter statutis, muneri Nostro Apo1. Novum rubricarum Breviarii ac Missalis ro- stolico consentaneum ducimus, nonnulla addere mani codicem, per tres partes digestum, scilicet: hortamenta. Rubrica generates, Rubrica generates Breviarii roNova sane hac rubricarum dispositione, dum

Litterae Apostolicse Ioannis Pp. XXIII
ex una pane universus rubricarum Breviarii et Missalis romani instructus in meliorem formam est redactus, clariore ordine digestus et in unicum textum contract us, ex. altera parte aliquae quoque introductae sunt peculiares modificationes, quibus Officium divinum paulisper contrahitur. Hoc siquidem quamplurium Episcoporum erat in votis, intuitu praesertim multorum sacerdotum, qui in dies magis magisque pastoralibus sollicitudinibus onerantur. Hos autem et omnes qui Officio divino persolvendo tenentur, paterno hortamur animo, ut si quid in eodem divino Officio breviatur, hoc maiore diligentia ac devotione compensetur. Cum porro lectio quoque sanctorum Patrum aliquantisper quandoque minuatur, omnes enixe clericos hortamur, ut volumina Patrum, tanta sapientia ac pietate referta, assidue prae manibus legenda ac meditanda teneant. Quae autem per Nostras has Litteras, motu proprio datas, decrevimus ac statuimus, rata atque firma sunto, contrariis quibuslibet minime obstantibus, peculiarissima quoque et individua mentione dignis. Datum Romae, apud S. Petrum, die 25 mensis iulii, anno i960, Pontificatus Nostri secundo.

IOANNES PP. XXIII

SACRA RITUUM CONGREGATIO
DECRETUM GENERALE
QUO NOVUS RUBRICARUM BREVIARII AC MISSALIS ROMANI CODEX PROMULGATUR

ovum rubricarum Breviarii ac Missalis romani codicem, quern Ssmus Dominus Noster Ioannes Papa XXIII, per Litteras Apostolicas Rubricarum instructum, die 25 iulii huius anni motu proprio datas, approbavit et huic S. Congregationi promulgandum mandavit, S. Rituum Congregatio, per hoc Decretura generale, et promulgat et promulgatum esse declarat, in novas Breviarii et Missalis romani editiones inserendum, et ab omnibus ad quos spectat, inde a die 1 ianuarii proximi anni 1961, servandum. Ut autem libri liturgici qui in usu habentur adhuc adhiberi possint, rubricarum codici adduntur «Variationes» Breviariis et Missalibus necnon Martyrologio aptandis. Ex aedibus S. Rituum Congregationis, die 26 iulii anni i960.

N

>$* Caietanus Card. CICOGNANI, Ep. Tusculanus, Prsefectus L. * S. Henricus Dante, a secretis

I. - RUBRICS GENERALES
I - Normse generates
1. Rubrics quae sequuntur ritum romanum respiciunt. 2. Nomine calendarii veniunt turn calendarium in usum Ecclesiae universal, turn calendaria particularia. 3. Rubrics generates quae sequuntur, valent tarn pro Breviario quam pro Missali. Ipsis tamen exceptiones dantur per particulares rubricas, quae aliquando in Breviario et in Missali ad normam harum rubricarum redactis occurrunt. Festum tamen Immaculatae Conceptionis B. Marias Virg. praefertur occurrenti dominicae Adventus. Ad concurrentiam vero quod attinet, servetur norma, quae nn. 104-105 traditur. 16. Dominica II classis, in occurrentia, festis II classis praefertur. Attamen: a) festum Domini I aut II classis, in dominica II classis occurrens, locum tenet ipsius dominicae cum omnibus iuribus et privilegiis: de dominica, proinde, nulla fit commemoratio; b) dominica II classis praefertur Commemorationi omnium Fidelium defunctorum. Ad concurrentiam vero quod attinet, servetur norma, quae nn. 104-105 traditur. 17. Dominica excludit, per se, assignationem perpetuam festorum. Excipiuntur: a) festum Ssmi Nominis Iesu, celebrandum dominica quae occurrit a die 2 ad 5 ianuarii (secus die 2 ianuarii); b) festum S. Familiae Iesu, Mariae, Ioseph, celebrandum dominica prima post Epiphaniam; c) festum Ssmae Trinitatis, celebrandum dominica prima post Pentecosten; d) festum D. N. Iesu Christi Regis, celebrandum dominica ultima mensis octobris; e) festa Domini I classis quae, in calendariis particularibus, dominicae II classis nunc assignantur. Haec festa locum tenent dominicae occurrentis cum omnibus iuribus et privilegiis; de dominica, proinde, nulla fit commemoratio. 18. Dominicae post Epiphaniam quae, superveniente Septuagesima, impediuntur, transferuntur post dominicam XXIII post Pentecosten, hoc ordine: a) si dominicae post Pentecosten fuerint 25, dominica XXIV erit quae inscribitur dominica VI post Epiphaniam; b) si dominicae fuerint 26, dominica XXIV erit quae inscribitur V post Epiphaniam; et XXV, quae inscribitur VI; c) si dominicae fuerint 27, dominica XXIV erit quae inscribitur IV post Epiphaniam; XXV, quae inscribitur V; et XXVI, quae inscribitur VI; d) si dominicae fuerint 28, dominica XXIV erit quae inscribitur III post Epiphaniam; XXV, quae inscribitur IV; XXVI, qua? inscribitur V; et XXVII, quae inscribitur VI. Ultimo tamen loco semper ponitur ea quae in ordine est XXIV post Pentecosten, omissis, si opus sit, ceteris, quae aliquando locum habere non possunt. 19. Dominica prima mensis ea intellegitur, quae prima occurrit in mense, scilicet a die primo ad sep-

II - De die liturgico in genere
4. Dies liturgicus est dies sanctificatus actionibus liturgicis, praesertim Sacrificio eucharistico et publica Ecclesiae prece, id est Officio divino; et decurrit a media nocte ad mediam noctem. 5. Celebratio diei liturgici decurrit per se a Matutino ad Completorium. Sum tamen dies solemniores, quorum Officium inchoatur a I Vesperis, die precedent i. Habetur denique celebratio liturgica non plena seu sola commemoratio in Officio et Missa diei liturgici currentis. 6. Singulis diebus fit aut de dominica, aut de feria, aut de vigilia, aut de festo, aut de octava, iuxta calendarium et praecedentiam dierum liturgicorum. 7. Prascedentia inter singulos dies liturgicos unice per peculiarem tabellam (n. 91) determinatur. 8. Dies liturgici sunt primae, secundae, tertiae aut quarts classis.

HI - De dominicis
9. Nomine dominicae intellegitur dies Domini initio cuiusque hebdomadae occurrens. 10. Dominicae sunt I aut II classis. 11. Dominica I classis sunt: a) I-IV Adventus; b) I-IV Quadragesimae; c) I-II Passionis; d) dominica Resurrectionis seu Paschatis; e) dominica in albis; / ) dominica Pentecostes. Dominicae Paschatis et Pentecostes sunt pariter festa I classis cum octava. 12. Omnes aliae dominicae sunt 11 classis. 13. Officium dominicae incipit a I Vesperis, sabbato praecedenti, et explicit post Completorium dominicae. 14. Dominica celebratur suo die, iuxta rubricas. Officium et Missa dominicae impeditae nee anticipant ur nee resumuntur. 15. Dominica I classis, in occurrentia, festis quibuslibet praefertur.

Rubricae generates
timum mensis; dominica autem ultima, quae diem primum mensis sequentis proxime praecedit. Item ad computandam primam dominicam mensium augusti, septembris, octobris et novembris, ratione lectionum Scripturae occurrentis, ea dicitur prima dominica mensis, quae cadit a die primo ad septimum mensis. 20. Dominica I Adventus ea est, quae cadit die 30 novembris vel est ipsi proximior. b) vigilia Assumptionis B. Mariae Virg.; c) vigilia Nativitatis S. Ioannis Baptistae; d) vigilia Ss. Petri et Pauli Apostolorum. Hae vigiliae praeferuntur diebus liturgicis III et IV classis; et, si impediuntur, commemorantur, iuxta rubricas. 32. Vigilia III classis est vigilia S. Laurentii. Haec vigilia praefertur diebus liturgicis IV classis ; et, si impeditur, commemoratur, iuxta rubricas. 33. Vigilia II aut III classis penitus omittitur, si occurrat in dominica qua vis, aut in festo I classis, vel si festum cui praemittitur in alium diem transferri aut ad commemorationem reduci contingat. 34. Officium vigiliae incipit a Matutino et explicit quando initium habet Officium festi subsequentis.

IV - De feriis
21. Nomine feriae intelleguntur singuli dies hebdomadae, praeter dominicam. 22. Feriae sunt primae, secundae, tertiae aut quartae classis. 23. FericB I classis sunt: a) feria IV cinerum; b) omnes feriae Hebdomadae sanctae. Hae feriae festis quibuslibet praeferuntur, et nullam admittunt commemorationem, nisi unam privilegiatam. 24. Feria II classis sunt: a) feriae Adventus a die 17 ad diem 23 decembris; b) feriae Quatuor Temporum Adventus, Quadragesimae et mensis septembris. Hae feriae praeferuntur festis particularibus II classis; si vero impediuntur, commemorari debent. 25. Feria III classis sunt: a) feriae Quadragesimae et Passionis, a feria V post cineres usque ad sabbatum ante dominicam II Passionis inclusive, superius non nominatae, quae praeferuntur festis III classis; b) feriae Adventus usque ad diem 16 decembris inclusive, superius non nominatae, quae cedunt festis III classis. Has feriae, si impediuntur, commemorari debent. 26. Omnes feriae, numeris 23-25 non nominatae, sunt feria IV classis; quae numquam commemorantur. 27. Officium feriae incipit a Matutino et explicit per se post Completorium; Officium vero sabbati, excepto Officio Sabbati sancti, explicit post Nonam.

VI - De festis et calendario
A) De natura et proprietate festorum 35. Nomine festi intellegitur dies liturgicus in quo cultus publicus Ecclesiae peculiari modo ad mysteria Domini recolenda, vel ad B. Madam Virg., aut Angelos, aut Sanctos vel Beatos venerandos dirigitur. 36. Festa sunt primae, secundae aut tertiae classis. 37. Ratio celebrationis festorum haec est: a) festa I classis inter dies solemniores adnumerantur, quorum Officium incipit a I Vesperis, die praecedenti; b) festa II et III classis Officium habent quod per se decurrit a Matutino ad Completorium ipsius diei; c) festa vero Domini II classis I Vesperas acquirunt, quoties, in occurrentia, locum tenent dominicae II classis. 38. Festa sunt universalia aut particularia; particularia autem sunt propria aut indulta. 39. Festa universalia ea sunt quae a Sancta Sede in calendario Ecclesiae universal inscribuntur. Haec festa ab omnibus, qui ritum romanum sequuntur, celebrari debent, iuxta rubricas. 40. Festa particularia ea sunt quae ex iure aut ex indulto Sanctae Sedis in calendariis particularibus inscribuntur. Haec festa ab omnibus, qui illo calendario tenentur, celebrari debent, iuxta rubricas, et nonnisi ex speciali Sanctae Sedis indulto e calendario expungi vel gradu mutari possum. 41. Festa particularia, ipso iure in calendario inscribenda, sunt festa propria: a) cuiusque nationis et regionis seu provinciae sive ecclesiasticae sive civilis (n. 42); b) cuiusque dicecesis seu territorii ecclesiastici cui praeficitur « Ordinarius loci » (n. 43); c) cuiusque loci seu oppidi vel civitatis (n. 44); d) cuiusque ecclesiae aut oratorii publici vel semipublici, quod locum tenet ecclesiae (n. 45); e) cuiusque Ordinis seu Congregationis (n. 46). 42. Festa propria cuiusque nationis et regionis seu provincia sive ecclesiastics sive civilis sunt: a) festum Patroni principalis rite constituti (I classis);

V - De vigiliis
28. Nomine vigiliae intellegitur dies liturgicus, qui aliquod festum praecedit, et rationem habet praeparationis ad illud. Vigilia Paschatis vero, cum non sit dies liturgicus, modo sibi proprio, seu pervigilio, celebratur. 29. Vigiliae s.unt primae, secundae aut tertiae classis. 30. Vigilia I classis sunt: a) vigilia Nativitatis Domini quae, in occurrentia, locum tenet dominicae IV Adventus, de qua, proinde, nulla fit commemoratio; b) vigilia Pentecostes. Hae vigiliae festis quibuslibet praeferuntur, et nullam admittunt commemorationem. 31. Vigilia II classis sunt: a) vigilia Ascensionis Domini;

XIV

Rubricae generales

Huiusmodi autem calendarium particulare perb) festum Patroni secundarii rite constituti jetuum conficiendum est respective ab Ordinario (II classis). 43. Festa propria cuiusque dieecesis seu territorii oci aut a supremo Religionis Moderatore de consio sui Capituli vel Consilii generalis, et approbari ecclesiastici cut praficitur « Ordinarius loci » sunt: a) festum Patroni principalis rite constituti debet a S. Rituum Congregatione. 51. Calendarium dicecesanum habet quaelibet dia(I classis); esis et quodlibet aliud territorium ecclesiasticum b) anniversarium Dedicationis ecclesiae caui praeficitur « Ordinarius loci ». thedralis (I classis); 52. In calendario dicecesano, praeter festa univerc) festum Patroni secundarii rite constituti salia, inscribi debent: (II classis); a) festa propria (n. 42) et indulta universae nad) festa Sanctorum et Beatorum, qui in Martyrologio vel eius Appendice rite sunt inscripti, qui tioni et regioni seu provincial sive ecclesiasticae sive ad dicecesim peculiares habent relationes, ut sunt civili; b) festa propria (n. 43) et indulta universae originis, commorationis longioris, obitus (II vel dicecesi. III classis, aut commemoratio). 53. Super huiusmodi calendario dicecesano con44. Festa propria cuiusque loci seu oppidi vel ciicitur: vitatis sunt: a) calendarium cuiusque loci, addendo festa a) festum Patroni principalis rite constituti propria (n. 44) et indulta; (I classis); b) calendarium cuiusque ecclesiae aut oratorii, b) festum Patroni secundarii rite constituti tern addendo festa loci propria (n. 44) et indulta, (II classis). 45. Festa propria cuiusque ecclesia aut oratorii atque festa ipsi ecclesiae propria (n. 45) et indulta; c) calendarium Congregationum religiosarum pub lie i vel semi public i quod locum tenet ecclesia seu Institutorum iuris pontificii, quae ad recitasunt: d) anniversarium Dedicationis, si sint conse- tionem divini Officii non obligantur; et Congregationum iuris dioecesani, addendo festa loci procrata (I classis); b) festum Tituli, si sint consecrata aut saltern pria (n. 44) et indulta; necnon et alia ipsis propria (nn. 45 et 46) et indulta. solemniter benedicta (I classis); 54. Calendarium religiosum habent: c) festum Sancti, in Martyrologio vel eius a) Ordines regulares, et Moniales ac Sorores Appendice rite descripti, cuius corpus ibi asservaeiusdem Ordinis, necnon Tertiarii eidem aggregati tur (II classis); d) festum Beati, item in Martyrologio vel eius in communi viventes et vota simplicia emittentes; Appendice rite descripti, cuius corpus ibi asservab) Congregationes religiosae seu Instituta tur (III classis). utriusque sexus, iuris pontificii, et sub regimine 46. Festa propria cuiusque Ordinis seu Congrega- unius praesidis generalis constituta, si ad recitationem divini Officii, ex quovis capite, tenentur. tionis sunt: 53. In calendario religioso, praeter festa univera) festum Tituli (I classis); b) festum Fundatoris canonizati (I classis) vel salia, inscribi debent festa propria (n. 46) et indulta ipsi Ordini seu Congregationi. beatificati (II classis); 56. Super huiusmodi calendario religioso confic) festum Patroni principalis rite constituti totius Ordinis seu Congregationis, in universo citur: a) calendarium cuiusque provincial religioOrdine vel Congregatione; aut Patroni principalis item rite constituti cuiusque provincial religiosae, sae, addendo festa propria (n. 46) et indulta; in singulis provinciis (I classis); b) calendarium cuiusque ecclesiae aut oratorii, d) festum Patroni secundarii, ut supra (II clas- item addendo festa propria (n. 45) et indulta, necnon et alia de quibus numero sequenti: quod calendasis); e) festa Sanctorum et Beatorum, qui illius rium vocatur etiam domus religiosae. 57. In singulis dioecesibus et locis, Religiosi, ii Ordinis vel Congregationis sodales fuerunt (II ve etiam qui alium ritum ac romanum sequuntur, ceIII classis, aut commemoratio). 47. Festa particularia indulta sunt festa quae, ex lebrare tenentur, una cum clero dicecesano: a) festum Patroni principalis nationis, regioindulto Sanctae Sedis, in calendariis particularibus nis seu provincial sive ecclesiasticae sive civilis, inscribuntur. dieecesis, loci seu oppidi vel civitatis (I classis); b) anniversarium Dedicationis ecclesiae caB) De calendario et festis in eo inscribendis thedralis (I classis); c) alia festa actu feriata, si quae sint, eodem 48. Calendarium est universale aut particular gradu quo in calendario dicecesano inscribuntur. seu proprium. 58. Religiosi, in celebrandis festis Sanctorum 49. Calendarium universale est calendarium in usum Ecclesiae universal quod Breviario ac Missali Ordinis seu Congregationis quoad diem et Officium magis proprium, clero dicecesano se conformare teromano praeficitur. 50. Calendarium particulare seu proprium est nentur, sicubi iidem Sancti tamquam Patroni principales (n. 57 a) recoluntur. dicecesanum aut religiosum; et conficitur inserend Item, si festa Sanctorum aut Beatorum alicuius calendario universali festa particularia.

Rubricae generates
Ordinis seu Congregationis gradu superiore aut Officio magis proprio a clero alicuius dicecesis vel loci celebrantur, ibidem etiam a Religiosis eiusdem Ordinis seu Congregationis eodem gradu superiore aut Officio magis proprio celebrari possunt, dummodo eadem festa, in utroque calendario, eodem die inscripta sint. C) De festorum die proprio 59. Festa in calendaria iam inducta eo die celebrentur, quo nunc in calendariis inscripta inveniuntur. 60. Pro novis festis universalibus inducendis, haec serventur: a) festa Sanctorum ordinarie diei natalicio assignentur, diei nempe quo Sanctus aeternae vitae natus est; hoc die ex qualibet causa impedito, eadem festa assignentur diei a S. Sede determinando, qui proinde habebitur tamquam dies quasi natalicius; b) pro ceteris festis, dies a S. Sede assignabitur. 61. Pro novis festis particularibus inducendis, haec serventur: a) festa propria Sanctorum vel Beatorum, ordinarie, diei natalicio assignentur, nisi sit impeditus aut aliter a S. Sede dispositum sit. Festa tamen alicuius loci vel ecclesiae propria, quae etiam in calendario universali vel dicecesano vel religioso gradu quidem inferiore inscribuntur, eodem die celebranda sunt ac in calendario universali vel dioecesano vel religioso; b) si dies natalicius ignoretur, festa assignentur, cum approbatione S. Sedis, diei qui, in calendario perpetuo dicecesano vel religioso, sit IV classis; c) si vero dies natalicius perpetuo impediatur pro universa dioecesi vel Religione vel ecclesia propria, festa in tali calendario particulari, si sint I vel II classis, assignentur proximiori diei sequenti qui non sit I vel II classis; si sint III classis, assignentur proximiori diei, qui ab aliis festis et Officiis paris aut superioris gradus liber exsistat; d) festa particularia indulta inscribantur in calendario die a S. Sede in concessione assignato. 62. Sancti vel Beati qui in calendario, ex quavis ratione, unico festo inscribuntur, semper simul celebrantur prout in Breviario habetur, quoties eodem gradu sunt colendi, etsi unus aut aliqui eorum sint magis proprii. Proinde: a) si unus aut aliqui ex his Sanctis festo I classis essent colendi, fit Officium de his tantum, omissis sociis; b) si uniis aut aliqui ex his Sanctis vel Beatis essent magis proprii et gradu superiore essent colendi, fit integrum Officium de magis propriis, cum commemoratione sociorum.

xv

64. Celebrantur tantum octavae Nativitatis Domini, Paschatis et Pentecostes, exclusis omnibus aliis, sive in calendario universali sive in calendariis particularibus. 65. Octavae sunt I aut II classis. B) De octavis I classis 66. Octavae I classis sunt octavae Paschatis et Pentecostes. Dies infra has octavas sunt I classis. C) De octava II classis 67. Octava II classis est octava Nativitatis Domini. Dies infra octavam sunt II classis; dies autem octavus est I classis. 68. Octava Nativitatis Domini modo peculiari ordinatur, scilicet: a) die 26 decembris, fit festum S. Stephani Protomart. (II classis); b) die 27 decembris, fit festum S. Ioannis Ap. et Evang. (II classis); c) die 28 decembris, fit festum Ss. Innocentium Mm. (II classis); d) die 29 decembris, fit commemoratio S. Thomae Episcopi et Mart.; e) die 31 decembris, fit commemoratio S. Silvestri I Papae et Conf.; / ) ex festis particularibus ea tantum admittuntur quae sunt I classis et in honorem Sanctorum qui in calendario universali his diebus inscribuntur, etsi tantum ad modum commemorationis; cetera transferuntur post octavam. 69. De dominica infra octavam Nativitatis Domini, quae scilicet a die 26 ad 31 decembris occurrit, semper fit Officium cum commemoratione festi forte occurrentis, iuxta rubricas, nisi dominica incidat in festum I classis: quo in casu, fit de festo cum commemoratione dominicae. 70. Normae peculiares pro ordinandis Officio et Missa infra octavam Nativitatis Domini inveniuntur in rubricis Breviarii et Missalis.

VIII - De anni temporibus
A) De tempore Adventus 71. Tempus sacri Adventus decurrit a I Vesperis dominicae I Adventus usque ad Nonam inclusive vigiliae Nativitatis Domini. B) De tempore natalicio 72. Tempus natalicium decurrit a I Vesperis Nativitatis Domini usque ad diem 13 ianuarii inclusive. Huiusmodi autem temporis spatium comprehendit: a) tempus Nativitatis, quod decurrit a I Vesperis Nativitatis Domini usque ad Nonam inclusive diei 5 ianuarii; b) tempus Epiphaniat, quod decurrit a I Vesperis Epiphaniae Domini usque ad diem 13 ianuarii inclusive.

VII - De octavis
A) De octavis in genere 63. Octava est celebratio sumniorum festorum per octo dies continuos protracta.

Rubricae generates
C) De tempore Septuagesima
73. Tempus Septuagesimae decurrit a I Vesperis dominicae in Septuagesima usque post Completorium feriae III hebdomadae Quinquagesimae. D) De tempore quadragesimali 74. Tempus quadragesimale decurrit a Matutino feriae IV cinerum usque ad Missam Vigiliae paschalis exclusive. Huiusmodi autem temporis spatium comprehendit: a) tempus Quadragesima, quod decurrit a Matutino feriae IV cinerum usque ad Nonam inclusive sabbati ante dominicam I Passionis; b) tempus Passionis, quod decurrit a I Vesperis dominicae I Passionis usque ad Missam Vigiliae paschalis exclusive. 75. Hebdomada a dominica II Passionis seu in palmis usque ad Sabbatum sanctum inclusive dicitur Hebdomada saneta; tres autem ultimi dies eiusdem hebdomadae nomine Tridui sacri designantur. E) De tempore paschali 76. Tempus paschale decurrit ab initio Missae Vigiliae paschalis usque ad Nonam inclusive sabbati in octava Pentecostes. Huiusmodi autem temporis spatium comprehendit: a) tempus Paschatis, quod decurrit ab initio Missae Vigiliae paschalis usque ad Nonam inclusive vigiliae Ascensionis Domini; b) tempus Ascensionis, quod decurrit a I Vesperis Ascensionis Domini usque ad Nonam inclusive vigiliae Pentecostes; c) octavam Pentecostes, quae decurrit a Missa vigiliae Pentecostes usque ad Nonam inclusive sabbati sequentis. F) De tempore « per annum » 77. Tempus « per annum » decurrit a die 14 ianuarii usque ad Nonam sabbati ante dominicam in Septuagesima, et a I Vesperis festi Ssmae Trinitatis, id est dominicae I post Pentecosten, usque ad Nonam inclusive sabbati ante dominicam I Adventantum in Missa. Earum autem commemoratio non est habenda commemoratio « de Tempore ». 82. Iuxta ecclesiarum et locorum condiciones et con8uetudine8,cuiusrei iudexestOrdinarius loci, hoc die fit processio, in qua dicuntur Litaniae Sanctorum (quae tamen non duplicantur) cum suis precibus. 83. Si autem processio fieri nequit, locorum Ordinarii instituant peculiares supplicationes, in quibus dicantur Litaniae Sanctorum et aliae preces in processione fieri solitae. 84. Omnes qui ad recitationem divini Officii obligantur, processioni vero aut aliis peculiaribus supplicationibus, de quibus numero praecedenti, non intersunt, tenentur dicere, hoc die, Litanias Sanctorum cum suis precibus, lingua latina. 85. Si Litaniae Sanctorum cum suis precibus, iuxta locorum consuetudinem, in processione vel aliis peculiaribus supplicationibus, lingua vernacula, una cum fidelibus dicuntur, ii qui ad recitationem divini Officii obligantur, et his supplicationibus rite intersunt, non tenentur has preces lingua latina iterare. 86. Missa de Rogationibus regulariter dicenda est expleta processione, iuxta ea quae in nn. 346-347 statuuntur. Convenit autem ut Missa de Rogationibus dicatur etiam post peculiares supplicationes, quae locum tenent processionis, etsi horis vespertinis peragantur. B) De Litaniis minoribus seu de Rogationibus 87. Litaniae minores seu Rogationes, per se, assignantur feriis II, III et IV ante festum Ascensionis Domini. Ordinariis autem locorum facultas tribuitur eas transferendi ad alios tres dies continuos magis opportunos iuxta regionum diversitatem aut consuetudinem aut necessitatem. 88. De Litaniis minoribus nihil fit in Officio, sed tantum in Missa quae connectitur cum processione aut aliis peculiaribus supplicationibus. 89. Ad processionem aut alias peculiares supplicationes et Missam aut commemorationem quod attinet, serventur quae supra de Litaniis maioribus statuta sunt (nn. 81-83 et 86). 90. Litaniae Sanctorum cum suis precibus, his diebus, dicuntur tantum in processione aut aliis supplicationibus (cfr. n. 85). Proinde, qui ad recitationem divini Officii obligantur, processioni vero aut aliis peculiaribus supplicationibus non intersunt, non tenentur dicere, his diebus, Litanias Sanctorum cum suis precibus.

IX - De sancta Maria in sabbato
78. In sabbatis, in quibus occurrit Officium de feria IV classis, fit de sancta Maria in sabbato. 79. Officium sanctae Mariae in sabbato incipit a Matutino et explicit post Nonam.

XI - De praecedentia dierum liturgicorum
91. Praecedentia dierum liturgicorum, sublatis quibuslibet aliis titulis vel normis, unice regitur ex sequenti TABELLA DIERUM LITURGICORUM SECUNDUM ORDINEM PRjECEDENTIiE DISPOSITA Dies liturgici I classis 1. Festum Nativitatis Domini, dominica Resurrectionis et dominica Pentecostes (I classis cum octava).

X - De Litaniis maioribus et minoribus
A) De Litaniis maioribus 80. Litaniae maiores assignatae sunt diei 25 aprilis; si vero eo die occurrit dominica Paschatis vel feria II post Pascha, transferuntur in sequentem feriam III. 81. De Litaniis maioribus nihil fit in Officio, sed

Rubricae generates
2. Triduum sacrum. 3. Festa Epiphaniae et Ascensionis Domini, Ssrhae Trinitatis, Corporis Christi, Cordis Iesu et Christi Regis. 4. Festa Immaculatae Conceptionis et Assumptionis B. Marise Virg. 5. Vigilia et dies octavus Nativitatis Domini. 6. Dominicae Adventus, Quadragesimae et Passionis, et dominica in albis. 7. Feriae I classis superius non nominatae, nempe: IV cinerum et II, III et IV Hebdomadae sanctae. 8. Commemoratio omnium Fidelium defunctorum, quae tamen locum cedit dominicae occurrenti. 9. Vigilia Pentecostes. 10. Dies infra octavas Paschatis et Pentecostes. 11. Festa I classis Ecclesiae universal superius non nominata. 12. Festa I classis propria, nempe: 1) Festum Patroni principalis rite constituti: a) nationis, b) regionis seu provincial sive ecclesiastics sive civilis, c) dicecesis. 2) Anniversarium Dedicationis ecclesiae cathedralis. 3) Festum Patroni principalis rite constituti loci seu oppidi vel civitatis. 4) Festum et anniversarium Dedicationis ecclesiae propriae, aut oratorii publici vel semipublici, quod locum tenet ecclesiae. 5) Titulus ecclesiae propriae. 6) Festum Tituli Ordinis seu Congregationis. 7) Festum Fundatoris canonizati Ordinis seu Congregationis. 8) Festum Patroni principalis rite constituti Ordinis seu Congregationis, et provinciae religiosae. 13. Festa indulta I classis, primum mobilia, deinde fixa.

XVII

6) Festa Sanctorum aut Beatorum, de quibus n. 46 e. 20. Festa indulta II classis, primum mobilia, deinde fixa. 21. Vigiliae II classis. Dies liturgici III classis 22. Feriae Quadragesimae et Passionis, a feria V post cineres usque ad sabbatum ante dominicam II Passionis inclusive, exceptis feriis Quatuor Temporum. 23. Festa III classis, in calendariis particularibus inscripta, et quidem primum festa propria, nempe: 1) Festa Sanctorum aut Beatorum, de quibus n. 43 d. 2) Festa Beatorum alicui ecclesiae propria (n. 45 d). 3) Festa Sanctorum aut Beatorum, de quibus n. 46 e-y deinde festa indulta, primum mobilia, deinde fixa. 24. Festa III classis, in calendario Ecclesiae universae inscripta, primum mobilia, deinde fixa. 25. Feriae Adventus usque ad diem 16 decembris inclusive, exceptis feriis Quatuor Temporum. 26. Vigilia III classis.
Dies liturgici IV classis 27. Officium sanctae Mariae in sabbato. 28. Feriae IV classis.

XII - De dierum liturgicorum occurrentia

92. Occurrentia dicitur occursus duorum vel plurium Officiorum uno eodemque die. Occurrentia autem dicitur accidentalis, quando dies liturgicus mobilis et dies liturgicus fixus certis solummodo annorum intervallis simul occurrunt; Dies liturgici II classis perpetua vero quando duo dies liturgici quotannis 14. Festa Domini II classis, primum mobilia, simul occurrunt. 93. Effectus occurrentiae est, ut Officium diei lideinde fixa. turgici gradus inferioris Officio gradus superioris 15. Dominicae II classis. 16. Festa II classis Ecclesiae universae, quae non cedat: quod fieri potest per minus nobilis omissionem, aut commemorationem, aut translationem, aut sunt Domini. repositionem prout numeris sequentibus indicatur. 17. Dies infra octavam Nativitatis Domini. 94. Commemoratio die fixo statuta non transfer18. Feriae II classis, nempe: Adventus a die 17 ad diem 23 decembris inclusive, et feriae Quatuor Tem- tur vel reponitur cum festo transferendo vel repoporum Adventus, Quadragesimae et mensis septem- nendo, sed fit suo die vel omittitur, iuxta rubricas. bris. 19. Festa propria II classis, nempe: XIII - De dierum liturgicorum occurrentia 1) Festum Patroni secundarii rite constituti: accidentali eorumque translatione a) nationis, b) regionis seu provinciae sive ecclesia95. Ius translationis in alium diem ob occurrensticae sive civilis, c) dicecesis, d) loci seu oppidi vel tiam accidentalem cum die liturgico, qui in tabella civitatis. 2) Festa Sanctorum aut Beatorum, de quibus praecedentiae superiorem obtinet locum, competit solummodo festis I classis. Alia festa, ab Officio n. 43 d. 3) Festa Sanctorum alicui ecclesiae propria gradus superioris accidentaliter impedita, aut commemorantur aut, eo anno, penitus omittuntur, iuxta (n. 45 c). 4) Festum Fundatoris beatificati Ordinis seu rubricas. Si vero duo festa eiusdem Divinae Personae aut Congregationis (n. 46 b). 5) Festum Patroni secundarii rite constituti duo festa eiusdem Sancti vel Beati simul occurrunt, fit de festo, quod in tabella praecedentiae superiorem Ordinis seu Congregationis, et provinciae religiosae obtinet locum, et aliud omittitur. (n. 46 d).

xvm

Rubricae generates XVI - De commemorationibus
106. Qua; hie de commemorationibus statuuntur, valent tarn pro Missa quam pro Officio, sive in occurrentia sive in concurrentia. 107. Commemorationes sunt aut privilegiata aut ordinarice. 108. Commemorationes privilegiata fiunt in Laudibus et in Vesperis necnon in omnibus Missis; commemorationes vero ordinaria fiunt tantum in Laudibus, in Missis conventualibus et in omnibus Missis lectis. 109. Commemorationes privilegiata sunt commemorationes : a) de dominica; b) de die liturgico I classis; c) de diebus infra octavam Nativitatis Domini; d)de feriis Quatuor Temporum mensis septembris; e) de feriis Adventus, Quadragesimae et Passionis; / ) de Litaniis maioribus, in Missa. Omnes aliae commemorationes sunt commemotiones ordinaria. no. In Officio et Missa S. Petri semper fit commemoratio S. Pauli, et vicissim. Hsec commemoratio dicitur inseparabilis; et duae orationes adeo in unam coalescere censentur ut, in numero orationum computando, pro unica habeantur. Proinde: a) in Officio S. Petri aut S. Pauli, oratio alterius Apostoli additur, ad Laudes et ad Vesperas, sub unica conclusione, orationi diei, absque antiphona et versu; b) in Missa S. Petri aut S. Pauli, oratio alterius Apostoli additur, sub unica conclusione, orationi diei; c) quoties vero oratio unius Apostoli addenda est ad modutn commemorationis, huic orationi additur altera immediate, ante omnes alias commemorationes. i n . Ratio admittendi commemorationes haecest: a) in diebus liturgicis I classis et in Missis in cantu non conventualibus, nulla admittitur commemoratio, praeter unam privilegiatam; b) in dominicis II classis, una tantum admittitur commemoratio, scilicet de festo II classis, quae tamen omittitur si commemoratio privilegiata facienda sit; c) in aliis diebus liturgicis II classis, una tantum admittitur commemoratio, scilicet aut una privilegiata aut una ordinaria; d) in diebus liturgicis III et IV classis, duae tantum admittuntur commemorationes. 112. Ad commemorationes et orationes quod attinet, haec insuper serventur: a) Officium, Missa aut commemoratio de aliquo festo vel mysterio unius Divinae Personae excludit commemorationem aut orationem de alio festo vel mysterio eiusdem Divina; Personae; b) Officium, Missa aut commemoratio de dominica excludit commemorationem aut orationem de festo vel mysterio Domini, et vicissim;

96. Festum I classis impeditum a die qui in tabella praecedentiae superiorem obtinet locum, transfertur in proximum sequentem diem qui non sit I vel II classis. Attamen: a) festum Annuntiationis B. Mariae Virg., quando est transferendum post Pascha, transfertur, tamquam in sedem propriam, in feriam II post dominicam in albis; b) Commemoratio omnium Fidelium defunctorum, quando occurrit cum dominica, transfertur, tamquam in sedem propriam, in feriam II sequentem. 97. Si eodem die plura festa I classis simul occurrant, ipso die celebratur festum, quod in tabella praecedentiae superiorem obtinet locum; et alia transferuntur secundum ordinem quo in eadem tabella praecedentiae inscripta sunt. 98. Item, si plura festa I classis transferri contingat, quae diebus sub sequent ibus occurrunt, servetur ordo quo in tabella praecedentiae inscribuntur; in paritate autem Officium prius impeditum praecedit. 99. Festa translata sunt eiusdem gradus ac in sede propria.

XIV - De dierum liturgicorum occurrentia perpetua eorumque repositione
100. Ius repositionis in alium diem, ob occurrentiam perpetuam cum die liturgico, qui in tabella praecedentiae superiorem obtinet locum, competit omnibus festis I et II classis, necnon festis particularibus III classis extra Adventum et Quadragesimam occurrentibus, quae in tota dicecesi vel in toto Ordine seu Congregatione vel in propria ecclesia impediuntur. Festa autem III classis Ecclesiae universal, in aliquo calendario particulari, et festa III classis dioeceseos vel Ordinis seu Congregationis, in aliquibus tantum ecclesiis perpetuo impedita, perpetuo aut commemorantur aut penitus omittuntur, iuxta rubricas. 101. Festa reponenda, si sint I vel II classis, assignentur proximiori diei sequenti qui non sit I vel II classis; si sint III classis, assignentur proximiori diei sequenti, qui ab aliis Officiis paris aut superioris gradus liber exsistat. 102. Dies in quern festa perpetuo impedita reposita sunt, habetur tamquam dies proprius, in quo festum repositum celebratur sub eodem gradu ac in sede propria.

XV - De concurrentia dierum liturgicorum
103. Concurrentia dicitur concursus Vesperarum diei liturgici currentis cum I Vesperis diei liturgici subsequentis. 104. In concurrentia praferuntur Vesperae diei liturgici classis superioris, et alterae commemorantur vel non, iuxta rubricas. 105. Quando vero dies liturgici, quorum Vesperae concurrunt, sunt eiusdem classis, dicuntur integrae secundae Vesperae de Officio currenti et fit commemoratio sequentis, iuxta rubricas.

Rubricae generales
c) Officium, Missa aut commemoratio de Tempore excludit aliam commemorationem de Tempore; d) item, Officium, Missa aut commemoratio de B. Maria Virg. aut de aliquo Sancto vel Beato excludit aliam commemorationem aut orationem in qua eiusdem B. Mariae Virg. vel Sancti aut Beati intercessio imploretur: quod tamen non valet de oratione dominical vel feriae, in qua fit invocatio eiusdem Sancti. 113. Commemoratio de Tempore fit primo loco. In admittendis et ordinandis aliis commemorationibus, servetur ordo tabellae praecedentiae. 114. Quaelibet commemoratio, quae numerum pro singulis diebus liturgicis statutum superet, omittitur.

XIX

118. Ad colorem paramentorum in Missis votivis lectis IV classis quod attinet, ea quae n. 323 traduntur, recolantur. B) De colore albo 119. Colore albo utendum est in Officio et Missa de Tempore: d) a festo Nativitatis Domini usque ad expletum tempus Epiphaniae; b) a Missa Vigiliae paschalis usque ad Missam vigiliae Pentecostes exclusive. 120. Adhibetur color albus in Officio et Missa de festis: a) Domini, exceptis festis de mysteriis et instrumentis Passionis; b) B. Mariae Virg., etiam in benedictione et processione candelarum die 2 februarii; c) Ss. Angelorum; d) Omnium Sanctorum (1 novembris); e) Sanctorum non Martyrum; / ) S. Ioannis Ap. et Ev. (27 decembris); Cathedrae S. Petri (22 februarii); Conversionis S. Pauli (25 ianuarii); Nativitatis S. Ioannis Baptistae (24 iunii). 121. Colorem album requirunt Missa votiva: a) quae respondent festis, de quibus numero praecedenti; b) de D. N. Iesu Christo, summo atque aeterno Sacerdote; c) de coronatione Summi Pontificis, et de anniversariis Summi Pontificis et Episcopi dioecesani; d) « Pro Sponsis ». 122. Demum adhibetur color albus, feria V Hebdomadae sanctae, in Missa chrismatis et in Missa in Cena Domini; necnon, a diacono, pro cantu praeconii paschalis et, a celebrante, ad renovationem promissionum Baptismatis in Vigilia paschali. C) De colore rubro 123. Rubro colore utendum est in Officio et Missa de Tempore a Missa vigiliae Pentecostes usque ad Nonam sabbati sequentis. 124. Item adhibetur color ruber in Officio et Missa de festis: a) mysteriorum et instrumentorum Passionis Domini; b) Sanctorum Apostolorum et Evangelistarum, in eorum die natalicio, excepto festo S. Ioannis (27 decembris); c) Commemorationis S. Pauli Apostoli (30 iunii); d) Commemorationis omnium Ss. Summorum Pontificum; e) Sanctorum Martyrum, quorum colitur aut martyrium, aut inventio, aut translatio; f) Sanctarum Reliquiarum. 125. Colorem rubrum requirunt Missa votiva: a) de Passione Domini; b) de Spiritu Sancto; c) de Mysteriis et Sanctis, de quibus numero praecedenti; d) pro eligendo Summo Pontifice.

XVII - De conclusione orationum
115. Conclusio orationum tarn in Missa quam in Officio haec est: a) si oratio dirigitur ad Patrem, concluditur: Per D6minum nostrum Iesum Christum, Filium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus, per 6mnia saecula saeculorum. Amen; b) si oratio dirigitur ad Patrem, sed in eius principio fit mentio Filii, concluditur: Per eiindem D6minum nostrum, etc. ut supra; c) si oratio dirigitur ad Patrem, sed in fine ipsius fit mentio Filii, concluditur: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus, per 6mnia saecula saecul6rum. Amen; d) si oratio dirigitur ad Filium, concluditur: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti, Deus, per omnia saecula saeculorum. Amen; e) si in oratione facta est mentio Spiritus Sancti,in conclusione dicitur: ... in unitate eiusdem Spiritus Sancti, etc. 116. Servandae sunt etiam aliae peculiares conclusiones in libris liturgicis quandoque notatae.

XVIII - De coloribus paramentorum
A) De coloribus paramentorum in genere 117. Paramenta altaris, celebrantis et ministrorum debent esse coloris convenientis Officio et Missae diei aut alteri Missae celebrandae, secundum usum Romanae Ecclesiae, quae quinque coloribus uti consuevit: albo, rubro, viridi, violaceo et nigro. Indulta tamen et consuetudines legitimae circa usum aliorum colorum in suo robore manent. Sicubi vero in regionibus Missionum, ex probata et originali traditione gentis indigenae, significatio unius vel alterius coloris liturgici Ecclesiae Romanae cum significatione quae illis populis congenita est non congruit, Conferentiae episcopali eiusdem regionis, vel maioris territorii, si ita magis conveniat, facultas datur, ut in locum coloris inepti alium colorem magis aptum substituant; hoc tamen non fiat inconsulta S. Rituum Congregatione.

XX

Rubric* generales
131. Paramenta coloris rosacei adhiberi possum, dominica III Adventus et dominica IV Quadragesimae, sed in Officio et Missa diei dominici tantum. F) De colore nigro 132. Nigro colore utendum est: a) in Actione liturgica feriae VI in Passione et Morte Domini, usque ad Communionem exclusive; b) in Officiis ac Missis defunctorum, excepto casu de quo supra, n. 130 d.

126. Demum adhibetur color tuber, dominica II Passionis seu in palmis, ad benedictionem et processionem ramorum. D) De colore viridi 127. Color viridis adhibetur in Officio et Missa de Tempore: a) a die 14 ianuarii usque ad sabbatum ante Septuagesimam; b) a feria II post dominicam I post Pentecosten, usque ad sabbatum ante Adventum. Excipiuntur feriae Quatuor Temporum mensis septembris et vigiliae II et III classis, extra tempus paschale. E) De colore violaceo 128. Color violaceus adhibetur in Officio et Missa de Tempore: a) a dominica I Adventus usque ad vigiliam Nativitatis Domini inclusive; b) a dominica in Septuagesima usque ad Vigiliam paschalem, exceptis: benedictione et processione ramorum in dominica II Passionis; Missa sive chrismatis sive in Cena Domini feria V Hebdomadae sanctae; Actione liturgica feria VI in Passione et Morte Domini usque ad Communionem exclusive; necnon cantu praeconii paschalis, pro diacono, et renovatione promissionum Baptismatis, pro celebrante, in Vigilia paschali; c) in feriis Quatuor Temporum mensis septembris ; d) in vigiliis II et III classis extra tempus paschale. 129. Missa votiva, quae colorem violaceum requirunt, sunt: a) Pro Fidei propagatione; b) Pro Ecclesiae defensione; c) Pro unitate Ecclesiae; d) Tempore belli; e) Pro pace; / ) Pro vitanda mortalitate; g) Pro remissione peccatorum; h) Pro peregrinantibus et iter agentibus; 1) Pro infirmis; /) Ad postulandam gratiam bene moriendi; m) Pro quacumque necessitate. 130. Adhibetur color violaceus etiam: a) ad processionem et Missam in Litaniis maioribus et minoribus; b) ad benedictionem cinerum; c) ad Communionem in Actione liturgica feriae VI in Passione et Morte Domini; d) in Missis de Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, quae celebrantur tempore expositionis Ssmi Sacramenti pro oratione Quadraginta Horarum.

XIX - De usu et qualitate paramentorum
133. In Missa, sacerdos celebrans semper utitur planeta seu casula. 134. Episcopus, et alii qui usu Pontificalium gaudent, si solemniter celebrant, planetam induunt super dalmaticam et tunicellam. Item, planetam super dalmaticam et tunicellam induit Episcopus, etiam in Missa lecta: a) in consecratione Episcopi; b) in collatione sacrorum Ordinum; c) in benedictione Abbatis; d) in benedictione Abbatissae; e) in benedictione et consecratione Virginum; / ) in consecratione ecclesiae et altaris. Attamen Episcopus aliique de quibus supra, ex rationabili causa, a sumenda tunicella et dalmatica subter planetam abstinere possunt. 135. Pluviale adhibetur: a) in Officio Laudum et Vesperarum, quando solemniter dicuntur; b) in benedictionibus quae fiunt ad altare; c) in processionibus; d) in absolutione super cadaver aut super tumulum; e) in Missa pontificali, a presbytero assistente; / ) ad « orationes solemnes » in Actione liturgica feriae VI in Passione et Morte Domini; g) in Vigilia paschali. 136. Cum celebrans utitur pluviali, numquam adhibet manipulum; et si pluviale haberi non potest, in benedictionibus quae fiunt ad altare, sacerdos stat in alba cum stola, sine planeta et manipulo. 137. Dalmatica et tunicella utuntur diaconus, respective subdiaconus, quando sacerdoti ministrant: a) in Missa; b) in benedictionibus ad altare; c) in processionibus. Attamen cum sacerdos celebrans stat sine pluviali, etiam ministri stant sine dalmatica et tunicella. Planetae plicatae et stola latior amplius non adhibentur.

II. - RUBRICS GENERALES BREVIARII ROMANI
(nn. 138-268)

Hie omittuntur.

III. - RUBRICS GENERALES MISSALIS ROMANI
269. Sacrosanctum Missae Sacrificium, iuxta canones et rubricas celebratum, est actus cultus publici, nomine Christi et Ecclesiae Deo redditi. Denominatio proinde « Missae privatae » vitetur. 270. Missa cum Officio divino summum totius christiani cultus constituit; Missa proinde per se cum Officio diei concordare debet. Dantur tamen etiam Missae extra ordinem Officii, scilicet votivae aut defunctorum. 271. Missarum species duae sunt: Missa in cantu et Missa lecta. Missa dicitur in cantu, si sacerdos celebrans partes ab ipso iuxta rubricas cantandas revera cantu profert; secus dicitur lecta. Missa in cantu porro, si celebratur cum assistentia mini8trorum sacrorum, appellatur Missa soletnnis; si celebratur absque ministris sacris, vocatur Missa cantata. Missa solemnis demum, quae ab Episcopo vel ab aliis facultatem habentibus celebratur cum solemnitatibus in libris liturgicis statutis, dicitur Missa pontificalis. 272. Missa natura sua postulat, ut omnes adstantes, secundum modum sibi proprium, eidem participent. Varios autem modos, quibus fideles sacrosancto Missae Sacrificio actuose participare possunt, ita oportet moderari, ut periculum cuiusvis abusus amoveatur, et praecipuus eiusdem participationis finis obtineatur, plenior scilicet Dei cultus et fidelium aedificatio. De hac fidelium actuosa participatione fusius actum est in Instructione de Musica sacra et sacra Liturgia a S. Rituum Congregatione data die 3 septembris anni 1958. 273. Rubricae quae sequuntur valent tarn pro Missis in cantu quam pro Missis lectis, nisi aliter expresse caveatur. quilibet sacerdos sequi potest aut calendarium ipsius oratorii aut proprium. 277. In oratoriis privatis, et cum celebrat super altare portatile extra locum sacrum, quilibet sacerdos sequi potest aut calendarium loci (n. 53 a) aut proprium. 278. De festis Patroni principalis nationis, regionis seu provinciae sive ecclesiasticae sive civilis, dioecesis, oppidi seu civitatis, necnon de anniversario Dedicationis ecclesiae cathedralis et aliis festis actu feriatis, si quae sint, quilibet sacerdos Missam celebrare debet, etiamsi secus calendarium proprium sequi posset. 279. Oratorium fixe constitutum in navibus est oratorium publicum; et in eo adhiberi debet calendarium Ecclesiae universae. Cum autem quis celebrat extra huiusmodi oratorium, super altare portatile, adhibere potest vel calendarium Ecclesiae universae vel calendarium proprium. Idem facere potest qui legitime celebrat in itinere aereo, fluviali vel viae ferreae. 280. In seminariis et collegiis clericorum dicecesanis, Religiosis commissis; necnon in seminariis et collegiis clericorum interdioecesanis, regionalibus, nationalibus et internationalibus, etiam Religiosis commissis, idem adhibetur calendarium, quod praecipitur pro recitatione divini Officii in communi (nn. 154-155 rubricarum Breviarii romani). 281. In collegiis et domibus interprovincialibus, nationalibus et internationalibus Religiosorum, adhibendum est calendarium proprium Ordinis seu Congregationis universae (n. 55), additis tantum festis de quibus n. 57. 282. Calendarium dicecesanum, additis festis loci et ecclesiae vel oratorii propriis, adhiberi debet: a) in ecclesiis cathedralibus, etsi Religiosis sint commissae; b) in ecclesiis et oratoriis propriis cleri dicecesani, etsi chorum Religiosorum adnexum habeant, qui cum ecclesia per crates tantum communicat; c) in ecclesiis et oratoriis Religiosorum utriusII - De calendario adhibendo que sexus, qui calendarium proprium non habent, in Missae celebratione additis tamen festis ipsis propriis et indultis; d) in ecclesiis et oratoriis Religiosorum, quae 274. Missa dicenda est iuxta calendarium aut ecclesiae vel oratorii in quo Missa celebratur, aut clero dioecesano commissa sunt, aut adnexum haloci, aut ipsius sacerdotis celebrantis, aut Ecclesia? bent chorum Canonicorum; non autem si ecclesia vel oratorium alicui sacerdoti in particulari est comuniversae, prout infra exponitur. 275. In ecclesia vel oratorio publico, quilibet sa- missum; e) in ecclesia et oratorio principali seminarii, cerdos, tarn dioecesanus quam religiosus, celebrare tenetur iuxta calendarium ipsius ecclesiae vel ora- etsi Religiosis sit commissum, data tamen facultate addendi festa de quibus n. 154 rubricarum Breviarii torii publici. Idem servetur in oratorio semipublico principali romani. 283. Calendarium religiosum, additis festis de seminarii, domus religiosae, collegii, nosocomii, quibus n. 57 atque festis ecclesiae vel oratorii procarceris et similium. priis adhiberi debet: 276. In oratoriis secundariis seminarii, domus rea) in ecclesiis et oratoriis principalibus Reliligiosae, collegii, nosocomii, carceris et similium,

I - Notiones et normae generates

xxn

Rubricae generales Missalis romani
bus, benefactoribus et aliis, excepto tempore natalicio et paschali: a) dici debet, quolibet mense, excepto mense novembri, prima feria IV classis; b) dici potest, qualibet hebdomada, prima feria IV classis. Sumitur Missa «cotidiana» cum oratione Deus, veniae largitor. 291. In diebus Litaniarum tarn maiorum quam minorum, ubi fit processio, aut fiunt aliae peculiares supplicationes, Missa conventualis dici debet de Rogationibus (nn. 346-347). 292. In die coronationis Summi Pontificis, et in anniversariis eiusdem Summi Pontificis et Episcopi dicecesani, in ecclesiis cathedralibus et collegians, pro Missa conventuali dicitur Missa de ipsis anniversariis, iuxta nn. 362-363. 293. In anniversario Episcopi proxime defuncti, necnon in anniversario quod infra octiduum omnium Fidelium defunctorum celebratur pro animabus omnium Episcoporum et ecclesiae cathedralis Canonicorum defunctorum, in ipsa ecclesia cathedrali pro Missa conventuali dicitur Missa de iisdem anniversariis. 294. In anniversariis omnium defunctorum alicuius Capituli aut Ordinis seu Congregationis ad chorum obligatae, pro Missa conventuali dicitur Missa de iisdem anniversariis. 295. In Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, pro Missa conventuali adhibenda est Missa quae prima inscribitur hoc die; et chorales illi soli interesse tenentur. 296. In festo Nativitatis Domini, in choro dicuntur duae Missae conventuales, scilicet una in nocte et altera in die. 297. Cum Episcopus Missam solemniter celebrat, vel eidem assistit; aut cum in choro canitur Missa Officio non conformis, ratione alicuius solemnitatis externae, chorales huic Missae tantum interesse tenentur, etsi pro benefactoribus non applicetur, servata tamen lege de applicanda alia Missa per eum ad quern spectat.

giosorum, qui calendarium proprium habent, etsi sint parcecialia; b) in ecclesiis et oratoriis cleri dicecesani, quae Religiosis commissa sunt, aut ipsis Religiosis inserviunt pro publica divini Officii recitatione, etsi sint parcecialia; non autem si ecclesia vel oratorium alicui Religioso in particulari est commissum; c) in ecclesiis et oratoriis Tertiariorum utriusque sexus, etsi solum Officium parvum B. Marias Virg. recitent; d) in oratoriis secundariis seminarii Religiosis commissis, si haec oratoria ipsis Religiosis tantum inserviunt. 284. Sacerdos qui celebrat in ecclesia vel oratorio ubi ritus diversus viget, stare debet calendario ipsius ecclesiae vel oratorii quoad festa eorumque gradum, commemorationes et collectam imperatam. In ordinanda autem Missa, sumere debet partes variabiles proprias illius ritus, retentis caeremoniis et Ordinario proprii ritus.

Ill - De Missa conventuali
285. Nomine Missa? conventualis intellegitur Missa quae ab iis, qui per leges Ecclesiae choro adstringuntur, in coniunctione cum Officio divino cotidie celebranda est. 286. Singulis diebus una tantum dicenda est Missa conventualis, quae cum Officio in choro recitato concordare debet, exceptis diebus de quibus infra nn. 289-294. Obligatio tamen alias Missas in choro celebrandi ex piis fundationibus vel alia legitima causa, firma manet. 287. Missa conventualis dicenda est post Tertiam, nisi communitatis moderator, gravi de causa, earn post Sextam vel Nonam dicendam esse censuerit. In vigilia Pentecostes, Missa conventualis dicitur post Nonam. 288. Missa conventualis per se solemnis esse debet, vel saltern cantata. Ubi vero per leges particulares vel per peculiaria indulta a solemnitate Missas in choro dispensatum fuerit, convenit ut Missae conventuali lectae chorales participationem liturgicam directam praestent, partes saltern Ordinarii Missae recitando. Porro iidem chorales prohibentur quominus, inter Missam conventualem, Horas canonicas choraliter prosequantur. 289. In omnibus feriis IV classis, nisi aliter praescribatur, loco Missas conventualis Officio conformis, dici pot est, sine commemoratione feriae: a) aut Missa quae respondet commemorationi in Officio diei forte occurrenti; b) aut Missa de Mysterio, Sancto vel Beato, cuius elogium eo die habetur in Martyrologio vel eius Appendice pro respectivis Ecclesiis approbata; c) aut una ex Missis votivis quae in Missali, pro Missa conventuali, per hebdomadam disponuntur; d) aut quaelibet alia Missa, quae tamquam votiva celebrari permittitur. 290. Missa conventualis pro defunct is sacerdoti-

IV - De Missa in dominicis et feriis
298. Omnes dominicae, sive I sive II classis, propriam Missam habent. Attamen dominicae post Epiphaniam, quae transferuntur inter dominicam XXIII et XXIV post Pentecosten, sumunt antiphonas ad Introitum, ad Offertorium et ad Communionem, necnon graduale et Alleluia cum suo versu a dominica XXIII post Pentecosten, retentis orationibus, Epistola et Evangelio propriis. 299. Item propriam Missam habent omnes feriae temporis Quadragesimas et Passionis necnon Quatuor Temporum Adventus et septembris. In reliquis feriis dicitur Missa dominicae praecedentis, nisi a rubricis aliter provisum sit. 300. In sabbatis Quatuor Temporum et in sabbato « Sitientes », Missa in qua Ordines sacri conferuntur dicenda est de sabbato, etiam festo I vel II classis occurrente.

Rubric* generates Missalis romani V - De Missis festivis
301. Missa de festo, sensu proprio, intellegitur Missa de Mysterio, Sancto vel Beato quae celebratur secundum ordinem Officii. 302. Sensu autem latiore, dicuntur quoque Missa? de festo: a) Missa de festo III classis ab alio festo eiusdem gradus impedito; b) Missa de commemoratione in Officio diei occurrence; c) Missa de Mysterio, Sancto vel Beato, cuius elogium eo die habetur in Martyrologio vel eius Appendice pro respectivis Ecclesiis approbata. 303. Missa? festivae numero praecedenti recensitae omnibus iuribus liturgicis gaudent, ac si festum cum integro Officio celebraretur. Attamen: a) Missa de festo III classis impedito dici potest suo die, solummodo si etiam festum impediens sit III classis; b) Missa de commemoratione in Officio diei occurrente, et Missa de Mysterio, Sancto vel Beato, cuius elogium eo die habetur in Martyrologio vel eius Appendice pro respectivis Ecclesiis approbata, dici potest tantum si occurrit dies liturgicus IVclassis. 304. Missae quae dicuntur festivae sensu latiore prohibentur in ecclesiis unam tantum Missam habentibus: a) quoties urgeat onus Missae conventualis cui per alium sacerdotem satisfied nequeat, nisi Missa, iuxta n. 289, tamquam conventualis dici possit; b) quoties diebus Litaniarum dicenda sit, iuxta rubricas, Missa de Rogationibus. 305. Ad formulam autem Missae festivae eligendam extra Missam conventualem, haec serventur: a) pro festis quae in Proprio Sanctorum habentur, sumitur Missa quae, suo die, in Missali indicatur. Attamen, loco Missae de Communi, sumi potest, ad libitum sacerdotis celebrantis, Missa propria de eodem festo, si habetur, inter Missas pro aliquibus locis; b) pro festis quae in Proprio Sanctorum non habentur, sumitur Missa de Communi. Quoties in eodem Communi plures exstant formulae, electio fit ad libitum sacerdotis celebrantis. In singulis autem Communibus Epistolae et Evangelia, quae habentur sive in ipsis Missis sive ad calcem totius Communis, sumi possunt in qualibet Missa de eodem Communi. 308. Tamquam Missae votivae, de mysteriis Domini, celebrari possunt: a) in Ecclesia universa: 1) de Ss.ma Trinitate; 2) de Ss.mo Nomine Iesu; 3) de Ss.mo Corde Iesu; 4) de pretiosissimo Sanguine D. N. I. C ; 5) de Christo Rege; 6) de Ss.mo Eucharistiae Sacramento; 7) de D. N. Iesu Christo, summo atque aeterno Sacerdote; 8) de sancta Cruce; 9) de Passione Domini; 10) de sancta Familia Iesu, Mariae, Ioseph; 11) de Spiritu Sancto; b) in singulis ecclesiis, prseter Missas supra memoratas, omnes Missae de festis Domini quae in calendariis particularibus inscribuntur, et aliae Missae votivae specialiter concessae. Celebrari tamen nequeunt, tamquam votivae, Missae quae referuntur ad mysteria vitae Domini. 309. De beata Maria Virgine celebrari possunt, tamquam votivae: a) in Ecclesia universa, Missae quae pro sancta Maria in sabbato, iuxta temporum diversitatem, in Missali assignantur, necnon omnes Missae de festis B. Mariae Virg. quae in calendario universali inscribuntur ; b) in singulis ecclesiis, praeter Missas supra memoratas, omnes Missae de festis B. Mariae Virg. quae in calendariis particularibus inscribuntur, et aliae Missae votiva? specialiter concessae. Partes variandae iuxta di versa anni tempora, in his Missis deficientes, sumuntur e Communi festorum B. Mariae Virg. Celebrari tamen nequeunt, tamquam votivae, Missae quae referuntur ad mysteria vitae eiusdem B. Mariae Virginis, excepta Missa de eiusdem Immaculata Conceptione. 310. De Angelis celebrari possunt, tamquam votivae: a) Missae de singulis festis Ss. Angelorum; b) Missa votiva de Ss. Angelis feriae III assignata. 311. De Sanctis celebrari possunt, tamquam votivae, Missae de quolibet Sancto canonizato elogium habente in Martyrologio romano, vel eius Appendice pro respectivis Ecclesiis approbata. 312. Missa votiva de Beatis permittuntur, ex Apostolico Indulto, unice in triduo quod in eorum honorem celebratur intra annum a beatificatione. 313. Missa votiva « ad diversa » habentur in Missali, vel eius Appendice pro aliqua ecclesia approbata, pro peculiaribus circumstantiis vel necessitatibus celebrandae. 314. Pro Missa votiva de mysteriis Domini sumitur Missa de respectivo festo, nisi expresse indicetur aliamesse adhibendam; aut peculiaris Missa votiva. 315. Pro Missa votiva de B. Maria Virg., de Angelis et de Sanctis sumitur Missa de respectivo festo, si in Missali habetur, sive in Proprio Sanctorum sive inter Missas pro aliquibus locis, nisi alia Missa tamquam votiva in Missali expresse indicetur.

VI - De Missis votivis
A) De Missis votivis in genere 306. Nomine Missae votivae intellegitur Missa quae dicitur extra ordinem Officii vel commemorationum diei currentis, aut non est de Mysterio, vel Sancto eo die in Martyrologio elogium habente. 307. Missa votiva potest esse: a) de mysteriis Domini; b) de beata Maria Virgine; c) de Angelis; d) de Sanctis; e) ad diversa.

Rubricae generates Missalis romani
Quodsi festum in Missali desit, sumitur Missa de Communi. Quoties in eodem Communi plures exstant formulae, electio fit ad libitum sacerdotis celebrantis. In singulis autem Communibus, Epistolae et Evangelia, quae habentur sive in ipsis Missis sive ad calcem totius Communis, sumi possunt in qualibet Missa de eodem Communi. Serventur tamen rubricae de mutandis nonnullis partibus vel verbis, iuxta anni tempora et iuxta qualitatem mere votivam huius Missae. 316. Pro aliqua peculiari necessitate, sumitur Missa votiva propria, si habetur in Missali; ea vero deficiente, sumitur « Missa pro quacumque necessitate », adhibitis, loco orationum huius Missae, orationibus necessitati occurrenti convenientibus, si inter « Orationes diversas » inveniuntur. 317. Quaevis Missa votiva de mysteriis Domini, de B. Maria Virg. vel Sancto, prohibetur quoties occurrit dies liturgicus I vel II classis in quo fit Officium de eadem Persona. Tune, loco Missae votivae, dicenda est Missa de Officio occurrenti. Occurrente vero die liturgico III vel IV classis, eligi potest aut Missa de Officio diei aut Missa votiva, exclusa alterius commemoratione. 318. Oratio Missae votivae impeditae additur, sub unica conclusione, orationi Missae diei, solummodo si Missa votiva est I aut II classis, et modo ne occurrat dies sub nn. 1, 2, 3, et 8 in tabella praecedentiae recensitus. De Missa votiva HI classis impedita nihil fit in Missa de Officio occurrenti. 319. In admittendis et ordinandis orationibus in Missis votivis, serventur ea quae infra pro singulis Missarum votivarum classibus statuuntur (nn. 330 b, 343 b, 386 b, 389 b). 320. De hymno angelico et de symbolo in Missis votivis dicitur suis locis, cum agitur de singulis Missarum votivarum classibus, et infra, nn. 431432, et 475"476321. Sequentia, si qua habetur, in Missis votivis omittitur. 322. Praefatio dicitur quae cuique Missae votivae propria est; qua deficiente, dicitur praefatio de Tempore aut communis, iuxta normas generates. 323. Color paramentorum, in Missis votivis, debet esse cuique Missae conveniens; sed in Missis votivis lectis IV classis non conventualibus, adhiberi potest etiam color Officii diei, servato tamen colore violaceo et nigro unice pro Missis quibus per se competit. 324. Nisi in rubricis particularibus aliud statuetur, Missa votiva potest esse aut in cantu aut lecta. 325. Missae votivae sunt I, II, III aut IV classis; de singulis agitur numeris sequentibus. 326. Quaevis Missa votiva prohibetur in ecclesiis unam tantum Missam habentibus: a) quoties urgeat onus Missae conventualis, cui per alium sacerdotem satisfieri nequeat, exceptis Missis votivis, quae certis diebus pro Missa conventuali diei possunt (n. 289) aut debent (nn. 290-294); b) die 2 februarii, sifiatbenedictio candelarum; c) in Litaniis maioribus et minoribus, si dicenda sit Missa de Rogationibus (n. 346). 327. Quoties, in rubricis aut in peculiari indulto, aliqua Missa indicatur tamquam votiva alicuius classis, ordinanda est iuxta normas et privilegia, quae pro eadem classe Missarum votivarum statuuntur. B) De Missis votivis I classis I - De Missis votivis I classis in genere 328. Nomine Missae votivae I classis intellegitur Missa votiva quae celebrari permittitur omnibus diebus liturgicis, iis tantum exceptis qui sub nn. 1-8 in tabella praecedentiae recensentur, salvo praescripto n. 332. 329. Missae votivae I classis, a rubricis generalibus praevisas, sunt: a) Missae de Dedicatione, in actu consecrationis ecclesiae (nn. 331-334); b) Missae in cantu de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, in solemnioribus celebrationibus Congressus eucharistici (n. 335); c) Missae in cantu de mysteriis Domini, B. Maria Virg., Sancto vel Beato, occasione celebrationis extraordinariae (n. 340 a). 330. Privilegia Missarum votivarum I classis sunt: a) dicuntur cum Gldria et Credo; b) excludunt omnes commemorationes non privilegiatas, et collectam ab Ordinario loci imperatam; c) oratio Missae votivae impeditae additur sub unica conclusione orationi Missae diei currentis, modo ne occurrat dies sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensitus; d) si in cantu celebrantur, adhibetur tonus solemnis. II - De Missis Dedicationis in actu consecrationis ecclesiae 331. Ecclesiarum consecratio, quamvis omni die de iure fieri possit, opportunius tamen fit dominicis et festis diebus. Prohibetur vero in vigilia et festo Nativitatis Domini, in festis Epiphaniae et Ascensionis Domini, Corporis Christi, diebus a dominica II Passionis seu in palmis usque ad dominicam Resurrectionis inclusive, in dominica Pentecostes, necnon die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum. 332. Missa de Dedicatione in actu consecrationis ecclesiae vel oratorii est pars totius ritus consecrationis ; proinde celebrari debet quoties ecclesia vel oratorium consecratur, etiam diebus quibus reliquae Missae votivae I classis prohibentur. 333. In Missa de Dedicatione in actu consecrationis ecclesiae additur, sub unica conclusione, oratio de Mysterio vel Sancto in cuius honorem ecclesia vel oratorium est consecratum, et nulla alia admittitur commemoratio, ne privilegiata quidem. 334. Aliae Missae quae in ecclesia vel oratorio, die consecrationis, expleto ritu, celebrantur, diei possunt de Dedicatione, tamquam votivae I classis.

Rubricae generates Missalis romani
III - De Missis in Congressibus euchaiisticis 335. Singulis diebus Congressus eucharistici dioecesani, regionalis, nationalis et internationalis, Missa principalis, dummodo sit in cantu, celebrari potest de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, tamquam votiva I classis. 336. In ceteris publicis celebrationibus eorundem Congressuum, Missa de Ss.mo Eucharistiae Sacramento celebrari potest tamquam votiva II classis. 337. Singuli sacerdotes qui Congressui eucharistico intersunt, celebrare possunt Missam de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, tamquam votivam III classis. IV - De Missis votivis in quibusdam celebrationibus extraordinariis

xxv

338. Privilegia hac paragrapho indicata spectant ad Missas: a) in triduo vel octiduo quod in honorem alicuius Sancti vel Beati, intra annum a canonizatione vel beatificatione, celebratur; b) in quibusdam celebrationibus extraordinariis, per triduum vel octiduum perductis, occasione v. gr. saecularis recurrentiae. Excluduntur tamen celebrationes extraordinariae in honorem Beatorum. II - De Missa votiva in solemni benedictione ecclesiae vel oratorii, et in consecratione altaris 339. Ad celebrationes peragendas, de quibus numero praecedenti, requiritur peculiare indultum 345. In solemni benedictione ecclesiae vel oraSanctae Sedis. 340. Singulis diebus harum celebrationum per- torii, et in consecratione altaris, expleto ritu, dicitur, tamquam votiva II classis, Missa de Mysterio mittitur: a) unica Missa in cantu de mysterio Domini, vel Sancto in cuius honorem ecclesia vel oratorium B. Maria Virg., Sancto vel Beato in cuius honorem est benedictum, vel altare est consecratum. celebrationes peraguntur, tamquam votiva I classis; Ill - De Missa Rogationum in Litaniis b) otnnes Missa lee tee, ut supra, tamquam votarn maioribus quam minoribus tivae II classis. 346. In Litaniis tarn maioribus quam minoribus (nn. 80-90), in ecclesiis in quibus fit processio vel, C) De Missis votivis II classis de mandato Ordinarii loci, peculiares celebrantur I - De Missis votivis II classis in genere supplicationes (nn. 83), dicitur, tamquam votiva II classis, Missa de Rogationibus (cfr. n. 86). 341. Nomine Missas votivae II classis intellegitur 347. Missa Rogationum, vel Missa diei quae loMissa votiva quae celebrari permittitur omnibus die- cum tenet Missae votivae impeditae, habetur tambus liturgicis II, III et IV classis. quam pars totius actionis liturgicae; et dicitur reguMissa tamen pro Sponsis et Missa pro gratiarum lariter expleta processione, vel expletis aliis pecuactione in 250 vel 500 anniversario a celebratione liaribus supplicationibus. matrimonii prohibentur omnibus diebus dominicis. 342. Missae votivae II classis, a rubricis generaliIV - De Missis votivis occasione orationis bus praevisae, sunt: Quadraginta Horarum aut alterius expositionis a) Missa in solemni benedictione ecclesiae vel Ss.mi Sacramenti oratorii, et in consecratione altaris (n. 345); 348. Ad exponendum et reponendum Ss.mum b) Missa Rogationum in Litaniis tarn maioriSacramentum pro oratione Quadraginta Horarum, bus quam minoribus (nn. 346-347); c) Missae votivae occasione orationis Quadra- sive continua sive interrupta, in ipso altari exposiginta Horarum aut alterius expositionis Ss.mi Sa- tionis celebratur, in cantu, tamquam votiva II classis, Missa de Ss.mo Eucharistiae Sacramento. cramenti (nn. 348-355); 349. Die medio expositionis, in altari ubi d) Missae de solemnitate externa festorum Ss.mum Sacramentum non est expositum, celebrari (nn. 356-361); e) Missa in die coronationis Summi Pontifi- potest in cantu, tamquam votiva II classis, aut Missa cis et in anniversariis Papae et Episcopi dioecesani de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, aut alia Missa votiva peculiaribus necessitatibus loci accommodata. (nn. 362-365); f) Missa pro re gravi et publica simul causa 350. Diebus quibus Missa? votivae IV classis a (nn. 366-368); rubricis permittuntur, convenit ut Missae quae cele-

g) Missa « Pro Fidei propagatione » (nn. 369); h) Missae in quibusdam occasionibus peculiaribus (nn. 370-372); i) Missae votivae in sanctuariis (nn. 373-377); /) Missa votiva pro Sponsis et Missa pro gratiarum actione in 250 et 500 anniversario a celebratione matrimonii (nn. 378-382). 343. Privilegia Missarum votivarum II classis sunt: a) dicuntur cum G16ria, nisi adhibeatur color violaceus paramentorum; sed sine Credo, nisi ratione dominicae aut octavae occurrentis dicendum sit; b) admittunt unam tantum commemorationem, et excludunt collectam ab Ordinario loci imperatam; c) oratio Missae votivae impeditae additur, sub unica conclusione, orationi Missae diei, modo ne occurrat dies sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensitus, salvo praescripto n. 380; d) si in cantu celebrantur, adhibetur tonus solemnis. 344. Missae votivae II classis reguntur normis generalibus n. 343 memoratis; quae autem sunt cuique Missae propria, infra indicantur.

XXVI

Rubricae generales Missalis romani
/ ) festo Patroni, rite constituti, coetuum vel institutionum, in ecclesiis vel oratoriis, quo fideles ad Patronum celebrandum conveniunt; g) festis anniversarii Dedicationis necnon Tiuli propriae ecclesiae; h) festis Tituli necnon Fundatoris canonizati Ordinis seu Congregationis; 1) festis aut commemorationibus, in. calendario Ecclesiae universae vel in calendario proprio inscriptis, quae cum peculiari populi concursu celebrantur: cuius rei iudex est loci Ordinarius. 359. Solemnitas externa, si ipso iure competat, nee supra, n. 358, pro quibusdam solemnitatibus externis aliter statuatur, fieri potest aut ipso die quo iestum impeditur, aut in dominica immediate praecedenti vel immediate sequenti Officium festi impediti, aut alio die ab Ordinario loci determinando, uxta rubricas. Si vero peculiari indulto conceditur, solemnitas externa diei definito assignatur. 360. De festo cuius fit solemnitas externa, celebrari potest una Missa in cantu et altera lecta, vel duae Missae lectae, tamquam votivae II classis, excepto casu de quo n. 358 c. 361. Solemnitates externae per peculiare indultum quibusdam dicecesibus, ecclesiis vel familiis religiosis iam antea concessae, in vigore manent, ea tamen restrictione quod diebus liturgicis I classis prohibeantur, et numquam plures quam duae Missae de eadem solemnitate celebrari possint.

brantur in ecclesia in qua habetur oratio Quadraginta Horarum, sint de Ss.mo Eucharistiae Sacramento. 351. In Commemoratione omnium Fidelium defunctorum: a) expositio Ss.mi Sacramenti sequatur, repositio vero praecedat Missam in cantu, vel principalem; b) tempore expositionis, Missae de Officio diei dicuntur cum paramentis violaceis, et extra altare expositionis. 352. Die 2 februarii, feria IV cinerum et in dominica II Passionis seu in palmis, si fit benedictio candelarum, aut respective cinerum vel palmarum, Ss.mum Sacramentum, pro adoratione Quadraginta Horarum expositum, tempore benedictionis et processionis vel impositionis cinerum, aut transfertur ad aliud altare in quo adoratio continuari possit absque detrimento pietatis fidelium, aut deponitur, et adoratio resumitur, expleta benedictione et processione vel cinerum impositione cum Missa. Quod convenienter servatur etiam in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, pro Missa principali diei et sequenti absolutione ad tumulum. 353. Ad exponendum Ss.mum Sacramentum pro publica adoratione, quae per unum diem protrahitur, diei potest, tamquam votiva II classis, Missa de Ss.mo Eucharistiae Sacramento. 354. Ad exponendum vero Ss.mum Sacramentum pro publica adoratione, quae per aliquas tantum horas protrahitur, dicitur Missa de die, sine commemoratione Ss.mi Sacramenti. Diebus tamen, quibus permittuntur Missae votivae IV classis, convenientius dicitur Missa de Ss.mo Eucharistiae Sacramento. 355. In Missis quae durante adoratione, ex indulto, ad altare expositionis celebrantur, additur, sub unica conclusione, oratio de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, modo ne occurrat dominica, nee Officium, Missa aut commemoratio fiat de Christo Domino. V - De Missis votivis in solemnitate externa festorum

VI - De Missa votiva in die coronationis Summi Pontificis et in anniversariis Papae et Episcopi dicecesani 362. In die coronationis Summi Pontificis; in anniversario coronationis Summi Pontificis; in anniversario aut electionis aut consecrationis aut translationis Episcopi dicecesani (semel scilicet, die ab ipso Episcopo eligendo), pro Missa conventuali, in ecclesiis cathedralibus et collegiatis, dicitur Missa votiva propria, ad modum Missae votivae II classis. 356. Nomine solemnitatis externae alicuius festi 363. Si autem haec Missa votiva impeditur, haec intellegitur celebratio ipsius festi absque Officio, in serventur: bonum fidelium, vel die quo festum impeditur, vel a) si anniversarium coronationis Summi Ponin dominica quando ipsum festum occurrit infra tificis perpetuo impeditur pro universa Ecclesia; aut hebdomadam, vel alio statuto die. si anniversarium Episcopi perpetuo impeditur pro 357. Solemnitas externa alicui festo aut ipso iure universa dioecesi, fixe reponitur in proximiorem competit, aut peculiari indulto conceditur. diem similiter non impeditum. Pariter reponitur 358. Solemnitas externa ipso iure competit anniversarium Episcopi dicecesani, si eodem die dumtaxat: occurrat dies coronationis Summi Pontificis vel eiusdem anniversarium; a) festo Ss.mi Cordis Iesu; b) festo B. Mariae Virg. a Rosario, in domi b) si accidentaliter tantum impediuntur a die nica I mensis octobris; sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensito, c) festo Purificationis B. M.V., si actio liturgica transferuntur in proximum diem qui non sit I classis. huic diei propria, approbante Sancta Sede, in domi364. Iisdem diebus, supra n. 362, recensitis, in nicam transferatur, pro ea tantum Missa, quae can- omnibus ecclesiis et in omnibus Missis, praeter delarum benedictionem et processionem sequitur quam defunctorum, additur oratio pro Papa aut pro Episcopo, prout infra, n. 449, indicatur. Attamen d) festo Patroni principalis, rite constituti nationis, regionis seu provinciae sive ecclesiasticae haec oratio transfertur, quoties transfertur Missa votiva in ecclesiis cathedralibus et collegiatis. sive civilis, dioecesis, loci seu oppidi vel civitatis 365. Una Missa « In anniversario coronationis e) festo Patroni principalis, rite constituti, OrPapae » permittitur, de consensu Ordinarii loci, tarndinis seu Congregationis, et religiosae provinciae;

Rubrics generates Missalis romani
quam T"...iva II classis, in singulis ecclesiis, die quo peculiares aguntur celebrationes in honorem Summi Pontificis. VII - De Missa votiva pro re gravi et publica simul causa 366. Nomine Missae votivae pro re gravi et publica simul causa intellegitur Missa qua?, de mandato vel consensu Ordinarii loci, cum populi concursu celebratur, pro aliqua gravi necessitate vel utilitate spirituali vel temporali, quae communitatem vel notabilem ipsius partem afficit. 367. Missa votiva pro re gravi est unica in qualibet ecclesia; et sumitur Missa quae necessitati convenit, aut, ea deficiente, « Missa pro quacumque necessitate », iuxta ea quae supra, n. 366, indicantur. 368. Cum occurrit gravis necessitas aut publica calamitas, tempus autem Ordinarium loci adeundi non suppetit, parochus Missam votivam, ut supra, n. 366, in sua paroecia statuere potest. VIII - De Missa « Pro Fidei propagatione » 369. Una Missa « Pro Fidei propagatione » celebrari permittitur, tamquam votiva II classis, in singulis ecclesiis, die quo peculiares habentur celebrationes pro Missionibus, et occasione Congressus missionalis. IX - De Missis votivis in quibusdam occasionibus peculiaribus 370. Missae de quibus agitur hac paragrapho, peculiares respiciunt celebrationes, ccetibus quibusdam particularibus aut parti tantum fidelium proprias. Peculiares autem huiusmodi celebrationes sunt: a) pro parceciis: initium et finis sacrae Missionis ad populum; iubilaea maiora paroeciae et parochi vel alterius sacerdotis in parcecia degentis; solemnes celebrationes extraordinariae, et similia; b) pro scholis, collegiis, seminariis et aliis institutis huitts generis: initium et finis anni scholaris; iubilaea extraordinaria, ut sunt quinquagesimum vel centesimum anniversarium ab eorum institutione; c) pro domibus religiosis: solemnia vestitionis aut professionis; initium et finis Capituli generalis, provincialis; iubilaea maiora Religionis, provinciae, domus; vigesimum quintum vel quinquagesimum anniversarium a professione vel ordinatione sacerdotali sodalium; d) pro diversis caetibus, uti sunt confratemitates, societates piae, uniones professionales et similia : conventus generates annul; conventus extraordinarii plurium coetuum eiusdem generis: iubilaea maiora et similia; e) pro domibus exercitiorum: initium et finis cursus exercitiorum vel conventus extraordinarii; f) pro nosocomiis, castris, carceribus et institutis sitnilibus: celebrationes extraordinariae religiosae, et aliae festivitates modo vel tempore extraordinario celebrandae. 371. Huiusmodi Missa, unica pro singulis occasionibus, est votiva II classis, et celebratur aut de mandato aut de consensu respectivi Ordinarii. 372. Missa, his occasionibus celebranda, seligatur conveniens, iuxta occasionum diversitatem, ex. gr. de Spiritu Sancto, pro gratiarum actione, de aliquo mysterio Domini.de B. Maria Virg., aut Sancto, aut inter Missas votivas ad diversa. X - De Missis votivis in sanctuariis 373. Sanctuarii nomine venit ecclesia seu aedes sacra divino cultui publice exercendo dicata, quae ob peculiarem pietatis causam (ex. gr. ob imaginem sacram ibi veneratam, ob reliquiam ibi conditam, ob miraculum quod Deus ibi operatus sit, ob peculiarem indulgentiam ibi lucrandam) a fidelibus constituitur meta peregrinationum ad gratias impetrandas vel vota solvenda. 374. Missas votivae, ex indulto Sanctae Sedis, sanctuariis vel aliis piis locis concessae vel concedendae, sunt Missae votivae II classis. 375. Ad omnia altaria sanctuarii, Missa votiva celebrari potest singulis diebus quibus Missae votivae II classis permittuntur, sed solummodo a sacerdotibus peregrinis, aut quoties Missa dicitur in favorem peregrinantium. 376. Similiter, in piis locis, Missa votiva celebrari potest, ut votiva II classis, a sacerdotibus ipsum pium locum visitantibus. 377. Praeter casus nn. 375 et 376 recensitos, Missa votiva celebrari potest tantum ut votiva IV classis. XI - De Missa votiva « Pro Sponsis » et de Missa pro gratiarum actione in 250 et 500 anniversario a celebratione matrimonii 378. Missa votiva « Pro Sponsis », vel saltern eius oratio in Missa diei impedientis, permittitur quoties nuptiae celebrantur, sive extra tempus clausum, sive etiam tempore clauso, si loci Ordinarius, ex iusta causa, solemnem nuptiarum benedictionem permiserit. 379. Praeter dies quibus Missae votivae II classis prohibentur, Missa « Pro Sponsis » prohibetur etiam dominicis diebus et quoties, iuxta n. 381 c, benedictio nuptialis dari nequit. 380. Quoties Missa « Pro Sponsis », non autem benedictio nuptialis, prohibetur, dicitur Missa de Officio diei, cuius orationi additur, sub unica conclusione, oratio Missae votivae impeditae iis etiam diebus quibus, iuxta n. 343 c, commemoratio Missae votivae II classis impeditae prohibetur; et in ea datur benedictio nuptialis more solito. Cum vero tarn Missa « Pro Sponsis » quam benedictio nuptialis prohibentur, Missa una cum benedictione transferri potest in opportuniorem diem non impeditum, post celebratum matrimonium. 381. Quoad Missam « Pro Sponsis » et benedictionem nuptialem, haec insuper serventur: a) benedictio nuptialis a Missa inseparabilis est. Proinde extra Missam dari nequit, nisi ex Apostolico Indulto; quo in casu, impertienda est iuxta formulam, qua; invenitur in Rituali romano, tit. VIII, cap. Ill; b) benedictio nuptialis infra Missam dari debet a sacerdote qui Missam celebrat, etiamsi alius sacerdos matrimonio adstiterit;

Rubricae generates Missalis romani
c) benedictio nuptialis omittitur, si sponsi non sunt praesentes; et si uterque vel alteruter benedictionem iam acceperit, servata nihilominus, sicubi vigeat, consuetudine benedictionem impertiendi, si hanc vir tantum obtinuerit; d) in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum et in Triduo sacro, prohibetur et Missa votiva et eius commemoratio in Missa diei, et benedictio nuptialis infra Missam. 382. Pro gratiarum actione in 250 vel 500 anniversario a celebratione matrimonii, dici potest, ut votiva II classis, aut Missa de Ss.ma Trinitate aut de B. Maria Virg., addita oratione pro gratiarum actione sub unica conclusione cum prima. Missa finita, super coniuges dicuntur preces qua? inveniuntur in Rituali romano, tit. VIII, cap. VII. XII - De aliis quibusdam Missis votivis II classis 383. Praeter Missas votivas II classis, numeris praecedentibus recensitas, revocare oportet Missas votivas lectas, quae permittuntur, tamquam votivae II classis, in celebrationibus Congressus eucharistici (n. 336), et in quibusdam celebrationibus extraordinariis (n. 340 b). D) De Missis votivis III classis 384. Nomine Missae votivae III classis intellegitur Missa votiva quae celebrari potest diebus liturgicis III et IV classis. 385. Missae votivae III classis, a rubricis generalibus praevisae, sunt: a) una Missa de D. N . Iesu Christo, summo atque aeterno Sacerdote, prima feria V vel primo sabbato cuiusque mensis, in ecclesiis et oratoriis in quibus peculiaria pietatis exercitia pro cleri sanctificatione, eo die, peraguntur; b) duae Missae de Ss.mo Corde Iesu, prima feria sexta cuiusque mensis, in ecclesiis et oratoriis in quibus peculiaria pietatis exercitia in honorem eiusdem Ss.mi Cordis, eo die, peraguntur; c) una Missa de Immaculato Corde B. Mariae Virginis, primo sabbato cuiusque mensis, in ecclesiis et oratoriis, in quibus peculiaria pietatis exercitia in honorem eiusdem Immaculati Cordis B. Mariae Virginis, eo die, peraguntur. His addi debet Missa de Ss.mo Eucharistiae Sacramento, quae singulis sacerdotibus permittitur, diebus Congressus eucharistici (n. 337). 386. Ratio ordinandi Missas votivas III classis haec est: a) dicuntur cum G16ria; sed semper sine Credo; b) admittunt duas commemorationes, aut unam commemorationem et collectam ab Ordinario loci imperatam; c) si in cantu celebrantur, adhibetur tonus solemnis; d) quoties prohibentur, non commemorantur in Missa diei. E) De Missis votivis IV classis 387. Missa votiva IV classis est Missa votiva quae celebrari potest tantum diebus liturgicis IV classis. 388. Pro Missa votiva IV classis sumi potest quaelibet Missa, quae a rubricis tamquam votiva permittitur. Requiritur tamen iusta causa, scilicet sacerdotis celebrantis vel fidelium necessitas, utilitas aut devotio. 389. In ordinanda Missa votiva IV classis, haec serventur: a) non dicitur G16ria, nisi in Missis de Angelis, quocumque die, et in Missis de B. Maria Virg., in sabbato; b) praeter orationem Missae, dici possunt duae aliae orationes, inter quas adnumerandae sunt sive commemorationes de Officio diei aut in Officio diei occurrentes, sive collecta ab Ordinario loci imperata, sive oratio votiva; c) Credo semper omittitur; d) si in cantu celebrantur, adhibetur tonus ferialis.

VII - De Missis defunctorum
A) De Missis defunctorum in genere 390. Missae pro defunctis, quae celebrantur in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, sunt iuxta ordinem Officii; omnes aliae Missae pro defunctis sunt extra ordinem Officii. 391. In Missis defunctorum nulla fit commemoratio de Officio diei currentis. 392. Missae defunctorum sunt I, II, III aut IV classis; de singulis agitur numeris sequentibus. 393. Quaevis Missa defunctorum, etiam exsequialis, prohibetur: d) in ecclesiis et oratoriis ubi, quavis ratione, habeatur expositio Ss.mi Sacramenti, toto expositionis tempore. Excipiuntur Missae in die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum (n.352); b) in ecclesiis unam tantum Missam habentibus, quoties urgeat onus Missae conventualis, cui per alium sacerdotem satisfied nequeat; nisi ipsa Missa conventualis dici debeat aut possit pro defunctis; c) in ecclesiis unam tantum Missam habentibus, die 2 februarii, et feria IV cinerum, si respective fit benedictio candelarum aut cinerum; et in Litaniis maioribus et minoribus, si dicenda sit Missa de Rogationibus. 394. Prima Missa ex iis quae habentur in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, adhibitis orationibus propriis in Missali inter orationes diversas pro defunctis assignatis, sumitur: a) pro defunctis Summo Pontifice, Cardinalibus, Episcopis, et Sacerdotibus, in omnibus Missis I, II et III classis; b) in anniversariis omnium defunctorum alicuius Ordinis vel Congregationis clericalis. 395. Missa quae inscribitur « In die obitus seu depositionis defuncti » dicitur pro defunctis non sacerdotibus : a) in Missa exsequiali; b) in Missis pro die obitus; c) in Missis post acceptum mortis nuntium; d) in ultima defuncti sepultura; e) in die III, VII et XXX, adhibitis tamen orationibus propriis.

Rubrics generales Missalis romani
396. Missa quae inscribitur « In anniversario defunctorum » sumitur in anniversariis defunctorum q u i n o n sunt sacerdotes. 397. Missa « cotidiana » sumitur pro o m n i b u s defunctis c u i u s q u e ordinis vel g r a d u s , extra dies supra recensitos. 398. Quoad orationes in Missis defunctorum, haec serventur: a) o m n e s Missae defunctorum, sive in cantu sive lectae, per se dicuntur c u m unica oratione, nisi oratio imperata pro defunctis, iuxta n . 458, addi debeat, vel oratio votiva pro defunctis, iuxta n. 464, addi possit; b) in Missis defunctorum IV classis, si pro certis defunctis applicentur, dicitur oratio conveniens, ut in Missali inter orationes diversas pro defunctis; si applicentur pro defunctis in genere, vel designatio ignoretur, dicitur oratio F i d e l i u m ; c) in Missis defunctorum prohibetur quaevis oratio, quae non est pro defunctis. 399. Sequentia Dies irae: a) dici debet t a n t u m in Missis defunctorum I classis. Attamen i n Commemoratione o m n i u m F i d e l i u m defunctorum, c u m quis tres Missas sine intermissione celebrat, sequentiam dicere debet t a n t u m in Missa principali, secus in prima Missa; in aliis Missis, nisi sint in cantu, earn omittere potest; b) omitti potest in Missis defunctorum II, III et IV classis. 400. Q u x l i b e t Missa defunctorum potest esse aut in cantu aut lecta. 401. Absolutio super cadaver aut super t u m u lum: a) fieri debet post Missam exsequialem; b) fieri potest post ceteras Missas defunctorum; c) fieri potest, ex rationabili causa, etiam post Missas quae non sunt defunctorum.

XXIX

d) si vero plures Missae, in eadem ecclesia, in cantu celebrantur, primum adhibeatur prima, deinde secunda et denique tertia. Ill - De Missa exsequiali 405. Nomine Missae exsequialis intellegitur unica Missa pro defunctis, quae directe connectitur cum exsequiis alicuius defuncti. Haec Missa, per se, celebranda est praesente cadavere; celebrari vero potest etiam, rationabilem ob causam, absente vel iam sepulto. 406. Missa exsequialis prohibetur: a) diebus sub nn.i, 2, 3, 4, 5 et 6 in tabella praecedentiae recensitis; b) diebus festis de praecepto, inter festa sub n. 11 in tabella praecedentiae comprehensis; c) in anniversario Dedicationis et in festo Tituli ecclesiae, in qua funus peragitur; d) in festo Patroni principalis oppidi vel civitatis; e) in festo Tituli et Sancti Fundatoris Ordinis seu Congregationis, ad quam pertinet ecclesia in qua funus peragitur. 407. Si OfHcium alicuius festi, de quo n. 406, iuxta rubricas, in alium diem accidentaliter transferendurri sit, Missa exsequialis prohibetur die quo festum impeditur ac permittitur die in quern transfertur Officium; si vero solemnitas externa alicuius festi fit in dominica, Missa exsequialis prohibetur die quo fit solemnitas externa, non autem die festo. 408. Quoties Missa exsequialis prohibetur, vel, ob rationabilem causam, in ipso actu funeris celebrari nequit, transferri potest in proximiorem diem similiter non impeditum. 409. In Commemoratione omnium Fidelium defunctorum pro Missa exsequiali sumitur prima Missa diei cum orationibus pro respectivo defuncto in Missa exsequiali dicendis. Si vero prima Missa celebratur pro Officio diei, pro Missa exsequiali sumitur secunda, aut denique tertia. C) De Missis defunctorum II classis I - De Missis defunctorum II classis in genere 410. Missae defunctorum II classis sunt: a) Missae pro die obitus; b) Missa post acceptum mortis nuntium; c) Missa in ultima defuncti sepultura. 411. Omnes Missae defunctorum II classis dicuntur ut in die obitus; permittuntur autem dummodo: a) pro ipso defuncto applicentur; b) non occurrat dies liturgicus I classis aut dominica quaevis. Si Missa in die obitus dicitur ultra octiduum a die obitus seu sepulturae defuncti, in oratione et postcommunione omittitur adverbium h6die. II - De Missis pro die obitus 412. Nomine « Missas pro die obitus » intelleguntur Missae quae pro aliquo defuncto celebrantur a die obitus usque ad diem sepulturae:

B) De Missis defunctorum I classis I - De Missis defunctorum I classis in genere 402. Missae defunctorum I classis sunt: a) Missae in die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum; b) Missa exsequialis. II - De Missis in die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum 403. In die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum, quilibet sacerdos tres Missas celebrare potest, ut in Missali hoc die. 404. Indicendis Missis huius diei, haec serventur: a) qui unam dumtaxat Missam celebrat, primam adhibet; qui vero duas, primam et secundam; b) qui Missam in cantu vel conventualem celebrat, primam adhibet, facta ei potestate anticipandae secundae et tertiae; c) qui plures Missas in cantu celebrat, in diversis ecclesiis, semper primam adhibere debet;

XXX

Rubrics generales Missalis romani
vel consuetudine ccetus statuto aut a ccetu vel sacerdote celebrante statuendo. 419. His diebus, in qualibet ecclesia vel oratorio, permittitur una Missa quae dicenda est ut in anniversario; et quoties a rubricis prohibetur, transferri potest in proximiorem diem similiter non impeditum. Huiusmodi Missae plures esse possum diebus quibus Missae defunctorum IV classis permittuntur. IV - De Missis in ecclesiis et sacellis ccemeterii 420. Nomine ecclesiae vel sacelli ccemeterii intellegitur : a) ecclesia vel oratorium publicum principale coemeterii, in quo actu cadavera sepeliuntur, dummodo huiusmodi ecclesia vel oratorium adnexum non habeat onus chorale aut curam animarum; b) sacellum alicuius particulars sepulcreti rite erecti intra fines ccemeterii. 421. Missae quae his locis celebrantur, dummodo pro defunctis applicentur, dici possunt de requie, adhibita « Missa cotidiana » cum oratione convenienti. V - De Missis defunctorum intra octiduum Commemorationis omnium Fidelium defunctorum 422. Intra octiduum a die Commemorationis omnium Fidelium defunctorum inclusive computandum, omnes Missae, quae applicantur pro omnibus vel quibusdam defunctis, dici possunt de requie, adhibita Missa « cotidiana » cum oratione convenienti. E) De Missis defunctorum IV classis, seu « cotidianis » 423. Missae defunctorum IV classis sunt aliae Missae defunctorum « cotidianae », quae celebrari possunt, loco Missae Officio diei respondentis, in feriis IV classis tantum, extra tempus natalicium. Maxime convenit ut hae Missae defunctorum IV classis tune tantum dicantur cum revera pro defunctis, aut in genere aut certo designatis, applicantur.

a) sive in oratorio privato ipsius defuncti, dummodo cadaver sit physice praesens in domo; b) sive in ecclesia vel oratorio loci ubi defunctus obiit, sepelitur vel habuit domicilium; c) sive in ecclesia vel oratorio in quo celebratur Missa exsequialis, etsi a funere defuncti seiuncta. Ill - De Missa post acceptum mortis nuntium 413. Nomine « Missae post acceptum mortis nuntium » intellegitur unica Missa quae pro aliquo defuncto dici potest in qualibet ecclesia vel oratorio, opportuniore die post acceptum mortis nuntium. IV - De Missa in ultima defuncti sepultura 414. Nomine Missae in ultima defuncti sepultura intellegitur unica Missa, quae dici potest in ecclesia vel oratorio illius loci, ubi corpus defuncti iam humatum ad definitivam sepulturam defertur, eo ipso die eiusdem definitive sepultura?. D) De Missis defunctorum III classis I - De Missis defunctorum III classis in genere 415. Missae defunctorum III classis sunt: a) Missa in die III, VII et XXX ab obitu vel sepultura defuncti; b) Missa « in anniversario »; c) Missa defunctorum in ecclesiis et sacellis ccemeterii; d) Missae defunctorum intra octiduum Commemorationis omnium Fidelium defunctorum. 416. Missae defunctorum III classis prohibentur diebus liturgicis I et II classis; et adhibetur formula quae infra pro singulis Missis indicatur, nisi iuxta n. 394 prima Missa ex iis quae habentur in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum sumenda sit. II - De Missa in die III, VII et XXX ab obitu vel sepultura 417. In die III, VII et XXX ab obitu vel sepultura defuncti computando, in qualibet ecclesia vel oratorio dici potest pro ipso defuncto unica Missa ut in die obitus, adhibitis orationibus propriis, quae in fine huius Missae inveniuntur. Quoties haec Missa a rubricis impeditur, transferri potest in proximiorem diem similiter non impeditum. Huiusmodi Missae plures esse possum diebus quibus Missae defunctorum IV classis permittuntur.

VIII - De diversis Missae partibus
A) De psalmo Iudica me, Deus, confessione et altaris incensatione

424. Psalmus Iudica me, Deus, cum sua antiphona, et confessio cum absolutione dicuntur, ante gradus altaris, in qualibet Missa sive in cantu sive lecta; omittuntur autem una cum sequentibus verIll - De Missa « in anniversario » sibus et orationibus Aufer a nobis et Oramus te, D6418. Anniversarium stride sumptum intellegitur mine, in: annuus recursus diei obitus aut sepulturae alicuius a) Missa festi Purifications B. Mariae Virg., defuncti; late sumptum vero intellegitur aut anniver- quae sequitur benedictionem et processionem cansarium ex fundatione extra diem obitus vel sepultu- delarum; rae semel quolibet anno celebrandum, aut celebrab) Missa feriae IV cinerum, quae dicitur post tio quae pro omnibus defunctis alicuius ccetus, item benedictionem et impositionem cinerum; semel quolibet anno, habetur, die aut ex fundatione c) Missa dominicae II Passionis seu in palmis,

Rubricae generales Missalis romani
quae sequitur benedictionem et processionem ramorum; d) Missa Vigiliae paschalis; e) Missa Rogationum, quae sequitur processionem Litaniarum tain maiorum quam minorum; / ) certis Missis, quae sequuntur quasdatn consecrationes, ex rubricis Pontificalis romani. 425. Psalmus Iudica me, Deus omittitur: a) in Missis de Tempore, a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini; b) in Missis defunctorum. 426. Incensationes quae in Missa solemni fieri debent, fieri possum etiam in omnibus Missis cantatis. B) De antiphona ad Introitum, et Kyrie, eleison 427. Ad Introitum dicitur antiphona cum versu psalmi et G16ria Patri; atque, his expletis, repetitur antiphona. Deest vero antiphona ad Introitum cum psalmo et G16ria Patri in Missa Vigiliae paschalis. 428. G16ria Patri ad Introitum omittitur in Missis de Tempore, a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini, et in Missis defunctorum. 429. Tempore paschali antiphonae ad Introitum duplex additur Alleluia, nisi iam habeatur. E contra, in qualibet antiphona ad Introitum, Alleluia omittitur quoties Missa dicitur extra tempus paschale, nisi in quibusdam Missis aliter indicetur. 430. Kyrie, eleison dicitur novies post repetitam antiphonam ad Introitum, id est ter Kyrie, eleison, ter Christe, eleison, et ter Kyrie, eleison. C) De hymno Gloria in excelsis 431. Hymnus G16ria in excelsis dicitur: a) in Missis quse respondent Ofncio diei, quotiescumque ad Matutinum dictus est hymnus Te Deum; b) in Missis festivis de quibus n. 302; c) in Missis feriae V in Cena Domini, et in Missa Vigiliae paschalis; d) in Missis votivis I, II et III classis, nisi adhibeatur color violaceus paramentorum; e) in Missis votivis IV classis de Angelis, quocumque die, et de B. Maria Virg. quse in sabbato celebrant ur. 432. Hymnus Gldria in excelsis omittitur: a) in Missis quae respondent Officio diei, quando ad Matutinum omittitur hymnus Te Deum; b) in omnibus Missis in quibus adhibetur color violaceus paramentorum; c) in Missis votivis IV classis, iis except is de quibus n. 431 e\ d) in Missis defunctorum. D) De orationibus I - De orationibus in genere 433. Nomine orationum, in Missa, intellegi debent: a) oratio Missae quae celebratur; b) orationes Officii commemorati et alicuius commemorationis occurrentis;
) - Minale Romauum

c) aliae orationes a rubricis praescriptae (nn. 447453); d) oratio ab Ordinario loci imperata (nn. 454460); e) oratio votiva, quae certis diebus liturgicis diei potest ad libitum sacerdotis celebrantis (nn. 461465). 434. Numero orationum pro singulis diebus liturgicis statuto complectuntur tarn oratio Missae et commemorationes quam aliae orationes sive a rubricis praescriptae sive ab Ordinario imperatae sive votivae. Proinde, post orationem Missae: a) in diebus liturgicis I classis, in Missis votivis I classis, et in Missis in cantu non conventualibus, nulla alia admittitur oratio, praeter orationem sub unica conclusione dicendam et unam commemorationem privilegiatam, salvo praescripto n. 333; b) in dominicis II classis, nulla alia admittitur oratio, praeter commemorationem festi II classis, quae tamen omittitur si commemoratio privilegiata facienda sit; c) in aliis diebus liturgicis II classis et in Missis votivis II classis una tantum alia admittitur oratio, scilicet aut una privilegiata aut una ordinaria; d) in diebus liturgicis III et IV classis et in Missis votivis III et IV classis duae tantum admittuntur orationes. 435. Quaelibet oratio, quae numerum pro singulis diebus liturgicis statutum superet, omittitur; profecto numerum ternarium orationum nullo praetextu excedere licet. 436. Oratio propria Missae semper dicitur sub sua conclusione, nisi ipsi alia oratio, sub eadem conclusione, iungenda sit, ut infra nn. 444-445 dicetur. 437. Sub altera conclusione semper dicuntur: a) commemorationes faciendae; b) oratio ab Ordinario loci imperata; c) oratio votiva. 438. Si duae orationes in prima aut in altera parte sint iisdem fere verbis compositae, oratio posterior: a) si est de Tempore, mutatur in aliam de sequenti dominica vel feria; b) si agitur de Sancto, mutatur in aliam de eodem vel simili Communi; c) si agitur de oratione imperata, omittitur. 439. In orationibus Officii translati vel repositi non sunt mutanda verba hanc vel hodiernam vel praesentem diem, aut similia. 440. Quoties in Missali dicenda occurrunt verba Flectamus genua, Levate, in Mista solemni a diacono, in ceteris Missis a celebrante proferenda sunt; et post Flectamus genua, omnes, una cum celebrante, flexis genibus, per aliquod temporis spatium in silentio orant; dicto Levate, omnes surgunt, et celebrans dicit orationem. 441. Ad qualitatem et numerum orationum in Missis defunctorum quod attinet, serventur ea quae n. 398 tradita sum. II - De orationibus in Missis cum pluribus lectionibus 442. In Missis cum pluribus lectionibus (nn. 467468) commemorationes et alise orationes ponuntur

xxxn

Rubrics generates Missalis romani
ter non impeditum, eodem modo ac transfertur Missa conventualis pro iisdem anniversariis, in ecclesiis cathedralibus et collegiatis (n. 364). VI - De oratione pro seipso sacerdote in anniversario propriae Ordinationis sacerdotalis 451. In anniversario propriae Ordinationis sacerdotalis, quilibet sacerdos orationi Missae sub unica conclusione, orationem pro seipso addere potest, modo ne occurrat dies liturgicus sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensitus. 452. Quoties impeditur, oratio pro seipso sacerdote transferri potest in proximiorem diem similiter non impeditum. VII - De oratione « Pro Fidei propagatione » 453. Paenultima dominica mensis octobris, aut alia ab Ordinario loci statuta « pro Missionibus », in omnibus Missis, orationi Missae additur, sub unica conclusione, oratio pro Fidei propagatione, exceptis diebus sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensitis. VIII - De oratione imperata 454. Nomine orationis imperatae intellegitur oratio, quam Ordinarius loci imperare potest, occurrente gravi et publica necessitate aut calamitate. 45 5. Tamquam imperata, ab Ordinario loci praescribi potest quaelibet oratio e Missis, quae tamquam votivae celebrari permittuntur, aut ex orationibus ad diversa, aut ex Missis et orationibus pro defunctis. 456. Maxime convenit ut Ordinarius loci orationem imperatam non modo stabili imponat, sed tantum ex causa revera gravi et per spatium quod ternpus verae necessitatis non excedat. 457. Oratio imperata: a) una tantum esse potest; b) dici debet ab omnibus sacerdotibus Sacrum facientibus in ecclesiis et oratoriis, etiam exemptis, dioecesis; c) numquam dicitur sub unica conclusione cum oratione Missae, sed post commemorationes privilegiatas; d) prohibetur omnibus diebus liturgicis I et II classis, in Missis votivis I et II classis, in Missis in cantu et quoties commemorationes privilegiatae numerum pro singulis diebus liturgicis statutum compleverint. 458. Oratio imperata pro defunctis dicitur tantum in feriis IV classis, et in Missis votivis aut defunctorum lectis IV classis. 459. In publica calamitate aut necessitate, natura sua per longius tempus persistente (v. gr. bello, pestilentia et similibus), Ordinarius loci imponere quidem potest orationem imperatam convenientem pro toto tempore infausti eventus; sed haec oratio: a) dicitur tantummodo feriis secunda, quarta et sexta; b) prohibetur iisdem diebus et in Missis de quibus supra, n. 457 d. 460. Occurrente urgentiore, gravi et publica necessitate aut calamitate, nee tempus suppetat adeun-

post orationem quae praecedit ultimam lectionem seu Epistolam; et haec tantum oratio computatur ad mini erum orationum definiendum. 443. Ad commemorandam feriam cuius Missa plures habet lectiones, sumitur prima oratio, scilicet ea quae dicta est in Laudibus. Ill - De orationibus sub unica conclusione cum oratione Missae dicendis 444. Orationi Missae additur, sub unica conclusione, altera oratio, solummodo si agitur: a) de oratione rituali (n. 447); b) de oratione Missae votivae I aut II classis impeditae (nn. 330 c, 343 c); c) de alia oratione a rubricis expresse indicata aut concessa uti dicenda sub unica conclusione cum oratione Missae (nn. n o , 355, 449, 451, 453)445. Sub unica conclusione cum oratione Missae una tantum dici potest alia oratio. Si vero plures orationes, iuxta rubricas, sub unica conclusione cum oratione Missae essent dice ndae, una tantum retinetur, secundum ordinem supra, n. 444, descriptum; reliquae omittuntur. 446. Oratio dicenda sub unica conclusione cum oratione Missae una cum ilia computatur; et dicenda est etiam in Missis in cantu. IV - De orationibus ritualibus 447. Nomine « orationis ritualis » intellegitur oratio dicenda in Missa quae cum sequentibus benedictionibus vel consecrationibus connectitur: a) consecratione Episcopi, b) collatione sacrorum Ordinum, c) benedictione Abbatis, d) benedictione Abbatissae, e) benedictione et consecratione Virginum, / ) benedictione ccemeterii, g) reconciliatione ecclesiae, h) reconciliatione ccemeterii. Hae orationes, quae exstant inter Missas votivas ad diversa, semper addendae sunt, sub unica conclusione, orationi Missae. 448. In Missis in quibus additur oratio ritualis, excluduntur omnes aliae orationes, praeter commemorationes privilegiatas. V - De orationibus in die coronationis Summi Pontincis et in anniversariis Papae et Episcopi dioecesani 449. In die coronationis Summi Pontificis et in anniversario eiusdem, necnon in anniversario aut electionis aut consecrationis aut translationis Episcopi dioecesani (semel scilicet, die ab ipso Episcopo eligendo), in omnibus Missis, praeterquam defunctorum, additur, sub unica conclusione cum oratione Missae, oratio pro Papa aut pro Episcopo, modo ne occurrat dies liturgicus sub nn. 1, 2, 3 et 8 in tabella praecedentiae recensitus (cfr. n. 363). 450. Quoties impeditur, oratio pro Papa aut pro Episcopo transfertur in proximiorem diem simili-

Rubricae generales Missalis romani
di Ordinarium loci, parochus, intra fines suae parceciae, etiam pro ecclesiis et oratoriis exemptis, statuere potest orationem convenientem dicendam per tres dies continuos. Haec oratio iisdem diebus et in iisdem Missis prohibetur ac oratio ab Ordinario loci imperata (n. 457 d); quae, si dicenda esset, omittitur. IX - De oratione votiva 461. Quilibet sacerdos addere potest unam orationem ad libitum in omnibus Missis lectis non conventualibus diebus liturgicis IV classis. 462. Oratio votiva eligi potest aut ex Missis, quae tamquam votivae celebrari permittuntur, aut ex orationibus ad diversa, aut ex Missis et orationibus pro defunctis. 463. Haec oratio ponitur ultimo loco, post alias orationes, non autem excedere debet numerum ternarium orationum. 464. Oratio votiva pro defunctis addi potest in Missis lectis non conventualibus defunctorum IV classis. 465. In oratione A cunctis, nominari potest sive Titularis propriae ecclesiae, sive quilibet Patronus principalis, sive Fundator aut Titulus Ordinis seu Congregationis. Ceterum serventur rubricae quae, pro hac oratione, in Missali inveniuntur. E) De lectionibus et aliis usque ad Evangelium 466. Post orationes dicitur Epistola; qua finita, respondetur Deo gratias. 467. Epistolae praemittitur una lectio; a) in feriis IV Quatuor Temporum; b) in feria IV hebdomadae IV Quadragesimae; c) in feria IV Hebdomadae sanctae. In fine huius lectionis respondetur Deo gratias. 468. Quinque lectiones praemittuntur Epistolae in sabbatis Quatuor Temporum; et in fine cuiusque lectionis, praeter quam post lectionem Danielis prophetae, respondetur Deo gratias. In Missis conventualibus, et in Missis in quibus sacri Ordines conferuntur, semper dici debent omnes lectiones cum suis orationibus et versibus; in ceteris Missis, sive in cantu sive lectis, dici potest tantum prima oratio, quae respondet Officio, cum Flectamus genua, si dicendum est, et prima lectio cum suis versibus, deinde, dictis more solito D6minus vobiscum, Et cum spiritu tuo et Oremus, secunda oratio sine Flectamus genua, quam sequuntur aliae commemorationes forte occurrentes, et, omissis sequentibus lectionibus cum suis versibus et orationibus, statim subiungitur ultima lectio seu Epistola cum sequenti tractu et, sabbato post Pentecosten, cum sequentia. 469. Post Epistolam, dicitur graduale, Alleluia cum suis versibus, aut tractus, prout in Missali suo loco indicatur. 470. Sequentia dicitur ante ultimum Alleluia vel post tractum. Omittitur in Missis votivis. Ad sequentiam Dies irae quod attinet, serventur normae n. 399 traditae. 471. In principio Evangelii dicitur Dominus vobiscum, cui respondetur Et cum spiritu tuo; deinde : Sequentia (vel Initium) sancti Evangelii secundum N., cui respondetur G16ria tibi, Domine; et in fine respondetur Laus tibi, Christe. 472. In Hebdomada sancta, ante lectionem historiae Passionis Domini non dicitur D6minus vobiscum, neque Sequentia sancti Evangelii, G16ria tibi, D6mine, sed Passio D6mini nostri Iesu Christi secundum N., et in fine non respondetur Laus tibi, Christe. 473. In Missis in cantu, ea omnia, quae diaconus vel subdiaconus aut lector, vi proprii offlcii cantant vel legunt, a celebrante omittuntur. 474. Post Evangelium, praesertim in dominicis et diebus festis de praecepto, habeatur, iuxta opportunitatem, brevis homilia ad populum. Homilia vero, si fiat ab alio sacerdote ac celebrante, non superimponatur Missae celebrationi, impediendo fidelium participationem; proinde, hoc in casu, Missae celebratio suspendatur, et tantummodo expleta homilia resumatur. F) De symbolo 475. Post Evangelium aut homiliam, dicitur symbolum: a) in qualibet dominica, etsi eius Officium alicui festo locum cedat, vel Missa votiva II classis celebretur; b) in festis I classis et in Missis votivis I classis ; c) in festis II classis Domini et B. Mariae Virg.; d) per octavas Nativitatis Domini, Paschatis et Pentecostes, etiam in festis occurrentibus et in Missis votivis; e) in festis nataliciis Apostolorum et Evangelistarum, necnon in festis Cathedrae S. Petri et S. Barnabae Ap. 476. Non dicitur symbolum: a) in Missis sive chrismatis sive in Cena Domini, feria V Hebdomadae sanctae, et in Missa Vigiliae paschalis; b) in festis II classis, iis exceptis quae supra, n. 475 c et e, recensentur; c) in Missis votivis II classis; d) in Missis festivis et votivis III et IV classis; e) ratione alicuius commemorationis in Missa occurrentis; / ) in Missis defunctorum. G) De antiphona ad Offertorium et de orationibus secretis 4jj. Post symbolum vel, si non est dicendum, post Evangelium aut homiliam, dicitur D6minus vobiscum, cui respondetur Et cum spiritu tuo, et Oremus; deinde antiphona ad Offertorium, quae deest tantum in Missa Vigiliae paschalis. 478. Tempore paschali, antiphonae ad Offertorium additur Alleluia, nisi iam habeatur. Retinetur vero Alleluia, quod aliquando invenitur in fine antiphonae ad Offertorium, extra tempus paschale, praeter quam a Septuagesima ad Pascha. 479. Oblatio hostiae et calicis, et quae sequuntur, fiunt ut in Ordine Missae.

xxxrv

Rubricae generates Missalis romani
491. Prafatio de Ss.mo Corde Iesu dicitur in Missis festivis et votivis de Ss.mo Corde Iesu. 492. Prafatio de D. N. Iesu Christo Rege dicitur n Missis festivis et votivis de D. N. Iesu Christo Rege. 493. Prafatio de Spiritu Saneto dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a igilia Pentecostes usque ad subsequens sabbatum; et in Missis festivis et votivis de Spiritu Sancto; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore, et praefatione propria carent. 494. Prafatio de Ss.ma Trinitate dicitur: a) tamquam propria in Missis de festo et votivis Ss.mae Trinitatis; b) tamquam de Tempore in dominicis Adventus, et in omnibus dominicis II classis, extra tempus natalicium et paschale. 495. Prafatio de beata Maria Virgine dicitur in Missis festivis et votivis beatae Mariae Virginis, praeterquam in festo Purificationis B. Mariae Virg. 496. Prafatio de S. loseph dicitur in Missis festivis et votivis S. loseph. 497. Prafatio de Apostolis dicitur in Missis festivis et votivis Apostolorum et Evangellstarum. 498. Prafatio communis dicitur in Missis quae praefatione propria carent, nee sumere debent praefationem de Tempore. 499. Prafatio defunctorum dicitur in Missis defunctorum. I) De Canone Missa et aliis usque ad postcommunionem 500. Post praefationem et Sanctus dicitur Canon Missae secreto, ut in Ordine Missae. 501. Quoties infra Actionem Communicantes, Hanc igitur et Qui pridie variari contingit, suo loco in propriis Missis adnotatur. Infra octavas Nativitatis Domini, Paschatis et Pentecostes Communicantes et Hanc igitur propria dicuntur quoque in Missis quae non sunt de octava, etiamsi praefatione propria gaudeant. 502. Tempus proprium sanctae Communionis fidelibus distribuendae est infra Missam, post Communionem sacerdotis celebrantis, qui ipsemet earn petentibus distribuat, nisi propter grandem communicantium numerum conveniat, ut ab alio vel aliis sacerdotibus adiuvetur. Dedecet vero omnino, ut in eodem altari, in quo actu Missa celebratur, ab alio sacerdote sancta Communio distribuatur, extra tempus Communionis proprium. Ex rationabili porro causa permittitur quoque, sanctam Communionem distribuere, immediate ante vel post Missam, imo etiam, extra Missam, quibus in casibus adhibetur forma in Rituali Romano praescripta, tit. V, cap. II, nn. 1-10. 503. Quoties sancta Communio infra Missam distribuitur, celebrans, sumpto sacratissimo Sanguine, omissis confessione et absolutione, dictis tamen Ecce Agnus Dei et ter D6mine, non sum dignus, immediate ad distributionem sanctae Eucharistiae procedit.

480. Oratio « secreta» dicitur secreto, absque D6minu8 vobiscum et Of emus. Tot vero dicuntur orationes secrets, quot dictae sunt orationes in initio Missae. Dicuntur eodem ordine et concluduntur ac aliae orationes. 481. Conclusio ultimae orationis secretae dicitur secreto usque ad verba Per 6mnia saecula saeculorum, qua clara voce proferuntur. H) De prafatione 482. Praefatio dicitur quae cuique Missae propria est; qua deficiente, dicitur praefatio de Tempore, secus communis. 483. Nulla commemoratio, in Missa occurrens, praefationem propriam inducit. 484. Preef atto de Nativitate Domini dicitur: a) tamquam propria in Missis de Nativitate Domini et de eiusdem octava, necnon in festo Purificationis B. Mariae Virg.; b) tamquam de Tempore, infra octavam Nativitatis Domini, etiam in Missis qua: secus praefationem propriam haberent, exceptis iis Missis quae praefationem propriam de divinis mysteriis vel Personis habent; et a die 2 ad 5 ianuarii. 485. Prafatio de Epiphania Domini dicitur: a) tamquam propria in Missis de festo Epiphaniae et de Commemoratione Baptismatis D. N. Iesu Christi; V) tamquam de Tempore diebus a 7 ad 13 ianuarii. 486. Prafatio de Quadragesima dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a feria IV cinerum usque ad sabbatum ante dominicam I Passionis; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore, et praefatione propria carent. 487. Prafatio de saneta Cruce dicitur: a) tamquam propria in Missis de tempore a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini; in Missis tarn festivis quam votivis de sancta Cruce, de Passione Domini et instrumentis Passionis Domini, de pretiosissimo Sanguine D. N. Iesu Christi, de Ss.mo Redemptore; b) tamquam de Tempore in omnibus Missis a dominica I Passionis usque ad feriam IV Hebdomadae sanctae, quae praefatione propria carent. 488. Prafatio de Missa chrismatis dicitur feria V in Cena Domini, in sua Missa. 489. Prafatio paschalis dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a Missa Vigiliae paschalis usque ad vigiliam Ascensionis Domini; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore, et praefatione propria carent. 490. Prafatio de Ascensione Domini dicitur: a) tamquam propria in festo Ascensionis Domini; b) tamquam de Tempore in omnibus Missis a feria VI post Ascensionem usque ad feriam VI ante vigiliam Pentecostes, quae praefatione propria carent

Rubrics generates Missalis romani
504. Expleto Canone et omnibus aliis usque ad Communionem, dicitur antiphona ad Communionem, cuius in fine, tempore paschali, additur Alleluia, nisi iam habeatur; retinetur veto Alleluia, quod aliquando invenitur in fine huius antiphonae, extra tempus paschale, praeter quam a Septuagesima ad Pascha. 505. Orationes post Communionem dicuntur eodem numero, modo et ordine ac orationes in principio Missae. 506. In Missis de feriis Quadragesimae et Passionis, excepto Triduo sacro, expleta ultima oratione post Communionem, additur Oratio super populum, quae dicitur semper sub sua conclusione, et cui praemittitur Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Haec oratio dicenda est etiam cum tres orationes post Communionem iam praecesserint. L) De conclusione Missce 507. In fine Missae dicitur Ite, missa est, cui respondetur Deo gratias. Attamen: a) in Missa vespertina in Cena Domini quam sequitur solemnis repositio Ss.mi Sacramenti, et in aliis Missis quas sequitur aliqua processio, dicitur Benedicamus D6mino, cui respondetur Deo gratias; b) infra octavam Paschatis, in Missis de Tempore, ad Ite, missa est et ad sequens Deo gratias duplex additur Alleluia; c) in Missis defunctorum dicitur Requiescant in pace, cui respondetur Amen. 508. Dicto Placeat, datur benedictio, quae omittitur tantum cum dictum est Benedicamus D6mino aut Requiescant in pace. 509. Pro ultimo Evangelio, in quavis Missa, regulariter sumitur initium Evangelii secundum Ioannem. Attamen in dominica II Passionis seu in palmis, in omnibus Missis quae non sequuntur benedictionem et processionem ramorum dicitur ultimum Evangelium proprium. 510. Ultimum Evangelium penitus omittitur: a) in Missis in quibus dictum est Benedicamus D6mino, iuxta n. 507 a\ b) in festo Nativitatis Domini, ad tertiam Missam; c) in dominica II Passionis seu in palmis, in Missa quae sequitur benedictionem et processionem ramorum; d) in Missa Vigiliae paschalis; e) in Missis defunctorum, cum sequitur absolutio super tumulum; / ) in certis Missis, quae sequuntur quasdam consecrationes, ex rubricis Pontificalis romani.

xxxv

IX - De his quae clara voce aut secreto dicenda sunt in Missa
511. In Missa lecta, dicuntur clara voce: a) verbaln n6mine Patris, etc.; psalmus Iudica me, Deus, cum sua antiphona; confessio et ea quae sequuntur usque ad Oremus inclusive; oratio-

nes vero Aufer a nobis et Oramus te, D6mine dicuntur secreto; b) antiphona ad Introitum cum suo versu et G16ria Patri necnon Kyrie, eleison; c) hymnus G16ria in excelsis; d) D6minus vobiscum, Oremus, Flectamus genua-Levate, orationes; e) lectiones, Epistola, graduate, tractus, Alleluia cum suo versu, sequentia et Evangelium; / ) symbolum; g) D6minus vobiscum, Oremus et antiphona ad Offertorium, necnon verba Orate, fratres; h) praefatio et Sanctus-Benedictus; 1) verba Nobis quoque peccat6ribus; oratio dominica cum sua praefatione; Per dmnia saecula saecul6rum et Pax Domini sit semper vobiscum; Agnus Dei, etc.; verba Ddmine, non sum dignus ante Communionem sacerdotis celebrantis; formulae ad Communionem fidelium; antiphona ad Communionem ; D6minus vobiscum et postcommuniones; necnon verba Humiliate capita vestra Deo et oratio super populum; /) Ite, missa est vel Benedicamus D6mino aut Requiescant in pace; benedictio et ultimum Evangelium. Cetera dicuntur secreto. 512. Sacerdos autem maxime curare debet ut ea quae clara voce dicenda sunt, distincte et apposite proferat, non admodum festinanter, ut advertere possit quae legit, nee nimis morose, ne audientes taedio afficiat; neque etiam voce nimis elata, si in altari secundario celebrat, ne perturbet alios, qui fortasse in eadem ecclesia tune temporis celebrant; neque tarn submissa, ut a circumstantibus audiri non possit. Quae vero secreto dicenda sunt, ita pronuntiet, ut ipsemet se audiat, et a circumstantibus non audiatur. 513. In Missa solemni, celebrans: a) dicit in cantu: Dominus vobiscum, quoties occurrit, praeter quam in versibus post confessionem; orationes; Oremus ante antiphonam ad Offertorium, Per 6mnia saecula saecul6rum cum praefatione; Per dmnia saecula saecul6rum cum Pater noster et sua praefatione; Per omnia saecula saeculorum cum Pax D6mini; b) incipit in cantu: G16ria et Credo, quando sunt dicenda; c) dicit clara voce formulas ad Communionem fidelium et verba benedictionis in fine Missae; d) dicit voce convenient! partes quibus ministri sacri respondere debent; < ? ) dicit secreto alia quae in Missa lecta dicuntur clara voce; f) omittit ea quae a ministris sacris vel a lectore proferuntur. 514. In Missis cant at is, scilicet sine ministris sacris, celebrans tenetur servare ea quae numero praecedenti dicta sunt, et insuper tenetur partes ministris sacris proprias cantu proferre. Epistola a lectore cani pot est. Quod si non cantetur a lectore, satius erit quod legatur sine cantu ab ipso celebrante, qui tamen potest Epistolam more solito cantare.

XXXVI

Rubricae generates Missalis romani
tembris, vigiliarum II et III classis extra tempus paschale, et in Missis defunctorum: ad orationes ante Epistolam, dicto D6minus vobiscum; ab expleto Sanctus usque ad Pater noster cum sua praefatione exclusive; et ad orationes post Communionem et super populum; d) quoties cantantur a ministris vel. a choro verba quae genuflexionem requirunt. 522. Item in choro omnes unum genu flectunt: a) dum celebrans recitat verba symboli Et incarnatus est etc.; b) dum dicit verba ultimi Evangelii Et Verbum caro factum est. 523. In Missa solemni celebrans, medius inter diaconum et subdiaconum, sedere potest ad latus Epistolae, iuxta altare, dum cantantur Kyrie, el&son, Gloria in excelsis, sequentia et Credo; alio tempore stat ad altare, vel genuflectit, ut supra. Haec valent quoque in Missa cantata. 524. In choro non sedent qui actu cantant, reliqui autem sedere possunt: a) quando celebrans sedet; b) dum cantantur lectiones et Epistola, graduale, tractus et Alleluia cum suo versu, et sequentia; c) ab OfTertorio usque ad incensationem chori vel, si chorus non incensatur, usque ad praefationem; d) ab expleta Communione usque ad D6minus vobiscum ante postcommunionem. Ad alia stant vel genuflectunt, ut supra.

515. Tonus solemnis, in cantu orationum, praefationis et orationis dominicae, adhibetur: a) in dominicis; b) in Missis festivis et in Missa de Officio S. Mariae in sabbato; c) in vigiliis I classis; d) feria V in Cena Domini et in Missa Vigiliae paschalis; e) per octavas; / ) in Missis votivis I, II et III classis. 516. Tonus ferialis vero adhibetur: a) in feriis; b) in vigiliis II et III classis; c) in Missis votivis IV classis; d) in Missis defunctorum.

X - De or dine genuflectendi, sedendi et standi in Missa
517. In Missa lecta, sacerdos celebrans genuflectit: a) quoties aut in Ritu servando in celebratione Missa?, aut in Ordine Missae, aut in Proprio cuiusque Missae, adnotatur ipsum genuflectere debere; b) quando Sacramentum in altari discoopertum apparet, quoties ad medium altaris accedit vel e medio discedit. 518. In Missis in cantu, sacerdos celebrans genuflectit: a) quoties ipsi genuflectendum est in Missa lecta. Sed ad verba quae ab aliis cantanda sunt, non genuflectit dum ipse ilia verba legit, sed dum aut a ministris aut a choro, iuxta rubricas, cantu proferuntur; b) ad verba autem Et incarnatus est, in symbolo, sacerdos celebrans semper genuflectit, cum haec verba recitat; cum vero cantantur, si non sedet, iterum genua flectit; si autem sedet, non genuflectit sed caput tantum profunde inclinat apertum, praeter quam in tribus Missis Nativitatis Domini et in Missa Annuntiationis B. Mariae Virg., in quibus, dum haec verba cantantur, omnes genua flectunt. 519. Ministri, in Missis in cantu, semper genuflectunt cum sacerdote celebrante, praeterquam subdiaconus tenens librum ad Evangelium, et acolythi tenentes candelabra, qui tune non genuflectunt. Et cum diaconus cantat ilia verba, ad quae est genuflectendum, ipse versus librum, celebrans et omnes alii versus altare genuflectunt. Ad Consecrationem vero ministri utrumque genu flectunt. 520. In choro, qui non sunt Praelati genua flectunt ad confessionem cum suo psalmo et ad benedictionem celebrantis in hue Missae. Praelati autem et Canonici, ad benedictionem, caput profunde inclinant. 521. Insuper omnes, etiam Praelati, in choro genua flectunt: a) ad Consecrationem; b) ad Communionem fidelium; c) in Missis feriarum Adventus, Quadragesimae et Passionis, Quatuor Temporum mensis sep-

XI - De praeparatione altaris ad Missam
525. Altare, in quo sacrosanctum Missae Sacrificium celebrandum est, debet esse totum lapideum, rite consecratum; vel saltern habere debet tabulam lapideam, seu petram sacram, item rite consecratam, quae tarn ampla sit ut hostiam et maiorem pattern calicis capiat; aut etiam, ex Indulto Apostolico, antimensium, rite benedictum. 526. Altare cooperiatur tribus tobaleis, rite benedictis, quarum una ita oblonga sit ut, ad latera, usque ad terram pertingat. 527. Super altare adsit in medio Crux satis magna cum Cruciflxo, et candelabra quae iuxta qualitatem Missae requiruntur, cum candelis accensis, hinc et inde in utroque eius latere. Ponantur insuper sic dictae « tabellae secretarum », sed pro tempore Missae tantum; et, ad latus Epistolae, cussinus, seu legile, Missali supponendum. 528. Ad latus Epistolae, super mensa ad hoc praeparata, parentur ampullae vini et aquae cum pelvicula et manutergio, necnon parva campanula, et patina pro fidelium Communione. 529. Super altare nihil omnino ponatur, quod ad Missae sacrificium vel ipsius altaris ornatum non pertineat. 530. Usus accendendi cereum, prope altare, a Consecratione ad Communionem, ubi viget, servetur.

ORDO INCENSANDI OBLATA
IUXTA RUBRICAS MISSALIS ROMANI (Ritus servandus in celebratione Missae, VII, 10)

In modum crucis

n

i

BEN

EDICT UM

AD T E, DOM M

i INCENSUM 3 A TE 5 ASCENDAT

2 ISTUD 4 BENEDICTUM 6 AD TE, DOMINE

ORDO INCENSANDI OBLATA
IUXTA RUBRICAS MISSALIS ROMANI (Ritus servandus in celebratione Missse, VII, 10)

In modum circuli

7 ET DESCENDAT SUPER NOS 8 MISERICORDIA 9 TUA

ORDO INCENSATIONIS ALTARIS
IUXTA RUBRICAS MISSALIS ROMANI
(Ritus servandus in celebratione Missae, IV, 4, 5 et VII, 10)

/

M8

^ . 1 7

V . 1 6

8S

9S

10S

\

5\ nnnnnnnnnnnnnn

I

25/

,<]

27/

28/

29/

Si in altari non adsunt reliquiae seu imagine* Sanctorum, omittitur earum incensatio, quae indicatur sub nn. 4, 5, 6, 7 (Ritus servandus, IV, 5) et statim, incensata cruce (nn. 1, 1, 3), proceditur ad incensandum altare per ordinem nn. 8, 9, etc. ad 29.

ORDO INCENSATIONIS ALTARIS
QUOD COMMODE CIRCUIRI POTEST

11

10

9

8

7

6

14 15 16

1 2

3

DDnDDDDDDDDDnn
17* 18* 19* J k 20* 21* 22*

/ / / m/ / /

Prsemissa crucis (et reliquiarum seu imaginum) incensatione, fiunt 22 ductus, quorum nn. 1-3 et 14-16 supra mensam altaris, nn. autem 4-13 et 17-22 infra et ex latere.

DE ANNO ET EIUS PARTIBUS
A nnus menses habet duodecim, hebdomadas ZX duas et quinquaginta, et diem unum: dies X JL veto trecentos sexaginta quinque, et fere sex horas; tanto enim temporis intervallo sol zodiacum perlustrat. Quater autem sex horae singulis quaternis annis diem constituunt: hinc annus ille intercalaris, bissextus vel bissextilis dicitur.

Quatuor Tempora
Tempora celebrantur quarta et sexta Quatuor feria ac sabbato post tertiam dominicam Adventus, post primam dominicam Quadragesimae, post dominicam Pentecostes, post dominicam tertiam septembris.

De anni correctione, eiusque necessitate, ac calendario gregoriano
dictum est, annum continere trecentos et Quod sexaginta quinque dies, et fere sex horas, intellegendum est sex horas non esse integras, cum ad earum complementum aliqua minuta deficiant. Ex quorum minutorum neglectu progressum est, ac si annus ultra dies 365 contineret integras sex horas: et factum est, ut minuta, qua? ultra debitam quantitatem annis singulis tribuebantur, tractu temporis ita excreverint, ut invicem iuncta constituerint dies decem: qui causam dederunt ut aequinoctium vernum sedem suam mutaverit. Cui malo occurrens Gregorius XIII non solum aequinoctium vernum restituit in pristinam sedem, a qua iam a Concilio Nicaeno, decem circiter diebus in anno correctionis 1582 praecedendo recesserat, quod a Concilio ad XII kalendas aprilis fuerat constitutum, et XIV lunam paschalem suo in loco reposuit; sed viam quoque tradidit et rationem, qua caveretur ut in posterum et aequinoctium vernum, et XIV luna paschalis a propriis sedibus numquam removerentur. Ut enim aequinoctium vernum ad XII kalendas aprilis restitueretur, statuit ut dicti decem dies in mense octobri ipsius anni 1582 eximerentur; ut post quartam diem octobris sancto Francisco sacram, sequens dies non esset quinta, sed decima quinta octobris. Et ita error, qui in praeteritum tot annorum circulis irrepserat, in momento temporis fuit correctus. Ut autem in posterum idem error vitaretur, ne a XII kalendas aprilis aequinoctium vernum recederet, statuit idem Gregorius, bissextum quarto quoque anno (ut mos est) continuari debere, praeterquam in centesimis annis: qui quamvis bissextiles, antea semper fuerint, qualem etiam esse voluit annum 1600 anno correctionis proximum, post eum tamen, qui deinceps consequentur, centesimi non omnes bissextiles essent, sed in quadringentis quibusque annis primi quique tres centesimi sine bissexto transigerentur; quartus vero quisque centesimus esset bissextilis, ita ut anni 1700, 1800, 1900 bissextiles non sint, anno vero 2000 more consueto dies bissextus intercaletur, februario dies 29 continente; idemque ordo intermittendi intercalandique bissextum diem in quadringentis quibusque annis perpetuo conservaretur.

De nuptiarum celebratione

M

atrimonium quolibet anni tempore contrahi potest. - 2. Solemnis tantum nuptiarum benedictio vetatur a dominica I Adventus usque ad diem Nativitatis Domini inclusive, et a feria IV cinerum usque ad dominicam Paschatis inclusive. - 3. Ordinarii tamen locorum possunt, sal vis legibus liturgicis, etiam praedictis temporibus, earn permittere ex iusta causa, monitis sponsis, ut a nimia pompa abstineant.

De cyclo decennovennali aurei numeri
decennovennalis aurei numeri est revolutio numeri 19 annorum ab 1 usque ad 19, qua revolutione peracta, iterum ad unitatem reditur. Verbi gratia: Anno 1577 numerus cycli decennovennalis, qui dicitur aureus, est 1; anno sequenti 1578 est 2; et ita deinceps in sequentibus annis, uno semper amplius, usque ad 19, qui aureus numerus cadet in annum 1595, post quern iterum ad unitatem redeundum est, ita ut anno 1596 aureus numerus sit rursus 1, et anno 1597 sit 2, etc. Igitur ut aureus numerus quolibet anno proposito inveniatur, composita est sequens tabella aureorum numerorum, cuius usus incipit ab anno correctionis 1582 inclusive, duratque in perpetuum. Ex ea enim aureus numerus cuiuslibet anni post annum 1582 reperietur hoc modo: 7 16 8 17 9 18
IO Ix I2

*3 3 4

J

19

1

2

4 5

Anno 1582 tribuatur primus numerus tabellae, qui est 6, secundus autem qui est 7, sequenti anno 1583, et ita deinceps in infinitum, donee ad annum, cuius aureum numerum quaeris, perveniatur, redeundo ad principium tabellae quotiescumque earn percurreris. Nam numerus in quern annus propositus cadit, dabit aureum numerum quaesitum.

Modus brevis cognoscendi aureum numerum cuiusque anni
umero anni de quo quaeris, adde unicam unitaN tem 1. Exempli gratia: 1833 adde 1; summam inde conflatam divide per 19; quod superest, erit aureus numerus ipsius anni; si nihil superest, erit aureus numerus 19.

De anno et eius partibus De epactis et noviluniis

E

pacta nihil aliud est, quam numerus dierum quibus annus Solaris communis dierum 365 annum communem lunarem dierum 354 superat: ita ut epacta primi anni sit 11, cum hoc numero annus Solaris communis lunarem annum communem excedat; atque adeo sequenti anno novilunia contingant 11 diebus prius quam anno primo. Ex quo fit epactam secundi anni esse 22, cum eo anno rursum annus Solaris lunarem annum superet 11 diebus, qui additi ad 11 dies primi anni efficiunt 22: ac proinde, finito hoc anno, novilunia contingere 22 diebus prius quam primo anno: epactam autem tertii anni esse 3, quia si rursus 11 dies ad 22 adiciantur, efficietur numerus 33; a quo si reiciantur 30 dies, qui unam lunationem embolismalem constituunt, relinquentur 3, atque ita deinceps. Progrediuntur enim epactae omnes per continuum augmentum 11 dierum, abiectis tamen 30, quando reici possunt. Solum quando perventum erit ad ultimam epactam aureo numero 19 respondentem, quae est 29, adduntur 12, ut abiectis 30, ex composito numero 41, habeatur rursus epacta 11, ut in principio. Quod ideo fit, ut ultima lunatio embolismica, currente aureo numero 19, sit tantum 29 dierum. Si enim 30 dies contineret, ut aliae sex lunationes embolismicae, non redirent novilunia post 19 annos solares ad eosdem dies, sed versus calcem mensium prolaberentur, contingerentque uno die tardius quam ante 19 annos. De qua re plura invenies in libro novae rationis restituendi calendarii romani. Sunt autem novemdecim epactae, quot et aurei numeri, respondebantque ipsis aureis numeris ante calendarii correctionem eo modo, quo in hac tabella dispositae sunt.

rum 11, addunturque semper 12 illi epactae, quae respondet aureo numero 19, ut habeatur sequens epacta respondens aureo numero 1, ob rationem paulo ante dictam. Id quod sequens tabella perspicuum faciet, quae continet aureos numeros, et epactas inter se respondentes ab anno correctionis 1582, post detractionem decem dierum, usque ad annum 1700 exclusive. Quamvis autem vulgares epactae mutentur in martio, re ipsa tamen in principio anni mutandae sunt, una cum aureo numero, in cuius locum hae nostrae epactae succedunt.

Tabella epactarum
respondentium aureis numeris ab idibus octobris anni correctionis 1582 (detractis prius decem diebus) inclusive, usque ad annum 1700 exclusive aur,. num . epactae
15
V

6
XXVI

7
VII

8 9 xvni xxix
19
XIX 1 1

10

11

X XXI 2 XII

12 13 1 1 xin 3
XXIII

14

xxrv 4
IV

16
XVI

17
XXVII

18
VIII

5
XV

Tabella epactarum
respondentium aureis numeris ante calendarii correctionem aur. n u m . 1 2 3 4 5 6 7 epactae xi XXII m xiv xxv vi XVII 10
XX

89 xxvm ix 18 19
XXIX

11 12
I XII

13
XXHl

14 15
IV XV

16
XXVI

17
VII

XV11I

Quia vero cyclus decennovennalis aurei numeri imperfectus est, cum novilunia post 19 annos solares non praecise ad eadem loca redeant, ut dictum est, imperfectus etiam erit hie cyclus 19 epactarum. Quam ob rem ita emendatus est, ut in posterum loco aurei numeri, et dictarum 19 epactarum, utamur 30 numeris epactalibus ab 1 usque ad 30 ordine progredientibus, quamvis ultima epacta, sive quae ordine est trigesima, notata numero non sit, sed signo hoc *, propterea quod nulla epacta esse possit 30. Variis autem temporibus ex his 30 epactis respondent decem et novem aureis numeris variae decem et novem epactae, prout Solaris anni ac lunaris aequatio exposcit; quae quidem decem et novem epactae progrediuntur, ut olim per eundem nume-

Itaque si epacta quocumque anno proposito invenienda sit, quaerendus est aureus numerus illius anni in superiori ordine illius tabellae, quae illi tempori, in quo propositus annus continetur, congruit. Mox enim sub aureo numero in inferiori ordine tabellae reperietur epacta anni propositi, vel certe hoc signum *. Ubi ergo ilia epacta vel signum * in calendario inventum fuerit, eo die novilunium net. Invenietur autem aureus numerus vel ex antecedente canone, vel ex tabella epactarum proposito tempori congruente, tribuendo primum aureum numerum illius tabellae illi anno, a quo usus tabellae incipit, et secundum aureum numerum sequenti anno, etc. Eodem modo reperietur epacta sine aureo numero, si prima epacta tabellae tribuatur illi anno, a quo eius usus incipit, et secunda epacta sequenti anno, etc. E x e m p l u m : Anno correctionis 1582 aureus numerus est 6, nempe primus primae tabellae, cuius usus incipit ab idibus octobris dicti anni 1582, detractis prius decem diebus. Erit ergo tune epacta xxvi, quae sub aureo numero 6 collocatur, fietque novilunium die 27 octobris, et 26 novembris, et 25 decembris. Item anno 1583 iam correcto aureus numerus est 7, cui in eadem tabella supposita est epacta vii, quae toto eo.anno in calendario novilunia, indicabit: ut in ianuario die 24, in februario die 22, in martio die 24, etc.

Alia tabella epactarum
respondentium aureis numeris ab anno 1700 inclusive usque ad annum 1900 exclusive
aur. n u m . 10 11 12 13
epactae ix xx 1 xn

14
xxm

15 16

17

18

iv xv xxvi vn 9 xxvm

3
XXII

6
XXV

De anno et eius partibus Alia tabella epactarum
respondentium aureis numeris ab anno 1900 inclusive, usque ad annum 2200 exclusive aur. n u m . 1 2 3 4 5 6 7 8 epactae xxix x xxi n xm xxiv v xvi 11
xix

xxxix

9 10 XXVH vm 18
vi

12
*

13
xi

14
XXII

15
in

16
xiv

17
25

19
XVII

Ad tollendam dubitationem de usu huius novas tabellae epactarum, ostendemus rem exemplis. Anno 1901 tribuatur epacta x, quae sub aureo numero 2 collocatur; fietque novilunium 21 ianuarii, 19 februarii, 21 martii. Item anno 1902 tribuatur epacta xxi sub aureo numero 3 collocata, quae toto eo anno in calendario novilunia monstrabit; ut in ianuario die 10, in februario die 8, in martio die 10. Et sic deinceps per ordinem annis progredientibus, redeundo ad principium tabellae quotiescumque earn percurreris. Rursus anno 1911, epacta non signatur numero, sed hoc signo *, quod collocatur sub aureo numero 12, et in calendario toto eo anno novilunia indicabit, nimirum in ianuario die 1 et 31, in martio (nam in februario nullum tune novilunium, c u m in eo signum hoc * non reperiatur) die 1 et 31, in aprili die 29, etc. Postremo: anno 1916 aureus numerus est 17, sub quo in ordine epactarum quartae tabellae, quae proposito anno congruit, reperitur epacta 25 non antiquo numero, ut aliae epactae, sed vulgari numero scripta. Ubicumque ergo anno 1916 in calendario epacta 25 vulgari numero scripta reperitur, ibi novilunium fit, ut in ianuario die 6, in februario die 4, in martio die 6, in aprili die 4, etc. Quotiescumque enim epacta 25 respondet aureis numeris maioribus quam 11, quales sunt posteriores octo a 12 usque ad 19, sumenda est in calendario epacta 25 vulgari numero scripta; quando vero eadem epacta respondet minoribus numeris quam 12, quales sunt priores undecim ab 1 ad 11 inclusive, accipienda est in calendario epacta xxv antiquo numero scripta: atque hoc solum contingit in epacta 25, in aliis numq u a m ; quod ideo fit, ut anni lunares solaribus annis perfectius respondeant. Ob quam etiam causam in sex locis calendarii duae epactae, scilicet xxv et xxiv, sunt adscriptae.

litterae A g tertiae cellulae, et sic deinceps aliis annis ordine aliae cellulae tribuantur, donee ad annum propositum perventum sit, redeundo ad principium tabellae, quotiescumque earn percurreris. Nam cellula, in quam annus propositus cadit, dummodo minor sit quam annus 1700, dabit litteram dominicalem propositi anni. Quae si unica occurrerit, annus erit communis; si vero duplex, bissextilis; et tune superior littera dominicam diem ostendet in calendario a principio anni usque ad festum sancti Matthias Apostoli, inferior autem ab hoc festo usque ad finem anni. Exempli gratia: Sit invenienda littera dominicalis anno 1587. Numera ab anno 1582, quern tribue primae litterae c, usque ad annum 1587, tribuendo singulis cellulis singulos annos (computando geminas litteras quascumque, superiorem et inferiorem, pro una cellula), cadetque annus 1587 in litteram d, quae sextum locum in tabella occupat. Est ergo toto eo anno littera dominicalis d, annusque communis est, cum littera simplex occurrat. Rursus sit investiganda littera dominicalis anni 1616. Numera ab anno 1582, ut dictum est, usque ad annum 1616, redeundo ad principium tabellae, postquam earn percurreris, perveniesque ad duas hasce litteras c b, septimo loco positas. Est ergo annus ille bissextilis, cum duplex littera occurrat, superiorque littera c dominicam diem indicabit a principio anni illius usque ad festum sancti Matthiae, inferior autem b in reliqua parte anni.

Alia tabella litterarum dominicalium
ab anno 1901 inclusive, usque ad annum 2100 exclusive
e

d

c b f

A e

g d c

f b

e d

c

b

A g
f d c

e b

d A

b A

g

A g

g

Tabella litterarum dominicalium
ab idibus octobris anni corrections 1582 (detractis prius decem diebus) usque ad annum 1700 exclusive
c b e A g d f c e b A d g c b f A e g d c f b e d A c g

b |A f d e

Usus autem huius tabellae hie est: Anno 1901 tribuatur littera f primae cellulae, et sequenti anno 1902 littera e, et sic deinceps ceteris annis ordine aliae cellulae tribuantur, donee ad annum propositum perventum sit, redeundo ad principium tabellae, quotiescumque earn percurreris; nam cellula, in quam annus propositus cadit, dabit litteram dominicalem propositi anni; quae si unica occurrerit, annus erit communis: si vero duplex, bissextilis: et tune superior littera dominicam diem ostendet in calendario a principio anni usque ad festum sancti Matthiae Apostoli, inferior autem ab hoc festo usque ad finem anni.

g f

De indictione
Tndictio est revolution annorum,ab 1 usque ad 15, A. qua revolutione peracta, iterum reditur ad unitatem, initiumque sumit quilibet annus huius cycli a ianuario in Bullis pontificiis. Et quoniam indictionum frequens usus est in diplomatibus et scrip-

Usus huius tabellae hie est: Anno correctionis 1582 post idus octobris (detractis prius decem diebus) tribuatur littera c primae cellulae, et sequenti anno 1583 littera b secundae, et anno 1584 demur

De anno et eius partibus
turis publicis, facile annum indictionis currentem quolibet anno proposito inveniemus ex sequenti tabella, cuius usus perpetuus est: initium tamen sumit ab anno correctionis 1582. bulae accipiatur epacta currens, et in linea litterarum dominicalium sumatur littera dominicalis currens, infra tamen epactam currentem; ita ut si littera dominicalis currens reperiatur e regione epactae currentis, assumenda sit eadem littera dominicalis proxime inferior. Nam e regione huius litterae dominicalis omnia festa mobilia continentur. Exemplum: Anno 1606, epacta est xxi et littera dominicalis A. Si igitur in tabula antiqua sumatur littera dominicalis A, quae primo infra epactam xxi occurrit, reperietur e regione huius litterae dominica Septuagesimae die 22 ianuarii, dies cinerum 8 februarii, Pascha 26 martii, Ascensio Domini 4 maii, Pentecostes 14 maii, et festum Corporis Christi 25 maii. Dominicae autem inter Pentecosten et Adventum eo anno erunt 28, et Adventus celebrabitur die 3 decembris; et sic de ceteris. Item anno 1605, epacta est x, et littera dominicalis b, quae in tabula reperitur e regione epactae x. Quare sumenda est alia littera b, quae proxime infra epactam invenitur, e regione cuius invenies Septuagesimam die 6 februarii, diem cinerum 23 februarii, Pascha 10 aprilis, etc. Notandum autem est, quod quemadmodum in anno communi, cadente littera dominicali e regione epactae in tabula antiqua, sumitur eadem littera proxima infra epactam, ut diximus; ita quoque in anno bissextili, si alterutra duarum litterarum dominicalium tune currentium e regione epactae reperiatur, assumendae sunt aliae duae similes litterae proxime inferiores, ut festa mobilia inveniantur. Ex tabula vero paschali nova ita eadem festa mobilia reperientur: In cellula litterae dominicalis currentis quaeratur epacta currens. Nam e directo omnia festa mobilia deprehendentur. Ut anno 1609 in cellula litterae dominicalis d, tune currentis, e regione epactae xxiv, quae eodem anno currit, habetur Septuagesima die 15 februarii, dies cinerum 4 martii, Pascha 19 aprilis, etc. Sed sive antiqua, sive nova tabula paschali utamur, invenienda.sunt omnia festa mobilia in annis bissextilibus per litteram dominicalem posteriorem, quae nimirum currit post festum sancti Matthiae Apostoli, ne scilicet ambigamus, utra duarum litterarum pro hoc aut illo festo indagando accipienda sit; ita tamen, ut Septuagesimae et diei cinerum inventae in ianuario aut februario addatur unus dies. Quod ideo fit, quia ante diem sancti Matthiae currit prior littera dominicalis, quae in calendario posteriorem semper sequitur; post festum autem sancti Matthiae, in februario, licet posterior littera currat, additur tamen tune dies intercalaris, ita ut dies 24 februarii dicatur 25, et dies 25 dicatur 26, etc. Quod si dies cinerum cadat in martium, nihil addendum est, quia tune et littera posterior currit, et dies mensis propriis numeris respondent, cum dies intercalaris februario sit additus. Immo nisi per posteriorem litteram investigarentur, non inveniietur recte Septuagesima in anno bissextili currente epacta xxiv vel xxv, et littera dominicali d c, ut in secundo ac tertio exemplo perspicuum net pro annis 4088 et 3784. Exempli gratia: Anno 2096 bissextili epacta erit v et litterae dominicales A g. Si igitur per

ab anno correction)s 1582
IO 2 II 12

Tabella indictionis
13

3

4

5

6

14 7

15 8

1
S

Nam si anno 1582 tribuas primum numerum, qui est 10, et sequenti anno 1583 secundum numerum, qui est 11, et sic deinceps usque ad annum propositum, redeundo ad principium tabellae, quotiescumque earn percurreris, cadet annus propositus in indictionem qua? quaaritur.

De festis mobilibus

Q

uoniam ex decreto sacri Concilii Nicaeni Pascha, ex quo reliqua festa mobilia pendent, celebrari debet die dominico, qui proxime succedit xiv lunae primi mensis (is vero apud Hebraeos vocatur primus mensis, cuius xiv luna vel cadit in diem verni aequinoctii, quod die 21 mensis martii contingit, vel propius ipsum sequitur), efficitur, ut si epacta cuiusvis anni inveniatur, et ab ea in calendario notata inter diem octavum martii inclusive, et quintum aprilis inclusive (huius enim epactae xiv luna cadit vel in diem aequinoctii verni, id est, in diem 21 martii, vel eum propius sequitur) numerentur inclusive deorsum versus dies quatuordecim; proximus dies dominicus diem hunc xiv sequens (ne cum Iudaeis conveniamus, si forte dies xiv lunae caderet in diem dominicum) sit dies Paschae. Exemplum: Anno 1605, epacta est x et littera dominicalis b. Et quoniam invenimus epactam x inter diem 8 martii et 5 aprilis inclusive positam esse e regione diei 21 martii, a quo inclusive, si deorsum versus numerentur 14 dies, inveniemus xiv lunam die 3 aprilis, qua? est dominica, cum e regione illius sit littera dominicalis b. Ne igitur cum Iudaeis conveniamus, qui Pascha celebrant die xiv lunae, sumenda est littera dominicalis b, quae sequitur xiv lunam, nempe ea quae e regione diei 10 aprilis collocatur: atque eo anno Pascha celebrandum erit die 10 aprilis. Item anno 1604, epacta est xxix et duplex littera dominicalis d c, cum annus ille sit bissextilis. Si igitur ab epacta xxix, quae e regione diei 1 aprilis ponitur inter diem 8 martii et 5 aprilis inclusive, numerentur dies 14, cadet xiv luna in diem 14 aprilis. Et quia tune currit posterior littera dominicalis, nempe c, quae post diem 14 aprilis, id est, post xiv lunam collocata est e regione diei 18 aprilis, celebrabitur eo anno Pascha die 18 aprilis. Ceterum ut facilius omnia festa mobilia inveniantur, composite sunt duae sequentes tabulae paschales, una antiqua, et nova altera. Ex antiqua ita festa mobilia reperientur: In latere sinistro ta-

De anno et eius partibus
posteriorem litteram, quae est g, festa mobilia investigentur, reperietur Septuagesima die n februarii, et dies cinerum 28 februarii. Si autem addatur unus dies, cadet Septuagesima in diem 12 februarii, quae est dominica, et dies cinerum in diem 29 februarii, quae est feria iv; Pascha autem et reliqua festa in eos dies cadent qui in tabula expressi sunt. Item anno 4088 bissextili, epacta erit xxiv, et litterae dominicales d c. Si igitur per litteram c, quae posterior est, inquirantur festa mobilia, invenietur Septuagesima die 21 februarii, et si addatur unus dies, cadet in diem 22 februarii, quae est dominica. Dies autem cinerum cadet in diem 10 martii: quare nihil additur, etc. Rursus anno 3784 bissextili, epacta erit xxv et litterae dominicales d c. Ergo iterum per posteriorem c reperietur Septuagesima die 21 februarii, hoc est, addita 1 die, 22. Quod si per priorem litteram d in utroque horum duorum annorum agendum esset, nihil efficeretur, cum infra epactas xxiv et xxv littera d indicet Septuagesimam die 15 februarii, quod falsum esset, cum eo anno posterior littera c Pascha offerat die 25 aprilis, ac proinde Septuagesima die 22 februarii celebranda sit, ut liquido constat, si a die Paschae dominicae retro numerentur usque ad Septuagesimam. In priori porro tabula paschali antiqua reformata, epactis ad sinistram praeposuimus aureos numeros eodem ordine quo ante emendationem calen-

XLI

darii collocari solebant, ut ex iis festa mobilia invenirentur. Hoc autem idcirco a nobis factum est, ut Pascha ceteraque festa mobilia a Concilio Nicaeno usque ad annum 1582 quilibet indagare possit. Eodem autem prorsus artificio ex aureis numeris ita distributis festa mobilia eruuntur, quo ex epactis. Sit enim explorandum, exempli causa, quando festa haec celebrata fuerint anno 1450. Quoniam eo anno aureus numerus fuit 7, et littera dominicalis d, si aureus numerus 7 in sinistro latere accipiatur, et prima littera d infra eum occurrens, reperietur e regione huius litterae d, Septuagesima die 1 februarii, dies cinerum 18 februarii, Pascha die 5 aprilis, etc. Adventus Domini celebratur semper die dominico, qui propinquior est festo sancti Andreas Apostoli, nempe a die 27 novembris inclusive usque ad diem 3 decembris inclusive; ita ut littera dominicalis currens, quae reperitur in calendario a die 27 novembris usque ad diem 3 decembris, indicet dominicam Adventus. Ut, verbi gratia, si littera dominicalis est g, dominica Adventus cadet in diem 2 decembris, quia ibi est littera g in calendario, etc. Ad finem tandem tabellarum paschalium apposita est tabula temporaria multorum annorum, e regione quorum omnia festa mobilia inveniuntur; quae quidem tabula, ex tabulis paschalibus excerpta est, ex quibus infinitae aliae erui possunt pro quibuscumque annis.

TABELLA TEMPORARIA
FESTORUM MOBILIUM
Anno Domini i960 1961 1962 1963 1964 I96J 1966 1967 1968 1969 1970 1971 1972 1973 1974 1975 1976 1977 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984 I98j 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 »994 »995 1996 '997 1998 1999 2000 2001 2002 Litter* domin.
Aureus Epact. Septuage-

Diei cinerum 2 IJ 7 27 12 3 23 8 28 19 11 24 16 7 27 12 3 23 8 28 20 4 24 16 mart. febr. mart. febr. febr. mart. febr. febr. febr. febr. febr. febr. febr. mart. febr. febr. mart. febr. febr. febr. febr. mart. febr. febr.

Pascha

Aicensio

P.n«co.,e.

Corpus Chriati

Indictlonea

Domin. pott Pentec.

Dominica prima Adventua

c b
A

4 6 7 8 9
10 11 12 13 14 ij 16 17 18 19 1 2

f
e d
c b A gf e d c

s

11 XUI XXIV V XVI XXVII VIII XIX * XI XXII III XIV >5 VI XVII XXIX X XXI II

14 29 18 10 26 14 6 22 11 2 2j 7 30 18 10 26 IJ 6 22 11

febr. ian. febr. febr. ian. febr. febr. ian. febr. febr. tan. febr. ian. febr. febr. ian. febr. febr. ian. febr.

17 2 22 14 29 18 10 26 14 6 29 11 2 22 14 30

apr. apr. apr. apr. matt. apr. apr. matt. apr. apr. mart. apr. apr. apr. apr. matt.

26 maii 11 maii

j iunii
21 man

16 iunii
1 iunii 21 iunii 13 iunii 28 17 9 25 13 5 28 10 maii iunii iunii man iunii iunii maii iunii

13
1

24
2 2

4

31 maii 23 maii 7 maii 27 maii 19 maii 4 maii 23 maii IJ maii 7 maii 20 maii 11 maii 31 maii 23 maii 8 maii 27 maii 19 maii 4 maii 24 maii 15 maii 28 maii
20 maii 12 maii

10 iunii 2 iunii 17 maii 6 iunii 29 maii 14 maii 2 iunii
2j maii

IJ I 2

7 4 2 5
2

27 nov. 3 dec. 2 dec. 1 dec. 29 nov. 28 nov. 27 nov. 3 dec. idee. 30 nov. 29 nov. 28 nov. 3 dec. 2 dec.

7 5

3 4 J 6 7 8 9
10 11 12 13 14 ij 2

2

28
2 2

5

26

17 maii 30 maii 21 maii
10 iunii

7 2 S 7 4 5 2 7
2 2 2

bA

1 iunii
21 iunii

f e
d c
b A g

2 iunii 18 maii 6 iunii 29 maii 14 maii 3 iunii 25 maii 7 iunii 30 maii
22 maii 10 iunii

13 iunii 29 maii 17 iunii 9 iunii 25 maii 14 iunii j iunii
18 iunii 10 iunii

1 dec. 30 nov. 28 27 3 2

3 4

18 apr. 10 apr. 26 matt. IJ apr.

24
2 2

S J

28

nov. nov. dec. dec.

f e
d c b Ag f e d

6 7 8 9
10 11 12

5

XUI XXIV V XVI

3 febr.
IJ febr. 7 febr. 30 ian. 19 3 26 IJ 31 22 11 27 16 7 30 12 4 26 8 31 febr. febr. ian. febr. ian. ian. febr. ian. febr. febr. ian. febr. febr. ian. febr. ian.

6 apr.
19 apr. 11 apr. 3 apr. 22 7 30 19 apr. apr. mart. apr.

3
4 J 6 7 8 9
10 11 12 13 14

26
24
2

30 nov. 29 nov.

5

2 iunii 21 iunii 6 iunii 29 maii 18 iunii 2 iunii 25 maii 14 iunii 30 maii 18 iunii
10 iunii

26

28 nov. 27 nov. 2 dec. idee. 30 nov. 29 nov. 27 nov. 3 dec.
2 dec.

XXVII

vm
XIX * XI XXII III XIV

7 matt. 20 febr. 12 febr. 4 mart. 17 8 28 13 4 24 16 1 21 12 2j 17 febr. febr. febr. febr. mart. febr. febr. matt. febr. febr. febr. febr.

31 maii 16 maii 8 maii 28 maii 12 maii 4 maii 24 maii 9 maii 28 maii
20 maii

26 maii 18 maii 7 iunii 22 maii 14 maii 3 iunii 19 maii 7 iunii 30 maii
22 maii

26
2

2

7

4

c b
A g
f

13 15 16

3 apr.
26 matt. I J apr. 31 matt. 19 11 3 16 apr. apr. apr. apr.

26
28
2

S 2 7
24 2J 26

idee. 29 nov. 28 nov. 27 nov. 3 dec. idee. 30 nov. 29 nov. 28 nov. 3 dec. 2 dec. idee. 30 nov. 28 nov. 27 nov. 3 dec. a dec.
30 nov. >9iiov. 28 nov. 27 nov.

e d
c b

17 18 19 1

»5 VI

A g f
e d

xvu
X XXI

XXIX

12 maii 25 maii 16 maii 8 maii 21 maii 13 maii 1 iunii 24 maii 9 maii 29 maii 20 maii jmaii

4 iunii 26 maii
18 maii

2 iunii IJ iunii 6 iunii 29 maii 11 iunii 3 iunii 22 iunii 14 iunii 30 maii 19 iunii 10 iunii 26 maii IJ iunii 7 iunii 22 maii
11 iunii

15 1 2

3 4 J 6 7 8 9
10 11

*5
16
2

2

c bA

3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13

u

7 apr. 30 mart. 12 apr.

7

XUI

4 apr.
23 apr. 31 matt. 20 apr. 11 27 16 8 23 12 4 24 apr. matt. apr. apr. matt. apr. apr. apr.

31 maii 23 maii 11 iunii 31 maii 19 maii 8 iunii 30 maii IJ maii 4 iunii 27 maii 11 maii 31 maii 23 maii 12 iunii

26 *4 2 5
27 24 aj 27 aj

aooj
2004 200J 2006 3007 aoo8 3009 2010 2011

f e
d c
b A 8

XXIV V XVI

xxvn

20 febr. 11 febr. 27 ian. 16 febr.

8 man.
28 febr. 13 febr. j mart. aj 9 1 21 febr. febr. man. febr.

IJ

apr.

vm
XIX * XI

8 febr.
S3 ian. 12 febr.

12 13 14

2j maii

4 febr.
20 8 31 20 ian. febr. ian. febr.

17 mail 1 maii ai maii 13 maii a iunii

15
1 2

26

f e
d c b

14 15 16 17

xxn m
XIV ,5

6 febr.
2j febr. 17 febr. 9 matt.

a*
2J 26 2

3i»nU 33iunii

3 4

3

II

"8.3

E

I I

4

;5

4'

i

!4 !

g S1?

l^VXl I-~00 OV

O M

"8 <^\o r~

m * i^^o rj-

. »

mTf"^

vor-ooo\o

> O

M

I <„ «•<

JJOXIU^,

tHKlXUT!

i

U <M 6B< JO O

u 1

If 15
3 R ' S JTS1 ! s fria3" s R-* ff'31

•«•«•«•«•

"

"

"

"

'

:

3 : 3 :S :S :S g a .2.2.2

! : 3 : 3 :S :H :S | a a .2.2.2

.X

.w4

..H

'

- ^

.«<

- ^

i

. ^

• »*

***

—M

j

.-^

*^

.-«

- ^

'

—4

.^

-^

-W

Hill : Hill : lUU ! lUU ! 11111

IIIII

111:1:1! m i l ] m i l : inn m i l • Hill
; run • mil i-Illl m Illl
mil i iiiii
! :a:a:a:=:;

ill 1 1 ; inn

i§•§•§•§•
NON move mo i 3-

"8 " *"" B S"

.2 .2 £ <S JJ

.2 .2 JJ

JJ

JJ

.2 .2 JJ JJ J!

. .2 .2 £ -2 «2

»r«:

^N ^ a

— o «*

*

8 ?

8 ?^^5

II

CALENDARIUM
Cyclus epactarum
Q

i
Q

MENSIS

IANUARIUS
*

A

Kal.
IV III

1

OCTAVA NATIVITATIS DOMINI, I classis.

XXIX XXVIII XXVII XXVI 25 XXV XXIV XXIII XXII
XXI XX XIX

b
c

2

XVIII XVII
XVI
XV XIV

d e f g A b c d e f g A b c d e f g A b c d
e

Prid. Non.
VIII
VII VI V IV III

3 4 6 7 8 9
10 11 12

Commemoratio S. Telesphori Papa et Mart., Comm. IN EPIPHANIA DOMINI, I classis.

Commemoratio S. Hygini Papa et Mart., Comm. In Commemoratione Baptismatis D. N. I. C , II classis. S. Hilarii Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Felicis Presb. et Mart. S. Pauli primi Eremitae, Conf., Ill classis. Commemoratio S. Mauri Abb. S. Marcelli I Papae et Mart., Ill classis. S. Antonii Abb., Ill classis. Commemoratio S. Prisca Virg. et Mart., Comm. Commemoratio Ss. Marii, Martha, Audifacis et Abachum Mm., Comm. Commemoratio S. Canuti Regis, Mart. Ss. Fabiani Papae et Sebastiani Mm., Ill classis. S. Agnetis Virg. et Mart., Ill classis. Ss. Vincentii et Anastasii Mm., Ill classis. S. Raymundi de Penafort Conf., Ill classis. Commemoratio S. Emerentiana Virg. et Mart. S. Timothei Ep. et Mart., Ill classis. In Conversione S. Pauli Ap., Ill classis. Commemoratio S. Petri Ap. S. Polycarpi Ep. et Mart., Ill classis. S. Ioannis Chrysostomi Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Petri Nolasci Conf., Ill classis. Commemoratio S. Agnetis Virg. et Mart, secundo. S. Francisci Salesii Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Martinae Virg. et Mart., Ill classis. S. Ioannis Bosco Conf., Ill classis. Dominica inter octavam Nativitatis Domini et Epiphaniam, vel, ea deficiente, die 2 ianuarii: Sanctissimi Nominis Iesu, II classis. Dominica I post Epiphaniam: S. Familiae, Iesu, Mariae, Ioseph, II classis.

Prid. Idib.
XIX

J

3

14 15 16 17 18

XVIII XVII
XVI XV XIV

XIII
XII
XI X IX

*9
20 21 22 2

XIII
XII XI X
IX

VIII
VII VI
V IV III II I *

3

24
2

VIII
VII VI V
IV III

5

26
2

f g A b c

7

28 29

Prid.


31

FEBRUARIUS
XXIX XXVIII XXVII 25 XXVI XXV XXIV XXIII
d

Kal.
IV III

1 2

c f g A
b

Prid. Non.
VIII

3 4 5

S. Ignatii Ep. et Mart., Ill classis. In Purificatione B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio S. Blasii Ep. et Mart., Comm. S. Andreae Corsini Ep. et Conf., Ill classis. S. Agathae Virg. et Mart., HI classis. S. Titi Ep. et Conf., Ill classis. Commemoratio S. Dorothea Virg. et Mart.

XLVI Cyclus epactarutn
Q Q

Calendarium
MENSIS

xxn
XXI XX XIX

c d e f g A b c d e f

vn
VI V IV

7 8

9
10 11 12

XVIII XVII
XVI XV XIV

HI

Prid. Idib.
XVI XV XIV

S. Romualdi Abb., Ill classis. S. Ioannis de Matha Conf., Ill classis. S. Cyrilli Ep. Alex., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Apollonia Virg. et Mart. S. Scholastic* Virg., Ill classis. In Apparitione B. Mariae Virg. Immaculatae, III classis. Ss. septem Fundatorum Ordinis Servorum B. Mariae Virg., Confessorum, III classis. Commemoratio S. Valentini Presb. et Mart., Comm. Commemoratio Ss. Faustini et lovitce Mm., Comm. Commemoratio S. Simeonis Ep. et Mart., Comm.

*3 M
15 16 17 18 19
20 21 22
2

XIII
XII XI X IX

XIII
XII XI X IX

g A
b c d e f g A b c

VIII
VII
VI V IV HI II I

VIII
VII VI V IV III

3

24
2
2

Cathedrae S. Petri Ap., II classis. Commemoratio S. Pauli Ap. S. Petri Damiani Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Matthise Ap., II classis. S. Gabrielis a Virgine Perdolente, Conf., Ill classis. In anno bissextili mensis februarius est dierum 29, et festum S. Matthiae celebratur die 25 februarii ac festum S. Gabrielis a Virg. Perdolente die 28 februarii, et bis dicitur Sexto Kalendas, id est die 24 et die 25; et littera dominicalis, quae assumpta fuit in mcnse ianuario, mutetur in praecedentem: ut, si in ianuario littera dominicalis fuerit A, mutetur in praecedentem, quae est g, etc., et littera f bis servit,
24 et 25.

5
7

26 28

Prid.

MARTIUS
*

XXIX XXVIII XXVII XXVI 25 XXV XXIV XXIII XXII
XXI XX XIX

d e f g A b c d e f g A b c d e f g A b c d

Kal.
VI V IV

1 2

3
4 5 6 7 8 9
10 11 12

S. Casimiri Conf., Ill classis. Commemoratio S. Lucii I Papa et Mart. Ss. Perpetuae et Felicitatis Mm., Ill classis. S. Thomas de Aquino Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Ioannis a Deo Conf., Ill classis. S. Franciscae Romanae Vid., Ill classis. Ss. Quadraginta Martyrum, III classis. S. Gregorii I Papae, Conf. et Eccl. Doct., Ill classis.

III

Prid. Non.
VIII
VII VI V IV III

XVIII XVII
XVI XV XIV

Prid. tdib.
XVII
XVI XV XIV

13 14 15 16 17 18
J

XIII
XII
XI X IX

9

S. Patricii Ep. et Conf., Ill classis. S. Cyrilli Ep. Hierosolymitani, Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. IOSEPH, SPONSI B. MARINE VIRG., Conf. et Eccl. univ. Patroni, I classis. S. Benedicti Abb., Ill classis.

XIII
XII

20 21 22

i XI

Calendarium
Cyclus epactarum
Q

XL VII MENSIS

_j

Q

vni
VII VI V IV III II

I »

e f g A b c d e f

X
IX

2 2 2

3

24

VIII
VII VI

5 7

S. Gabrielis Archang., Ill classis. ANNUNTIATIO B. MARINE VIRG., I classis. S. Ioannis Damasceni Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Ioannis de Capistrano Conf., Ill classis.

26 28 29

v
IV III

Ptid.

3° 1
3

Feria VI post dominicam I Passionis: Commemoratio septem Dolorum B. Maria Virg., Comm.

APRILIS
XXIX

25 XXVI XXV XXIV XXIII XXII
XXI XX XIX

xxvni xx vn

g A
b c d e f g A b c d e f g A b c d e f g A b c d e f g A

Kal.
IV III

!
2

S. Francisci de Paula Conf., Ill classis. S. Isidori Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Vincentii Ferrerii Conf., Ill classis.

Prid. Non.
VIII
VII VI V IV III

3 4 5 6 7 8 9
10 11 12

XVIII XVII
XVI XV XIV

S. Leonis I Papae, Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Hermenegildi Mart., Ill classis. S. Iustini Mart., Ill classis. Commemoratio Ss. Tiburtii, Valeriani et Maximi Mm. Commemoratio S. Aniceti Papa et Mart., Comm.

Prid. Idib.
XVIII XVII
XVI XV XIV

13

*4
15 16 17 18
J

XIII
XII XI X

XIII
XII XI X IX

9

IX

20 21 22

vm
VII VI V IV III II I *

VIII
VII VI V IV HI

23 24
2
2

5
7

26 28 29

XXIX

Prid.

S. Anselmi Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Ss. Soteris et Caii Pp. et Mm., Ill classis. Commemoratio S. Georgii Mart., Comm. S. Fidelis de Sigmaringa Mart., Ill classis. Litania maior. - S. Marci Evangelistae, II classis. Ss. Cleti et Marcellini Pp. et Mm., Ill classis. S. Petri Canisii Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Pauli a Cruce Conf., Ill classis. S. Petri Mart., Ill classis. S. Catharinae Senensis Virg., Ill classis.

MAIUS
XXVIII XXVII XXVI 25 XXV XXIV XXIII XXII
XXI

b c d e f

Kal.
VI V IV HI

x
2

3 4 5 6 7
8

S. IOSEPH OPIFICIS, SPONSI B. MARINE VIRG., Conf., I classis S. Athanasii Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio Ss. Alexandri, Eventii et Theodult Mm., ac S. luvenalis Ep. et Conf., Comm. S. Monicas Vid., Ill classis. S. Pii V Papse et Conf., Ill classis. S. Stanislai Ep. et Mart., Ill classis.

g A
b

Prid. Non.
VIII

XLVIII Cyclus epactarum
XX XIX Q

Calendar mm

i
Q

MENSIS

c d e f g A b c d e f g A b c d e f g A b

VII VI
V IV III

9
10

xvm
xvn
XVI XV

II 12

xrv
xin

Prid. Idib. XVII
XVI XV XIV

13 *4
15 16 17 18 19
20 21 22

xn
XI X EX

XIII
XII XI X IX

S. Gregorii Nazianzeni Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classic S. Antonini Ep. et Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Gordiani et Epimachi Mm. Ss. Philippi et Iacobi App., II classis. Ss. Nerei, Achillei et Domitillae Virg., atque Pancratii, Mm., HI classis S. Roberti Bellarmino Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Bonifatii Mart., Comm. S. Ioannis Baptistae de la Salle Conf., Ill classis. S. Ubaldi Ep. et Conf., Ill classis. S. Paschalis Bay Ion Conf., Ill classis. S. Venantii Mart., Ill classis. S. Petri Caelestini Papae et Conf., Ill classis. Commemoratio S. Pudentiana Virg. S. Bernardini Senensis Conf., Ill classis.

vm vn
VI V

rv m
II i

VIII
VII
VI V IV III

23 24 25 26
2

7

28 29

XXIX XXVIII

c
d

Prid.


31

S. Gregorii VII Papae et Conf., Ill classis. Commemoratio S. XJrbani I Papa et Mart. S. Philippi Nerii Conf., Ill classis. Commemoratio S. Eleutherii Papa et Mart. S. Bedae Venerabilis Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Ioannis I Papa et Mart. S. Augustini Ep. et Conf., Ill classis. S. Mariae Magdalenae de Pazzis Virg., Ill classis. Commemoratio S. Felicis I Papa et Mart., Comm. B. Mariae Virg. Reginae, II classis. Commemoratio S. Petronilla Virg.

IUNIUS
XXVII 25 XXVI XXV XXIV e f g A b c d e f g A b c d e f g A b c d e f Kal.
IV III
1 2

S. Angelae Mericiae Virg., Ill classis. Commemoratio Ss.. Marcellini, Petri atque Erasmi Ep., Mm., Comm. S. Francisci Caracciolo Conf., Ill classis. S. Bonifatii Ep. et Mart., Ill classis. S. Norberti Ep. et Conf., Ill classis.

xxm xxn
XXI XX XIX

Prid. Non. VIII
VII VI V IV III

XVIII XVII
XVI XV XIV

3 4 5 6 7 8 9
10 11 12

Prid. Idib. XVIII XVII
XVI XV XIV

xin

*3 M
15 16 17 18
X

xn
XI X IX

Commemoratio Ss. Primi et Feliciani Mm., Comm. S. Margaritae Reg., Vid., Ill classis. S. Barnabas Ap., Ill classis. S. Ioannis de S. Facundo Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Basilidis, Cyrini, Naboris et Na^arii Mm. S. Antonii de Padua Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Basilii Magni Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio Ss. Viti, Modesti atque Crescentia Mm., Comm. S. Gregorii Barbadici Ep. et Conf., Ill classis. S. Ephraem Syri Diaconi, Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio Ss. Marci et Marcelliani Mm. S. Iulianae de Falconeriis Virg., Ill classis. Commemoratio Ss. Gervasii et Protasii Mm. Commemoratio S. Silvestri Papa et Mart., Comm. S. Aloisii Gonzagae Conf., Ill classis. S. Paulini Ep. et Conf., Ill classis. Vigilia, II classis.

VIII

XIII
XII XI X

9

vn
VI IV

20 21 22

v

IX

23

Calendarium
Cyclus epactarum
Q

XLIX

MENSIS
Q

m n
I XXTX

g A b

c d
e f

VIII VII VI V

24
2
2

5

26

IN NATIVITATE S. IOANNIS BAPTISTS, I classis. S. Gulielmi Abb., HI classis. Ss. Ioannis et Pauli Mm., Ill classis. Vigilia, n classis. SS. PETRI ET PAULI APP., I classis. In Commemoratione S. Pauli Ap., Ill classis. Commemoratio S. Petri Ap.

rv

7 28
29

xxvm
XXVII

m

Prid.

IULIUS
XXVI 25 XXV XXIV

g A b c d e f g A b c d e f g A b c d e f

Kal.
VI V

1 2

xxra
XXII XXI XX XIX

rv m

Prid. Non.

xvra xvn
XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI

VIII VII VI V IV III

3 4 5 6 1 8 9 ro
11 12

PRETIOSISSIMI SANGUINIS D. N. I. C , I classis. In Visitatione B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio Ss. Processi et Martiniani Mm. S. Irenaei Ep. et Mart., m classis. S. Antonii Mariae Zaccaria Conf., HI classis. Ss. Cyrilli et Methodii Epp. et Cc, m classis. S. Elisabeth Reg., Vid., DI classis. Ss. septem Fratrum Mm., ac Ss. Rufinae et Secundae Vv. et Mm., Ill classis. Commemoratio S. Pit I Papa et Mart., Comm. S. Ioannis Gualberti Abb., Ill classis. Commemoratio Ss. Naboris et Felicis Mm. S. Bonaventurae Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Henrici Imperatoris, Conf., Ill classis. Commemoratio B. Maria Virg. de Monte Carmelo, Comm. Commemoratio S. Alexii Conf., Comm. S. Camilli de Lellis Conf., HI classis. Commemoratio Ss. Symphorosa et septem eius filiorum Mm. S. Vincentii a Paulo Conf., Ill classis. S. Hieronymi ^Emiliani Conf., HI classis. Commemoratio S. Margarita Virg. et Mart. S. Laurentii de Brundusio Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Praxedis Virg. S. Mariae Magdalenae Paenitentis, III classis. S. Apollinaris Ep. et Mart., Ill classis. Commemoratio S. Liborii Ep. et Conf. Commemoratio S. Christina Virg. et Mart., Comm. S. Iacobi Ap., II classis. Commemoratio S. Christophori Mart. S. Annae Matris B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio S. Pantaleonis Mart., Comm. Ss. Nazarii et Celsi Mm., Victoris I Papae et Mart., ac Innocentii I Papse et Conf., Ill classis. S. Marthae Virg., Ill classis. Commemoratio Ss. Felicis, Simplicii, Faustini et Beatricis Mm. Commemoratio Ss. Abdon et Sennen Mm., Comm. S. Ignatii Conf., Ill classis.

J

Prid. Idib.
XVII XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV III

3

14 15 16 17 18

*9
20 21

v
IV III

g A
b c d
e

22

23 24
2

n
I * XXIX

5
7

26
2

f g A b

28 29

xxvm
XXVII 25 XXVI

Prid.


31

AUGUSTUS
XXV

xxrv

c d

Kal.
IV

1 2

Commemoratio Ss. Machabaorum Mm., Comm. S. Alfonsi Mariae de Ligorio Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis Commemoratio S. Stephani I Papa et Mart.

L
Cyclus epactarum
Q

Calendarium
2
Q

MENSIS

_i
e f g A b c d e f g A b c d e f g A b c d e f A b c d e
III

xxn
XXI XX XIX XVIII

Prid. Non.
VIII VII VI V IV III

3 4 5 6 7 8 9
10 II 12

xvn
XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV

Prid. Idib.
XIX XVIII XVII XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV III

13

M
15 16 17 18
X

9

20 21 22

ni

n
i * XXIX XXVIII XXVII XXVI 25 XXV XXIV

23 24
2

5 7

g

26
2

28 29


31

Prid.

S. Dominici Conf., Ill classis. In Dedicatione S. Mariae ad Nives, III classis. In Transfiguratione D. N. I. C , II classis. Commemoratio Ss. Xysti II Papa, Felicissimi et Agapiti Mm. S. Caietani Conf., Ill classis. Commemoratio S. Donati Ep. et Mart. S. Ioannis Mariae Vianney Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Cyriaci, Largi et Smaragdi Mm. Vigilia, III classis, Commemoratio S. Romani Mart. S. Laurentii Mart., II classis. Commemoratio Ss. Tiburtii et Susanna Virg., Mm., Comm. S. Clarse Virg., Ill classis. Commemoratio Ss. Hippolyti et Cassiani Mm., Comm. Vigilia, II classis, Commemoratio S. Eusebii Conf. IN ASSUMPTIONE B. MARINE VIRG., I classis. S. Ioachim, Patris B. Mariae Virg., Conf., II classis. S. Hyacinthi Conf., Ill classis. Commemoratio S. Agapiti Mart., Comm. S. Ioannis Eudes Conf., Ill classis. S. Bernardi Abbatis et Eccl. Doct., Ill classis. S. Ioannae Franciscae Fremiot de Chantal Vid., Ill classis. Immaculati Cordis B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio Ss. Timothei et Soc. Mm. S. Philippi Benitii Conf., Ill classis. S. Bartholomaei Ap., II classis. S. Ludovici Regis, Conf., Ill classis. Commemoratio S. Zephyrini Papa et Mart., Comm. S. Iosephi Calasanctii Conf., Ill classis. S. Augustini Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Hermetis Mart. In Decollatione S. Ioannis Bapt., Ill classis. Commemoratio S. Sabina Mart. S. Rosae Limanae Virg., Ill classis. Commemoratio Ss. Felicis et Adaucti Mm. S. Raymundi Nonnati Conf., Ill classis.

SEPTEMBER
XXIII XXII XXI XX XIX XVIII XVII XVI XV XIV XIII XII XI X IX

f g A b c d e f g A b c d e f

Kal.
IV III

1

2

Prid. Non.
VIII VII VI V IV III

3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 X

Commemoratio S. JEgidii Abb., Comm. Commemoratio Ss. duodecim Fratrum Mm. S. Stephani Regis, Conf., Ill classis. S. Pii X Papae et Conf., Ill classis. S. Laurentii Iustiniani Ep. et Conf., Ill classis. In Nativitate B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio S. Hadriani Mart. Commemoratio S. Gorgonii Mart., Comm. S. Nicolai de Tolentino Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Proti et Hyacinthi Mm., Comm. Sanctissimi Nominis B. Mariae Virg., Ill classis. In Exaltatione S. Crucis, II classis. Septem Dolorum B. Mariae Virg., II classis. Commemoratio S. Nicomedis Mart.

Prid. Idib.
XVIII XVII

3 M
15

Calendarium
Cyclus epactarum VIII VII VI V IV III II I * XXIX XXVIII XXVII 25 XXVI XXV XXIV XXIII
Q

2
Q XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV III 16 17 18
J

MENSIS

J
g A
b c d e f g A b c d e f

9

20 21 22

23 24
2

Ss. Cornelii Papae et Cypriani Ep., Mm., Ill classis. Commemoratio Ss. Euphemia, Virg., Lucia et Geminiani Mm. Commemoratio Impress. Ss. Stigma turn S. Francisci Conf, Comm. S. Iosephi de Cupertino Conf., Ill classis. Ss. Ianuarii Ep. et Sociorum Mm., Ill classis. Commemoratio Ss. Eustachii et Sociorum Mm., Comm. S. Matthaei Ap. et Evangelist*, II classis. S. Thomae de Villanova Ep. et Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Mauritii et Soc. Mm. S. Lini Papae et Mart., Ill classis. Commemoratio S. Thecla Virg. et Mart. Commemoratio B. Maria Virg. a Mercede, Comm. Commemoratio Ss. Cypriani et Iustina Virg., Mm., Comm. Ss. Cosmae et Damiani Mm., Ill classis. S. Wenceslai Ducis, Mart., Ill classis. IN DEDICATIONE S. MICHAfiLIS ARCH., I classis. S. Hieronymi Presb., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis.

5

26
2

7

28 29

g

Prid.

OCTOBER
XXII XXI XX XIX XVIII XVII XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV HI II I * XXIX XXVIII XXVII XXVI 25 XXV XXIV XXIII

A
b c d e f g A b c d e f

Kal.
VI V IV III

i 2

Prid. Non.
VIII VII VI V IV III

3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 X
X

Commemoratio S. Remigii Ep. et Conf., Comm. Ss. Angelorum Custodum, III classis. S. Teresiae a Iesu Infante Virg., Ill classis. S. Francisci Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Placidi et Sociorum Mm., Comm. S. Brunonis Conf., Ill classis. B. Mariae Virg. a Rosario, II classis. Commemoratio S. Marci Papa et Conf. S. Birgittse Vid., Ill classis. Commemoratio Ss. Sergii, Bacchi, Marcelli et Apuleii Mm. S. Ioannis Leonardi Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Dionysii Ep., Rustici et Eleutherii Mm. S. Francisci Borgiae Conf., Ill classis. Maternitatis B. Mariae Virg., II classis. S. Eduardi Regis, Conf., Ill classis. S. Callisti I Papae et Mart., Ill classis. S. Teresiae Virg., Ill classis. S. Hedwigis Vid., Ill classis. S. Margaritae Mariae Alacoque Virg., Ill classis. S. Lucae Evangelistae, II classis. S. Petri de Alcantara Conf., Ill classis. S. Ioannis Cantii Conf., Ill classis. Commemoratio S. Hilarionis Abb., Comm. Commemoratio Ss. Ursula ac Soc. Vv. et Mm. S. Antonii Mariae Claret Ep. et Conf., Ill classis. S. Raphaelis Archang., Ill classis. Commemoratio Ss. Chrysanthi et Daria Mm., Comm. Commemoratio S. Evaristi Papa et Mart., Comm. Ss. Simonis et Iudae App., II classis.

g
A b c d e f g A b c d e f

Prid. Idib.
XVII XVI XV XIV XIII XII XI X IX VIII VII VI V IV III

3 4

15 16 17 18

*9
20 21

22

23 24
2

5 7

26
2

I
b c

28 29

xxn

Prid.


31

Dominica ultima octobris: D. N. IESU CHRISTI REGIS, I classis.

Calendarium
Cyclus epactarum MENSIS

NOVEMBER
XXI XX

Kal.
IV III

OMNIUM SANCTORUM, I cl IN COMMEMORATIONE OMNIUM FIDELIUM DEFUNCTORUM, I classis. S. Caroli Ep. et Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Vitalis et Agricola Mm.

xvra xvn
XVI XV XIV

Prid. Non.
VIII VII VI V IV III

xra
XII XI

x
IX VIII

Prid. Idib.
XVIII XVII XVI XV XIV XIII b c
d

vn
VI

v
IV

in
II I *

XXIX

e f g A b c d e

XII XI X IX

xxvm
XXVII 25 XXVI

VIII
VII VI
V IV III

xxvxxrv xxra xxn
XXI

Cammemoratio Ss. Quatuor Coronatorum Mm., Comm. In Dedicatione Archibasilicse Ss.mi Salvatoris, II classis. Commemoratio S. Theodori Mart. S. Andreae Avellini Conf., Ill classis. Commemoratio Ss. Tryphonis, Respicii et Nymphce Virg., Mart. S. Martini Ep. et Conf., Ill classis. Commemoratio S. Mennce Mart. S. Martini I Papae et Mart., Ill classis. S. Didaci Conf., Ill classis. S. Iosaphat Ep. et Mart., Ill classis. S. Alberti Magni Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. S. Gertrudis Virg., Ill classis. S. Gregorii Thaumaturgi Ep. et Conf., Ill classis. In Dedicatione Basilicarum Ss. Petri et Pauli App., Ill classis. S. Elisabeth Vid., Ill classis. Commemoratio S. Pontiani Papa et Mart. S. Felicis de Valois Conf., Ill classis. In Praesentatione B. Marine Virg., Ill classis. S. Caeciliae Virg. et Mart., Ill classis. S. Clementis I Papae et Mart., Ill classis. Commemoratio S. Felicitatis Mart. S. Ioannis a Cruce Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Chrysogoni Mart. S. Catharinaa Virg. et Mart., Ill classis. S. Silvestri Abb., Ill classis. Commemoratio S. Petri Alexandrini Ep. et Mart. Commemoratio S. Saturnini Mart., Comm. S. Andreae Ap., II classis.

Prid

DECEMBER
XX XIX

f

Kal.
IV III

xvra xvn
XVI XV

i b
c d e f

Prid.

Non.
VIII
VII VI V IV III

xrv xra xn
XI X IX

S. Bibianae Virg. et Mart., Ill classis. S. Francisci Xaverii Conf., Ill classis. S. Petri Chrysologi Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. Commemoratio S. Barbara Virg. et Mart. Commemoratio S. Sabba Abb., Comm. S. Nicolai Ep. et Conf., Ill classis. S. Ambrosii Ep., Conf. et Eccl. Doct., Ill classis. IN CONCEPTIONE IMMACULATA B. MARINE VIRG., I classis. Commemoratio S. Melchiadis Papa et Mart., Comm. S. Damasi I Papae et Conf., Ill classis.

g A
b c

Prid.

Calendar ium
Cyclus e pact arum MENSIS

VIII VII VI V IV

Idib.
XIX XVIII XVII XVI XV XIV

S. Lucia? Virg. et Mart., Ill classis. S. Eusebii Ep. et Mart., Ill classis.

in
II

i * XXIX

xin
XII XI X IX VIII VII

S. Thomae Ap., II classis. Vigilia, I classis. IN NATIVITATE DOMINI, I classis cum oct. In secunda Missa: Commemoratio S. Anastasia Mart. II dies infra octavam Nativitatis Domini: S. Stephani Protomart., II classis. III dies infra octavam Nativitatis Domini: S. Ioannis Ap. et Evangelistae, II classis. IV dies infra octavam Nativitatis Domini: Ss. Innocentium Marty rum, II classis. De V die infra octavam Nativitatis Domini, II classis. Commemoratio S. Thoma Ep. et Mart. De VI die infra octavam Nativitatis Domini, II classis. De VII die infra octavam Nativitatis Domini, II classis. Commemoratio S. Silvestri I Papa et Con/.
Hsec epacta 19 nigra numquam est in usu, nisi quando eodem anno concurrit cum aureo numero xix*

xxvni
XXVII XXVI 25 XXV

xxrv xxm xxn
XXI 19 XX III

Prid.

RITUS SERVANDUS
IN CELEBRATIONE
I - De praeparatione sacerdotis celebraturi

S

acerdos Missam celebraturus orationi aliquantulum vacet, precibus inferius positis ad libitum adhibitis. Deinde accedit ad locum in sacristia vel alibi praeparatum, ubi paramenta, aliaque ad celebrationem necessaria habentur, accipit missale, perquirit Missam, perlegit, et signacula ordinat ad ea qua? dicturus est. Postea la vat manus, dicens orationem inferius positam. Deinde praeparat calicem (qui debet esse vel aureus vel argenteus, aut saltern habere cuppam argenteam intus inauratam, et simul cum patena itidem inaurata, ab Episcopo consecratus), super eius os ponit purificatorium mundum, et super illud patenam cum hostia integra, quam leviter extergit, si opus est, a fragmentis, et earn tegit parva palla linea, turn velo serico; super velo ponit bursam coloris paramentorum intus habentem corporale plicatum, quod ex lino tantum esse debet, nee serico, vel auro in medio intextum, sed totum album, et ab Episcopo, vel alio habente facultatem, simul cum palla benedictum. 2. Quibus ita dispositis, accedit ad paramenta, qua? non debent esse lacera, aut scissa, sed integra, et decenter munda, ac pulchra, et ab Episcopo itidem, vel alio facultatem habente, benedicta; ubi calceatus pedibus, et indutus vestibus sibi convenientibus, quarum exterior saltern talum pedis attingat, induit se, dicens ad singula singulas orationes inferius positas. 3. Ac primum accipiens amictum circa extremitates et chordulas, osculatur illud in medio, ubi est crux, et ponit super caput, et mox declinat ad collum, et eo vestium collaria circumtegens, ducit chordulas sub bracchiis, et circumducens per dorsum, ante pectus reducit, et ligat. Turn alba induitur, caput submittens, deinde manicam dexteram bracchio dextero, et sinistram sinistro imponens. Albam ipsam corpori adaptat, elevat ante, et a lateribus hinc inde, et cingulo, per ministrum a tergo sibi porrecto, se cingit. Minister elevat albam super cingulum circumcirca, ut honeste dependeat, et tegat vestes; ac eius fimbrias diligenter aptat, ut ad latitudinem digiti, vel circiter, super terram aequaliter fluat. Sacerdos accipit manipulum, osculatur crucem in medio, et imponit bracchio sinistro. Deinde ambabus manibus accipiens stolam, simili modo deosculatur, et imponit medium eius collo, ac transversando earn ante pectus in modum crucis, ducit pattern a sinistro humero pendentem, ad dexteram, et pattern a dextero humero pendentem, ad sinistram. Sicque utramque partem stolae extremitatibus cinguli hinc inde ipsi cingulo coniungit. Postremo sacerdos accipit planetam et, convenienter, caput tegit.

4. Si celebrans sit Episcopus, vel Abbas benedictus habens usum pontificalium, non ducit stolam ante pectus in modum cruets, sed sinit hinc inde utrasque extremitates pendere; et antequam accipiat stolam, accipit parvam crucem pectoralem, quam osculatur, et collo impositam sinit ante pectus chordulis pendere. Manipulum quoque non accipit ante stolam, nisi in Missis defunctorum, sed accipit ad altare, cum in confessione dicit Indulgentiam, illumque prius osculatur. 5. Si sit Episcopus, vel abbas, ut supra, et solemniter celebret, accipit paramenta et alia, ut in Pontificali et Caremoniali.

II - De ingressu sacerdotis ad altare

S

acerdos, omnibus paramentis indutus, accipit manu sinistra calicem, ut supra praeparatum, quern portat elevatum ante pectus, bursam manu dextera super calicem tenens, et facta reverentia Cruci, vel imagini illi, qua? in sacristia erit, accedit ad altare, ministro cum missali et aliis ad celebrandum necessariis (nisi ante fuerint praeparata) praecedente, superpelliceum induto. Procedit autem oculis demissis, incessu gravi, erecto corpore. Si vero contigerit eum transire ante altare maius, faciat ad illud reverentiam. Si ante locum Sacramenti, genuflectat. Si ante altare ubi celebretur Missa, in qua elevatur, vel tune ministratur Sacramentum, similiter genuflectat, et detecto capite illud adoret, nee ante surgat quam celebrans deposuerit calicem super corporale. 2. Cum pervenerit ad altare, stans ante illius infimum gradum, caput detegit, biretum ministro porrigit, et altari, seu imagini Crucifixi desuper posita?, profunde se inclinat. Si autem in eo sit tabernaculum sanctissimi Sacramenti, genuflectens debitam facit reverentiam. Tune ascendit ad medium altaris, ubi ad latus Evangelii sistit calicem, extrahit corporale de bursa, quod extendit in medio altaris, et super illud calicem velo coopertum collocat, bursam autem ad latus Evangelii. Si in altari paramenta accipit, hoc idem facit antequam descendat ab altari, ut Missam inchoet. 3. Si est consecraturus plures hostias pro Communione facienda, qua? ob quantitatem super patenam manere non possint, locat eas super corporale ante calicem, aut in aliquo calice consecrato, vel vase mundo benedicto, ponit eas retro post calicem, et alia patena seu palla cooperit. 4. Collocato calice in altari, accedit ad latus Epistolae, et missale super cussino aperit. Deinde rediens ad medium altaris, facta primum Cruci reverentia, vertens se ad latus E pis tola?, descendit post infimum gradum altaris, ut ibi faciat confessionem.

Ritus servandus in celebratione Missae
5. In Missa solemni missale apertum super altare, quam benedicit, parvum digitum vertit ei cui becalix vero, et alia necessaria praparentur in cre- nedicit, ac benedicendo totam manum dexteram dentia cooperta linteo, antequam sacerdos veniat extendit, omnibus illius digitis pariter iunctis et ad altare. Ipse autetn procedit cum diacono et sub- extensis: quod in omni benedictione observatur. diacono, qui capite cooper to simul cum eo tenent 6. Postquam dixerit: In n6mine Patris, etc. ut tnanus iunctas ante pectus; acolythi vero ante eos supra, iungens iterum manus ante pectus, prodeferunt candelabra cum candelis accensis, qua nuntiat clara voce antiphonam: Introibo ad altare deinde collocantur super credentia: et cum perve- Dei. Minister retro post eum ad sinistram genunerit ante infimum gradum altaris, ibi medius inter flexus, et in Missa solemni ministri him inde stantes diaconum a dexteris, et subdiaconum a sinistris, prosequuntur: Ad Deum, qui laetificat iuventiitem antequam ascendat ad altare, facit cum ipsis (ut meam. Deinde sacerdos eodem modo stans incipit, infra) confessionem. et prosequitur cum ministro, vel ministris alter6. In Missa pontificali omnia serventur, ut in Pon- natim psalmum: Iudica me, Deus, usque ad finem, tificali et Caremoniali romano ordinantur: cuius Pon- cum Gloria Patri. Quo finito, repetit antiphonam tificalis ordinem Episcopus, sive abbas, ut supra, Introibo cum ministris, ut supra. Qui psalmus numquam pratermittat, quandocumque cum diacononumquam praetermittitur, nisi in Missis defunctoet subdiacono paratis celebrat. rum, et in Missis de Tempore a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini inclusive, in quibus semel tantum dicta antiphona Introibo Ill - De initio Missae cum ministris, ut supra, sacerdos statim subiunQacerdos cum primum descenderit sub infimum git. V. Adiutorium nostrum, etc. ut infra. Cum in w gradum altaris, convertit se ad ipsum altare, fine psalmi dicit G16ria Patri, etc. caput Cruci inubi stans in medio, iunctis manibus ante pectus, clinat. 7. Repetita antiphona Introibo, dextera manu extensis et iunctis pariter digitis, et pollice dextero super sinistrum posito in modum crucis (quod producens signum crucis a fronte ad pectus, dicit V. Adiutorium nostrum in nomine Domini. R. Qui semper servatur quando iunguntur manus, praeterquam post Consecrationem), detecto capite, fecit caelum et terram. Deinde altari se profunde facta prius Cruci vel altari profunda reverentia, inclinans, iunctis manibus dicit: Confiteor Deo, vel si in eo sit tabernaculum sanctissimi Sacra- ut in Ordine Missae: et prosequitur eodem modo menti, facta genuflexione, erectus incipit Missam. stans inclinatus, donee a ministro, vel ministris 2. Si celebraturus sit coram Summo Pontifice, dictum sit Misereatur. Cum incipitur a ministris sistit se ante infimum gradum altaris a latere Evan- Confiteor, se erigit. Cum dicit: mea culpa, ter gelii ante ipsum Pontificem, ubi genuflexus exspectat: pectus dextera manu percutit, sinistra infra pectus accepta benedictione, erigit se, et stans aliquantu- posita. 8. Si est coram Pontifice, Cardinali, Legato Sedis lum versus ad altare, incipit Missam. Si autem sit coram Cardinali, Legato Sedis Apostolicce, aut Pa- Apostolica, vel Patriarcha, Archiepiscopo et Episcopo in eorum provincia, civitate vel diacesi contriarcha, Archiepiscopo, et Episcopo in eorum residentiis, vel loco iurisdictionis, stans ante infimum stitutis, ubi dicit: vobis, fratres, dicat: tibi, pater; gradum a latere Evangelii ut supra, exspectat: dato similiter in fine ubi dicit: vos, fratres, dicat: te, signo, facit profundam reverentiam Prcelato, et pater; quod dicens Summo Pontifici genuflectit, aliis Pralatis profunde se inclinat. versus ad altare incipit Missam. 9. Cum minister, et qui intersunt (etiamsi ibi 3. Si autem solemniter celebrat coram Summo Pontifice aut alio ex Pralatis pradictis in ecclesiis fuerit Summus Pontifex), respondent Confiteor, eorum iurisdictionis, stans a sinistris Pralati, facit dicunt tibi, pater, et te, pater, aliquantulum concum eo confessionem, et alia servat, ut in Pontifi- versi ad celebrantem. 10. Facta a circumstantibus confessione, celecali et Caremoniali romano ordinatur. 4. Stans igitur celebrans ante infimum gradum brans stans respondet: Misereatur vestri, etc. Deinde producens manu dextera a fronte ad pectus altaris, ut supra, producens manu dextera a fronte ad pectus signum crucis, dicit intellegibili voce: signum crucis, dicit: Indulgentiam, etc.; et si est In n6mine Patris, et Filii, et Spiritus Sancti. Amen. Episcopus, vel abbas, ut supra, accipit manipulum Et postquam id dixerit, non debet advertere quem- osculando ilium in medio. Et stans inclinatus iunctis cumque in alio altari celebrantem, etiamsi Sacra- manibus prosequitur: Deus, tu conversus, et qua? mentum elevet, sed continuate prosequi Missam sequuntur in Ordine Missae, clara voce usque ad suam usque ad finem. Quod item observatur in orationem Aufer a nobis, etc.; et cum dicit: Oremus, extendit et iungit manus. Missa solemni, et simul etiam a ministris. u . Et tune si coram Summo Pontifice, aut aliis 5. Cum seipsum signat, semper sinistram ponit infra pectus: in aliis benedictionibus cum est ad Pralatis, ut supra, celebret, facta Summo Pontifici altare, et benedicit oblata, vel aliquid aliud, ponit genuflexione, aliis Pralatis profunda reverentia, earn super altare, nisi aliter notetur. Seipsum bene- accedit ad medium altaris ante infimum gradum, dicens, vertit ad se pal mam manus dexterae, et et ibi incipit seereto: Aufer a nobis, ut in Ordine omnibus illius digitis iunctis et extensis, a fronte Missa. 12. Aliquando psalmus Iudica me, Deus, cum ad pectus, et ab humero sinistro ad dexterum, signum crucis format. Si vero alios, vel rem ali- sua antiphona, confessio cum absolutione, versus

Ritus servandus in celebratione Missae
sequentes atque orationes Aufer a nobis et Oramus te, D6mine, omittenda sunt, ad normam n. 424 rubricatum. His in casibus, celebrans, facta altari debita reverentia, illud ascendit nihil dicens, et disposito calice, altate osculatur, item nihil dicens; deinde, nisi fiat incensatio altaris, in latere Epistolae incipit antiphonam ad Introitum, ut infra. brant is ante et post. Celebrans ter incensum ponit in thuribulo, dicens interim: Ab illo benedicaris, etc., et deposito cochleari producens manu dextera signum crucis super thus in thuribulo, illud benedicit. Postea diaconus dimissa navicula accipit thuribulum, et dat celebranti, osculata prius catenularum summitate, et manu illius dextera: qui, facta Cruci profunda reverentia, earn ter incensat, nihil dicens: et, facta iterum Cruci reverentia, incensat altare, ter ducens thuribulum aquali distantia, prout distribuuntur candelabra, a medio eius usque ad latus Epistola: ubi, demissa manu, thurificat illius postremam par tern inferiorem, mox superiorem, bis due to thuribulo: et conversus ad altare, elevans manum incensat eius planitiem, seu mensam in parte anteriori, ter ducens thuribulum usque ad medium: ubi facta Cruci reverentia, procedendo thurificat aliud latus altaris triplici ductu usque ad latus Evangelii: et pariter incensata inferiori et superiori parte ipsius lateris Evangelii duplici ductu, adhuc stans ibidem, elevat thuribulum, et ter incensat superiorem tabula partem versus medium altaris, ut fecit in latere Epistola: deinde, manu aliquantulum demissa, incensat anteriorem eius partem, seu frontem, ter ducens thuribulum, dum procedit a latere Evangelii usque ad medium altaris, et facta Cruci reverentia, incensat similiter triplici ductu reliquam partem anteriorem usque ad latus Epistolce: ubi reddito thuribulo ipsi diacono, ab eo ipse solus incensatur. 5. Si vero in altari fuerint reliquia, seu imagines Sanctorum, incensata Cruce, et facta ei reverentia, antequam discedat a medio altaris, primum incensat eas qua a dexteris sunt, idest a parte Evangelii prope Crucem, bis ducens thuribulum, et iterum facta Cruci reverentia, similiter incensat bis alias, qua sunt a sinistris, hoc est a parte Epistola: deinde prosequitur incensationem altaris ut supra, ter ducens thuribulum in unoquoque latere, etiamsi in eo essent plures reliquia, vel imagines, seu etiam plura, vel pauciora candelabra. 6. Si in altari fuerit tabernaculum sanctissimi Sacramenti, accepto thuribulo, antequam incipiat incensationem, genuflectit, quod item facit quotiescumque transit ante medium altaris. . 7. Diaconus et sub diaconus hinc inde assistunt celebranti cum incensat, et cum transeunt ante Crucem, semper genuflectunt. Deinde celebrans, diacono a dexteris eius, subdiacono a dexteris diaconi stantibus in latere Epistola, legit antiphonam ad Introitum et Kyrie, eleison. Cum vero intonat hymnum Gldria in excelsis Deo, diaconus et subdiaconus, unus post alium, stant a tergo celebrantis: postea ascendunt ad altare, et hinc inde, diaconus a dexteris, subdiaconus a sinistris, cum celebrante hymnum submissa voce prosequuntur usque ad finem. Quod etiam servatur cum dicitur Credo; et cum dicitur D6minus vobiscum, oratio, prafatio, et Pater noster, diaconus et subdiaconus similiter stant unus post alterum a tergo celebrantis. 8. In Missis cantatis, si incensationesfiant,celebrans se gerit ut supra pro Missa solemni dictum est; in fine a ministrante incensatur.

IV - De antiphona ad Introitum, Kyrie, eleison et G16ria in excelsis
um dicit: Aufer a nobis, etc., celebrans iunctis manibus ascendit ad medium altaris, et ibi inclinatus, manibusque item iunctis super eo positis, ita ut digiti parvi dumtaxat frontem, seu medium anterioris partis tabula?, seu mensae altaris tangant, residuo manuum inter altare et se retento, pollice dextero super sinistrum in modum crucis posito (quae omnia semper observantur, cum manus iunctae super altare ponuntur), secreto dicit: Oramus te, D6mine, etc., et cum dicit: Quorum reliquiae hie sunt, osculatur altare in medio, manibus extensis aequaliter hinc inde super eo positis: quod semper servatur, quando osculatur altare, sed post Consecrationem pollices ab indicibus non disiunguntur. In omni etiam deosculatione sive altaris, sive libri, sive alterius rei, non producitur signum crucis pollice, vel manu super id quod osculandum est. 2. Osculato altari, accedit ad latus eius sinistrum, id est Epistolae: ubi stans versus altare, et producens a fronte ad pectus signum crucis, incipit intellegibili voce antiphonam ad Introitum et prosequitur iunctis manibus. Cum dicit: G16ria Patri, tenens iunctas manus, caput inclinat. Cum repetit antiphonam ad Introitum, non signat se, ut prius, et ea repetita, iunctis manibus ante pectus accedit ad medium altaris, ubi stans versus illud similiter manibus iunctis, dicit eadem voce ter Kyrie, eleison, ter Christe, eleison, et iterum ter Kyrie, eleison alternatim cum ministro. Si minister, vel qui intersunt, celebranti non respondeant, ipse solus novies dicit. 3. Dicto ultimo Kyrie, eleison, sacerdos stans in medio altaris et manus extendens, elevansque usque ad humeros (quod in omni manuum elevatione observatur), voce praedicta incipit, si dicendum sit, G16ria in excelsis. Cum dicit Deo, iungens manus, caput Cruci inclinat: quo erecto, stans iunctis manibus ante pectus, prosequitur usque ad finem. Cum dicit Adoramus te, Gratias agimus tibi, et Iesu Christe, Suscipe deprecati6nem nostram, et iterum Iesu Christe, caput Cruci inclinat. Cum dicit in fine Cum Sancto Spiritu, seipsum a fronte ad pectus signat, interim absolvens: in gl6ria Dei Patris. Amen. 4. In Missa solemni sacerdos facta confessione ascendit cum ministris ad medium altaris: ubi dicto Oramus te, Ddmine, et osculato altari, ponit incensum in thuribulo, ministrante diacono naviculatn, et thuriferario thuribulum; diaconus, parum inclinatus versus celebrant em, dicit: Benedicite, pater reverende, et osculatur cochlear, et manum cele-

D

Ritus servandus in celebratione Missae

LVII

legit Epistolam intellegibili voce, et respondetur V - De oratione a ministro: Deo gratias, et similiter, stans eodem icto hymno G16ria in excelsis, vel, si non sit modo, prosequitur graduate, Alleluia, et tractum, dicendus, eo omisso, celebrans osculatur al- ac sequentiam, si dicenda sint. Quibus dictis, tare in medio, manibus hinc inde super eo, ut su- sacerdos, in Missis lectis, ipsemet, seu minister pra, extensis: turn illis ante pectus iunctis, et de- portat librum missalis ad alteram partem altaris missis ad terram oculis, vertit se a sinistro latere in latere Evangelii, et dum transit ante medium ad dexterum versus populum, hoc est, per earn altaris, caput Cruci inclinat, et missale sic locat, pattern quae respicit latus Epistolae, et extendens, ut posterior pars libri respiciat ipsum latus altaris, ac iungens manus ante pectus, ut prius, dicit clara et non ad parietem, sive ad partem eius contra se voce: D6minus vobiscum, vel si sit Episcopus: directam. Pax vobis (quod dicitur tanturn hoc loco, quando 2. Locato missali in altari, celebrans redit ad dictus est hymnus G16ria in excelsis). R. Et cum medium altaris, ibique stans iunctis manibus ante spiritu tuo, et iunctis, ut prius, manibus, reverti- pectus, levatisque ad Deum oculis, et statim detur per eandem viam ad librum, ubi eas exten- missis, turn profunde inclinatus, dicit secreto: dens, et iungens ante pectus, caputque inclinans, Munda cor meum, et lube, D6mine, benedicere. dicit: Oremus: turn manus ante pectus extendit, D6minus sit in corde meo, ut in Ordinario. Quibus digitis simul iunctis, et orationem dicit. Cum dicit dictis, vadit ad librum missalis, ubi stans versus Per D6minum, manus iungit, easque usque ad ilium, iunctis manibus ante pectus, dicit intellegifinem iunctas tenet. Si oratio concludatur Qui te- bili voce: Ddminus vobiscum. H. Et cum spiritu cum vel Qui vivis, manus iungit cum dicit in uni- tuo. Deinde pollice dexterae manus signo crucis tate. signat primo librum super principio Evangelii, 2. Cum in oratione, vel alibi in Missa, pronun- quod est lecturus, postea seipsum in fronte, ore, tiatur nomen IESU vel MARINE, itemque cum expri- et pectore, dicens: Sequentia, vel Initium sancti mitur nomen Sancti vel Beati de quo dicitur Missa Evangelii, etc., R. G16ria tibi, D6mine. Turn iuncaut fit commemoratio, vel Summi Pontificis, sa- tis iterum manibus ante pectus, stans, ut supra, cerdos caput inclinat. Si plures orationes sint di- prosequitur Evangelium usque ad finem. Quofinito, cendae, idem in eis, in voce, extensione manuum, minister, stans in latere Epistolae post infimum et capitis inclinatione, quod supra dictum est, gradum altaris, respondet: Laus tibi, Christe, et observatur. sacerdos, elevans parumper librum, osculatur 3. Si altare sit ad orientem, versus populum, principium Evangelii, dicens: Per evangelica celebrans versa facie ad populum, non vertit hu- dicta, etc., praeterquam in Missis defunctorum, et meros ad altare, cum dicturus est D6minus vobis- nisi celebret coram Summo Pontifice, Cardinali cum, Orate, fratres, Ite, missa est, vel daturus be- et Legato Sedis Apostolicae, vel Patriarcha, Archienedictionem; sed osculato altari in medio, ibi, piscopo et Episcopo in eorum residentiis, quo casu expansis et iunctis manibus, ut supra, salutat po- defertur cuilibet praedictorum osculandus liber, pulum, et dat benedictionem. et celebrans tune non osculatur ilium, nee dicit: 4. Quoties in Missa dicenda occurrunt verba Per evangelica dicta. Cum autem nominatur IEFlect&mus genua. — Levate, sacerdos, dicto in SUS, caput versus librum inclinat; et eodem modo medio altaris Kyrie, eleison, revertitur ad latus versus librum genuflectit, cum in Evangelio est Epistolae, ubi stans ante librum, extensis et iunctis genuflectendum. ante pectus manibus, caput inclinans, dicit Ore3. Dicto Evangelio, stans in medio altaris vermus, ac deinde: Flectamus genua; et illico, sus Crucem, elevans et extendens manus, incipit manibus super altare extensis, ut seipsum susti- (si dicendum sit) Credo; cum dicit: in unum neat, utrumque geriuflectitac, iunctis manibus, per Deum, iungit manus, et caput Cruci inclinat; quo aliquod temporis spatium in silentio orat; deinde erecto, stans ibidem iunctis ante pectus manibus, dicit: Levate, surgit et, manibus extensis, dicit ut prius, prosequitur usque ad finem. Cum dicit: orationem. Lectionem sequentem eodem modo Iesum Christum, caput Cruci inclinat. Cum dicit: legit, ut infra de Epistola dicetur. Et incarnatus est, usque ad et Homo factus est in5. In Missa solemni cum dicitur D6minus vo- clusive, genuflectit. Cum dicit: simul adoratur, biscum et oratio, diaconus et subdiaconus stant re- caput Cruci inclinat. Cum dicit: Et vitam venturi tro post celebrantem. Flectamus genua et Levate saeculi. Amen, producit sibi manu dextera signum cantantur a diacono; celebrans omnesque alii utrum- crucis a fronte ad pectus. que genu fleclunt atque orant, ut supra dictum est. 4. In Missa solemni subdiaconus circa finem ultiDiaconus cantat Flectamus genua antequam genua ma orationis accipit ambabus manibus librum Epiflectat, Levate autem priusquam surgat. stolarum, deferens ilium supra pectus, et,facta altari genuflexione in medio, vadit ad partem Epistola contra altare, et cantat Epistolam, quant celebrans VI - De Epistola, graduali sedens auscultat. Epistola cantata, celebrans redit ad et aliis usque ad OfFertorium librum, et subdiaconus facit iterum genuflexionem ictis orationibus, celebrans, positis super li- in medio ac vadit ad celebrantem, et genuflectens oscubrum vel super altare manibus, ita ut palmae latur eius manum, et ab eo benedicitur, praterquam librum tangant, vel (ut placuerit) librum tenens, in Missis defunctorum. Deinde celebrans legit, sub-

D

D

LVIII

Ritus servandus in celebratione Missae

missa voce, graduate, etc., usque ad Munda cor meum supra), vertit se ad populum, et extendens ac iungens manus dicit: D6minus vobiscum, et iunctis exclusive. 5. Postea celebrans in medio altaris exspectat manibus revertitur per eandem viam ad medium donee subdiaconus missale in latere Evangelii collo- altaris, ubi extendens et iungens manus, caputque caverit et diaconus librunt Evangeliorum in medio Cruci inclinans, dicit Oremus: turn iunctis, ut altaris deposuerit; deinde incensum imponit et be- prius, manibus, dicit antiphonam ad Offertorium, nedicit more solito. Postea diaconus, genuflexus in et omnia quae usque ad finem Missae in medio supremo gradu, inclinatus dicit Munda cor meum, altaris dicenda sunt, dicit ibidem stans versus ad et accipiens librum Evangeliorum de altari, petit be- altare, nisi ubi aliter ordinatur. 2. Antiphona ad Offertorium absoluta, discoopenedict ionem a celebrante similiter genuflexus in superiori gradu altaris; et osculata illius manu, prcece- rit calicem et ad latus Epistoke sistit, et manu dexdentibus thuriferario, et duobus acolythis cum can- tera amovet parvam pallam desuper hostiam, accidelabris accensis de credentia sumptis, vadit cum pit patenam cum hostia, et ambabus manibus usque subdiacono a sinistris ad locum Evangelii contra ad pectus earn elevatam tenens, oculis ad Deum altare versus populum, ubi, subdiacono librum te- elevatis, et statim demissis, dicit: Suscipe, sancte nente, medio inter duos acolythos tenentes candela- Pater, etc. 3. Si fuerint alia? hostia? non super patenam, sed bra accensa, dicit: D6minus vobiscum, iunctis manibus. Cum dicit: Sequentia, etc. signat librum in super corporale, vel in alio calice, seu vase pro principio Evangelii, frontem, os et pectus: postea ter Communione populi consecrandae, calicem ilium, librum incensat, hoc est, in medio, a dexteris, et a seu vas dextera discooperit, et intentionem suam sinistris, et prosequitur Evangelium, iunctis ntani- etiam ad illas offerendas et consecrandas dirige'ns, bus. Interim celebrans post datam diacono bene- dicit ut supra: Suscipe, etc. ut in Ordine Missae. dict ionem, retrahens se ad latus Epistola, ibi stat, Quo dicto, patenam utraque manu tenens, cum ea iunctis manibus. Et cum diaconus dicit: Sequentia facit signum crucis super corporale, et deponit sancti Evangelii, sacerdos etiam signat se: et cum hostiam circa medium anterioris partis corporalis nominatur IESUS, caput inclinat. Finito Evangelio ante se, et patenam ad manum dexteram aliquansacerdos osculatur librum a subdiacono sibi dela- tulum subtus corporale; quam, exterso calice, ut tunt, dicens: Per evangelica dicta, etc., et a dia- dicetur, cooperit purificatorio. Si autem adsit vas cono ter incensatur. Si sit coram Pralato in sua seu calix cum aliis hostiis, ipsum cooperit alia residentia, liber defertur ad Pralatum, ut supra, patena, vel palla. 4. Deinde in latere Epistolae accipit calicem, et tile incensatur, ut in Caremoniali. Postea, stans in medio altaris versus ad Crucem, incipit, si dicen- purificatorio extergit, et sinistra tenens illius nodum sit, Credo, stantibus post eum diacono et sub- dum, accipit ampullam vini de manu ministri diacono, deinde ad altare accedentibus et cum eo (qui osculatur ipsam ampullam, non autem manum prosequentibus, ut dictum est ad G16ria in excelsis. celebrantis) et ponit vinum in calicem. Deinde, 6 Si autem sit pradicandum, concionator, finito eodem modo tenens calicem, producit signum Evangelio, pradicet, et sermone, sive condone ex- crucis super ampullam aquae, et dicit: Deus, qui pleta, dicatur Credo vel, si non sit dicendum, can- humanae substantial, et infundens parum aquae in calicem prosequitur: Da nobis per huius aquae tetur antiphona ad Offertorium. 7. Cum vero in symbolo cantatum fuerit: Et et vini mysterium, etc. Si vero celebrat pro deincarnatus est, diaconus, accept a bursa de creden- functis, non facit signum crucis super aquam, sed tia, ambabus manibus earn defert elevatam cum soli- imponit absque benedictione, dicens orationem tis reverentiis ad medium altaris, in quo explicat ut supra. 5. Imposita aqua in calice et finita oratione corporate, et revertitur ad celebrantem. Cum non dicitur Credo, subdiaconus defert bursam simul praedicta, accipit manu dextera calicem discoopertum; et stans ante medium altaris, ipsum amcum calice, ut infra dicetur. 8. In Missis cantatis Epistola a ministrante cani babus manibus elevatum tenens, videlicet cum potest; secus sufficit ut legatur a celebrante, qui ta- sinistra pedem, cum dextera autem nodum infra men potest Epistolam more solito canere. Si incen- cuppam, intentis ad Deum oculis offert, dicens: sat iones fiant, celebrans antequam dicat Munda cor Offerimus tibi, D6mine, etc. Qua oratione dicta, meum, in medio altaris incensum ponit et benedicit, facit signum crucis cum calice super corporale, et post verba Sequentia vel Initium sancti Evangelii, et ipsum in medio post hostiam collocat, et palla etc. ter missale incensat; post quant autem Evange- cooperit. Deinde, iunctis manibus super altare positis, aliquantulum inclinatus dicit secreto: In lium cantaver it, celebrans non incensatur. spiritu humilitatis, etc. Postea erectus, elevans oculos, manusque expandens, easque, in ahum VII - De antiphona ad Offertorium porrectas, statim iungens ante pectus (quod semper facit quando aliquid est benedicturus) dicit: et aliis usque ad Canonem Veni, sanctificator, etc. Cum dicit: et benedic, icto symbolo, vel, si non sit dicendum, post signat manu dextera communiter super hostiam Evangelium vel homeliam, celebrans altare et calicem, sinistra posita super altare. osculatur in medio, et iunctis manibus ante pectus 6. Turn, iunctis ante pectus manibus, accedit ibidem a manu sinistra ad dexteram (ut dictum est ad latus Epistolae, ubi stans, ministro aquam fun-

D

Ritus servandus in celebratione Missae
dente, la vat manus, idest, extremitates digitorum pollicis et indicis, dicens psalmum: Lavabo inter innocentes, cum Gloria Patri, etc.; qui versus G16ria Patri praetermittitur in Missis defunctorum, et in Missis de Tempore a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini inclusive. 7. Celebrans, lotis manibus, eas tergit, et, illis ante pectus iunctis, revertitur ad medium altaris, ubi stans, oculosque ad Deum elevans, et statim demittens, manibus iunctis super altare aliquantulum inclinatus, dicit secreto orationem: Suscipe, sancta Trinitas, etc. Qua dicta, manibus hinc inde extensis et super altare positis, osculatur illud in medio; turn, iunctis manibus ante pectus, demissisque oculis ad terram, a sinistra manu ad dexteram vertit se ad populum, et versus eum extendens et iungens manus, dicit voce aliquantulum elata: Orate, fratres, et secreto prosequens: ut meum ac vestrum sacrificium, etc., perficit circulum, revertens, iunctis manibus ante pectus, a manu dextera ad medium altaris. Et responso a ministro, vel a circumstantibus: Suscipiat D6minus sacrificium de manibus tuis, etc. (alioquin per seipsum, dicens: Sacrificium de manibus meis), ipse celebrans submissa voce dicit: Amen. Et manibus ante pectus extensis, ut fit ad orationem, stans in medio altaris versus librum, dicit absolute sine Oremus et sine alia interpositione orationem, vel orationes secretas. Cum dicit Per D6minum, iungit manus: cum dicit Iesum Christum, caput inclinat: quod facit in prima oratione, et in ultima, si plures sint dicendae. 8. In conclusione autem ultimae secretae ad verba ilia: Per 6mnia specula saecul6rum exclusive, sat-erdos stans in medio altaris, depositis super eo manibus hinc inde extensis, dicit convenienti et intellegibili voce praefationem. Cum dicit: Sursum corda, manus elevat hinc inde ante pectus extensas. Cum dicit: Gratias agamus, manus iungit; cum dicit: Domino Deo nostro, oculos elevat, et statim Cruci caput inclinat. Responso: Dignum et iustum est, elevatis et extensis ut prius manibus, prosequitur praefationem. Cum dicit: Sanctus, iunctis ante pectus manibus, et inclinatus, eadem voce prosequitur, ministro interim parvam campanulam pulsante. Cum dicit: Benedictus qui venit in n6mine Domini, etc., erigit se, et signum crucis sibi producit a fronte ad pectus. 9. In Missa solemni, dicto Oremus, diaconus et subdiaconus accedunt ad altare in latus Epistolce; diaconus amovet calicem, si est in altari, vel, si est in credentia, ut magis decet, accipit eum de manu subdiaconi, qui ilium cum patena et hostia, coopertum palla et velo a collo sibi pendente manu sinistra tenens, et alter am manum superponens velo, ne aliquid decidat, de credentia detulit, comitatus ab acolytho ampullas vini et aqua port ante; ipse diaconus calicem detegit, et dat patenam cum hostia celebranti, osculando eius manum: subdiaconus ex tergit calicem purificatorio; diaconus, accept a ampulla vini de manu subdiaconi, imponit vinum in calice; subdiaconus interim ampullam aqua ostendens celebranti, dicit: Benedicite, pater reverende; qui, facto versus earn signo crucis, dicit orationem: Deus, qui humanae, etc., interim subdiaconus infundit paululum aqua in calicem; diaconus ilium celebranti dat, et pedem calicis tangens, seu bracchium dexterum celebrantis sustentans, cum eo dicit: Offerimus tibi, D6mine, etc., quern postea positum in altari, ut supra, palla cooperit. Subdiacono deinde stanti in latere Epistolce ponit in dextera manu patenam, quam cooperit extremitate veli ab eius humero pendent is: qui vadit post celebrantem ante medium altaris, et, facta genufiexione, ibi stat, sustinens earn elevatam usque ad finem orationis dominica, ut dicetur. In Missis autem defunctorum patena non tenetur a subdiacono. 10. Dicto Veni, sanctificator, ut supra, celebrans, ministrante diacono naviculam, et dicente: Benedicite, pater reverende, ponit incensum in thuribulo, dicens: Per intercessi6nem, etc., ut in Ordine Missa. Deinde accepto thuribulo per manum diaconi, nullam tune faciens Cruci reverentiam incensat oblata, ter dueens thuribulum super calicem et hostiam simul in modum crucis, et ter circum calicem et hostiam, scilicet bis a dextera ad sinistram, et semel a sinistra ad dexteram {diacono interim pedem calicis tenente manu dextera), dispensans verba in qualibet incensatione hoc modo. In prima incensatione: Incensum istud. In secunda: a te benedictum. In tertia: ascendat ad te, D6mine. In quart a: et descendat super nos. In quinta et sexta: misericordia tua. Deinde facta reverentia, incensat Crucem et altare, ut dictum est supra, assistente eodem diacono, interim dicens: Dirigatur, D6mine, oratio mea, etc.; et cum incensatur Crux, diaconus amovet calicem ad par tern Epistola, et, incensat a Cruce, reponit in loco suo. Cum reddit thuribulum diacono, dicit: Accendat in nobis, etc. Et incensatur ab eo: deinde diaconus incensat chorum, et postremo subdiaconum tenentem patenam, et ipse diaconus incensatur a thuriferario, et thuriferarius postea incensat acolythos et populum. Celebrans, postquam incensatus fuerit, lavat manus, ministrantibus acolythis ampullam aqua, cum pelvicula et manutergio. In Missa cantata, si incensationes fiant, celebrans se gerit ut in Missa solemni, et infineincensatur a ministrante, qui postea incensat clerum quoque et populum. 11. Cum dicitur prafatio, diaconus et subdiaconus stant retro post celebrantem: et paulo antequam dicatur Sanctus, accedunt ad altare, ubi cum celebrante hinc inde dicunt Sanctus, et qua sequuntur usque ad Canonem. Deinde diaconus accedit ad sinistram celebrantis, ei assistens dum dicitur Canon, nisi alius sacerdos assistat, quia tune ipse staret ad dexteram aliquantulum post celebrantem. Subdiaconus vero tune stat post celebrantem.

VIII - De Canone Missae usque ad Consecrationem

F

inita praefatione, ut supra, sacerdos, stans ante medium altaris versus ad illud, extendit et aliquantulum elevat manus, oculisque elevatis ad Deum, et sine mora devote demissis, ac manibus

Ritus servandus in celebratione Missae
iunctis et super altare positis, pro fund e inclinatus incipit Canonem, secreto dicens: Te igitur, etc., ut in Ordine Missae. Cum dicit: Uti accepta habeas et benedicas, etc., prius osculatur altare in medio, deinde erigit se, et stat iunctis manibus ante pectus. Cum dicit: Haec tj< dona, haec tji munera, haec sancta *£ sacrificia, dextera manu signat ter communiter super hostiam et calicem. Deinde, extensis manibus ante pectus, prosequitur: In primis quae tibi offerimus, etc. 2. Ubi dicit: una cum famulo tuo Papa nostro N., exprimit nomen Papae: Sede autem vacante verba praedicta omittuntur. Ubi dicitur: et Antistite nostro N., specificatur nomen Patriarchae, Archiepiscopi, vel Episcopi Ordinarii dioecesis in qua Sacrum facit, et non alterius Superioris, etiamsi celebrans sit omnino exemptus, vel sub alterius Episcopi iurisdictione. Si vero Episcopus Ordinarius illius loci, in quo Missa celebratur, sit vita functus, praedicta verba omittuntur, quae etiam omittuntur ab iis qui Romas celebrant. Si celebrans est Episcopus, Archiepiscopus vel Patriarcha, omissis praedictis verbis, eorum loco dicit: et me indigno servo tuo. Summus autem Pontifex cum celebrat, omissis verbis: una cum famulo tuo Papa nostro N. et Antistite nostro N., dicit: una cum me indigno famulo tuo, quern gregi tuo praeesse voluisti. Et continuant omnes, ut sequitur: et 6mnibus orthod6xi8, etc. 3. Cum dicit: Memento, Domine, elevans et iungens manus usque ad faciem vel pectus, sic iunctis manibus stat paulisper in quiete, demisso aliquantulum capite, faciens commemorationem vivorum Christi fidelium ad suam voluntatem, quorum nomina, si vult, secreto commemorat: non tamen necesse est ea exprimere, sed mente tantum eorum memoriam habeat. Potest etiam celebrans, si pro pluribus orare intendit, ne circumstantibus sit morosus, ante Missam in animo proponere sibi omnes illos, tarn vivos quam defunctos, pro quibus in ipsa Missa orare intendit, et hoc loco generaliter unico contextu ipsorum vivorum commemorationem agere, pro quibus ante Missam orare proposuit in Missa. 4. Commemoratione vivorum facta, demissis et extensis, ut prius, manibus, continuat: Et 6mnium circumstdntium, etc. Similiter stans prosequitur: Communicantes. Cum dicit: Iesu Christi, caput inclinat: in conclusione, quando dicit: Per eundem, iungit manus. Cum dicit: Hanc igitur oblatidnem, expandit manus simul super oblata, ita ut palmae sint apertae versus ac supra calicem et hostiam, quas sic tenet usque ad ilia verba: Per Christum Dominum nostrum. Tune enim iungit manus, et sic prosequitur: Quam oblati6nem tu, Deus, in 6mnibus, quabsumus: et cum dicit: benet$tdictam, adscript tarn, ra ^ tam, communiter signat ter super hostiam et calicem simul: deinde cum dicit: ut nobis Cor ^ pus, separatim signat semel super hostiam tantum; et cum dicit: et San^guis, semel super calicem tantum: deinde elevans et iungens manus ante pectus, prosequitur: fiat dilectissimi Filii tui D6mini nostri Iesu Christi, et inclinans caput Cruci, extergit, si opus fuerit, pollices et indices super corporale, et dicit secreto, ut prius: Qui pridie quam pateretur: et accipiens pollice et indice dexterae manus hostiam, et earn cum illis ac indice et pollice sinistrae manus tenens, stans erectus ante medium altaris, dicit: accepit panem in sanctas ac venerabiles manus suas, elevansque ad caelum oculos et statim demittens, dicit: et elevatis 6culis in caelum ad te Deum Patrem suum omnipotentem, caputque aliquantulum inclinans, dicit: tibi gratias agens, et tenens hostiam inter pollicem et indicem sinistrae manus, dextera producit signum crucis super earn, dicens: bene^dixit, fregit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite et manducate ex hoc omnes. 5. Si adsit vas cum aliis hostiis consecrandis, antequam accipiat hostiam, discooperit manu dextera calicem, seu vas aliarum hostiarum. Cum autem finierit supradicta verba, cubitis super altare positis, distincte et reverenter profert verba consecrationis super hostiam et simul super omnes, si plures sint consecrandae; et hostiam suam pollicibus et indicibus tantum tenens dicit: Hoc est enim Corpus meum. Quibus prolatis, .celebrans tenens hostiam inter pollices et indices prasdictos super altare, reliquis manuum digitis extensis, et simul iunctis (et hostiis, si plures sint consecratae, in loco, in quo a principio Missae positae sunt, super corporale vel in alio vase aut calice demissis) genuflexus earn adorat. Tune se erigens, quantum commode potest, elevat in ahum hostiam, et intentis in earn oculis (quod et in elevatione calicis facit) populo reverenter ostendit adorandam; et mox sola manu dextera ipsam reverenter reponit super corporale in eodem loco unde earn levavit, et deinceps pollices et indices non disiungit, nisi quando hostiam consecratam tangere vel tractare debet, usque ad ablutionem digitorum post Communionem. 6. Reposita hostia consecrata super corporale, genuflexus ipsam veneratur; si adsit vas aliarum hostiarum, patena vel palla cooperit, ut supra. Minister paulo ante Consecrationem campanulas signo fideles moneat. Deinde, dum celebrans elevat hostiam, manu sinistra elevat fimbrias posteriores planetae, ne ipsum celebrantem impediat in elevatione bracchiorum; quod et facit in elevatione calicis; et manu dextera pulsat campanulam ter ad unamquamque elevationem, vel continuate quousque sacerdos deponat hostiam super corporale, et similiter postmodum ad elevationem calicis. 7. Celebrans, adorato Sacramento, surgit, et discooperit calicem, in quern, si opus sit, extergit digitos, quod semper faciat si aliquod fragmentum digitis adhaereat; et stans erectus dicit: Simili modo postquam cenatum est, et ambabus manibus accipiens calicem iuxta nodum infra cuppam, et aliquantulum ilium elevans, ac statim deponens, dicit: accipiens et hunc praeclarum Calicem in sanctas ac venerabiles manus suas, etc. Cum dicit: item tibi gratias agens, caput inclinat; cum dicit: benedixit, sinistra calicem infra cuppam tenens,

Ritus servandus in celebratione Missae

LXI

dextera signat super eum; et prosequens: deditque 2. Cum dicit: Memento etiam, D6mine, famudiscfpulis suis, etc., et ambabus manibus tenens 16rum famularumque tuarum, etc., extensis et calicem, videlicet sinistra pedem, dextera nodum iunctis manibus ante pectus, et usque ad faciem infra cuppam, cubitis super altare positis, profert elevatis, et intentis oculis ad Sacramentum super attente et continuate, ut supra, verba consecratio- altare, facit commemorationem Fidelium defunctonis Sanguinis: Hie est enim Calix, etc. Quibus rum, de quibus sibi videtur, eodem modo ut dicdictis, reponit calicem super corporale, dicens se- tum est de commemoratione vivorum. Qua comcreto: Haec quotiescumque feceritis, etc., genuflexus memoratione facta, stans ut prius extensis manibus, Sanguinem reverenter adorat. Turn se erigit, et prosequitur: Ipsis, D6mine, et dmnibus in Christo, accipiens calicem discoopertum cum Sanguine am- etc., et in fine ad: Per eundem, iungit manus, et babus manibus, ut prius, elevat eum, et erectum caput inclinat. quantum commode potest, ostendit populo adoran3. Cum dicit: Nobis quoque peccat6ribus, vodum: rhox ipsum reverenter reponit super cor- cem aliquantulum elevat et dextera manu pectus porale in locum pristinum, et manu dextera palla sibi percutit, sinistra posita super corporale, et cooperit, ac genuflexus Sacramentum veneratur. prosequitur secreto: famulis tuis, etc., stans mani8. In Missa soletnni ad finent prafationis accen- bus extensis, ut prius. Cum dicit: Per Christum duntur duo saltern intorticia ab acolythis, qua ex- D6minum nostrum. Per quern haec 6mnia, D6stinguuntur post elevationem calicis, nisi aliqui sint mine, semper bona creas, iungit manus ante peccommunicandi, et tune exstinguuntur post Commu- tus : deinde, manu dextera ter signans communiter nionetn. In diebus etiatn ieiuniorum et in Missis de- super hostiam et calicem, dicit: sancti if* ficas, functorum tenentur accensa usque ad Comtnunionem. vivi^ficas, benefit dicis, et praestas nobis. Postea Cum autem celebrans dicit: Quam oblati6nem, etc., discooperit manu dextera calicem, et genuflexus diaconus accedit ad eius dexteram, et ibi in supe- Sacramentum adorat: turn se erigit, et reverenter riori gradu altaris genuflexus, cum Sacramentum accipit hostiam inter pollicem et indicem dexelevatur,fimbriasplaneta elevat, et quando opus est, terae manus, et cum ea super calicem, quern manu se erigens, calicem discooperit et cooperit, et cum sinistra tenet circa nodum infra cuppam, signat celebrante genuflect it. Sub diaconus genuflect it in ter a labio ad labium, dicens: Per ip^sum, et loco suo. Thuriferarius genuflexus in latere Epistola cum ip t$4 so, et in i p ^ so. Et similiter cum hostia ter incensat hostiam, cum elevatur, et similiter ca- signat bis inter calicem et pectus, incipiens a labio licem, posito incenso in thuribulo absque benedictione;calicis, et dicit: est tibi Deo Pa^tri omni potent i, quod servatur etiatn in Missis cantatis in quibus in unitate Spiritus * $ 4 Sancti. Deinde tenens manu incensationes fiunt. Deposito calice, diaconus redit dextera hostiam super calicem, sinistra calicem, ad librum, nisi alius assistat. Ceteri surgunt et stant elevat eum aliquantulum simul cum hostia, diin locis suis. cens : omnis honor et gl6ria, et statim utrumque deponens, hostiam collocat super corporale, et si opus sit, digitos extergit, ut supra; ac pollices IX - De Canone post Consecrationem et indices ut prius iungens, calicem palla cooperit, usque ad orationem dominicam et genuflexus Sacramentum adorat. 4. In Missa solemni, cum celebrans dicit: Per eposito calice et adorato, sacerdos stans ante altare, extensis manibus ante pectus, dicit se- quern haec 6mnia, etc., diaconus, facta Sacracreto: Unde et memores, etc. Cum dicit: de tuis mento genuflexione, accedit ad dexteram celebrantis, donis ac datis, iungit manus ante pectus: et cum et quando opus est discooperit calicem, et cum celedicit: Hdstiam H J H puram, H6stiam > § < sanctam, brante adorat, similiter cooperit, et iterum genuH6stiam t$t immaculatam, manu sinistra posita flectit. Cum incipit: Pater noster, idem vadit retro super altare intra corporale, dextera signat ter post celebrantem, facta prius Sacramento genuflecommuniter super hostiam et calicem, et semel xione, ubi stat, dum dicitur oratio dominica. super hostiam tantum, et semel super calicem tantum, dicens: Panem \%t sanctum vitae aeternae, X - De oratione dominica et Calicem ^ salutis perpetuae; deinde, stans ut et aliis usque ad factam Communionem prius extensis manibus, prosequitur: Supra quae propitio, etc. Cum dicit: Supplices te rogamus, lebrans, cooperto Calice adoratoque Sacraetc., inclinat se ante medium altaris, manibus mento, erigit se, et manibus extensis hinc inde iunctis super illo positis. Cum dicit: ex hac altaris super altare intra corporale positis, dicit intelleparticipati6ne, osculatur altare, manibus hinc inde gibili voce: Per 6mnia saecula saecul6rum, et cum super corporale positis. Cum dicit: sacrosanctum dicit: Oremus, iungit manus, caput Sacramento Filii tui, iungit manus; et dextera signans semel inclinans. Cum incipit: Pater noster, extendit super hostiam tantum, et semel super calicem, si- manus, et stans oculis ad Sacramentum intentis, nistra super corporale posita, dicit: Cor ^ pus et prosequitur usque ad finem. Responso a ministro: San^guinem sumpserimus, et cum dicit: omni Sed libera nos a malo, et a celebrante, submissa benedicti6ne *$< caelesti, seipsum signat a fronte voce: Amen, manu dextera, pollice et indice non ad pectus signo crucis, sinistra posita infra pectus, disiunctis, patenam aliquantulum purificatorio et prosequitur: et gratia repleamur. Cum dicit: extergens, earn accipit inter indicem et medium Per eundern, iungit manus. digitos; quam tenens super altare erectam, sini-

R

C

Ritus servandus in celebratione Missae
stra super corporate posita, dicit secreto: Libera nos, qusesumus, etc. 2. Antequam celebrans dicat: Da propitius pacem, elevat manu dextera patenam de altari, et seipsum cum ea signat signo crucis, dicens: Da propitius pacem in diebus nostris. Cum signat se, manum sinistram ponit infra pectus; deinde patenam ipsam osculatur, et prosequens: ut, ope misericordiae tuae, etc., submittit patenam hostile, quam indice sinistro accommodat super patenam, discooperit calicem, et genuflexus Sacramentum adorat; turn se erigens, accipit hostiam inter pollicem et indicem dextera? manus, et cum illis ac pollice et indice sinistrae manus earn super calicem tenens reverenter frangit per medium, dicens: Per eundem D6minum nostrum Iesum Christum, Filium tuum, et mediam partem, quam inter pollicem et indicem dexterae manus tenet, ponit super patenam; de alia media, quam sinistra manu tenet, frangit cum pollice et indice dexterae manus particulam, prosequens: Qui tecum vivit et regnat, et earn inter ipsos dexterae manus pollicem et indicem retinens, partem maiorem, quam sinistra tenet, adiungit mediae super patenam positae, interim dicens: in unitate Spiritus Sancti Deus; et particulam hostiae, quam in dextera manu retinuit, tenens super calicem, quern sinistra per nodum infra cuppam retinet, intellegibili voce dicit: Per 6mnia ssecula saecul6rum. H. Amen, et cum ipsa particula signans ter a labio ad labium calicis, dicit: Pax t$ D6mini sit sjt semper vobis > f « cum. Responso per ministrum: Et cum spiritu tuo, particulam, quam dextera manu tenet, immittit in calicem dicens secreto: Haec commixtio et consecratio C6rporis, etc. Deinde pollices et indices super calicem aliquantulum tergit et iungit, calicem palla cooperit, et genuflexus Sacramentum adorat, surgit, et stans iunctis manibus ante pectus, inclinatus versus Sacramentum, dicit intellegibili voce: Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: et dextera percutiens sibi pectus, sinistra super corporate posita, dicit: miserere nobis, et deinde non iungit manus, sed iterum percutit sibi pectus, cum dicit secundo: miserere nobis, quod et tertio facit, cum dicit: dona nobis pacem. 3. Tune manibus iunctis supra altare positis, oculisque ad Sacramentum intentis, inclinatus dicit secreto: Domine Iesu Christe, etc. Qua oratione finita, si est daturus pacem, osculatur altare in medio et instrumentum pacis ei porrectum a ministro iuxta ipsum ad dexteram, hoc est, in latere Epistolae, genuflexo, et dicit: Pax tecum. Minister respondet: Et cum spiritu tuo. Si non adsit qui huiusmodi instrumento pacem recipiat a celebrante, pax non datur, etiamsi illius datio Missae conveniat; nee osculatur altare, sed, dicta praemissa oratione, statim subiungit alias orationes ut in Ordine Missae. 4. Si vero celebret pro defunctis, non percutit pectus ad Agnus Dei, quia dicit: Dona eis requiem ncc dicit primam orationem: D6mine Iesu Christe, qui dixisti Ap6stolis tuis, etc., non dat pacem sed dicit alias duas sequentes orationes: Ddmine Iesu Christe, Fili Dei vivi, etc., et Perceptio C6rporis tui, etc. Quibus orationibus dictis, genuflectens Sacramentum adorat, et se erigens dicit secreto: Panem caelestem accipiam, etc.; quo dicto, dextera manu accipit de patena reverenter ambas partes hostiae, et collocat inter pollicem et indicem sinistrae manus, quibus patenam inter eundem indicem et medium digitos supponit, et eadem manu sinistra tenens partes huiusmodi super patenam inter pectus et calicem, parum inclinatus, dextera tribvis vicibus percutit pectus suum, interim etiam tribus vicibus dicens voce aliquantulum elevata: D6mine, non sum dignus: et secreto prosequitur: ut intres, etc. Quibus tertio dictis, ex sinistra accipit ambas partes praedictas hostiae inter pollicem et indicem dexterae manus, et cum ilia supra patenam signat seipsum signo crucis, ita tamen ut hostia non egrediatur limites patenae, dicens: Corpus Domini nostri Iesu Christi custodiat animam meam in vitam aeternam. Amen: et se inclinans, cubitis super altare positis, reverenter easdem ambas partes sumit: quibus sumptis, deponit patenam super corporate, et erigens se, iunctis indicibus et pollicibus, ambas quoque manus ante faciem iungit, et aliquantulum quiescit in meditatione sanctissimi Sacramenti. Deinde depositis manibus dicit secreto: Quid retribuam D6mino pro omnibus quae retribuit mihi? et interim discooperit calicem, genuflectit, surgit, accipit patenam, inspicit corporate, colligit fragmenta cum patena, si qua sint in eo, patenam quoque diligenter cum pollice et indice dexterae manus super calicem extergit et ipsos digitos, ne quid fragmentorum in eis remaneat. 5. Post extersionem patenae, iunctis pollicibus et indicibus, calicem dextera manu infra nodum cuppae accipit, sinistra patenam, dicens: Calicem salutaris, etc., et signans se signo crucis cum calice, dicit: Sanguis Ddmini nostri, etc., et manu sinistra supponens patenam calici, stans reverenter, sumit totum Sanguinem cum particula in calice posita. Quibus sumptis, dicit secreto: Quod ore sumpsimus, etc., et super altare porrigit calicem ministro in latere Epistolae, quo vinum fundente, se purificat: deinde vino et aqua abluit pollices et indices super calicem, quos abstergit purificatorio, interim dicens: Corpus tuum, D6mine, quod sumpsi, etc. Ablutionem sumit, et extergit os et calicem purificatorio: quo facto purificatorium extendit super calicem et desuper patenam ac super patenam parvam pal lam; et, plicato corporali, quod reponit in bursam, cooperit calicem velo, et bursam desuper ponit, et collocat in medio altar is, ut in principio Missae. 6. Si qui sum communicandi in Missa, paulo antea ministrans campanulas signo eos moneat. Sacerdos autem, post sumptionem Sanguinis, calicem parum ad latus Evangelii collocat, intra tamen corporate, et palla tegit. Deinde, si particular super corporate consecratae sint, facta genuftexione, eas super patenam ponit; si particulae in eadem Missa intra pyxidem consecratae sunt, pyxidem collocat in medio corporali, earn discooperit et ge-

Ritus servandus in celebratione Missae
nuflectit; si vero administrandae sunt particulae iam antea consecratae, aperto tabernaculo, genuflectit, pyxidem extrahit et discooperit. Postea accipit manu sinistra pyxidem seu patenam cum Sacramento, dextera vero sumit unam particulam, quam inter pollicem et indicem tenet aliquantulum elevatam super pyxidem seu patenam, et, conversus ad communicandos in medio altaris, dicit: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Deinde dicit: D6mine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum, sed tantum die verbo, et sanabitur anima mea. Quibus verbis tertio repetitis, accedit ad eorum dexteram, hoc est, ad latus Epistolae, et unicuique porrigit Sacramentum faciens cum eo signum crucis super pyxidem vel patenam, et simul dicens: Corpus D6mini nostri Iesu Christi custodiat animam tuam in vitam aeternam. Amen. 7. Fidelibus communicatis, celebrans ad altare revertitur. Deinde: si particulae super corporate positae erant, extergit illud cum patena, et si qua in eo fuerint fragmenta, in calicem immittit; si particulae in pyxide inveniuntur, earn super corporale deponit, cooperit, in tabernaculo reponit, genuflectit et ostiolum claudit. Postea in calicem immittit fragmenta quae forte inveniuntur in patina sub mento communicantium apposita. Deinde dicit secreto: Quod ore sumpsimus, Domine, etc., et se purificat dicens: Corpus tuum, D6mine, quod sumpsi, etc., et alia facit ut supra. Si in altari desit tabernaculum, et pyxis cum particulis consecratis super altare maneat usque ad finem Missae, ea serventur quae feria V in Cena Domini praescribuntur versus finem Missae. 8. In Missa solemni diaconus starts retro post celebrantetn cum in oratione dominie a dicitur: Et dimitte nobis debita nostra, facta ibidem genuflexione, vadit ad dexteram celebrantis, et subdiaconus circa finem orationis dominica, facta it idem genuflexione, revertitur ad altare, et stans in latere Epistola porrigit patenam diacono, qui earn discooperit, et purificatorio abstergens dat celebranti, illius manum osculando, et quando opus est, discooperit et cooperit calicem, et cum celebrante adorat. Subdiaconus, reddita patena et deposito velo, quod ab humeris eius pendebat, genuflectit, et descendit retro post celebrantem, et cum dicitur: Pax Domini, iterum genuflectens, accedit ad sinistram celebrantis, et simul dicunt: Agnus Dei. Deinde, facta ibidem Sacramento genuflexione, redit post celebrantem. Diaconus vero a dextris genuflexus exspectat pacem: et cum celebrans osculatur altare, ipse se erigens simul osculatur illud extra corporate, et a celebrante dicente: Pax tecum, complexus accipit pacem sinistris genis sibi invicem appropinquantibus, et ei respondet: Et cum spiritu tuo. Postea, iterum Sacramento in altari adorato, vert it se ad subdiaconum retro post celebrantem, et similiter dat ei pacem. Subdiaconus, accepta pace a diacono et facta altari genuflexione, comitatus ab acolytho vadit ad chorum, et dat pacem primo cuiusque ordinis, dignioribus prius, deinde minus dignis; et reversus ad altare, facta genuflexione, dat pacem acolytho qui - Missale Romanum ipsum comitaverat, qui et aliis acolythis circa altare dat pacem: deinde subdiaconus vadit ad dexteram celebrantis, et quando opus est, discooperit calicem, accipit ampullam vini, et infundit, quando celebrans vult purificare. Diaconus post dat am pacem sub diacono vadit ad librum: et, dum celebrans se communicat, stant ipse et subdiaconus profunde inclinati versus altare. 9. In Missa pontificali, assistens accipit et defert pacem, ut in Caremoniali habetur. Si in Missa solemni fiat Communio, otnnia serventur, ut supra, sed prius communicet diaconum et subdiaconum, deinde alios per ordinem. Interim a choro canitur antiphona ad Communionem.

XI - De antiphona ad Communionem et orationibus post Communionem
/Celebrante purificato, dum calicem collocat in V_^ altari, liber Missalis defertur per ministrum ad latus Epistolae, et collocatur ut in Introitu. Ipse autem minister genuflectit iuxta latus Evangelii, ut in principio Missae. Deinde celebrans, stans iunctis manibus, legit antiphonam ad Communionem, qua lecta, iunctis itidem manibus ante pectus, vadit ad medium altaris, et eo osculato, vertit se ad populum a manu sinistra ad dexteram, et dicit: Dominus vobiscum, et per eandem viam redit ad librum, dicit orationes post Communionem, eisdem modo, numero et ordine, ut dictae sunt orationes initio Missae. Quibus finitis, claudit librum, et iungens manus ante pectus, revertitur ad medium altaris, ubi, eo osculato, vertit se ad populum, et dicit, ut supra: Dominus vobiscum, quo dicto, stans iunctis manibus ante pectus versus populum, dicit, si dicendum est: Ite, missa est, et per eandem viam revertitur ad altare. Si vero non sit dicendum, dicto D6minus vobiscum, revertitur eodem modo per eandem viam ad medium altaris, ubi stans versus ad illud, iunctis ante pectus manibus, dicit: Benedicamus Domino. In Missis autem defunctorum, eodem modo stans versus altare, dicit: Requiescant in pace. 2. In Quadragesima autem a feria IV cinerum usque ad feriam IV Hebdomadae sanctae, in Missa feriae, postquam celebrans dixit orationes post Communionem cum suis solitis conclusionibus, antequam dicat: Dominus vobiscum, stans in eodem loco ante librum dicit: Oremus. Humiliate capita vestra Deo, caput inclinans, et, extensis manibus, subiungit eadem yoce orationem super populum ibidem positam, qua finita, osculatur altare, et vertens se ad populum dicit: Dominus vobiscum, et alia ut supra. 3. In Missa solemni diaconus defert librum Missalis ad latus Epistola, deinde vadit retro post celebrantem, subdiaconus vero vadit ad latus Evangelii, ubi calicem mundat, aptat cum purificatorio, patena et palla cooperit, plicat corporate, reponit in bursam, et illam ponit super calicem cooper turn velo, quern collocat in altari, vel super credentia ut prius: postea redit ad locum suum retro post diaconum: qui cum dicit: Ite, missa est, cum celebrante

LXIV

Ritus servandus in celebratione Missae

vertit se ad populum: et in Quadragesima, dicto sit ultimum Evangelium, accedit ad latus Evanper celebrantem Oremus, diaconus in latere Epi- gelii, ibique dicit initium Evangelii secundum stola vertens se ad populum, iunctis manibus dicit ut Ioannem In principio. supra: Humiliate, etc.; quo dicto vertit se versus 5. Si vero ultimum Evangelium omittendum sit, altare a tergo celebrantis, et celebrans dicit ora- iuxta rubricas, celebrans, data benedictione, vel tionem super populum. In Missis cantatis Ite, missa si etiam benedictio omittenda sit, osculato altari, est vel Benedicamus D6mino vel Requiescant in recedit. Finito Evangelio in fine Missae, si celebrapace ab ipso celebrante canuntur. vit coram Summo Pontifice, Cardinali, et Legato Sedis Apostolicae, vel Patriarcha, Archiepiscopo et Episcopo, con vertit se ad ilium coram quo ex praeXII - De benedictione in fine Missae dictis celebravit, et facit reverentiam convenientem. et Evangelio sancti Ioannis Si non celebravit coram aliquo praedictorum, huiusicto Ite, mis8a est, vel Benedicamus D6mino, modi reverentiam praetermittit. 6. Quibus omnibus absolutis, sacerdos accipit vel Requiescant in pace, celebrans, ante medium altaris stans iunctis manibus super eo, incli- sinistra calicem, dexteram ponens super bursam, ne aliquid cadat, descendit ante infimum gradum natus dicit secreto: Placeat tibi, sancta Trinitas, etc. Quo dicto, extensis manibus hinc inde super altaris, et, ibi in medio vertens se ad illud, se proaltare positis, ipsum in medio osculatur: turn eri- funde inclinat (vel, si in eo est tabernaculum sancgens se, adhuc stans versus illud, elevat ad caelum tissimi Sacramenti, genuflectit); et, facta reveoculos et manus, quas extendit et iungit, caputque rentia, accipit biretum a ministro, caput cooperit, Cruci inclinans, dicit voce intellegibili: Benedicat ac praecedente eodem ministro, eo modo quo vevos omnipotens Deus, et iunctis manibus, ac de- nerat, redit ad sacristiam, interim dicens antimissis ad terram oculis, vertens se ad populum a phonam Trium puer6rum et canticum Benedicite sinistro latere ad dexterum, extensa manu dextera vel alias preces quas maluerit. Postquam paraiunctisque digitis, et manu sinistra infra pectus menta deposuerit, gratiarum actionem per temposita, semel benedicit populo dicens: Pater, et poris spatium conveniens protrahit, preces inFilius, •£ et Spiritus Sanctus. R. Amen; et circu- frascriptas persolvens, vel alias pro sua devotione. 7. In Missa solemni celebrans, eadetn voce et lum perficien8 accedit ad latus Evangelii, ubi dicto D6minus vobiscum, et R. Et cum spiritu tuo, modo quo in Missis lectis, semel tantum benedicit populo, nisi sit Episcopus vel abbas, ut infra: et pollice dextero signans primum signo crucis altare seu librum in principio Evangelii, deinde frontem, dicto Evangelio secundum Ioannem, discedit cum os et pectus, dicit: Initium sancti Evangelii secun- ministris ordine et modo quo venerat. 8. Episcopus autem, vel Abbas benedictus habens dum Ioannem, vel Sequentia sancti Evangelii, ut dictum est in rubricis generalibus, et R. G16ria tibi, usum pontificalium, ter benedicit populo, etiam in D6mine, iunctis manibus legit Evangelium: In prin- Missis lectis. cipio, vel aliud ut convenit. Cum dicit: Et Verbum caro factum est, genuflectit versus latus Evangelii, XIII - De his quae omittuntur in Missa et surgens prosequitur ut prius: quo finito, minidefunctorum ster stans a parte Epistolae respondet: Deo gratias. 2. Si celebrans in altari vertit faciem ad popun Missa defunctorum ante confessionem non dicitur psalmus Iudica me, Deus, sed, pronunlum, non vertit se, sed, stans ut erat, benedicit populo, ut supra, in medio altaris; deinde accedit ad tiata antiphona: Introibo ad altare Dei, et responso latus Evangelii, et dicit Evangelium S. Ioannis. a ministro: Ad Deum, qui laetificat, etc., dicitur 3. Si celebravit coram Summo Pontifice, Car- Y. Adiutdrium nostrum, et confessio, cum reliquis dinali, et Legato Sedis Apostolicae, vel Patriarcha, ut supra. Cum celebrans ad altare incipit antiphoArchiepiscopo et Episcopo in provincia, civitate, nam ad Introitum, non signat se, sed, manu dextera vel dioecesi sua exsistente, celebrans, dicto Pla- extensa, facit signum crucis super librum, quasi ceat tibi, sancta Trinitas, etc., dicit: Benedicat vos aliquem benedicens, sinistra super altare posita. omnipotens Deus, et convertens se ad Summum Non dicitur: Gldria Patri, sed post psalmum rePontificem genuflexus, ad Cardinalem vero, et petitur: Requiem seternam; nee dicitur G16ria Legatum, vel alium ex supradictis Praelatis, capite in excelsis, nee Alleluia, nee lube, D6mine, beinclinato, quasi licentiam benedicendi petens, nedicere, nee D6minus sit in corde meo; nee prosequitur: Pater, et Filius, $1 et Spiritus Sanctus, osculatur librum in fine, nee dicit Per evangelica benedicens adstantes a parte ubi non adest Pon- dicta. Non dicitur Credo, non benedicitur aqua tifex, Cardinalis, Legatus aut Praelatus praedicti. Si in calicem fundenda; dicitur tamen oratio: Deus, autem celebravit coram Patriarcha, Archiepiscopo qui human* substantial, etc. Cum lavat manus, et Episcopo extra eorum provinciam, civitatem, in fine psalmi Lavabo inter innocentes, non dicitur vel dicecesim constitutis, eis absque alio respectu, G16ria Patri. Ad Agnus Dei non dicitur: miserere ut ceteris qui intersunt, more consueto benedicit. nobis, cuius loco dicitur: dona eis requiem; nee 4. In Missis, in quibus dictum est Benedicamus tertio: dona nobis pacem, cuius loco dicitur: dona D6mino vel Requiescant in pace, celebrans non eis requiem sempiternam; neque percutitur pectus. dat benedictionem, sed, dicto Placeat tibi, sancta Non dicitur prima oratio ante Communionem, sciTrinitas, ut supra, et altari osculato, si dicendum licet : D6mine Iesu Christe, qui dixisti Apdstolis tuis,

D

I

Ritus servandus in celebratione Missae
etc., nee datur pax. In fine non dicitur: Ite, missa est, nee Benedicamus D6mino, sed: Requiescant in pace. Et non datur benedictio: sed dicto Placeat, et osculato altari, dicitur, ut supra: In principio erat Verbum, etc. Alia omnia ut in aliis Missis. 2. In Missa solemni non incensatur alt are ad Introitum, et subdiaconus, finita Epistola, non osculatur manum celebrant is, nee bene dicitur: diaconus non petit benedictionem, nee osculatur celebrantis manum: non tenentur luminaria ad Evangelium, nee portatur incensum, sed duo tantum acolythi sine candelabris stant unus a dextris et alter a sinistris subdiaconi tenentis librum Evangeliorum. Non incensatur liber, nee in fine celebrans: nee defertur liber Evangeliorum osculandus. Oblata et altare incensantur ut supra: incensatur solus celebrans, et non incensantur alii. Subdiaconus non tenet patenam post celebrantem; sed tempore elevationis Sacramenti genuflexus in latere Epistolee, illud incensat. Ministri, cum aliquid porrigunt celebranti, in hac Missa non osculantur eius manum, neque rent qua porrigitur. 3. Si distribuendce sunt candelce, distribuantur post Epistolam, et accendantur ad Evangelium, ad elevationem Sacramenti, et post Missam, dum fit absolutio. Si habendus est sermo, habeatur, finita Missa, ante absolutionem. a) In prima et secunda Missa, si aliam sit immediate celebraturus, sumpto divino Sanguine, calicem nee purincat nee abstergit, sed eum ponit super corporale et palla tegit. Deinde iunctis manibus dicit: Quod ore sumpsimus, et postea in vase cum aqua parato digitos abluit dicens: Corpus tuum, D6mine,et abstergit. His peractis, calicem super corporale adhuc manentem, deducta palla, iterum disponit et cooperit, uti moris est, scilicet purificatorio linteo, deinde patena cum hostia consecranda, et palla, ac demum velo. Calix vero extra corporale ne statuatur. Si per inadvertentiam ablutiones cum vino sumpserit, celebrare nihilominus potest secundam et tertiam Missam etiam ante tres horas, si necessarium sit. De cetero Missa more solito completur. b) In secunda et tertia Missa, si aliam Missam immediate antea celebraverit, ad Offertorium, ablato velo a calice, hunc parumper versus latus Epistola collocat, intra tamen corporale; factaque hostiae oblatione, calicem purificatorio non abstergit, sed eum intra corporale relinquens, leviter elevat, vinumque et aquam eidem infundit, ipsumque calicem, nullatenus ab intus abstersum, offert. Cetera omnia more solito peraguntur. 2. Sacerdos, qui plures Missas cum intermissione celebrat, prioribus in Missis suas ablutiones a rubricis praescriptas sumere debet. Si sequentem Missam ante tres horas celebraturus sit, aqua tantum in ablutionibus adhibenda est; si vero per inadvertentiam vinum quoque sumpserit, sequentem Missam nihilominus etiam ante tres horas celebrare potest, si necesse sit.

XIV - De agendis, si sacerdos bis vel ter eodem die celebret

S

acerdos, qui in festo Nativitatis Domini vel in Commemoratione omnium Fidelium defunctorum, duas vel tres Missas sine intermissione, id est quin ab altari discedat, celebrat:

DE DEFECTIBUS
IN CELEBRATIONE MISSJE OCCURRENTIBUS

S

acerdos celebraturus omnem adhibeat diligentiam, ne desit aliquid ex requisitis ad Sacramentum Eucharistiae conficiendum. Potest autem defectus contingere ex parte materiae consecrandae, et ex parte forma? adhibendae, et ex parte ministri conficientis. Quidquid enim horum deficit, scilicet materia debita, forma cum intentione, et Ordo sacerdotalis in conficiente, non conficitur Sacramentum. Et his exsistentibus, quibuscumque aliis deficientibus, veritas adest Sacramenti. Alii vero sunt defectus, qui, in Missae celebratione occurrentes, etsi veritatem Sacramenti non impediant, possunt tamen aut cum peccato, aut cum scandalo contingere.

Missam, ne Sacramentum remaneat imperfectum, et ut debitus servetur ordo. 7. Si hostia consecrata dispareat, vel casu aliquo, ut vento, vel ab aliquo animali accepta, et nequeat reperiri; tune altera consecretur ab eo loco incipiendo: Qui pridie quam pateretur, facta eius prius oblatione, ut supra. 8. Casibus de quibus supra 5-7, elevatio Sacramenti omittatur, et omnia fiant vitando, quantum fieri potest, fidelium scandalum vel admirationem.

IV - De defectu vini

D
S

i vinum sit factum penitus acetum, vel penitus putridum, vel de uvis acerbis seu non maturis expressum, vel ei admixtum tantum aquae ut vinum sit corruptum, non conficitur Sacramentum. II - De defectibus materiae 2. Si vinum cceperit acescere, vel corrumpi, vel efectus ex parte materiae possunt contingere, si fuerit aliquantum acre, vel mustum de uvis tune expressum, vel non fuerit admixta aqua, vel fuerit aliquid desit ex iis quae ad ipsam requiruntur. Requiritur enim, ut sit panis triticeus et vinum de admixta aqua rosacea seu alterius distillationis, convite: et ut huiusmodi materia consecranda, in actu ficitur Sacramentum, sed conficiens graviter peccat. 3. Si celebrans ante Consecrationem Sanguinis, Consecrationis, sit coram sacerdote. quam vis post Consecrationem Corporis, advertat aut vinum, aut aquam, aut utrumque non esse in Ill - De defectu panis calice; debet statim apponere vinum cum aqua, i panis non sit triticeus, vel, si triticeus, admix- et facta oblatione, ut supra, consecrare: incipiendo tus sit granis alterius generis in tanta quantitate ab illis verbis: Simili modo, etc. ut non maneat panis triticeus, vel sit alioqui cor4. Si post verba Consecrationis advertat vinum ruptus, non conficitur Sacramentum. non fuisse positum, sed aquam; deposita aqua in 2 Si sit confectus de aqua rosacea, vel alterius aliquod vas, iterum vinum cum aqua ponat in distillationis, dubium est an conficiatur. calice, et consecret, resumendo a verbis praedictis: 3. Si coeperit corrumpi, sed non sit corruptus; si- Simili modo, etc. militer si non sit azymus, secundum morem Eccle5. Si hoc advertat post sumptionem Corporis, siae Latinae, conficitur, sed conficiens graviter peccat. vel huiusmodi aquae, apponat aliam hostiam ite4. Si celebrans ante Consecrationem advertit rum consecrandam, et vinum cum aqua in calice, hostiam esse corruptam, aut non esse triticeam; offerat utrumque, et consecret, et sumat, quamvis remota ilia hostia, aliam ponat, et facta oblatione, non sit ieiunus. saltern mente concepta, prosequatur ab eo loco ubi 6. Casibus de quibus supra 3-5, elevatio Sacradesivit. menti omittatur, et omnia fiant vitando, quantum 5. Si id advertit post Consecrationem, etiam post fieri potest, fidelium scandalum vel admirationem. illius hostiae sumptionem, posita alia, faciat obla7. Si quis percipiat ante Consecrationem, vel post tionem, ut supra, et a Consecratione incipiat, sci- Consecrationem, totum vinum esse acetum, vel licet ab illis verbis: Qui pridie quam pateretur; alias corruptum: idem servetur quod supra, ac si et illam priorem, si non sumpsit, sumat post sump- deprehenderet non esse positum vinum, vel solam tionem Corporis et Sanguinis, vel alicubi reverenter aquam fuisse appositam in calice. conservet. Si autem sumpserit, nihilominus sumat 8. Si autem celebrans ante Consecrationem caliearn, quam consecravit: quia praeceptum de per- cis advertat, non fuisse appositam aquam: statim fectione Sacramenti, maioris est ponderis, quam ponat earn, et proferat verba Consecrationis. Si id quod a ieiunis sumatur. advertat post Consecrationem calicis: nullo modo 6. Quod si hoc contingat post sumptionem San- apponat, quia non est de necessitate Sacramenti. guinis, apponi debet rursus novus panis et vinum 9. Si materia quae esset apponenda, ratione decum aqua; et, facta prius oblatione, ut supra, sa- fectus vel panis vel vini, non posset ullo modo hacerdos consecret, incipiendo ab illis verbis: Qui beri: si id sit ante Consecrationem Corporis, ultepridie; ac statim sumat utrumque, et prosequatur rius procedi non debet: si post Consecrationem Cor-

S

De defectibus in celebratione Missae occurrentibus
poris, aut etiam vini, deprehenditur defectus alterius speciei, altera iam consecrata: tune, si nullo modo haberi possit, procedendum erit, et Missa absolvenda, ita tamen, ut praetermittantur verba et signa, quae pertinent ad speciem deficientem. Quod si exspectando aliquamdiu haberi possit: exspectandum erit, ne sacrificium remaneat imperfectum. 2. Si sacerdos, putans se tenere unam hostiam, post Consecrationem invenerit fuisse duas simul iunctas, in sumptione sumat simul utramque. Quod si deprehendat post sumptionem Corporis et Sanguinis aut etiam post ablutionem, reliquias aliquas relictas consecratas, eas sumat, sive parvae sint sive magnae, quia ad idem sacrificium spectant. 3. Si vero relicta sit hostia integra consecrata, earn in tabernaculo cum aliis reponat: si hoc fieri nequit, earn sumat. 4. Si intentio non sit actualis in ipsa Consecratione propter evagationem mentis, sed virtualis, cum accedens ad altare intendat facere quod facit Ecclesia, conficitur Sacramentum, etsi curare debet sacerdos, ut etiam actualem intentionem adhibeat.

V - De defectibus formae
efectus ex parte formae possum contingere, si aliquid desit ex iis quae ad integritatem verborum in ipsa consecratione requiruntur. Verba autem Consecrationis, quae sunt forma huius Sacramenti, sunt haec: Hoc est enim Corpus meum. Et: Hie est enim Calix Sanguinis mei, novi et agterni testamenti: mysterium fidei: qui pro vobis et pro multis effundetur in remissidnem peccat6rum. Si quis autem aliquid diminueret, vel immutaret de forma Consecrationis Corporis et Sanguinis, et in ipsa verborum immutatione verba idem non significarent, non conficeret Sacramentum. Si vero aliquid adderet vel detraheret, quod significationem non mutaret, conficeret quidem, sed gravissime peccaret. 2. Si celebrans non recordetur se dixisse ea quae in Consecratione communiter dicuntur, non debet propterea turbari. Si tamen certo ei constet, se omisisse aliquid eorum quae sunt de necessitate Sacramenti, id est, formam Consecrationis, seu partem: resumat ipsam formam, et cetera prosequatur per ordinem. Si vero valde probabiliter dubitet, se aliquid essentiale omisisse: iteret formam saltern sub tacita condicione. Si autem non sunt de necessitate Sacramenti, non resumat, sed procedat ulterius.

D

VIII - De defectibus dispositions animae
i quis in peccato mortali aut aliqua poena eccleS siastica impeditus, celebret, conficit quidem Sacramentum, sed gravissime peccat.

IX - De defectibus dispositionis corporis
i sacerdos ante Missam non sit ieiunus per tres S saltern horas quoad cibum solidum et potum alcoholicum, et per unam saltern horam quoad potum non alcoholicum, non potest celebrare. Aquae tamen sumptione ieiunium non frangitur. 2. Infirmi, quamvis non decumbant, potum non alcoholicum, et veras ac proprias medicinas, sive liquidas sive solidas, ante Missae celebrationem sine temporis limite sumere possunt. 3. Enixe invitantur sacerdotes, qui id praestare valeant, ut venerandam ac vetustam eucharistici ieiunii formam ante Missam servent.

VI - De defectibus ministri
efectus ex parte ministri possunt contingere quoad ea quae in ipso requiruntur. Haec autem sunt: in primis intentio, deinde dispositio animae, dispositio corporalis, dispositio vestimentorum, dispositio in ministerio ipso quoad ea quae in ipso possunt occurrere.

D

X - De defectibus in ministerio ipso occurrentibus
ssunt etiam defectus occurrere in ministerio F ipso, si aliquid ex requisitis ad illud desit: ut si celebretur in loco non sacro, vel legitime non deputato, vel in altari non consecrato, vel tribus mappis non cooperto; si non adsint luminaria cerea; si non sit tempus debitum celebrandi, quod est ab una hora ante auroram usque ad unam horam post meridiem communiter, nisi pro quibusdam Missis aliud tempus statutum sit, vel Ordinarius loci quasdam Missas etiam horis vespertinis permiserit; si omittat aliquid ex vestibus sacerdotalibus; si vestes sacerdotales et mappae non sint ab Episcopo, vel ab alio hanc habente potestatem benedictae; si non adsit clericus, vel alius deserviens in Missa, vel adsit qui deservire non debet, ut mulier; si non adsit calix cum patena conveniens, cuius cuppa debet esse aurea vel argentea vel stannea, non aerea vel vitrea; si corporalia non sint munda, quae debent esse ex lino, nee serico in medio ornata, et ab Episcopo vel ab alio hanc habente potestatem benedicta, ut etiam superius dictum est: si celebret capite cooperto sine dispen-

VII - De defectu intentionis

S

i quis non intendit conficere, sed delusorie aliquid agere: item si aliquae hostiae ex oblivione remaneant in altari, vel aliqua pars vini, vel aliqua hostia lateat, cum non intendat consecrare nisi quae super corporale sunt: item si quis habeat coram se undecim hostias, et intendat consecrare solum decem, non determinans quas decem intendit: in his casibus non consecrat, quia requiritur intentio. Secus, si putans quidem esse decem, tamen omnes voluit consecrare quas coram se habebat: nam tune omnes erunt consecratae: atque ideo quilibet sacerdos talem semper intentionem habere deberet, scilicet consecrandi eas omnes quas ante se super corporale ad consecrandum positas habet.

LXVIII

De defectibus in celebratione Missae occurrentibus
8. Si sumendo Sanguinem, particula remanserit in calice, digito ad labium calicis earn adducat, et sumat ante purificationem, vel infundat aquam et sumat. 9. Si hostia ante Consecrationem inveniatur fracta, nisi populo evidenter appareat, talis hostia consecretur: si autem scandalum populo esse possit, alia accipiatur et offeratur: quod si illius hostiae iam erat facta oblatio, earn post ablutionem sumat. Quod si ante oblationem hostia appareat confracta, accipiatur altera integra, si citra scandalum aut longam moram fieri poterit. 10. Si hostia consecrata dilabatur in calicem, propterea nihil est reiterandum; sed sacerdos Missam prosequatur, faciendo caeremonias et signa consueta cum residua parte hostiae quae non est madefacta Sanguine, si commode potest. Si vero tota fuerit madefacta, non extrahat earn, sed omnia dicat, omittendo signa, et sumat pariter Corpus et Sanguinem, signans se cum calice, et dicens: Corpus et Sanguis D6mini nostri, etc. 11. Si in hieme Sanguis congeletur in calice, involvatur calix pannis calefactis: si id non proficeret, ponatur in ferventi aqua prope altare, dummodo in calicem non intret, donee liquefiat. 12. Si aliquid de Sanguine Christi ceciderit, si aliqua tantum gutta effusa est, sufficit ut super eas parum aquae fundatur, purificatorio postea abstergenda; secus vero corporale vel tobalea vel locus, meliore quo fieri potest modo, lavetur, et aqua postea in sacrarium mittatur. 13. At si contingat totum Sanguinem post Consecrationem effundi, si quidem aliquid vel parum remansit, illud sumatur, et de effuso reliquo Sanguine, fiat, ut dictum est. Si vero nihil omnino remansit, ponat iterum vinum et aquam, et consecret ab eo loco: Simili modo, postquam cenatum est, etc., facta prius tamen calicis oblatione, ut supra. 14. Si quis evomat Eucharistiam, vomitus colligatur et in aliquem decentem locum mittatur. 15. Si hostia consecrata, vel aliqua eius particula dilabatur in terram, reverenter accipiatur, et parum aquae in locum ubi cecidit fundatur et purificatorio abstergatur. Si cadat super vestes, non est necesse ut indumentum abluatur. Si super vestes mulieris cadat, ipsa particulam accipiat et sumat. 16. Possum etiam defectus in ministerio ipso occurrere, si sacerdos ignoret ritus et caeremonias ipsas in eo servandas, de quibus omnibus in superioribus rubricis copiose dictum est.

satione: si non adsit Missale, licet memoritet sciret Missam, quam intendit dicere. 2. Si, sacerdote celebrante, violetur ecclesia ante Canonem, dimittatur Missa: si post Canonem, non dimittatur. Si timeatur incursus hostium, vel alluvionis, vel ruina loci ubi celebratur, ante Consecrationem dimittatur Missa; post Consecrationem vero sacerdos accelerare poterit sumptionem Sacramenti, omissis omnibus aliis. 3. Si sacerdos ante Consecrationem graviter infirmetur, vel in syncopen incident aut moriatur, praetermittitur Missa. Si post Consecrationem Corporis tantum, ante Consecrationem Sanguinis, vel utroque consecrato id accidit, Missa per alium sacerdotem expleatur ab eo loco ubi ille desiit, et in casu necessitatis etiam per non ieiunum. Si autem non obierit, sed fuerit infirmus, adeo tamen ut possit communicare, et non adsit alia hostia consecrata, sacerdos, qui Missam supplet, dividat hostiam, et unam pattern praebeat infirmo, aliam ipse sumat. Si autem semiprolata forma Corporis obiit sacerdos, quia non est facta Consecratio, non est necesse ut Missa per alium suppleatur. Si vero obierit semiprolata forma Sanguinis, tune alter prosequatur Missam, et super eundem calicem repetat integram formam ab eo loco: Simili modo, postquam cenatum est; vel posset super alium calicem praeparatum integram formam proferre, et hostiam primi sacerdotis, et Sanguinem a se consecratum sumere, ac deinde calicem relictum semiconsecratum. 4. Si quis extra huiusmodi casus necessitatis integra Sacramenta non sumpserit, gravissime peccat. 5. Si musca, vel aranea, vel aliquid aliud ceciderit in calicem ante Consecrationem, proiciat vinum in locum decentem, et aliud ponat in calice, misceat parum aquae, offerat, ut supra, et prosequatur Missam: si post Consecrationem ceciderit musca aut aliquid eiusmodi, extrahat earn, et lavet cum vino, finita Missa comburat, et combustio ac lotio huiusmodi in sacrarium proiciatur. 6. Si aliquid venenosum ceciderit in calicem, vel quod provocaret vomitum, vinum consecratum reponendum est in alio calice aqua pleno, ita ut species vini dissolvantur; et huiusmodi aqua in sacrarium proiciatur. Aliud autem vinum cum aqua apponendum est, denuo consecrandum. 7. Si aliquid venenatum contigerit hostiam consecratam, tune alteram consecret, et sumat eo modo quo dictum est, et ilia mittatur in calicem aqua plenum, ut supra n. 6 de Sanguine dictum est.

PR^PARATIO AD MISSAM
PRO OPPORTUNITATE SACERDOTIS FACIENDA
Quilibet sacerdos, ex concessione Pii Pp. XI, sub die 3 oct. 1936, lucrari potest: Indulgentiam quinque annorum.si ante Missx celebrationem recitet psalmos 83, 84, 85, 115 et 129 cum adnexa antiphona, versiculis et Oremus, ut infra; plenariam, si per integrum mensem prsedictas preces cotidie recitaverit, additis confessione sacramentali et oratione ad Summi Pontificis mentem.

Ant. Ne reminiscaris, * Domine, delicta nostra vel parentum nostrorum, neque vindictam sumas de peccatis nostris. (T. P. Alleluia.)

Q

Psalmus 83 uam dilecta habitatio tua, Domine exercituum! * desiderat, languens concupiscit anima mea atria D6mini; Cor meum et caro mea * exsultant ad Deum vivum. Etiam passer invenit domum, * et hirundo nidum sibi, ubi ponat pullos suos: Altaria tua, D6mine exercituum, * rex meus et Deus meus! — Beati qui habitant in domo tua, Domine, * perpetuo laudant te. Beatus vir, cuius auxilium est a te, * cum sacra itinera in animo habet: Transeuntes per vallem aridam, fontem facient earn, * ac benedicti6nibus vestiet earn pluvia prima. Procedent de r6bore in robur: * videbunt Deum deorum in Sion. — D6mine exercituum, audi orationem meam; * auribus percipe, Deus Iacob. Clipeus noster, aspice, Deus, * et respice faciem uncti tui. Vere melior est dies unus in atriis tuis * quam alii mille; Consistere malo in limine domus Dei mei, * quam morari in tabernaculis peccatorum. Nam sol et clipeus est Dominus Deus: * gratiam et gloriam largitur D6minus; Non negat bona eis * qui ambulant in innocentia. Domine exercituum, * beatus homo qui confidit in te. G16ria Patri.

Nonne tu vitam restitues nobis, * et p6pulus tuus laetabitur in te? Ostende nobis, Domine, miseric6rdiam tuam, * et salutem tuam da nobis. — Audiam, quid loquatur D6minus Deus: * profecto 16quitur pacem Populo suo et sanctis suis * et eis qui corde convertuntur ad eum. Certe propinqua est salus eius timentibus eum, * ut habitet gl6ria in terra nostra. Miseric6rdia et fidelitas 6bviam venient sibi, * iustitia et pax inter se osculabuntur. Fidelitas germinabit ex terra, * et iustitia de caelo prospiciet. Dominus quoque dabit bonum, * et terra nostra dabit fructum suum. Iustitia ante eum incedet, * et salus in via gressuum eius. G16ria Patri. Psalmus 85 nclina, D6mine, aurem tuam, exaudi me, * quia miser et pauper sum ego. Cust6di animam meam, quia dev6tus sum tibi; * salvum fac servum tuum sperantem in te. Deus meus es tu: miserere mei, D6mine, * quia assidue ad te clamo. Laetifica animam servi tui, * quia ad te, D6mine, animam meam att611o. Tu enim, Domine, es bonus et clemens, * plenus misericordiae in omnes qui invocant te. Ausculta, Domine, orationem meam, * et attende ad vocem obsecrationis meae. Die tribulati6nis meae clamo ad te, * quia exaudies me. — Non est tibi par inter deos, D6mine, * et non est opus simile operi tuo: Omnes gentes, quas fecisti, venient et adorabunt te, D6mine, * et prsedicabunt nomen tuum. Quia magnus es tu et facis mirabilia: * tu solus es Deus. — Doce me, D6mine, viam tuam, ut ambulem in veritate tua; * dirige cor meum, ut timeat nomen tuum. Celebrabo te, Domine Deus meus, toto corde meo, * et praedicabo nomen tuum in aeternum, Quia miseric6rdia tua magna fuit erga me, * et eripuisti animam meam de profundis inferni. Deus, superbi insurrexerunt contra me, et turba

I

P

Psalmus 84 opitius fuisti, Domine, terrae tuae; * bene vertisti sortem Iacob. Dimisisti culpam populi tui; * operuisti omnia peccata e6rum. Continuisti omnem iracundiam tuam, * destitisti a fur6re irae tuae. — Restitue nos, Deus salvator noster, * et depone indignatidnem tuam ad versus nos. Num in aeternum irasceris nobis, * aut extendes iram tuam in omnes generati6nes ?

LXX

Praeparatio ad Missam
V. R. V. R. y. R. V. R. V. R. V. R. Ego dixi: Domine, miserere mei. Sana animam meam, quia peccavi tibi. Convertere, D6mine, aliquantulum. Et deprecare super servos tuos. Fiat miseric6rdia tua, Domine, super nos. Quemadmodum speravimus in te. Sacerdotes tui induantur iustitiam. Et Sancti tui exsultent. Ab occiiltis meis munda me, D6mine. Et ab alienis parce servo tuo. D6mine, exaudi orationem meam. Et clamor meus ad te veniat. Oremus.

praepotentium insidiatur vitae meae, * neque te ponunt ante oculos suos. Sed tu, D6mine, Deus misericors es et benignus, * tardus ad iram, summe clemens et fidelis. Respice in me et miserere mei; da robur tuum servo tuo, * et salvum fac filium ancillae tuae. Signum da mihi favoris tui, ut videant qui oderunt me et confundantur, * quod tu, Domine, adiuveris me et consolatus sis me. G16ria Patri. Psalmus 115 /^lonfisus sum, etiam cum dixi: * « Ego afflictus V»x sum valde »; Ego dixi in pavore meo: * « Omnis homo fallax! » Quid retribuam Domino * pro 6mnibus quae tribuit mihi? Calicem salutis accipiam, * et nomen D6mini invocabo. Vota mea Domino reddam * coram omni p6pulo eius. Preti6sa est in oculis Domini * mors sanctorum eius. O D6mine, ego servus tuus sum, ego servus tuus, filius ancillae tuae: * solvisti vincula mea. Tibi sacrificabo sacrificium laudis, * et nomen D6mini invocabo. Vota mea D6mino reddam * coram omni p6pulo eius, In atriis domus Ddmini, * in medio tui, Ierusalem. G16ria Patri. Psalmus 129

A

ures tuae pietatis, mitissime Deus, inclina preci- bus nostris, et gratia Sancti Spiritus illumina cor nostrum: ut tuis mysteriis digne ministrare, teque aeterna caritate diligere mereamur.

D

eus, cui omne cor patet et omnis voluntas loquitur, et quem nullum latet secretum: purifica per infusionem Sancti Spiritus cogitati6nes cordis nostri; ut te perfecte diligere et digne laudare mereamur. re igne Sancti Spiritus renes nostros et cor nostrum, Domine: ut tibi casto corpore serviamus, et mundo corde placeamus. entes nostras, quaesumus, Domine, Paraclitus, qui a te procedit, illiiminet: et inducat in omnem, sicut tuus promisit Filius, veritatem. dsit nobis, quaesumus, Domine, virtus Spiritus t Sancti: quae et corda nostra clementer expiirget, et ab omnibus tueatur adversis. eus, qui corda fidelium Sancti Spiritus illustratione docuisti: da nobis in eodem Spiritu recta sapere; et de .eius semper consolatione gaudere. /^onscientias nostras, quaesumus, Domine, visi^ ' tando purifica: ut veniens D6minus noster Iesus Christus, Filius tuus, paratam sibi in nobis inveniat mansionem: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

D

e profundis clamo ad te, D6mine, * Domine, audi vocem meam! Fiant aures tuae intentae * ad vocem obsecrationis meae. — Si delict6rum mem6riam servaveris, Domine, * D6mine, quis sustinebit? Sed penes te est peccat6rum venia, * ut cum reverentia serviatur tibi. — Spero in D6minum, * sperat anima mea in verbum eius; Exspectat anima mea D6minum, * magis quam cust6des aur6ram. — Magis quam cust6des auroram, * exspectet Israel D6minum, Quia penes D6minum miseric6rdia * et copiosa penes eum redemptio: Et ipse redimet Israel * ex 6mnibus iniquitatibus eius. G16ria Patri. Deinde repetitur Ant. Ne reminiscaris, Domine, delicta nostra vel parentum nostr6rum, neque vindtctam sumas de peccatis nostris. (T. P. Alleluia.) Postea sacerdos dicit: Kyrie, eleison. Christe, eleison. Kyrie, eleison. Pater noster. V. Et ne nos inducas in tentationem. H. Sed libera nos a malo.

U M A D

Oratio sacerdotis ante Missam
Indulgentia trium annorum pro qualibet ex sequentibus orationibus, si in die assignata recitetur. Pius Pp.XI, 3 octobris 1936. Die dominica

S

umme Sacerdos et vere P6ntifex, qui te obtulisti Deo Patri h6stiam puram et immaculatam in ara Crucis pro nobis miseris peccat6ribus, qui dedisti nobis Carnem tuam ad manducandum et Sanguinem tuum ad bibendum, et posuisti mysterium istud in virtute Spiritus Sancti tui, dicens: Haec quotiescumque feceritis in mei memdriam facietis, rogo per Sanguinem tuum preti6sum, magnum salutis nostrae pretium, rogo per hanc miram et inenarrabilem caritatem, qua nos miseros et indignos sic amare dignatus es, ut lavares nos a peccatis nostris in Sanguine tuo. Doce me, indignum servum tuum, quem inter cetera dona tua etiam ad officium sa-

Praeparatio ad Missam
cerdotale vocare dignatus es, nullis meis mentis, sed sola dignatione misericordiae tuae; doce me, quseso, per Spiritum Sanctum tuum tantum tractare mysterium ea reverentia et honore, ea devotione et timore, quibus oportet et decet. Fac me per gratiam tuam semper illud de tanto mysterio credere et intellegere, sentire et firmiter retinere, dicere et cogitare quod tibi placet et expedit animae meae. Intret Spiritus tuus bonus in cor meum, qui sonet ibi sine sono et sine strepitu verb6rum; loquatur omnem veritatem tantorum mysteriorum. Profiinda quippe sunt nimis et sacro tecta velamine. Propter magnam clementiam tuam concede mihi Missarum solemnia puro corde et munda mente celebrare. Libera cor meum ab immundis et nefandis, vanis et noxiis cogitationibus. Muni me beatorum Angelorum pia et fida custodia atque fortissima tutela, ut hostes 6mnium bonorum confusi discedant. Per virtutem tanti mysterii, et per manum sancti Angeli tui, repelle a me et a cunctis servis tuis durissimum spiritum superbiae et cenodoxiae, invidiae et blasphemiae, fornicatidnis et immunditiae, dubietatis et diffidentiae. Confundantur qui nos persequiintur, pereant illi qui perdere cuncta festinant. Feria II ex virginum, amator castitatis et integritatis, R Deus, caelesti rore benedictionis tuae exstingue in corpore meo totum fontem ardentis libidinis, ut maneat in me tenor totius castitatis corporis et animae. Mortifica in membris meis carnis stimulos omnesque libidinosas commoti6nes, et da mihi veram et perpetuam castitatem, cum ceteris bonis tuis, quae tibi placent in veritate; ut sacrificium laudis casto corpore et mundo corde cotidie valeam tibi offerre. Quanta enim cordis contritione et lacrimarum fonte, quanta reverentia et tremore, quanta corporis castitate et animae puritate istud divinum et caeleste sacrificium est celebrandum, Domine, ubi Caro tua in veritate sumitur, ubi Sanguis tuus in veritate bibitur, ubi ima summis coniunguntur, ubi adest sanctdrum praesentia Angelorum, ubi tu es sacerdos et sacrificium mirabiliter et ineffabiliter. Feria III digne hoc sacrificium celebrare potest, niQuis si tu, omnipotens Deus, offerentem feceris dignum? Scio, D6mine, et vere scio, et idipsum bonitati tuae confiteor quod non sum dignus accedere ad tantum mysterium propter nimia peccata et infinitas neglegentias meas. Sed scio, et veraciter credo, ex toto Corde meo credo, ore confiteor, quia tu potes me facere dignum, qui solus potes facere mundum de immiindo conceptum semine, et de peccat6ribus iustos facis et sanctos. Per hanc omnipotentiam tuam, te rogo, concede mihi peccatori hoc caeleste sacrificium celebrare cum timore et tremore, cum cordis puritate et lacrimarum fonte, cum laetitia spiritali et caelesti gaudio. Sentiat mens mea dulcedinem beatissimae praesentiae tuae, et excubias sanctorum Angelorum tuorum in circuitu meo.

E

Feria IV go enim, D6mine, memor venerandae passionis tuae, accedo ad altare tuum, licet peccator, ut offeram tibi sacrificium quod tu instituisti et offerri praecepisti in commemoratione tua pro salute nostra. Suscipe ergo illud, quaeso, summe Deus, pro Ecclesia tua sancta, pro populo tuo quem acquisisti Sanguine tuo. Et quoniam me peccatorem inter te et eiindem populum tuum, medium esse voluisti, licet in me boni operis testimonium non agnoscas, officium saltern dispensations creditae non recuses; nee, per me indignum, eorum salutis pereat pretium, pro quibus victima factus salutaris dignatus es esse redemptio. Profero ergo, D6mine, si digneris propitius intueri, tribulationes plebium, pericula populorum, captivorum gemitus, miserias orphanorum, necessitates peregrin6rum, inopiam debilium, desperationes languentium, defectus senum, suspiria iuvenum, vota virginum, lamenta viduarum.

T

Feria V u enim misereris omnium, Domine, et nihil odisti eorum quae fecisti. Memorare quae sit nostra substantia, quia tu Pater noster es, quia tu Deus noster es, ne irascaris satis, neque multitudinem viscerum tuorum super nos contineas. Non enim in iustificationibus nostris prosternimus preces ante faciem tuam, sed in miserationibus tuis multis. Aufer a nobis, Domine, iniquitates nostras et ignem Sancti Spiritus in nobis clementer accende. Aufer cor lapideum de carne nostra et da nobis cor carneum, quod te timeat, te amet, te diligat, te delectetur, te sequatur, te perfruatur. Oramus, Domine, clementiam tuam, ut sereno familiam tuam, sacri tui nominis orTicia praestolantem, aspicere digneris vultu; et, ut nullius sit irritum votum, nullius vacua supplicatio, tu nobis preces suggere, quas ipse audire propitius et exaudire delecteris. Feria VI ogamus te etiam, Pater sancte, et pro spiritibus fidelium defunctorum, ut sit illis salus, sanitas, gaudium et refrigerium hoc magnum pietatis sacramentum. Deus meus, sit illis hodie magnum et plenum convivium de te pane vivo, qui de caelo descendisti et das vitam mundo, de tua carne sancta et benedicta, Agni videlicet immaculati, qui tollit peccata mundi, quae de sancto et glorioso beatae Virginis Mariae utero est assumpta et de Spiritu Sancto concepta; de illo inquam pietatis fonte, qui per lanceam militis ex tuo sanctissimo latere emanavit: ut exinde satiati, refrigerati, refecti et consolati exsultent in laude et gloria tua. Peto clementiam tuam, ut descendat super panem et calicem plenitudo tuae benedictionis, et sanctificatio tuae divinitatis. Descendat etiam, Domine, ilia Sancti Spiritus tui invisibilis incomprehensibilisque maiestas, sicut quondam in patrum hostiis descendebat; qui et oblationes nostras Corpus et Sanguinem tuum efficiat, et me indignum sacerdotem tuum doceat tantum tractcire mysterium cum cordis puritate et

R

Praeparatio ad Missam
lacrimarum fonte, cum reverentia et tremore, ita ut placide et benigne suscipias sacrificium de manibus meis, ad salutem omnium tarn viv6rum quam et defunctorum. diae tuae, D6mine Iesu Christe, Rex aeterne, Deus et homo, crucifixus propter h6minem. Exaudi me sperantem in te: miserere mei pleni mis&riis et peccatis, tu qui fontem miserati6nis numquam mandre cessabis. Salve, salutaris victima, pro me et omni Sabbato humano genere in patibulo Crucis oblata. Salve, n6ogo te, D6mine, per ipsum sacrosanctum my- bilis et preti6se Sanguis, de vulneribus crucifixi sterium C6rporis et Sanguinis tui, quo coti- Domini mei Iesu Christi profluens, et peccata totius die in Ecclesia tua pascimur et potamur, ablui- mundi abluens. Recordare, D6mine, creaturae tuae, mur et sanctificamur, atque unius summae divini- quam tuo Sanguine redemisti. Pasnitet me peccasse, tatis participes efficimur. Da mihi virtutes tuas cupio emendare quod feci. Aufer ergo a me, clesanctas, quibus repletus bona conscientia ad altare mentissime Pater, omnes iniquitates et pecedta tuum accedam, ita ut haec caelestia sacramenta effi- mea; ut, purificatus mente et cdrpore, digne deguciantur mihi salus et vita. Tu enim dixisti ore tuo stare merear Sancta sanct6rum. Et concede, ut haec sancto et benedicto: Panis, quern ego dabo, caro mea sancta praelibatio Corporis et Sanguinis tui, quam est pro mundi vita. Qui manducat me vivit prop- ego indignus sumere intendo, sit peccat6rum me6ter me. Ipse manet in me et ego in eo. Ego sum rum remissio, sit delict6rum perfecta purgatio, sit panis vivus, qui de caelo descendi. Si quis mandu- turpium cogitati6num effugatio ac bon6rum sencaverit ex hoc pane, vivet in aeternum. Panis dul- suum regeneratio, operumque tibi placentium salucissime, sana palatum cofdis mei, ut sentiam sua- bris efficacia, animae quoque et c6rporis contra vitatem amdris tui. Sana eum ab omni languore, ut inimicorum me6rum insidias firmissima tu'itio. nullam praeter te sentiam dulcedinem, nullum prae- Amen. ter te quaerat amdrem, nullam praeter te amet pulchritudinem. Panis candidissime, habens omne deOratio S. Thomae Aquinatis lectamentum et omnem sap6rem, qui nos semper Indulgentia trium annorum; plenaria, dummodo cotidiana reficis et in te numquam deficis, cdmedat te cor orationis recitatio in integrum mensem producta fuerit, et meum, et dulcedine sap6ris tui repleantur viscera prseterea sacramentalis confessio, alicuius ecclesiae vel publivisitatio et ad mentem Summi Pontificis preces animae meae. Manducat te Angelus pleno ore: man- ci oratorii additac fuerint. Pius Pp. XI, 10 decembris 1936. diicet te peregrinus homo pro modulo suo, ne deficere possit in via, tali recreatus viatico. Panis inipotens sempiterne Deus, ecce accedo ad sancte, panis vive, panis pulcher, panis munde, sacramentum unigeniti Filii tui, Domini noqui descendisti de caelo et das vitam mundo, veni stri Iesu Christi; accedo tamquam infirmus ad mein cor meum et munda me ab omni inquinamento dicum vitae, immundus ad fontem miseric6rdiae, caecarnis et spiritus. Intra in animam meam. Sana et cus ad lumen claritatis aeternae, pauper et egenus sanctifica me interius et exterius. Esto tutamen et ad Dominum caeli et terrae. Rogo ergo immensae continua salus animae et c6rporis mei. Repelle a largitatis tuae abundantiam, quatenus meam curare me insidiantes mihi hostes. Recedant procul a po- digneris infirmitatem, lavare foeditatem, illuminare tentia praesentiae tuae, ut foris et intus munitus per caecitatem, ditare paupertatem, vestire nuditatem; te recto trdmite ad regnum tuum perveniam, ubi ut panem Angelorum, Regem regum et Dominum non in mysteriis, sicut in hoc tempore agitur, sed dominantium, tanta suscipiam reverentia et humifacie ad faciem te videbimus, cum tradideris regnum litate, tanta contriti6ne et devoti6ne, tanta puriDeo et Patri, et Deus eris 6mnia in omnibus. Tune tate et fide, tali prop6sito et intentione, sicut expeenim me de te satiabis satietate mirifica, ita ut neque dit saluti animae meae. Da mihi, quaeso, dominici esuriam, neque sitiam in aeternum. Amen. Corporis et Sanguinis non solum suscipere sacramentum, sed etiam rem et virtutem sacramenti. O mitissime Deus, da mihi Corpus unigeniti Filii tui, Oratio S. Ambrosii ante Missam D6mini nostri Iesu Christi, quod traxit de Virgine Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936. Maria, sic suscipere, ut c6rpori suo mystico merear d mensam dulcissimi convivii tui, pie D6mine incorporari, et inter eius membra connumerari. O k . Iesu Christe, ego peccator de pr6priis meis amantissime Pater, concede mihi dilectum Filium meritis nihil praesumens, sed de tua confidens mise- tuum, quern nunc velatum in via suscipere proric6rdia et bonitate, accedere vereor et contremisco. p6no, revelata tandem facie perpetuo contemplari: Nam cor et corpus habeo multis criminibus macu- Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti latum, mentem et linguam non caute custoditam. Deus, per omnia saecula saecul6rum. Amen. Ergo, o pia Deitas, o tremenda maiestas, ego miser, inter angustias deprehensus, ad te fontem miseOratio ad B. Mariam Virg. ante Missam ric6rdiae recurro, ad te festino sanandus, sub tuam Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936. protecti6nem fugio; et, quern Iudicem sustinere nequeo, Salvat6rem habere suspiro. Tibi, D6mine, Mater pietatis et miseric6rdiae, beatissima Virgo Maria, ego miser et indignus peccator plagas meas ostendo, tibi verecundiam meam detego. Scio peccata mea multa et magna, pro quibus ad te confugio toto corde et affectu; et precor pietatimeo: spero in misericordias tuas, quarum non tem tuam, ut, sicut dulcissimo Filio tuo in Cruce est numerus. Respice ergo in me 6culis miseric6r- pendenti astitisti, ita et mihi, misero peccatori, et

R

a

A

O

Praeparatio ad Missam
sacerd6tibus 6mnibus, hie et in tota sancta Ecclesia h6die offerentibus, clementer assistere digneris, ut, tua gratia adiuti, dignam et acceptabilem hostiam in conspectu summae et individual Trinitatis offerre valeamus. Amen.

LXXIII

omnipotentis Dei totiusque Curiae triumphdntis, ad utilitdtem meam totiusque Curiae militantis, pro 6mnibus qui se commendaverunt oratidnibus meis in genere et in specie, et pro felici statu sanctae Romanae Ecclesiae. Amen. audium cum pace, emendationem vitae, spaG tium verae paenitentiae, gratiam et consolati6nem Sancti Spiritus, perseverantiam in bonis operibus, tribuat nobis omnipotens et. misericors D6minus. Amen.

Preces ad S. Ioseph
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936. felicem virum, beatum Ioseph, cui datum est O Deum, quern multi reges voluerunt videre et non viderunt, audire et non audierunt, non solum videre et audire, sed portare, deosculari, vestire et custodire! V. Ora pro nobis, beate Ioseph. R. Ut digni efficiamur promissidnibus Christi.

ORATIONES
DICEND.E CUM SACERDOS INDUITUR SACERDOTALIBUS PARAMENTIS
Indulgentia centum dierum pro singulis orationibus. Pius Pp. XII, 14 ianuarii 1940.

D

Oremus. eus, qui dedisti nobis regale sacerd6tium: praesta, qusesumus; ut, sicut beams Ioseph unigenitum Filium tuum, natum ex Maria Virgine, suis manibus reverenter tractare meruit et portare, ita nos facias cum cordis munditia et 6peris innocentia tuis sanctis altaribus deservire, ut sacrosanctum Filii tui Corpus et Sanguinem h6die digne sumamus, et in futuro sseculo prsemium habere mereamur aeternum. Per eiindem Christum Dominum nostrum. Amen.

Cum lavat manus, dicat: a, D6mine, virtutem manibus meis ad abstergendam omnem maculam; ut sine pollutidne mentis et c6rporis valeam tibi servire. Ad amictum, dum ponitur super caput, dicat:

D

Oratio ad omnes Angelos et Sanctos
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936.

I

mpone, Domine, capiti meo galeam salutis, ad expugnandos diab61icos incursus. Ad albam, cum ea induitur:

A

ngeli, Archangeli, Throni, Dominationes, PrinL cipatus, Potestates, Virtutes caelorum, Cherubim atque Seraphim, omnes Sancti et Sanctae Dei, praesertim Patroni mei, intercedere dignemini pro me, ut hoc sacrificium Deo omnipotent digne valeam offerre, ad laudem et gl6riam n6minis sui et ad utilitatem meam totiusque Ecclesiae suae sanctae. Amen.

D

ealba me, D6mine, et munda cor meum; ut, in Sanguine Agni dealbatus, gaudiis perfruar sempiternis. Ad cingulum, dum se cingit: TJraecinge me, D6mine, cingulo puritatis, et L exstingue in lumbis meis humdrem libidinis; ut maneat in me virtus continentiae et castitatis. Ad manipulum, dum imponitur bracchio sinistro: erear, D6mine, portare manipulum fletus et M doloris; ut cum exsultati6ne recipiam mercedem Iab6ris. Ad stolam, dum imponitur collo:

Oratio ad Sanctum in cuius honorem Missa celebratur
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936.

O

sancte N., ecce ego miser peccator, de tuis meritis confisus, 6ffero nunc sacratissimum sacramentum C6rporis et Sanguinis D6mini nostri Iesu Christi pro tuo hon6re et gl6ria. Precor te humiliter et devdte, ut pro me hodie intercedere digneris, ut tantum sacrificium digne et acceptabiliter offerre valeam, ut eum tecum et cum 6mnibus electis eius aeternaliter laudare, atque cum eo regnare valeam: Qui vivit et regnat in ssecula saecul6rum. Amen.

Formula intentionis ante Missam
Indulgentia quingentorum dierum. Pius Pp. XI, 12 iulii 1935.

edde mihi, D6mine, stolam immortalitatis, quam perdidi in praevaricati6ne primi parentis: et, quam vis indignus accedo ad tuum sacrum mysterium, merear tamen gaudium sempiternum.

R

Ad casulam, cum assumitur:

E

go volo celebrare Missam, et conficere Corpus et Sanguinem D6mini nostri Iesu Christi, iuxta ritum sanctae Romanae Ecclesiae, ad laudem

D

6mine, qui dixisti: Iugum meum suave est, et onus meum leve: fac, ut istud portare sic valeam, quod cdnsequar tuam gratiam. Amen.

LXXIV

Praeparatio ad Missam ORATIONES
Ad tunicellam: T^iinica iucunditatis et indumento lsetitise induat JL me Dominus. Ad dalmaticam:

DICENDiE AB EPISCOPO CUM IN PONTIFICALIBUS CELEBRAT
Indulgentia centum dierum pro singulis orationibus. Pius Pp. XII, 14 ianuarii X940.

Ad caligas: /"^alcea, D6mine, pedes meos in praeparationem V-^ evangelii pacis, et pr6tege me in velamento alarum tuarum. Cum exuitur cappa:

I

ndue me, D6mine, indum6nto salutis et vestimento laetitiae; et dalmatica iustitiae circumda me semper. Ad chirothecas: /^lircumda, D6mine, manus meas munditia novi V^ hominis, qui de caelo descendit: ut, quemadmodum Iacob dilectus tuus, pelliculis haedorum opertis manibus, paternam benedictionem, oblato patri cibo potuque gratissimo, impetravit; sic et, oblata per manus nostras salutari h6stia, gratiae tuae benedictionem merear. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum, qui in similitudinem carnis peccati pro nobis 6btulit semetipsum. Ad planetam: omine, qui dixisti: Iugum meum suave est, et onus meum leve: praista, ut illud portire sic valeam, quod possim c6nsequi tuam gratiam. Ad mitram:

E

xue me, D6mine, veterem hominem cum m6ribus et actibus suis: et indue me novum h6minem, qui seciindum Deum creatus est in iustitia et sanctitate veritatis. Cum lavat manus:

D

a, D6mine, virtutem manibus meis ad abstergendam omnem maculam immundam; ut sine polluti6ne mentis et c6rporis valeam tibi servire. Ad amictum:

D

mpone, Domine, galeam salutis in capite meo ad I expugnandas omnes diabolicas fraudes, inimii tram, Domine, et salutis galeam impdne cacorum omnium versutias superando. M piti meo; ut contra antiqui hostis omniumque inimic6rum meorum insidias inoffensus evadam. Ad albam:

D

ealba me, D6mine, et a delicto meo munda me: ut cum his, qui stolas suas dealbaverunt in Sanguine Agni, gaudiis perfruar sempiternis. Ad cingulum:

Ad anulum:

C

ordis et corporis mei, D6mine, digitos virtute decora, et septif6rmis Spiritus sanctificatione circumda. Ad manipulum:

F

aecinge me, D6mine, cingulo fidei, et virtute castitatis lumbos meos, et exstingue in eis humorem libidinis; ut iiigiter maneat in me vigor totius castitatis. Cum accipit crucem pectoralem:

erear, precor, Domine, manipulum portare M mente flebili; ut cum exsultati6ne portionem accipiam cum iustis.

ORATIONES
DICEND.E AB EPISCOPO CUM NON IN PONTIFICALIBUS CELEBRAT
Indulgentia centum dierum pro singulis orationibus. Pius Pp. XII, 14 ianuarii 1940.

unire digneris me, Domine Iesu Christe, ab M 6mnibus insidiis inimic6rum 6mnium, signo sanctissimae Crucis tux: ac concedere digneris mihi indigno servo tuo, ut, sicut hanc crucem, Sanct6rum tuorum reliquiis refertam, ante pectus meum teneo, sic semper mente retineam et mem6riam passi6nis, et sanctdrum victorias Martyrum. Ad stolam: edde mihi, Domine, 6bsecro, stolam immortaliR tatis, quam perdidi in praevaricati6ne primi parentis: et, quamvis indignus accedere praesumo ad tuum sacrum mysterium cum hoc ornamento, prsesta, ut in e6dem in perpetuum merear Ixtari.

Cum exuitur cappa:

E

xue me, D6mine, veterem h6minem cum m6ribus et actibus suis: et indue me novum h6minem, qui seciindum Deum creatus est in iustitia et sanctitate veritatis. Cum lavat manus: T"\a, D6mine, virtutem manibus meis ad absterJLy gendam omnem maculam immundam; ut sine polluti6ne mentis et c6rporis valeam tibi servire.

Praeparatio ad Missam
Ad amictum: mp6ne, D6mine, galeam salutis ad expugnandos - diab61icos incursus. Ad albam: Sanctorum tuorum reliquiis refertam, ante pectus meum teneo, sic semper mente retineam et mem6riam passionis, et sanctorum victorias Martyrum. Ad stolam: edde mihi, D6mine, obsecro, stolam immortalitatis, quam perdidi in praevaricati6ne primi parentis: et, quamvis indignus accedere praesumo ad tuum sacrum mysterium cum hoc ornamento, praesta, ut in e6dem in perpetuum merear laetari. Ad planetam:

ealba me, D6mine, et munda cor meum; ut, in R D Sanguine Agni dealbatus, gaudiis perfruar sempiternis. Ad cingulum: TJrxcinge me, D6mine, cingulo pur i tat is, et exJL stingue in lumbis meis humorem libidinis; ut maneat in me virtus continentiae et castitatis. Cum accipit crucem pectoralem:

D

omine, qui dixisti: Iugum meum suave est, et onus meum leve: praesta, ut illud portare sic valeam, quod possim c6nsequi tuam gratiam. Ad manipulum:

M

unire digneris me, D6mine Iesu Christe, ab 6mnibus insidiis inimicorum 6mnium, signo sanctissimae Crucis tux: ac concedere digneris mihi indigno servo tuo, ut, sicut hanc crucem,

M

erear, precor, Domine, manipulum portare mente flebili; ut cum exsultatione porti6nem accipiam cum iustis.

GRATIARUM ACTIO POST MISSAM
PRO OPPORTUNITATE SACERDOTIS FACIENDA
Quilibet sacerdos, ex concessione Pii Pp. XI, sub die 3 octobris 1936, lucrari potest: Indulgentiam quinque annorum, si post Missam celebratam recitet canticum trium Pueiorum et psalmum 150 cum adnexa antiphona, versiculis et Or6mu9, ut infra; plenariam, si per integrum mensem praedictas preces cotidie recitaverit, accedente sacramentali confessione et oratione ad mentetn Summi Pontificis. Ant. T r i u m p u e r o r u m * cantemus h y m n u m , quern cantabant Sancti i n c a m i n o i g n i s , benedicentes D 6 m i n u m . ( T . P . Alleluia.)

Benedictus es, D6mine, in firmamento caeli; * et laudabilis et superexaltatus in saecula. ^ Hie non dicitur G16ria Patri, neque Amen.

Canticum trium Puerorum
Dan. 3, 57-88 et 56

B

enedicite, 6mnia opera D6mini, Domino; * laudate et superexaltate eum in saecula. Benedicite, Angeli Domini, D6mino; * benedicite, caeli, D6mino. Benedicite, aquae omnes quae super caelos sunt, Domino; * benedicite, omnes exercitus D6mini, D6mino. Benedicite, sol et luna, D6mino; * benedicite, stellae caeli, D6mino. — Benedicite, omnis imber et ros, Domino; * benedicite, omnes venti, D6mino. Benedicite, ignis et aestus, Domino; * benedicite, frigus et algor, D6mino. Benedicite, rores et pliiviae, Domino; * benedicite, glacies et gelu, D6mino. Benedicite, pruinae et nives, Domino; * benedicite, noctes et dies, D6mino. Benedicite, lux et tenebrae, Domino; * benedicite, fulgura et nubes, D6mino. — Benedicat terra Domino, * laudet et superexaltet eum in saecula. Benedicite, montes et colles, D6mino; * benedicite, universa germinantia in terra, D6mino. Benedicite, fontes, Domino; * benedicite, maria et flumina, Domino. Benedicite, cete et omnia quae moventur in aquis, D6mino; * benedicite, omnes volucres caeli, D6mino. Benedicite, omnes bestiae et pecora, D6mino; * laudate et superexaltate eum in saecula. — Benedicite, filii h6minum, D6mino; * benedicite, Israel, D6mino. Benedicite, sacerd6tes D6mini, D6mino; * benedicite, servi D6mini, D6mino. Benedicite, spiritus et animae iustorum, D6mino; * benedicite, sancti et humiles corde, D6mino. Benedicite, Anania, Azaria, Misael, D6mino; * laudate et superexaltate eum in saecula. Benedicamus Patrem et Filium cum Sancto Spiritu: * laudemus et superexaltemus eum in saecula.

L

Psalmus 150 audate Dominum in sanctuario eius, * laudate ' eum in augusto firmamento eius. Laudate eum propter grandia 6pera eius, * laudate eum propter summam maiestatem eius. Laudate eum clang6re tubas, * laudate eum psalterio et cithara. Laudate eum tympano et choro, * laudate eum chordis et organo. Laudate eum cymbalis son6ris, laudate eum cymbalis crepitantibus: * omne quod spirat, laudet D6minum! G16ria Patri. Ant. Trium puer6rum cantemus hymnum, quern cantabant Sancti in camino ignis, benedicentes D6minum. (T. P. Alleluia.) Postea sacerdos dicit: Kyrie, eleison. Christe, eleison. Kyrie, eleison. Pater noster. V. Et ne nos inducas in tentati6nem. R. Sed libera nos a malo. V. Confiteantur tibi, D6mine, 6mnia opera tua. H. Et Sancti tui benedicant tibi. V. Exsultabunt Sancti in gloria. H. Laetabuntur in cubilibus suis. V. Non nobis, Domine, non nobis. H. Sed n6mini tuo da gloriam. V. Domine, exaudi orationem meam. R. Et clamor meus ad te veniat.

D

Oremus. eus, qui tribus pueris mitigasti flammas ignium: concede propitius; ut nos famulos tuos non exurat flamma viti6rum. Actiones nostras, quaesumus, Domine, aspirando ^ V praeveni et adiuvando prosequere: ut cuncta nostra oratio et operatio a te semper incipiat, et per te ccepta finiatur. "T\a nobis, quaesumus, D6mine, viti6rum nostrd\~J rum Mammas exstinguere: qui beato Laurentio tribuisti torment6rum su6rum incendia superare. Per Christum D6minum nostrum. R. Amen.

Gratiarum actio post Missam Oratio S. Thomae Aquinatis
Indulgentia trium annoium; plenaria, otatione cotidie in integrutn mensem pie reiterata et additis sacramentali confessione, alicuius ecclesix vel publici oratorii visitatione et precibus ad Summi Pontificis mentetn. Pius Pp. XI, 22 novembris 1934.

Rhythmus S. Thomae Aquinatis
Indulgentia quinque annorum toties quoties; septem annorum, si rhythmus vel eiusdem postrema tantum stropha coram Ssifto Eucharistiae Sacramento recitatus fuerit; plenaria suetis condicionibus, cotidiana rhythmi recitatione in integrum mensem producta. Pius Pp. XI, 12 martii 1936 et Pius Pp. XII, 12 iulii 1941.

/^ratias tibi ago, D6mine, sancte Pater, omnipoV J tens aeterne Deus, qui me peccat6rem, indignum famulum tuum, nullis meis mentis, sed sola dignati6ne misericordiae tuae satiare dignatus es preti6so C6rpore et Sanguine Filii tui, D6mini nostri Iesu Christi. Et precor, ut haec sancta Communio non sit mihi reams ad pcenam, sed intercessio salutaris ad veniam. Sit mihi armatura fidei, et scutum bonae voluntatis. Sit viti6rum medrum evacuatio, concupiscentise et libidinis exterminatio, caritatis et patientiae, humilitatis et obcedientiae, omniumque virtutum augmentatio: contra insidias inimicorum 6mnium, tarn visibilium quam invisibilium, firma defensio: m6tuum me6rum, tarn carnalium quam spiritualium, perfecta quietatio: in te uno ac vero Deo firma adhsesio; atque finis mei felix consummatio. Et precor te, ut ad illud ineffabile convivium me peccatorem perducere digneris, ubi tu, cum Filio tuo et Spiritu Sancto, Sanctis tuis es lux vera, satietas plena, gaudium sempiternum, iucunditas consummata et felicitas perfecta. Per eundem Christum D6minum nostrum. Amen.

Alia oratio
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936.

' I "ransfige, dulcissime D6mine Iesu, medullas et X viscera animae meae suavissinio ac saluberrimo am6ris tui viilnere, vera serenaque et apost61ica sanctissima caritate, ut langueat et liquefiat anima mea solo semper amore et desiderio tui; te concupiscat et deficiat in atria tua, cupiat dissolvi et esse tecum. Da, ut anima mea te esuriat, panem Ange16rum, refecti6nem animarum sanctorum; panem nostrum cotidianum, supersubstantialem, habentem omnem dulcedinem et saporem, et omne delectamentum suavitatis. Te, in quem desiderant Angeli prospicere, semper esuriat et comedat cor meum, et dulcedine saporis tui repleantur viscera animas meae; te semper sitiat fontem vitae, fontem sapientiae et scientiae, fontem aeterni luminis, torrentem voluptatis, ubertatem domus Dei. Te semper ambiat, te quaerat, te inveniat, ad te tendat, ad te perveniat, te meditetur, te loquatur, et omnia operetur in laudem et gloriam nominis tui, cum humilitate et discretione, cum dilectione et delectatione, cum facilitate et affectu, cum perseverantia usque in finem; ut tu sis solus semper spes mea, tota fiducia mea, divitiae meae, delectatio mea, iucunditas mea, gaudium meum, quics et tranquillitas mea, pax mea, suavitas mea, odor incus, dulcedo mea, cibus meus, refectio mea, refugium meum, auxilium meum, sapientia mea, portio mea, possessio mea, thesaurus metis, in quo fixa et firma et immobiliter semper sit radicata mens mea et cor meum. Amen.

doro te dev6te, latens Deitas, ^ Quae sub his figuris vere latitas: Tibi se cor meum totum subicit, Quia, te contemplans, totum deficit. Visus, tactus, gustus in te fallitur, Sed auditu solo tuto creditur: Credo quidquid dixit Dei Filius, Nil hoc verbo Veritatis verius. In Cruce latebat sola Deitas, At hie latet simul et humanitas; Ambo tamen credens atque cdnfitens, Peto quod petivit latro psenitens. Plagas, sicut Thomas, non intueor, Deum tamen meum te confiteor: Fac me tibi semper magis credere, In te spem habere, te diligere. O memoriale mortis D6mini, Panis vivus, vitam praestans homini, Praesta meae menti de te vivere Et te illi semper dulce sapere. Pie pelicane, Iesu D6mine, Me immundum munda tuo Sanguine, Cuius una stilla salvum facere Totum mundum quit ab omni scelere. Iesu, quem velatum nunc aspicio, Oro, fiat illud quod tarn sitio; Ut, te revelata cernens facie, Visu sim beams tuae gl6riae. Amen.

A

Aspirationes ad Ssrftum Redemptorem
Indulgentia septem annorum, si sacerdos post Missam invocationes pie recitaverit; trecentorum dierum toties quoties; plenaria suetis condicionibus, dummodo cotidie per integrum mensem invocationum recitatio devote peracta fuerit. Pius Pp. IX, 9 ianuarii 1854.

Anima Christi, sanctifica me. Corpus Christi, sali l va me. Sanguis Christi, inebria me. Aqua lateris Christi, lava me. Passio Christi, conforta me. O bone Iesu, exaudi me. Intra tua vulnera absconde me. Ne permittas me separari a te. Ab hoste maligno defende me. In hora mortis meae voca me. Et iube me venire ad te, ut cum Sanctis tuis laudem te in saecula saeculorum. Amen.

Oblatio sui
Indulgentia trium annorum; plenaria suetis condicionibus, si cotidie per integrum mensem actus oblationis devote recitatus fuerit. Pius Pp. XI, 4 decembris 1932.

iiscipe, Domine, universam meam libertatem. S Accipe memoriam, intellectum atque voluntatem omnem. Quidquid habeo vel possideo, mihi largims es: id tibi totum restituo, ac tuae prorsus

Lxxvm

Gratiarum actio post Missam
Ad6ro te ut primum principium; desidero ut finem ultimum; laudo ut benefact6rem perpetuum; invoco ut defens6rem propitium. Tua me sapientia dirige, iustitia c6ntine, clementia solare, potentia pr6tege. Offero tibi, D6mine, cogitanda, ut sint ad te; dicenda, ut sint de te; facienda, ut sint secundum te; ferenda, ut sint propter te. Volo quidquid vis, volo quia vis, volo qudmodo vis, volo quamdiu vis. Oro, D6mine: intellectum illumines, voluntatem inflammes, cor emundes, animam sanctifices. Defleam praeteritas iniquitates, repellam futuras tentati6nes, c6rrigam vitiosas propensi6nes, 6xcolam id6neas virtiites. Tribue mihi, bone Deus, am6rem tui, 6dium mei, zelum pr6ximi, contemptum mundi. Studeam superi6ribus oboedire, inferi6ribus subvenire, amicis consiilere, inimicis parcere. Vincam voluptatem austeritate, avaritiam largitate, iracundiam lenitate, tepiditatem ferv6re. Redde me prud6ntem in consiliis, constantem in periculis, patientem in adversis, humilem in prdsperis. Fac, D6mine, ut sim in oratidne attentus, in 6pulis s6brius, in munere s^dulus, in prop6sito firmus. Curem habere innocentiam interi6rem, modestiam exteri6rem, conversati6nem exemplarem, vitam regularem. Assidue invigilem naturae domandse, gratiae fovendae, legi servandae, saluti promer^ndae. Discam a te quam tenue quod terrenum, quam grande quod divinum, quam breve quod temporaneum, quam durabile quod aeternum. Da ut mortem praeveniam, iudicium pertimeam, infernum effugiam, paradisum obtineam. Per Christum D6minum nostrum. Amen.

voluntati trado gubernandum. Am6rem tui solum cum gratia tua mihi dones, et dives sum satis, nee aliud quidquam ultra posco.

Oratio ad D. N. I. C. Crucifixum
Indulgentia decem annorum; plenaria recitantibus post Missam coram Iesu Christi Crucifixi imagine et orantibus ad mentem Summi Pontificis. Pius Pp. XI, 2 februarii 1934.

Alia oratio
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. IX, 11 decembris 1846. Insuper hanc orationem tecitanti flexis genibus, nisi impediatur, conceditut remissio defectuum et culparum in celebratione Missse ex humana fragilitate contractarum. Pius Pp. X, 29 augusti 1912.

n ego, o bone et dulcissime Iesu, ante conspecE tum tuum genibus me prov61vo, ac maximo animi ard6re te oro atque obtestor, ut meum in cor vividos fidei, spei et caritatis sensus, atque veram peccat6rum me6rum paenitentiam, eaque emendandi firmissimam voluntatem velis imprimere; dum magno animi affectu et dol6re tua quinque viilnera mecum ipse considero ac mente contemplor, illud prae 6culis habens, quod iam in ore ponebat tuo David propheta de te, o bone Iesu: Foderunt manus meas et pedes meos: dinumeraverunt 6mnia ossa mea. (Ps. 21, 17).

a

secro te, dulcissime D6mine Iesu Christe, ut passio tua sit mihi virtus, qua muniar, pr6tegar atque defendar; vulnera tua sint mihi cibus potusque, quibus pascar, inebrier atque delecter; aspersio Sanguinis tui sit mihi ablutio 6mnium delict6rum me6rum; mors tua sit mihi vita indeficiens; Crux tua sit mihi gloria sempiterna. In his sit mihi refectio, exsultatio, sanitas et dulcedo cordis mei: Qui vivis et regnas in ssecula saecul6rum. Amen.

Oratio universalis
sub nomine Clementis Pp. XI vulgata
Indulgentia quinque annorum, si sacerdos post Missam orationem devote recitaverit; plenaria, suetis condicionibus, si per integrum mensem eandem recitationem pie persolverit. Ioannes Pp. XXIII, 11 martii i960.

Oratio ad B. Mariam Virginem
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936.

Maria, Virgo et Mater sanctissima, ecce susceO pi dilectissimum Filium tuum, quern immaculato utero tuo concepisti, genuisti, lactasti, atque suavissimis amplexibus strinxisti. Ecce, cuius aspectu laetabaris et 6mnibus deliciis replebaris, ilium ipsum tibi humiliter et amanter repraesento et 6f-

redo, D6mine, sed credam firmius; spero, sed C sperem securius; amo, sed amem ardentius; d61eo, sed d61eam vehementius.

Gratiarum actio post Missam
fero, tuis bracchiis'constringendum, tuo corde a m i n d u m , sanctissim&que Trinitati in s u p r e m u m latriae c u l t u m , pro tui ipsius honore et gloria et pro meis totiusque m u n d i necessitatibus, offerendum. Rogo ergo te, piissima Mater, impetra m i h i veniam o m n i u m peccatorum m e o r u m , u b e r e m q u e gratiam ipsi deinceps fidelius serviendi, ac denique gratiam finalem, ut e u m tecum laudare possim per omnia saecula saeculorum. A m e n .

LXXIX

utnimque carissimum pignus Iesum et Mariam obsecro et obtestor, ut me, ab omni immunditia prsservatum, mente incontaminata, puro corde et casto corpore Iesu et Mariae semper facias castissime famulari. Amen.

Oratio ad Sanctum in cuius honorem Missa celebrata est
Indulgentia trium annorum. Pius Pp. XI, 3 octobris 1936. Oancte N., in cuius honorem incruentum Corporis O et Sanguinis Christi sacrificium obtuli, fac, tua potenti apud Deum intercessione, ut, usu huius mysterii, passionis et mortis eiusdem Christi Salvatoris nostri merita consequar, ac cum illius frequentatione continuo crescat meae salutis effectus. Amen.

Oratio ad S. Ioseph
Indulgentia trium annorum toties quoties; septem annorum singulis mensis martii diebus necnon qualibet anni feria quarta; plenaria suetis condicionibus, oratione cotidie per integrum mensem pia mente iterata. Pius Pp. XI, 18 maii 1936 et Pius Pp. XII, 10 martii 1941.

T Tirginum custos et pater, sancte Ioseph, cuius V fideli custodiae ipsa Innocentia Christus Iesus et Virgo virginum Maria commissa fuit; te per hoc

6

Missale

Romat,

Ski IN V io
11L
UNIVERSI Q U l V TE EXSPECTANT<

™ 1 \\ |

NON ID PCONFUNDENTUR

— i
:

IOTJI

»

PROPRIUM DE TEMPORE
TEMPUS ADVENTUS DOMINICA PRIMA ADVENTUS
I classis
Statio ad S. Mariam maiorem

Ant. ad Introitum Ps. 24, 1-3 d te levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei: etenim universi, qui te exspectant, non confundentur. Ps. ibid., 4 Vias tuas, Domine, demonstra mihi: et semitas tuas edoce me. V. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat in principio, et nunc, et semper, et in saecula saeculorum. Amen. Quo finito, repetitur Ad te levavi usque ad psalmum.

•[ Non dicitur Gloria in excelsis in Missis de Tempore ab hac dominica usque ad vigiliam Nativitatis Domini inclusive.

E

Oremus. Oratio xcita, quaesumus, Domine, poten- 2 tiam tuam, et veni: ut ab imminentibus peccatorum nostrorum periculis, te mereamur protegente eripi, te liberante salvari: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti, Deus: per omnia ssecula saeculorum. R. Amen.

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Romanos. Rom. 13, 11-14 atres: Scientes, quia hora est iam 3 nos de somno siirgere. Nunc enim T Hie modus repetendi antiphonam ad propior est nostra salus, quam cum Introitum servatur per totum annum.

F

Dominica prima Adventus

credidimus. Nox praecessit, dies autem appropinquavit. Abiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis. Sicut indiehonesteambulemus: non in comessationibus, et ebrietatibus, non in cubilibus, et impudicitiis, non in contentione, et aemulatione: sed induimini Dominum Iesum Christum. 4 Graduate Ps. 24, 3 et 4 Universi, qui te exspectant, non confundentur, Domine. V. Vias tuas, Domine, notas fac mihi: et semitas tuas edoce me.
^ In feriis Adventus, quando per hebdomadam adhibetur Missa de dominica, non dicitur Alleluia, nee versus sequens, sed tantum graduale.

generatio haec, donee omnia fiant. Caslum et terra transibunt: verba autem mea non transibunt.
•f Credo, quod dicitur in qualibet dominica, etsi eius OfHcium alicui festo locum cedat, vel Missa votiva II classis celebretur; non dicitur autem in feriis, quando adhibetur Missa dominicae praecedentis.

5

Alleluia, alleluia. V. Ps. 84, 8 Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam: et salutare tuum da nobis. Alleluia.

6 . T i Sequentia sancti Evangelii secunr AS* dum Lucam. Luc. 21, 25-33 n illo tempore: Dixit Iesus discipulis suis: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium prae confusione sonitus maris, et fluctuum: arescentibus hominibus prae timore et exspectatione, quae supervenient universo orbi: nam virtutes cselorum movebiintur. Et tune videbunt Filium hominis venientem in nube cum potestate magna, et maiestate. His autem fieri incipientibus, respicite, et levate capita vestra: quoniam appropinquat redemptio vestra. Et dixit illis similitiidinem: Videte ficulneam, et omnes arbores: cum producunt iam ex se fructum, scitis quoniam prope est aestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Amen dico vobis, quia non praeteribit

Ant. ad Offertorium Ps. 24, 1-37 Ad te levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei: etenim universi, qui te exspectant, non confundentur. Secreta aec sacra nos, Domine, potenti vir- 8 tute mundatos, ad suum faciant puriores venire principium. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus: per omnia saecula saeculorum. R. Amen.

H

I

T Praefatio de sanctissima Trinitate: quae dicitur tamquam de Tempore in dominicis Adventus et in omnibus dominicis II classis, extra tempus natalicium et paschale; non vero in feriis, quando adhibetur Missa harum dominicarum, sed tune dicitur praefatio communis.

S

Ant. ad Communionem Ps. 84, 13 9 Dominus dabit benignitatem: et terra nostra dabit fructum suum. Or emus. Postcommunio uscipiamus, Domine, misericordiam 1 0 tuam in medio templi tui: ut reparationis nostrae ventura solemnia congruis honoribus praecedamus. Per Dominum nostrum.
^ Per totum annum, si dicenda sit infra hebdomadam Missa de feria, adhibetur Missa dominicae praecedentis, nisi propria Missa assignetur; et similiter sumuntur

Dominica secunda Adventus orationes de dominica, quando de feria, * J De feriis Adventus fit commemoratio quae Missam propriam non habeat, facien- in omnibus Missis, tarn in cantu quam da sit commemoratio iuxta rubricas. lectis.

DOMINICA SECUNDA ADVENTUS
I classis
Statio ad S. Crucem in Ierusalem

Ant. Isai. 30, 30 Ant. ad ad Introitum 11 V ^opulus Sion, ecce Dominus veniet ad salvandas gentes: et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae in laetitia cordis vestri. Ps. 79, 2 Qui regis Israel, intende: qui deducis, velut ovem, Ioseph. V. Gloria Patri. Oratio xcita, Domine, corda nostra ad praeparandas Unigeniti tui vias: ut, per eius adventum, purificatis tibi mentibus servire mereamur: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

in gentibus, Domine, et nomini tuo cantabo. Et iterum dicit: Laetamini gentes cum plebe eius. Et iterum: Laudate omnes gentes Dominum: et magnificate eum omnes populi. Et rursus Isaias ait: Erit radix Iesse, et qui exsiirget regere gentes, in eum gentes sperabunt. Deus autem spei repleat vos omni gaudio et pace in credendo: ut abundetis in spe et virtute Spiritus Sancti. Graduale Ps. 49, 2-3 et 5 1 4 Ex Sion species decoris eius: Deus manifeste veniet.Y Congregate illi sanctos eius, qui ordinaverunt testamentum eius super sacrificia. T In feriis Adventus, quando per hebdoLectio Epistolae beati Pauli Apostoli madam adhibetur Missa de dominica, non ad Romanos. Rom. 15, 4-13 dicitur Alleluia, nee versus sequens, sed ratres: Quaecumque scripta sunt, ad tantum graduale. Alleluia, alleluia. V. Ps. 121, 1 Lae- 1 5 nostram doctrinam scripta sunt: ut per patientiam, et consolationem Scrip- tatus sum in his, quae dicta sunt mihi: turarum, spem habeamus. Deus autem in domum Domini ibimus. Alleluia. patientiae, et solacii, det vobis idipsum Sequentia sancti Evangelii secun- 1 6 sapere in alterutrum secundum Iesum dum Matthaeum. Mt. 11, 2-10 Christum: ut unanimes, uno ore honorificetis Deum et Patrem Domini nostri n illo tempore: Cum audisset IoanIesu Christi. Propter quod suscipite nes in vinculis opera Christi, mittens invicem, sicut et Christus suscepit vos duos de discipulis suis, ait illi: Tu es, in honorem Dei. Dico enim Christum qui venturus es, an alium exspectamus ? Iesum ministrum fuisse circumcisionis Et respondens Iesus, ait illis: Euntes propter veritatem Dei, ad confirmandas renuntiate Ioanni, quae audistis et vidipromissiones patrum: gentes autem su- stis. Caeci vident, claudi ambulant, leper misericordia honorare Deum, sicut prosi mundantur, surdi audiunt, mortui scriptum est: Propterea confitebor tibi resurgunt, pauperes evangelizantur: et

P
F

E

I

Dominica tertia Adventus beatus est, qui non fuerit scandalizatus in me. Illis autem abeuntibus, ccepit Iesus dicere ad turbas de Ioanne: Quid existis in desertum videre? arundinem vento agitatam? Sed quid existis videre ? hominem mollibus vestitum ? Ecce qui mollibus vestiuntur, in domibus regum sunt. Sed quid existis videre ? prophetam ? Etiam dico vobis, et plus quam prophetam. Hie est enim, de quo scripturn est: Ecce ego mitto Angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te. Credo. 1 7 Ant. ad Offertorium Ps. 84, 7-8 Deus, tu conversus vivificabis nos, et plebs tua laetabitur in te: ostende nobis, Domine, misericordiam tuam, et salutare tuum da nobis.

F

Secreta icare, quaesumus, Domine, humi- 18 litatis nostrae precibus et hostiis: et, ubi nulla suppetunt sufFragia meritorum, tuis nobis succurre praesidiis. Per Dominum. Praefatio de Ssma Trinitate. Ant. adCommunionem Bar. 5, 5;4,36 1 9 Ieriisalem, surge et sta in excelso, et vide iucunditatem, quae veniet tibi a Deo tuo. Postcommunio epleti cibo spiritualis alimoniae, sup- 20 , plices te, Domine, deprecamur: ut, huius participatione mysterii, doceas nos terrena despicere et amare caelestia. Per Dominum.

R

DOMINICA TERTIA ADVENTUS
I classis Statio ad S. Petrum
21

G
22

Ant. ad Introitum Phil. 4, 4-6 audete in Domino semper: iterum dico, gaudete. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus: Dominus enim prope est. Nihil solliciti sitis: sed in omni oratione petitiones vestrae innotescant apud Deum. Ps. 84, 2 Benedixisti, Domine, terram tuam: avertisti captivitatem Iacob. V. Gloria Patri. Oratio Aurem tuam, quaesumus, Domine, I I precibus nostris accommoda: et mentis nostrae tenebras gratia tuae visitationis illiistra: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate.

F

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 23 ad Philippenses. Phil. 4, 4-7 ratres: Gaudete in Domino semper: iterum dico, gaudete. Modestia vestra nota sit omnibus hominibus: Dominus prope est. Nihil solliciti sitis: sed in omni oratione et obsecratione, cum gratiarum actione, petitiones vestrae innotescant apud Deum. Et pax Dei, quae exsiiperat omnem sensum, custodiat corda vestra, et intellegentias vestras, in Christo Iesu Domino nostro. Graduale Ps. 79, 2, 3 et 2 2 4 Qui sedes, Domine, super Cherubim, excita potentiam tuam, et veni. V. Qui regis Israel, intende: qui dediicis, velut ovem, Ioseph.

Feria IV Quatuor Temporum Adventus ^ In feriis Adventus, quando per hebdomadam adhibetur Missa de dominica, non dicitur Alleluia, nee versus sequens, sed tantum graduale.
25

Secreta evotionis nostrae tibi, quaesumus. Domine, hostia iugiter immoletur: quse et sacri peragat instituta myAlleluia, alleluia. V. Excita, Domine, sterii, et salutare tuum in nobis mirapotentiam tuam, et veni, ut salvos facias biliter operetur. Per Dominum. nos. Alleluia. Praefatio de Ssrha Trinitate.

D

26 L~Y^J Sequentia sancti Evangelii secunr T dum Ioannem. Io. i, 19-28 Tn illotempore: Miserunt IudaH ab IeX. rosolymis sacerdotes et levitas ad Ioannem, ut interrogarent eum: Tu quis es? Et confessus est, et non negavit: et confessus est: Quia non sum ego Christus. Et interrogaverunt eum: Quid ergo? Elias es tu? Et dixit: Non sum. Propheta es tu? Et respondit: Non. Dixerunt ergo ei: Quis es, ut responsum demus his, qui miserunt nos ? Quid dicis de te ipso? Ait: Ego vox clamantis in deserto: Dirigite viam Domini, sicut dixit Isaias propheta. Et qui missi fuerant, erant ex pharisseis. Et interrogaverunt eum, et dixerunt ei: Quid ergo baptizas, si tu non es Christus, neque Elias, neque propheta ? Respondit eis Ioannes, dicens: Ego baptizo in aqua: medius autem vestrum stetit, quern vos nescitis. Ipse est, qui post me venturus est, qui ante me factus est: cuius ego non sum dignus ut solvam eius corrigiam calceamenti. Haec in Bethania facta sunt trans Iordanem, ubi erat Ioannes baptizans. Credo. 2 7 Ant. ad Offertorium Ps. 84, 2 Benedixisti, Domine, terram tuam: avertisti captivitatem Iacob: remisisti iniquitatem plebis tuae.

Ant. ad Communionem Isai. 35, 4 29 Dicite: pusillanimes, confortamini et nolite timere: ecce Deus noster veniet, et salvabit nos.

I

Postcommunio mploramus, Domine, clementiam 30 tuam: ut haec divina subsidia, a vitiis expiatos, ad festa ventura nos praeparent. Per Dominum.

FERIA QUARTA Quatuor Temporum Adventus
II classis
Statio ad S. Mariam maiorem

R

Ant. ad Introitum Isai. 45, 8 orate, caeli, desuper, et nubes ^1 pluant iustum: aperiatur terra, et germinet Salvatorem. ^ Ps. 18, 2 Caeli enarrant gloriam Dei: et opera manuum eius anniintiat firmamentum. Y. Gloria Patri. Post Kyrie, eleison, immediate dicitur: Oremus. Flectamus genua. — Levate.

•f Quoties dicenda sunt verba Flectamus genua, Levate, proferenda sunt in Missa solemni a diacono, in ceteris Missis a celebrante; et post Flectamus genua, omnes, una cum celebrante, flexis genibus, per aliquod temporis spatium in silentio orant; dicto Levate, omnes surgunt, et celebrans dicit orationem.

Feria IV Quatuor Temporum Adventus Oratio 32 I jraesta, quaesumus, omnipotens Deus: JL ut redemptionis nostrae ventura solemnitas, et praesentis nobis vitae subsidia conferat, et aeternae beatitiidinis praemia largiatur. Per Dominum. ^ Praecedens oratio sine Flectamus g6nua sumitur ad commemorandam feriam IV Quatuor Temporum. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 2, 2-5 33 T n diebus illis: Dixit Isaias propheta: JL Erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium, et elevabitur super colles, et fluent ad eum omnes gentes. Et ibunt populi multi, et dicent: Venite et ascendamus ad montem Domini, et ad domum Dei Iacob, et docebit nos vias suas, et ambulabimus in semitis eius: quia de Sion exibit lex, et verbum Domini de Ierusalem. Et iudicabit gentes, et arguet populos multos: et conflabunt gladios suos in vomeres, et lanceas suas in falces. Non levabit gens contra gentem gladium: nee exercebuntur ultra ad prcelium. Domus Iacob venite, et ambulemus in liimine Domini Dei nostri. 34 Graduate Ps. 23, 7, 3-4 Tollite portas, principes, vestras: et elevamini, portse aeternales: et introibit Rex gloriae. V. Quis ascendet in montem Domini? aut quis stabit in loco sancto eius ? Innocens manibus et mundo corde. Hie dicitur Y. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua. Or emus. Oratio 35 T?estina, quaesumus, Domine, ne tarJT daveris, et auxilium nobis supernae virtutis impende: ut adventus tui consolationibus subleventur, qui in tua pietate confidunt: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate. Et dicuntur aliae orationes forte occurrentes. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 7, 10-15 n diebus illis: Locutus est Dominus 36 ad Achaz, dicens: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum inferni, sive in excelsum supra. Et dixit Achaz: Non petam, et non tentabo Dominum. Et dixit: Audite ergo domus David: Numquid parum vobis est, molestos esse hominibus, quia molesti estis et Deo meo? Propter hoc dabit Dominus ipse vobis signum. Ecce virgo concipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen eius Emmanuel. Butyrum et mel comedet, ut sciat reprobare malum, et eligere bonum. Graduale Ps. 144, 18 et 21 3 7 Prope est Dominus omnibus invocantibus eum: omnibus qui invocant eum in veritate. V. Laudem Domini loquetur os meum: et benedicat omnis caro nomen sanctum eius. Sequentia sancti Evangelii secun- 38 dum Lucam. Luc. 1, 26-38 n illo tempore: Missus est Angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilaeae, cui nomen Nazareth, ad Virginem desponsatam viro, cui nomen erat Ioseph, de domo David, et nomen Virginis Maria. Et ingressus Angelus ad earn, dixit: Ave, gratia plena: Dominus tecum: benedicta tu in mulieribus. Quae cum audisset, turbata est in sermone eius: et cogitabat qualis esset ista salutatio. Et

I

I

Feria VI Quatuor Temporum Adventus ait Angelus ei: Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum: ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen eius Iesum. Hie erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus sedem David patris eius: et regnabit in domo Iacob in aeternum, et regni eius non erit finis. Dixit autem Maria ad Angelum: Quomodo fiet istud, quoniam virum non cognosco? Et respondens Angelus, dixit ei: Spiritus Sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. Ideoque et quod nascetur ex te Sanctum, vocabitur Filius Dei. Et ecce Elisabeth cognata tua, et ipsa concepit filium in senectiite sua: et hie mensis sextus est illi, quae vocatur sterilis: quia non erit impossibile apud Deum omne verbum. Dixit autem Maria: Ecce ancilla Domini, fiat mihi seciindum verbum tuum. 39 Ant. ad Offertorium Isai. 35, 4 Confortamini, et iam nolite timere: ecce enim Deus noster retribuet iudicium: ipse veniet, et salvos nos faciet. 40 Secreta A ccepta tibi sint, quaesumus, DomiJLJL ne, nostra ieiunia: quae et expiando nos tua gratia dignos efficiant, et ad sempiterna promissa perducant. Per Dominum nostrum.

FERIA SEXTA Quatuor Temporurn Adventus
II classis Statio ad Ss. duodecim Apostolos Ant. ad Introitum Ps. 118, 151-152 rope es tu, Domine, et omnes 43 vise tuae veritas: initio cognovi de testimoniis tuis, quia in aeternum tu es. Ps. ibid., 1 Beati immaculati in via: qui ambulant in lege Domini. Y. Gloria Patri. Oratio xcita, quaesumus, Domine, poten- 44 tiam tuam, et veni: ut hi, qui in tua pietate confidunt, ab omni citius adversitate liberentur: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate.

P
E
H

41 Ant. ad Communionem Isai. 7, 14 Ecce virgo concipiet, et pariet filium: et vocabitur nomen eius Emmanuel. Postcommunio 42 ^Jalutaris tui, Domine, munere satiati, v 3 supplices deprecamur: ut, cuius laetamur gustu, renovemur effectu. Per Dominum nostrum.

Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 11, 1-5 aec dicit Dominus Deus: Egredie- ^ tur virga de radice Iesse, et flos de radice eius ascendet. Et requiescet super eum spiritus Domini: spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitiidinis, spiritus scientiae et pietatis: et replebit eum spiritus timoris Domini. Non seciindum visionem oculorum iudicabit: neque seciindum auditum aurium arguet: sed iudicabit in iustitia pauperes, et arguet in aequitate pro mansuetis terras: etpercutiet terram virga oris sui, et spiritu labiorum suorum interficiet impium. Et erit iustitia cingulum lumborum eius: et fides cinctorium renum eius. Graduate Ps. 84, 8 et 2 46 Ostende nobis, Domine, misericordiam tuam: et salutare tuum da nobis. V. Benedixisti, Domine, terram tuam: avertisti captivitatem Iacob.

8

Sabbato Quatuor Temporum Adventus

47 iTjSequcntia sancti Evangelii seciin\J^ dum Lucam. Luc. i, 39-47 n illo tempore: Exsurgens Maria abiit in montana cum festinatione in civitatem Iuda: et intravit in domum Zachariae, et salutavit Elisabeth. Et factum est, ut audivit salutationem Mariae Elisabeth, exsultavit infans in utero eius: et repleta est Spiritu Sancto Elisabeth: et exclamavit voce magna, et dixit: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui. Et unde hoc mihi, ut veniat mater Domini mei ad me? Ecce enim, ut facta est vox salutationis tuae in auribus meis, exsultavit in gaudio infans in utero meo. Et beata, quae credidisti, quoniam perficientur ea, quae dicta sunt tibi a Domino. Et ait Maria: Magnificat anima mea Dominum: et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo.

I

SABBATO Quatuor Temporum Adventus
II classis Statio ad S. Petrum FORMA MISS^ LONGIOR ^ Haec forma adhibenda est in Missa conventuali et in Missa, in qua Ordines conferuntur; in ceteris Missis adhiberi potest forma brevior ut infra 12. ^ In sabbato Quatuor Temporum, Missa, in qua Ordines conferuntur, dicenda est de sabbato, etiam festo I vel II classis occurrente, et in ea additur oratio ritualis « In collatione Ordinum » sub unica conclusione cum oratione quae sequitur Dominus vobiscum, et omittuntur omnes commemorationes, nisi sint privilegiatae.

48

Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Flectamus genua. — Levate. Secreta Oratio 49 A T u n e r i b u s nostris, quaesumus, D 6 eus, qui conspicis, quia ex nostra 5 3 JLVJL mine, precibusque susceptis: et pravitate affligimur: concede procaelestibus nos m u n d a mysteriis, et cle- pitius; ut ex tua visitatione consolemur: menter exaudi. Per D o m i n u m . Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate. 50 Ant. ad Communionem Zach. 14, 5-6 ^ Praecedens oratio sine Flectamus genua Ecce Dominus veniet, et omnes sanc- sumitur ad commemorandum sabbatum Quatuor Temporum. ti eius cum eo: et erit in die ilia lux magna. Lectio Isaiae Prophetae. Postcommunio Isai. 19, 20-22 " nr^ui nos, Domine, sacramenti libatio -L sancta restauret: eta vctustatepurn diebus illis: Clamabunt ad Domi- 5 4 gatos, in mysterii salutaris faciat transnum a facie tribulantis, et mittet eis ire consortium. Per Dominum. salvatorem, et propugnatorem, qui li-

Ant. ad Offertorium Ps. 84, 7-8 Deus, t u conversus vivificabis nos, et plebs t u a laetabitur in t e : ostende n o bis, Domine, misericordiam t u a m , et salutare t u u m da nobis.

V
D

Ant. ad Introitum Ps. 79, 4 et 2 eni, et ostende nobis faciem 5 2 tuam, Domine, qui sedes super Cherubim: et salvi erimus. Ps. ibid., 2 Qui regis Israel, intende: qui dediicis, velut ovem, Ioseph. V. Gloria Patri.

I

Sabbato Quatuor Temporum Adventus
beret eos. E t cognoscetur D o m i n u s ab ^Egypto, et cognoscent ^Egyptii Domin u m in die ilia: et colent e u m in hostiis et in m u n e r i b u s : et vota vovebunt D o m i n o , et solvent. E t percutiet D o m i n u s JEgyptutn plaga, et sanabit earn: et revertentur ad D o m i n u m , et placabit u r eis, et sanabit eos D o m i n u s Deus noster.

mutorum: quia scissae sunt in deserto aquae, et torrentes in solitudine. Et quae erat arida, erit in stagnum, et sitiens in fontes aquarum: ait Dominus omnipotens.

Graduale Ps. 18, 6 et 7 58 In sole posuit tabernaculum suum: et ipse tamquam sponsus procedens de thalamo suo. V. A summo caelo egressio 55 Graduale P s . 18, 7 et 2 eius: et occiirsus eius usque ad sumA s u m m o caelo egressio eius: et oc- mum eius.
cursus eius usque ad s u m m u m eius. V. Caeli enarrant gloriam D e i : et opera m a n u u m eius annuntiat firmamentum. O r e m u s . Flectamus genua. — Levate.

Oremus. Flectamus genua. — Levate.

Oratio Tndignos nos, quaesumus, Domine, fa- 59 JL mulos tuos, quos actionis propriae Oratio culpa contristat, unigeniti Filii tui ad56 /Concede, quaesumus, omnipotens ventu laetifica: Qui tecum vivit et re^ x Deus: ut, qui sub peccati iugo ex gnat in unitate. vetusta servitute deprimimur; exspectata unigeniti Filii tui nova nativitate Lectio Isaiae Prophetae. liberemur: Qui tecum vivit et regnat. Isai. 40, 9-11 aec dicit Dominus: Super montem 6 0 Lectio Isaiae Prophetae. excelsum ascende tu, qui evangeIsai. 35, 1-7 lizas Sion: exalta in fortitudine vocem 57 aec dicit Dominus: Laetabitur de- tuam, qui evangelizas Ierusalem: exalserta et invia, et exsultabit solitu- ta, noli timere. Die civitatibus Iuda: Ecdo, et florebit quasi lilium. Germinans ce Deus vester: ecce Dominus Deus in germinabit, et exsultabit laetabunda et fortitudine veniet, et bracchium eius dolaudans: gloria Libani data est ei: de- minabitur: ecce merces eius cum eo, et cor Carmeli et Saron, ipsi videbunt glo- opus illius coram illo. Sicut pastor greriam Domini, et decorem Dei nostri. gem suum pascet: in bracchio suo conConfortate manus dissoliitas, et genua gregabit agnos, et in sinu suo levabit, debilia roborate. Dicite pusillanimis: Dominus Deus noster. Confortamini, et nolite timere: ecce Ps. 79, 20 et 3 61 Deus vester ultionem adducet retribu- Graduale tionis: Deus ipse veniet, et salvabit vos. Domine Deus virtutum, converte Tune aperientur oculi caecorum, et au- nos: et ostende faciem tuam, et salvi res surdorum patebunt.Tunc saliet sic- erimus. V. Excita, Domine, potentiam ut cervus claudus, et aperta erit lingua tuam, et veni, ut salvos facias nos.

H

H

10

Sabbato Quatuor Temporum Adventus

Ioseph: qui sedes super Cherubim, apOremus. Flectamus genua. pare coram Ephra'im, Beniamin, et Ma— Levate. nasse. Oratio 62 TJraesta, qusesumus, omnipotens Deus: Oremus. Flectamus genua. JL ut Filii tui ventura solemnitas, et — Levate. praesentis nobis vitae remedia conferat, Oratio et praemia aeterna concedat. Per euneces populi tui, quaesumus, Domi- 65 dem Dominum. ne, clementer exaudi: ut, qui iuste pro peccatis nostris affligimur, pietatis Lectio Isaiae Prophetae. tuae visitatione consolemur: Qui vivis Isai. 45, i-8 et regnas cum Deo Patre in unitate. 63 T Taec dicit Dominus christo meo CyJL JL ro, cuius apprehendi dexteram, Lectio Danielis Prophetae. ut subiciam ante faciem eius gentes, Dan. 3, 47-51 et dorsa regum vertam, et aperiam con diebus illis: Angelus Domini de- ^ ram eo ianuas, et portae non claudenscendit cum Azaria, et sociis eius in tur. Ego ante te ibo: et gloriosos terrae fornacem: et exciissit flammam ignis de humiliabo: portas aereas conteram, et vectes ferreos confringam. Et dabo tibi fornace, et fecit medium fornacis quasi thesauros absconditos, et arcana secre- ventum roris flantem. Flamma autem torum: ut scias quia ego Dominus, qui effundebatur super fornacem cubitis voco nomen tuum, Deus Israel. Prop- quadraginta novem: et eriipit, et inter servum meum Iacob, et Israel elec- cendit quos reperit iuxta fornacem de tum meum, et vocavi te nomine tuo: Chaldaeis ministros regis, qui earn inassimilavi te, et non cognovisti me. Ego cendebant. Et non tetigit eos omniDominus, et non est amplius: extra me no ignis, neque contristavit, nee quidnon est Deus: accinxi te, et non cogno- quam molestiae intulit. Tune hi tres visti me: ut sciant hi, qui ab ortu so- quasi ex uno ore laudabant, et glorifilis, et qui ab occidente, quoniam abs- cabant, et benedicebant Deum in forque me non est. Ego Dominus, et non nace, dicentes: Hie non respondetur Deo gratias. est alter, formans lucem, et creans tenebras,faciens pacem, et creans malum: Hymnus Ibid., 52-56 ego Dominus faciens omnia haec. Roraenedictus es, Domine Deus patrum 67 te, caeli, desuper, et nubes pluant iunostrorum. Et laudabilis, et glostum: aperiatur terra, et germinet Salriosus in saecula. vatorem: et iustitia oriatur simul: ego Et benedictum nomen gloriae tuae, Dominus creavi eum. quod est sanctum. Et laudabile, et gloGraduate Ps. 79, 3, 2 et 3 riosum in ssecula. 6 4 Excita, Domine, potentiam tuam, et Benedictus es in templo sancto gloveni, at salvos facias nos. V. Qui regis riae tuae. Et laudabilis, et gloriosus in Isrrcl, intende: qui deducis, velut ovem, ssecula.

F

I

B

Sabbato Quatuor Tempowm Adventus Benedictus es super thronum sanctum regni tui. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Benedictus es super sceptrum divinitatis tuae. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Benedictus es, qui sedes super Cherubim, intuens abyssos. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Benedictus es, qui ambulas super pennas ventorum et super undas maris. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Benedicant te omnes Angeli et Sancti tui. Et laudent te, et glorificent in specula. Benedicant te caeli, terra, mare, et omnia quae in eis sunt. Et laudent te, et glorificent in saecula. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Et laudabili, et glorioso in saecula. Sicut erat in principio, et nunc, et semper: et in saecula saeculorum. Amen. Et laudabili, et glorioso in saecula. Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Hie dicitur V. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua. Oremus. Oratio 68 "TP\eus, qui tribus pueris mitigasti i J flammas ignium: concede propitius; ut nos famulos tuos non exurat flamma vitiorum. Per Dominum. Et dicuntur aliae orationes forte occurrentes. 69 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Thessalonicenses. 2 T h e s s . 2, i - 8 atres: Rogamus vos per adventum Domini nostri Iesu Christi, et nostrae congregationis in ipsum: ut non

11

cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tamquam per nos missam, quasi instet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo: quoniam nisi venerit discessio primum, et revelatus fuerit homo peccati,filiusperditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur, ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tamquam sit Deus. Non retinetis, quod cum adhuc essem apud vos, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat scitis, ut revele^ tur in suo tempore. Nam mysterium iam operatur iniquitatis: tantum ut qui tenet nunc, teneat, donee de medio fiat. Et tune revelabitur ille iniquus, quern Dominus Iesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui. Tractus Ps. 79, 2-3 Qui regis Israel, intende: qui dedu- 7 0 cis, velut ovem, Ioseph. V. Qui sedes super Cherubim, appare coram Ephraiim, Beniamin, et Manasse. V. Excita, Domine, potentiam tuam, et veni: ut salvos facias nos. Sequentia sancti Evangelii secundum Lucam. Luc. 3, 1-6 Anno quintodecimo imperii Tiberii XJL Caesaris, procurante Pontio Pilato Iudaeam, tetrarcha autem Galilseae Herode, Philippo autem fratre eius tetrarcha Ituraeae, et Trachonitidis regionis, et Lysania Abilinae tetrarcha, sub principibus sacerdotum Anna et Caipha: factum est verbum Domini super Ioannem, Zachariae filium, in deserto. Et venit in omnem regionem Iordanis, praedicans baptismum paenitentiae in remis71

F

Missale

Romiumni

12

Sabbato Quatuor Temporum Adventus PostKyrie, eleison, dicitur: Oremus. Flectamus genua. — Levate.

Oratio eus, qui conspicis, quia ex nostra 77 pravitate affligimur: concede propitius; ut ex tua visitatione consolemur: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate. ^ Praecedens oratio sine Flectamus g67 2 Ant. ad Offertorium Zach. 9, 9 nua sumitur ad commemorandum sabbaExsulta satis, filia Sion, prsedica, filia tum Quatuor Temporum. Ierusalem: ecce Rex tuus venit tibi sanctus, et salvator. Lectio Isaiae Prophetae. Seereta Isai. 19, 20-22 75 Oacrificiis praesentibus, quaesumus, n diebus illis: Clamabunt ad Domi- 78 O Domine, placatus intende: ut et denum a facie tribulantis, et mittet eis votioni nostrae proficiant, et saluti. Per salvatorem, et propugnatorem, qui liDominum nostrum. beret eos. Et cognoscetur Dominus ab iEgypto, et cognoscent ^Egyptii DomiAnt. ad Communionem Ps. 18, 6-7 num in die ilia: et colent eum in hostiis, 7 4 Exsultavit ut gigas ad currendam et in muneribus: et vota vovebunt Doviam: a summo caelo egressio eius, et mino, et solvent. Et percutiet Dominus occursus eius usque ad summum eius. iEgyptum plaga, et sanabit earn: et revertentur ad Dominum, et placabiPostcommunio 75 /^\uaesumus, Domine Deus noster: ut tur eis, et sanabit eos Dominus Deus r^£, sacrosancta mysteria, quae pro re- noster. Ps. 18, 7 et 2 parationis nostrae munimine contulisti; Graduale et praesens nobis remedium esse facias, A summo caelo egressio eius: et oc- 79 et futurum. Per Dominum. cursus eius usque ad summum eius. V. Caeli enarrant gloriam Dei: et opera FORMA MISS^E BREVIOR manuum eius annuntiat firmamentum. ^ Haec forma adhiberi potest extra Missam Hie dicitur V. Dominus vobiscum, conventualem et Missam in qua Ordines sine Flectamus genua. conferuntur. Oremus. Oratio Ant. ad JIntroitum Ps. 79, 4 et 2 80 Am. au /Concede, quaesumus, omnipotens 76 "^" ^ e n i , et ostende nobis faciem V«x Deus: ut, qui sub peccati iugo ex tuam, Domine, qui sedes su- vetusta servitute deprimimur; exspecper Cherubim: et salvi erimus. tata unigeniti Filii tui nova nativitate Ps. ibid., 2 Qui regis Israel, intende: liberemur: Qui tecum vivit et regnat. qui deducis, velut ovem, Ioseph. Et dicuntur aliae orationes forte occurrentes. V. Gloria Patri.

sionem peccatorum, sicut scriptum est inlibro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini: rectas facite semitas eius: omnis vallis implebitur: et omnis mons, et collis humiliabitur: et erunt prava in directa, et aspera in vias planas: et videbit omnis caro salutare Dei.

D

I

V

Sabbato Quatuor Temporum Adventus 81 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Thessalonicenses. 2 Thess. 2,1-8 ratres: Rogamus vos per adventum Domini nostri Iesu Christi, et nostrae congregationis in ipsum: ut non cito moveamini a vestro sensu, neque terreamini, neque per spiritum, neque per sermonem, neque per epistolam tamquam per nos missam, quasi instet dies Domini. Ne quis vos seducat ullo modo: quoniam nisi venerit discessio primum, et revelatus fiierit homo peccati,filiusperditionis, qui adversatur, et extollitur supra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur, ita ut in templo Dei sedeat ostendens se tamquam sit Deus. Non retinetis, quod cum adhuc essem apud vos, haec dicebam vobis? Et nunc quid detineat scitis, ut reveletur in suo tempore. Nam mysterium iam operatur iniquitatis: tantum ut qui tenet nunc, teneat, donee de medio fiat. Et tune revelabitur ille iniquus, quern Dominus Iesus interficiet spiritu oris sui, et destruet illustratione adventus sui.

13

F

rode, Philippo autem fratre eius tetrarcha Ituraeae, et Trachonitidis regionis, et Lysania Abilinas tetrarcha, sub principibus sacerdotum Anna et Caipha: factum est verbum Domini super Ioannem, Zachariie filium, in deserto. Et venit in omnem regionem Iordanis, praedicans baptismum psenitentiae in remissionem peccatorum, sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini: rectas facite semitas eius: omnis vallis implebitur: et omnis mons, et collis humiliabitur: et erunt prava in directa, et aspera in vias planas: et videbit omnis caro salutare Dei. Ant. ad Offertorium Zach. 9, 9 8 4 Exsiilta satis, filia Sion, praedica, filia Ierusalem: ecce Rex tuus venit tibi sanctus, et salvator.

Secreta acrificiis praesentibus, qusesumus, 8 5 Domine, placatus intende: ut et devotioni nostrae proficiant, et saliiti. Per 82 Tractus Ps. 79, 2-3 Dominum nostrum. Qui regis Israel, intende: qui deduPs. 18, 6-7 8 6 cis, velut ovem Ioseph. V. Qui sedes Ant. ad Communionem Exsultavit ut gigas ad currendam super Cherubim, appare coram Ephraim, Beniamin et Manasse. V. Excita, Do- viam: a summo caelo egressio eius, et mine, potentiam tuam, et veni: ut sal- occiirsus eius usque ad summum eius. vos facias nos. Postcommunio

S

83

sancti Evangelii secundum Lucam. Luc. 3,1-6 Anno quintodecimo imperii Tiberii X X Caesaris, procurante Pontio Pilato Iudaeam, tetrarcha autem Galilsese He-

Q

uaesumus, Domine Deus noster: ut sacrosancta mysteria, quae pro reparationis nostrae munimine contulisti; et praesens nobis remedium esse facias, et futurum. Per Dominum nostrum Iesum Christum.

87

DOMINICA QUARTA ADVENTUS
I classis Statio ad Ss. duodecim Apostolos

89

Ant. ad Introitum Isai. 45, 8 orate, caeli, desuper, et nubes pluant iustum: aperiatur terra, et germinet Salvatorem. . I 8,2 Caeli enarrant gloriam Dei: et opera manuum eius annuntiat firmamentum. V. Gloria Patri. Oratio "Cxcita, quaesumus, Domine, poten\2J tiam tuam, et veni: et magna nobis virtute succurre; ut per auxilium gratiae tuae, quod nostra peccata praepediunt, indulgentia tuae propitiationis acceleret: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate.

os meum: et benedicat omnis caro nomen sanctum eius.
T In feriis Adventus, quando pet hebdomadam adhibetur Missa de dominica, non dicitur Allehiia, nee versus sequens, sed tantum graduale.

Alleluia, alleluia. V. Veni, Domine, et 9 2 noli tardare: relaxa facinora plebis tuae Israel. Alleluia. CTA Sequentia sancti Evangelii seciin- 93 r 1. 1 dum Lucam. Luc. 3, 1-6 A nno quintodecimo imperii Tiberii JLX. Csesaris, procurante Pontio Pilato Iudaeam, tetrarcha autem Galilaeae Herode, Philippo autem fratre eius tetrarcha Ituraeae, et Trachonitidis regionis, et Lysania Abilinae tetrarcha, sub principibus sacerdotum Anna et Caipha: factum est verbum Domini super Ioannem, Zachariae fQium, in deserto. Et venit in omnem regionem Iordanis, praedicans baptismum paenitentiae in remissionem peccatorum, sicut scriptum est in libro sermonum Isaiae prophetae: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini: rectas facite semitas eius: omnis vallis implebitur: et omnis mons, et collis humiliabitur: et erunt prava in directa, et aspera in vias planas: et videbit omnis caro salutare Dei. Credo.

90 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios. 1 Cor. 4, 1-5 ratres: Sic nos existimet homo ut ministros Christi, et dispensatores mysteriorum Dei. Hie iam quaeritur inter dispensatores, ut fidelis quis inveniatur. Mihi autem pro minimo est, ut a vobis iudicer, aut ab humano die: sed neque meipsum iudico. Nihil enim mihi conscius sum: sed non in hoc iustificatus sum: qui autem iudicat me, Dominus est. Itaque nolite ante tempus iudicare, quoadusque veniat Dominus: qui et illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit consilia cordium: et tune laus erit unicuique a Deo. 91 Graduale Ps. 144, 18 et 21 Ant. ad Offertorium Luc. 1, 28 94 Ave, Maria, gratia plena: Dominus Prope est Dominus omnibus invocantibus eum: omnibus qui invocant eum tecum: benedicta tu in mulieribus, et in veritate. V. Laudem Domini loquetur benedictus fructus ventris tui.

F

In vigilia Nativitatis Domini

15
97

Secreta Postcommunio ^Jacrificiis praesentibus, quaesumus, umptis muneribus, quaesumus, DoO Domine, placatus intende: ut et demine : ut, cum frequentatione myvotioni nostrae proficiant, et saluti. Per sterii, crescat nostrae salutis effectus. Per Dominum nostrum. Dominum nostrum Iesum Christum, Praefatio de Ssma Trinitate. Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Ant. ad Communionem Isai. 7, 14 T Si vigilia Nativitatis Domini venerit Ecce virgo concipiet, et pariet filium: in dominica, totum Pfficium Missae fit de et vocabitur nomen eius Emmanuel. vigilia, sine commemoratione dominica?.

S

Die 24 decembris

In vigilia Nativitatis Domini
I classis
Statio ad S. Mariam maiorem

lio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem: qui praedestinatus est Filius Dei in virtute secundum spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Iesu Christi Domini nostri: per quern accepimus gratiam, et apostolatum ad oboediendum fidei in omnibus gentibus pro nomine eius, in Oratio quibus estis et vos vocati Iesu Christi 99 |eus, qui nos redemptionis nostrae Domini nostri. annua exspectatione laetificas: Exodi 16, 6 et 7 101 praesta; ut Unigenitum tuum, quern Graduale Redemptorem laeti suscipimus, venienHodie scietis, quia veniet Dominus, tem quoque iudicem seciiri videamus, et salvabit nos: et mane videbitis gloDominum nostrum Iesum Christum, riam eius. V. Ps. 79, 2-3 Qui regis Israel, Filium tuum: Qui tecum vivit et re- intende: qui deducis, velut ovem, Iognat in unitate. seph: qui sedes super Cherubim, appare coram Ephra'im, Beniamin, et Ma100 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli nasse. Non dicitur Alleluia cum sequenti verad Romanos. Rom. 1,1-6 su, nisi haec vigilia venerit in dominica. .ulus, servus Iesu Christi, vocatus Alleluia, alleluia. V. Crastina die de- 1 0 2 Apostolus, segregatus in Evangelium Dei, quod ante promiserat per pro- lebitur iniquitas terrae: et regnabit suphetas suos in Scripturis sanctis de Fi- per nos Salvator mundi. Alleluia. 98 Ant. ad Introitum Exodi 16, 6 et 7 odie scietis, quia veniet Dominus, et salvabit nos: et manevidebitis gloriameius. .Ps. 23,1 Domini est terra, et plenitudo eius: orbis terrarum, et universi, qui habitant in eo. V. Gloria Patri.

H
D'

F

16

In vigilia Nativitatis Domini

103 j r . Sequentia sancti Evangelii secunTLJ dum Matthahim. Mt. 1,18-21 um esset desponsata mater Iesu Maria Ioseph, antequam convenirent, inventa est in utero habens de Spiritu Sancto. Ioseph autem vir eius, cum esset iustus, et nollet earn tradiicere, voluit occulte dimittere earn. Haec autem eo cogitante, ecce Angelus Domini apparuit in somnis ei, dicens: Ioseph, fili David, noli timere accipere Mariam coniugem tuam: quod enim in ea natum est, de Spiritu Sancto est. Pariet autemfilium:et vocabis nomen eius Iesum: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum.

C

D

elevamini, porta3 asternales: et introibit Rex gloriae. Secreta a nobis, qusesumus, omnipotens Deus: ut, sicut adoranda Filii tui natalicia praevenimus, sic eius munera capiamus sempiterna gaudentes: Qui tecum vivit et regnat in unitate.
Praefatio communis; sed, si venerit in dominica, dicitur de Ssrha Trinitate. Ant. ad Communionem

105

Isai. 40, 5 106

Revelabitur gloria Domini: et videbit omnis caro salutare Dei nostri. Postcommunio a nobis, quaesumus, Domine: uni- 1 0 7 geniti Filii tui recensita nativitate Si venerit in dominica, dicitur Credo. respirare; cuius caelesti mysterio pasci1 0 4 Ant. ad Offertorium Ps. 23, 7 mur et potamur. Per eundem DomiTollite portas, principes, vestras: et num nostrum Iesum Christum.

D

TDERUNT OMNES FINES TERRAE

ALUTARE DEI NOSTRI ALLELUIA

TEMPUS NATIVITATIS
Die 25 decembris

IN NATIVITATE DOMINI
I classis cum octava II classis T In festo Nativitatis Domini quivis sacerdos tres Missas celebrare potest. De agendis, si sacerdos eodem die duas vel tres Missas celebret, vide Ritum servandum in celebratione Missae, tit. XIV.

Ad primam Missam
in Nocte
Statio ad S. Mariam maiorem ad Praesepe
108

Ant. ad Introitum

Ps. 2, 7 ius lucis mysteria in terra cognovimus,

109

D

ominus dixit ad me: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Ps. ibid., 1 Quare fremuerunt gentes: et populi meditati sunt inania ? V. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Sicut erat. Dominus. Oratio eus, qui hanc sacratissimam noctem veri luminis fecisti illustratione clarescere: da, quaesumus; ut, cu-

eius quoque gaudiis in caelo perfruamur: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli adTitum. Tit. 2, 11-15 /^arissime: Apparuit gratia Dei Salv«^ vatoris nostri omnibus hominibus, erudiens nos,ut abnegantes impietatem, et saecularia desideria, sobrie, et iuste, et pie vivamus in hoc saeculo, exspectantes beatam spem, et adv^ntum glo-

18

In Nativitate Domini

rise magni Dei et Salvatoris nostri Iesu Christi: qui dedit semetipsum pro nobis: ut nos redimeret ab omni iniquitate, et mundaret sibi populum acceptabilem, sectatorem bonorum operum. Haec loquere, et exhortare: in Christo Iesu Domino nostro.

Graduale Ps. 109, 3 et 1 Tecum principium in die virtutis tuse: in splendoribus sanctorum, ex utero ante luciferum genui te. V. Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis: donee ponam inimicos tuos, scabellum Ant. ad Offertorium Ps. 95, 11 et 13 1 1 4 pedum tuorum. Alleluia, alleluia. V. Ps. 2, 7 Dominus Laetentur caeli, et exsiiltet terra ante dixit ad me: Filius meus es tu, ego faciem Domini: quoniam venit. hodie genui te. Alleluia. Secreta
L ~Y~ j Sequentia r 1

gno. Et dixit illis Angelus: Nolite timere: ecce enim evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo: quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus, in civitate David. Et hoc vobis signum: Invenietis infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Et subito facta est cum Angelo multitudo militiae caelestis, laudantium Deum et dicentium: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Credo, per totam octavam.

I

Accepta tibi sit, Domine, quaesumus, 115 sancti Evangelii seciin- X i . hodiernae festivitatis oblatio: ut, A dum Lucam. Luc. 2, 1-14 tua gratia largiente, per haec sacron illo tempofe: Exiit edictum a Cae- sancta commercia, in illius inveniamur sare Augiisto, ut describer£tur uni- forma, in quo tecum est nostra subv£rsus orbis. Haec descriptio prima fac- stantia: Qui tecum vivit et regnat in ta est a praeside Syriae Cyrino: et ibant unitate. omnes ut profiterentur singuli in suam ^ Praefatio de Nativitate Domini, quae dicivitatem. Ascendit autem et Ioseph a citur i° tamquam propria in Missis de NaDomini et de eiusdem octava; et Galilaea de civitate Nazareth, in Iudaeam tivitate 0 tamquam de Tempore, infra octavam in civitatem David, quae vocatur Beth- 2 Nativitatis Domini, etiam in Missis, quae lehem: eo quod esset de domo et fami- secus praefationem propriam haberent, exlia David, ut profiteretur cum Maria ceptis iis Missis, quae praefationem propriam desponsata sibi uxore prsegnante. Fac- de divinis mysteriis vel Personis habent; et a die 2 ad diem 5 ianuarii in Missis, tum est autem, cum essent ibi, impleti insuper quae prsefatione propria carent. sunt dies ut pareret. Et peperit filium •f Infra Actionem: Communicdntes, et suum primogenitum, et pannis eum in- noctem sacratissimam celebr&ntes. Et divolvit, et reclinavit eum in praesepio: citur cotidie usque ad octavam Nativitatis quia non erat eis locus in diversorio. Et inclusive: sed in hac Missa tantum dicitur pastores erant in regione eadem vigi- noctem, deinceps vero diem. lantes, et custodientes vigilias noctis suPs. 109, 3 116 per gregem suum. Et ecce Angelus Do- Ant. ad Communionem mini stetit iuxta illos, et claritas Dei cirIn splendoribus sanctorum, ex utero cumfulsit illos, et timuerunt timore ma- ante luciferum genui te.

In Nativitate Domini
117

19

D

Postcommunio a nobis, quaesumus, Domine Deus noster: ut, qui Nativitatem Domini nostri Iesu Christi mysteriis nos fre-

quentare gaudemus; dignis conversationibus ad eius mereamur pervenire consortium: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

Ad secundam Missam
in Aurora
Statio ad S. Anastasiam
118

Ant. ad Introitum Isai. 9, 2 et 6 ux fulg£bit hodie super nos: quia natus est nobis Dominus: et vocabitur Admirabilis, Deus, Princeps pacis, Pater futuri saeculi: cuius regni non erit finis. Ps. 92, 1 Dominus regnavit, decorem indutus est: indutus est Dominus fortitudinem, et praecinxit se. V. Gloria Patri.

119

D

Oratio a nobis, quaesumus, omnipotens Deus: ut, qui nova incarnati Verbi tui luce perfundimur; hoc in nostro resplendeat opere, quod per fidem fulget in mente. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Titum. Tit. 3, 4-7 /^arissime: Apparuit benignitas et V-^ humanitas Salvatoris nostri Dei: non ex operibus iustitise, quae fecimus nos, sed secundum suam misericordiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis et renovationis Spiritus Sancti, quern efFudit in nos abunde per Iesum ChristumSalvatorem nostrum: ut iustificati gratia ipsius, heredes simus secundum spem vitae aeternae: in Christo Iesu Domino nostro.

121

120

Graduale Ps. 117, 26, 27 et 23 122 Benedictus qui venit in nomine Domini: Deus Dominus, et illuxit nobis. V. A Domino factum est istud: et est mirabile in oculis nostris. Alleluia, alleluia. V. Ps. 92, 1 Domi- 12) nus regnavit, decorem induit: induit Et fit commemoratio S. Anastasiae Dominus fortitudinem, et praecinxit se Mart., etiam in Missis in cantu: virtute. Alleluia. Oratio 124 a, quaesumus, omnipotens Deus: /TjSequentia sancti Evangelii secun' 1 ' dum Lucam. Luc. 2, 15-20 ut, qui beatae Anastasiae Martyris tuae solemnia colimus; eius apud Tn illo tempore: Pastores loquebantur te patrocinia sentiamus. Per Domi- JL ad invicem: Transeamus usque Bethnum nostrum Iesum Christum, Fi- lehem, et videamus hoc verbum, quod lium tuum: Qui tecum vivit et re- factum est, quod Dominus ostendit nognat in imitate. bis. Et ven^runt festinantes: et invene-

D

20

In Nativitate Domini

runt Mariam, et Ioseph, et infantem poPro S. Anastasia Secreta 12? situm in praesepio. Videntes autem coA ccipe, quaesumus, Domine, mugnoverunt de verbo, quod dictum erat X J L nera dignanter oblata: et, beaillis de puero hoc. Et omnes, qui audietae Anastasiae Martyris tuae sufFrarunt, mirati sunt: et de his, quae dicta gantibus meritis, ad nostrae salutis erant a pastoribus ad ipsos. Maria autem auxilium provenire concede. Per Doconservabat omnia verbahaec, conferens minum nostrum. in corde suo. Et reversi sunt pastores Praefatio et Communicantes, ut supra in glorificantes, et laudantes Deum in om- prima Missa. nibus, quae audierant et viderant, sicut Zach. 9, 9 128 dictum est ad illos. Credo. Ant. ad Communionem Exsulta, filia Sion, lauda, filia Ieru125 Ant. ad Offertorium Ps. 92, 1-2 salem: ecce Rex tuus venit sanctus, et Deus firmavit orbem terrae, qui non salvator mundi. commovebitur: parata sedes tua, Deus, Postcommunio ex tune, a saeculo tu es. uius nos, Domine, sacramenti sem- 1 2 9 per novitas natalis instauret: cuSecreta 126 unera nostra, qusesumus, Domine, ius Nativitas singularishumanam repp uNativitatis hodiernae mysteriis lit vetustatem. Per eundem Dominum. apta proveniant, et pacem nobis semper Pro S. Anastasia Postcommunio 130 infundant: ut, sicut homo genitus idem Oatiasti, Domine, familiam tuam refulsit et Deus, sic nobis haec terrena O muneribus sacris: eius, quaesusubstantia conferat, quod divinum est. mus, semper interventione nos rePer eundem Dominum nostrum Iesum fove, cuius solemnia celebramus. Per Dominum nostrum. Christum.

M

H

Ad tertiam Missam
in die Nativitatis Domini
Statio ad S. Mariam maiorem

Ant. ad Introitum Isai. 9, 6 uer natus est nobis, et films datus est nobis: cuius imperium super humerum eius: et vocabitur nomen eius, magni consilii Angelus. Ps. 97,1 Cantate Domino canticum novum, quia mirabilia fecit. V. Gloria Patri.

Oratio quaesumus, omnipotens 132

Deus: ut nos Unigeniti tui nova per carnem Nativitas liberet; quos sub peccati iugo vetusta servitus tenet. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus: per omnia saecula saeculorum. R. Amen.

In Nativitate Domini

21

133 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Hebraeos. Hebr. i, 1-12 ultifariam, multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis: novissime diebus istis lociitus est nobis in Filio, quern constituit heredem universorum, per quern fecit et saecula: qui cum sit splendor gloriae, et figura substantial eius, portansque omnia verbo virtutis suae, purgationem peccatorum faciens, sedet ad dexteram maiestatis in excelsis: tanto melior Angelis effectus, quanto differentius prae illis nomen hereditavit. Cui enim dixit aliquando Angelorum: Filius meus es tu, ego hodie genui te ? Et rursum: Ego ero illi in patrem, et ipse erit mihi in filium? Et cum iterum introdiicit primogenitum in orbem terrae, dicit: Et adorent eum omnes Angeli Dei. Et ad Angelos quidem dicit: Qui facit Angelos suos spiritus, et ministros suos flammam ignis. Ad Filium autem: Thronus tuus, Deus, in saeculum saeculi: virga aequitatis, virga regni tui. Dilexisti iustitiam, et odisti iniquitatem: propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo exsultationis prae participibus tuis. Et: Tu in principio, Domine, terram fundasti: et opera manuum tuarum sunt caeli. Ipsi peribunt, tu autem permanebis; et omnes ut vestimentum veterascent: et velut amictum mutabis eos, et mutabuntur: tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient.

M

Alleluia, alleluia. V. Dies sanctifica- 1 3 5 tus illiixit nobis: venite, gentes, et adorate Dominum: quia hodie descendit lux magna super terram. Alleluia. Initium sancti Evangelii secundum 1 3 6 Ioannem. Io. 1, 1-14 n principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt: et sine ipso factum est nihil, quod factum est: in ipso vita erat, et vita erat lux hominum: et lux in tenebris lucet, et tenebrae earn non comprehenderunt. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Ioannes. Hie venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de lumine, ut omnes crederent per ilium. Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de lumine. Erat lux vera, quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his, qui credunt in nomine eius: qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. (Hie genuflectitur) Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis: et vidimus gloriam eius, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratias et veritatis. Credo.

I

134 Graduate Ps. 97, 3-4 et 2 Viderunt omnes fines terras salutare Dei nostri: iubilate Deo, omnis terra. V. Notum fecit Dominus salutare suum: ante conspectum gentium revelavit iustitiam suam.

Ant. ad Offertorium Ps. 88, 12 et 15 1 3 7 Tui sunt caeli, et tua est terra: orbem terrarum, et plenitudinem eius tu fundasti: iustitia et iudicium praeparatio sedis tua?.

22

Dominica infra octavam Nativitatis Domini reamur bonis operibus abundare: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Et fit commemoratio occurrentis festi II classis, iuxta rubricas, non vero octavae.

Secreta H8 ^ V b l a t a , Domine, miinera, nova Uni\^/ geniti tui Nativitate sanctifica: nosque a peccatorum nostrorum maculis emunda. Per eundem Dominum. Praefatio et Communicantes, ut supra in prima Missa. 139 Ant. ad Communionem Ps. 97, 3 Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Postcommunio 140 "TTJraesta, quaesumus, omnipotens Deus: JL ut natus hodie Salvator mundi, sicut divinae nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: Qui tecum vivit et regnat in imitate. T In fine huius Missae non dicitur ultimum Evangelium. T Si qua, infra octavam Nativitatis Domini, dicenda sit Missa votiva de Christo Domino, sumitur Missa Puer natus est nobis, quae habetur infra, post diem 28 decembris.

F

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 14: ad Galatas. Gal. 4, 1-7 ratres: Quanto tempore heres parvulus est, nihil difFert a servo, cum sit dominus omnium: sed sub tutoribus et actoribus est usque ad praefinitum tempus a patre: itaetnos cum essemus parvuli, sub elementis mundi eramus servientes. At ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos, qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus. Quoniam autem estisfilii,misit Deus Spiritum Filii sui in corda vestra, clamantem: Abba, Pater. Itaque iam non est servus, sed filius: quod si filius, et heres per Deum.

DOMINICA INFRA OCTAVAM NATIVITATIS DOMINI
II classis

Ant. aa ad Introitum Sap. 18, 14-15 Ant. m 1 4 1 • ' V u m medium silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus, Domine, de caelis a regalibus sedibus venit. Ps. 92, 1 Dominus regnavit, de- ^TjSequentia sancti Evangelii secun- 1 4 6 corem indutus est: indiitus est Domi- r l ^ dum Lucam. Luc. 2, 33-40 nus fortitudinem, et praecinxit se. n illo tempore: Erat Ioseph et MaV. Gloria Patri. ria mater Iesu, mirantes super his quae dicebantur de illo. Et benedixit Oratio 142 /^"Xmnipotens sempiterne Deus, diri- illis Simeon, et dixit ad Mariam ma\^J ge actus nostros in beneplacito trem eius: Ecce positus est hie in ruituo: ut in nomine dilecti Filii tui me- nam, et in resurrectionem multorum

D

Graduate Ps. 44, 3 et 2 1* Speciosus forma prae filiis hominum: diffusa est gratia in labiis tuis. V. Eructavit cor meum verbum bonum, dico ego opera mea regi: lingua mea calamus scribae, velociter scribentis. Alleluia, alleluia. V. Ps. 92, 1 Domi- 145 nus regnavit, decorem induit: induit Dominus fortitudinem, et praecinxit se virtiite. Alleluia.

I

S. Stephani Protomartyris

23

Ant. ad Introitum Ps. 118, 23, 86 et 23 151 ierunt principes, et adversum me loquebantur: et iniqui perseciiti sunt me: adiuva me, Domine Deus meus, quia servus tuus exercebatur in tuis iustificationibus. Ps. ibid., 1 Beati immaculati in via, qui ambulant in lege Domini. V. Gloria Patri. Oratio a nobis, quaesumus, Domine, imi- 152 tari quod colimus: ut discamus et inimicos diligere; quia eius natalicia celebramus, qui novit etiam pro persecutoribus exorare Dominum no147 Ant. ad Offertorium Ps. 92, 1-2 strum Iesum Christum, Filium tuum: Deus firmavit orbem terrae, qui non Qui tecum vivit et regnat in unitate. Et fit commemoratio octavae Nativicommovebitur: parata sedes tua, Deus, tatis: ex tune, a saeculo tu es. Oratio Secreta ncede, quaesumus, omnipotens ^ 148 /^"^oncede, quaesumus, omnipotens Deus: ut nos Unigeniti tui nova V-^ Deus: ut oculis tuae maiestatis muper carnem Nativitas liberet; quos nus oblatum, et gratiam nobis piae desub peccati iugo vetiista servitus tevotionis obtineat, et efFectum beatae pernet. Per eundem Dominum. ennitatis acquirat. Per Dominum.

in Israel: et in signum cui contradicetur: et tuam ipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Et erat Anna prophetissa, filia Phanuel, de tribu Aser: haec processerat in diebus multis, et vixerat cum viro suo annis septem a virginitate sua. Et haec vidua usque ad annos octoginta quatuor: quae non discedebat de templo, ieiuniis et obsecrationibus serviens nocte ac die. Et haec, ipsa hora superveniens, confitebatur Domino, et loquebatur de illo omnibus, qui exspectabant redemptionem Israel. Et ut perfecerunt omnia secundum legem Domini, reversi sunt in Galilaeam in civitatem suam Nazareth. Puer autem crescebat, et confortabatur, plenus sapiential et gratia Dei erat in illo. Credo.

Die 26 decembris

S. STEPHANI Protomartyris
II classis
Statio ad S. Stephanum in Caelio monte

D

Praefatio et Communicantes de Nativitate. 149 Ant. ad Communionem Mt. 2, 20 Tolle p u e r u m , et m a t r e m eius, et vade in terram Israel: defuncti sunt enim, qui quaerebant animam pueri. Postcommunio 150 T ) e r huius, Domine, operationem myJL sterii, et vitia nostra p u r g e n t u r , et iusta desideria compleantur. Per Domin u m nostrum Iesum Christum.

I

Lectio Actuum Apostolorum. 154 Act. 6, 8-10 et 7, 54-59 n diebus illis: Stephanus, plenus gratia et fortitudine, faciebat prodigia et signa magna in populo. Surrexerunt autem quidam de synagoga, quae appellatur Libertinorum, et Cyrenensium, et Alexandrinorum, et eorum qui erant a Cilicia et Asia, disputantes cum Stephano: et non poterant resistere sapientiae et Spiritui, qui loquebatur. Audientes

24

S. Stephani Protomartyris Alleluia, alleluia. V. Act. 7, 56 Vi- 158 deo caelos apertos, et Iesum stantem a dextris virtutis Dei. Alleluia. V. Ps. 20, 4 Posuisti, Domine, super caput eius coronam de lapide pretioso. Alleluia. Sequentia sancti Evangelii seciin- 159 dum Matthaeum. Mt. 23, 34-39 n illo tempore: Dicebat Iesus scribis et pharisaeis: Ecce ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et scribas, et ex illis occidetis et crucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis vestris, et persequemini de civitate in civitatem: ut veniat super vos omnis sanguis iustus, qui effusus est super terram, a sanguine Abel iusti usque ad sanguinem Zachariae, filii Barachiae, quern occidistis inter templum et altare. Amen dico vobis, venient haec omnia super generationem istam. lerusalem, Ierusalem, quse occidis prophetas, et lapidas eos, qui ad te missi sunt, quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. Dico enim vobis, non me videbitis amodo, donee dicatis: Benedictus qui venit in nomine Domini. Credo, ratione octavae Nativitatis. ^ In Missis votivis post Septuagesimam, in fine sequentis antiphonae Alleluia omittitur. Ant. ad OrTertorium Act. 6, 5 et 7, 59 I60 Elegerunt Apostoli Stephanum Levitam, plenum fide et Spiritu Sancto: quern lapidaverunt Iudaei orantem, et dicentem: Domine Iesu, accipe spiritum meum, alleluia.

autem haec, dissecabantur cordibus suis, et stridebant dentibus in eum. Cum autem esset Stephanus plenus Spiritu Sancto, intendens in caelum, vidit gloriam Dei, et Iesum stantem a dextris Dei. Et ait: Ecce video caelos apertos, et Filium hominis stantem a dextris Dei. Exclamantes autem voce magna continuerunt aures suas, et impetum fec£runt unanimiter in eum. Et eicientes eum extra civitatem lapidabant: et testes deposuerunt vestimenta sua secus pedes adulescentis, qui vocabatur Saulus. Et lapidabant Stephanum invocantem, et dicentem: Domine Iesu, suscipe spiritum meum. Positis autem genibus clamavit voce magna, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Et cum hoc dixisset, obdormivit in Domino.
155

I

Graduale Ps. 118, 23 et 86; 6, 5 Sederunt principes, et adversum me loquebantur: et iniqui persecuti sunt me. V. Adiuva me, Domine Deus meus: salvum me fac propter misericordiam tuam. 156 Alleluia, alleluia. V. Act. 7, 56 Video caelos apertos, et Iesum stantem a dextris virtutis Dei. Alleluia. *\ In Missis votivis post Septuagesimam, omissis Alleluia et versu sequenti, dicitur 157 Tractus Ps. 20, 3-4 Desiderium animae eius tribuisti ei: et voluntate labiorum eius non fraudasti eum. V. Quoniam praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis. V. Posuisti in capite eius coronam de lapide pretioso. Tempore autem paschali omittitur graduale, et eius loco dicitur:

S. Ioannis Ap. et Ev.

25

Die 27 decembris Secreta 161 ^Juscipe, Domine, munera pro tuoS. IOANNIS AP. ET EV. O rum commemoratione Sanctorum: II classis ut, sicut illos passio gloriosos effecit; Statio ad S. Mariam maiorem ita nos devotio reddat innocuos. Per Eccli. 15, 5 Dominum nostrum Iesum Christum, Ant. ad Introitum Filium tuum: Qui tecum vivit et ren medio Ecclesiae aperuit os eius: 1 6 6 gnat in unitate. et implevit eum Dominus spiritu sapientiae et Intellectus: stolam 162 p r o octava Nativitatis Secreta gloriae induit eum. Ps. 91, 2 Boblata, Domine, munera, nova num est confiteri Domino: et psallere Unigeniti tui Nativitate sanc- nomini tuo, Altissime. V. Gloria Patri. tifica: nosque a peccatorum nostroOratio rum maculis emunda. Per eundem cclesiam tuam, Domine, benignus 167 Dominum nostrum Iesum Christum, illiistra: ut, beati Ioannis Apostoli Filium tuum: Qui tecum vivit et retui et Evangelistae illuminata doctrinis, gnat in unitate. Prsefatio et Communicantes de Nativi- ad dona perveniat sempiterna. Per Dotate, ratione octavae. minum nostrum.

O

I
E

Et fit commemoratio octavae Nativi-

163

164

tatis : Antiphona ad Communionem Oratio Act. 7, 56, 59 et 60 Video caelos aper>ncede, quaesumus, omnipotens 168 tos, et Iesum stantem a dextris virtiitis D e u s : u t nos Unigeniti t u i nova Dei: Domine Iesu, accipe spiritum per carnem Nativitas liberet; quos meum, et ne statuas ilHs hoc peccasub peccati iugo vetiista servitus tetum. net. P e r e u n d e m D o m i n u m . Postcommunio Auxilientur nobis, Domine, sumpta Lectio libri Sapientiae. X J L mysteria: et, intercedente beato 169 Eccli. 15, 1-6 Stephano Martyre tuo, sempiterna proui timet D e u m , faciet bona: et q u i tectione confirment. Per Dominum nocontinens est iustitiae, apprehenstrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. det illam, et obviabit illi quasi mater

C

Q

165

Pro octava Nativitatis Postcommunio TJraesta, qusesumus, omnipotens JL Deus: ut natus hodie Salvator mundi, sicut divinae nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

honorificata. Cibabit ilium p a n e vitae et intellectus, et aqua sapientiae salutaris potabit ilium: et firmabitur in illo, et n o n flectetur: et continebit ilium, et n o n confundetur: et exaltabit ilium apud proximos suos, et in medio ecclesiae aperiet os eius, et adimplebit ilium spiritu sapientiae et intellectus, et stola gloriae vestiet ilium. Iucunditatem, et ex-

26

S. Ioannis Ap. et Ev.

sultationem thesaurizabit super ilium, set Petrus, dixit Iesu: Domine, hie auet nomine aeterno hereditabit ilium, Do- tem quid? Dicit ei Iesus: Sic eum volo manere, donee veniam, quid ad te? tu minus Deus noster. me sequere. Exiit ergo sermo iste inter 170 Graduate Ioann. 21, 23 et 22 fratres, quia discipulus ille non moriExiit sermo inter fratres, quod discitur. Etnon dixit ei Iesus: Non moritur; pulus ille non moritur: et non dixit sed: Sic eum volo manere, donee veIesus: Non moritur. V. Sed: Sic eum niam: quid ad te? Hie est discipulus volo manere, donee veniam: tu me seille, qui testimonium perhibet de his, quere. et scripsit haec: et scimus, quia verum 171 Alleluia, alleluia. V. Ibid., 24 Hie est est testimonium eius. Credo. discipulus ille, qui testimonium perhiAnt. ad Offertorium Ps. 91, 13 I75 bet de his: et scimus, quia verum est Iustus ut palma florebit: sicut cedrus, testimonium eius. Alleluia. •f In Missis votivis post Septuagesi- quae in Libano est, multiplicabitur. mam, omissis Alleluia et versu sequenti, Secreta dicitur iiscipe, Domine, munera, quae in ^ 172 Tractus Ps. i n , 1-3 eius tibi solemnitate deferimus, Beatus vir, qui timet Dominum: cuius nos confidimus patrocinio libein mandatis eius cupit nimis. V. Po- rari. Per Dominum. tens in terra erit semen eius: genePro octava Nativitatis Secreta 1 7 7 ratio rectorum benedicetur. V. Globlata, Domine, munera, nova ria et divitiae in domo eius: et iustiUnigeniti tui Nativitate sanctitia eius manet in saeculum sseculi. fica: nosque a peccatorum nostroTempore autem paschali omittitur grarum maculis emunda. Per eundem duale, et eius loco dicitur: Dominum nostrum. 173 Alleluia, alleluia. V. Ioann. 21, 24 Praefatio et Communicantes de NativiHie est discipulus ille, qui testimo- tate, ratione octavae. nium perhibet de his: et scimus, ^ In Missis votivis extra octavam Nativiquia verum est testimonium eius. tatis, praefatio de Apostolis. Alleluia. V. Ps. 91, 13 Iustus ut palIo. 21, 23 178 ma florebit: sicut cedrus Libanimul- Ant. ad Communionem tiplicabitur. Alleluia. Exiit sermo inter fratres, quod discipulus ille non moritur: et non dixit 174L^JSequentia sancti Evangelii seciin- Iesus: Non moritur; sed: Sic eum volo r X^ dum Ioannem. Io. 21, 19-24 manere, donee veniam.

S

O

I

Postcommunio n illo tempore: Dixit Iesus Petro: Seefecti cibo potiique cselesti, Deus quere me. Conversus Petrus vidit ilnoster, te supplices deprecamur: ium discipulum, quern diligebat Iesus, sequentem, qui et recubuit in cena su- ut, in cuius haec commemoratione perper pectus eius, et dixit: Domine, quis cepimus, eius muniamur et precibus. est qui tradet te ? Hunc ergo cum vidis- Per Dominum.

R

179

Ss. Innocentium Mm. 180 Pro octava Nativitatis Postcommunio aesta, quaesumus, omnipotens Deus: ut natus hodie Salvator mundi, sicut divinae nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: Qui tecum vivit et regnat in imitate. Die 28 decembris

27

F

SS. INNOCENTIUM MM.
II classis Statio ad S. Paulum 181 Ant. ad Introitum Ps. 8, 3 x ore infantium, Deus, et lactentium perfecisti laudem propter inimicos tuos. Ps. ibid., 2 Domine, Dominus noster: quam admirabile est nomen tuum in universa terra! V. Gloria Patri. Oratio 182 TRYeus, cuius hodierna die praeconium I J Innocentes Martyres non loquendo, sed moriendo confessi sunt: omnia in nobis vitiorum mala mortifica; ut fidem tuam, quam lingua nostra loquitur, etiam moribus vita fateatur. Per Dominum nostrum. Et fit commemoratio octavae Nativitatis : Oratio 183 /Concede, quaesumus, omnipotens V-x Deus: ut nos Unigeniti tui nova per carnem Nativitas liberet; quos sub peccati iugo vetiista servitus tenet. Per eundem Dominum.

E

184 Lectio libri Apocalypsis beati Ioannis Apostoli. Apoc. 14, 1-5 T n diebus illis: Vidi supra montem Sion JL Agnum stantem, et cum eo centum quadraginta quatuor milia, habentes
- Missale Romar,

nomen eius, et nomen Patris eius scripturn in frontibus suis. Et audivi vocem de caelo, tamquam vocem aquarum multarum, et tamquam vocem tonitrui magni: et vocem, quam audivi, sicut citharcedorum citharizantium in citharis suis. Et cantabant quasi canticum novum ante sedem, et ante quatuor animalia, et seniores: et nemo poterat dicere canticum, nisi ilia centum quadraginta quatuor milia, qui empti sunt de terra. Hi sunt, qui cum mulieribus non sunt coinquinati: virgines enim sunt. Hi sequuntur Agnum, quocumque ierit. Hi empti sunt ex hominibus primitiae Deo, et Agno: et in ore eorum non est inventum mendacium: sine macula enim sunt ante thronum Dei. Graduate Ps. 123, 7-8 1 8 5 Anima nostra, sicut passer, erepta est de laqueo venantium. V. Laqueus contritus est, et nos liberati sumus: adiutorium nostrum in nomine Domini, qui fecit caelum et terram. Alleluia, alleluia. V. Ps. 112, 1 Lau- 1 8 6 date, pueri, Dominum, laudate nomen Domini. Alleluia. •f In Missis votivis post Septuagesimam, omissis Alleluia et versu sequenti, dicitur Tractus Ps. 78, 3 et 10 187 Effuderunt sanguinem Sanctorum velut aquam, in circuitu Ierusalem. V. Et non erat qui sepeliret. V. Vindica, Domine, sanguinem Sanctorum tuorum, qui effusus est super terram. ^ Tempore autem paschali omittitur graduale, et eius loco dicitur: Alleluia, alleluia. V. Ps. 112, 1 188 Laudate, pueri, Dominum, laudate

28

Diebus infra octavam Nativitatis Domini

nomen Domini. Alleluia. V. Eccli. 39, 19 Sancti tui, Domine, florebunt sicut lilium, et sicut odor balsami erunt ante te. Alleluia. 189 ^T,Sequ6ntia sancti Evangelii secun* J ^ dum Matthseum. Mt. 2, 13-18 T n illo tempore: Angelus Domini appaJL rait in somnis Ioseph, dicens: Surge et accipe puerum, et matrem eius, et fuge in iEgyptum, et esto ibi usque dum dicam tibi. Futurum est enim, ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Qui consurgens accepit puerum, et matrem eius nocte, et secessit in JEgyptum: et erat ibi usque ad obitum Herodis: ut adimpleretur quod dictum est a Domino per Prophetam dicentem: Ex iEgypto vocavi Filium meum. Tune Herodes videns quoniam illusus esset a Magis, iratus est valde, et mittens occidit omnes pueros, qui erant in Bethlehem, et in omnibus finibus eius, a bimatu et infra, secundum tempus quod exquisierat a Magis. Tune adimpletum est, quod dictum est per Ieremiam prophetam dicentem: Vox in Rama audita est, ploratus, et ululatus multus: Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt. Credo, ratione octavae Nativitatis.

O

Pro octava Nativitatis Secreta blata, Domine, munera, nova 1 9 2 Unig^niti tui Nativitate sanctifica: nosque a peccatorum nostrorum maculis emunda. Per eundem Dominum nostrum.

Praefatio et Communicantes de Nativitate, ratione octavae.

Ant. ad Communionem Mt. 2, 18 193 Vox in Rama audita est, ploratus, et ululatus: Rachel plorans filios suos, et noluit consolari, quia non sunt. Postcommunio otiva, Domine, dona percepimus: 1 9 4 quae Sanctorum nobis precibus, et praesentis, quaesumus, vitae pariter et aeternae tribue conferre subsidium. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

V

P

Pro octava Nativitatis Postcommunio 195 raesta, quaesumus, omnipotens Deus: ut natus hodie Salvator mundi, sicut divinse nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

Diebus infra octavam

190 Ant. ad Offertorium Ps. 123, 7 Nativitatis Domini Anima nostra, sicut passer, erepta est II classis delaqueo venantium: laqueus contritus Ant. ad Introitum Isai. 9, 6 est, et nos liberati sumus. uer natus est nobis, et filius da- I96 Secreta ' tus est nobis: cuius imperium 191 Qjanctorum tuorum, Domine, nobis super humerum eius: et vocaV3 pia non desit oratio: quae et mubitur nomen eius, magni consinera nostra conciliet, et tuam nobis in- lii Angelus. Ps. 97, 1 Cantate Domino dulgentiam semper obtineat. Per Do- canticum novum: quia mirabilia fecit. minum nostrum. V. Gloria Patri.

P

Diebus infra octavam Nativitatis Domini

29

tum erat illis de puero hoc. Et omnes, qui audierunt, mirati sunt: et de his, quae dicta erant a pastoribus ad ipsos. Maria autem conservabat omnia verba haec, conferens in corde suo. Et reversi sunt pastores, glorificantes et laudantes Deum in omnibus, quae audierant et 198 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli viderant, sicut dictum est ad illos. Credo. ad Titum. Tit. 3, 4-7 Ps. 88, 12 et 15 202 /"^arissime: Apparuit benignitas et Ant. ad Offertorium V-y humanitas Salvatoris nostri Dei: Tui sunt caeli, et tua est terra: ornon ex operibus iustitiae, quae fecimus bem terrarum, et plenitudinem eius tu nos, sed secundum suam misericordiam fundasti: iustitia et iudicium praeparasalvos nos fecit per lavacrum regenera- tio sedis tuae. tionis et renovationis Spiritus Sancti, Secreta quern effudit in nos abunde per Iesum blata, Domine, munera, nova Uni- 203 Christum Salvatorem nostrum: ut iustigeniti tui Nativitate sanctifica: ficati gratia ipsius, heredes simus se- nosque a peccatorum nostrorum macundum spem vitae aeternae: in Christo culis emunda. Per eundem Dominum Iesu Domino nostro. nostrum Iesum Christum. 199 Graduale Ps. 97, 3-4 et 2 Praefatio et Communicantes de NatiViderunt omnes fines terrae salutare vitate. Dei nostri: iubilate Deo, omnis terra. Ps. 97, 3 204 V. Notum fecit Dominus salutare suum: Ant. ad Communionem ante conspectum gentium revelavit iuViderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. stitiam suam. 200 Alleluia, alleluia. V. Dies sanctificaPostcommunio tus illuxit nobis: venite, gentes, et ado- IjTaesta, quaesumus, omnipotens Deus: 205 rate Dominum: quia hodie descendit JL ut natus hodie Salvator mundi, sicut lux magna super terram. Alleluia. divinae nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: 201 JT^jSequentia sancti Evangelii seciin- Qui tecum vivit et regnat in unitate. 'JL. dum Lucam. Luc. 2, 15-20 n illo tempore: Pastores loquebanDie 29 decembris tur ad invicem: Transeamus usque De V die infra octavam Bethlehem, et videamus hoc verbum, Nativitatis Domini quod factum est, quod Dominus ostenII classis dit nobis. Et venerunt festinantes: et invenerunt Mariam, et Ioseph, et inMissa Puer natus est nobis, ut supra 28. fantem positum in praesepio. Videntes Et fit commemoratio S. Thomae Ep. et autem cognoverunt de verbo, quod dic- Mart., e Missa sequenti.

Oratio 197 /Concede, qusesumus, omnipotens ^ ^ Deus: ut nos Unigeniti tui nova per carnem Nativitas liberet; quos sub peccati iugo vetusta servitus tenet. Per eundem Dominum.

O

I

30

Comm. S. Thomae Ep. et Mart.

Eodem die 29 decembris

S. Thomae Ep. et Mart.
Commemoratio T Ubi festum S. Thomae Ep. et Mart, celebratur gradu I classis, dicitur sequens Missa.
206

Antiphona ad Introitum jaudeamus omnes in Domino, diem festum celebrantes sub honore beati Thomae Martyris: de cuius passione gaudent Angeli, et collaudant Filium Dei. Ps. 32, 1 Exsultate, iusti, in Domino: rectos decet collaudatio. V. Gloria Patri. Oratio 207 eus, pro cuius Ecclesia gloriosus Pontifex Thomas gladiis impiorum occiibuit: praesta, quaesumus; ut omnes, qui eius implorant auxilium, petitionis suae salutarem consequantur effectum.Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

G

D

est infirmitate: et propterea debet, quemadmodum pro populo, ita etiam et pro semetipso offerre pro peccatis. Nee quisquam sumit sibi honorem, sed qui vocatur a Deo, tamquam Aaron. Sic et Christus non semetipsum clarificavit ut pontifex fieret: sed qui locutus est ad eum: Filius meus es tu, ego hodie genui te. Quemadmodum et in alio loco dicit: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Graduate Eccli. 44, 16 210 Ecce sacerdos magnus, qui in diebus suis placuit Deo. V. Ibid., 20 Non est inventus similis illi, qui conservaret legem Excelsi. Alleluia, alleluia. V. Ioann. 10,14 Ego 211 sum pastor bonus: et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. Alleluia. Sequentia sancti Evangelii secun- 212 dumloannem. Io. 10,11-16 n illo tempore: Dixit Iesus pharisaeis: Ego sum pastor bonus. Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis. Mercenarius autem, et qui non est pastor, cuius non sunt oves propriae, videt lupum venientem, et dimittit oves et fugit: et lupus rapit et dispergit oves: mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Ego sum pastor bonus: et cognosco meas, et cognoscunt me meae. Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem: et animam meam pono pro ovibus meis. Et alias oves habeo, quae non sunt ex hoc ovili: et illas oportet me addiicere, et vocem meam audient, et net unum ovile, et unus pastor. Credo.

Et fit commemoratio octavae Nativitatis:

I

208

Oratio /'""Concede, quaesumus, omnipotens V-^ Deus: ut nos Unigeniti tui nova per carnem Nativitas liberet; quos sub peccati iugo vetusta servitus tenet. Per eundem Dominum.

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Hebraeos. Hebr. 5, 1-6 209 I ^ratres: Omnis pontifex ex hominiJL bus assumptus, pro hominibus constituitur in iis, quae sunt ad Deum, ut offerat dona, et sacriflcia pro peccatis: qui condolere possit iis, qui ignorant et errant: quoniam et ipse circumdatus

Comm. S. Silvestri I Papae et Conf. ^ In Missis votivis post Septuagesimam, in fine sequentis antiphonae Alleluia omittitur.

31

213 Ant. ad Offertorium Ps. 20, 4-5 Posuisti, Domine, in capite eius coronam de lapide pretioso: vitam petiit a te, et tribuisti ei, alleluia. Secreta 214 "\ yTunera tibi, Domine, dicata sancJLVJL tifica: et, intercedente beato Thoma Martyre tuo atque Pontifice, per eadem nos placatus intende. Per Dominum nostrum. Pro octava Nativitatis Secreta 215 y^V blata, Domine, munera, nova \-J Unigeniti tui Nativitate sanctifica: nosque a peccatorum nostrorum maculis emunda. Per eundem Dominum nostrum.
Praefatio et C o m m u n i c a n t e s d e N a t i v i tate, ratione octavae. 216 Ant. ad Communionem Io. 10, 14

Statuit, de Communi unius Martyr is 1 loco [4]; Tempore autem paschali ant. ad Introitum item sumitur ex Missa Protexisti, de Communi Martyrum 1 loco [15], et post Epistolam, omisso graduali, dicitur: Alleluia, alleluia. V. Ioann. 10, 14 219

Ego sum pastor bonus: et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae. Alleluia. V. Ps.,109, 4 Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech. Alleluia. Die 30 decembris

De VI die infra octavam Nativitatis Domini
II classis

219A

Missa Puer natus est nobis, ut supra 28.

Die 31 decembris

Ego sum pastor bonus: et cognosco oves meas, et cognoscunt me meae.
217

De VII die infra octavam Nativitatis Domini
II classis

219B

Commemoratio Pro octava Nativitatis •[ Ubi festum S. Silvestri I Papae et Conf. Postcommunio celebratur gradu I classis dicitur Missa Si 218 | j raesta, qusesumus, omnipotens diligis me, de Communi unius aut plurium JL Deus: ut natus hodie Salvator Summorum Pontificum [1]. mundi, sicut divinae nobis generaOratio Ci tionis est auctor; ita et immortalita- / ^ 1 regem tuum, Pastor aeterne, placa- 220 tis sit ipse largitor: Qui tecum vivit \JJ tus intende: et per beatum Silet regnat in imitate. vestrum Summum Pontificem perpetua protectione custodi; quem totius ^ Pro votiva dicitur Missa ut supra, sed ant. ad Introitum, et post Septuagesi- Ecclesiae praestitisti esse pastorem. Per mam etiam tractus, sumuntur ex Missa Dominum nostrum.

Postcommunio T Taec nos commiinio, Domine, purJL JL get a crimine: et, intercedente beato Thoma Martyre tuo atque Pontifice, caelestis remedii faciat esse consortes. Per Dominum.

Missa Puer natus est nobis, ut supra 28. Et fit commemoratio S. Silvestri I Papae et Conf. e Missa sequenti.

Eodem die 31 decembris

S. Silvestri I Papae et Conf.

32

Comm. S. Silvestri I Papae et Conf. Et fit commemoratio octavae Nativitatis:

221

222

Oratio /Concede, qusesumus, omnipotens V»^ Deus: ut nos Unigeniti tui nova per carnem Nativitas liberet; quos sub peccati iugo vetusta servitus tenet. Per eundem Dominum. Et dicitur Credo. Secreta Ci ^ \ b l a t i s muneribus, quaesumus, D6\^J mine, Ecclesiam tuam benignus illumina: ut et gregis tui proficiat ubique successus, et grati fiant nomini tuo, te gubernante, pastores. Per Dominum nostrum.

rum maculis emunda. Per eundem Dominum nostrum.
Praefatio et Communicdntes de Nativitate, ratione octavae.

R

Postcommunio Ci efectione sancta enutritam guberna, quaesumus, Domine, tuam placatus Ecclesiam: ut, potenti moderatione directa, et increment a libertatis accipiat et in religionis integritate persistat. Per Dominum. Pro octava Nativitatis 225 Postcommunio raesta, qusesumus, omnipotens Deus: ut natus hodie Salvator mundi, sicut divinae nobis generationis est auctor; ita et immortalitatis sit ipse largitor: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

22

3

O

Pro octava Nativitatis Secreta blata, Domine, munera, nova Unigeniti tui Nativitate sanctifica: nosque a peccatorum nostro-

P

Die i ianuarii

IN OCTAVA NATIVITATIS DOMINI
I classis Statio ad S. Mariam trans Tiberim
226

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 228 adTitum. Tit. 2, 11-15 /""^arissime: Apparuit gratia Dei SalV-^ vatoris nostri omnibus hominibus erudiens nos, ut abnegantes impietatem et saecularia desideria, sobrie, et iuste, et pie vivamus in hoc sseculo, exspectantes beatam spem, et adventum gloriae magni Dei et Salvatoris nostri Iesu Christi: qui dedit semetipsum pro nobis: ut nos redimeret ab omni iniOratio quitate, et mundaret sibi populum ac227 eus, qui salutis aeternae, beatae Ma- ceptabilem, sectatorem bonorum operiae virginitate fecunda, humano rum. Haec loquere, et exhortare: in generi praemia praestitisti: tribue, quae- Christo Iesu Domino nostro. sumus; ut ipsam pro nobis intercedere Ps. 97, 3-4 et 2 229 sentiamus, per quam meruimus aucto- Graduate Viderunt omnes fines terrae salutare rem vitae suscipere, Dominum nostrum Iesum Christum, Filiumtuum: Qui te- Dei nostri: iubilate Deo, omnis terra. V. Notum fecit Dominus salutare suum: cum vivit et regnat in unitate. Ant. ad Introitum Isai. 9, 6 uer natus est nobis, et filius datus est nobis: cuius imp£rium super humerum eius: et vocabitur nomen eius, magni consilii Angelus. Ps. 97, 1 Cantate Domino canticum novum: quia mirabilia fecit. V. Gloria Patri.

D

34

Sanctissimi Nominis Iesu •f De dominica, si occurrat a die 2 ad diem 5 ianuarii, nihil fit; eius locum tenet festum Ssmi Nominis Iesu, cum omnibus iuribus et privilegiis dominicae. Diebus ferialibus a 2 ad 5 ianuarii Missa dicitur ut die 1 ianuarii, cum Gloria et praefatione de Nativitate, sine Credo et Communicantes proprio.

230

ante conspectum gentium revelavit iustitiam suam. Alleluia, alleluia. V. H e b r . i , 1-2 Multifarie olim Deus loquens patribus in prophetis, novissime diebus istis locutus est nobis in Filio. Alleluia.

DOMINICA 231 ^y j Sequentia sancti Evangelii secunr A 1 dum Lucam. Luc. 2, 21 a die 2 ad diem 5 ianuarii occurrenti, vel, si haec defecerit, n illo tempore: Postquam consumdie 2 ianuarii mati sunt dies octo, ut circumcideretur puer: vocatum est nomen eius SS.MI NOMINIS IESU Iesus, quod vocatum est ab Angelo II classis priusquam in utero conciperetur. Ant. ad Introitum Phil. 2, 10-11 Credo. n nomine Iesu omne genu flecta232 Ant. ad Offertorium Ps. 88, 12 et 15 tur, caelestium, terrestrium, et inTui sunt caeli, et tua est terra: orfernorum: et omnis lingua conbem terrarum, et plenitudinem eius fiteatur, quia Dominus Iesus Chritu fundasti: iustitia et iudicium prae- stus in gloria est Dei Patris. Ps. 8, 2 paratio sedis tuae. Domine, Dominus noster, quam adSecreta mirabile est nomen tuum in universa 233 "\ £ uneribus nostris, qusesumus, D6- terra! V. Gloria Patri. JL.VJL mine, precibiisque susceptis: et Oratio caelestibus nos munda mysteriis, et eus, qui unigenitum Filium tuum clementer exaudi. Per Dominum noconstituisti humani generis Salstrum Iesum Christum. vatorem, et Iesum vocari iussisti: conPraefatio et Communicantes de Nativitate. cede propitius; ut, cuius sanctum nomen veneramur in terris, eius quoque aspectu perfruamur in caelis. Per 234 Ant. ad Communionem Ps. 97, 3 eundem Dominum. Viderunt omnes fines terrae salutare Dei nostri. Lectio Actuum Apostolorum.

I

I

D

235

H

Postcommunio aec nos communio, Domine, purget a crimine: et, intercedente beata Virgine Dei Genetrice Maria, caelestis remedii faciat esse consortes. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

I

Act. 4, 8-12 n diebus illis: Petrus, repletus Spiritu Sancto, dixit: Principes populi et seniores, audite: Si nos hodie diiudicamur in benefacto hominis infirmi, in quo iste salvus factus est, notum sit omnibus vobis, et omni plebi Israel: quia in nomine Domini nostri

Sanctissimi Nominis Iesu Iesu Christi Nazareni, quern vos crucifixistis, quern Deus suscitavit a mortuis, in hoc iste astat coram vobis sanus. Hie est lapis, qui reprobatus est a vobis aedificantibus: qui factus est in caput anguli: et non est in alio aliquo salus. Nee enim aliud nomen est sub caelo datum hominibus, in quo oporteat nos salvos fieri. 239 Graduate Ps. 105, 47 Salvos fac nos, Domine Deus noster, et congrega nos de nationibus: ut confiteamur nomini sancto tuo, et gloriemur in gloria tua. V. Isai. 63,16 Tu, Domine, pater noster, et redemptor noster: a sseculo nomen tuum. 240 Alleluia, alleluia. V. Ps. 144, 21 Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro nomen sanctum eius. Alleluia.
^ I n Missis votivis post Septuagesim a m , omissis Alleluia et versu sequenti, dicitur

35

I

^TjSequentia sancti Evangelii secun- 243 r ^ l ^ dum Lucam. Luc. 2, 21 n illo tempore: Postquam consummati sunt dies octo, ut circumcideretur puer: vocatum est nomen eius Iesus, quod vocatum est ab Angelo priusquam in utero conciperetur. Credo. ^ In Missis votivis post Septuagesimam, in fine sequentis antiphonae Alleluia omittitur. Ant. ad Offertorium Ps. 85, 12 et 5 244 Confitebor tibi, Domine Deus meus, in toto corde meo, et glorificabo nomen tuum in aeternum: quoniam tu, Domine, suavis et mitis es: et multae misericordiae omnibus invocantibus te, alleluia.

B

241

242

Tractus Ps. 79, 20 et Cant. 2, 14 Domine Deus virtiitum, converte nos: et ostende faciem tuam, et salvi erimus: sonet vox tua in auribus meis. Vox enim tua dulcis, et fades tua decora nimis. V. Cant. 1, 2 Oleum effusum nomen tuum, Iesu: ideo adulescentulae dilexerunt te. ^ Tempore autem paschali omittitur graduate, et eius loco dicitur: Alleluia, alleluia. V. Ps. 144, 21 Laudem Domini loquetur os meum, et benedicat omnis caro nomen sanctum eius. Alleluia. V. Ibid., 1 Exaltabo te, Deus meus Rex: et benedicam nomini sancto tuo, Iesu, in saeculum, et in saeculum sseculi. Alleluia.

Secreta enedictio tua, clementissime Deus, 245 qua omnis viget creatura, sanctificet, quaesumus, hoc sacrificium nostrum, quod ad gloriam nominis Filii tui, Domini nostri Iesu Christi, offerimus tibi: ut maiestati tuae placere possit ad laudem, et nobis proficere ad salutem. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum : Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Nativitate, ratione temporis.

^ In Missis votivis post Septuagesimam, in fine sequentis antiphonae Alleluia omittitur. Ant. ad Communionem Ps. 85, 9-10 246 Omnes gentes quascumque fecisti, venient, et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum: quoniam magnus es tu, et faciens mirabilia: tu es Deus solus, alleluia.

36

Comm. S. Telesphori Papae et Martyris

Postcommunio 247 y^Vmnipotens aeterne Deus, qui creaV-X sti et redemisti nos, respice propitius vota nostra: et sacrificium salutaris hostiae, quod in honorem nominis Filii tui, Domini nostri Iesu Christi, maiestati tux obtulimus, placido et benigno vultu suscipere digneris; ut gratia tua nobis infusa, sub glorioso nomine Iesu, aeternae praedestinationis titulo gaudeamus nomina nostra scripta esse in caelis. Per eundem Dominum. Die 5 ianuarii

O

S. Telesphori Papae et Mart.
Commemoratio Missa Si diligis me, de Communi unius aut plurium Summorum Pontificum [i].
Ci Oratio 248 s~^\ regem tuum, Pastor aeterne, placaVJJ tus intende: et per beatum Telesphorum, Martyrem tuum atque

Summum Pontificem, perp^tua protectione custodi; quern totius Ecclesiae praestitisti esse pastorem. Per Dominum nostrum. Secreta Ci 249 blatis muneribus, quaesumus, Domine, Ecclesiam tuam benignus illjjmina: ut et gregis tui proficiat ubique successus, et grati fiant nomini tuo, te gubernante, pastores. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate. Postcommunio Ci 250 efectione sancta enutritam guberna, quaesumus, Domine, tuam placatus Ecclesiam: ut, potenti moderatione directa, et incrementa libertatis accipiat et in religionis integritate persistat. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.

R

BETHLEHEM

IERUSALEM

AMBULABUNTGENTES LUMINE TUO ALLELUIA ifdT

TEMPUS EPIPHANLE
Die 6 ianuarii

IN EPIPHANIA DOMINI
I classis Statio ad S. Petrum
251

252

Antiphona ad Introitum Mai. 3, i ; i Par. 29, 12 cce advenit dominator Dominus: et regnum in manu eius, et potestas, et imperium. Ps. 71, 1 Deus, iudicium tuum Regi da: et iustitiam tuam Filio Regis. V. Gloria Patri. Oratio TP\eus, qui hodierna die Unigenitum - L / tuum gentibus Stella duce revelasti: concede propitius; ut, qui iam te ex fide cognovimus, usque ad contemplandam speciem tuae celsitudinis perducamur. Per eundem Dominum.

S

Lectio Isaiae Prophetae. 253 Isai. 60, 1-6 urge, illuminate, Ierusalem: quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Quia ecce tenebrae operient terram, et caligo populos: super te autem orietur Dominus, et gloria eius in te videbitur. Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui. Leva in circuitu oculos tuos et vide: omnes isti congregati sunt, venerunt tibi: filii tui de longe venient, etfiliaetuae de latere surgent. Tune videbis et afflues, mirabitur et dilatabitur cor tuum, quando conversa fuerit ad te multitudo maris, fortitudo gentium venerit tibi. Inundatio camelorum

38

In Epiphania Domini veniens, staret supra, ubi erat puer. Videntes autem stellam, gavisi sunt gaudio magno valde. Et intrantes domum, invenerunt piierum cum Maria matre eius, (hie genuflectitur) et procidentes adoraverunt eum. Et apertis thesauris suis, obtulerunt ei munera, aurum, thus et myrrham. Et responso accepto in somnis, ne redirent ad Herodem, per aliam viam reversi sunt in regionem suam. Credo.

operiet te, dromedarii Madian et Epha: omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. 254 Graduate Ibid., 6 et i Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. V. Surge, et illuminare, Ierusalem: quia gloria Domini super te orta est. 255 Alleluia, alleluia. V. Matth. 2, 2 Vidimus stellam eius in Oriente, et venimus cum muneribus adorare Dominum. Alleluia. 256 ^YjSequentia sancti Evangelii secundum Matthaeum. Mt. 2,1-12 um natus esset Iesus in Bethlehem Iuda in diebus Herodis regis, ecce Magi ab Oriente venerunt Ierosolymam, dicentes: Ubi est qui natus est rex Iudaeorum ? Vidimus enim stellam eius in Oriente, et venimus adorare eum. Audiens autem Herodes rex, turbatus est, et omnis Ierosolyma cum illo. Et congregans omnes principes sacerdotum et scribas populi, sciscitabatur ab eis, ubi Christus nasceretur. At illi dixerunt ei: In Bethlehem Iudae: sic enim scriptum est per Prophetam: Et tu Bethlehem terra Iuda, nequaquam minima es in principibus Iuda: ex te enim exiet dux, qui regat populum meum Israel. Tune Herodes, clam vocatis Magis, diligenter didicit ab eis tempus stellae, quae apparuit eis: et mittens illos in Bethlehem, dixit: Ite, et interrogate diligenter de puero: et cum inveneritis, renuntiate mihi, ut et ego veniens adorem eum. Qui cum audissent regem, abierunt. Et ecce stella, quam viderant in Oriente, antecedebat eos, usque dum

E

Ant. ad Offertorium Ps. 71, 10-11 25" Reges Tharsis et insulae munera ofFerent: reges Arabum et Saba dona adducent: et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes servient ei. Secreta cclesiae tuae, qusesumus, Domine, 2 5 1 dona propitius intuere: quibus non iam aurum, thus et myrrha profertur; sed quod eisdem muneribus declaratur, immolatur et sumitur, Iesus Christus Filius tuus, Dominus noster: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Epiphania Domini, quae dicitur tamquam propria in Missis de festo Epiphaniae et de Commemoratione Baptismatis D. N. Iesu Christi, et tamquam de Tempore diebus a 7 ad 13 ianuarii, in Missis quae praefatione propria carent. Communicantes vero proprium de Epiphania Domini dicitur tantum in ipso die festo Epiphaniae.

Ant. ad Communionem Mt. 2, 2 255 Vidimus stellam eius in Oriente, et venimus cum muneribus adorare D6minum. Postcommunio TJraesta, qusesumus, omnipotens Deus: 26( JL ut, quae solemni celebramus officio, purificatae mentis intellegentia consequamur. Per Dominum.

Sanctae Familiae Iesu, Mariae, Ioseph

39

^De dominica I post Epiphaniam suo die nihil fit, sed eius locum tenet festum Sanctae Familiae Iesu, Mariae, Ioseph, cum omnibus iuribus et privilegiis dominicae. Diebus ferialibus a 7 ad 12 ianuarii ante dominicam I post Epiphaniam occurrentibus, dicitur Missa de festo Epiphaniae; post eandem dominicam vero Missa de eadem dominica In excelso throno, ut infra 40 cum G16ria et praefatione de Epiphania, sine Ciredo et Communicantes proprio.

Dominica I post Epiphaniam

SANCTAE FAMILIAE IESU, MARINE, IOSEPH
II classis Antiphona ad Introitum Prov. 23, 24 et 25 xsultat gaudio pater Iusti, gaudeat Pater tuus et Mater tua, et exsiiltet quae genuit te. Ps. 83, 2-3 Quam dilecta tabernacula tua, Domine virtutum! concupiscit, et deficit anima mea in atria Domini. V. Gloria Patri. Oratio omine Iesu Christe, qui, Mariae et Ioseph siibditus, domesticam vitam ineffabilibus virtutibus consecrasti: fac nos, utriiisque auxilio, Familiae sanctae tuae exemplis instrui; et consortium consequi sempiternum: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate.
Et non fit commemoratio dominicae.
2 (

261

E
D

et Dominus donavit vobis, ita et vos. Super omnia autem haec, caritatem habete, quod est vinculum perfectionis: et pax Christi exsultet in cordibus vestris, in qua et vocati estis in uno corpore: et grati estote. Verbum Christi habitet in vobis abundanter, in omni sapientia, docentes, et commonentes vosmetipsos, psalmis, hymnis, et canticis spiritualibus, in gratia cantantes in cordibus vestris Deo. Omne, quodcumque facitis in verbo, aut in opere, omnia in nomine Domini Iesu Christi, gratias agentes Deo et Patri per ipsum. Graduate Ps. 26, 4 264 Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vitae meae. V. Ps. 83, 5 Beati, qui habitant in domo tua, Domine: in saecula saeculorum laudabunt te. Alleluia, alleluia. V. Isai. 45, 15 Vere 265 tu es Rex absconditus, Deus Israel Salvator. Alleluia.
^ In Missis votivis post Septuagesimam, omissis Alleluia et versu sequenti, dicitur Tractus Hebr. 10, 5 266

262

Hostiam et oblationem noluisti, corpus autem aptasti mihi. V. Ps. 39, 7-8 Holocaustum et pro peccato non postulasti: tune dixi: Ecce venio. V. Hebr. 10, 7 In capite libri scripturn est de me: Ut faciam, Deus, voluntatem tuam.
^ Tempore autem paschali omittitur graduale, et eius loco dicitur :

>3 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Colossenses. Col. 3, 12-17 ratres: Induite vos sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam: supportantes invicem, et donantes vobismetipsis si quis adversus aliquem habet querelam: sicut

F

AUeliiia, aUeliiia. V. Prov. 8, 34 267 Beatus homo qui audit me, et qui vigilat ad fores meas cotidie, et observat ad postes ostii mei. Alleluia. V. Col. 3, 3 Vita nostra est abscondita cum Christo in Deo. Alleluia.

40

Dominica I post Epiphaniam Per e u n d e m D o m i n u m n o s t r u m I e s u m Christum, Filium t u u m : Q u i t e c u m vivit et regnat in unit ate. Et non fit commemoratio dominicae. Praefatio de Epiphania, ratione temporis.

268 ^TjSequentia sancti Evangelii secunr I 1 dum Lucam. Luc. 2, 42-5-2 / ° l u m factus esset Iesus annorum duoK~s decim, ascendentibus illis Ierosolymam secundum consuetudinem diei festi, consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Iesus in Ierusalem, et non cognoverunt parentes eius. Existimantes autem ilium esse in comitatu, venerunt iter diei, et requirebant eum inter cognatos et notos. Et non invenientes, regressi sunt in Ierusalem, requirentes eum. Et factum est, post triduum invenerunt ilium in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem eos. Stupebant autem omnes, qui eum audiebant, super prudentia, et responsis eius. Et videntes admirati sunt. Et dixit mater eius ad ilium: Fili, quid fecistinobis sic? ecce pater tuus, et ego dolentes quaerebamus te. Et ait ad illos: Quid est quod me quserebatis ? nesciebatis quia in his, quae Patris mei sunt, oportet me esse? Et ipsi non intellexerunt verbum, quod locutus est ad eos. Et descendit cum eis, et venit Nazareth: et erat subditus illis. Et mater eius conservabat omnia verba haec in corde suo. Et Iesus proficiebat sapientia, et aetate, et gratia apud Deum et homines. Credo.
269

Ant. ad Communionem Luc. 2, 51 2 7 1 Descendit Iesus cum eis, et venit Nazareth, et erat subditus illis. Postcommunio uos caelestibus reficis sacramentis, 272 fac, Domine Iesu, sanctae Familiae tuae exempla iugiter imitari: ut, in hora mortis nostrae, occurrente gloriosa Virgine Matre tua cum beato Ioseph; per te in aeterna tabernacula recipi mereamur: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate. Et non fit commemoratio dominicae. T Si festum S. Familiae occurrerit die 13 ianuarii, Missa dicituf de festo S. Familiae, sine commemoratione Baptismatis D.N. I. C , et sine commemoratione dominicae.

Q

MISSA

DOMINICAE PRIMiE post Epiphaniam
•[ Haec Missa dicenda est diebus ferialibus huius hebdomadae.

Ant. ad Offertorium L u c . 2, 22 Tulerunt Iesum parentes eius in Ierusalem, u t sisterent e u m Domino. Secreta T ) l a c a t i ° n i s hostiam offerimus tibi, JL Domine, suppliciter deprecantes: ut, per intercessionem Deiparae Virginis c u m beato Ioseph, familias nostras in pace et gratia t u a firmiter constituas.

I

270

Antiphona ad Introitum n excelso throno vidi sedere virum, ^ quern adorat multitudo Angelorum, psallentes in unum: ecce cu.ius imperii nomen est in aeternum. Ps. 99, 1 Iubilate Deo, omnis terra: servite Domino in laetitia. V. Gloria Patri. ^ Dicitur Gloria in excelsis, si Missa dominicae celebratur in feriis temporis Epiphaniae, non vero, si post diem 13 ianuarii adhibetur.

Dominica I post Epiphaniam
•274

41

V

Oratio ota, quaesumus, Domine, supplicantis populi caelesti pietate prosequere: ut et, quae agenda sunt, videant, et ad implenda, quae viderint, convalescant. Per Dominum.

275 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Romanos. Rom. 12, 1-5 ratres: Obsecro vos per misericordiam Dei, ut exhibeatis corpora vestra hostiam viventem, sanctam, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum. Et nolite conformari huic saeculo, sed reformamini in novitate sensus vestri: ut probetis, quae sit voluntas Dei bona, et beneplacens, et perfecta. Dico enim per gratiam, quae data est mihi, omnibus qui sunt inter vos: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem: et unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eundem actum habent: ita multi unum corpus sumus in Christo, singuli autem alter alterius membra: in Christo Iesu Domino nostro.

F

diei festi, consummatisque diebus, cum redirent, remansit puer Iesus in Ierusalem, et non cognoverunt parentes eius. Existimantes autem ilium esse in comitatu, venerunt iter diei, et requirebant eum inter cognatos et notos. Et non invenientes, regressi sunt in Ierusalem, requirentes eum. Et factum est, post triduum invenerunt ilium in templo sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem eos. Stupebant autem omnes, qui eum audiebant, super prudentia et responsis eius. Et videntes admirati sunt. Et dixit mater eius ad ilium: Fili, quid fecistinobis sic? ecce pater tuus et ego dolentes quaerebamus te. Et ait ad illos: Quid est quod me quaerebatis ? nesciebatis quia in his, quse Patris mei sunt, oportet me esse? Et ipsi non intellexerunt verbum, quod locutus est ad eos. Et descendit cum eis, et venit Nazareth: et erat subditus illis. Et mater eius conservabat omnia verba haec in corde suo. Et Iesus proficiebat sapientia,et aetate, et gratia apud Deum et homines.
Non dicitur Credo.

Ant. ad Offertorium Ps. 99, 1 et 2 279 Iubilate Deo, omnis terra, servite Domino in laetitia: intrate in conspectu eius in exsultatione: quia Dominus ipse est Deus. Secreta blatum tibi, Domine, sacrificium 280 vivificet nos semper et muniat. Per Dominum nostrum Iesum Chri278 ^TjSequentia sancti Evangelii seciin- stum, Filium tuum: Qui tecum vivit et \ T dum Lucam. Luc. 2, 42-52 regnat in unitate. um factus esset Iesus annorum Praefatio de Epiphania, si Missa dominiduodecim, ascendentibus illis Ie- cae adhibetur tempore Epiphaniae; si post rosolymam secundum consuetudinem 13 ianuarii, praefatio communis. 276 Graduale Ps. 71, 18 et 3 Benedictus Dominus Deus Israel, qui facit mirabilia magna solus a saeculo. V. Suscipiant montes pacem populo tuo, et colles iustitiam. 277 Alleluia, alleluia. V. Ps. 99, 1 Iubilate Deo, omnis terra: servite Domino in laetitia. Alleluia.

O

C

42

In Commemoratione Baptismatis D. N. I. C.

Die 13 ianuarii Antiphona ad Communionem 281 Luc. 2, 48 et 49 Fili, quid fecisti nobis IN COMMEMORATIONE sic? ego et pater tuus dolentes quaeBAPTISMATIS D. N. I. C. rebamus te. Et quid est, quod me quaeII classis rebatis? nesciebatis, quia in his, quae T Si occurrat eodem die dominica I post Patris mei sunt, oportet me esse? Epiphaniam, fit de S. Familia Iesu, Mariae, Ioseph, sine commemoratione nee Postcommunio Baptismatis Domini, nee dominicae. 282 ^upplices te rogamus, omnipotens Antiphona ad Introitum ^ 3 Deus: ut, quos tuis reficis sacraMai. 3, 1; 1 Par. 29, 12 286 mentis, tibi etiam placitis moribus dignanter deservire concedas. Per D6cce advenit dominatorDominus: minum nostrum. et regnum in manu eius, et potestas, et imperium. Ps. 71, 1 Die 11 ianuarii Deus, iudicium tuum Regi da: S. Hygini Papae et Mart. et iustitiam tuam Filio Regis. V. Gloria Patri. Commemoratio

E
D
S

Missa Si diligis me, de Communi unius aut plurium Summorum Pontificum [1].

Oratio

C1

283 / ^ r e g e m tuum, Pastor aeterne, pla-

\JJ catus intende: et per beatum Hyginum, Martyrem tuum atque Summum Pontificem, perpetua protectione custodi; quem totius Ecclesiae praestitisti esse pastorem. Per Dominum nostrum Iesum Christum.
284

Oratio eus, cuius Unigenitus in substan- 287 tia nostrae carnis apparuit: praesta, quaesumus; ut per eum, quem similem nobis foris agnovimus, intus reformari mereamur: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

O

Secreta Ci blatis muneribus, quaesumus, Domine, Ecclesiam tuam benignus illumina: ut et gregis tui proficiat ubique successus, et grati fiant nomini tuo, te gubernante, pastores. Per Dominum nostrum.

Postcommunio C1 285 T ) efectione sancta enutritam guberX V na, quaesumus, Domine, tuam placatus Ecclesiam: ut, potenti moderatione directa, et incrementa libertatis accipiat et in religionis integritate persistat. Per Dominum.

Lectio Isaiae Prophetae. 288 Isai. 60, 1-6 urge, illuminare, Ieriisalem: quia venit lumen tuum, et gloria Domini super te orta est. Quia ecce tenebrae operient terram, et caligo populos: super te autem orietur Dominus, et gloria eius in te videbitur. Et ambulabunt gentes in lumine tuo, et reges in splendore ortus tui. Leva in circuitu oculos tuos et vide: omnes isti congregati sunt, venerunt tibi: filii tui de longe venient, etfiliaetuae de latere surgent. Tune videbis et afflues, mirabitur et dilatabitur cor tuum, quando conv^rsa fuerit ad te multitudo maris, fortitudo gentium venerit tibi. Inundatio camelorum

Dominica II post Epiphaniam operiet te, dromedarii Madian et Epha: omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. 289 Graduate Ibid., 6 et i Omnes de Saba venient, aurum et thus deferentes, et laudem Domino annuntiantes. V. Surge, et illuminare, Ierusalem: quia gloria Domini super te orta est. 290 Alleluia, alleluia. V. Matth. 2, 2 Vidimus stellam eius in Oriente, et venimus cum muneribus adorare Dominum. Alleluia.

43

ille mihi dixit: Super quern videris Spiritum descendentem, et manentem super eum, hie est, qui baptizat in Spiritu Sancto. Et ego vidi: et testimonium perhibui, quia hie est Filius Dei. Credo. Ant. ad Offertorium Ps. 71, 10-11 292 Reges Tharsis et insulae munera offerent: reges Arabum et Saba dona adducent: et adorabunt eum omnes reges terras, omnes gentes servient ei. Secreta ostias tibi, Domine, pro nati Filii 293 tui apparitione deferimus, suppliciter exorantes: ut, sicut ipse nostrorum auctor est munerum, ita sit ipse 291 L^y jSequentia sancti Evangelii seciin- misericors et susceptor, Iesus Christus r X/1 dum Ioannem. Io. i, 29-34 Dominus noster: Qui tecum vivit et n illo tempore: Vidit Ioannes Iesum regnat in unitate. venientem ad se, et ait: Ecce Agnus Mt. 2, 2 294 Dei, ecce qui tollit peccatum mundi. Hie Ant. ad Communionem est, de quo dixi: Post me venit vir, qui Vidimus stellam eius in Oriente, et ante me factus est: quia prior me erat. venimus cum muneribus adorare D6Et ego nesciebam eum, sed ut manife- minum. stetur in Israel, propterea veni ego in Postcommunio aqua baptizans. Et testimonium perhiti lumine, quaesumus, Domine, 295 buit Ioannes, dicens: Quia vidi Spiritum semper et ubique nos praiveni: ut descendentem quasi columbam de caelo, mysterium, cuius nos participes esse voet mansit super eum. Et ego nesciebam luisti, et puro cernamus intuitu, et dieum: sed qui misit me baptizare in aqua, gno percipiamus affectu.PerDominum.

H

I

TEMPUS PER ANNUM ANTE SEPTUAGESIMAM
Ant. ad Introitum Ps. 65, 4 mnis terra adoret te, Deus, 296 ket psallat tibi: psalmum diII classis "cat nomini tuo, Altissime. ^ Si haec dominica II, vel alia post EpiPs. ibid. 1-2 Iubilate Deo, omphaniam, superveniente dominica in Septuagesima, impediatuf, nee sit ei locus post nis terra, psalmum dicite nomini eius: Pentecosten, iuxta rubricas, omittitur. date gloriam laudi eius. V. Gloria Patri.

DOMINICA SECUNDA post Epiphaniam

O

9 - Missale Romanum

44

Dominica II post Epiphaniam cordiae eius: et mirabilia eius filiis hominum. AUeluia, aUeluia. V. Ps. 148, 2 Lau- 300 date Dominum, omnes Angeli eius: laudate eum, omnes virtutes eius. Alleluia. ^ Sic dicitur Alleluia cum suo versu, post graduale, in omnibus dominicis post Epiphaniam, etiam si Missa dominicae infra hebdomadam adhibetur. LT^Sequentia sancti Evangelii secun- 301 r JL 1 dum Ioannem. Io. 2, 1-11 n illo tempore: Niiptiae factae sunt in Cana Galilaeae: et erat mater Iesu ibi. Vocatus est autem et Iesus, et discipuli eius ad nuptias. Et deficiente vino, dicit mater Iesu ad eum: Vinum non habent. Et dicit ei Iesus: Quid mihi et tibi est, mulier ? nondum venit hora mea. Dicit mater eius ministris: Quodcumque dixerit vobis, facite. Erant autem ibi lapideae hydriae sex positae secundum purificationem Iudaeorum, capientes singulae metretas binas vel ternas. Dicit eis Iesus: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Et dicit eis Iesus: Haurite nunc, et ferte architriclino. Et tulerunt. Ut autem gustavit architriclinus aquam vinum factam, et non sciebat unde esset, ministri autem sciebant, qui hauserant aquam: vocat sponsum architriclinus, et dicit ei: Omnis homo primum bonum vinum ponit: et cum inebriati fuerint, tune id quod deterius est. Tu autem servasti bonum vinum usque adhuc. Hoc fecit initium signorum Iesus in Cana Galilaeae: et manifestavit gloriam suam, et crediderunt in eum discipuli eius. Credo.

•J Dicitur G16ria in excelsis in omnibus dominicis ante Septuagesimam; non dicitur autem in diebus ferialibus per annum, quando adhibetur Missa dominicae praecedentis. Oratio 297 /^"Xmnipotens sempiterne Deus, qui \^J caelestia simul et terrena moderaris: supplicationes populi tui clementer exaudi; et pacem tuam nostris concede temporibus. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.
298

F

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Romanos. Rom. 12, 6-16 itres: Habentes donationes secundum gratiam, quae data est nobis, differentes: sive prophetiam secundum rationem fidei, sive ministerium in ministrando: sive qui docet in doctrina, qui exhortatur in exhortando, qui tribuit in simplicitate, qui praeest in sollicitudine, qui miseretur in hilaritate. Dilectio sine simulatione. Odientes malum, adhaerentes bono: Caritate fraternitatis invicem diligentes: Honore invicem praevenientes: Sollicitiidine non pigri: Spiritu ferventes: Domino servientes: Spe gaudentes: In tribulatione patientes: Orationi instantes: Necessitatibus sanctorum communicantes: Hospitalitatem sectantes. Benedicite persequentibus vos: benedicite, et nolite maledicere. Gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus: Idipsum invicem sentientes: Non aha sapientes, sed humilibus consentientes.

I

299 Graduale Ps. 106, 20-21 Misit Dominus verbum suum, et sanavit eos: et eripuit eos de interitu eorum. V. Confiteantur Domino miseri-

Dominica III post Epiphaniam 302 A n t . ad Offertorium Ps. 65, 1-2 et 16 Iubilate Deo, universa terra: p s a l m u m dicite nomini eius: venite, et audite, et narrabo vobis, omnes qui timetis D e u m , quanta fecit Dominus animae m e s , alleluia. Secreta 303 ^ " X b l a t a , Domine, m u n e r a sanctifica: \^S nosque a peccatorum nostrorum maculis emunda. Per Dominum. Praefatio de Ssma Trinitate. 304 Antiphona ad Communionem Ioann. 2, 7, 8, 9 et 10-11 Dicit Domi. nus: Implete hydrias aqua, et ferte architriclino. Cum gustasset architriclinus aquam vinum factam, dicit sponso: Servasti bonum vinum usque adhuc. Hoc signum fecit Iesus primum coram discipulis suis. Postcommunio Augeatur in nobis, quaesumus, D6JLJL mine, tuae virtiitis operatio: ut divinis vegetati sacramentis, ad eorum promissa capienda, tuo miinere praeparemur. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

45

Oratio /'"Vnnipotens sempiterne Deus, infir- 307 V^y mitatem nostram propitius respice: atque ad protegendum nos dexteram tuae maiestatis extende. Per Dominum nostrum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 3 0 8 ad Romanos. Rom. 12, 16-21 T^ratres: Nolite esse prudentes apud JL vosmetipsos: nulli malum pro malo reddentes: providentes bona non tantum coram Deo, sed etiam coram omnibus hominibus. Si fieri potest, quod ex vobis est, cum omnibus hominibus pacem habentes. Non vosmetipsos defendentes, carissimi, sed date locum irse. Scriptum est enim: Mihi vindicta: ego retribuam, dicit Dominus. Sed si esurierit inimicus tuus, ciba ilium: si sitit, potum da illi: hoc enim faciens, carbones ignis congeres super caput eius. Noli vinci a malo, sed vince in bono malum. Graduale Ps. 101, 16-17 309 Timebunt gentes nomen tuum, Domine, et omnes reges terras gloriam tuam. V. Quoniam aedificavit Dominus Sion, et videbitur in maiestate sua. Alleluia, alleluia. V. Ps. 96, 1 D6mi; 310 nus regnavit, exsultet terra: laetentur insulae multae. Alleluia. Sequentia sancti Evangelii secun- JH dum Matthaeum. Mt. 8,1-13 n illo tempore: Cum descendisset Iesus de monte, secutae sunt eum turbae multae: et ecce leprosus veniens, adorabat eum, dicens: Domine, si vis, potes me mundare. Et extendens Iesus manum,tetigit eum, dicens: Volo. Mun-

305

DOMINICA TERTIA post Epiphaniam
II classis 306 Ant. ad Introitum Ps. 96, 7-8 Adorate Deum, omnes Angeli eius: /% audivit, et laetata est Sion: / ^ ^ k et exsultaverunt filiae Iudse. «JL JL.Ps. ibid., 1 Dominus regnavit, exsultet terra: laetentur insulae multae. V. Gloria Patri.

I

46

Dominica IV post Epiphaniam

dare. Et confestim mundata est lepra eius. Et ait illi Iesus: Vide, nemini dixeris: sed vade, ostende te sacerdoti, et offer munus, quod praecepit Moyses, in testimonium illis. Cum autem introisset Capharnaum, accessit ad eum centurio, rogans eum, et dicens: Domine, puer meus iacet in domo paralyticus, et male torquetur. Et ait illi Iesus: Ego veniam, et curabo eum. Et respondens centurio, ait: Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum: sed tantum die verbo, et sanabitur puer meus. Nam et ego homo sum sub potestate constitutus, habens sub me milites, et dico huic: Vade, et vadit; et alii: Veni, et venit; et servo meo: Fac hoc, et facit. Audiens autem Iesus, miratus est, et sequentibus se dixit: Amen dico vobis, non inveni tantamfidemin Israel. Dico autem vobis, quod multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Iacob in regno caelorum: filii autem regni eicientur in tenebras exteriores: ibi erit fletus, et stridor dentium. Et dixk Iesus centurioni: Vade, et sicut credidisti, fiat tibi. Et sanatus est puer in ilia hora. Credo. 312 Ant. ad OfFertorium Ps. 117, 16 et 17 Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me: non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini. Secreta 515 T Tsec hostia, Domine, qusesumus, XJL emundet nostra delicta: et, ad sacrificium celebrandum, subditorum tibi corpora mentesque sanctificet. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate.
Praefatio de Ssma Trinitate.

Q

Ant. ad Communionem Luc. 4, 22 314 Mirabantur omnes de his, quae procedebant de ore Dei. Postcommunio uos tantis, Domine, largiris uti 315 mysteriis: quaesumus; ut effectibus nos eorum veraciter aptare digneris. Per Dominum.

DOMINICA QUARTA post Epiphaniam
II classis Ant. ad Introitum Ps. 96, 7-8 316 Adorate Deum, omnes Angeli eius: audivit, et lsetata est Sion: et exsultaverunt filiae Iudae. Ps. ibid., 1 Dominus regnavit, exsultet terra: laetentur insulae multae. V. Gloria Patri. Oratio eus, qui nos, in tantis periculis317 constitutos, pro humana scis fragilitate non posse subsistere: da nobis salutem mentis et corporis; ut ea, quae pro peccatis nostris patimur, te adiuvante vincamus. Per Dominum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 318 ad Romanos. Rom. 13, 8-10 ratres: Nemini quidquam debeatis, nisi ut invicem diligatis: qui enim diligit proximum,legem implevit. Nam: Non adulterabis: Non occides: Non furaberis: Non falsum testimonium dices: Non concupisces: et si quod est aliud mandatum, in hoc verbo instauratur: Diliges proximum tuum sicut teipsum. Dilectio proximi malum non operatur. Plenitudo ergo legis est dilectio.

D

F

Dominica V post Epiphaniam

47

319 Graduale Ps. 101, 16-17 Postcommunio iinera tua nos, Deus, a delecta- 325 Timebunt gentes nomen tuum, Dotionibus terrenis expediant: et mine, et omoes reges terrae gloriam tuam. y. Quoniam aedificavit Dominus caelestibus semper instaurent alimentis. Per Dominum. Sion, et videbitur in maiestate sua. 320 Alleluia, alleluia. V. Ps. 96, 1 DomiDOMINICA QUINTA nus regnavit, exsultet terra: laetentur post Epiphaniam insulae multae. Alleluia. II classis 321 ."T", Sequentia sancti Evangelii secun- Ant. ad Introitum Ps. 96, 7-8 326 n n dum Matthaeum. Mt. 8, 23-27 A dorate Deum, omnes Angeli eius: n illo tempore: Ascendente Iesu in /% audivit, et laetata est Sion: naviculam, secuti sunt eum discipuli ^•^k et exsultaverunt filiae Iudae. eius: et ecce motus magnus factus est J L J L PS. ibid., 1 Dominus regnain mari, ita ut navicula operiretur fliic- vit, exsultet terra: laetentur insulae multibus, ipse vero dormiebat. Et accesse- tae. V. Gloria Patri. runt ad eum discipuli eius, et suscitaOratio verunt eum, dicentes: Domine, salva I ^amiliam tuam, quaesumus, Domine, 3 2 7 nos, perimus. Et dicit eis Iesus: Quid XT continua pietate custodi: ut, quae in timidi estis, modicae fidei? Tune sur- sola spe gratiae caelestis innititur, tua gens, imperavit ventis et mari, et facta semper protectione muniatur. Per Doest tranquillitas magna. Porro homines minum nostrum lesum Christum, Fimirati sunt, dicentes: Qualis est hie, lium tuum: Qui tecum vivit et regnat quia venti et mare obcediunt ei? in unitate. Credo.

M

I

Ant. ad Offertorium P s . i i 7 , i 6 e t i 7 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Colossenses. Col. 3, 12-17 Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me: non moriar, ratres: Induite vos sicut electi Dei, 328 sed vivam, et narrabo opera Domini. sancti, et dilecti, viscera misericordiae, benignitatem, humilitatem, moSecreta destiam, patientiam: supportantes invi323 /'""'Concede, quaesumus, omnipotens cem, et donantes vobismetipsis, si quis ^*^ Deus: ut huius sacrificii munus adversus aliquem habet querelam: sicut oblatum fragilitatem nostram ab omni et Dominus donavit vobis, ita et vos. malo purget semper et muniat. Per Super omnia autem haec, caritatem haDominum nostrum. bete, quod est vinculum perfectionis: et Praefatio de Ssma Trinitate. pax Christi exsultet in cordibus vestris, in qua et vocati estis in uno corpore: et 324 Ant. ad Communionem Luc. 4, 22 grati estote. Verbum Christi habitet in Mirabantur omnes de his, quas pro- vobis abundanter, in omni sapientia, docentes, et commonentes vosmetipsos cedebant de ore Dei. 322

F

48

Dominica VI post Epiphaniam

psalmis, hymnis, et canticis spiritua- Ant. ad Offertorium Ps. 117,16 et 17 332 libus, in gratia cantantes in cordibus Dextera Domini fecit virtutem, dexvestris Deo. Omne, quodcumque facitis tera Domini exaltavit me: non moriar, in verbo aut in opere, omnia in nomi- sed vivam, et narrabo opera Domini. ne Domini Iesu Christi, gratias agentes Secreta Deo et Patri per Iesum Christum D6ostias tibi, Domine, placationis of- ^ minum nostrum. ferimus: ut et delicta nostra mi329 Graduale Ps. 101, 16-17 seratus absolvas, et nutantia corda tu Timebunt gentes nomen tuum, Do- dirigas. Per Dominum. mine, et omnes reges terrae gloriam Praefatio de Ssma Trinitate. tuam. Y. Quoniam aedificavit Dominus Sion, et videbitur in maiestate sua. Ant. ad Communionem Luc. 4, 22 334 330 Alleluia, alleluia. V. Ps. 96, 1 DomiMirabantur omnes de his, quae pronus regnavit, exsultet terra: laetentur cedebant de ore Dei. insulae multae. Alleluia. Postcommunio /^\uaesumus, omnipotens Deus: ut il- ^ 331 ^TjSequentia sancti Evangelii secun"JL" dumMatthaeum. Mt. 13, 24-30 r^, Hu8 salutaris capiamus effectum, n illo tempore: Dixit Iesus turbis pa- cuius per haec mysteria pignus accepirabolam hanc: Simile factum est mus. Per Dominum nostrum Iesum regnum caelorum homini, qui seminavit Christum, Filium tuum: Qui tecum vibonum semen in agro suo. Cum autem vit et regnat in unitate.

H

I

dormirent homines, venit inimicus eius, et superseminavit zizania in medio tritici, et abiit. Cum autem crevisset herba, et fructum fecisset, tune apparuerunt et zizania. Accedentes autem servi patrisfamilias, dixerunt ei: Domine, nonne bonum semen seminasti in agro tuo? Unde ergo habet zizania? Et ait illis: Inimicus homo hoc fecit. Servi autem dixerunt ei: Vis, imus, et colligimus ea? Et ait: Non: ne forte colligentes zizania, eradicetis simul cum eis et triticum. Sinite utraque crescere usque ad messem, et in tempore messis dicam messoribus: Colligite primum zizania, et alligate ea in fasciculos ad comburendum, triticum autem congregate in horreum meum. Credo.

DOMINICA SEXTA post Epiphaniam
II classis Ant. ad Introitum Ps. 96, 7-8 A dorateDeum, omnes Angeli eius: ^ /% audivit, et laetata est Sion: ^ • ^ ^ et exsultaverunt filiae Iudae. ^ L J L . Ps. ibid., 1 Dominus regnavit, exsultet terra: laetentur insulae multae. V. Gloria Patri. Oratio raesta, qusesumus, omnipotens Deus: 337 ut, semper rationabilia meditantes, quae tibi sunt placita, et dictis exsequamur, et factis. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

P

Dominica VI post Epiphaniam

49

338 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Thessalonicenses. i Thess. i, 2-10 ratres: Gratias agimus Deo semper pro omnibus vobis, memoriam vestri facientes in orationibus nostris sine intermissione, memores operis fidei vestrae, et laboris, et caritatis, et sustinentiae spei Domini nostri Iesu Christi, ante Deum et Patrem nostrum: scientes, fratres, dilecti a Deo, electionem vestram: quia Evangelium nostrum non fuit ad vos in sermone tantum, sed et in virtute, et in Spiritu Sancto, et in plenitudine multa, sicut scitis quales fuerimus in vobis propter vos. Et vos imitatores nostri facti estis, et Domini, excipientes verbum in tribulatione multa, cum gaudio Spiritus Sancti: ita ut facti sitis forma omnibus credentibus in Macedonia et in Achaia. A vobis enim difFamatus est sermo Domini, non solum in Macedonia et in Achaia, sed et in omni loco fides vestra, quae est ad Deum, profecta est, ita ut non sit nobis necesse quidquam loqui. Ipsi enim de nobis annuntiant qualem introitum habuerimus ad vos: et quomodo conversi estis ad Deum a simulacris, servire Deo vivo et vero, et exspectare Filium eius de caelis (quern suscitavit ex mortuis) Iesum, qui eripuit nos ab ira ventura.

F

H

Sequentia sancti Evangelii secun- 341 dum Matth«um. Mt. 13,31-35 T n illo tempore: Dixit Iesus turbis JL parabolam hanc: Simile est regnum caelorum grano sinapis, quod accipiens homo seminavit in agro suo: quod minimum quidem est omnibus seminibus: cum autem creverit, maius est omnibus oleribus, et fit arbor, ita ut volucres caeli veniant, et habitent in ramis eius. Aliam parabolam locutus est eis: Simile est regnum caelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae satis tribus, donee fermentatum est totum. Haec omnia locutus est Iesus in parabolis ad turbas: et sine parabolis non loquebatur eis: ut impleretur quod dictum erat per Prophetam dicentem: Aperiam in parabolis os meum, eructabo abscondita a constitutione mundi. Credo. Ant. ad Offertorium Ps. 117, 16 et 17 342 Dextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me: non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini. Secreta aec nos oblatio, Deus, mundet, quae- 343 sumus, et renovet, gubernet et protegat. Per Dominum.
Praefatio de Ssma Trinitate.

339 Graduate Ps. IOI, 16-17 Timebunt gentes nomen tuum, Domine, et omnes reges terrae gloriam tuam. V. Quoniam aedificavit Dominus Sion, et videbitur in maiestate sua. 340 Alleluia, alleluia. V. Ps. 96, 1 Dominus regnavit, exsiiltet terra: laetentur insulae multae. Alleluia.

Ant. ad Communionem Luc. 4, 22 344 Mirabantur omnes de his, quae procedebant de ore Dei. Postcommunio /*"^aelestibus, Domine, pasti deliciis: 345 d quaesumus; ut semper eadem, per quae veraciter vivimus, appetamus. Per Dominum nostrum.

TEMPUS SEPTUAGESIMLE
DOMINICA IN SEPTUAGESIMA
II classis Statio ad S. Laurentium extra muros 346 Ant. aa ad 1 Introitum Ps. 17, 5, 6 et 7 j\nx. 1 ^ '^^* ircumdederunt me gemitus mortis, dolores inferni circumdederunt me: et in tribulatione mea invocavi Dominum, et exaudivit de templo sancto suo vocem meam. Ps. ibid., 2-3 Diligam te, Domine, fortitudo mea: Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus. V. Gloria Patri. T Non dicitur Gloria in excelsis in Missis de Tempore ab hac dominica usque ad feriam IV Hebdomad* sanctae inclusive, neque in dominicis, neque in feriis. Oratio T ) r e c e s populi tui, quaesumus, D61. mine, clementer exaudi: ut, qui iuste pro peccatis nostris affligimur, pro tui nominis gloria misericorditer liberemur. Per Dominum. tem redigo: ne forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobus efficiar. Nolo enim vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt in nube, et in mari: et omnes eandem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eiindem pot u m spiritalem biberunt: (bibebant autem de spiritali, consequente eos, petra: petra autem erat Christus): sed non in pluribus eorum beneplacitum est Deo. Graduale Ps. 9, 10-11 et 19-20 349 Adiutor in opportunitatibus, in tribulatione: sperent in te, qui noverunt t e : quoniam non derelinquis quaerentes te, Domine. V. Quoniam non in finem oblivio erit pauperis: patientia pauperum non peribit in aeternum: exsurge, Domine, non praevaleat homo. T A Septuagesima usque ad feriam III post dominicam Quinquagesimae inclusive, quando in feriis adhibetur Missa dominicae, non dicitur tractus, sed tantum graduale. Tractus Ps. 129, 1-4 350 De profundis clamaviad te, Domine: Domine, exaudi vocem meam. V. Fiant aures tuae intendentes inorationem servi tui. V. Si iniquitates observaveris, Domine: Domine, quis sustinebit? V. Quia apud te propitiatio est, et propter legem tuam sustinui te, Domine.

C

347

348 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios. 1 Cor. 9, 24-27 et 10, 1-5 ratres: Nescitis quod ii qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium ? Sic ciirrite, ut comprehendatis. Omnis autem qui in agonecontendit,ab omnibus se abstinet: Sequentia sancti Evangelii seciin- 351 et illi quidem ut corruptibilem coronam dum Matthaum. Mt. 20, 1-16 accipiant; nos autem incorruptam. Ego igitur sic curro, non quasi in incertum: n illo tempore: Dixit Iesus discipulis sic pugno, non quasi aerem verberans: suis parabolam hanc: Simile est resed castigo corpus meum, et in servitu- gnum cadorum homini patrifamilias, qui

F

I

Dominica in Sexagesima

51

Ant. ad Introitum Ps. 43, 23-26 xsurge, quare obdormis, Do- ^° mine? exsurge, et ne repellas in finem: quare faciem 1 tuam avertis, oblivisceris tribulationem nostram? adhaesit in terra venter noster: exsurge, Domine, adiuva nos, et libera nos. Ps. ibid., 2 Deus, auribus nostris audivimus: patres nostri annuntiaverunt nobis. V. Gloria Patri. Oratio eus, qui conspicis, quia ex nulla 357 nostra actione confidimus: con352 Ant. ad Offertorium Ps. 91, 2 cede propitius; ut, contra adversa 6mBonum est confiteri Domino, et psal- nia, Doctoris gentium protectione mulere nomini tuo, Altissime. niamur. Per Dominum.

exiit primo mane conducere operarios in vineam suam. Conventione autem facta cum operariis ex denario diurno, misit eos in vineam suam. Et egressus circa horam tertiam, vidit alios stantes in foro otiosos, et dixit illis: Ite et vos in vineam meam, et quod iustum fuerit, dabo vobis. Illi autem abierunt. Iterum autem exiit circa sextam et nonam horam: et fecit similiter. Circa undecimam vero exiit, et invenit alios stantes, et dicit illis: Quid hie statis tota die otiosi? Dicunt ei: Quia nemo nos condiixit. Dicit illis: Ite et vos in vineam meam. Cum sero autem factum esset, dicit dominus vineae procuratori suo: Voca operarios, et redde illis mercedem, incipiens a novissimis usque ad primos. Cum venissent ergo qui circa undecimam horam venerant, acceperunt singulos denarios. Venientes autem et primi, arbitrati sunt quod plus essent accepturi: acceperunt autem et ipsi singulos denarios. Et accipientes murmurabant adversus patremfamilias, dicentes: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti, qui portavimus pondus diei et sestus. At ille respondens uni eorum, dixit: Amice, non facio tibi iniuriam: nonne ex denario convenisti mecum? Tolle quod tuum est, et vade: volo autem et huic novissimo dare sicut et tibi. Aut non licet mihi, quod volo, facere? an oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi. Credo.

Secreta iy Xuneribus nostris, quaesumus, Do- 553 IVJL mine, precibusque susceptis: et caelestibus nos munda mysteriis, et clementer exaudi. Per Dominum nostrum Iesum Christum. Praefatio de Ssma Trinitate. Ant. ad Communionem Ps. 30, 17-18 554 Illumina faciem tuam super servum tuum, et salvum me fac in tua misericordia: Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Postcommunio ideles tui, Deus, per tua dona fir- 355 mentur: ut eadem et percipiendo requirant, et quaerendo sine fine percipiant. Per Dominum.

F

DOMINICA IN SEXAGESIMA
II classis
Statio ad S. Paulum

E
D

52
358

Dominica in Sexagesima

Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli gloriari oportet (non expedit quid em), veniam autem ad visiones et revelatioad Corinthios.

F

2 Cor. I I , 19-33 et 12, 1-9 ratres: Libenter suffertis insipientes: cum sitis ipsi sapientes. Sustinetis enim si quis vos in servitutem redigit, si quis devorat, si quis accipit, si quis extollitur, si quis in faciem vos caedit. Secundum ignobilitatem dico, quasi nos infirmi fuerimus in hac parte. In quo quis audet (in insipientia dico) audeo et ego: Hebraei sunt, et ego: Israelitae sunt, et ego: Semen Abrahae sunt, et ego: Ministri Christi sunt (ut minus sapiens dico) plus ego: in laboribus plurimis, in carceribus abundantius, in plagis supra modum, in mortibus frequenter. A Iudseis quinquies quadragenas, una minus, accepi. Ter virgis cassus sum, semel lapidatus sum, ter naufragium feci, nocte et die in profundomaris fui: in itineribus saepe, periculis fluminum, periculis latronum,

periculis ex genere, periculis ex gentibus, periculis in civitate, periculis in solitiidine, periculis in mari, periculis in falsis fratribus: in labore et serumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in iePs. 82, 19 et 14 iuniis multis, in frigore et nuditate: prae- Graduale Sciant gentes, quoniam nomen tibi 359 ter ilia quae extrinsecus sunt, instantia mea cotidiana, sollicitudo omnium Ec- Deus: tu solus Altissimussuper omnem clesiarum. Quis infirmatur, et ego non terram. V. Deus meus, pone illos ut infirmor ? quis scandalizatur, et ego non rotam, et sicut stipulam ante faciem uror? Si gloriari oportet: quae infirmi- venti. ^ Quando in feriis adhibetur Missa domitatis meae sunt, gloriabor. Deus et Pater Domini nostri Iesu Christi, qui est nicae, non dicitur tractus, sed tantum graduale. benedictus in ssecula, scit quod non Ps. 59, 4 et 6 mentior. Damasci, praepositus gentis Tractus Aretae regis, custodiebat civitatem DaCommovisti, Domine, terrain, et con- 360 mascenorum, ut me comprehenderet: turbasti eam.V. Sana contritiones eius, et per fenestram in sporta dimissus sum quia mota est. V. Ut fugiant a facie arper murum, et sic efFugi manus eius. Si cus: ut liber£ntur electi tui.

nes Domini. Scio hominem in Christo ante annos quatuordecim, sive in corpore nescio, sive extra corpus nescio, Deus scit, raptum huiusmodi usque ad tertium caelum. Et scio huiusmodi hominem, sive in corpore, sive extra corpus nescio, Deus scit: quoniam raptus est in paradisum: et audivit arcana verba, quae non licet homini loqui. Pro huiusmodi gloriabor: pro me autem nihil gloriabor, nisi in infirmitatibus meis. Nam, et si voliiero gloriari, non ero insipiens: veritatem enim dicam: parco autem, ne quis me existimet supra id quod videt in me, aut aliquid audit ex me. Et ne magnitudo revelationum extollat me, datus est mihi stimulus carnis meae, angelus satanae, qui me colaphizet. Propter quod ter Dominum rogavi, ut disc£deret a me: et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea: nam virtus in infirmitate perficitur. Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi.

Dominica in Quinquagesima
361 L^j

53

Sequentia sancti Evangelii secun- clina aurem tuam, et exaudi verba

II classis Statio ad S. Petrum Ant. ad Introitum Ps. 30, 3-4 sto mihi in Deum protectorem, 566 et in locum refugii, ut salvum me facias: quoniam firmamentum meum, et refugium meum es tu: et propter nomen tuum dux mihi eris, et enutries me. Ps. ibid., 2 In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: in iustitia tua libera me, et eripe me. V. Gloria Patri. Oratio T)reces nostras, quaesumus, Domine, 3 6 7 JL clementer exaudi: atque, a peccatorum vinculis absoliitos, ab omni nos 362 Ant. ad Offertorium Ps. 16, 5, 6-7 adversitate custodi. Per Dominum noPerfice gressus meos in semitis tuis, strum Iesum Christum, Filium tuum: ut non moveantur vestigia mea: in- Qui tecum vivit et regnat in unitate.

r r dum Lucam. Luc. 8, 4-15 n illo tempore: Cum turba plurima convenirent, et de civitatibus properarent ad Iesum, dixit per similitudinem: Exiit, qui seminat, seminare semen suum: etdum seminat, aliud cecidit secus viam, et conculcatum est, et volucres caeli comederunt illud. Et aliud cecidit supra petram: et natum aruit, quia non habebat humorem. Et aliud cecidit inter spinas, et simul exortae spinae suffocaverunt illud. Et aliud cecidit in terram bonam: et ortum fecit fructum centuplum. Haec dicens, clamabat: Qui habet aures audiendi, audiat. Interrogabant autem eum discipuli eius, quae esset haec parabola. Quibus ipse dixit: Vobis datum est nosse mysterium regni Dei, ceteris autem in parabolis: ut videntes non videant, et audientes non intellegant. Est autem haec parabola: Semen est verbum Dei. Qui autem secus viam, hi sunt qui audiunt: deinde venit diabolus, et tollit verbum de corde eorum, ne credentes salvi fiant. Nam qui supra petram: qui cum audierint, cum gaudio suscipiunt verbum: et hi radices non habent: qui ad tempus credunt, et in tempore tentationis recedunt. Quod autem in spinas cecidit: hi sunt, qui audierunt, et a sollicitudinibus, et divitiis, et voluptatibus vitae euntes, sufFocantur, et non referunt fructum. Quod autem in bonam terram: hi sunt, qui in corde bono et Optimo audientes verbum retinent, et fructum afferunt in patientia. Credo.

I

O

mea: mirifica misericordias tuas, qui salvos facis sperantes in te, Domine. Secreta blatum tibi, Domine, sacrificium vivificet nos semper et muniat. Per Dominum. Praefatio de Ssma Trinitate.

Ant. ad Communionem Ps. 42, 4 364 Introibo ad altare Dei, ad Deum qui laetificat iuventutem meam.

S

Postcommunio upplices te rogamus, omnipotens 365 Deus: ut, quos tuis reficis sacramentis, tibi etiam placitis moribus dignanter deservire concedas. Per Dominum nostrum.

DOMINICA IN QUINQUAGESIMA

E

54

Dominica in Quinquagesima

368 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios. i Cor. 13, 1-13 ratres: Si linguis hominum loquar, et Angelorum, caritatem autem non habeam, factus sum velut aes sonans, aut cymbalum tinniens. Et si habuero prophetiam, et noverim mysteria omnia, et omnem scientiam: et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, nihil sum. Et si distribuero in cibos pauperum omnes facultates meas, et si tradidero corpus meum, ita ut ardeam, caritatem autem non habuero, nihil mihi prodest. Caritas patiens est, benigna est: caritas non aemulatur, non agit perperam, non innatur, non est ambitiosa, non quaerit quae sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati: omnia sufFert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Caritas numquam excidit: sive prophetiae evacuabuntur, sive linguae cessabunt, sive scientia destruetur. Ex parte enim cognoscimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, evacuabitur quod ex parte est. Cum essem parvulus, loquebar ut parvulus, sapiebam ut parvulus, cogitabam ut parvulus. Quando autem factus sum vir, evacuavi quae erant parvuli. Videmus nunc per speculum in aenigmate: tune autem facie ad faciem. Nunc cognosco ex parte: tune autem cognoscam sicut et cognitus sum. Nunc autem manent fides, spes, caritas, tria haec: maior autem horum est caritas.

F

tem tuam. V. Liberasti in bracchio tuo populum tuum, filios Israel, et Ioseph.
^ Quando in feriis adhibetur Missa dominicae, non dicitur tractus, sed tantum graduale. Tractus Ps. 99, 2-3 370

Iubilate Deo, omnis terra: servite Domino in laetitia. V. Intrate in conspectu eius in exsultatione: scitote, quod Dominus ipse est Deus. V. Ipse fecit nos, et non ipsi nos: nos autem populus eius, et oves pascuae eius.

Sequentia sancti Evangelii secun- 371 dum Lucam. Luc. 18, 31-43 n illo tempore: Assumpsit Iesus duodecim, et ait illis: Ecce ascendimus Ierosolymam, et consummabuntur omnia, quae scripta sunt per prophetas de Filio hominis. Tradetur enim gentibus, et illudetur, etflagellabitur,et conspuetur: et postquam flagellaverint, Occident eum, et tertia die resurget. Et ipsi nihil horum intellexerunt, et erat verbum istud absconditum ab eis, et non intellegebant quae dicebantur. Factum est autem, cum appropinquaret Iericho, caecus quidam sedebat secus viam, mendicans. Et cum audiret turbam praetereuntem, interrogabat quid hoc esset. Dixerunt autem ei, quod Iesus Nazarenus transiret. Et clamavit, dicens: Iesu, fili David, miserere mei. Et qui praeibant, increpabant eum ut taceret. Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Stans autem Iesus, iussit ilium adduci ad se. Et cum appropinquasset, interrogavit ilium, di369 Graduale Ps. 76, 15 et 16 cens: Quid tibi vis faciam ? At ille dixit: Tu es Deus qui facis mirabilia so- Domine, ut videam. Et Iesus dixit illi: lus: notam fecisti in gentibus virtu- Respice, fides tua te salvum fecit. Et

I

Feria IV cinerum

55

confestim vidit, et sequebatur ilium, tibi corpora mentesque sanctificet. Per magnificans Deum. Et omnis plebs ut Dominum nostrum. Praefatio de Ssma Trinitate. vidit, dedit laudem Deo. Credo. Ant. ad Communionem Ps. 77, 29-30 374 3 7 2 Ant. ad Offertorium Ps. n 8, 12-13 Manducaverunt, et saturati sunt niBenedictus es, Domine, doce me mis, et desiderium eorum attulit eis Doiustificationes tuas: in labiis meis pro- minus: non sunt fraudati a desiderio nuntiavi omnia iudicia oris tui. suo. _ A Postcommumo Secreta uaesumus, omnipotens Deus: ut, 373 aec hostia, Domine, qussumus, qui caelestia alimenta percepiemundet nostra delicta: et, ad mus, per haec contra omnia adversa sacrificium celebrandum, subditorum muniamur. Per Dominum.

H

Q

TEMPUS QUADRAGESIMA Feria quarta cinerum
I classis
DE BENEDICTIONE CINERUM Ante Missam benedicuntur cineres facti de ramis olivarum, sive aliarum arborum, praecedenti anno benedictis, hoc modo: Sacerdos, indutus pluviali violaceo, vel sine casula, cum ministris similiter indutis, procedit ad benedicendum cineres in vase aliquo super altari positos. Et primo cantatur a choro sequens antiphona:
376

nium benedictionum quoad manus iunctas) dicit:

O

E

Ps. 68, 17 |xaudi nos, Domine, quoniam benigna est misericordia tua: secundum multitudinem miserationum tuarum respice nos, Domine. Ps. ibid., 2 Salvum me fac, Deus: quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam. V. Gloria Patri. Repetitur Exaudi nos.

Deinde sacerdos, ad latus Epistolae, non vertens se ad populum, manibus iunctis (quod servatuf etiam in orationibus om-

V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Oremus. Oratio mnipotens sempiterne Deus, parce paenitentibus, propitiare supplicantibus: et mittere digneris sanctum Angelum tuum de caelis, qui benofidicat et sancti^ficet hos cineres, ut sint remedium salubre omnibus nomen sanctum tuum humiliter implorantibus, ac semetipsos pro conscientia delictorum suorum accusantibus, ante conspectum divinae clementise tuae facinora sua deplorantibus, vel serenissimam pietatem tuam suppliciter obnixeque flagitantibus: et praesta per invocationem sanctissimi nominis tui; ut, quicumque per eos

377

56

Feria IV cinerum dicta, dicendo antiphonam Asp^rges, sine cantu et sine psalmo, et ter adolet incenso. DE IMPOSITIONE CINERUM Deinde dignior sacerdos ex clero, accedens ad altare, imponit cineres celebranti non genuflexo. Si vero non adsit alius sacerdos, ipsemet celebrans, ad altare conversus, sibi ipsi cineres imponit in capite, nihil dicens, et cantatur statim a choro

578

aspersi fuerint, pro redemptione peccatorum suorum, corporis sanitatem, et animae tutelam percipiant. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. Oremus. Oratio I Aeus, qui non mortem, sed paenitenLy tiam desideras peccatorum: fragilitatem condicionis humanae benignissime respice; et hos cineres, quos causa proferendae humilitatis, atque promerendae veniae, capitibus nostris imponi decernimus, benet^dicere pro tua pietate dignare: ut, qui nos cinerem esse, et ob pravitatis nostrae demeritum in pulverem reversiiros cognoscimus; peccatorum omnium veniam, et prsemia paenitentibus repromissa, misericorditer consequi mereamur. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen.

I

Antiphona Ioel. 2, 13 mmutemur habitu, in cinere et cilicio: 581 ieiunemus, et ploremus ante Dominum: quia multum misericors est dimittere peccata nostra Deus noster. Alia antiph. Ibid., 17 et Esth. 13, 17 382 Inter vestibulum et altare plorabunt sacerdotes ministri Domini, et dicent: Parce, Domine, parce populo tuo: et ne claudas ora canentium te, Domine.
Sequitur

Oremus. Oratio ^eus, qui humiliatione flecteris, et satisfactione placaris: aurem tuae pietatis inclina precibus nostris; et capitibus servorum tuorum,horum cinerum aspersione contactis, efFiinde propitius gratiam tuae benedictionis: ut eos et spiritu compunctionis repleas, et quae iuste postulaverint, eflScaciter tribuas; et concessa perpetuo stabilita et intacta mail ere decernas. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. Oremus. Oratio 380 /^Xmnipotens sempiterne Deus, qui \*-J Ninivitis in cinere et cilicio paenitentibus indulgentiae tuae remedia praestitisti: concede propitius; ut sic eos imitemur habitu, quatenus veniae prosequamur obtentu. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen.

Responsorium Esth. 13 et Ioel. 2 383 Emendemus in melius, quae ignoranter peccavimus: ne subito praeoccupati die mortis, quaeramus spatium paenitentiae, et invenire non possimus. * Attende, Domine, et miserere: quia peccavimus tibi. V. Ps. 78, 9 Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter honorem nominis tui, Domine, libera nos. Attende, Domine. V. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Attende, Domine.
Sacerdos vero, dum cantantur antiphonae et responsorium, detecto capite, primo imponit cineres digniori sacerdoti, a quo ipse accepit, deinde ministris paratis, genibus flexis coram altari, dicens:

Gen. 3, 19 Memento, homo, quia pul- 384 vis es, et in pulverem reverteris.

Postea veniunt alii, primo clerus per Postea celebrans, imposito incenso in ordinem, deinde populus: et genibus flexis thuribulo, ter aspergit cineres aqua bene- ante altare, singulatim recipiunt cineres a

Feria IV cinerum sacerdote, ut dictum est de ministris. Completa cinerum impositione, sacerdos dicit:

57

V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo.
585

P

Or emus. /""Concede nobis, Domine, praesidia Lectio Ioelis Prophetae. V-x militiae Christianas sanctis inchoaIoel. 2, 12-19 re ieiuniis: ut, contra spiritales nequitias pugnatiiri, continentiae muniamur aec dicit Dominus: Convertimini ^8 auxiliis. Per Christum Dominum noad me in toto corde vestro, in iestrum. R. Amen. iunio, et in fletu, et in planctu. Et ^ Si solemnis benedictio cinerum tar- scindite corda vestra, et non vestimenta dioribus horis fiat, licet primo mane, ante vestra, et convertimini ad Dominum Missam, cineres benedicere forma simplici, Deum vestrum: quia benignus et miseabsque cantu, ordine supradescripto. Item ricors est, patiens, et multae misericoreadem forma adhiberi potest ubi ministri diae, et praestabilis super malitia. Quis sacri vel cantores haberi nequeant. ^ Benedictio cinerum, quae semel, mane, scit, si convertatur, et ignoscat, et reante Missam principalem peracta est, ante linquat post se benedictionem, sacrifiMissam vespertinam iterari potest, de Ordi- cium et libamen Domino Deo vestro? narii loci facultate, in ecclesiis ubi Missa Canite tuba in Sion, sanctificate ieiuvespertina cum magno fidelium concursu nium, vocate coetum, congregate popucelebrari solet. lum, sanctificate ecclesiam, coadunate senes, congregate parvulos et sugenDE MISSA tes ubera: egrediatur sponsus de cuStatio ad S. Sabinam bili suo, et sponsa de thalamo suo. In Missa quae benedictionem cinerum sequitur, omittuntur psalmus Iudica me, Inter vestibulum et altare plorabunt saDeus cum sua antiphona, necnon confes- cerdotes ministri Domini, et dicent: sio cum absolutione, versibus sequentibus Parce, Domine, parce populo tuo: et ne atque orationibus Aufer a nobis et Oramus des^ hereditatem tuam in opprobrium, te, Domine. Sacerdos igitur cum ad altare accesserit, statim illud ascendit et oscula- ut dominentur eis nationes. Quare ditur in medio. cunt in populis: Ubi est Deus eorum? Zelatus est Dominus terram suam, et 386 Antiphona ad Introitum pepercit populo suo. Et respondit DoSap. I I , 24, 25 et 27 minus, et dixit populo suo: Ecce ego isereris omnium, Domine, et mittam vobis frumentum, et vinum, et nihil odisti eorum quae feci- oleum, et replebimini eis: et non dabo sti, dissimulans peccata homi- vos ultra opprobrium in gentibus: dicit num propter paenitentiam et parcens Dominus omnipotens. illis: quia tu es Dominus Deus noster. Ps. 56, 2 et 4 Ps. 56, 2 Miserere mei, Deus, miserere Graduate mei: quoniam in te confidit anima mea. Miserere mei, Deus, miserere mei: 389 V. Gloria Patri. quoniam in te confidit anima mea.

Oratio raesta, Domine, fidelibus tuis: ut 387 ieiuniorum veneranda solemnia, et congrua pietate suscipiant, et seciira devotione percurrant. Per Dominum.

H

M

58

Feria IV cinerum

Ps. 29, 2-3 392 V. Misit de caelo, et liberavit me, de- Ant. ad Offertorium dit in opprobrium conculcantes me. Exaltabo te, Domine, quoniam sus^ Sequens tractus dicitur in Missis de cepisti me, nee delectasti inimicos feria II, IV et VI usque ad feriam II Hebdo- meos super me: Domine, clamavi ad madae sanctae inclusive, praeterquam feria te, et sanasti me. IV Quatuor Temporum. Seereta Tractus Ps. 102, 10 c nos, quaesumus, Domine, his 393 390 Domine, non seciindum peccata nomuneribus offerendis convenienstra, quae fecimus nos: neque secun- ter aptari: quibus ipsius venerabilis dum iniquitates nostras retribuas no- sacramenti celebramus exordium. Per bis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memi- Dominum nostrum. neris iniquitatum nostrarum antiquaPraefatio de Quadragesima, quae dicitur rum: cito anticipent nos misericor- tamquam propria in Missis de Tempore a diae tuae, quia pauperes facti sumus feria IV cinerum usque ad sabbatum ante nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva dominicam I Passionis; et tamquam de in ceteris Missis, quae celebrantur nos, Deus salutaris noster: et propter Tempore eodem tempore, et praefatione propria cagloriam nominis tui, Domine, libera rent. nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. Ant. ad Communionem Ps. 1, 2 et 3 394 Qui meditabitur in lege Domini die Sequentia sancti Evangelii seciin- ac nocte, dabit fructum suum in temdum Matthaeum. Mt. 6,16-21 pore suo. 391 Tn illo tempore: Dixit Iesus discipuPostcommunio JL lis suis: Cum ieiunatis, nolite fieri IJjercepta nobis, Domine, praebeant 395 sicut hypocritae, tristes. Exterminant -L sacramenta subsidium: ut tibi grata enim fades suas, ut appareant homi- sint nostra ieiunia, et nobis proficiant nibus ieiun antes. Amen dico vobis, quia ad medelam. Per Dominum. receperunt mercedem suam. Tu autem, Deinde sacerdos absolute dicit: cum ieiunas, unge caput tuum, et faciem Oremus. tuam lava, ne videaris hominibus ieiuEt diaconus (si in officio diaconatus sernans, sed Patri tuo, qui est in abscon- viat) versus ad populum, iunctis manibus, dito: et Pater tuus, qui videt in abscon- dicit: dito, reddet tibi. Nolite thesaurizare Humiliate capita vestra Deo. vobis thesauros in terra: ubi aerugo, Alioquin ipse sacerdos, stans in eodem et tinea demolitur: et ubi fures effo- loco ante librum, et non vertens se ad podiunt et furantur. Thesaurizate autem pulum. Oratio vobis thesauros in caelo: ubi neque aerugo, neque tinea demolitur: et ubi nclinantes se, Domine, maiestati tuae, 396 fures non efFodiunt, nee furantur. Ubi propitiatus intende: ut, qui divino enim est thesaurus tuus, ibi est et cor munere sunt ref6cti, caelestibus semper tuum. nutriantur auxiliis. Per Dominum.

P

I

Feria V post cineres ^ Et hie modus dicendi orationem super populum servatur tantummodo in Missis de feria, usque ad feriam IV Hebdomadae sanctse inclusive. ^ De feriis Quadragesimse et Passionis fit commemoratio in omnibus Missis, tarn in cantu quam lectis.

59

Fefia quinta III classis
Statio ad S. Georgium

Ezechias fletu magno. Et factum est verbum Domini ad Isaiam, dicens: Vade, et die Ezechise: Haec dicit Dominus Deus David patris tui: Audivi orationem tuam, et vidi lacrimas tuas: ecce ego adiciam super dies tuos quindecim annos: et de manu regis Assyriorum eruam te, et civitatem istam, et protegam earn, ait Dominus omnipotens.

Graduale Ps. 54, 23, 17, 18 et 19 4 0 0 Antiphona ad Introitum Iacta cogitatum tuum in Domino, et 397 Ps. 54, 17, 19, 20 et 23 ipse te enutriet. V. Dum clamarem ad um clamarem ad Dominum, ex- Dominum, exaudivit vocem meam ab audivit vocem meam ab his, qui his, qui appropinquant mihi. appropinquant mihi, et humiliavit eos, qui est ante saecula, et manet in Sequentia sancti Evangelii secun-401 aeternum: iacta cogitatum tuum in Dodum Matthaeum. Mt. 8, 5-13 mino, et ipse te enutriet. Ps. ibid., 2-3 n illo tempore: Cum introisset Iesus Exaudi, Deus, orationem meam, et ne Capharnaum, accessit ad eum centiidespexeris deprecationem meam: intende mihi, et exaudi me. V. Gloria Patri. rio, rogans eum, et dicens: Domine, puer meus iacet in domo paralyticus, et Oratio male torquetur. Et ait illi Iesus: Ego ve^8 1 ^\eus, qui culpa offenderis, paeniten- niam, et curabo eum. Et respondens cenI J tia placaris: preces populi tui sup- turio, ait: Domine, non sum dignus, ut plicantis propitius respice; et flagella intres sub tectum meum: sed tantum tuas iracundise, quae pro peccatis nostris die verbo, et sanabitur puer meus. Nam meremur, averte. Per Dominum. et ego homo sum sub potestate constitiitus, habens sub me milites, et dico Lectio Isaiae Prophetae. huic: Vade, et vadit; et alii: Veni, et veIsai. 38, 1-6 nit; et servo meo: Fac hoc, et facit. Au3 9 9 Tndiebus illis: -/Egrotavit Ezechias us- diens autem Iesus, miratus est, et seJL que ad mortem: et introivit ad eum quentibus se dixit: Amen dico vobis, Isaias filius Amos propheta, et dixit ei: non inveni tantam fldem in Israel. Dico Hasc dicit Dominus: Dispone domui autem vobis, quod multi ab Oriente et tuae, quia.morieris tu, et non vives. Et Occidente venient, et recumbent cum convertit Ezechias faciem suam ad pa- Abraham, et Isaac, et Iacob in regno rietem, et oravit ad Dominum, et dixit: caelorum: fllii autem regni eicientur in Obsecro, Domine, memento, quaeso, tenebras exteriores: ibi erit fletus, et quomodo ambulaverim coram te in ve- stridor dentium. Et dixit Iesus centuritate, et in corde perfecto, et quod bo- rioni: Vade, et sicut credidisti, fiat tibi. num est in oculis tuis fecerim. Et flevit Et sanatus est puer in ilia hora.

D

I

10 - Mtssale Romat,

60

Feria VI post cineres Oratio T nchoata ieiunia, quaesumus, Domine, 408 JL benigno favore prosequere: ut observantiam, quam corporaliter exhibemus, mentibus etiam sinceris exercere valeamus. Per Dominum. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 58, 1-9 aecdicit Dominus Deus: Clama, ne 409 cesses: quasi tuba exalta vocem tuam: et annuntia populo meo scelera eorum, et domui Iacob peccata eorum. Me etenim de die in diem quaerunt, et scire vias meas volunt: quasi gens, quae iustitiam fecerit, et iudicium Dei sui non dereliquerit: rogant me iudicia iustitiae: appropinquare Deo volunt. Quare ieiunavimus, et non aspexisti: humiliavimus animas nostras, et nescisti ? Ecce in die ieiiinii vestri invenitur voluntas vestra, et omnes debitores vestros repetitis. Ecce ad lites et contentiones ieiunatis, et percutitis pugno impie. Nolite ieiunare sicut usque ad hanc diem, ut audiatur in excelso clamor vester. Numquid tale est ieiunium, quod elegi, per diem affligere hominem animam suam ? numquid contorquere quasi circulum caput suum, et saccum et cinerem sternere? numquid istud vocabis ieiunium, et diem acceptabilem Domino ? Nonne hoc est magis ieiunium quod elegi ? dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes: dimitte eos, qui confracti sunt, liberos, et omne onus dirumpe. Frange esurienti panem tuum, et egenos, vagosque indue in domum tuam: cum videris nudum, operi eum, et carnem tuam ne despexeris. Tune erumpet quasi mane lumen tuum, et sanitas tua citius orietur,

402

Ant. ad Offertorium Ps. 24, 1-3 Ad te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei: etenim universi, qui te exspectant, non confundentur.

Secreta 403 ^fi acrificiis praesentibus, D o m i n e , quaeO sumus, intende placatus: ut et devotioni nostrae proficiant, et saluti. Per Dominum nostrum. Praefatio de Quadragesima. 404 Ant. ad Communionem Ps. 50, 21 Acceptabis sacrificium iustitiae, oblationes, et holocausta, super altare tuum, Domine. Postcommunio 405 /^laslestis doni benedictione percepta: V-^ supplices te, Deus omnipotens, deprecamur; ut hoc idem nobis et sacramenti causa sit, et salutis. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 406 TTJarce, Domine, parce populo tuo: ut, JL dignis flagellationibus castigatus, in tua miseratione respiret. Per Dominum nostrum.

H

Feria sexta
III classis Statio ad Ss. Ioannem et Paulum rviit. ad <tu J Ant. Introitum Ps. 29, 11 407 udivit Dominus, et misertus est mihi: Dominus factus est adiutor meus. Ps. ibid., 2 Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nee delectasti inimicos meos super me. V. Gloria Patri.

A'

Feria VI post cineres et anteibit faciem tuam iustitia tua, et gloria Domini colliget te. Tune invocabis, et Dominus exaudiet: clamabis, et dicet: Ecce, adsum. Quia misericors sum, Dominus Deus tuus. 410 Graduale Ps. 26, 4 Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini. V. Ut videam voluptatem Domini, et protegar a templo sancto eius.

61

411 Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito Domine, vivifica me secundum eloanticipent nos misericordiae tuae, quia quium tuum: ut sciam testimonia tua. pauperes facti sumus nimis. (Hie genuSecreta flectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Oacrificium, Domine, observantiae 4 1 4 Domine, libera nos: et propitius esto O quadragesimalis, quod offerimus, peccatis nostris, propter nomen tuum. praesta, qusesumus: ut tibi et mentes nostras reddat acceptas, et continentiae 412 . T iSequentia sancti Evangelii secun- promptioris nobis tribuat facultatem. Per Dominum. r l j dum Matthahim. Praefatio de Quadragesima. Matth. 5,43-48 et 6,1-4 n illo tempore: Dixit Iesus discipulis suis: Audistis quia dictum est: Diliges Ant. ad Communionem Ps. 2, 11-12 4 1 5 proximum tuum, et odio habebis inimiServite Domino in timore, et exsultate cum tuum. Ego autem dico vobis: Dili- ei cum tremore: apprehendite discipligite inimicos vestros, benefacite his, qui nam, ne pereatis de via iusta. oderuntvos: et orate pro persequentibus Postcommunio et calumniantibus vos: ut sitis filii Patris piritum nobis, Domine, tuae caritatis ^ vestri, qui in caelis est: qui solem suum infunde: ut, quos uno pane caelesti oriri facit super bonos et malos: et pluit super iustos et iniiistos. Si enim diligitis satiasti, tua facias pietate Concordes. Per eos, qui vos diligunt, quam mercedem Dominum nostrum Iesum Christum, habebitis? nonne et publicani hoc fa- Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat ciunt ? Et si salutaveritis fratres vestros in unitate eiusdem Spiritus Sancti. tantum, quid amplius facitis ? nonne et Super populum: Or emus. Humiliate ethnici hoc faciunt ? Estote ergo vos per- capita vestra Deo.

fecti, sicut et Pater vester caelestis perfectus est. Attendite ne iustitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini ab eis: alioquin mercedem non habebitis apud Patrem vestrum, qui in caelis est. Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritae faciunt in synagogis et in vicis, ut honorificentur ab hominibus. Amen dico vobis, receperunt mercedem suam. Te autem faciente eleemosynam, nesciat sinistra tua, quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna tua in abscondito, et Pater tuus, qui videt in abscondito, reddet tibi. Ant. ad Offertorium Ps. 118, i54et 125 413

I

S

62
417 r

Sabbato post cineres

Oratio T"'uere, Domine, populum tuum, et ab JL omnibus peccatis clementer emunda: quia nulla ei nocebit adversitas, si nulla ei dominetur iniquitas. Per D6minum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

Sabbato

III classis Statio ad S. Tryphonem -T4.ilI. ilU. J Ant. ad Introitum Ps. 29, 11 418 kudivit Dominus, et misertus est mihi: Dominus factus est adiutor meus. Ps. ibid., 2 Exaltabo te, Domine, quoniam suscepisti me: nee delectasti inimicos meos super me. V. Gloria Patri. Oratio 419 A desto, Domine, supplicationibus noSequentia sancti Evangelii seciin- 422 X X stris: et concede; ut hoc solemne dumMarcum. Marc. 6,47-56 ieiunium, quod animabus corporibusn illo tempore: Cum sero esset, erat que curandis salubriter institutum est, navis in medio mari, et Iesus solus devoto servitio celebremus. Per Domiin terra. Et videns discipulos suos labonum nostrum. rantes in remigando (erat enim ventus contrarius eis), et circa quartam vigiLectio Isaiae Prophetae. liam noctis venit ad eos ambulans supra Isai. 58, 9-14 mare: et volebat praeterire eos. At illi, 420 aec dicit Dominus Deus: Si abstule- ut viderunt eum ambulantem supra maris de medio tui catenam, et desie- re, putaverunt phantasma esse, et exclaris extendere digitum, et loqui quod maverunt. Omnes enim viderunt eum, non prodest. Cum effuderis esurienti et conturbati sunt. Et statim locutus est animam tuam, et animam afflictam re- cum eis, et dixit eis: Confidite, ego sum, pleveris, orietur in tenebris lux tua, et nolite timere. Et ascendit ad illos in natenebrae tuae erunt sicut meridies. Et vim, et cessavit ventus. Et plus magis requiem tibi dabit Dominus semper, et intra se stupebant: non enim intellexeimplebit splendoribus animam tuam, et runt de panibus: erat enim cor eorum ossa tua liberabit, et eris quasi hortus ir- obcaecatum. Et cum transfretassent, veriguus, et sicut fons aquarum, cuius nerunt in terram Genesareth, et applinon deficient aquae. Et aedificabuntur in cuerunt. Cumque egressi essent de

A

te deserta saeculorum: fundamenta generationis et generationis suscitabis: et vocaberis aedificator sepium, avertens semitas in quietem. Si averteris a sabbato pedem tuum, facere voluntatem tuam in die sancto meo, et vocaveris sabbatum delicatum, et sanctum Domini gloriosum, et glorificaveris eum, dum non facis vias tuas, et non inyenitur voluntas tua, ut loquaris sermonem: tune delectaberis super Domino: et sustollam te super altitudines terrae, et cibabo te hereditate Iacob patris tui. Os enim Domini lociitum est. Graduate Ps. 26, 4 421 Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini. V. Ut videam voluptatem Domini, et protegar a templo sancto eius.

I

H

Dominica I in Quadragesima navi,continuo cognoverunt eum: et percurrentes universam regionem illam, cceperunt in grabatis eos, qui se male habebant, circumferre ubi audiebant eum esse. Et quocumque introibat, in vicos, vel in villas, aut civitates, in plateis ponebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti eius tangerent: et quotquot tangebant eum, salvi fiebant.

63

Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Quadragesima. Ant. ad Communionem Ps. 2, 11-12 425 Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore: apprehendite disciplinam, ne pereatis de via iusta.

423

Postcommunio elestis vitae munere vegetati, quae- 426 Antiphona ad Offertorium sumus, Domine: ut, quod est noPs. 118, 154 et 125 Domine, vivifica me seciindum eloquium tuum: ut sciam bis in praesenti vita mysterium, fiat aeternitatis auxilium. Per Dominum. testimonia tua. Super populum: Oremus. Humiliate Secreta capita vestra Deo. 424 iiscipe, Domine, sacrificium, cuius te Oratio voluisti dignanter immolatione plaideles tui, Deus, per tua dona fir- 427 cari: praesta, qusesumus; ut, huius opementur: ut eadem et percipiendo ratione mundati, beneplacitum tibi nostrae mentis offeramus afFectum. Per requirant, et quaerendo sine fine perDominum nostrum Iesum Christum, cipiant. Per Dominum.

S

F

DOMINICA I IN QUADRAGESIMA
I classis Statio ad S. Ioannem in Laterano 428 Ant. ad Introitum Ps. 90, 15 et 16 nvocabit me, et ego exaudiam eum: eripiam eum, et glorificabo eum: longitiidine dierum adimplebo eum. Ps. ibid., 1 Qui habitat in adiutorio Altissimi, in protectione Dei caeli commorabitur. Y. Gloria Patri. Oratio 429 eus, qui Ecclesiam tuam annua quadragesimali observatione purificas: praesta familiae tuae; ut, quod a te obtinere abstinendo nititur, hoc bonis operibus exsequatur. Per Dominum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios. 2 Cor. 6, 1-10 ratres: Exhortamur vos, ne in va-430 cuum gratiam Dei recipiatis. Ait enim: Tempore accepto exaudivi te, et in die salutis adiiivi te. Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis. Nemini dantes ullam offensionem, ut non vituperetur ministerium nostrum: sed in omnibus exhibeamus nosmetipsos sicut Dei ministros in multa patientia, in tribulationibus, in necessitatibus, in angustiis, in plagis, in carceribus, in

I
D

F

64

Dominica I in Quadragesima lapidem pedem tuum. V. Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. V. Quoniam in me speravit, liberabo eum: protegam eum, quoniam cognovit nomen meum. V. Invocabit me, et ego exaudiam eum: cum ipso sum in tribulatione. V. Eripiam eum, et glorificabo eum: longitudine dierum adimplebo eum, et ostendam illi salutare meum. Sequentia sancti Evangelii secun- 433 dumMatthseum. Mt. 4,1-11 n illo tempore: Ductus est Iesus in desertum a Spiritu, ut tentaretur a diabolo. Et cum ieiunasset quadraginta diebus et quadraginta noctibus, postea esuriit. Et accedens tentator, dixit ei: Si Filius Dei es, die ut lapides isti panes fiant. Qui respondens, dixit: Scriptum est: Non in solo pane vivit homo: sed in omni verbo, quod procedit de ore Dei. Tune assumpsit eum diabolus in sanctam civitatem, et statuit eum super pinnaculum templi, et dixit ei: Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Scriptum est enim: Quia Angelis suis mandavit de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum. Ait illi Iesus: Rursum scriptum est: Non tentabis Dominum Deum tuum. Iterum assumpsit eum diabolus in montem excelsum valde: et ostendit ei omnia regna mundi, et gloriam eorum, et dixit ei: Hsec omnia tibi dabo, si cadens adoraveris me. Tune dicit ei Iesus: Vade, Satana: scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Tune reliquit eum diabolus: et ecce Angeli accesserunt, et ministrabant ei. Credo.

seditionibus, in laboribus, in vigiliis, in ieiuniis, in castitate, in scientia, in longanimitate, in suavitate, in Spiritu Sancto, in caritate non ficta, in verbo veritatis, in virtute Dei, per arma iustitiae a dextris et a sinistris: per gloriam et ignobilitatem: per infamiam et bonam famam: ut seductores, et veraces: sicut qui ignoti, et cogniti: quasi morientes, et ecce vivimus: ut castigati, et non mortificati: quasi tristes, semper autem gaudentes: sicut egentes, multos autem locupletantes: tamquam nihil habentes, et omnia possidentes. Graduale Ps. 90, 11-12 431 Angelis suis Deus mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. V. In manibus portabunt te, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum. 432 Tractus Ibid., 1-7 et 11-16 Qui habitat in adiutorio Altissimi, in protectione Dei caeli commorabitur. V. Dicet Domino: Susceptor meus es tu, et refugium meum: Deus meus, sperabo in eum. V. Quoniam ipse liberavit me de laqueo venantium, et a verbo aspero. V. Scapulis suis obumbrabit tibi, et sub pennis eius sperabis. V. Scuto circumdabit te veritas eius: non timebis a timore nocturno. V. A sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a ruina et daemonio meridiano. V. Cadent a latere tuo mille, et decem milia a dextris tuis: tibi autem non appropinquabit. V. Quoniam Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. V. In manibus portabunt te, ne unquam offendas ad

I

Feria II post dominicam I in Quadragesima
434 A n t . ad Offertorium P s . 90, 4-5 Scapulis suis o b u m b r a b i t tibi D o m i n u s , et s u b p e n n i s eius sperabis: scuto c i r c u m d a b i t t e veritas eius. Secreta

65

H

435 ^Jacrificium quadragesimalis initii soO lemniter immolamus, te, Domine, deprecantes: ut, cum epularum restrictione carnalium, a noxiis quoque voluptatibus temperemus. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima.
436 A n t . a d C o m m u n i o n e m P s . 90, 4-5 Scapulis suis o b u m b r a b i t tibi D o m i n u s , et s u b pennis eius sperabis: scuto circumdabit te veritas eius. Postcommunio 437 f I ^ u i nos, D o m i n e , sacramenti libatio JL sancta restauret: et, a vetustate p u r g a t o s , in mysterii salutaris faciat transire consortium. P e r D o m i n u m .

Feria secunda
III classis
Statio ad S. Petrum ad Vincula

Lectio Ezechielis Prophetae. Ezech. 34, 11-16 aec dicit Dominus Deus: Ecce ego 440 ipse requiram oves meas, et visitabo eas. Sicut visitat pastor gregem suum in die, quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum: sic visitabo oves meas, et liberabo eas de omnibus locis, in quibus dispersae fuerant in die nubis et caliginis. Et educam eas de populis, et congregabo eas de terris, et inducam eas in terram suam: et pascam eas in montibus Israel, in rivis, et in cunctis sedibus terras. In pascuis uberrimis pascam eas, et in montibus excelsis Israel erunt pascua earum: ibi requiescent in herbis virentibus, et in pascuis pinguibus pascentur super montes Israel. Ego pascam oves meas, et ego eas accubare faciam, dicit Dominus Deus. Quod perierat, requiram; et quod abiectum erat, reducam; et quod confractum fuerat, alligabo; et quod infirmum fuerat, consolidabo; et quod pingue et forte, custodiam: et pascam illas in iudicio, dicit Dominus omnipotens. Graduate Ps. 83, 10 et 9 Protector noster, aspice, Deus, et re- 441 spice super servos tuos. V. Domine Deus virtutum, exaudi preces servorum tuorum. Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata no- 442 stra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui,

438 Ant. ad Introitum Ps. 122, 2 icut oculi servorum in manibus dominorum suorum: ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donee misereatur nobis: miserere nobis, Domine, miserere nobis. Ps. ibid., 1 Ad te levavi oculos meos: qui habitas in caelis. V. Gloria Patri.

S

Oratio 439 y^onverte nos, Deus salutaris noster: V,^ et, ut nobis ieiunium quadragesimale proficiat, mentes nostras caelestibus instrue disciplinis. Per Dominum nostrum Iesum Christum.

66

Feria II post dominicam I in Quadragesima

Domine, libera nos: et propitius esto hospitem, aut nudum, aut infirmum, aut peccatis nostris, propter nomen tuum. in carcere, et non ministravimus tibi? Tune respondebit illis, dicens: Amen 443 • ~y . Sequentia sancti Evangelii secun- dico vobis: Quamdiu non fecistis uni de ' J L * dum Matthaeum. Mt. 25,31-46 minoribus his, nee mihi fecistis. Et n illo tempore: Dixit Iesus discipulis ibunt hi in supplicium aeternum: iusti suis: Cum venerit Filius hominis in autem in vitam aeternam. maiestate sua, et omnes Angeli cum eo, Antiphona ad Offertorium tune sedebit super sedem maiestatis Ps. 118, 18, 26 et 73 Levabo oculos 444 suae: et congregabuntur ante eum om- meos, et considerabo mirabilia tua, nes gentes, et separabit eos ab invicem, Domine, ut doceas me iustitias tuas: sicut pastor segregat oves ab haedis: et da mihi intellectum, et discam manstatuet ovesquidem adextris suis, haedos data tua. autem a sinistris. Tune dicet Rex his, Secreta qui a dextris eius erunt: Venite benedicunera tibi, Domine, oblata sancti- 445 ti Patris mei, possidete paratum vobis fica: nosque a peccatorum nostroregnum a constitutione mundi. Esurivi rum maculis emunda. Per Dominum enim, et dedistis mihi manducare: sitivi, nostrum Iesum Christum. et dedistis mihi bibere: hospes eram, et Praefatio de Quadragesima. collegistis me: nudus,etcooperuistis me: infirmus, et visitastis me: in carcere Antiphona ad Communionem eram, et venistis ad me. Tune respondebunt ei iusti, dicentes: Domine, quando Matth. 25, 40 et 34 Amen dico vobis: 446 te vidimus esurientem, et pavimus te: si- quod uni ex minimis meis fecistis, tientem, et dedimus tibi potum ? quando mihi fecistis: venite, benedicti Patris autem te vidimus hospitem, et collegi- mei, possidete paratum vobis regnum muste: aut nudum, et cooperuimus te? ab initio saeculi. aut quando te vidimus infirmum, aut in Postcommunio carcere, et venimus ad te ? Et respondens alutaris tui, Domine, munere satiati 447 Rex, dicet illis: Amen dico vobis: quamsupplices exoramus: ut, cuius laediu fecistis uni ex his fratribus meis mitamur gustu, renovemur effectu. Per nimis, mihi fecistis. Tune dicet et his, Dominum nostrum. qui a sinistris erunt: Discedite a me maSuper populum: Oremus. Humiliate ledicti in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis eius. Esurivi enim, capita vestra Deo. et non dedistis mihi manducare: sitivi, Oratio et non dedistis mihi potum: hospes eram, Absolve, quaesumus, Domine, no- 448 et non collegistis me: nudus, et non coo- X~V strorum vincula peccatorum: et, peruistis me: infirmus, et in carcere, et quidquid pro eis meremur, propitiatus non visitastis me. Tune respondebunt averte. Per Dominum nostrum Iesum ei et ipsi, dicentes: Domine, quando te Christum, Filium tuum: Qui tecum vividimus esurientem, aut sitientem, aut vit et regnat in unitate.

I

M

S

Feria HI post dominicam I in Quadragesima

67

449

D

volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud: ait Dominus omnipotens. III classis Graduate Ps. 140, 2 452 Statio ad S. Anastasiam Dirigatur oratio mea sicut incenAnt. ad Introitum Ps. 89, 1 et 2 sum in conspectu tuo, Domine. V. Eleomine, refugium factus es no- vatio manuum mearum sacrificium vebis a generatione et progenie: spertinum. a sa&culo, et in saeculum tu es. Ps. ibid., 2 Priiisquam montes fierent, Sequ^ntia sancti Evangelii secun- 453 aut formaretur terra, et orbis: a saeculo, dum Matthseum. Mt. 21,10-17 et usque in saeculum tu es, Deus. n illo tempore: Cum intrasset Iesus V. Gloria Patri. Ierosolymam, commota est univer-

Feria tertia

Oratio 450 T"\ espice, Domine, familiam tuam: et JLv praesta; ut apud te mens nostra tuo desiderio fulgeat, quae se carnis maceratione castigat. Per Dominum. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 55, 6-11 n diebus illis: Locutus est Isaias propheta, dicens: Quaerite Dominum, dum inveniri potest: invocate eum, dum prope est. Derelinquat impius viam suam, et vir iniquus cogitationes suas, et revertatur ad Dominum: et miserebitur eius, et ad Deum nostrum: quoniam multus est ad ignoscendum. Non enim cogitationes meae, cogitationes vestrae: neque viae vestrae, viae meae, dicit Dominus. Quia sicut exaltantur cadi a terra, sic exaltatae sunt vise meae a viis vestris, et cogitationes meae a cogitationibus vestris. Et quomodo descendit imber et nix de caelo, et illuc ultra non revertitur, sed inebriat terram, et infiindit earn, et germinare earn facit, et dat semen serenti, et panem comedenti: sic erit verbum meum, quod egredietur de ore meo: non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecumque

I

451

I

sa civitas, dicens: Quis est hie? Populi autemdicebant: Hie est Iesus Propheta a Nazareth Gahlaeae. Et intravit Iesus in templum Dei, et eiciebat omnes vendentes et ementes in templo; et mensas nummulariorum, et cathedras vendentium coliimbas evertit: et dicit eis: Scriptum est: Domus mea domus orationis vocabitur: vos autem fecistis illam speliincam latronum. Et accesserunt ad eum caeci et claudi in templo: et sanavit eos. Videntes autem principes sacerdotum et scribae mirabilia, quae fecit, et pueros clamantes in templo, et dicentes: Hosanna filio David: indignati sunt, et dixerunt ei: Audis quid isti dicunt? Iesus autem dixit eis: Utique. Numquam legistis: Quia ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? Et relictis illis, abiit foras extra civitatem in Bethaniam: ibique mansit. Ant. ad Offertorium Ps. 30, 15-16 454 In te speravi, Domine; dixi: Tu es Deus meus, in manibus tuis tempora mea. Secreta blatis, quaesumus, Domine, placa- 455 re muneribus: et a cunctis nos defende periculis. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima.

O

68

Feria IV Quatuor Temporum Quadragesimae Lectio libri Exodi.
Exodi 24, 12-18 461

456 Ant. ad Communionem Ps. 4, 2 Cum invocarem te, exaudisti me, Deus iustitiae meae: in tribulatione dilatasti me: miserere mihi, Domine, et exaudi orationem meam. Postcommunio 457 /^\usesumus, omnipotens Deus: ut ilr^, l m s salutaris capiamus effectum, cuius per haec mysteria pignus accepimus. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 458 Ascendant ad te, Domine, preces X J L nostrae: et ab Ecclesia tua cunctam repelle nequitiam. Per Dominum.

n diebus illis: Dixit Dominus ad Moysen: Ascende ad me in montem, et esto ibi: daboque tibi tabulas lapideas, et legem ac mandata quae scripsi: ut doceas filios Israel. Surrexerunt Moyses et Iosue minister eius: ascendensque Moyses in montem Dei, senioribus ait: Exspectate hie donee revertamur ad vos. Habetis Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad eos. Cumque ascendisset Moyses, operuit nubes montem, et habitavit gloria Domini super Sinai, tegens ilium nube sex diebus: septimo autem die vocavit eum de medio caliginis. Erat autem species gloriae Domini, quasi FERIA QUARTA ignis ardens super verticem montis, in Quatuor Temporum Quadragesimae conspectu filiorum Israel. Ingressusque II classis Moyses medium nebulae, ascendit in Statio ad S. Mariam maiorem montem: et fuit ibi quadraginta diebus, Ant. Ps. 24,6,3 et 22 et quadraginta noctibus. .tt.ni. ad au Introitum it 459 V ^k. eminiscere miserationum tua- Graduale Ps. 24, 17-18 462 rum, Domine, et misericordiae Tribulationes cordis mei dilatatae tuae, quae a saeculo sunt: ne sunt: de necessitatibus meis eripe me, unquam dominentur nobis Domine. V. Vide humilitatem meam, inimici nostri: libera nos,Deus Israel, ex et laborem meum: et dimitte omnia omnibus angustiis nostris. Ps. ibid., 1-2 peccata mea. Ad te, Domine, levavi animam meam: Hie dicitur V. Dominus vobiscum, Deus meus, in te confido, non erubesine Flectamus genua. scam. V. Gloria Patri. Oratio Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Oremus. Flectamus genua. — Levate. evotionem populi tui, quaesumus, 463 Domine, benignus intende: ut, Oratio 460 T^reces nostras, quaesumus, Domine, qui per abstinentiam macerantur in JL clementer exaudi: et contra cuncta corpore, per fructum boni operis renobis adversantia, dexteram tuae maie- ficiantur in mente. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: statis extende. Per Dominum. Qui tecum vivit et regnat in unitate. ^ Praecedens oratio sine Flectamus geEt dicuntur aliae orationes forte occurnua sumitur ad commemorandam feriam IV

I

R

D

Quatuor Temporum.

rentes.

Feria IV Quatuor Temporum Quadragesimae
464 Lectio libri Regum.

69

I

3 Reg. 19, 3-8 n diebus illis: Venit Elias in Bersabee Iuda, et dimisit ibi piierum suum, et perrexit in desertum, viam unius diei. Cumque venisset, et sederet subter unam iuniperum, petivit animae suse ut moreretur, et ait: Sufficit mihi, Domine, tolle animam meam: neque enim melior sum, quam patres mei. Proiecitque se, et obdormivit in umbra iuniperi: et ecce Angelus Domini tetigit eum, et dixit illi: Surge et comede. Respexit, et ecce ad caput suum subcinericius panis, et vas aquae: cornedit ergo et bibit, et rursum obdormivit. Reversusque est Angelus Domini secundo, et tetigit eum, dixitque illi: Surge, comede: grandis enim tibi restat via. Qui cum surrexisset, comedit, et bibit, et ambulavit in fortitudine cibi illius quadraginta diebus, et quadraginta noctibus, usque ad montem Dei Horeb.

465 Tractus Ps. 24, 17, 18 et 1-4 De necessitatibus meis eripe me, Domine: vide humilitatem meam, et laborem meum: et dimitte omnia peccata mea. V. Ad te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei. V. Etenim universi qui te exspectant, non confundentur: confundantur omnes facientes vana.

466 JTjSequentia sancti Evangelii secunr r dum Matthaeum. Mt. 12, 38-50 n illo tempore: Responderunt Iesu quidam de scribis et pharisaeis, diMeditabor in mandatis tuis, quae dicentes: Magister, volumus a te signum lexi valde: et levabo manus meas ad videre. Qui respondens, ait illis: Ge- mandata tua, quae dilexi.

I

neratio mala et adultera signum quaerit: et signum non dabitur ei, nisi signum Ionse prophetae. Sicut enim fuit Ionas in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus: sic erit Filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. Viri Ninivitae surgent in iudicio cum generatione ista, et condemnabunt earn: quia paenitentiam egerunt in praedicatione Ionae. Et ecce plus quam Ionas hie. Regina Austri* surget in iudicio cum generatione ista, et condemnabit earn: quia venit a finibus terrae audire sapientiam Salomonis. Et ecce plus quam Salomon hie. Cum autem immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida, quaerens requiem, et non in venit. Tune dicit: Revertar in domum meam, unde exivi. Et veniens invenit earn vacantem, scopis mundatam, et ornatam. Tune vadit, et assumit septem alios spiritus secum nequiores se, et intrantes habitant ibi: et fiunt novissima hominis illius peiora prioribus. Sic erit et generationi huic pessimae. Adhuc eo loquente ad turbas, ecce mater eius et fratres stabant foris, quaerentes loqui ei. Dixit autem ei quidam: Ecce mater tua et fratres tui foris stant quaerentes te. At ipse respondens dicenti sibi, ait: Quae est mater mea, et qui sunt fratres mei? Et extendens manum in discipulos suos, dixit: Ecce mater mea et fratres mei. Quicumque enim fecerit voluntatem Patris mei, qui in caelis est: ipse meus frater, et soror, et mater est. Ant. ad Offertorium Ps. 118, 47 et 48 467

70

Feria V post dominicam I in Quadragesima pore, per fructum boni operis reficiantur in mente. Per D o m i n u m nostrum Iesum Christum, Filium t u u m : Q u i tecum vivit et regnat in unitate. Lectio Ezechielis Prophetae. 474 Ezech. 18, 1-9 n diebus illis: Factus est sermo Domini ad me, dicens: Quid est, quod inter vos parabolam vertitis in proverbium istud in terra Israel, dicentes: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupescunt ? Vivo ego, dicit Dominus Deus, si erit ultra vobis parabola haec in proverbium in Israel. Ecce omnes animse, mese sunt: u t anima patris, ita et anima filii, mea est: anima, quae peccaverit, ipsa morietur. Et vir si fuerit iustus, et fecerit iudicium et iustitiam, in montibus non comederit, et oculos suos non levaverit ad idola dom u s Israel: et uxorem proximi sui non violaverit, et ad mulierem menstruatam non accesserit: et hominem non contristaverit: pignus debitori reddiderit, per vim nihil rapuerit: panem suum esurienti dederit, et n u d u m operuerit vestimento: ad usuram non commodaverit, et amplius non acceperit: ab iniquitate averterit m a n u m suam, et iudicium verum fecerit inter virum et virum: in praeceptis meis ambulaverit, et iudicia mea custodierit, u t faciat veritatem: hie iustus est, vita vivet, ait Dominus omnipotens.

Secreta 468 "Y Tostias tibi, Domine, placationis ofJL JL ferimus: ut et delicta nostra miseratus absolvas, et nutantia corda t u dirigas. Per D o m i n u m . Praefatio de Quadragesima. 469 Ant. ad Communionem P s . 5, 2-4 Intellege clamorem m e u m : intende voci orationis meae, Rex meus, et Deus m e u s : quoniam ad te orabo, Domine. Postcommunio 470 l • ^ui, Domine, perceptione sacramenJL ti, et a nostris mundeinur occultis, et ab hostium liberemur insidiis. Per D o m i n u m nostrum. Super p o p u l u m : Oremus. Humiliate capita vestra Deo.
471

I

M

Oratio entes nostras, quaesumus, Domine, lumine tuae claritatis illustra: ut videre possimus, qua? agenda s u n t ; et, qua? recta sunt, agere valeamus. Per D o m i n u m nostrum.

Feria quinta
III classis Statio ad S. Laurentium in Paneperna
472

Ps. 16, 8 et 2 475 Custodi m e , Domine, u t pupillam Oratio oculi: sub u m b r a alarum tuarum p r o 473 ^evotionem populi tui, quaesumus, tege m e . V. D e vultu t u o iudicium Domine, benignus intende: ut, m e u m prodeat: oculi tui videant aequiqui per abstinentiam macerantur in cor- tatem.

Ant. ad Introitum Ps. 95, 6 lfessio et pulchritudo in conspectu eius: sanctitas et magnificentia in sanctificatione eius. Ps. ibid., 1 Cantate Domino canticum novum: cantate Domino, omnis Graduale terra. V. Gloria Patri.

Feria VI Quatuor Temporum Quadragesimae

71

476 L^TjSequentia sancti Evangelii secunn P d u m Matthaeum. Mt. 15,21-28 T n illotempore: Egressus Iesus secessit JL in partes Tyri et Sidonis. Et ecce mulier Chananaea a finibus illis egressa clamavit, dicens ei: Miserere mei, Domine, fili David: filia mea male a daemonio vexatur. Qui non respondit ei verbum. E t accedentes discipuli eius rogabant eum, dicentes: Dimitte earn; quia clamat post nos. Ipse autem respondens, ait: Non sum missus nisi ad oves, quae perierunt domus Israel. At ilia venit, et adoravit eum, dicens: Domine, adiuva me. Qui respondens, ait: Non est bonum sumere panem filiorum, et mittere canibus. At ilia dixit: Etiam, Domine: nam et catelli edunt de micis, quae cadunt de mensa dominorum suorum. T u n e respondens Iesus, ait illi: O mulier, magna est fides tua: fiat tibi sicut vis. Et sanata est filia eius ex ilia hora.

num nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate. Super populum: Or^mus. Humiliate capita vestra Deo.

D

Oratio a, quaesumus, Domine, populis 481 christianis: et, quae profitentur, agnoscere, et cael6ste munus diligere, quod frequentant. Per Dominum.

FERIA SEXTA

Quatuor Temporum Quadragesimae II classis Statio ad Ss. duodecim Apostolos Ant. ad Introitum Ps. 24, 17 et 18 e necessitatibus meis eripe me, 482 i Domine: vide humilitatem ' meam et laborem meum, et dimitte omnia peccata mea. Ps. ibid., 1-2 Ad te, Domine, levavi 477 Ant. ad Offertorium Ps. 33, 8-9 animam meam: Deus meus, in te conImmittet Angelus Domini in circui- fido, non erubescam. V Gloria Patri. tu timentium eum, et eripiet eos: g u Oratio state, et videte, quoniam suavis est sto, Domine, propitius plebi tuae: 483 Dominus. et, quam tibi facis esse devotam, Secreta benigno refove miseratus auxilio. Per 478 Qjacrificia, Domine, quaesumus, p r o - Dominum nostrum. O pensius ista nos salvent, quse m e dicinalibus sunt instituta ieiuniis. Per Lectio Ezechielis Prophetae. Dominum nostrum. Ezech. 18, 20-28 484

D
E H

Praefatio de Quadragesima.

479 A n t . ad C o m m u n i o n e m Io. 6, 5 2 Panis, quern e g o d e d e r o , caro m e a est p r o sasculi vita. Postcommunio

480 r r ^ u o r u m n o S j Domine, largitate dono JL rum, et temporalibus attolle praesidiis, et renova sempiternis. Per Domi-

xc dicit Dominus Deus: Anima, quae peccaverit, ipsa morietur: filius non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem filii: iustitia iusti super eum erit, et impietas impii erit super eum. Si autem impius egerit paenitentiam ab omnibus peccatis suis, quae operatus est, et custodierit omnia praecepta mea, et fecerit iudicium

72

Feria VI Quatuor Temporum Quadragesimae salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. Sequentia sancti Evangelii secun- 487 dum Ioannem. 10.5,1-15 n illo tempore: Erat dies festus Iudaeorum, et ascendit Iesus Ierosolymam. Est autem Ierosolymis Probatica piscina, quae cognominatur hebraice Bethsaida, quinque porticus habens. In his iacebat multitudo magna languentium, cascorum, claudorum, aridorum exspectantium aquae motum. Angelus autem Domini descendebat secundum tempus in piscinam, et movebatur aqua. Et qui prior descendisset in piscinam post motionem aquae, sanus fiebat a quacumque detinebatur infirmitate. Erat autem quidam homo ibi, triginta et octo annos habens in infirmitate sua. Hunc cum vidisset Iesus iacentem, et cognovisset quia iam multum tempus haberet, dicit ei: Vis sanus fieri? Respondit ei languidus: Domine, hominem non habeo, ut cum turbata fiierit aqua, mittat me in piscinam: dum venio enim ego, alius ante me descendit. Dicit ei Iesus: Surge, tolle grabatum tuum, et ambula. Et statim sanus factus est homo ille: et siistulit grabatum suum, et ambulabat. Erat autem sabbatum in die illo. Dicebant ergo Iudaei illi qui sanatus fuerat: Sabbatum est, non licet tibi tollere grabatum tuum. Respondit eis: Qui me sanum fecit, ille mihi dixit: Tolle grabatum tuum, et ambula. Interrogaverunt ergo eum: Quis est ille homo, qui dixit tibi: Tolle grabatum tuum, et ambula? Is autem, qui sanus fuerat effectus, nesciebat quis esset. Iesus

et iustitiam: vita vivet, et non morietur. Omnium iniquitatum eius, quas operatus est, non recordabor: in iustitia sua, quam operatus est, vivet. Numquid voluntatis meae est mors impii, dicit Dominus Deus, et non ut convertatur a viis suis, et vivat ? Si autem averterit se iustus a iustitia sua, et fecerit iniquitatem secundum omnes abominationes, quas operari solet impius, numquid vivet? omnes iustitiae eius, quas fecerat, non recordabuntur: in praevaricatione, qua praevaricatus est, et in peccato suo, quod peccavit, in ipsis morietur. Et dixistis: Non est aequa via Domini. Audite ergo, domus Israel: Numquid via mea non est aequa, et non magis viae vestrae pravae sunt? Cum enim averterit se iustus a iustitia sua, et fecerit iniquitatem, morietur in eis: in iniustitia, quam operatus est, morietur. Et cum averterit se impius ab impietate sua, quam operatus est, et fecerit iudicium et iustitiam: ipse animam suam vivificabit. Considerans enim, et avertens se ab omnibus iniquitatibus suis, quas operatus est, vita vivet, et non morietur, ait Dominus omnipotens. 485 Graduale Ps. 85, 2 et 6 Salvum fac servum tuum, Deus meus, sperantem in te. V. Auribus percipe, Domine, orationem meam. Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quas fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus

I

486

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesimae enim declinavit a turba constitiita in loco. Postea invenit eum Iesus in templo, et dixit illi: Ecce sanus factus es: iam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. Abiit ille homo, et nuntiavit Iudaeis, quia Iesus esset, qui fecit eum sanum. 488 Ant. ad Offertorium Ps. 102, 2 et 5 Benedic, anima mea, Domino, et noli oblivisci omnes retributiones eius: et renovabitur, sicut aquilae, iuventus tua. Secreta 489 ^ u s c i p e , qusesumus, Domine, munera O nostris oblata servitiis: et tua propitius dona sanctifica. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima. 490 Ant. ad Communionem P s . 6, 11 Erubescant, et conturbentur omnes inimici m e i : avertantur retrorsum, et erubescant valde velociter. Postcommunio 491 T ) e r huius, Domine, operationem mys-L terii, et vitia nostra purgentur, et iusta desideria compleantur. Per D o m i n u m nostrum. Super p o p u l u m : Oremus. Humiliate capite vestra Deo. Oratio 492 T ^ xaudi nos, misericors Deus: et menJ O tibus nostris gratiae tuae lumen ostende. Per Dominum.

73

conferuntur; in ceteris Missis adhiberi potest forma brevior, ut infra 77. In sabbato Quatuor Temporum, Missa, in qua Ordines conferuntur, dicenda est de sabbato, etiam festo I vel II classis occurrente, et in ea additur oratio ritualis «In collatione Ordinum» sub unica conclusione cum oratione quae sequitur Dominus vobiscum, et omittuntur omnes commemorationes, nisi sint privilegiatae. Ant. ad Introitum Ps. 87, 3

I

ntret oratio mea in conspectu tuo: 493 inclina aurem tuam ad precem meam, Domine. Ps. ibid., 2 D6. mine, Deus saliitis meae: in die clamavi, et nocte coram te. V. Gloria Patri. Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Flectamus genua. — Levate. Oratio pulum tuum, quaesumus, Domine, propitius respice: atque ab eo flagella tuae iracundiae clementer averte. Per Dominum. ^ Praecedens oratio sine Flectamus genua sumitur ad commemorandum sabbatum Quatuor Temporum. Lectio libri Deuteronomii. Deut. 26, 12-19

F

I

SABBATO
Quatuor Temporum Quadragesimae II classis Statio ad S. Petrum FORMA MISS.E LONGIOR ^ Haec forma adhibenda est in Missa conventuali et in Missa, in qua Ordines

n diebus illis: Locutus est Moyses ad 4 9 5 populum, dicens: Quando compleveris decimamcunctarum frugum tuarum, loqueris in conspectu Domini Dei tui: Abstuli quod sanctificatum est de domo mea, et dedi illud levitae, et advente, et pupillo, ac viduae, sicut iussisti mihi: non praeterivi mandata tua, nee sum oblitus imperii tui. Obcedivi voci Domini Dei mei, et feci omnia sicut praecepisti mihi. Respice de sanctuario tuo, et de excelso caslorum habitaculo, et benedic populo tuo Israel, et terrae, quam dedisti nobis, sicut iurasti patribus nostris, terra? lacte

74

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesima; mine magno Euphrate usque ad mare Occidentale, erunt termini vestri. Nullus stabit contra vos: terrorem vestrum et formidinem dabit Dominus Deus vester super omnem terram, quam calcatiiri estis, sicut locutus est vobis Dominus Deus vester. Graduate Ps. 83, 10 et 9 499 Protector noster, aspice, Deus, et respice super servos tuos. V. Domine Deus virtutum, exaudi preces servorum tuorum. Oremus. Flectamus genua. —Levate. Oratio Adesto, quaesumus, Domine, suppliJLX. cationibus nostris: ut esse, te largiente, mereamur, et inter prospera humiles, et inter adversa securi. Per Dominum nostrum.

et melle mananti. Hodie Dominus Deus tuus praecepit tibi, ut facias mandata haec atque iudicia: et custodias, et impleas ex toto corde tuo, et ex tota anima tua. D6minum elegisti hodie, ut sit tibi Deus, et ambules in viis eius, et custodias caeremonias illius, et mandata atque iudicia, et obcedias eius imperio. Et Dominus elegit te hodie, ut sis ei populus peculiaris, sicut locutus est tibi, et custodias omnia praecepta illius: et faciat te excelsiorem cunctis gentibus, quas creavit in laudem, et nomen, et gloriam suam: ut sis populus sanctus Domini Dei tui, sicut locutus est.
496 G r a d u a t e P s . 7 8 , 9 e t 10

Lectio libri Machabaeorum. 2 Mach. 1, 23-26 et 27 501 Oratio n diebus illis: Orationem faciebant 497 T J r o t e c t o r n o s t e r , aspice, Deus: u t , q u i omnes sacerdotes, d u m consummaJL malorum nostrorum pondere premimur, percepta misericordia, libera retur sacrificium, Ionatha inchoante, cetibi mente famulemur. Per Dominum teris autem respondentibus. Et Nehemiae erat oratio hunc habens m o d u m : nostrum Iesum Christum. Domine, Deus omnium creator, terribilis et fortis, iustus et misericors, qui soLectio libri Deuteronomii. lus es bonus rex, solus praestans, solus 498 Deut. 11, 22-25 iustus, et omnipotens, et aeternus, qui T n diebus illis: Dixit M6y ses filiis Israel: liberas Israel de omni malo, qui fecisti X Si custodieritis mandata, quae ego patres electos, et sanctificasti eos: accipe praecipio vobis, et feceritis ea, ut diligasacrificium pro universo populo tuo tis Dominum Deum vestrum, et ambuIsrael, et custodi partem tuam, et sancletis in omnibus viis eius, adhaerentes ei, tifica: ut sciant gentes, quia tu es Deus disperdet Dominus omnes gentes istas noster. ante faciem vestram, et possidebitis eas, Ps. 89, 13 et 1 502 quae maiores et fortiores vobis sunt. Graduate Omnis locus quern calcaverit pes vester, Convertere, Domine, aliquantulum, vester erit. A deserto, et a Libano, a flu- et deprecare super servos tuos. V. Do-

Propitius esto, Domine, peccatis nostris: ne quando dicant gentes: Ubi est Deus eorum ? V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter honorem nominis tui, Domine, libera nos. Oremus. Flectamus genua. —Levate.

I

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesimse

75

mine, refugium factus es nobis, a geneOratio ratione et progenie. Actiones nostras, quaesumus, Domi- 506 Oremus. Flectamus genua. —Levate. JLJL ne, aspirando prseveni, et adiuvando prosequere: ut cuncta nostra oraOratio tio et operatio a te semper incipiat, et 503 TJreces populi tui, quaesumus, Domi- per te coepta finiatur. Per Dominum. JL ne, clementer exaudi: ut, qui iuste pro peccatis nostris affligimur, pro tui Lectio Danielis Prophetae. nominis gloria misericorditer libereDan. 3, 47-51 507 mur. Per Dominum nostrum Iesum n diebus illis: Angelus Domini deChristum, Filium tuum: Qui tecum viscendit cum Azaria, et sociis eius in vit et regnat in unitate. fornacem: et excussit flammam ignis de fornace, et fecit medium fornacis quasi Lectio libri Sapientiae. ventum rorisflantern. Flamma autem ef504 Eccli. 36, I-IO fundebatur super fornacem cubitis quaiserere nostri, Deus omnium, et draginta novem: et erupit, et incendit respice nos, et ostende nobis lu- quos reperit iuxta fornacem de Chaldseis cem miserationum tuarum: et immitte ministros regis, qui earn incendebant. Et timorem tuum super gentes, quae non non tetigit eos omnino ignis, neque conexquisierunt te, ut cognoscant, quia tristavit, nee quidquam molestiae intulit. non est Deus nisi tu, et enarrent ma- Tune hi tres quasi ex uno ore laudabant, gnalia tua. Alleva manum tuam super et glorificabant, et benedicebant Deum gentes alienas, ut videant potentiam in fornace, dicentes: tuam. Sicut enim in conspectu eorum Hie non respondetur Deo gratias. sanctificatus es in nobis, sic in conIbid., 52-56 spectu nostro magnificaberis in eis, ut Hymnus enedictus es, Domine Deus patrum 508 cognoscant te, sicut et nos cognovinostrorum. Et laudabilis, et gloriomus, quoniam non est Deus praeter te, Domine. Innova signa, et immuta mi- sus in saecula. Et benedictum nomen gloriae tuae, rabilia. Glorifica manum, et bracchium dextrum. Excita furorem, et effunde quod est sanctum. Et laudabile, et gloiram. Tolle adversarium, et ajSlige ini- riosum in saecula. Benedictus es in templo sancto glomicum. Festina tempus, et memento finis, ut enarrent mirabilia tua, Domi- rias tuae. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. ne Deus noster. Benedictus es super thronum sanc505 Graduale Ps. 140, 2 tum regni tui. Et laudabilis, et glorioDirigatur oratio mea sicut incensum sus in saecula. in conspectu tuo, Domine. V. Elevatio Benedictus es super sceptrum divimanuum mearum sacrificium vesperti- nitatis tuae. Et laudabilis, et gloriosus num. in saecula. Oremus. Flectamus genua. — Levate. Benedictus es, qui sedes super Che-

I

M

B

11 - Missale Romanum

76

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesima? stinguere. Prophetias nolite spernere. Omnia autem probate: quod bonum est tenete. Ab omni specie mala abstinete vos. Ipse autem Deuspacis sanctificet vos per omnia: ut integer spiritus vester, et anima, et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Iesu Christi servetur. Tractus Ps. 116, 1-2 511 Laudate Dominum, omnes gentes: et collaudate eum, omnes populi. V. Quoniam confirmata est super nos misericordia eius: et veritas Domini manet in aeternum. Sequentia sancti Evangelii seciin- ^12 dum Matthaeum. Mt. 17, 1-9 n illo tempore: Assumpsit Iesus Petrum, et Iacobum, et Ioannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum: et transfiguratus est ante eos. Et resplenduit facies eius sicut sol: vestimenta autem eius facta sunt alba sicut nix. Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Respondens autem Petrus, dixit ad Iesum: Domine, bonum est nos hie esse: si vis, faciamus hie tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. Et ecce vox de nube, dicens: Hie est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: ipsum audite. Et audientes discipuli, ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde. Et accessit Iesus, et tetigit eos, dixitque eis: Siirgite, et nolite timere. Levantes autem oculos suos, neminem viderunt, nisi solum Iesum. Et descendentibus illis de monte, praecepit eis Iesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donee Filius hominis a mortuis resiirgat.

rubim, intuens abyssos. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Benedictus es, qui ambulas super pennas ventorum, et super undas maris. Et laudabilis, et gloriosus in ssecula. Benedicant te omnes Angeli et Sancti tui. Et laudent te, et glorificent in saecula. Benedicant te caeli, terra, mare, et omnia quae in eis sunt. Et laudent te, et glorificent in saecula. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. Et laudabili, et glorioso in saecula. Sicut erat in principio, et nunc, et semper: et in saecula saeculorum. Amen. Et laudabili, et glorioso in saecula. Benedictus es, Domine Deus patrum nostrorum. Et laudabilis, et gloriosus in saecula. Hie dicitur V. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua. Oremus. Oratio 509 T^Veus, qui tribus pueris mitigasti JL-/ flammas ignium: concede propitius; ut nos famulos tuos non exiirat flamma vitiorum. Per Dominum. Et dicuntur alise orationes forte occurrentes. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Thessalonicenses. i Thess. 5, 14-23 510 I ^ratres: Rogamus vos, corripite inJL quietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. Videte ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in invicem, et in omnes. Semper gaudete. Sine intermissione orate. In omnibus gratias agite: haec est enim voliintas Dei in Christo Iesu in omnibus vobis. Spiritum nolite ex-

I

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesimae

77

513 Ant. ad Offertorium Ps. 87, 2-3 Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Domine, Deus salutis meae, in die cla- Flectamus genua. — Levate. mavi, et nocte coram t e : intret oratio Oratio mea in conspectu tuo, Domine. X)6pulum tuum, quaesumus, Domine, 519 JL propitius respice: atque ab eo flaSecreta gella tuae iracundiae clementer averte. 514 T^raesentibus sacrificiis, quaesumus, JL Domine, ieiunia nostra sanctifica: Per Dominum. ^ Praecedens oratio sine Flectamus genua ut, q u o d observantia nostra profitetur sumitur ad commemorandum sabbatum extrinsecus, interius operetur. P e r D6- Quatuor Temporum. m i n u m nostrum.
Praefatio de Quadragesima.

Lectio libri Deuteronomii.
Deut. 26, 12-19 520

515 Ant. ad Communionem Ps. 7, 2 Domine Deus meus, in te speravi: libera me ab omnibus persequentibus me, et eripe me. Postcommunio 516 QJanctificationibus tuis, omnipotens O Deus, et vitia nostra curentur, et remedia nobis aeterna proveniant. Per Dominum nostrum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 517 T7ideles tuos, Deus, benedictio desideJL rata confirmet: quae eos, et a tua voluntate numquam faciat discrepare, et tuis semper indiilgeat beneficiis gratulari. Per Dominum.
FORMA MISSiE BREVIOR ^ Haec forma adhiberi potest extra Missam conventualem et Missam, in qua Ordines conferuntur.

518 Ant. ad Introitum Ps. 87, 3 ntret oratio mea in conspectu tuo: inclina aurem tuam ad precem meam, Domine. Ps. ibid., 2 Domine, Deus salutis meae: in die clamavi, et nocte coram te. V. Gloria Patri.

I

T n diebus illis: Locutus est Moyses ad X. populum, dicens: Quando compleveris decimam cunctarum frugum tuarum, loqueris in conspectu Domini Dei tui: Abstuli quod sanctificatum est de domo mea, et dedi illud levitae, et advenae, et pupillo, ac viduae, sicut iussisti mihi: non praeterivi mandata tua, nee sum oblitus imperii tui. Oboedivi voci Domini Dei mei, et feci omnia sicut praecepisti mihi. Respice de sanctuario tuo, et de excelso caelorum habitaculo, et benedic populo tuo Israel, et terrae, quam dedisti nobis, sicut iurasti patribus nostris, terrae lacte et melle mananti. Hodie Dominus Deus tuus praecepit tibi, ut facias mandata haec atque iudicia: et custodias, et impleas ex toto corde tuo et ex tota anima tua. Dominum elegisti hodie, ut sit tibi Deus, et ambules in viis eius, et custodias caeremonias illius, et mandata atque iudicia, et oboedias eius imperio. Et Dominus elegit te hodie, ut sis ei populus peculiaris, sicut locutus est tibi, et custodias omnia praecepta illius: et faciat te excelsiorem cunctis gentibus, quas creavit in laudem, et nomen, et gloriam suam: ut sis populus sanctus Domini Dei tui, sicut locutus est.

78

Sabbato Quatuor Temporum Quadragesima; cordia eius: et veritas Domini manet in aeternum. Sequentia sancti Evangelii secun- 525 d u m Mattha^um. Mt. 17, 1-9 n illo tempore: Assumpsit Iesus P e trum, et Iacobum, et Ioannem fratrem eius, et duxit illos in montem excels u m seorsum: et transfiguratus est ante eos. Et resplenduit facies eius sicut sol: vestimenta autem eius facta sunt alba sicut nix. Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Respondens autem Petrus, dixit ad Iesum: Domine, bonum est nos hie esse: si vis, faciamus hie tria tabernacula, tibi u n u m , Moysi u n u m , et Eliae u n u m . Adhuc eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. E t ecce vox de nube, dicens: H i e est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: ipsum audite. E t audientes discipuli, ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde. E t accessit Iesus, et tetigit eos, dixitque eis: Surgite, et nolite timere. Levantes autem oculos suos, neminem viderunt, nisi solum Iesum. E t descendentibus illis de monte, praecepit eis Iesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donee Filius hominis a mortuis resurgat.

Graduate Ps. 78, 9 et 10 Propitius esto, Domine, peccatis nostris: ne quando dicant gentes: Ubi est Deus eorum ? V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter honorem nominis tui, Domine, libera nos. Hie dicitur V. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua. Oremus. Oratio 522 T^rotector noster, aspice, Deus: ut, qui JL malorum nostrorum pondere premimur, percepta misericordia, libera tibi mente famulemur. Per Dominum nostrum Iesum Christum. Et dicuntur aliae orationes forte occurrentes. 521 523 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Thessalonicenses. 1 Thess. 5, 14-23 ratres: Rogamus vos, corripite inquietos, consolamini pusillanimes, suscipite infirmos, patientes estote ad omnes. Videte ne quis malum pro malo alicui reddat: sed semper quod bonum est sectamini in invicem, et in omnes. Semper gaudete. Sine intermissione orate. In omnibus gratias agite: haec est enim voliintas Dei in Christo Iesu in omnibus vobis. Spiritum nolite exstinguere. Prophetias nolite spernere. Omnia autem probate: quod bonum est tenete. A b omni specie mala abstinete vos. Ipse autem Deus pacis sanctificet vos per omnia: ut integer spiritus vester, et anima, et corpus sine querela, in adventu Domini nostri Iesu Christi servetur.

I

F

524

Tractus P s . 116, 1-2 Laudate Dominum, omnes gentes: et collaudate eum, omnes populi. V. Quoniam confirmata est super nos miseri-

Ant. ad Offertorium Ps. 87, 2-3 526 Domine, Deus saliitis meae, in die clamavi, et nocte coram t e : intret oratio mea in conspectu tuo, Domine. Secreta T J r a s e n t i b u s sacrificiis, quaesumus, 527 JL Domine, ieiunia nostra sanctifica: ut, quod observantia nostra profitetur extrinsecus, interius operetur. P e r Dominum nostrum. Praefatio de Quadragesima.

Dominica II in Quadragesima
528

79

Ant. ad Communionem Ps. 7, 2 Super populum: Oremus. Humiliate Domine Deus meus, in te speravi: capita vestra Deo. libera me ab omnibus persequentibus Oratio me, et eripe me. TTHdeles tuos, Deus, benedictio deside- 530 Postcommunio JL rata confirmet: quae eos, et a tua 529 ^Janctificationibus tuis, omnipotens voluntate numquam faciat discrepare, ^ 3 Deus, et vitia nostra curentur, et et tuis semper indulgeat beneficiis graremedia nobis aeterna proveniant. Per tulari. Per Dominum nostrum Iesum Christum. Dominum nostrum.

DOMINICA II IN QUADRAGESIMA
I classis Statio ad S. Mariam in Domnica praecepta dederim vobis per Dominum Iesum. Haec est enim voluntas Dei, sanctificatio vestra: ut abstineatis vos a fornicatione, ut sciat unusquisque vestrum vas suum possidere in sanctificatione et honore; non in passione desiderii, sicut et gentes, quae ignorant Deum: et ne quis supergrediatur, neque circumveniat in negotio fratrem suum: quoniam vindex est Dominus de his omnibus, sicut praediximus vobis, et testificati Oratio sumus. Non enim vocavit nos Deus in 532 T^Xeus, qui conspicis omni nos virtute immunditiam, sed in sanctificationem: J L / destitui: interius exteriiisque cu- in Christo Iesu Domino nostro. stodi; ut ab omnibus adversitatibus muPs. 24, 17-18 534 niamur in corpore, et a pravis cogitatio- Graduale Tribulationes cordis mei dilatatae nibus mundemur in mente. Per Domisunt: de necessitatibus meis eripe me, num nostrum Iesum Christum. Domine. V. Vide humilitatem meam, et 533 Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli laborem meum: et dimitte omnia pecad Thessalonicenses. 1 Thess. 4,1-7 cata mea. Ps. 105, 1-4 535 ratres: Rogamus vos et obsecramus Tractus in Domino Iesu: ut, quemadmodum Confitemini Domino quoniam bonus: accepistis a nobis, quomodo oporteat vos quoniam in sseculum misericordia eius. ambulare et placere Deo, sic et ambule- V. Quis loquetur potentias Domini: autis, ut abundetis magis. Scitis enim quae ditas faciet omnes laudes eius ? V. Beati 531 Ant. ad Introitum Ps. 24, 6, 3 et 22 eminiscere miserationum tuarum, Domine, et misericordiae tuae, quae a saeculo sunt: ne un^quamdominentur nobis inimici nostri: libera nos, Deus Israel, ex omnibus angustiis nostris. Ps. ibid., 1-2 Ad te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam. V. Gloria Patri.

R

F

80

Feria II post dominicam II in Quadragesima

qui custodiunt iudicium, et faciunt iusti- Dominum nostrum Iesum Christum, tiam in omni tempore. V. Memento no- Filium tuum: Qui tecum vivit et restri, Domine, in beneplacito populi tui: gnat in unitate. visita nos in salutari tuo. Praefatio de Quadragesima. 5 3 6 jr,Sequentia sancti Evangelii secunT J dum Matthaeum. Mt. 17, 1-9 n illo tempore: Assumpsit Iesus Petrum, et Iacobum, et Ioannem fratrem eius, et duxit illos in montem excelsum seorsum: et transfiguratus est ante eos. Et resplenduit fades eius sicut sol: vestimenta autem eius facta sunt alba sicut nix. Et ecce apparuerunt illis Moyses et Elias cum eo loquentes. Respondens autem Petrus, dixit ad Iesum: Domine, bonum est nos hie esse: si vis, faciamus hie tria tabernacula, tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Adhue eo loquente, ecce nubes lucida obumbravit eos. Et ecce vox de nube, dicens: Hie est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui: ipsum audite. Et audientes discipuli, ceciderunt in faciem suam, et timuerunt valde. Et accessit Iesus, et tetigit eos, dixitque eis: Surgite, et nolite timere. Levantes autem oculos suos, neminem viderunt, nisi solum Iesum. Et descendentibus illis de monte, praecepit eis Iesus, dicens: Nemini dixeritis visionem, donee Filius hominis a mortuis resiirgat. Credo. Ant. ad Communionem Ps. 5, 2-4 539 Intellege clamorem meum: intende voci orationis meae, Rex meus, et Deus meus: quoniam ad te orabo, Domine.

I

S

Postcommunio upplices te rogamus, omnipotens 540 Deus: ut, quos tuis reficis sacramentis, tibi etiam placitis moribus dignanter deservire concedas. Per Dominum nostrum.

Feria secunda
III classis
Statio ad S. Clementem

R
P

Ant. ad Introitum Ps. 25, 11-12 edime me, Domine, et miserere 541 mei: pes enim meus stetit in via L.recta: in ecclesiis benedicam Dominum. Ps. ibid., 1 Iiidica me, Domine, quoniam ego in innocentia mea ingressus sum: et in Domino sperans, non infirmabor. V. Gloria Patri.

Oratio raesta, quaesumus, omnipotens Deus: 5 4 2 ut familia tua, quae se, afHigendo carnem, ab alimentis abstinet; sectando iustitiam, a culpa ieiunet. Per DomiAnt. ad Offertorium Ps. 118, 47 et 48 num nostrum. 537 Meditabor in mandatis tuis, quae dilexi valde: et levabo manus meas ad Lectio Danielis Prophetae. mandata tua, quae dilexi. Dan. 9, 15-19 543 Secreta n diebus illis: Oravit Daniel Domi538 Qjacrificiis praesentibus, Domine, quaenum, dicens: Domine Deus noster, O sumus, intende placatus: ut et de- qui eduxisti populum tuum de terra votioni nostrae proficiant, et saluti. Per JEgypti in manu forti, et fecisti tibi

I

Feria II post dominicam II in Quadragesima nomen secundum diem hanc: peccavimus, iniquitatem fecimus, Domine, in omnem iustitiam tuam: avertatur, 6bsecro, ira tua, et furor tuus a civitate tua Ierusalem, et monte sancto tuo. Propter peccata enim nostra, et iniquitates patrum nostrorum, Ierusalem et populus tuus in opprobrium sunt omnibus per circuitum nostrum. Nunc ergo exaudi, Deus noster, orationem servi tui et preces eius: et ostende faciem tuam super sanctuarium tuum, quod desertum est, propter temetipsum. Inclina, Deus meus, aurem tuam, et audi: aperi oculos tuos, et vide desolationem nostram, et civitatem, super quam invoeatum est nomen tuum: neque enim in iustificationibus nostris prosternimus preces ante faciem tuam, sed in miserationibus tuis multis. Exaudi, Domine, placare, Domine: attende et fac: ne moreris propter temetipsum, Deus meus: quia nomen tuum invocatum est super civitatem, et super populum tuum, Domine Deus noster. 544 Graduale Ps. 69, 6 et 3 Adiutor meus, et liberator meus esto: Domine, ne tardaveris. V. Confundantur, et revereantur inimici mei, qui quaerunt animam meam. 545 Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quse fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et pro-

81

pitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. Sequentia sancti Evangelii seciin- 546 dum Ioannem. Io. 8, 21-29 n illo tempore: Dixit Iesus turbis Iudaeorum: Ego vado, et quaeretis me, et in peccato vestro moriemini. Quo ego vado, vos non potestis venire. Dicebant ergo Iudaei: Numquid interficiet semetipsum, quia dixit: Quo ego vado, vos non potestis venire? Et dicebat eis: Vos de deorsum estis, ego de supernis sum. Vos de mundo hoc estis, ego non sum de hoc mundo. Dixi ergo vobis, quia moriemini in peccatis vestris: si enim non credideritis quia ego sum, moriemini in peccato vestro. Dicebant ergo ei: Tu quis es? Dixit eis Iesus: Principium, qui et loquor vobis. Multa habeo de vobis loqui et iudicare. Sed qui me misit, verax est: et ego quae audivi ab eo, haec loquor in mundo. Et non cognoverunt, quia Patrem eius dicebat Deum. Dixit ergo eis Iesus: Cum exaltaveritis Filium hominis, tune cognoscetis quia ego sum, et a meipso facio nihil: sed sicut docuit me Pater, haec loquor: et qui me misit, mecum est, et non reliquit me solum: quia ego, quae placita sunt ei, facio semper. Ant. ad Offertorium Ps. 15, 7 et 8 5 4 7 Benedicam Dominum, qui tribuit mihi intellectum: providebam Dominum in conspectu tneo semper: quoniam a dextris est mihi, ne commovear.

I

H

Secreta aec hostia, Domine, placationis et 548 laudis tua nos protectione dignos efficiat. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima.

82

Feria III post dominicam II in Quadragesima viduae, ut pascat te. Surrexit, et abiit in Sarephta. Cumque venisset ad portam civitatis, apparuit ei mulier vidua colligens ligna, et vocavit earn, dixitque ei: Da mihi paululum aquae in vase, ut bibam. Cumque ilia pergeret, ut afferret, clamavit post tergum eius, dicens: Affer mihi, obsecro, et buccellam panis in manu tua. Quae respondit: Vivit Dominus Deus tuus, quia non habeo panem, nisi quantum pugillus capere potest farinae in hydria, et paululum olei in lecytho: en colligo duo ligna, ut ingrediar, et faciam ilium mihi et filio meo, ut comedamus, et moriamur. Ad quam Elias ait: Noli timere, sed vade, et fac sicut dixisti: verumtamen mihi primum fac de ipsa farinula subcinericium panem parvulum, et affer ad me: tibi autem et filio tuo fades postea. Haec autem dicit Dominus Deus Israel: Hydria farinae non deficiet, nee 16cythus olei minu£tur, usque ad diem, in qua Dominus daturus est pliiviam super faciem terrae. Quae abiit, et fecit iuxta verbum Eliae: et comedit ipse, et ilia, et domus eius: et ex ilia die hydria farinae non deficit, et lecythus olei non est imminutus, iuxta verbum Domini, quod locutus fuerat in manu Eliae.

549 Ant. ad Communionem P s . 8, 2 Domine, Dominus noster, q u a m admirabile est nomen t u u m in univcrsa terra! Postcommunio 550 T Taec nos communio, Domine, purX JL get a crimine: et caelestis remedii faciat esse consortes. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. 551 Oratio A desto supplicationibus nostris, omJLJL nipotens Deus: et, quibus fiduciam sperandae pietatis indulges; consuetse misericordiae tribue benignus effectum. Per Dominum.

Feria tertia
III classis Statio ad S. Balbinam 552 Ant. ad Introitum Ps. 26, 8 et 9 ibi dixit cor meum, quaesivi vultum tuum, vultum tuum, Domine, requiram: ne av£rtas faciem tuam a me. Ps. ibid., 1 Dominus illuminatio mea, et salus mea: quern timebo? V. G16ria Patri.

T

Oratio 553 TTJ&rfice, q u s e s u m u s , D o m i n e , beniPs. 54, 23, 17, 18 et 19 555 JL g n u s i n nobis observantiae sanctae Graduale Iacta cogitatum tuum in Domino, et subsidium: ut, quae te auctore facienda cognovimus, te operante impleamus. ipse te enutriet. V. Dum clamarem ad Dominum, exaudivit vocem meam ab Per Dominum. his, qui appropinquant mihi. Lectio libri Regum. Sequ£ntia sancti Evangelii secun- 556 554 3 Reg. 17, 8-16 dum Matthaeum. Mt. 23, 1-12 n diebus illis: Factus est sermo Don illo tempore: Locutus est Iesus ad mini ad Eliam Thesbiten, dicens: turbas et ad discipulos suos, dicens: Surge, et vade in Sarephta Sidoniorum, et man^bis ibi: prsec^pi enim ibi mulieri Super cathedram Moysi sed^runt scribae

I

I

Feria IV post dominicam II in Quadragesima et pharisaei. Omnia ergo quaecumque dixerint vobis, servate et facite: secundum opera vero eorum nolite facere: dicunt enim, et non faciunt. Alligant enim onera gravia et importabilia, et imponuntin humeros hominum: digito autem suo nolunt ea movere. Omnia vero opera sua faciunt, ut videantur ab hominibus: dilatant enim phylacteria sua, et magnificant fimbrias. Amant autem primos recubitus in cenis, et primas cathedras in synagogis, et salutationes in foro, et vocari ab hominibus Rabbi. Vos autem nolite vocari Rabbi: unus est enim Magister vester, omnes autem vos fratres estis. Et patrem nolite vocare vobis super terram, unus est enim Pater vester, qui in caelis est. Nee voc&tnini magistri: quia Magister vester unus est, Christus. Qui maior est vestrum, erit minister vester. Qui autem se exaltaverit, humiliabitur: et qui se humiliaverit, exaltabitur.

83

Postcommunio t sacris, Domine, reddamur digni 5 6 0 muneribus: fac nos tuis, quaesumus, semper oboedire mandatis. Per Dominum nostrum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo.

U

Oratio T)ropitiare, Domine, supplicationibus 561 JL nostris, et animarum nostrarum medere languoribus: ut, remissione percepta, in tua semper benedictione laetemur. Per Dominum.

Feria quarta
III classis Statio ad S. Caeciliam

Ant. ad Introitum Ps. 37, 22-23 562 e derelinquas me, Domine Deus meus, ne discedas a me: intende in adiutorium meum, Domine, virtus salutis mese. 557 Ant. ad Offertorium Ps. 50, 3 Ps. ibid., 2 Domine, ne in furore tuo Miserere mei, Domine, seciindum arguas me: neque in ira tua corripias magnam misericordiam tuam: dele, Do- me. V. Gloria Patri. Oratio mine, iniquitatem meam. T)6pulum tuum, quaesumus, Domine, 563 Secreta JL propitius respice: et, quos ab escis 558 Qjanctificationem tuam nobis, Domine, carnalibus praecipis abstinere, a noxiis O his mysteriis operare placatus: quae quoque vitiis cessare concede. Per Donos et a terrenis purget vitiis, et ad caele- minum nostrum. stia dona perducat. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Lectio libri Esther. Qui tecum vivit et regnat in unitate. 564 Esth. 13, 8-11 et 15-17 Praefatio de Quadragesima. T n diebus illis: Oravit Mardochseus ad JL Dominum, dicens: Domine, D6mine, 559 Ant. ad Communionem Ps. 9, 2-3 Rex omnipotens, in dicione enim tua Narrabo omnia mirabilia tua: lseta- cuncta sunt posita, et non est qui possit bor, et exsultabo in te: psallam nomini tuae resistere voluntati, si decr^veris salvare Israel. Tu fecisti caelum et tertuo, Altissime.

N

84

Feria IV post dominicam II in Quadragesima et tradent eum gentibus ad illudendum, et flagellandum, et crucifigendum, et tertia die resurget. Tune accessit ad eum mater filiorum Zebedaci cum filiis suis, adorans et petens aliquid ab. eo. Qui dixit ei: Quid vis? Ait illi: Die ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram tuam, et unus ad sinistram in regno tuo. Respondens autem Iesus, dixit: Nescitis quid petatis. Potestis bibere calicem, quern ego bibiturus sum? Dicunt ei: Possumus. Ait illis: Calicem quid em meum bibetis: sedere autem ad dexteram meam vel sinistram, non est meum dare vobis, sed quibus paratum est a Patre meo. Et audientes decem, indignati sunt de duobus fratribus. Iesus autem vocavit eos ad se, et ait: Scitis quia principes gentium dominantur eorum: et qui maiores sunt, potestatem exercent in eos. Non ita erit inter vos: sed quiciimque voliierit inter vos maior fieri, sit vester minister: et qui voluerit inter vos primus esse, erit vester servus. Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam, redemptionem pro multis. Ant. ad Offertorium Ps. 24, 1-3 568 Ad te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam: neque irrideant me inimici mei: etenim universi, qui te exspectant, non confundentur. Secreta ostias, Domine, quas tibi offerimus, 569 propitius respice: et per haec sancta commercia, vincula peccatorum nostrorum absolve. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Quadragesima.

ram, et quidquid caeli ambitu continetur. Dominus omnium es, nee est qui resistat maiestati tuae. Et nunc, Domine Rex, Deus Abraham, miserere populi tui, quia volunt nos inimici nostri perdere, et hereditatem tuam delere. Ne despicias partem tuam, quam redemisti tibi de Mgypto. Exaudi deprecationem meam, et propitius esto sorti et funiculo tuo, et converte luctum nostrum in gaudium, ut viv6ntes laudemus nomen tuum, Domine, et ne claudas ora te canentium, Domine Deus noster.
565 Graduate Ps. 27, 9 et 1

Salvum fac populum tuum, Domine, et benedic hereditati tuae. V. Ad te, Domine, clamavi: Deus meus, ne sileas a me, et ero similis descendentibus in lacum. 566 Tractus Ps. 102, 10 Domine, non seciindum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum.
567

*

Sequentia sancti Evangelii seciindum Matthaeum. Mt. 20,17-28 I n illotempore: Ascendens Iesus Ierosolymam, assumpsit duodecim discipulos secreto, et ait illis: Ecce ascendimus Ierosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum, et scribis, et condemnabunt eum morte,

H

Feria V post dominicam II in Quadragesima
570 A n t . ad C o m m u n i o n e m P s . 10, 8 Iustus D o m i n u s , et iustitiam dilexit: aequitatem vidit vultus eius. Postcommunio 571 Q j u m p t i s , D o m i n e , s a c r a m e n t i s : a d r e d -

85

O emptionis aeternae, quaesumus, proficiamus augmentum. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 572 T"^\eus, innocentiae restitutor et ama\*J tor, dirige ad te tuorum corda servorum: ut, spiritus tui fervore concepto, et in fide inveniantur stabiles, et in opere efficaces. Per Dominum.

Graduale Ps. 78, 9 et 10 5 7 6 Propitius esto, Domine, peccatis nostris: ne quando dicant gentes: Ubi est 573 Ant. ad Introitum Ps. 69, 2 et 3 Deus eorum? V. Adiuva nos, Deus saeus, in adiutorium meum inten- lutaris noster: et propter honorem node: Domine, ad adiuvandum minis tui, Domine, libera nos. me festina: confundantur et revereantur inimici mei, qui quaerunt Sequentia sancti Evangelii secun- ^77 animam meam. Ps. ibid., 4 Avertantur dum Lucam. Luc. 16, 19-31 retrorsum, et erubescant: qui cogitant T n illo tempore: Dixit Iesus pharisaHs: mihi mala. V. Gloria Patri. X. Homo quidam erat dives, qui indueOratio batur purpura et bysso: et epulabatur III classis Statio ad S. Mariam trans Tiberim

Feria quinta

myricae in deserto, et non videbit cum venerit bonum: sed habitabit in siccitate in deserto, in terra salsuginis, et inhabitabili. Benedictus vir, qui confidit in Domino, et erit Dominus fidiicia eius. Et erit quasi lignum quod transplantatur super aquas, quod ad humorem mittit radices suas: et non timebit cum venerit aestus. Et erit folium eius viride, et in tempore siccitatis non erit sollicitum, nee aliquando desinet facere fructum. Pravum est cor omnium, et inscrutabile: quis cognoscet illud? Ego Dominus scrutans cor, et probans renes: qui do unicuique iuxta viam suam, et iuxta fructum adinventionum suarum: dicit Dominus omnipotens.

D

574 "TJraesta nobis, quaesumus, Domine,

JL auxilium gratiae tuae: ut, ieiuniis et orationibus convenienter intenti, liberemur ab hostibus mentis et corporis. Per Dominum. Lectio Ieremiae Prophetae. Ier. 17, 5-10 aec dicit Dominus Deus: Maledictus homo, qui confidit in homine, et ponit carnem bracchium suum, et a Domino recedit cor eius. Erit enim quasi

575

H

cotidie splendide. Et erat quidam mendicus, nomine Lazarus, qui iacebat ad ianuam eius, ulceribus plenus, cupiens saturari de micis, quae cadebant de mensa divitis, et nemo illi dabat: sed et canes veniebant, et lingebant ulcera eius. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab Angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepiiltus est in inferno. Elevans autem oculos suos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in

86

Feria VI post dominicam II in Quadragesima Ant. ad Communionem Io. 6, 57 580 Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, in me manet, et ego in eo, dicit Dominus. Postcommunio ratia tua nos, quaesumus, Domine, 581 non derelinquat: qua? et sacraenos deditos faciat servituti, et tuam nobis opem semper acquirat. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio Adesto, Domine, famulis tuis, et 5 8 2 X J L perpetuam benignitatem largire poscentibus: ut iis, qui te auctore et gubernatore gloriantur, et congregata restaures, et restaurata conserves. Per Dominum nostrum.

sinu eius: et ipse damans, dixit: Pater Abraham, miserere mei, et mitte Lazarum, ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, qma crucior in hac flamma. Et dixit illi Abraham: Fili, recordare quia recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala: nunc autem hie consolatur, tu vero cruciaris. Et in his omnibus, inter nos et vos chaos magnum firmatum est: ut hi, qui volunt hinc transire ad vos, non possint, neque inde hue transmeare. Et ait: Rogo ergo te, pater, ut mittas eum in domum patris mei. Habeo enim quinque fratres, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Et ait illi Abraham: Habent Moysen et prophetas: audiant illos. At ille dixit: Non, pater Abraham: sed si quis ex mortuis ierit ad eos, paenitentiam agent. Ait autem illi: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent.

G

Feria sexta
III classis
Static ad S. Vitalem

Antiphona ad Offertorium Ant. ad Introitum Ps. 16, 15 583 578 Exodi 32,11,13 et 14 Precatusest Moygo autem cum iustitia appareses in conspectu Domini D e i sui, et bo in conspectu t u o : satiabor 1 dixit: Quare, Domine, irasceris in p o d u m manifestabitur gloria tua. pulo t u o ? parce irae animae tuae: m e - Ps. ibid., 1 Exaudi, Domine, iustitiam m e n t o A b r a h a m , Isaac, et Iacob, q u i - meam: intende deprecationi meae. b u s iurasti dare terram fluentem lac et V. Gloria Patri. mei. E t placatus est D o m i n u s de maliOratio gnitate, q u a m dixit facere populo suo. a, quaesumus, omnipotens Deus: 584 ut, sacro nos purificante ieiunio, Secreta 579 sinceris mentibus ad sancta ventura faTJraesenti sacrificio, nomini t u o nos, JL Domine, ieiunia dicata sanctificent: cias pervenire. Per Dominum. ut, q u o d observantia nostra profitetur Lectio libri Genesis. exterius, interius operetur efFectu. P e r Gen. 37, 6-22 585 D o m i n u m nostrum Iesum Christum, Filium t u u m : Q u i t e c u m vivit et ren diebus illis: Dixit Ioseph fratribus gnat in unitate. suis: Audite somnium meum, quod Praefatio de Quadragesima. vidi: Putabam nos ligare manipulos in

E
D

I

Feria VI post dominicam II in Quadragesima agro: et quasi consurgere manipulum meum et stare, vestrosque manipulos circumstantes adorare manipulum meum. Responderunt fratres eius: Numquid rex noster eris? aut subiciemur dicioni tuae? Haec ergo causa somniorum atque sermonum, invidiae et odii fomitem ministravit. Aliud quoque vidit somnium, quod narrans fratribus, ait: Vidi per somnium, quasi solem, et lunam, et Stellas undecim adorare me. Quod cum patri suo et fratribus retulisset, increpavit eum pater suus, et dixit: Quid sibi vult hoc somnium, quod vidisti ? Num ego et mater tua et fratres tui adorabimus te super terram? Invidebant ei igitur fratres sui: pater vero rem tacitus considerabat. Cumque fratres illius in pascendis gregibus patris morarentur in Sichem, dixit ad eum Israel: Fratres tui pascunt oves in Sichimis: veni, mittam te ad eos. Quo respondente: Praesto sum, ait ei: Vade, et vide si cuncta prospera sint erga fratres tuos et pecora: et renuntia mihi quid agatur. Missus de valle Hebron, venit in Sichem: invenitque eum vir errantem in agro, et interrogavit quid quaereret. At ille respondit: Fratres meos qusero: indica mihi ubi pascant greges. Dixitque ei vir: Recesserunt de loco isto: audivi autem eos dicentes: Eamus in Dothain. Perrexit ergo Ioseph post fratres suos, et invenit eos in Dothain. Qui cum vidissent eum procul, antequam accederet ad eos, cogitaverunt ilium occidere, et mutuo loquebantur: Ecce somniator venit: venite, occidamus eum, et mittamus in cisternam veterem, dicemusque: Fera pessima devoravit eum: et tune apparebit quid illi prosint somnia sua. Audiens autem hoc Ruben, nitebatur liberare

87

eum de manibus eorum, et dicebat: Non interficiatis animam eius, nee effundatis sanguinem: sed proicite eum in cisternam hanc, quae est in solitudine, manusque vestras servate innoxias: hoc autem dicebat, volens eripere eum de manibus eorum, et reddere patri suo. Graduate Ps. 119, 1-2 586 Ad Dominum cum tribularer clamavi, et exaudivit me. V. Domine, libera animam meam a labiis iniquis, et a lingua dolosa. Tractus Ps. 102, 10 587 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. Sequentia sancti Evangelii secun- 588 dumMatthaeum. Mt. 21, 33-46 n illo tempore: Dixit Iesus turbis Iudaeorum, et principibus sacerdotum parabolam hanc: Homo erat paterfamilias, qui plantavit vineam, et sepem circumdedit ei, et fodit in ea torcular, et aedificavit turrim, et locavit earn agricolis, et peregre profectus est. Cum autem tempus fructuum appropinquasset, misit servos suos ad agricolas, ut acciperent fructus eius. Et agricolae, apprehensis servis eius, alium ceciderunt, alium occiderunt, alium vero lapidaverunt. Iterum misit alios servos plures prioribus, et fecerunt illis similiter. No-

I

Sabbato post dominicam II in Quadragesima vissime autem misit ad eos filium suum, dicens: Verebuntur filium meum. Agricolas autem videntes filium, dixerunt intra se: Hie est heres, venite, occidamus eum, et habebimus hereditatem eius. Et apprehensum eum eiecerunt extra vineam, et occiderunt. Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet agricolis illis ? Aiunt illi: Malos male perdet: et vineam suam locabit aliis agricolis, qui reddant ei fructum temporibus suis. Dicit illis Iesus: Numquam legistis in Scripturis: Lapidem, quem reprobaverunt aedificantes, hie factus est in caput anguli ? A Domino factum est istud, et est mirabile in oculis nostris. Ideo dico vobis, quia auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus eius. Et qui ceciderit super lapidem istum, confringetur: super quem vero ceciderit, conteret eum. Et cum audissent principes sacerdotum et pharisaH parabolas eius, cognoverunt quod de ipsis diceret. Et quaerentes eum tenere, timuerunt turbas: quoniam sicut Prophetam eum habebant. 589 Ant. a d Offertorium P s . 39, 14 et 15 D o m i n e , in auxilium m e u m respice: confundantur et revereantur, qui quasrunt an imam meam, ut auferant earn: Domine, in auxilium meum respice. Secreta 590 T Taec in nobis sacrificia, Deus, et aci . X. tione permaneant, et operatione firmentur. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima.

P

D

Postcommunio c nos, qusesumus, Domine: accepto 5 9 2 pignore salutis aeternae, sic tendere congruenter; ut ad earn pervenire possimus. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio a, quaesumus, Domine, populo tuo 593 salutem mentis et corporis: ut, bonis operibus inhaerendo, tuae semper virtutis mereatur protectione defendi. Per Dominum.

Sabbato
III classis Statio ad Ss. Marcellinum et Petrum Ant. ad Introitum Ps. 18, 8 5 9 4 Domini irreprehensibilis, convertens animas: testimonium Domini fidele, sapientiam praestans parvulis. Ps. ibid., 2 Caeli enarrant gloriam Dei: et opera manuum eius anniintiat firmamentum. V. Gloria Patri. Oratio a, quaesumus, Domine, nostris 595 effectum ieiuniis salutarem: ut castigatio carnis assumpta, ad nostrarum vegetationem transeat animarum. Per Dominum.

t
D

Lectio libri Genesis. Gen. 27, 6-39 596 n diebus illis: Dixit Rebecca filio suo Iacob: Audivi patrem tuum loquentem cum Esau fratre tuo, et dicentem ei: Affer mihi de venatione tua, et fac 591 Ant. ad Communionem Ps. 11, 8 cibos ut comedam, et benedicam tibi Tu, Domine, servabis nos, et custo- coram Domino antequam moriar. Nunc dies nos a generatione hac in aeternum. ergo, fili mi, acquiesce consiliis meis:

I

Sabbato post dominicam II in Quadragesima

89

et pergens ad gregem, affer mihi duos haedos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur: quas cum intuleris, et comederit, benedicat tibi priusquam moriatur. Cui ille respondit: Nosti quod Esau frater meus homo pilosus sit, et ego lenis: si attrectaverit me pater meus, et senserit, timeo ne putet me sibi voluisse illudere, et inducam super me maledictionem pro benedictione. Ad quern mater: In me sit, ait, ista maledictio, fili mi: tantum audi vocem meam, et pergens affer quae dixi. Abiit, et attulit, deditque matri. Paravit ilia cibos, sicut velle noverat patrem illius. Et vestibus Esau valde bonis, quas apud se habebat domi, induit eum: pelliculasque haedorum circumdedit manibus, et colli nuda protexit. Deditque pulmentum, et panes, quos coxerat, tradidit. Quibus illatis, dixit: Pater mi! At ille respondit: Audio. Quis es tu, fili mi? Dixitque Iacob: Ego sum primogenitus tuus Esau: feci sicut praecepisti mihi: surge, sede, et comede de venatione mea, ut benedicat mihi anima tua. Rursumque Isaac adfiliumsuum: Quomodo, inquit, tarn cito invenire potuisti, fili mi? Qui respondit: Voluntas Dei fuit, ut cito occurreret mihi quod volebam. Dixitque Isaac: Accede hue, ut tangam te, fili mi, et probem utrum tu sisfiliusmeus Esau, an non. Accessit ille ad patrem, et palpato eo, dixit Isaac: Vox quidem, vox Iacob est, sed manus, manus sunt Esau. Et non cognovit eum, quia pilosae manus similitudinem maioris expresserant. Benedicens ergo illi, ait: Tu esfiliusmeus Esau? Respondit: Ego sum. At ille: Affer mihi, inquit, cibos de venatione tua, fili mi, ut benedicat tibi anima mea. Quos cum obla-

tos comedisset, obtulit ei etiam vinum. Quo hausto, dixit ad eum: Accede ad me, et da mihi osculum, fili mi. Accessit, et osculatus est eum. Statimque ut sensit vestimentorum illius fragrantiam, benedicens illi, ait: Ecce odor filii mei sicut odor agri pleni, cui benedixit Dominus. Det tibi Deus de rore caeli, et de pinguedine terrae abundantiam frumenti et vini. Et serviant tibi populi, et adorent te tribus: esto dominus fratrum tuorum, et incurventur ante te filii matris tuae. Qui maledixerit tibi, sit ille maledictus: et qui benedixerit tibi, benedictionibus repleatur. Vix Isaac sermonem impleverat, et egresso Iacob foras, venit Esau, coctosque de venatione cibos intulit patri, dicens: Surge, pater mi, et comede de venatione filii tui, ut benedicat mihi anima tua. Dixitque illi Isaac: Quis enim es tu? Qui respondit: Ego sum filius tuus primogenitus Esau. Expavit Isaac stupore vehementi, et ultra quam credi potest, admirans, ait: Quis igitur ille est, qui dudum captam venationem attulit mihi, et comedi ex omnibus priusquam tu venires ? Benedixique ei, et erit benedictus. Auditis Esau sermonibus patris, irriigiit clamore magno, et consternatus, ait: Benedic etiam et mihi, pater mi. Qui ait: Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedictionem tuam. At ille subiunxit: Iuste vocatum est nomen eius Iacob: supplantavit enim me en altera vice: primogenita mea ante tulit, et nunc seciindo surripuit benedictionem meam. Rursumque ad patrem: Numquid non reservasti, ait, et mihi benedictionem? Respondit Isaac: D6minum tuum ilium constitui, et omnes fratres eius servitiiti illius subiugavi:

90

Sabbato post dominicam II in Quadragesima gens venit ad patrem suum. Cum autem adhuc longe esset, vidit ilium pater ipsius, et misericordia motus est, et acciirrens cecidit super collum eius, et osculatus est eum. Dixitque ei filius: Pater, peccavi in caelum et coram te, iam non sum dignus vocari filius tuus. Dixit autem pater ad servos suos: Cito proferte stolam primam, et induite ilium, et date anulum in manum eius, et calceamenta in pedes eius: et adducite vitulum saginatum, et occidite, et manducemus, et epulemur, quia hie filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Et cceperunt epulari. Erat autem filius eius senior in agro: et cum veniret, et appropinquaret domui, audivit symphoniam et chorum: et vocavit unum de servis, et interrogavit, quid haec essent. Isque dixit illi: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum, quia salvum ilium rec£pit. Indignatus est autem, et nolebat introire. Pater ergo illius egr£ssus, coepit rogare ilium. At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servio tibi, et numquam mandatum tuum praeterivi, et numquam dedisti mihi haedum, ut cum amicis meis epularer: sed postquam filius tuus hie, qui devoravit substantiam suam cum meretricibus, venit, occidisti illi vitulum saginatum. At ipse dixit illi: Fili, tu semper mecum es, et omnia mea tua sunt: epulari autem et gaudere oportebat, quia frater tuus hie mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Ant. ad OfFertorium Ps. 12, 4-5 Illumina oculos meos, ne unquam obdormiam in morte: ne quando dicat inimicus meus: Praevalui adversus eum.

frumento et vino stabilivi eum, et tibi post haec,filimi, ultra quid faciam ? Cui Esau: Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque eiulatu magno fleret, motus Isaac, dixit ad eum: In pinguedine terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua. 597 Graduate Ps. 91, 2-3 Bonum est confiteri Domino: et psallere nomini tuo, Altissime. V. Ad annuntiandum mane misericordiam tuam, et veritatem tuam per noctem.

598 L~yj Sequentia sancti Evangelii secunr X ^ dum Lucam. Luc. 15,11-32 n illo tempore: Dixit Iesus pharisaHs et scribis parabolam istam: Homo quidam habuit duos filios, et dixit adulescentior ex illis patri: Pater, da mihi portionem substantial, quae me contingit. Et divisit illis substantiam. Et non post multos dies, congregatis omnibus, adulescentior filius peregre profectus est in regionem longinquam, et ibi dissipavit substantiam suam vivendo luxuriose. Et postquam omnia consummasset, facta est fames valida in regione ilia, et ipse coepit egere. Et abiit, et adhsesit uni civium regionis illius. Et misit ilium in villam suam, ut pasceret porcos. Et cupiSbat implere ventrem suum de siliquis, quas porci manducabant: et nemo illi dabat. In se autem rev£rsus, dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus, ego autem hie fame pereo? Surgam, et ibo ad patrem meum, et dicam ei: Pater, peccavi in caelum, et coram te: iam non sum dignus vocari filius tuus: fac me sicut unum de mercenariis tuis. Et sur-

I

Dominica III in Quadragesima
600

91

Postcommunio Oacramenti tui, Domine, divina libatio 602 O penetralia nostri cordis infundat: et sui nos participes potenter efFiciat. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio TTamiliam tuam, qusesumus, Domine, 603 601 Ant. ad Communionem Luc. 15, 32 J 7 continua pietate custodi: ut, quae Oportet te, fili, gaudere, quia frater in sola spe gratiae caelestis innititur, caetuus mortuus fuerat, et revixit: perie- lesti etiam protectione muniatur. Per Dominum nostrum. rat, et inventus est. Secreta T T i s sacrifices, Domine, concede plaX. JL catus: ut, qui propriis oramus absolvi delictis, non gravemur externis. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Quadragesima.

DOMINICA III IN QUADRAGESIMA
I classis Statio ad S. Laurentium extra muros 604 Ant. ad Introitum Ps. 24, 15-16 culi mei semper ad Dominum, i quia ipse evellet de laqueo * pedes meos: respice in me, et miserere mei, quoniam unicus et pauper sum ego. Ps. ibid., 1-2 Ad te, Domine, levavi animam meam: Deus meus, in te confido, non erubescam. V. Gloria Patri. nem, et hostiam Deo in odorem suavitatis. Fornicatio autem, et omnis immunditia, aut avaritia, nee nominetur in vobis, sicut decet sanctos: aut turpitudo, aut stultiloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinet: sed magis gratiarum actio. Hoc enim scitote intellegentes, quod omnis fornicator, aut immundus, aut avarus, quod est idolorum servitus, non habet hereditatem in regno Christi et Dei. Nemo vos sediicat inanibus verbis: propter haec enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Nolite ergo effici participes eorum. Eratis enim aliquando tenebrae: nunc autem lux in Domino. Ut filii lucis ambulate: fructus enim lucis est in omni bonitate, et iustitia, et veritate. Graduate Ps. 9, 20 et 4 Exsurge, Domine, non praevaleat ho- 607 mo: iudicentur gentes in conspectu tuo. V. In convertendo inimicum meum

O
P

605

Oratio /^"\u2esumus, omnipotens Deus, vota V ^ , humilium respice: atque ad defensionem nostram, dexteram tuae maiestatis extende. Per Dominum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Ephesios. Ephes. 5, 1-9 atres: Estote imitatores Dei, sicut filii carissimi: et ambulate in dilectione, sicut et Christus dilexit nos, et tradidit semetipsum pro nobis oblatio12 - Missale Romanum

606

92

Dominica III in Quadragesima

retrorsum, infirmabuntur, et peribunt requiem: et non inveniens, dicit: Rea facie tua. vertar in domum meam, unde exivi. Et

608 Tractus Ps. 122, 1-3 Ad te levavi oculos meos, qui habitas in caelis. V. Ecce sicut oculi servorum in manibus dominorum suorum. V. Et sicut oculi ancillae in manibus dominae suae: ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum, donee misereatur nostri. V. Miserere nobis, Domine, miserere nobis. 609 iHTjSequentia sancti Evangelii secun'JL dum Lucam. Luc. 11,14-28 n illo tempore: Erat Iesus eiciens daemonium, et illud erat mutum. Et cum eiecisset daemonium, locutus est mutus, et admiratae sunt turbae. Quidam autem ex eis dixerunt: In Beelzebub principe daemoniorum eicit daemonia. Et alii tentantes, signum de caelo quaerebant ab eo. Ipse autem ut vidit cogitationes eorum, dixit eis: Omne regnum in seipsum divisum desolabitur, et domus supra domum cadet. Si autem et satanas in seipsum divisus est, quomodo stabit regnum eius ? quia dicitis, in Beelzebub me eicere daemonia. Si autem ego in Beelzebub eicio daemonia: filii vestri in quo eiciunt? Ideo ipsi iudices vestri erunt. Porro si in digito Dei eicio daemonia: profecto pervenit in vos regnum Dei. Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. Si autem fortior eo superveniens vicerit eum, universa arma eius auferet, in quibus confidebat, et spolia eius distribuet. Qui non est mecum, contra me est: et qui non colligit mecum, dispergit. Cum immundus spiritus exierit de homine, ambulat per loca inaquosa, quaerens

I

cum venerit, invenit earn scopis mundatam, et ornatam. Tune vadit, et assumit septem alios spiritus secum nequiores se, et ingressi habitant ibi. Et fiunt novissima hominis illius peiora prioribus. Factum est autem, cum haec diceret: extollens vocem quaedam mulier de turba, dixit illi: Beatus venter, qui te portavit, et ubera, quae suxisti. At ille dixit: Quinimmo beati, qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. Credo. Antiphona ad Offertorium Ps. 18, 9, 10, 11 et 12 Iustitiae Domini610 rectae, laetificantes corda, et iudicia eius dulciora super mel et favum: nam et servus tuus custodit ea. Secreta aec hostia, Domine, quaesumus,6U emundet nostra delicta: et, ad sacrificium celebrandum, subditorum tibi corpora mentesque sanctificet. Per Dominum nostrum.

H

Pfaefatio de Quadragesima.

Ant. ad Communionem Ps. 83, 4-5 612 Passer invenit sibi domum, et turtur nidum, ubi reponat pullos suos: altaria tua, Domine virtutum, Rex meus, et Deus meus: beati qui habitant in domo tua, in sseculum saeculi laudabunt te.

A

Postcommunio cunctis nos, quaesumus, Domine, 615 reatibus et periculis propitiatus absolve: quos tanti mysterii tribuis esse participes. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

Feria II post dominicam III in Quadragesima

93

Feria secunda
III classis
614 Statio ad S. M a r c u m

I
615

Ant. ad Introitum Ps. 55, 5 n Deo laudabo verbum, in Domino laudabo sermonem: in Deo sperabo, . non timebo quid faciat mihi homo. Ps. ibid., 2 Miserere mei, Deus, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. V. Gloria Patri.

Oratio ordibus nostris, quaesumus, Domine, gratiam tuam benignus infunde: ut, sicut ab escis carnalibus abstinemus; ita sensus quoque nostros a noxiis retrahamus excessibus. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Lectio libri Regum. 4 Reg. 5, 1-15 n diebus illis: Naaman, princeps militise regis Syriae, erat vir magnus apud dominum suum, et honoratus: per ilium enim dedit Dominus salutem Syriae: erat autem vir fortis et dives, sed leprosus. Porro de Syria egressi fuerant latrunculi, et captivam diixerant de terra Israel puellam parvulam, quae erat in obsequio uxoris Naaman, quse ait ad dominam suam: Utinam fuisset dominus meus ad prophetam, qui est in Samaria: profecto curasset eum a lepra, quam habet. Ingressus est itaque Naaman ad dominum suum, et nuntiavit ei, dicens: Sic et sic lociita est puella de terra Israel. Dixitque ei rex Syriae: Vade, et mittam litteras ad regem Israel. Qui cum profectus esset, et tulisset secum decem talenta argenti, et sex milia

616

I

aureos, et decem mutatoria vestimentorum, detulit litteras ad regem Israel in haec verba: Cum acceperis epistolam hanc, scito quod miserim ad te Naaman servum meum, ut cures eum a lepra sua. Cumque legisset rex Israel litteras, scidit vestimenta sua, et ait: Numquid Deus ego sum, ut occidere possim et vivificare, quia iste misit ad me, ut curem hominem a lepra sua? animadvertite, et videte quod occasiones quaerat adversum me. Quod cum audisset Eliseus vir Dei, scidisse videlicet regem Israel vestimenta sua, misit ad eum, dicens: Quare scidisti vestimenta tua? veniat ad me, et sciat esse prophetam in Israel. Venit ergo Naaman cum equis et ciirribus, et stetit ad ostium domus Elisei: misitque ad eum Eliseus niintium, dicens: Vade, et lavare septies in Iordane, et recipiet sanitatem caro tua, atque mundaberis. Iratus Naaman recedebat dicens: Putabam quod egrederetur ad me, et stans invocaret nomen Domini Dei sui, et tangeret manu sua locum leprae, et curaret me. Numquid non meliores sunt Abana et Pharphar, fluvii Damasci, omnibus aquis Israel, ut laver in eis, et munder? Cum ergo vertisset se, et abiret indignans, accesserunt ad eum servi sui, et lociiti sunt ei: Pater, et si rem grandem dixisset tibi propheta, certe facere debiieras: quanto magis quia nunc dixit tibi: Lavare, et mundaberis? Descendit, et lavit in Iordane septies, iuxta sermonem viri Dei, et restitiita est caro eius, sicut caro piieri parvuli, et mundatus est. Reversiisque ad virum Dei cum universo comitatu suo, venit, et stetit coram eo, et ait: Vere scio, quod non sit alius Deus in universa terra, nisi tantum in Israel.

94

Feria II post dominicam III in Quadragesima

617 Graduale Ps. 55, 9 et 2 Deus, vitam meam annuntiavi tibi: posuisti lacrimas meas in conspectu tuo. V. Miserere mei, Domine, quoniam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me.

618 Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam noPraefatio de Quadragesima. minis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. Ant. ad Communionem

supercilium montis, super quern civitas illorum erat aedificata, ut praecipitarent eum. Ipse autem transiens per medium illorum, ibat. Ant. ad OfFertorium Ps. 54, 2-3 620 Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam: intende in me, et exaudi me. Secreta unus, quod tibi, Domine, nostrae 621 servitutis ofFerimus, tu salutare nobis perfice sacramentum. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

M

619 L"Y^j Sequentia sancti Evangelii secun-

I

T ! j dum Lucam. Luc. 4, 23-30 n illotempore: Dixitlesus pharisaeis: Utique dicetis mihi hanc similitudinem: Medice, cura teipsum: quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hie in patria tua. Ait autem: Amen dico vobis, quia nemo propheta acceptus est in patria sua. In veritate dico vobis, multae viduae erant in diebus Eliae in Israel, quando clausum est caelum annis tribus, et mensibus sex, cum facta esset fames magna in omni terra: et ad nullam illarum missus est Elias, nisi in Sarephta Sidoniae ad mulierem viduam. Et multi leprosi erant in Israel sub Eliseo propheta: et nemo eorum mundatus est, nisi Naaman Syrus. Et repleti sunt omnes in synagoga ira, haec audientes. Et surrexerunt, et eiecerunt ilium extra civitatem: et duxerunt ilium usque ad

P

S

Ps. 13, 7 622 Quis dabit ex Sion salutare Israel? cum averterit Dominus captivitatem plebis suae, exsultabit Iacob, et laetabitur Israel. Postcommunio raesta, qusesumus, omnipotens et 625 misericors Deus: ut, quod ore contingimus, pura mente capiamus. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio ubveniat nobis, Domine, misericor- 624 dia tua: ut ab imminentibus peccatorum nostrorum periculis, te mereamur protegente eripi, te liberante salvari. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

Feria HI post dominicam III in Quadragesima

95

Feria tertia
III classis 625 Statio ad S. Pudentianam Ant. ad Introitum Ps. 16, 6 et 8 go clamavi, quoniam exaudisti me, Deus: inclina aurem tuam, et 1 exaudi verba mea: custodi me, Domine, ut pupillam oculi: sub umbra alarum tuarum protege me. Ps. ibid., i Exaudi, Domine, iustitiam meam: intende deprecationem meam. V. Gloria Patri.

que oleum. Venit autem ilia, et indicavit homini Dei. Et ille: Vade, inquit, vende oleum, et redde creditori tuo: tu autem et filii tui vivite de reliquo. Graduale Ps. 18, 13-14 Ab occultis meis munda me, Domine, et ab alienis parce servo tuo. V. Si mei non fuerint dominati, tune immaculatus ero: et emundabor a delicto maximo.
628

E

626

Oratio ^ nos > omnipotens et misericors Deus: et continentiae salutaris propitius nobis dona concede. Per Dominum nostrum.
xauc

I

627

I

Lectio libri Regum. 4 Reg. 4, i- 7 n diebus illis: Mulier quaedam clamabat ad Eliseum prophetam, dicens: Servus tuus vir meus mortuus est, et tu nosti, quia servus tuus fuit timens D6minum: et ecce creditor venit, ut tollat duosfiliosmeos ad serviendum sibi. Cui dixit Eliseus: Quid vis ut faciam tibi? Die mihi, quid habes in domo tua? At ilia respondit: Non habeo ancilla tua quidquam in domo mea, nisi parum olei, quo ungar. Cui ait: Vade, pete miituo ab omnibus vicinis tuis vasa vacua non pauca. Et ingredere, et claude ostium tuum, cum intrinsecus fueris tu et filii tui: et mitte inde in omnia vasa haec: et cum plena fuerint, tolles. Ivit itaque mulier, et clausit ostium super se et super filios suos: illi offerebant vasa, et ilia infundebat. Cumque plena fuissent vasa, dixit ad filium suum: Affer mihi adhuc vas. Et ille respondit: Non habeo. Stetit-

Sequentia sancti Evangelii secun- 629 dum Matthaeum. Mt. 18,15-22 n illo tempore: Dixit Iesus discipulis suis: Si peccaverit in te frater tuus, vade, et corripe eum inter te et ipsum solum. Si te audierit, lucratus eris fratrem tuum. Si autem te non audierit, adhibe tecum adhuc unum vel duos, ut in ore duorum vel trium testium stet omne verbum. Quod si non audierit eos: die ecclesiae. Si autem ecclesiam non audierit: sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Amen dico vobis, quaecumque alligaveritis super terram, erunt ligata et in caelo: et quaecumque solveritis super terram, erunt soluta et in caelo. Iterum dico vobis, quia si duo ex vobis cons6nserint super terram, de omni re quamcumque petierint, fiet illis a Patre meo, qui in caelis est. Ubi enim sunt duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum. Tune accedens Petrus ad eum, dixit: Domine, quoties peccabit in me frater meus, et dimittam ei? usque septies? Dicit illi Iesus: Non dico tibi usque septies, sed usque septuagies septies. Ant. ad Offertorium Ps. 117, 16 et 17 630 Dextera Domini fecit virtiitem, dextera Domini exaltavit me: non moriar, sed vivam, et narrabo opera Domini.

96

Feria IV post dominicam III in Quadragesima Secreta nem tuam facilius impetremus. Per Dominum nostrum. Lectio libri Exodi. 637 Exodi 20, 12-24 aec dicit Dominus Deus: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longsevus super terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi. Non occides. Non moechaberis. Non furtum facies. Non loqueris contra proximum tuum falsum testimonium. Non concupisces domum proximi tui: nee desiderabis uxorem eius, non servum, non ancillam, non bovem, non asinum, nee omnia, quae illius sunt. Cunctus autem populus videbat voces, et lampades, et sonitum biiccinae, montemque fumantem: et perterriti, ac pavore conciissi, steterunt procul, dicentes Moy si: Loquere tu nobis, et audiemus: non loquatur nobis Dominus, ne forte moriamur. Et ait Moyses ad populum: Nolite timere: ut enim probaret vos, venit Deus, et ut terror illius esset in vobis, et non peccaretis. Stetitque populus de longe. Moyses autem accessit ad caliginem, in qua erat Deus. Dixit praeterea Dominus ad Moysen: Haec dices filiis Israel: Vos vidistis, quod de caelo lociitus sim vobis. Non facietis deos argenteos, nee deos aureos facietis vobis. Altare de terra facietis mihi, et offeretis super eo holocausta et pacifica vestra, oves vestras, et boves in omni loco, in quo memoria fuerit nominis mei.

631 T ) e r haec veniat, quaesumus, Domine,

JL sacramenta nostrae redemptionis effectus: qui nos et ab humanis retrahat semper excessibus, et ad salutaria dona perducat. Per Dominum. Praefatio de Quadragesima.
632 Ant. ad Communionem Ps. 14, 1-2

H

Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo ? aut quis requiescet in monte sancto tuo ? Qui ingreditur sine macula, et operatur iustitiam.
633

S

Postcommunio acris, Domine, mysteriis expiati: et veniam, quaesumus, consequamur, et gratiam. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio

634 t I ^ua nos, Domine, protectione defen-

_L. de: et ab omni semper iniquitate custodi. Per Dominum.

Feria quarta
III classis Statio ad S. Xystum
635 Ant. ad Introitum Ps. 30, 7-8

E

Graduale Ps. 6, 3-4 638 Oratio Miserere mei, Domine, quoniam in636 TTJraesta nobis, quaesumus, Domine: ut firmus sum: sana me, Domine. V. ConJL salutaribus ieiuniis eruditi, a noxiis turbata sunt omnia ossa mea: et anima quoque vitiis abstinentes, propitiatio- mea turbata est valde.

go autem in Domino sperabo: exsultabo, et laetabor in tua miseri1 cordia: quia respexisti humilitatem meam. Ps. ibid., 2 In te, Domine, speravi, non confundar in jeternum: in iustitia tua libera me, et eripe me. V. Gloria Patri.

Feria IV post dominicam III in Quadragesima

97

639 Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque seciindum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. 640 L ^f jSequentia sancti Evangelii secun*JL* dum Matthseum. Mt. 15, 1-20 T n illo tempore: Accesserunt ad Iesum JL ab Ierosolymis scribae et pharisaH, dicentes: Quare discipuli tui transgrediuntur traditionem seniorum? Non enim lavant manus suas, cum panem manducant. Ipse autem respondens, ait illis: Quare et vos transgredimini mandatum Dei propter traditionem vestram ? Nam Deus dixit: Honora patrem, et matrem. Et: Qui maledixerit patri vel matri, morte moriatur. Vos autem dicitis: Quicumque dixerit patri vel matri: munus quodcumque est ex me, tibi proderit: et non honorificabit patrem suum aut matrem suam: et irritum fecistis mandatum Dei propter traditionem vestram. Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus hie labiis me honorat: cor autem eorum longe est a me. Sine causa autem colunt me, docentes doctrinas et mandata hominum. Et convocatis ad se turbis, dixit eis: Audite, et intellegite. Non quod intrat in os, coinquinat hominem: sed quod procedit ex ore, hoc coinquinat hominem. Tune accedentes discipuli eius, dixerunt

ei: Scis quia pharisaei, audito verbo hoc, scandalizati sunt? At ille respondens, ait: Omnis plantatio, quam non plantavit Pater meus caelestis, eradicabitur. Sinite illos: caeci sunt et duces caecorum. Caecus autem si caeco ducatum praestet, ambo in foveam cadunt. Respondens autem Petrus, dixit ei: Edissere nobis parabolam istam. At ille dixit: Adhuc et vos sineintellectu estis ? Non intellegitis, quia omne quod in os intrat, in ventrem vadit, et in secessum emittitur? Quse autem procedunt de ore, de corde exeunt, et ea coinquinant hominem: de corde enim exeunt cogitationes malae, homicidia, adulteria, fornicationes, furta, falsa testimonia, blasphemiae. Haec sunt, quae coinquinant hominem. Non lotis autem manibus manducare, non coinquinat hominem. Ant. ad Offertorium Ps. 108, 21 641 Domine, fac mecum misericordiam tuam, propter nomen tuum: quia suavis est misericordia tua.

S

Secreta uscipe, qusesumus, Domine, preces 6 4 2 populi tui cum oblationibus hostiarum: et, tua mysteria celebrantes, ab omnibus nos defende periculis. Per D6minum nostrum.
Praefatio de Quadragesima.

Ant. ad Communionem Ps. 15, n 643 Notas mihi fecisti vias vitae: adimplebis me laetitia cum vultu tuo, Domine. Postcommunio Oanctificet nos, Domine, qua pasti su- 644 O mus, mensa caelestis: et, a cunctis erroribus expiatos, supernis promissionibus reddat acceptos. Per Dominum.

98

Feria V post dominicam HI in Quadragesima si bene direxeritis vias vestras et studia vestra: si feceritis iudicium inter virum et proximum eius, advenae et pupillo et viduae non feceritis calumniam, nee sanguinem innocentem effuderitis in loco hoc, et post deos alienos non ambulaveritis in malum vobismetipsis: habitabo vobiscum in loco isto, in terra, quam dedi patribus vestris a sseculo et usque in sseculum: ait Dominus omnipotens. Graduale Ps. 144, 15-16 Oculi omnium in te sperant, Domine: ^49 et tu das illis escam in tempore opportuno. V. Aperis tu manum tuam: et imples omne animal benedictione. Sequentia sancti Evangelii secun- 650 dum Lucam. Luc. 4, 38-44 T n illo tempore: Surgens Iesus de syna-L goga, introivit in domum Simon is. Socrus autem Simonis tenebatur magnis febribus: et rogaverunt ilium pro ea. Et stans super illam, imperavit febri: et dimisit illam. Et continuo surgens, ministrabat illis. Cum autem sol occidisset, omnes qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille singulis manus imponens, curabat eos. Exibant autem dasmonia a multis, clamantia et dicentia: Quia tu es Films Dei: et increpans non sinebat ea loqui, quia sciebant ipsum esse Christum. Facta autem die egressus ibat in desertum locum, et turbae requirebant eum, et venerunt usque ad ipsum: et detinebant ilium ne discederet ab eis. Quibus ille ait: Quia et aliis civitatibus oportet me evangelizare regnum Dei: quia ideo missus sum. Et erat prsedicans in synagogis Galilseae.

Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 645 /^Xoncede, qusesumus, omnipotens V-x Deus: ut, qui protectionis tuae gratiam quaerimus, liberati a malis omnibus, secura tibi mente serviamus. Per Dominum.

Feria quinta
III classis Statio ad Ss. Cos mam et Damianum Antiphona ad Introitum 646 alus populi ego sum, dicit Dominus: de quacumque tribulatione clamaverint ad me, exaudiam eos: et ero illorum Dominus in perp£tuum. Ps. 77, i Attendite, popule meus, legem meam: inclinate aurem vestram in verba oris mei. V. Gloria Patri. Oratio 647 agnificet te, Domine, sanctorum tuorum Cosmae et Damiani beata solemnitas: qua et illis gloriam sempiternam, et opem nobis ineffabili providentia contulisti. Per Dominum.

S

M

648

I

Lectio Ieremiae Prophetae. Ier. 7, 1-7 n diebus illis: Factum est verbum Domini ad me, dicens: Sta in porta domus Domini: et praedica ibi verbum istud, et die: Audite verbum Domini, omnis Iuda, qui ingredimini per portas has, ut adoretis Dominum. Haec dicit Dominus exercituum, Deus Israel: Bonas facite vias vestras et studia vestra: et habitabo vobiscum in loco isto. Nolite confidere in verbis mendacii, dicentes: Templum Domini, templum Domini, templum Domini est. Quoniam

Feria VI post dominicam III in Quadragesima 651

99

Ant. ad Offertorium Ps. 137, 7 Oratio Si ambulavero in medio tribulationis, eiunia nostra, quaesumus, Domine, 6 5 7 vivificabis me, Domine: et super iram benigno favore prosequere: ut, sicut inimicorum meorum extendes manum ab alimentis abstinemus in corpore; ita tuam, et salvum me faciet dextera tua. a vitiis ieiunemus in mente. Per Dominum nostrum. Secreta 652 J n tuorum, Domine, pretiosa morte JL iustorum sacrificium illud offerimus, Lectio libri Numeri. de quo martyrium sumpsit omne prin658 Num. 20, 1, 3 et 6-13 cipium. Per Dominum. n diebus illis: Convenerunt filii Israel Praefatio de Quadragesima. adversum Moysen et Aaron: et versi in seditionem, dixerunt: Date nobis 653 Ant. ad Communionem Ps. 118, 4-5 aquam, ut bibamus. Ingressusque MoyTu mandasti mandata tua custodiri ses et Aaron, dimissa multitudine, tanimis: utinam dirigantur viae meae ad bernaculum fdederis, corruerunt proni custodiendas iustificationes tuas. in terram, clamaveriintque ad DomiPostcommunio num, atque dixerunt: Domine Deus, 654 ^Jit nobis, Domine, sacramenti tui cer- audi clamorem huius populi, et aperi eis O ta salvatio: quae cum beatorum Mar- thesaurum tuum, fontem aquae vivae, ut tyrum tuorum Cosmae et Damiani me- satiati, cesset murmuratio eorum. Et apparuit gloria Domini super eos.Locuritis imploratur. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate tiisque est Dominus ad Moysen, dicens: Tolle virgam, et congrega populum, tu capita vestra Deo. et Aaron frater tuus, et loquimini ad peOratio tram coram eis, et ilia dabit aquas. Cum655 ^Jubiectum tibi populum, quaesumus, que eduxeris aquam de petra, bibet Wv Domine, propitiatio caelestis ampliomnis multitudo et iumenta eius. Tulit ficet: et tuis semper faciat servire manigitur Moyses virgam, quae erat in condatis. Per Dominum. spectu Domini, sicut praeceperat ei, congregata multitudine ante petram, dixitFeria sexta que eis: Audite, rebelles et increduli: III classis Num de petra hac vobis aquam poteri656 Statio ad S. L a u r e n t i u m in Lucina mus eicere? Cumque elevasset Moyses Ant. ad Introitum Ps. 85, 17 manum, perciitiens virga bis silicem, ac mecum, Domine, signum in bo- egressae sunt aquae largissimae, ita ut num: ut videant, qui me oderunt, populus biberet, et iumenta. Dixitque et confundantur: quoniam tu, Dominus ad Moysen et Aaron: Quia non Domine, adiuvisti me, et consolatus es credidistis mihi, ut sanctificaretis me me. Ps. ibid., 1 Inclina, Domine, au- coram filiis Israel, non introducetis hos rem tuam, et exaudi me: quoniam inops populos in terram, quam dabo eis. Haec est aqua contradictionis, ubi iurgati sunt et pauper sum ego. V. Gloria Patri.

I

I

F

100

Feria VI post dominicam III in Quadragesima

filii Israel contra Dominum, et sanctifi- quo haurias habes, et puteus altus est: catus est in eis. unde ergo habes aquam vivam? NumGraduale Ps. 27, 7 et 1 quid tu maior es patre nostro Iacob, qui 659 In Deo speravit cor meum, et adiu- dedit nobis puteum, et ipse ex eo bibit, tus sum: et refloruit caro mea, et ex vo- et filii eius, et pecora eius? Respondit luntate mea confitebor illi. V. Ad te, Do- Iesus, et dixit ei: Omnis, qui bibit ex mine, clamavi: Deus meus, ne sileas, ne aqua hac, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua, quam ego dabo ei, non sitiet discedas a me. in aeternum: sed aqua, quam ego dabo Tractus Ps. 102, 10 ei,fietin eo fons aquae salientis in vitam 660 Domine, non secnndum peccata no- aeternam. Dicit ad eum mulier: Domine, stra, quae fecimus nos: neque secun- da mihi hanc aquam, ut non sitiam, nedum iniquitates nostras retribuas nobis. que veniam hue haurire. Dicit ei Iesus: V. Ps. 78,8-9 Domine, ne memineris ini- Vade, voca virum tuum, et veni hue. Requitatum nostrarum antiquarum: cito spondit mulier, et dixit: Non habeo vianticipent nos misericordiae tuae, quia rum. Dicit ei Iesus: Bene dixisti, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genu- non habeo virum: quinque enim viros flectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris habuisti, et nunc, quern habes, non est noster: et propter gloriam nominis tui, tuus vir: hoc vere dixisti. Dicit ei mulier: Domine, libera nos: et propitius esto Domine, video, quia propheta es tu. Papeccatis nostris, propter nomen tuum. tres nostri in monte hoc adoraverunt, et vos dicitis, quia Ierosolymis est lo661 ^yjSequentia sancti Evangelii secun- cus, ubi adorare oportet. Dicit ei Iesus: ' 1 ' dum Ioannem. Io. 4, 5-42 Mulier, crede mihi, quia venit hora, n illo tempore: Venit Iesus in civita- quando neque in monte hoc, neque in tem Samariae, quae dicitur Sichar: Ierosolymis adorabitis Patrem. Vos iuxta praedium, quod dedit Iacob Io- adoratis quod nescitis: nos adoramus sephfiliosuo. Erat autem ibi fons Iacob. quod scimus, quia salus ex Iudaeis Iesus ergo fatigatus ex itinere, sedebat est. Sed venit hora, et nunc est, quansic supra fontem. Hora erat quasi sexta. do veri adoratores adorabunt Patrem Venit mulier de Samaria haurire aquam. in spiritu et veritate. Nam et Pater Dicit ei Iesus: Da mihi bibere. (Disci- tales quaerit, qui adorent eum. Spiritus puli enim eius abierant in civitatem, ut est Deus: et eos, qui adorant eum, cibos emerent). Dicit ergo ei mulier ilia in spiritu et veritate oportet adorare. Samaritana: Quomodo tu, Iudaeus cum Dicit ei mulier: Scio, quia Messias vesis, bibere a me poscis, quae sum mulier nit (qui dicitur Christus). Cum ergo Samaritana? non enimcoutuntur Iudaei venerit ille, nobis annuntiabit omnia. Samaritan is. Respondit Iesus, et dixit Dicit ei Iesus: Ego sum, qui loquor ei: Si scires donum Dei, et quis est, qui tecum. Et continuo venerunt discipuli dicit tibi: Da mihi bibere: tu forsitan eius: et mirabantur, quia cum muliere petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vi- loquebatur. Nemo tamen dixit: Quid vam. Dicit ei mulier: Domine, neque in quaeris, aut quid loqueris cum ea ? Re-

I

Sabbato post dominicam III in Quadragesima

101

liquit ergo hydriam suam mulier, et abiit in civitatem, et dicit illis hominibus: Venite, et videte hominem, qui dixit mihi omnia quaecumque fed: numquid ipse est Christus? Exierunt ergo de civitate, et veniebant ad eum. Interea rogabant eum discipuli, dicentes: Rabbi, manduca. Ille autem dicit eis: Ego cibum habeo manducare, quem vos nescitis. Dicebant ergo discipuli ad invicem: Numquid aliquis attulit ei manducare? Dicit eis Iesus: Meus cibus est, ut faciam voluntatem eius, qui misit me, ut perficiam opus eius. Nonne vos dicitis, quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? Ecce dico vobis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt iam ad messem. Et qui metit, mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam: ut, et qui seminat, simul gaudeat, et qui metit. In hoc enim est verbumverum: quia aliusestqui seminat, et alius est qui metit. Ego misi vos metere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis. Ex civitate autem ilia multi crediderunt in eum Samaritanorum, propter verbum mulieris testimonium perhibentis: Quia dixit mihi omnia quaecumque feci. Cum venissent ergo ad ilium Samaritani, rogaverunt eum, ut ibi maneret. Et mansit ibi duos dies. Et multo plures crediderunt in eum propter sermonem eius. Et mulieri dicebant: Quia iam non propter tuam loquelam credimus: ipsi enim audivimus, et scimus, quia hie est vere Salvator mundi. 6 6 2 Ant. ad Offertorium Ps. 5, 3-4 Intende voci orationis meae, Rex meus, et Deus meus: quoniam ad te orabo, Domine.

R

Secreta espice, quaesumus, Domine, propi- 663 tius ad munera, qua? sacramus: ut tibi grata sint, et nobis salutaria semper exsistant. Per Dominum.
Praefatio de Quadragesima.

H

F

Antiphona ad Communionem 664 Ioann. 4, 13 et 14 Qui biberit aquam, quam ego dabo ei, dicit Dominus, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam. Postcommunio uius nos, Domine, perceptio sacra- 665 menti mundet a crimine: et ad caelestia regna perducat. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio aesta, quaesumus, omnipotens Deus: 666 ut, qui in tua protectione confidimus, cuncta nobis adversantia, te adiuvante, vincamus. Per Dominum.

Sabbato
III classis
Statio ad S. Susannam

Ant. ad Introitum Ps. 5, 2-3 ^7 erba mea auribus percipe, Domine, intellege clamorem meum: intende voci orationis meae, Rex meus, et Deus meus. Ps. ibid., 4 Quoniam ad te orabo, Domine: mane exaudies vocem meam. V. Gloria Patri. Oratio TJraesta, quaesumus, omnipotens Deus: 668 JL ut, qui se, afHigendo carnem, ab alimentis abstinent; sectando iustitiam, a culpa ieiunent. Per Dominum.

V

102

Sabbato post dominicam III in Quadragesima

Lectio Danielis Prophetae. Dan. 13, 1-9, 15-17, 19-30 et 33-62 669 J n diebus illis: Erat vir habitans in JL Babylone, et nomen eius Ioakim: et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helciae, pulchram nimis, et timentem Deum: parentes enim illius, cum essent iusti, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi. Erat autem Ioakim dives valde, et erat ei pomarium vicinum domui suae: et ad ipsum confluebant Iudaei, eo quod esset honorabilior omnium. Et constituti sunt de populo duo senes iudices in illo anno: de quibus locutus est Dominus: Quia egressa est iniquitas de Babylone a senioribus iudicibus, qui videbantur regere populum. Isti frequentabant domum Ioakim, et veniebant ad eos omnes, qui habebant iudicia. Cum autem populus revertisset per meridiem, ingrediebatur Susanna, et deambulabat in pomario viri sui. Et videbant earn senes cotidie ingredientem, et deambulantem: et exarserunt in concupiscentiam eius: et everterunt sensum suum, et declinaverunt oculos suos, ut non viderent caslum, neque recordarentur iudiciorum iustorum. Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus solis puellis, voluitque lavari in pomario: aestus quippe erat, et non erat ibi quisquam, praeter duos senes absconditos et contemplantes earn. Dixit ergo puellis: Afferte mihi oleum et smigmata, et ostia pomarii claudite, ut laver. Cum autem egressae essent puellae, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad earn, et dixerunt: Ecce ostia pomarii clausa sunt, et nemo nos videt, et nos in concupiscentia tui

sumus: quam ob rem assentire nobis, et commiscere nobiscum. Quod si nolueris, dicemus contra te testimonium, quod fiierit tecum iiivenis, et ob hanc causam emiseris puellas a te. Ingemuit Susanna, et ait: Angustiae sunt mihi undique: si enim hoc egero, mors mihi est: si autem non egero, non effugiam manus vestras. Sed jnelius est mihi absque opere incidere in manus vestras, quam peccare in conspectu Domini. Et exclamavit voce magna Susanna: exclamaverunt autem et senes ad versus earn. Et cucurrit unus ad ostia pomarii, et aperuit. Cum ergo audissent clamorem famuli domus in pomario, irruerunt per posticum, ut viderent quidnam esset. Postquam autem senes locuti sunt, erubuerunt servi vehementer: quia numquam dictus fuerat sermo huiuscemodi de Susanna. Et facta est dies crastina. Cumque venisset populus ad Ioakim virum eius, venerunt et duo seniores pleni iniqua cogitatione adversus Susannam, ut interficerent earn. Et dixerunt coram populo: Mittite ad Susannam filiam Helciae, uxorem Ioakim. Et statim miserunt. Et venit cum parentibus, et filiis, et universis cognatis suis. Flebant igitur sui, et omnes qui noverant earn. Consurgentes autem duo seniores in medio populi, posuerunt manus suas super caput eius. Quaeflenssuspexit ad caelum: erat enim cor eius fiduciam habens in Domino. Et dixerunt seniores: Cum deambularemus in pomario soli, ingressa est haec cum duabus puellis: et clausit ostia pomarii, et dimisit a se puellas. Venitque ad earn adulescens, qui erat absconditus, et concubuit cum ea. Porro nos, cum essemus in angulo pomarii, videntes iniquita-

Sabbato post dominicam III in Quadragesima

103

tern, cucurrimus ad eos, et vidimus eos pariter commisceri. Et ilium quidem non quivimus comprehendere, quia fortior nobis erat, et apertis ostiis exsilivit: hanc autem, cum apprehendissemus, interrogavimus, quisnam esset adulescens, et noluit indicare nobis: huius rei testes sumus. Credidit eis multitiido quasi senibus et iudicibus populi, et condemnaverunt earn ad mortem. Exclamavit autem voce magna Susanna, et dixit: Deus aeterne, qui absconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant, tu scis quoniam falsum testimonium tulerunt contra me: et ecce morior, cum nihil horum fecerim, quae isti malitiose composuerunt adversum me. Exaudivit autem Dominus vocem eius. Cumque duceretur ad mortem, suscitavit Dominus spiritum sanctum piieri iunioris, cuius nomen Daniel. Et exclamavit voce magna: Mundus ego sum a sanguine huius. Et conversus omnis populus ad eum, dixit: Quis est iste sermo, quern tu locutus es? Qui cum staret in medio eorum, ait: Sic fatui, filii Israel, non iudicantes, neque quod verum est cognoscentes, condemnastis filiam Israel? Revertimini ad iudicium, quia falsum testimonium lociiti sunt adversus earn. Reversus est ergo populus cum festinatione. Et dixit ad eos Daniel: Separate illos ab invicem procul, et diiudicabo eos. Cum ergo divisi essent alter ab altero, vocavit unum de eis, et dixit ad eum: Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata tua, quae operabaris prius: iudicans iudicia iniiista, innocentes opprimens, et dimittens noxios, dicente Domino: Innocentem et iustum non interficies. Nunc ergo si vidisti earn,

die sub qua arbore videris eos colloquentes sibi. Qui ait: Sub schino. Dixit autem Daniel: Recte mentitus es in caput tuum. Ecce enim Angelus Dei, accepta sententia ab eo, scindet te medium. Et, amoto eo, iussit venire alium, et dixit ei: Semen Chanaan, et non Iuda, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum: sic faciebatis filiabus Israel, et illae timentes loquebantur vobis: sed iBlia Iuda non sustinuit iniquitatem vestram. Nunc ergo die mihi, sub qua arbore comprehenderis eos loquentes sibi. Qui ait: Sub prino. Dixit autem ei Daniel: Recte mentitus es et tu in caput tuum: manet enim Angelus Domini, gladium habens, ut secet te medium, et interficiat vos. Exclamavit itaque omnis coetus voce magna, et benedixerunt Deum, qui salvat sperantes in se. Et consurrexerunt adversus duos seniores (convicerat enim eos Daniel ex ore suo falsum dixisse testimonium), feceriintque eis sicut male egerant adversus proximum: et interfecerunt eos, et salvatus est sanguis innoxius in die ilia. Graduale Ps. 22, 4 Si ambulem in medio umbrae mortis, 670 non timebo mala: quoniam tu mecum es, Domine. V. Virga tua, et baculus tuus, ipsa me consolata sunt. sancti Evangelii secun-671 dum Ioannem. Io. 8, 1-11 Tn illo tempore: Perrexit Iesus in monJL temOliveti: et diliiculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Addiicunt autem scribae et pharisaH mulierem in adulterio deprehensam: et statuerunt

104

Dominica IV in Quadragesima

earn in medio, et dixerunt ei: Magister, haec mulier modo deprehensa est in adulterio. In lege autem Moyses mandavit nobis huiusmodi lapidare. Tu ergo quid dicis ? Hoc autem dicebant tentantes eum, ut possent accusare eum. Iesus autem inclinans se deorsum, digito scribebat in terra. Cum ergo perseverarent interrogates eum, erexit se, et dixit eis: Qui sine peccato est vestrum, primus in illam lapidem mittat. Et iterum se inclinans, scribebat in terra. Audientes autem unus post unum exibant, incipientes a senioribus: et remansit solus Iesus, et mulier in medio stans. Erigens autem se Iesus, dixit ei: Mulier, ubi sunt qui te accusabant ? nemo te condemnavit? Quae dixit: Nemo, Domine. Dixit autem Iesus: Nee ego te condemnabo: vade, et iam amplius noli peccare. 672 Ant. ad Offertorium Ps. 118, 133 Gressus meos dirige secundum eloquium tuum: ut non dominetur mei omnis iniustitia, Domine.

Secret* /^"^loncede, qusesumus, omnipotens 673 V-^ Deus: ut huius sacrificii munus oblatum, fragilitatem nostram ab omni malo purget semper et muniat. Per Dominum nostrum.
Praefatio de Quadragesima. Ant. ad Communionem Io. 8,10 et 11 674

Nemo te condemnavit, mulier? Nemo, Domine. Nee ego te condemnabo: iam amplius noli peccare. Postcommunio |*\uaesumus, omnipotens Deus: ut in- 675 r^£, ter eius membra numeremur, cuius corpori communicamus, et sanguini: Qui tecum vivit et regnat in unitate. Super populum: Or emus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio TJraetende, Domine,fidelibustuis dex- 676 JL teram cselestis auxilii: ut te toto corde perquirant; et, quae digne postulant, consequi mereantur. Per Dominum.

DOMINICA IV IN QUADRAGESIMA
I classis
Statio ad S. Crucem in Ierusalem

Ant. ad Introitum Isai. 66, 10 et 11 677 ^ ^ setare, Ierusalem: et conventum facite, omnes qui diligitis earn: gaudete cum laetitia, qui in tri'stitia fuistis: ut exsultetis, et satiemini ab uberibus consolationis vestrae. Ps. 121, 1 Laetatus sum in his, quae dicta sunt mihi: in domum Domini ibimus. V. Gloria Patri.

Li

Oratio quaesumus, omnipotens 678 Deus: ut, qui ex merito nostrae actionis affligimur, tuae gratiae consolatione respiremus. Per Dominum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli 679 ad Galatas. Gal. 4, 22-31 atres: Scriptum est: Quoniam Abraham duosfilioshabuit: unum de ancilla, et unum de libera. Sed qui de

F

Dominica IV in Quadragesima ancilla, secundum carnem natus est: qui autem de libera, per repromissionem: quae sunt per allegoriam dicta. Haec enim sunt duo testamenta. Unum quidem in monte Sina, in servitutem generans: quae est Agar: Sina enim mons est in Arabia, qui coniunctus est ei, quae nunc est Ierusalem, et servit cum filiis suis. Ilia autem, quae sursum est Ierusalem, libera est, quae est mater nostra. Scriptum est enim: Laetare, sterilis, quae non paris: erumpe, et clama, quae non parturis: quia multi filii desertae, magis quam eius, quae habet virum. Nos autem, fratres, secundum Isaac promissionis filii sumus. Sed quomodo tune is, qui secundum carnem natus fuerat, persequebatur eum, qui secundum spiritum: ita et nunc. Sed quid dicit Scriptura? Eice ancillam et filium eius: non enim heres erit filius ancillae cum filio liberae. Itaque, fratres, non sumus ancillae filii, sed liberae: qua libertate Christus nos liberavit. 680 Graduate Ps. 121, 1 et 7 Laetatus sum in his, quae dicta sunt mihi: in domum Domini ibimus. V. Fiat pax in virtiite tua: et abundantia in tiirribus tuis. 681 Tractus Ps. 124, 1-2 Qui confidunt in Domino, sicut mons Sion: non commovebitur in aeternum, qui habitat in Ierusalem. V. Montes in circuitu eius: et Dominus in circiiitu populi sui, ex hoc nunc et usque in saeculum. 6 8 2 ^TjSequentia sancti Evangelii seciinr l 1 dum Ioannem. Io. 6,1-15 T n illo tempore: Abiit Iesus trans mare A. Galilseae, quod est Tiberiadis: et sequebatur eum multitudo magna, quia

105

videbant signa, quae faciebat super his, qui infirmabantur. Subiit ergo in montem Iesus: et ibi sedebat cum discipulis suis. Erat autem proximum Pascha, dies festus Iudaeorum. Cum sublevasset ergo oculos Iesus, et vidisset quia multitudo maxima venit ad eum, dixit ad Philippum: Unde ememus panes, ut mandiicent hi? Hoc autem dicebat tentans eum: ipse enim sciebat quid esset facturus. Respondit ei Philippus: Ducentorum denariorum panes non sufficiunt eis, ut unusquisque modicum quid accipiat. Dicit ei unus ex discipulis eius, Andreas, frater Simonis Petri: Est puer unus hie, qui habet quinque panes hordeaceos, et duos pisces: sed haec quid sunt inter tantos? Dixit ergo Iesus: Facite homines discumbere. Erat autem faenum multum in loco. Discubuerunt ergo viri, numero quasi quinque milia. Accepit ergo Iesus panes, et cum gratias egisset, distribuit discumbentibus: similiter et ex piscibus quantum volebant. Ut autem impleti sunt, dixit discipulis suis: Colligite quae superaverunt fragmenta, ne pereant. Collegerunt ergo, et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum ex quinque panibus hordeaceis, quae superfuerunt his, qui manducaverant. Illi ergo homines cum vidissent, quod Iesus fecerat signum, dicebant : Quia hie est vere Propheta, qui venturus est in mundum. Iesus ergo cum cognovisset, quia venturi essent ut raperent eum, et facerent eum regem, fugit iterum in montem ipse solus. Credo. Ant. ad Offertorium Ps. 134, 3 et 6 68) Laudate Dominum, quia benignus est: psallite nomini eius, quoniam suavis est: omnia quaeciimque voluit, fecit in caelo et in terra.

106

Feria II post dominicam IV in Quadragesima

684

S

Secreta acrifices praesentibus, Domine, quaesumus, intende placatus: ut et devotioni nostrae proficiant, et saluti. Per Dominum nostrum.
Praefatio de Quadragesima.

685 A n t . ad C o m m u n i o n e m P s . 121, 3-4 Ienisalem, quae aedificatur u t civitas, cuius participatio eius in idipsum: illuc enim ascenderunt tribus, tribus Domini, ad confitendum nomini tuo, Domine. Postcommunio 686 T ^ a n o ^^ s ' quaesumus, misericors JLJ Deus: ut sancta tua, quibus incessanter explemur, sinceris tractemus obsequiis, et fideli semper mente sumamus. Per Dominum.

Feria secunda
III classis
Statio ad Ss. Quatuor Coronatos 687

Ps. 53, 3-4 eus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtiite tua libera me: Deus, exaudi orationem meam: auribus percipe verba oris mei. Ps. ibid., 5 Quoniam alieni insurrexerunt in me: et fortes quaesierunt animam meam. V. Gloria Patri. Oratio 688 "TTJraesta, qusesumus, omnipotens Deus: JL ut, observationes sacras annua devotione recolentes, et corpore tibi placeamus, et mente. Per Dominum.

Ant. ad /\nt. aa Introitum

D

689

Lectio libri Regum. 3 Reg. 3, 16-28 Tn diebus illis: Venerunt duae mulieres JL meretrices adregem Salomonem, steteriintque coram eo,quarum una ait: Ob-

secro, mi domine: ego et mulier haec habitabamus in domo una, et peperi apud earn in cubiculo. Tertia autem die postquam ego peperi, peperit et haec: et eramus simul, nullusque alius nobiscum in domo, exceptis nobis duabus. Mortuus est autem filius mulieris huius nocte: dormiens quippe oppressit eum. Et consiirgens intempestae noctis silentio, tulit filium meum de latere meo ancillae tuae dormientis, et collocavit in sinu suo: suum autem filium, qui erat mortuus, posuit in sinu meo. Cumque surrexissem mane, ut darem lacfiliomeo, apparuit mortuus: quern diligentius intuens clara luce, deprehendi non esse meum, quern genueram. Responditque altera mulier: Non est ita ut dicis, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. E contrario ilia dicebat: Mentiris: filius quippe meus vivit, et filius tuus mortuus est. Atque in hunc modum contendebant coram rege. Tune rex ait: Haec dicit: Filius meus vivit, et filius tuus mortuus est. Et ista respondit: Non, sed filius tuus mortuus est, meus autem vivit. Dixit ergo rex: Afferte mihi gladium. Cumque attulissent gladium coram rege: Dividite, inquit, infantem vivum in duas partes, et date dimidiam partem uni, et dimidiam partem alteri. Dixit autem mulier, cuius filius erat vivus, ad regem (commota sunt quippe viscera eius super filio suo): Obsecro, domine, date illi infantem vivum, et nolite interficere eum. E contrario ilia dicebat: Nee mihi, nee tibi sit, sed dividatur. Respondit rex, et ait: Date huic infantem vivum, et non occidatur: haec est enim mater eius. Audivit itaque omnis Israel iudicium, quod iudicasset rex, et timuerunt regem, videntes sa-

Feria II post dominicam IV in Quadragesima

107

pientiam Dei esse in eo ad faciendum aedificatum est templum hoc, et tu in tribus diebus excitabis illud? Me autem iudicium. 690 Graduate Ps. 30, 3 dicebat de templo corporis sui. Cum Esto mihi in Deum protectorem, et in ergo resurrexisset a mortuis, recordati locum refugii, ut salvum me facias. sunt discipuli eius, quia hoc dicebat, et V. Ps. 70,1 Deus, in te speravi: Domine, crediderunt Scripturae, et sermoni, quern dixit Iesus. Cum autem esset Ierosolynon confundar in aeternum. mis in Pascha in die festo, multi credi691 Tractus Ps. 102, 10 derunt in nomine £ius, videntes signa Domine, non secundum peccata no- eius, quae faciebat. Ipse autem Iesus non stra, quae fecimus nos: neque secundum credebat semetipsum eis, eo quod ipse iniquitates nostras retribuas nobis. nosset omnes, et quia opus ei non erat, V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniut quis testimonium perhiberet de hoquitatum nostrarum antiquarum: cito mine: ipse enim sciebat, quid esset in anticipent nos misericordiae tuae, quia homine. pauperes facti sumus nimis. (Hie genuAnt. ad Offertorium Ps. 99, 1-2 693 flectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris Iubilate Deo, omnis terra, servite Donoster: et propter gloriam nominis tui, mino in lsetitia: intrate in conspectu eius Domine, libera nos: et propitius esto in exsultatione: quia Dominus ipse est peccatis nostris, propter nomen tuum. Deus. Secreta 692 iJTjSequentia sancti Evangelii secunlatum tibi, Domine, sacrificium 694 r JL^ dum Ioannem. Io. 2, 13-25 vivificet nos semper et muniat. n illo tempore: Prope erat Pascha Iu- Per Dominum. daeorum, et ascendit Iesus IerosolyPraefatio de Quadragesima. mam: et invenit in templo vendentes Antiphona ad Communionem 695 boves et oves et columbas, et nummuPs. 18, 13 et 14 Ab occultis meis munlarios sedentes. Et cum fecisset quasi flagellum de funiculis, omnes eiecit de da me, Domine: et ab alienis parce templo, oves quoque et boves, et num- servo tuo. Postcommunio mulariorum effudit aes, et mensas subvertit. Et his, qui columbas vendebant, Qjumptis, Domine, salutaribus sacra- 696 dixit: Auferte ista hinc, et nolite facere O mentis: ad redemptionis aeternae, domum Patris mei, domum negotiatio- qusesumus, proficiamus augmentum. nis. Recordati sunt vero discipuli eius, Per Dominum. quia scriptum est: Zelus domus tuae Super populum: Oremus. Humiliate comedit me. Responderunt ergo IudaH, capita vestra Deo. et dixerunt ei: Quod signum ostendis Oratio nobis, quia haec facis ? Respondit Iesus, THVeprecationem nostram, quaesumus, 697 et dixit eis: Solvite templum hoc, et in JLJ Domine, benignus exaudi: et, quitribus diebus excitabo illud. Dixerunt bus supplicandi praestas affectum, tribue ergo IudaH: Quadraginta et sex annis defensionis auxilium. Per Dominum.

I

a

i) - Missale Romanum

108

Feria HI post dominicam IV in Quadragesima

Feria tertia

III classis Statio ad S. Laurentium in Damaso Ant. ad Introitum Ps. 54, 2-3 xaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam: intende in me, et exaudi me. Ps. ibid., 3-4 Contristatus sum in exercitatione mea: et conturbatus sum a voce inimici, et a tribulatione peccatoris. V. Gloria Patri. Graduale Ps. 43, 26 et 2 Oratio Exsiirge, Domine, fer opem nobis: et 701 699 Oacrae nobis, qusesumus, Domine, ob- libera nos propter nomen tuum. Y. Deus, O servationis ieiunia: et pise conver- auribus nostris audivimus: et patres nosationis augmentum, et tuae propitiatio- stri annuntiaverunt nobis opus, quod nis continuum praestent auxilium. Per operatus es in diebus eorum, et in diebus antiquis. Dominum nostrum. Lectio libri Exodi. Exodi 32, 7-14 700 n die diebus illis: Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Descende de monte: peccavit populus tuus, quem eduxisti de terra iEgypti. Recesserunt cito de via, quam ostendisti eis: feceriintque sibi vitulum conflatilem, et adoraverunt, atque immolantes ei hostias, dixerunt: Isti sunt dii tui, Israel, qui te eduxerunt de terra ^Egypti. Rursiimque ait Dominus ad Moysen: Cerno quod populus iste durae cervicis sit: dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam. Moyses autem orabat Dominum Deum suum, dicens: Cur, Domine, irascitur furor tuus contra populum tuum, quem eduxisti de terra JEgypti, in fortitiidine magna, et in manu robusta? Ne, quaeso, dicant ^Egyptii: Callide eduxit eos, ut interficeret in sancti Evangelii secun- 702 dum loannem. Io. 7, 14-31 n illo tempore: lam die festo mediante, ascendit Iesus in templum, et docebat. Et mirabantur Iudaei, dicentes: Quomodo hie litteras scit, cum non didicerit? Respondit eis Iesus, et dixit: Mea doctrina non est mea, sed eius, qui misit me. Si quis voluerit voluntatem eius facere, cognoscet de doctrina, utrum ex Deo sit, an ego a meipso loquar. Qui a semetipso loquitur, gloriam propriam quaerit. Qui autem quaerit gloriam eius, qui misit eum, hie verax est, et iniustitia in illo non est. Nonne Moyses deditvobis legem: et nemo exvobis facit legem? quid me quaeritis interficere? Respondit turba, et dixit: Daemonium habes: quis te quaerit interficere? Respondit Iesus, et dixit eis: Unum opus feci, et omnes miramini. Propterea Moyses dedit vobis circumcisio-

montibus, et deleret e terra: quiescat ira tua, et esto placabilis super nequitia populi tui. Recordare Abraham, Isaac, et Israel servorum tuorum, quibus iurasti per temetipsum, dicens: Multiplicabo semen vestrum sicut Stellas ca&li: et universam terram hanc, de qua locutus sum, dabo semini vestro, et possidebitis earn semper. Placatusque est Dominus, ne faceret malum, quod locutus fuerat adversus populum suum.

I

I

Feria IV post dominicam IV in Quadragesima nem (non quia ex Moyse est, sed ex patribus): et in sabbato circumciditis hominem. Si circumcisionem accipit homo in sabbato, ut non solvatur lex Moysi: mihi indignamini, quia totum hominem sanum feci in sabbato ? Nolite iudicare secundum faciem, sed iustum iudicium iudicate. Dicebant ergo quidam ex Ierosolymis: Nonne hie est, quern quaerunt interficere? Et ecce palam loquitur, et nihil ei dicunt. Numquid vere cognoverunt principes, quia hie est Christus? Sed hunc scimus unde sit: Christus autem, cum venerit, nemo scit unde sit. Clamabat ergo Iesus in templo docens, et dicens: Et me scitis, et unde sim scitis, et a meipso non veni, sed est verus, qui misit me, quern vos nescitis. Ego scio eum, quia ab ipso sum, et ipse me misit. Quaerebant ergo eum apprehendere: et nemo misit in ilium manus, quia nondum venerat hora eius. De turba autem multi crediderunt in eum. 703 Ant. ad Offertorium Ps. 39, 2, 3 et 4 Exspectans exspectavi Dominum, et respexit m e : et exaudivit deprecationem meam: et immisit in os meum canticum novum, hymnum Deo nostro. Secreta 704 T T a e c hostia, Domine, quaesumus, l i emundet nostra delicta: et, ad sacrificium celebrandum, subditorum tibi corpora mentesque sanctificet. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium t u u m : Qui tecum vivit et regnat in unitate. Praefatio de Quadragesima.

109

H

Postcommunio uius nos, Domine, perceptio sa- 706 cramenti mundet a crimine: et ad caelestia regna perdiicat. Per Dominum. Super populum: Or emus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio iserere, Domine, populo tuo: et, 707 continuis tribulationibus laborantem, propitius respirare concede. Per Dominum nostrum.

M

Feria quarta
III classis Statio ad S. Paulum Ant. ad Introitum Ezech. 36, 23-26 708 im sanctificatus fuero in vobis, congregabo vos de universis terris: et efFundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris: et dabo vobis spiritum novum. Ps. 33, 2 Benedicam Dominum in omni tempore: semper laus eius in ore meo. V. Gloria Patri. Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Flectamus genua. — Levate. Oratio eus, qui et iustis praemia merito- 709 rum, et peccatoribus per ieiunium veniam praebes: miserere supplicibus tuis; ut reatus nostri confessio indulgentiam valeat percipere delictorum. Per Dominum. •f Praecedens oratio sine Flectamus genua sumitur ad commemorandam hanc feriam IV.

C
D

Lectio Ezechielis Prophetae. Ezech. 36, 23-28 705 Ant. ad Communionem Ps. 19, 6 T T a e c dicit Dominus Deus: Sanctifica- 71» Laetabimur in salutari tuo: et in nomi- JL JL bo nomen meum magnum, quod ne Domini Dei nostri magnificabimur. pollutum est inter gentes, quod pollui-

110

Feria IV post dominicam IV in Quadragesima quiescite agere perverse, discite benefacere: quaerite iudicium, subvenite oppresso, iudicate pupillo, defendite viduam. Et venite, et argiiite me, dicit Dominus: si fuerint peccata vestra ut coccinum, quasi nixdealbabiintur: et si fuerint rubra quasi vermiculus, velut lana alba erunt. Si volueritis, et audieritis me, bona terrae comedetis: dicit Dominus omnipotens. Graduale Ps. 32, 12 et 6 Beata gens, cuius est Dominus Deus 714 eorum: populus, quem elegit Dominus in hereditatem sibi. V. Verbo Domini caeli firmati sunt: et spiritu oris eius omnis virtus eorum. Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata no- 715 stra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum.

stis in medio earum: ut sciant gentes, quia ego Dominus, cum sanctificatus fuero in vobis coram eis. Tollam quippe vos de gentibus, et congregabo vos de universis terris, et addncam vos in terram vestram. Et efFundam super vos aquam mundam, et mundabimini ab omnibus inquinamentis vestris, et ab universis idolis vestris mundabo vos. Et dabo vobis cor novum, et spiritum novum ponam in medio vestri: et auferam cor lapideum de carne vestra, et dabo vobis cor carneum. Et spiritum meum ponam in medio vestri: et faciam ut in praeceptis meis ambuletis, et iudicia mea custodiatis et operemini. Et habitabitis in terra, quam dedi patribus vestris: et eritis mihi in populum, et ego ero vobis in Deum: dicit Dominus omnipotens. 711 Graduate Ps. 33, 12 et 6 Venite, filii, audite me: timorem Domini docebo vos. V. Accedite ad eum, et illuminamini: et facies vestrae non confundentur. Hie dicitur: V. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua.

Oremus. Oratio 712 T}raesta,qusesumus, omnipotens Deus: JL ut, quos ieiunia votiva castigant, Sequentia sancti Evangelii seciin- 716 ipsa quoque devotio sancta laetificet; ut, dum Ioannem. Io. 9, 1-38 terrenis affectibus mitigatis, facilius cadestia capiamus. Per Dominum. n illo tempore: Praeteriens Iesus vidit hominem caecum a nativitate: et Et dicuntur alise orationes forte occurrentes. interrogaverunt eum discipuli eius: Rabbi, quis peccavit, hie, aut parentes eius, 713 Lectio Isaiae Prophetae. ut caucus nasceretur? Respondit Iesus: Isai. 1, 16-19 Neque hie peccavit, neque parentes aec dicit Dominus Deus: Lavami- eius: sed ut manifestentur opera Dei in ni, mundi estote, auferte malum illo. Me oportet operari opera eius, qui cogitationum vestrarum ab oculis meis: misit me, donee dies est: venit nox,

I

H

Feria IV post dominicam IV in Quadragesima quando nemo potest operari. Quamdiu sum in mundo, lux sum mundi. Haec cum dixisset, exspuit in terram, et fecit lutum ex sputo, et linivit lutum super oculos eius, et dixit ei: Vade, lava in natatoria Siloe (quod interpretatur Missus). Abiit ergo, et lavit, et venit videns. Itaque vicini, et qui viderant eum prius, quia mendicus erat, dicebant: Nonne hie est, qui sedebat, et mendicabat? Alii dicebant: Quia hie est. Alii autem: Nequaquam, sed similis est ei. Ille vero dicebat: Quia ego sum. Dicebant ergo ei: Quomodo aperti sunt tibi oculi? Respondit: Ille homo, qui dicitur Iesus, lutum fecit, et unxit oculos meos, et dixit mihi: Vade ad natatoria Siloe, et lava. Et abii, lavi, et video. Et dixerunt ei: Ubi est ille? Ait: Nescio. Addiicunt eum ad pharisaeos, qui caecus fuerat. Erat autem sabbatum, quando lutum fecit Iesus, et aperuit oculos eius. Iterum ergo interrogabant eum pharissei, quomodo vidisset. Ille autem dixit eis: Lutum mihi posuit super oculos, et lavi, et video. Dicebant ergo ex pharisaeis quidam: Non est hie homo a Deo, qui sabbatum non custodit. Alii autem dicebant: Quomodo potest homo peccator haec signa facere? Et schisma erat inter eos. Dicunt ergo caeco iterum: Tu quid dicis de illo, qui aperuit oculos tuos ? Ille autem dixit: Quia Propheta est. Non crediderunt ergo Iudaei de illo, quia caecus fuisset, et vidisset, donee vocaverunt parentes eius, qui viderat: et interrogaverunt eos, dicentes: Hie est filius vester, quern vos dicitis quia caecus natus est? Quomodo ergo nunc videt? Responderunt eis parentes eius, et dixerunt: Scimus, quia hie est filius no-

111

ster, et quia caecus natus est: quomodo autem nunc videat, nescimus: aut quis eius aperuit oculos, nos nescimus: ipsum interrogate, aetatem habet, ipse de se loquatur. Haec dixerunt parentes eius, quoniam timebant Iudseos: iam enim conspiraverant Iudsei, ut si quis eum confiteretur esse Christum, extra synagogam fieret. Propterea parentes eius dixerunt: Quia aetatem habet, ipsum interrogate. Vocaverunt ergo rursum hominem, qui fuerat caecus, et dixerunt ei: Da gloriam Deo. Nos scimus quia hie homo peccator est. Dixit ergo eis ille: Si peccator est, nescio: unum scio, quia caecus cum essem, modo video. Dixerunt ergo illi: Quid fecit tibi? quomodo aperuit tibi oculos? Respondit eis: Dixi vobis iam, et audistis: quid iterum vultis audire? Numquid et vos vultis discipuli eius fieri? Maledixerunt ergo ei, et dixerunt: Tu discipulus illius sis: nos autem Moysi discipuli sumus. Nos scimus quia Moysi lociitus est Deus: hunc autem nescimus unde sit. Respondit ille homo, et dixit eis: In hoc enim mirabile est, quia vos nescitis unde sit, et aperuit meos oculos: scimus autem quia peccatores Deus non audit: sed, si quis Dei cultor est, et voluntatem eius facit, hunc exaudit. A saeculo non est auditum, quia quis aperuit oculos caeci nati. Nisi esset hie a Deo, non poterat facere quidquam. Responderunt, et dixerunt ei: In peccatis natus es totus, et tu doces nos ? Et eiecerunt eum foras. Audivit Iesus quia eiecerunt eum foras, et cum invenisset eum, dixit ei: Tu credis in Filium Dei? Respondit ille, et dixit: Quis est, Domine, ut credam in eum? Et dixit ei Iesus: Et vidisti eum, et qui loquitur

112

Feria V post dominicam IV in Quadragesima

tecum, ipse est. At ille ait: Credo, Domine. (Hie genuflectitur) Et procidens adoravit eum. 717 Ant. ad Offertorium Ps. 65, 8-9 et 20 Benedicite, gentes, Dominum Deum nostrum, et obaudite vocem laudis eius: qui posuit animam meam ad vitam, et non dedit commoveri pedes meos: benedictus Dominus, qui non amovit deprecationem meam, et misericordiam suam a me. Secreta 718 Oupplices te rogamus, omnipotens O Deus: ut his sacrifices peccata nostra mundentur; quia tune veram nobis tribuis et mentis et corporis sanitatem. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.
Praefatio de Quadragesima.

Feria quinta
III classis Statio ad Ss. Silvestrum et Martinum Ant. ad Introitum Ps. 104, 3-4 aetetur cor quaerentium Dominum: 7 2 2 quaerite Dominum, et confirma- ^ mini: quaerite faciem eius semper. Ps. ibid., 1 Gonfitemini Domino, et invocate nomen eius: annuntiate inter gentes opera eius. V. Gloria Patri. Oratio raesta, qusesumus, omnipotens Deus: 723 ut, quos ieiunia votiva castigant, ipsa quoque devotio sancta laetificet; ut, terrenis affectibus mitigatis, facilius caelestia capiamus. Per Dominum.

I

P

719 Ant. ad Communionem Io. 9, 11 Lutum fecit ex sputo Dominus, et linivit oculos meos: et abii, et lavi, et vidi, et credidi Deo. Postcommunio 720 O a c r a m e n t a , quae sumpsimus, DomiO ne Deus noster: et spiritualibus nos repleant alimentis, et corporalibus t u eantur auxiliis. Per D o m i n u m nostrum Iesum Christum, Filium t u u m : Q u i tecum vivit et regnat in unitate. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 721 T J a t e a n t aures misericordiae tuae, D6JL mine, precibus supplicantium: et, ut petentibus desiderata concedas; fac eos, quae tibi sunt placita, postulare. Per D o m i n u m .

724 Lectio libri Regum. 4 Reg. 4, 25-38 T n diebus illis: Venit mulier Sunamitis -L ad Eliseum in montem Carmeli: cumque vidisset earn vir Dei e contra, ait ad Giezi puerum suum: Ecce Sunamitis ilia. Vade ergo in occursum eius, et die ei: Recte ne agitur circa te, et circa virum tuum, et circa filium tuum ? Quae respondit: Recte. Cumque venisset ad virum Dei in montem, apprehendit pedes eius: et accessit Giezi ut amoveret earn. Et ait homo Dei: Dimitte illam: anima enim eius in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi. Quae dixit illi: Numquid petivi filium a domino meo ? Numquid non dixi tibi: Ne illudas me ? Et ille ait ad Giezi: Accinge lumbos tuos, et tolle baculum meum in manu tua, et vade. Si occurrerit tibi homo, non salutes eum: et si salutaverit te quispiam, non respondeas illi: et pones baculum meum su-

Feria V post dominicam IV in Quadragesima per faciem pueri. Porro mater pueri ait: Vivit Dominus, et vivit anima tua, non dimittam te. Surrexit ergo, et secutus est earn. Giezi autem praecesserat ante eos, et posuerat baculum super faciem pueri, et non erat vox, neque sensus: reversusque est in occursum eius, et nuntiavit ei, dicens: Non surrexit puer. Ingressus est ergo Eliseus domum, et ecce puer mortuus iacebat in lectulo eius: ingressusque clausit ostium super se et super puerum: et oravit ad D6minum. Et ascendit, et incubuit super puerum: posuitque os suum super os eius, et oculos suos super oculos eius, et manus suas super manus eius: et incurvavit se super eum; et calefacta est caro pueri. At ille reversus, deambulavit in domo, semel hue atque illuc: et ascendit et incubuit super eum: et oscitavit puer septies, aperuitque oculos. At ille vocavit Giezi, et dixit ei: Voca Sunamitidem hanc. Quae vocata ingressa est ad eum. Qui ait: Tolle filium tuum. Venit ilia, et corruit ad pedes eius, et adoravit super terram: tulitque filium suum, et egressa est, et Eliseus reversus est in Galgala.

113

tatis, ecce defunctus efferebatur filius unicus matris suae: et haec vidua erat, et turba civitatis multa cum ilia. Quam cum vidisset Dominus, misericordia motus super earn, dixit illi: Noli flere. Et accessit, et tetigit loculum. (Hi autem qui portabant, steterunt). Et ait: Adulescens, tibi dico, surge. Et resedit qui erat mortuus, et coepit loqui. Et dedit ilium matri suae. Accepit autem omnes timor: et magnificabant Deum, dicentes: Quia Propheta magnus surrexit in nobis: et quia Deus visitavit plebem suam. Ant. ad Offertorium Ps. 69, 2, 3 et 4 7 2 7 Domine, ad adiuvandum me festina: confundantur omnes, qui cogitant servis tuis mala. Secreta T^urifica nos, misericors Deus: ut Ec- 7 2 8 JL clesiae tuse preces, quae tibi gratae sunt, pia munera deferentes, fiant expiatis mentibus gratiores. Per Dominum nostrum. Praefatio de Quadragesima.

Antiphona ad Communionem Ps. 70,16-17 et 18 Domine, memorabor 7 2 9 725 Graduate Ps. 73, 20, 19 et 22 iustitiae tuae solius: Deus, docuisti me Respice, Domine, in testamentum a iuventute mea: et usque in senectam tuum: et animas pauperum tuorum ne et senium, Deus, ne derelinquas me. obliviscaris in finem. V. Exsurge, Domine, iudica causam tuam: memor esto Postcommunio opprobrii servorum tuorum. tia dona capientibus, quaesu- 7 3 0 mus, Domine: non ad iudicium 726 . ^ r . Sequentia sancti Evangelii secun- provenire patiaris, quae fidelibus tuis ad "^AJ dum Lucam. Luc. 7, 11-16 remedium providisti. Per Dominum n illo tempore: Ibat Iesus in civita- nostrum Iesum Christum, Filium tuum: tem, quae vocatur Nairn: et ibant Qui tecum vivit et regnat in unitate. Super populum: Oremus. Humiliate cum eo discipuli eius, et turba copiosa. Cum autem appropinquaret portae civi- capita vestra Deo.

I

114
731

Feria VI post dominicam IV in Quadragesima

bus, et clamavit ad Dominum, et ait: Domine Deus meus, revertatur, obsecro, anima pueri huius in viscera eius. Et exaudivit Dominus vocem Eliae: et reversa est anima pueri intra eum, et revixit. Tulitque Elias puerum, et deposuit eum de cenaculo in inferiorem Feria sexta domum, et tradidit matri suae, et ait ilIII classis li: En vivit filius tuus. Dixitque mulier Statio ad S. Eusebium ad Eliam: Nunc in isto cognovi, quo732 Ant. ad Introitum Ps. 18, 15 niam vir Dei es tu, et verbum Domini editatio cordis mei in conspec- in ore tuo verum est. tu tuo semper: Domine, adiiiGraduate Ps. 117, 8-9 7 3 5 tor meus, et redemptor meus. Bonum est confidere in Domino, Ps. ibid., 2 Caeli enarrant gloriam Dei: quam confidere in homine. V. Bonum et opera manuum eius annuntiat firmaest sperare in Domino, quam sperare in mentum. V. Gloria Patri. principibus. Oratio 733 Ps. 102, 10 T^\eus, qui ineffabilibus mundum re- Tractus Domine, non secundum peccata no- 7 3 6 JLJ novas sacramentis: praesta, quaesumus; ut Ecclesia tua et aeternis profi- stra, qua? fecimus nos: neque secundum ciat institutes, et temporalibus non de- iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris inistituatur auxiliis. Per Dominum. quitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia 734 Lectio libri Regum. pauperes facti sumus nimis. (Hie genu3 R eg- 17, I 7" 2 4 ndiebus illis: ^Egrotavit filius mulie- flectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris ris matrisfamilias, et erat languor noster: et propter gloriam nominis tui, fortissimus, ita ut non remaneret in eo Domine, libera nos: et propitius esto halitus. Dixit ergo ad Eliam: Quid mihi peccatis nostris, propter nomen tuum.

Oratio TJopuli tui, Deus, institutor et rector, JL peccata, quibus impugnatur, expelle: ut semper tibi placitus, et tuo munimine sit securus. Per Dominum.

M

I

et tibi, vir Dei ? Ingressus es ad me, ut rememorarentur iniquitates meae, et interficeres filium meum? Et ait ad earn Elias: Da mihi filium tuum. Tulitque eum de sinu eius, et portavit in cenaculum ubi ipse manebat, et posuit super lectulum suum, et clamavit ad Dominum, et dixit: Domine Deus meus, etiam ne viduam, apud quam ego utcumque sustentor, afflixisti, ut interficeres filium eius ? Et expandit se, atque mensus est super puerum tribus vici-

Sequentia sancti Evangelii secun- 7 3 7 dum Ioannem. Io. 11, 1-45 T n illo tempore: Erat quidam languens X Lazarus a Bethania, de castello Marias et Marthae sororis eius. (Maria autem erat, quse unxit Dominum unguento, et extersit pedes eius capillis suis: cuius frater Lazarus infirmabatur). Miserunt ergo sorores eius ad eum, dicentes: Domine, ecce quern amas infirmatur. Audiens autem Iesus, dixit eis:

Feria VI post dominicam IV in Quadragesima

115

Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei per earn. Diligebat autem Iesus Martham, et sororem eius Mariaxn, et Lazarum. Ut ergo audivit, quia infirmabatur, tune quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Deinde post haec dixit discipulis suis: Eamus in Iudseam iterum. Dicunt ei discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te Iudaei lapidare, et iterum vadis illuc? Respondit Iesus: Nonne duodecim sunt horae diet? Si quis ambulaverit in die, non ofFendit, quia lucem huius mundi videt: si autem ambulaverit in nocte, ofFendit, quia lux non est in eo. Haec ait, et post haec dixit eis: Lazarus amicus noster dormit: sed vado, ut a somno excitem eum. Dixerunt ergo discipuli eius: Domine, si dormit, salvus erit. Dixerat autem Iesus de morte eius: illi autem putaverunt, quia de dormitione somni diceret. Tune ergo Iesus dixit eis manifeste: Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos, ut credatis, quoniam non eram ibi: sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et nos, ut moriamur cum eo. Venit itaque Iesus, et invenit eum quatuor dies iam in monumento habentem. (Erat autem Bethania iuxta Ierosolymam quasi stadiis quindecim). Multi autem ex Iudaeis venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. Martha ergo, ut audivit quia Iesus venit, occurrit illi: Maria autem domi sedebat. Dixit ergo Martha ad Iesum: Domine, si fuisses hie, frater meus non fuisset mortuus: sed et nunc scio, quia quaecumque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Dicit illi Iesus: Resurget frater tuus. Dicit ei Martha: Scio quia re-

surget in resurrectione in novissimo die. Dixit ei Iesus: Ego sum resurrectio et vita: qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, vivet: et omnis, qui vivit, et credit in me, non morietur in aeternum. Credis hoc? Ait illi: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. Et cum haec dixisset, abiit, et vocavit Mariam sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. Ilia ut audivit, surgit cito, et venit ad eum: nondum enim venerat Iesus in castellum: sed erat adhuc in illo loco, ubi occurrerat ei Martha. Iudaei ergo, qui erant cum ea in domo et consolabantur earn, cum vidissent Mariam, quia cito surrexit et exiit, seciiti sunt earn, dicentes: Quia vadit ad monumentum, ut ploret ibi. Maria ergo, cum venisset ubi erat Iesus, videns eum, cecidit ad pedes eius, et dicit ei: Domine, si fuisses hie, non esset mortuus frater meus. Iesus ergo, ut vidit earn plorantem, et Iudaeos, qui venerant cum ea, plorantes, infremuit spiritu, et turbavit seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum? Dicunt ei: Domine, veni et vide. Et lacrimatus est Iesus. Dixerunt ergo Iudaei: Ecce quomodo amabat eum. Quidam autem ex ipsis dixerunt: Non poterat hie, qui aperuit oculos caeci nati, facere ut hie non moreretur? Iesus ergo rursum fremens in semetipso, venit ad monumentum. Erat autem speliinca, et lapis superpositus erat ei. Ait Iesus: Tollite lapidem. Dicit ei Martha soror eius, qui mortuus fuerat: Domine, iam fetet, quatriduanus est enim. Dicit ei Iesus: Nonne dixi tibi, quoniam si credideris, videbis gloriam Dei ? Tulerunt ergo lapidem: Iesus autem, ele-

116

Sabbato post dominicam IV in Quadragesima tua semper pietate gaudeamus. Per Dominum nostrum.

vatis sursum oculis, dixit: Pater, gratias ago tibi, quoniam audisti me. Ego autem sciebam, quia semper me audis, sed propter populum, qui circumstat, dixi: ut credant, quia tu me misisti. Haec cum dixisset, voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim prodiit, qui fuerat mortuus, ligatus pedes et manus institis, et facies illius sudario erat ligata. Dixit eis Iesus: Solvite eum, et sinite abire. Multi ergo ex Iudaeis, qui venerant ad Mariam et Martham, et viderant quae fecit Iesus, crediderunt in eum. Ant. ad Offertorium Ps. 17, 28 et 32 7 3 8 Populum humilem salvum facies, Domine, et oculos superborum humiliabis: quoniam quis Deus praeter te, Domine ? Secreta
759

Sabbato
III classis Statio ad S. Nicolaum in Carcere ^ Missa, in qua hoc sabbato Ordines conferuntur, dicenda est de sabbato, etiam festo I vel II classis occurrente, et in ea additur oratio ritualis «In collatione Ordinum» sub unica conclusione cum oratione Missa?, et omittuntur omnes commemorationes, nisi sint privilegiatae.

S

A yfunera nos, Domine, quaesumus, JLVJL oblata purificent: et te nobis iiigiter faciant esse placatum. Per Dominum. Prsefatio de Quadragesima.

Ant. ad Introitum Isai. 55,1 itientes, venite ad aquas, dicit Dominus: et qui non habetis pretium, venite, et bibite cum lsetitia. Ps. 77,1 Attendite, popule meus, legem meam: inclinate aurem vestram in verba oris mei. V. Gloria Patri. Oratio iat, Domine, quaesumus, per gra-

F tiam tuam fructuosus nostrae deLectio Isaiae Prophetae.

Antiphona ad Communionem 7 4 0 Ioann. 11, 33, 35, 43, 44 et 39 Videns Dominus flentes sorores Lazari ad monumentum, lacrimatus est coram Iudaeis, et exclamavit: Lazare, veni foras: et prodiit ligatis manibus et pedibus, qui fuerat quatriduanus mortuus. Postcommunio 741 T Taec nos, qusesumus, Domine, partiX X. cipatio sacramenti: et a propriis reatibus indesinenter expediat, et ab omnibus tueatur adversis. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 7 42 l T \ a nobis, quaesumus, omnipotens JL~J Deus: ut, qui infirmitatis nostrae conscii, de tua virtute confidimus, sub

votionis afFectus: quia tune nobis proderunt suscepta ieiunia, si tuae sint placita pietati. Per Dominum.

H

Isai. 49, 8-15 aec dicit Dominus: In tempore placito exaudivi te, et in die salutis auxiliatus sum tui: et servavi te, et dedi

te in fcedus populi, ut suscitares terram,
et possideres hereditates dissipatas: ut diceres his, qui vincti sunt: Exite: et his, qui in tenebris: Revelamini. Super vias pasc^ntur, et in omnibus planis pascua eorum. Non esurient, neque sitient, et non percutiet eos aestus et sol: quia miserator eorum reget eos, et ad fontes aquarum potabit eos. Et ponam omnes montes meos in viam, et semitae meae

Sabbato post dominicam IV in Quadragesima exaltabiintur. Ecce isti de longe venient, et ecce illi ab aquilone et mari, et isti de terra australi. Laudate, caeli, et exsulta, terra, iubilate, montes, laudem: quia consolatus est Dominus populum suum, et pauperum suorum miserebitur. Et dixit Sion: Dereliquit me Dominus, et Dominus oblitus est mei. Numquid oblivisci potest mulier infantem suum, ut non misereatur filio uteri sui? et si ilia oblita fuerit, ego tamen non obliviscar tui, dicit Dominus omnipotens.

117

bant ergo ei: Ubi est Pater tuus? Respondit Iesus: Neque me scitis, neque Patrem meum: si me sciretis, forsitan et Patrem meum sciretis. Haec verba locutus est Iesus in gazophylacio, docens in templo: et nemo apprehendit eum, quia necdum venerat hora eius. Ant. ad Offertorium Ps. 17, 3 7 4 8 Factus est Dominus firmamentum meum, et refugium meum, et liberator meus: et sperabo in eum.

Secreta 746 Graduate Ps. 9, 14 et 1-2 blationibus nostris, quaesumus, 7 4 9 Tibi, Domine, derelictus est pauper: Domine, placare susceptis: et ad pupillo tu eris adiutor. V. Ut quid, Do- te nostras etiam rebelles compelle promine, recessisti longe, despicis in oppor- pitius voluntates. Per Dominum. tunitatibus, in tribulatione ? dum suPraefatio de Quadragesima. perbit impius, incenditur pauper.

O

747 LTJSequentia sancti Evangelii secunr r dum Ioannem. Io. 8, 12-20 n illotempore: Locutus est Iesus turbis Iudaeorum, dicens: Ego sum lux mundi: qui sequitur me, non ambulat in tenebris, sed habebit lumen vitas. Dixerunt ergo ei pharisaH: Tu de te ipso testimonium perhibes: testimonium tuum non est verum. Respondit Iesus, et dixit eis: Et si ego testimonium perhibeo de meipso,verum est testimonium meum: quia scio unde veni, et quo vado: vos autem nescitis unde venio, aut quo vado. Vos secundum carnem iudicatis: ego non iudico quemquam: et si iudico ego, iudiciuin meum verum est, quia solus non sum: sed ego, et qui misit me, Pater. Et in lege vestra scriptum est, quia duorum hominum testimonium verum est. Ego sum, qui testimonium perhibeo de meipso: et testimonium perhibet de me, qui misit me, Pater. Dice-

I

Ant. ad Communionem Ps. 22, 1-2 750 Dominus regit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuse ibi me collocavit: super aquam refectionis educavit me. Postcommunio ua nos, quaesumus, Domine, sancta 751 purificent: et operatione sua tibi placitos esse perficiant. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 1 Aeus, qui sperantibus in te misereri 7 5 2 \>-J potius eligis, quam irasci: da nobis digne flere mala, quae fecimus; ut tuae consolationis gratiam invenire mereamur. Per Dominum. •[ Expleta Missa, cooperiuntur cruces et imagines per ecclesiam; quae coopertae manent, cruces quidem usque ad expletam per celebrantem Crucis adorationem in feria VI in Passione et Morte Domini, imagines vero usque ad intonatum hymnum angelicum in Missa Vigiliae paschalis.

T

TEMPUS PASSIONIS DOMINICA I PASSIONIS
I classis . *[ Ab hac dominica usque ad feriam V in Cena Domini inclusive, in Missis de Tempore non dicitur psalmus Iudica ante confessionem, neque Gloria Patri ad antiphonam ad Introitum et post psalmum Lavabo. Statio ad S. Petrum 753 Ant. ad Introitum Ps. 42, 1-2 udica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta: ab homine iniquo et doloso eripe me: quia tu es Deus meus, et fortitiido mea. Ps. ibid., 3 Emitte lucem tuam et veritatem tuam: ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua. Iudica me. Oratio
754

/ ^ \ u a e s u m u s , omnipotens Deus, failu-

r e Ham tuam propitius respice: ut, te largiente, regatur in corpore; et, te servante, custodiatur in mente. Per Dominum nostrum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Hebraeos. Hebr. 9, 11-15
755 • .'ratres: Christus assistens pontifex

A. futurorum bonorum, per amplius et perfectius tabernaculum non manuSequentia sancti Evangelii secun- 758 factum, id est, non huius creationist nedum Ioannem. 10.8,46-59 que per sanguinem hircorum aut vitulorum, sed per proprium sanguinem inn illo tempore: Dicebat Iesus turbis troivit semel in Sancta, aeterna redempIudaeorum: Quis ex vobis arguet me tione inv^nta. Si enim sanguis hirco- depeccato ? Si veritatem dico vobis, qua-

rum et taurorum, et cinis vitulae aspersus, inquinatos sanctificat ad emundationem carnis; quanto magis sanguis Christi, qui per Spiritum Sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundabit conscientiam nostram ab operibus mortuis, ad serviendum Deo viventi? Et ideo novi testamenti mediator est: ut morte intercedente, in redemptionem earum praevaricationum, quae erant sub priori testamento, repromissionem accipiant, qui vocati sunt aeternae hereditatis, in Christo Iesu Domino nostro. Graduate Ps. 142, 9 et 10 756 Eripe me, Domine, de inimicis meis: doce me facere voluntatem tuam. V. Ps. 17,48-49 Liberator meus, Domine, de gentibus iracundis: ab insurgentibus in me exaltabis me: a viro iniquo eripies me. Tractus Ps. 128, 1-4 7 5 7 Saepe expugnaverunt me a iuventiite mea. V. Dicat nunc Israel: saepe expugnaverunt me a iuventute mea. V. Etenim non potu£runt mihi: supra dorsum meum fabricaverunt peccatores. V. Prolongaverunt iniquitates suas: Dominus iustus concidit cervices peccatorum.

I

Feria II post dominicam I Passionis re non creditis mihi? Qui ex Deo est, verba Dei audit. Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Responderunt ergo IudaH, et dixerunt ei: Nonne bene dicimus nos, quia Samaritanus es tu, et daemonium habes? Respondit Iesus: Ego daemonium non habeo, sed honorifico Patrem meum, et vos inhonorastis me. Ego autem non quaero gloriam meam: est qui quaerat, et iiidicet. Amen, amen dico vobis: si quis sermonem meum servaverit, mortem non videbit in aeternum. Dixerunt ergo Iudaei: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Abraham mortuus est, et prophetae: et tu dicis: Si quis sermonem meum servaverit, non gustabit mortem in aeternum. Numquid tu maior es patre nostro Abraham, qui mortuus est? et prophetae mortui sunt. Quern teipsum facis? Respondit Iesus: Si ego glorifico meipsum, gloria mea nihil est: est Pater meus, qui glorificat me, quern vos dicitis quia Deus vester est, et non cognovistis eum: ego autem novi eum: et si dixero, quia non scio eum, ero similis vobis, mendax. Sed scio eum, et sermonem eius servo. Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum: vidit, et gavisus est. Dixerunt ergo Iudaei ad eum: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Dixit eis Iesus: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum. Tulerunt ergo lapides, ut iacerent in eum: Iesus autem abscondit se, et exivit de templo. Credo. 759 Antiphona ad OfFertorium Ps. n o , i et 118, 17, 107 Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo: retribue servo tuo: vivam, et custodiam

119

sermones tuos: vivifica me secundum verbum tuum, Domine. Secreta TTaecmunera,quaesumus,Domine,et 760 JL JL vincula nostrae pravitatis absolvant, et tuae nobis misericordiae dona concilient. Per Dominum. ^ Praefatio de sancta Cruce, quae dicitur tamquam propria in Missis de Tempore a dominica I Passionis usque ad fetiam V in Cena Domini; et tamquam de Tempore in omnibus Missis a dominica I Passionis usque ad feriam IV Hebdomadae sanctae, quae praefatione propria carent. Antiphona ad Communionem 761 1 Cor. 11, 24 et 25 Hoc corpus, quod pro vobis tradetur: hie calix novi testamenti est in meo sanguine, dicit Dominus: hoc facite, quotiescumque sumitis, in meam commemorationem. Postcommunio 762 A desto nobis, Domine Deus noster: et X J L quos tuis mysteriis recreasti, perpetuis defende subsidiis. Per Dominum.

Feria secunda
III classis Statio ad S. Chrysogonum Ant. ad Introitum Ps. 55, 2 iserere mihi, Domine, quo- 763 niam conculcavit me homo: tota die bellans tribulavit me. Ps. ibid., 3 Conculcaverunt me inimici mei tota die: quoniam multi bellantes adversum me. Miserere mihi. Oratio Oanctifica, qusesumus, Domine, nostra 7 6 4 O ieiiinia: et cunctarum nobis indulgentiam propitius largire culparum. Per Dominum.

M

120

Feria II post dominicam I Passionis dum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et propitius esto peccatis nostris, propter nomen tuum. sancti Evangelii seciin- 768 dum Ioannem. Io. 7, 32-39 n illo tempore: Miserunt principes et pharisaH ministros, ut apprehenderent Iesum. Dixit ergo eis Iesus: Adhuc modicum tempus vobiscum sum: et vado ad eum qui me misit. Quaeretis me, et non invenietis: et ubi ego sum, vos non potestis venire. Dixerunt ergo Iudaei ad semetipsos: Quo hie iturus est, quia non inveniemus eum? numquid in dispersionem gentium iturus est, et docturus gentes? Quis est hie sermo, quern dixit: Quaeretis me, et non invenietis: et ubi sum ego, vos non potestis venire ? In novissimo autem die magno festivitatis stabat Iesus, et clamabat, dicens: Si quis sitit, veniat ad me et bibat. Qui credit in me, sicut dicit Scriptiira, flumina de ventre eius fluent aquae vivae. Hoc autem dixit de Spiritu, quern accepturi erant credentes in eum. Ant. ad OfFertorium Ps. 6, 5 Domine, convertere, et eripe ani- 769 mam meam: salvum me fac propter misericordiam tuam. Secreta ncede nobis, Domine Deus noster: 7 7 0 ut haec hostia salutaris, et nostrorum fiat purgatio delictorum, et tuae propitiatio maiestatis. Per Dominum.
Praefatio de sancta Cruce.

Lectio Ionae Prophetae. Ionae 3, I - I O 765 T n diebus illis: Factum est verbum D6JL mini ad Ionam prophetam secundo, dicens: Surge, et vade in Niniven civitatem magnam: et praedica in ea praedicationem, quam ego loquor ad te. Et surrexit Ionas, et abiit in Niniven iuxta verbum Domini. Et Ninive erat civitas magna itinere trium dierum. Et coepit Ionas introire in civitatem itinere diei unius: et clamavit, et dixit: Adhuc quadraginta dies, et Ninive subvertetur. Et crediderunt viri Ninivitae in Deum: et praedicaverunt ieiunium, et vestiti sunt saccis a maiore usque ad minorem. Et pervenit verbum ad regem Ninive: et surrexit de solio suo, et abiecit vestimentum suum a se, et indutus est sacco, et sedit in cinere. Et clamavit, et dixit in Ninive ex ore regis et principum eius, dicens: Homines et iumenta, et boves, et pecora non gustent quidquam: nee pascantur, etaquam non bibant. Et operiantur saccis homines, et iumenta,et clament ad Dominum in fortitudine, et convertatur vir a via sua mala et ab iniquitate, quae est in manibus eorum. Quis scit, si convertatur et ignoscat Deus: et revertatur a furore irae suae, et non peribimus? Et vidit Deus opera eorum, quia conversi sunt de via sua mala: et misertus est populo suo 766 Dominus Deus noster. Graduale Ps. 53, 4 et 3 Deus, exaudi orationem meam: auribus percipe verba oris mei. V. Deus, in nomine tuo salvum me fac, et in virtiite tua libera me. Tractus Ps. 102, 10 767 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secun-

I

Feria III post dominicam I Passionis 771 Ant. ad C o m m u n i o n e m P s . 23, 10 Dominus virtutum ipse est Rex gloriae. Postcommunio 772 Oacramenti tui, quaesumus, Domine, ^ 3 participatio salutaris, et purificationem nobis tribuat, et medelam. Per D6minum nostrum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 773 TH\a, qusesumus, Domine, populo tuo JLJ salutem mentis et corporis: ut, bonis operibus inhaerendo, tua semper mereatur protectione defendi. Per D6minum nostrum.

121

Feria tertia
III classis Statio ad S. Cyriacum 774 Ant. ad Introitum Ps. 26, 14 xspecta Dominum, viriliter age: et confortetur cor tuum, et susf tine Dominum. Ps. ibid., 1 Dominus illuminatio mea, et salus mea: quern timebo? Exspecta Dominum. Oratio 775 *^k Tostra tibi, Domine, quaesumus, sint JL ^1 accepta ieiiinia: quae nos et expiando gratia tua dignos efficiant; et ad remedia perducant seterna. Per Dominum.

E

Lectio Danielis Prophetae. Dan. 14, 27 et 28-42 776 n diebus illis: Congregati sunt Babylonii ad regem, et dixerunt ei: Trade nobis Danielem, qui Bel destriixit, et draconem interfecit, alioquin interficiemus te et domum tuam. Vidit ergo Discerne causam meam, Domine: ab 7 7 7 rex, quod irruerent in eum vehemen- homine iniquo, et doloso eripe me.

I

ter: et necessitate compulsus tradidit eis Danielem. Qui miserunt eum in lacum leonum, et erat ibi diebus sex. Porro in lacu erant leones septem, et dabantur eis duo corpora cotidie, et duae oves: et tune non data sunt eis, ut devorarent Danielem. Erat autem Habacuc propheta in Iudaea, et ipse coxerat pulmentum, et intriverat panes in alveolo: et ibat in campum, ut ferret messoribus. Dixitque Angelus Domini ad Habacuc: Fer prandium, quod habes, in Babylonem Danieli, qui est in lacu leonum. Et dixit Habacuc: Domine, Babylonem non vidi, et lacum nescio. Et apprehendit eum Angelus Domini in vertice eius, et portavit eum capillo capitis sui, posuitque eum in Babylone supra lacum in impetu spiritus sui. Et clamavit Habacuc, dicens: Daniel, serve Dei, tolle prandium, quod misit tibi Deus. Et ait Daniel: Recordatus es mei, Deus, et non dereliquisti diligentes te. Surgensque Daniel comedit. Porro Angelus Domini restituit Habacuc confestim in loco suo. Venit ergo rex die septimo, ut lugeret Danielem: et venit ad lacum, et introspexit, et ecce Daniel sedens in medio leonum. Et exclamavit voce magna rex, dicens: Magnus es, Domine Deus Danielis. Et extraxit eum de lacu leonum. Porro illos, qui perditionis eius causa fuerant, intromisit in lacum, et devorati sunt in momento coram eo. Tune rex ait: Paveant omnes habitantes in universa terra Deum Danielis: quia ipse est salvator, faciens signa et mirabilia in terra: qui liberavit Danielem de lacu leonum. Graduale Ps. 42, 1 et 3

122

Feria IV post dominicam I Passionis

V. Emitte lucem tuam, et veritatem derelinquis quaerentes te: psallite Dotuam: ipsa me deduxerunt, et adduxe- mino, qui habitat in Sion: quoniam non est oblitus orationes pauperum. runt in montem sanctum tuum. Secreta ostias tibi, Domine, deferimus im- 780 778 LT"jSequentia sancti Evangelii seciinmolandas: quae temporalem con<jF dum Ioannem. Io. 7, 1-13 Tn illo tempore: Ambulabat Iesus in solationem significent; ut promissa non A. Galilaeam, non enim volebat in Iu- desperemus aeterna. Per Dominum. Praefatio de sancta Cruce. daeam ambulare, quia quaerebant eum Iudaei interficere. Erat autem in proxiPs. 24, 22 781 mo dies festus Iudaeorum, Scenopegia. Ant. ad Communionem Redime me, Deus Israel, ex omnibus Dixerunt autem ad eum fratres eius: Transi hinc, et vade in Iudseam, ut et angustiis meis. discipuli tui videant opera tua, quae faPostcommunio cis. Nemo quippe in occulto quid facit, TP\a, quaesumus, omnipotens Deus: 7 8 2 et quaerit ipse in palam esse: si haec fa- I,_y ut, quae divina sunt, iiigiter exsecis, manifesta teipsum mundo. Neque quentes, donis mereamur caelestibus enim fratres eius credebant in eum. Di- propinquare. Per Dominum nostrum cit ergo eis Iesus: Tempus meum non- Iesum Christum, Filium tuum: Qui tedum advenit: tempus autem vestrum cum vivit et regnat in unitate. semper est paratum. Non potest munSuper populum: Oremus. Humiliate dus odisse vos: me autem odit: quia capita vestra Deo. ego testimonium perhibeo de illo, quod Oratio opera eius mala sunt. Vos ascendite ad diem festum hunc, ego autem non ascen- • Aa nobis, quaesumus, Domine: per- 783 do ad diem festum istum: quia meum JLJ severantem in tua voluntate fatempus nondum impletum est. Haec mulatum; ut in diebus nostris, et mecum dixisset, ipse mansit in Galilaea. rito et numero, populus tibi serviens Ut autem ascenderunt fratres eius, tune augeatur. Per Dominum. et ipse ascendit ad diem festum non Feria quarta manifeste, sed quasi in occulto. Iudaei ergo quaerebant eum in die festo, et diIII classis cebant: Ubi est ille? Et murmur mulStatio ad S. Marcellum tum erat in turba de eo. Quidam enim Ps. 17, 48-49 dicebant: Quia bonus est. Alii autem Ant. ad Introitum berator meus de gentibus iraciin- 784 dicebant: Non, sed sediicit turbas. Nedis: ab insurgentibus in me mo tamen palam loquebatur de illo, ^ exaltabis me: a viro iniquo eripropter metum Iudaeorum. pies me, Domine. Ps. ibid., 2-3 Diligam 779 Ant. ad Offertorium Ps. 9, n - i 2 e t i 3 te, Domine, virtus mea: Dominus firSperent in te omnes, qui noverunt mamentum meum, et refugium meum, nomen tuum, Domine: quoniam non et liberator meus. Liberator meus.

H

I

Feria IV post dominicam I Passionis Oratio
785 ^Janctificato hoc ieiunio, Deus, tuorum

123

mavi ad te, et sanasti me: Domine, abstraxisti ab inferis animam meam, salO corda fidelium miserator illiistra: et, vasti me a descendentibus in lacum. quibus devotionis praestas affectum, Tractus Ps. 102, 10 788 praebe supplicantibus pium benignus Domine, non secundum peccata noauditum. Per Dominum. stra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. Lectio libri Levitici. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris ini786 Levit. 19, 1-2, 11-19 et 25 quitatum nostrarum antiquarum: cito Tn diebus illis: Locutus est Dominus ad anticipent nos misericordiae tuae, quia JL Moysen, dicens: Loquere ad omnem pauperes facti sumus nimis. (Hie genucoetum filiorum Israel, et dices ad eos: flectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris Ego Dominus Deus vester. Non facie- noster: et propter gloriam nominis tui, tis furtum. Non mentiemini, nee deci- Domine, libera nos: et propitius esto piet unusquisque proximum suum. Non peccatis nostris, propter nomen tuum. periurabis in nomine meo, nee pollues nomen Dei tui. Ego Dominus. Non fa- L"Y~jSequentia sancti Evangelii secuncies calumniam proximo tuo: nee vi 6p- 'JL. dumloannem. 10.10,22-38 primes eum. Non morabitur opus mern illo tempore: Facta sunt Encaenia 789 cenarii tui apud te usque mane. Non in Ierosolymis: et hiems erat. Et ammaledices surdo, nee coram caeco pobulabat Iesus in templo, in porticu nes offendiculum: sed timebis DomiSalomonis. Circumdederunt ergo eum num Deum tuum, quia ego sum DoIudaH, et dicebant ei: Quoiisque animinus. Non fades quod iniquum est, nee mam nostram tollis? Si tu es Christus, iniiiste iudicabis. Non consideres perdie nobis palam. Respondit eis Iesus: sonam pauperis, nee honores vultum Loquor vobis, et non creditis: Opera, potentis. Iuste iiidica proximo tuo. quae ego facio in nomine Patris mei, Non eris criminator, nee susurro in pohaec testimonium perhibent de me: sed pulo. Non stabis contra sanguinem provos non creditis, quia non estis ex oviximi tui. Ego Dominus. Non oderis frabus meis. Oves meae vocem meam trem tuum in corde tuo, sed piiblice araudiunt: et ego cognosco eas, et segue eum, ne habeas super illo peccaquiintur me: et ego vitam aeternam do tum. Non quaeras ultionem, nee memor eis: et non peribunt in aeternum, et non eris iniuriae civium tuorum. Diliges rapiet eas quisquam de manu mea. Paamicum tuum sicut teipsum. Ego Doter meus quod dedit mihi, maius omniminus. Leges meas custodite. Ego enim bus est: et nemo potest rapere de masum Dominus Deus vester. nu Patris mei. Ego et Pater unum su787 Graduate Ps. 29, 2-4 mus. Sustulerunt ergo lapides Iudaei, Exaltabo te, Domine, quoniam susce- ut lapidarent eum. Respondit eis Iesus: pisti me: nee delectasti inimicos meos Multa bona opera ostendi vobis ex Pasuper me. V. Domine Deus meus, cla- tre meo, propter quod eorum opus me

I

14 - Mis sale Romanum

124

Feria V post dominicam I Passionis

Ant. ad Introitum Dan. 3, 31 795 mnia, quae fecisti nobis, Domine, in vero iudicio fecisti: quia peccavimus tibi, et mandatis tuis non oboedivimus: sed da gloriam 790 Ant. ad Offertorium Ps. 58, 2 nomini tuo, et fac nobiscum secunEripe me de inimicis meis, Deus dum multitudinem misericordiae tuae. meus: et ab insurgentibus in me libera Ps. 118, 1 Beati immaculati in via: qui me, Domine. ambulant in lege Domini. Omnia. Secreta Oratio 791 Annue, misericors Deus: ut hostias raesta, quaesumus, omnipotens Deus: 796 JLX. placationis et laudis sincero tibi ut dignitas condicionis humanae, deferamus obsequio. Per Dominum. per immoderantiam sauciata, medicinaPraefatio de sancta Cruce. lis parsimoniae studio reformetur. Per Dominum nostrum. Ant. ad Communionem Ps. 25, 6-7 79 2 Lavabo inter innocentes manus meas, Lectio Danielis Prophetae. et circuibo altare tuum, Domine: ut auDan. 3, 25 et 34-45 797 diam vocem laudis tuae, et enarrem unin diebus illis: Oravit Azarias Domiversa mirabilia tua. num, dicens: Domine Deus noster: Postcommunio ne, quaesumus, tradas nos in perpetuum 793 ^laelestis doni benedictione percepta: propter nomen tuum, et ne dissipes teV ^ supplices te, Deus omnipotens, de- stamentum tuum: neque auferas miseprecamur; ut hoc idem nobis et sacra- ricordiam tuam a nobis propter Abramenti causa sit, et salutis. Per Domi- ham dilectum tuum, et Isaac servum num nostrum Iesum Christum, Filium tuum, et Israel sanctum tuum: quibus tuum: Qui tecum vivit et regnat in locutus es, pollicens quod multiplicares imitate. semen eorum sicut Stellas caeli, et sicut Super populum: Or emus. Humiliate arenam, quae est in littore maris: quia, Domine, imminuti sumus plus quam capita vestra Deo.

lapidatis? Responderunt ei IudaM: De bono opere non lapidamus te, sed de blasphemia: et quia tu, homo cum sis, facis teipsum Deum. Respondit eis Iesus: Nonne scriptum est in lege vestra: quia Ego dixi, dii estis? Si illos dixit deos, ad quos sermo Dei factus est, et non potest solvi Scriptura: quern Pater sanctificavit, et misit in mundum, vos dicitis: Quia blasphemas: quia dixi, Filius Dei sum? Si non facio opera Patris mei, nolite credere mihi. Si autem facio, et si mihi non vultis credere, op6ribus cr6dite, ut cognoscatis, et credatis, quia Pater in me est, et ego in Patre.

Oratio A desto supplicationibus nostris, omXJL nipotens Deus: et, quibus fiduciam sperandae pietatis indulges; consuetae misericordiae tribue benignus effectum. Per Dominum.

794

Feria quinta
III classis Statio ad S. Apollinarem

O
P

I

Feria V post dominicam I Passionis

125

omnes gentes, sumusque humiles in universa terra hodie propter peccata nostra. Et non est in tempore hoc princeps, et dux, et propheta, neque holocaustum, neque sacrificium, neque oblatio, neque incensum, neque locus primitiarum coram te, ut possimus invenire misericordiam tuam: sed in animo contrito, et spiritu humilitatis suscipiamur. Sicut in holocausto arietum et taurorum, et sicut in milibus agnorum pinguium: sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi: quoniam non est confusio confidentibus in te. Et nunc sequimur te in toto corde, et timemus te, et quserimus faciem tuam. Ne confun das nos: sed fac nobiscum iuxta mansuetudinem tuam, et secundum multitudinem misericordiae tuae. Et erue nos in mirabilibus tuis, et da gloriam nomini tuo, Domine: et confundantur omnes, qui ostendunt servis tuis mala, confundantur in omni potentia tua: et robur eorum conteratur: et sciant, quia tu es Dominus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum, Domine Deus noster.
798

Graduale Ps. 95, 8-9 Tollite hostias, et introite in atria eius: adorate Dominum in aula sancta eius. V. Ps. 28, 9 Revelavit Dominus condensa: et in templo eius omnes dicent gloriam.

iSequentia sancti Evangelii secundum Lucam. Luc. 7, 36-50 Tn illo tempore: Rogabat Iesum quidam Ps. 136, 1 JL depharisaHs, ut manducaret cum illo. Ant. ad Offertorium Et ingressus domum pharisaH, discuSuper flumina Babylonis illic sedi- 800 buit. Et ecce mulier, quae erat in civitate mus, et flevimus: dum recordaremur peccatrix, ut cognovit, quod accubuisset tui, Sion.

in domo pharisaei, attulit alabastrum unguenti: et stans retro secus pedes eius, lacrimis coepit rigare pedes eius, et capillis capitis sui tergebat, et osculabatur pedes eius, et unguento ungebat.Videns autem pharisseus, qui vocaverat eum, ait intra se, dicens: Hie si esset propheta, sciret utique, quae et qualis est mulier, quae tangit eum: quia peccatrix est. Et respondens Iesus, dixit ad ilium: Simon, habeo tibi aliquid dicere. At ille ait: Magister, die. Duo debitores erant cuidam foeneratori: unus debebat denarios quingentos, et alius quinquaginta. Non habentibus illis unde redderent, donavit utrisque. Quis ergo eum plus diligit? Respondens Simon, dixit: yEstimo quia is, cui plus donavit. At ille dixit ei: Recte iudicasti. Et conversus ad mulierem, dixit Simoni: Vides hanc mulierem ? Intravi in domum tuam, aquam pedibus meis non dedisti: haec autem lacrimis rigavit pedes meos, et capillis suis tersit. Osculum mihi non dedisti: haec autem, ex quo intravit, non cessavit osculari pedes meos. Oleo caput meumnonunxisti: haec autem unguento unxit pedes meos. Propter quod dico tibi: Remittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum. Cui autem minus dimittitur, minus diligit. Dixit autem ad illam: Remittuntur tibi peccata. Et cceperunt, qui simul accumbebant, dicere intra se: Quis est hie, qui etiam peccata dimittit? Dixit autem ad mulierem: Fides tua te salvamfecit: vade in pace.

126

Feria VI post dominicam I Passionis Oratio /^lordibus nostris, qusesumus, Domi- 806 \*s ne, gratiam tuam benignus infunde: ut, peccata nostra castigatione voluntaria cohibentes, temporaliter potius maceremur, quam suppliciis deputemur aeternis. Per Dominum. Lectio Ieremiae Prophetae. Ier. 17, 13-18 807 T n diebus illis: Dixit Ieremias: Domine, .L omnes q u i te derelinquunt, confundentur: recedentes a te, in terra scribentur: quoniam dereliquerunt venam aquar u m viventium Dominum. Sana me, Domine, et sanabor: salvum m e fac, et salvus ero: quoniam laus mea t u es. Ecce ipsi dicunt ad m e : Ubi est verbum Domini ? Veniat. E t ego non sum turbatus, te pastorem sequens: et diem hominis non desideravi, t u scis. Quod egressum est de labiis meis, rectum in conspectu tuo fuit. Non sis t u mihi formidini, spes mea t u in die afHictionis. Confundantur, qui m e persequuntur, et non confundar ego: paveant illi, et non paveam ego. Indue super eos diem afHictionis, et duplici contritione contere eos, D o mine Deus noster. Graduate P s . 34, 20 et 22 Pacifice loquebantur mihi inimici 808 mei: et in ira molesti erant mihi. V. Vidisti, Domine, ne sileas: ne discedas a m e . Tractus P s . 102, 10 Domine, non secundum peccata no- 809 stra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. Y. P s . 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarumantiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie ge-

Secreta 801 T^\6mine Deus noster, qui in his poJLJ tius creaturis, quas ad fragilitatis nostrae subsidium condidisti, tuo quoque nomini munera iussisti dicanda constitui: tribue, qusesumus; ut et vitae nobis praesentis auxilium, et aeternitatis efficiant sacramentum. Per Dominum.
Praefatio de sancta Cruce.

Ant. ad Communionem Ps. 118,49-50 Memento verbi tui servo tuo, Domine, in quo mihi spem dedisti: haec me consolata est in humilitate mea. Postcommunio 803 uod ore sumpsimus, Domine, pura mente capiamus: et de munere temporali fiat nobis remedium sempiternum. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio 8 0 4 T^ sto > quaesumus, Domine, propitius \2J plebi tuae: ut, quae tibi non placent, respuentes; tuorum potius repleantur delectationibus mandatorum. Per Dominum nostrum. 802

Q

Feria sexta
III classis Statio ad S. Stephanum in Caelio monte Antiphona ad Introitum 805 Ps. 30, 10, 16 et 18 iserere mihi, Domine, quoniam tribulor: libera me, et eripe me de minibus inimicorum meorum, et a persequentibus me: Domine, non confundar, quoniam invocavi te. Ps. ibid., 2 In te, Domine, speravi, non confundar in aeternum: in iustitia tua libera me. Miserere mihi.

M

Sabbato post dominicam I Passionis

127

nuflectitur) V. Adiuva nos, Deus saluta- Ant. ad Communionem Ps. 26, 12 ris noster: et propter gloriam nominis Ne tradideris me, Domine, in animas 81^ tui, Domine, libera nos: et propitius esto persequentium me: quoniam insurrepeccatis nostris, propter nomen tuum. xerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi. 810 CTj Sequentia sancti Evangelii secunPostcommunio ' JL" dum Ioannem. Io. n , 47-54 umpti sacrificii, Domine, perpetua 814 Tnillo tempore: Collegerunt pontifices nos tuitio non derelinquat: et noxia jL etpharissei concilium adversus Iesum, semper a nobis cuncta depellat. Per etdicebant: Quidfacimus, quia hie homo Dominum nostrum. multa signa facit? Si dimittimus eum Super populum: Or emus. Humiliate sic, omnes credent in eum: et venient capita vestra Deo. Romani, et tollent nostrum locum et gentem. Unus autem ex ipsis, Caiphas Oratio nomine, cum esset pontifex anni illius, /"Concede, qusesumus, omnipotens 815 dixit eis: Vos nescitis quidquam, nee co- V-^ Deus: ut, qui protectionis tuaegragitatis quia expedit vobis, ut unus mo- tiam quaerimus, liberati a malis omniriatur homo pro populo, et non tota gens bus, secura tibi mente serviamus. Per pereat. Hoc autem a semetipso non di- Dominum nostrum. xit: sed cum esset pontifex anni illius, prophetavit, quod Iesus moriturus erat Sabbato pro gente, et non tantum pro gente, sed III classis ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unum. Ab illo ergo die cogita- Statio ad S. Ioannem ante Portam Latinam verunt, ut interficerent eum. Iesus ergo Antiphona ad Introitum iam non in palam ambulabat apud IuPs. 30, 10, 16 et 18 816 daeos: sed abiit in regionem iuxta deseriserere mihi, Domine, quotum, in civitatem, quae dicitur Ephrem, niam tribulor: libera me, et et ibi morabatur cum discipulis suis. eripe me de manibus inimicoAntiphona ad Offertorium rum meorum, et a persequentibus me: 811 Ps. 118, 12, 121 et 42 Benedictus es, Domine, non confundar, quoniam invoDomine, doce me iustificationes tuas: cavi te. Ps. ibid., 2 In te, Domine, speet non tradas calumniantibus me su- ravi, non confundar in aeternum: in iuperbis: et respondebo exprobrantibus stitia tua libera me. Miserere mihi. mihi verbum. Oratio Secreta roficiat, quaesumus, Domine, plebs 817 812 XJraesta nobis, misericors Deus: utditibi dicata piae devotionis afFectu: JL gne tuis servire semper altaribus ut, sacris actionibus erudita, quanto mamereamur; et eorum perpetua partici- iestati tuae fit gratior, tanto donis potioribus augeatur. Per Dominum nostrum patione salvari. Per Dominum. Iesum Christum. Praefatio de sancta Cruce.

S

M
P

128

Sabbato post dominicam I Passionis ex Iudseis, et credebant in Iesum. In crastinum autem turba multa, qua? venerat ad diem festum, cum audissent quia venit Iesus Ierosolymam, acceperunt ramos palmarum, et processerunt obviam ei, et clamabant: Hosanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. Et invenit Iesus asellum, et sedit super eum, sicut scriptum est: Noli timere, filia Sion: ecce Rex tuus venit sedens super pullum asinae. Haec non cognoverunt discipuli eius primum: sed quando glorificatus est Iesus, tune recordati sunt quia haec erant scripta de eo: et haec fecerunt ei. Testimonium ergo perhibebat turba, quae erat cum eo, quando Lazarum vocavit de monumento, et suscitavit eum a mortuis. Propterea et obviam venit ei turba: quia audierunt eum fecisse hoc signum. Pharissei ergo dixerunt ad semetipsos: Videtis quia nihil proficimus ? Ecce mundus totus post eum abiit. Erant autem quidam gentiles ex his, qui ascenderant ut adorarent in die festo. Hi ergo accesserunt ad Philippum, qui erat a Bethsaida Galilaeae: et rogabant eum, dicentes: Domine, volumus Iesum videre. Venit Philippus, et dicit Andreae: Andreas rursum et Philippus dixerunt Iesu. Iesus autem respondit eis, dicens: Venit hora, ut clarificetur Filius ho minis. Amen, amen dico vobis, nisi granum frumenti cadens in terram, mortuum fuerit, ipsum solum manet: si autem mortuum fuerit, multum fructum affert. Qui amat animam suam, perdet earn: et qui odit animam suam in hoc mundo, in vitam aeternam custodit earn. Si quis mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister meus erit. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Nunc

Lectio Ieremiae Prophetae. Ier. 18, 18-23 818 Tndiebusillis: Dixeruntimpii Iudaeiad JL invicem: Venite, et cogitemus contra iustum cogitationes: non enim peribit lex a sacerdote, neque consilium a sapiente, necsermo a propheta: venite, et percutiamus eum lingua, et non attendamus ad universos sermones eius. Attende, Domine, ad me, et audi vocem adversariorum meorum. Numquid redditur pro bono malum, quia foderunt foveam animae meae? Recordare, quod steterim in conspectu tuo, ut loquerer pro eis bonum, et averterem indignationem tuam ab eis. Propterea da filios eorum in famem, et deduc eos in manus gladii: fiant uxores eorum absque liberis, et viduae: et viri earum interficiantur morte: iuvenes eorum confodiantur gladio in prdelio. Audiatur clamor de domibus eorum: adduces enim super eos latronem repente: quia foderunt foveam, ut caperent me, et laqueos absconderunt pedibus meis. T u autem, Domine, scis omne consilium eorum adversum me in mortem: ne propitieris iniquitati eorum, et peccatum eorum a facie tua non deleatur. Fiant corruentes in conspectu tuo, in tempore furoris tui abiitere eis, Domine Deus noster. 819 Graduate Ps. 34, 20 et 22 Pacifice loquebantur mihi inimici mei: et in ira molesti erant mihi. V. Vidisti, Domine, ne sileas: ne discedas a me. 820 L ^ 2 Sequentia sancti Evangelii secun"JL" dum Ioannem. Io. 12, 10-36 T n illo tempore: Cogitaverunt principes JL sacerdotum ut et Lazarum interficerent: quia multi propter ilium abibant

Sabbato post dominicam I Passionis anima mea turbata est. Et quid dicam ? Pater, salvifica me ex hac hora. Sed propterea veni in horam hanc. Pater, clarifica nomen tuum. Venit ergo vox de caelo: Et clarificavi, et iterum clarificabo. Turba ergo, quae stabat et audierat, dicebat tonitruum esse factum. Alii dicebant: Angelus ei locutus est. Respondit Iesus, et dixit: Non propter me haec vox venit, sed propter vos. Nunc iudicium est mundi, nunc princeps huius mundi eicietur foras. Et ego si exaltatus fuero a terra, omnia traham ad meipsum. (Hoc autem dicebat, significans qua morte esset moritiirus). Respondit ei turba: Nos audivimus ex lege, quia Christus manet in aeternum, et quomodo tu dicis: Oportet exaltari Filium hominis? Quis est iste Filius hominis? Dixit ergo eis Iesus: Adhuc modicum lumen in vobis est. Ambulate dum lucem habetis, ut non vos tenebrae comprehendant: et qui ambulat in tenebris, nescit quo vadat. Dum lucem habetis, credite in lucem: ut filii lucis sitis. Haec locutus est Iesus: et abiit, et abscondit se ab eis.

129

et non tradas calumniantibus me superbis: et respondebo exprobrantibus mihi verbum. Secreta cunctis nos, quaesumus, Domine, 8 2 2 reatibus et periculis propitiatus absolve: quos tantimysterii tribuis esse consortes. Per Dominum. Praefatio de sancta Cruce.

A

Ant. ad Communionem Ps. 26, 12 Ne tradideris me, Domine, in animas 823 persequentium me: quoniam insurrexerunt in me testes iniqui, et mentita est iniquitas sibi.

Postcommunio T^Vivini muneris largitate satiati, quae- 8 2 4 JLJ sumus, Domine Deus noster: ut huius semper participatione vivamus. Per Dominum. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio r n T ueatur, quaesumus, Domine, dexte- 825 JL ra tua populum deprecantem: et 821 Antiphona ad Offertorium purificatum dignanter erudiat; ut, conPs. 118, 12, 121 et 42 Benedictus es, solatione praesenti, ad futura bona proDomine, doce me iustificationes tuas: ficiat. Per Dominum.

HEBDOMADA SANCTA DOMINICA IIPASSIONIS SEU IN PALMIS
I classis

DE SOLEMNI PALMARUM PROCESSIONE
IN HONOREM CHRISTI REGIS
Otnnia, qua in sequentibus rubricis litteris inclinatis edita sunt, referuntur ad celebrationem simplicem, quando scilicet sacra coeremonice peraguntur a sacerdote, absque ministris sacris.

DE BENEDICTIONE RAMORUM
1. Hora competenti, in choro post Tertiam, omissa aspersione aquae, proceditur ad benedicendum ramos palmamm seu olivarum, sive aliarum arborum. 2. Color paramentorum est rubeus. 3. Celebrans induitur amictu, alba, cingulo, stola et pluviali; ministri sacri amictu, alba, cingulo, subdiaconus insuper tunicella, diaconus stola et dalmatica. 3 a. Celebrans induitur amictu, alba, cingulo, stola et pluviali, vel tnanet sine casula. 4. Rami, nisi ab ipsis fidelibus iam in manibus teneantur, parentur super abacum, tobalea alba coopertum, et positum in opportuniore loco presbyterii, ita tamen, ut maneat in conspectu populi. 5. Omnibus rite dispositis, celebrans, cum ministris sacris, seu ministrantibus, facta altari debita reverentia, sistit retro abacum, versus populum. Interim vero cantatur sequens

Cui omnes respondent:

R. Et cum spiritu tuo.
7. In sequenti oratione celebrans dicat, prout qualitati ramorum congruit, hos palmarum ramos, vel hos olivarum ramos, vel hos arborum ramos, vel hos palmarum et olivarum ramos, aut hos palmarum (olivarum) et aliarum arborum ramos.

Oremus. Oratio T 3 enetji die, qusesumus, Domine, hos ID palmarum (seu olivarum aut aliarum arborum) ramos: et praesta; ut, quod populus tuus in tui venerationem hodierno die corporaliter agit, hoc spiritualiter summa devotione perficiat, de hoste victoriam reportando et opus misericordiae summopere diligendo. Per Christum Dominum nostrum. Omnes R. Amen.
8. Tune celebrans primum ter aspergit ramos, super abacum positos, postea, ad cancellos, ramos fidelium, ubi ipsi, ut dictum est, ramos iam in manibus portant, nisi placuerit horum aspersionem facere transeundo per aulam ecclesiae. 9. Deinde celebrans ponit incensum in thuribulo, more solito, et primum ter adolet ramos benedictos super abacum positos, postea, ad cancellos, vel transeundo per aulam ecclesiae, incensat ramos fidelium.

Antiphona
826

Matth. 21, 9 osanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini. Rex Israel: Hosanna in excelsis. 1^1-^^rA 6. Deinde celebrans,

manibus iunctis, benedicit ramos, dicens, in tono feriali:

V. D6minu8 vobiscum.

Dominica II Passionis seu in palmis Ministri sacri, vel ministrantes, celebrantem comitantur, tarn in aspersione, quam in incensatione ramorum, fimbriam pluvialis tenentes. DE DISTRIBUTIONE RAMORUM 10. Completa benedictione, fit ramorum distributio, secundum locorum consuetudinem. 11. Itaque, celebrans, stans in suppedaneo altaris, versus populum, adiuvantibus ministris sacris, vel ministrantibus, dat ramos benedictos primum omnibus clericis per ordinem, deinde ministrantibus, denique, ad cancellos, fidelibus. 12. Et cum inceperit distribuere, cantantur sequentes antiphonae et psalmi, hoc modo:

131

attollite vos, fores antiquae, * ut ingrediatur rex gloriae! « Quis est iste rex gloriae? » * « Dominus exercituum: ipse est rex gloriae ».
Et repetitur antiphona:

828

Antiphona i Pueri Hebraeorum, portantes ramos olivarum, obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: ccHosanna in excelsis ».
Psalmus 23, 1-2 et 7-10

829

D

omini est terra et quae replent earn, * orbis terrarum et qui habitant in eo. Nam ipse super maria fundavit eum, * et super flumina firmavit eum.
Et repetitur antiphona:

Pueri Hebraeorum, portantes ramos olivarum, obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: « Hosanna in excelsis ». Attollite, portae, capita vestra, et attollite vos, fores antiquae, * ut ingrediatur rex glorias! « Quis est iste rex gloriae?» * « Dominus fortis et potens, Dominus potens in proelio ».
Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum, portantes ramos

olivarum, obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: « Hosanna in excelsis ». Attollite, portae, capita vestra, et

Pueri Hebraeorum, portantes ramos olivarum, obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: ccHosanna in excelsis». Gloria Patri, et Filio, * et Spiritui Sancto, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, * et in ssecula saeculorum. Amen. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum, portantes ramps olivarum, obviaverunt Domino, clamantes et dicentes: c c Hosanna in excelsis ». Antiphona 2 Pueri Hebraeorum vestimenta pro- 830 sternebant in via, et clamabant dicentes: c c Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Psalmus 46 mnes populi, plaudite manibus, * 831 exsultate Deo voce laetitiae, Quoniam Dominus excelsus, terribilis, * rex magnus super omnem terram. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dicentes: c c Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Siibicit populos nobis * et nationes pedibus nostris. Eligit nobis hereditatem nostram, * gloriam Iacob, quern diligit. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dicen-

O

132

Dominica II Passionis seu in palmis prius, clauditur cum Gloria Patri, et repetitur antiphona. DE LECTIONE EVANGELICA 13. Ramorum distributione peracta, et abaco remoto, celebrans lavat manus, nihil dicens; deinde, ascendens altare, osculatur illud in medio, et ponit incensum in thuribulo, more solito. Diaconus defert librum Evangeliorum ad altare eumque deponit super illud et flunt omnia ut in Missa quando Evangelium decantandum est.
13 a. Celebrans omnia peragat, ut de more, quando sacerdos solus Missam celebrat in cantu. 14.

tes: (( Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Ascendit Deus cum exsultatione, * Dominus cum voce tubae. Psallite Deo, psallite; * psallite regi nostro, psallite. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dic£ntes: « Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Quoniam rex omnis terrae est Deus, * psallite hymnum. Deus regnat super nationes, * Deus sedet super solium sanctum suum.
Et repetitur antiphona:

Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dicentes: « Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Principes populorum congregati sunt * cum populo Dei Abraham. Nam Dei sunt proceres terrae: * excelsus est valde. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dicentes: « Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ». Gloria Patri, et Filio, * et Spiritui Sancto, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, * et in specula saeculorum. Amen. Et repetitur antiphona: Pueri Hebraeorum vestimenta prosternebant in via, et clamabant dicentes: a Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ».
Quae si non sufficiant, repetantur quousque distributio finiatur; si autem finiatur

I

Sequentia sancti Evangelii seciindum Matthaeum. Mt. 21, 1-9 n illo tempore: Cum appropinquas- 832 set Iesus Ierosolymis, et venisset Bethphage ad montem Oliveti: tune misit duos discipulos suos, dicens eis: « Ite in castellum, quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum cum ea: solvite, et adducite mihi: et si quis vobis aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos ». Hoc autem totum factum est, ut adimpleretur quod dictum est per prophetam, dic£ntem: DicitefiliaeSion: Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum,filiumsubiugalis. Euntes autem discipuli, fecerunt sicut praecepit illis Iesus. Et adduxerunt asinam et pullum: et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eum desuper sedere fecerunt. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via: alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via: turbae autem, quae praecedebant, et quae sequebantur, clamabant, dicentes: c c Hosanna filio David; benedictus qui venit in nomine Domini ».

Dominica II Passionis seu in palmis 15. Evangelio finito, subdiaconus defert librum osculandum celebranti, qui non incensatur a diacono. DE PROCESSIONE CUM RAMIS BENEDICTIS 16. His peractis, celebrans ponit incensum in thuribulo, more solito. Deinde diaconus, vertens se ad populum, dicit: V. Procedamus in pace. Respondent omnes:

133

nedictus qui venit in nomine Domini: Hosanna in excelsis ». Antiphona 4 Luc. 19, 37 et 38 836 Coeperunt o m n e s turbae d e s c e n d e n t i u m g a u d e n t e s l a u d a r e D e u m voce

R. In nomine Christi. Amen.

magna, super omnibus quas viderant virtiitibus, dicentes: « Benedictus qui venit Rex in nomine Domini; pax in terra, et gloria in excelsis ».

19. Progrediente processione, cantatur seEt incipit processio. Praecedit thuriferarius cum thuribulo fumigante, deinde alter quens hymnus, populo, si fieri potest, duos subdiaconus paratus, vel acolythus, aut unus primos versus continuo repetente, ut infra ex ministrantibus, deferens crucem non ve- notatur. latam, medius inter duos acolythos, vel miHymnus ad Christum Regem nistranteSj cum candelabris accensis; sequitur clerus per ordinem, ultimo celebrans Chorus: cum diacono et subdiacono,posteos fideles, loria, laus et honor tibi sit, ramos benedictos manibus gestantes. Rex Christe Redemptor, 17. Processio dirigatur, si fieri potest, exCui puerile decus tra ecclesiam, per aliquam viam longiorem. prompsit Hosanna pium. Sicubi vero habeatur altera ecclesia, in qua ramorum benedictio commode peragi posOmnes: sit, nihil impedit, quominus benedictio eoGloria, laus et honor tibi sit, rum ibi fiat, et deinde processio pergat ad ecclesiam principalem. Rex Christe Redemptor, Cui puerile decus 18. Incipiente processione, cantari possum antiphonae sequentes, omnes, vel aliprompsit Hosanna pium. quae, pro opportunitate. Chorus: Antiphona 1 Israel es tu Rex, 833 O c c u r r u n t turbse c u m floribus et Davidis et inclita proles, palmis R e d e m p t o r i obviam: et victori Nomine qui in Domini, t r i u m p h a n t i digna dant obsequia: FiRex benedicte, venis. lium Dei ore gentes p r e d i c a n t : et in Omnes: l a u d e m Christi voces tonant p e r n u Gloria, laus et honor tibi sit, bila: cc H o s a n n a ». Rex Christe Redemptor, Antiphona 2 Cui puerile decus 834 C u m Angelis et piieris fideles inveprompsit Hosanna pium. niamur, t r i u m p h a t o r i mortis clamanChorus: tes: a H o s a n n a in excelsis ». Coetus in excelsis te laudat Antiphona 3 cselicus omnis, 835 Turba multa, quae convenerat ad Et mortalis homo, diem festum, clamabat Domino: « Beet cuncta creata simul.

G

837

134

Dominica II Passionis seu in palmis

Psalmus 147 auda, Ierusalem, Dominum, * lauda 839 j Deum tuum, Sion, Quod firmavit seras portarum tuarum, * benedixit filiis tuis in te. Composuit fines tuos in pace, * medulla tritici satiat te. Emittit eloquium suum in terram, * velociter currit verbum eius. Dat nivem sicut lanam, * pruinam sicut cinerem spargit. Proicit glaciem suam ut frustula panis; * coram frigore eius aquae rig£scunt. Emittit verbum suum et liquefacit eas; * flare iubet ventum suum et fluunt aquae. Annuntiavit verbum suum Iacob, # statuta et praecepta sua Israel. Non fecit ita ulli nationi: * praecepta sua non manifestavit eis. Gloria Patri, et Filio, * et Spiritui Sancto, Sicut erat in principio, et nunc, et semper, * et in saecula saeculorum. Amen. Et repetitur antiphona: Omnes collaudant nomen tuum, et dicunt: « Benedictus qui venit in nomine Domini: Hosanna in excelsis ». Antiphona 6 Fulgentibus palmis prosternimur ad- 840 veni6nti Domino: huic omnes occurramus cum hymnis et canticis, glorificantes et dicentes: c c Benedictus D6minus». Antiphona 7 Ave, Rex noster, Fill David, Red- 841 £mptor mundi, quern prophetae praedixerunt Salvatorem domui Israel esse Antiphona 5 venturum. Te enim ad salutarem vic838 Omnes collaudant nomen tuum, et timam Pater misit in mundum, quern dicunt: « Benedictus qui venit in no- exspectabant omnes sancti ab origine mine Domini: Hosanna in excelsis ». mundi, et nunc: « Hosanna Filio Da-

Omnes: Gloria, laus et honor tibi sit, Rex Christe Redemptor, Cui puerile decus prompsit Hosanna pium. Chorus: Plebs Hebnea tibi cum palmis obvia venit; Cum prece, voto, hymnis, adsumus ecce tibi. Omnes: Gloria, laus et honor tibi sit, Rex Christe Redemptor, Cui puerile decus prompsit Hosanna pium. Chorus: Hi tibi passuro solvebant munia laudis; Nos tibi regnanti pangimus ecce melos. Omnes: Gloria, laus et honor tibi sit, Rex Christe Redemptor, Cui puerile decus prompsit Hosanna pium. Chorus: Hi placuere tibi, placeat devotio nostra: Rex bone, Rex clemens, cui bona cuncta placent. Omnes: Gloria, laus et honor tibi sit, Rex Christe Redemptor, Cui puerile decus prompsit Hosanna pium.

I

Dominica II Passionis seu in palmis vid. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis ». 20. Nihil impedit, quominus cantetur a fidelibus hymnus Christus vincit, vel alius cantus in honorem Christi Regis. 21. Intrante processione in ecclesiam, dum celebrans per valvas ecclesiae transit, incipitur ultima antiphona. Antiphona 8 Ingrediente Domino in sanctam civitatem, Hebraeorum pueri resurrectionem Vitae pronuntiantes, Cum ramis palmarum: « Hosanna, clamabant, in excelsis ». Cum audisset populus, quod Iesus veniret Ierosolymam, exierunt obviam ei Cum ramis palmarum: « Hosanna, clamabant, in excelsis ». 22. Celebrans, cum ad altare advenerit, facta debita reverentia, illud ascendit cum ministris sacris, et, stans medius inter illos, versus populum, clerico librum tenente, dicit, in tono feriali, orationem ad complendam processionem, manibus iunctis.

135

22 a. Ministrantes serviunt ad librum, et omniafiunt, ut supra dictum est.

842

V. Dominus vobiscum. Omnes R. Et cum spiritu tuo. Oremus. Oratio omine Iesu Christe, Rex ac Red- 843 emptor noster, in cuius honorem, hos ramos gestantes, solemnes laudes decantavimus: concede propitius; ut, quocumque hi rami deportati fuerint, ibi tuae benedictionis gratia descendat, et, quavis daemonum iniquitate vel illusione profligata, dextera tua protegat, quos redemit: Qui vivis et regnas in saecula saeculorum. Omnes R. Amen.

D

23. Oratione finita, celebrans et ministri, facta debita altari reverentia, deponunt paramenta rubea, assumentes, pro Missa, violacea. 24. Rami non tenentur manibus, dum in Missa historia Passionis Domini cantatur vel legitur.

DE MISSA
Statio ad S. Ioannem in Laterano 1. Color paramentorum est violaceus. 4. Oremus. Oratio 2. Ubi ante Missam facta fuerit benedicmnipotens sempiterne Deus, qui 845 tio et processio ramorum, celebrans cum mihumano generi, ad imitandum nistris sacris, seu ministrantibusy accedit ad altare, et, omissis psalmo Iudica me, Deus, humilitatis exemplum, Salvatorem noac confessione, statim ascendens, osculatur strum carnem sumere et crucem subire illud in medio, et incensat more solito. fecisti: concede propitius; ut et patien3. Ant. ad Introitum Ps. 21, 20 et 22 tiae ipsius habere documenta et resurrec-

O

omine, ne longe facias auxilium tuum a me, ad defensionem meam aspice: libera me de ore leonis, et a cornibus unicornium humilitatem meam. Ps. ibid., 2 Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti? longe a salute mea verba delictorum meorum. Domine, ne longe.

tionis consortia mereamur. Per eundem Dominum. 5. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Philippenses. Phil. 2,5-11 ratres: Hoc enim sentite in vobis, 846 quod et in Christo Iesu: qui, cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse se sequalem Deo: sed semetipsum exinanivit, formam servi ac-

F

136

Dominica II Passionis seu in palmis menta mea, et super vestem meam miserunt sortem. V. Libera me de ore leonis: et a cornibus unicornium humilitatem meam. V. Qui timetis Dominum, laudate eum: universum semen Iacob, magnificate eum. V. Annuntiabitur Domino generatio ventiira: et annuntiabunt caeli iustitiam eius. V. Populo, qui nascetur, quern fecit Dominus. 8. Absoluta lectione Epistolae, ponuntur in latere Evangelii, in piano presbyterii, legilia nuda, et pfoceditur ad cantum vel lectionem historiae Passionis Domini, hoc modo: Cantatur vel legitur a ministris saltern in ordine diaconatus constitutis, qui, comitantibus duobus acolythis, vel ministrantibus, absque luminaribus et absque incenso, veniunt ante altare, ibique, super infimum gradum genuflexi, profunde inclinati, submissa voce recitant, uti moris est, Munda cor raeum, ac petunt a celebrante benedictionem, dicentes lube, domne, benedicere. Celebrans, ad eos versus, media voce respondet: Dominus sit in cordibus vestris, et 849 in labiis vestris, ut digne et competenter annuntietis Evangelium suum: in nomine Patris, et Filii, ^ et Spiritus Sancti. Et illi dicunt: Amen. Postea, una cum acolythis, seu ministrantibus, faciunt reverentiam, et accedunt ad legilia; non dicunt Dominus vobiscum et non signant librum, nee seipsos, dum cantare vel legere incipiunt.
8 a. Sacerdos, lecto graduali et tractuydicit more soli to, in medio altaris, Munda cor meum, lube, Domine, et Dominus sit in corde meo. Tune, in latere Evangelii, ad altare, legit vel cantat clara voce histqriam Passionis Domini, sed non dicit Dominus vobiscum et non signat librum, nee seipsum, dum legere vel cantare incipit. 9. Hie modus cantandi vel legendi servatur etiam feria III et IV, quando historia Passionis Domini cantatur vel legitur.

cipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo. Humiliavit semetipsum, factus obcediens usque ad mortem, mortem autem crucis. Propter quod et Deus exaltavit ilium: et donavit illi nomen, quod est super omne nomen: (hie genuflectitur) ut in nomine Iesu omne genu flectatur caelestium, terrestrium et infernorum: et omnis lingua confiteatur, quia Dominus Iesus Christus in gloria est Dei Patris. 847 6. Graduale Ps. 72, 24 et 1-3 Tenuisti manum dexteram meam: et in voluntate tua deduxisti me: et cum gloria assumpsisti me. V. Quam bonus Israel Deus rectis corde! mei autem paene moti sunt pedes: paeneeffusi sunt gressus mei: quia zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns. 7.

Tractus Ps. 21, 2-9, 18, 19, 22, 24 et 32 848 Deus, Deus meus, respice in me: quare me dereliquisti ? V. Longe a salute mea verba delictorum meorum. V. Deus meus, clamabo per diem, nee exaudies: in nocte, et non ad insipientiam mihi. V. Tu autem in sancto habitas, laus Israel. V. In te speraverunt patres nostri: speraverunt, et liberasti eos. V. Ad te clamaverunt, et salvi facti sunt: in te speraverunt, et non sunt confusi. V. Ego autem sum vermis, et non homo: opprobrium hominum et abiectio plebis. V. Omnes, qui videbant me, aspernabantur me: locuti sunt labiis et moverunt caput. V. Speravit in Domino, eripiat eum: salvum faciat eum, quoniam vult eum. V. Ipsi vero consideraverunt, et inspexerunt me: diviserunt sibi vesti-

Dominica II Passionis seu in palmis

137

10. Evangelium Passionis et Mortis Do- osculatus fuero, ipse est, tenete eum. mini secundum Matthaeum. 26, 36-75; 27, C. Et confestim accedens ad Iesum, di1-60.

850

I

Passio Domini nostri Iesu Christi secundum Matthaeum. n illo tempore: Venit Iesus cum discipulis suis in villam, quae dicitur Gethsemani, et dixit discipulis suis: > $ « Sedete hie, donee vadam illuc, et orem. C. Et assumpto Petro, et duobus filiis Zebedsei, coepit contristari, et maestus esse. Tune ait illis: i = j< i Tristis est anima mea usque ad mortem: sustinete hie, et vigilate mecum. C. Et progressus pusillum, procidit in faciem suam, orans, et dicens: >J* Pater mi, si possibile est, transeat a me calix iste.Veriimtamen non sicut ego volo, sed sicut tu. C. Et venit ad discipulos suos, et invenit eos dormientes: et dicit Petro: ^ Sic non potuistis una hora vigilare mecum ? Vigilate, et orate, ut non intretis in tentationem. Spiritus quidem promptus est, caro autem infirma. C. Iterum secundo abiit, et oravit, dicens:fcjiPater mi, si non potest hie calix transire, nisi bibam ilium, fiat voluntas tua. C. Et venit iterum, et invenit eos dormientes: erant enim oculi eorum gravati. Et relictis illis, iterum abiit, et oravit tertio, eiindem sermonem dicens. Tune venit ad discipulos suos, et dicit illis: >Ji Dormite iam, et requiescite: ecce appropinquavit hora, et Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Siirgite, eamus: ecce appropinquavit qui me tradet. C. Adhuc eo loquente, ecce Iudas unus de duodecim venit, et cum eo turba multa cum gladiis et fustibus, missi a principibus sacerdotum, et senioribus populi. Qui autem tradidit eum, dedit illis signum dicens: S. Quemcumque

xit: S. Ave, Rabbi. C. Et osculatus est eum. Dixitque illi Iesus: ^ Amice, ad quid venisti? C. Tune accesserunt, et manus iniecerunt in Iesum, et tenuerunt eum. Et ecce unus ex his, qui erant cum Iesu, extendens manum, exemit gladium suum, et perciitiens servum principis sacerdotum, amputavit auriculam eius. Tune ait illi Iesus: NJB Converte gladium tuum in locum suum. Omnes enim, qui acceperint gladium, gladio peribunt. An putas, quia non possum rogare Patrem meum, et exhibebit mihi modo plus quam duodecim legiones Angelorum ? Quomodo ergo implebuntur Scripturae, quia sic oportet fieri? C. In ilia hora dixit Iesus turbis: h j f f i Tamquam ad latronem existis cum gladiis, et fustibus comprehendere me: cotidie apud vos sedebam docens in templo, et non me tenuistis. C. Hoc autem totum factum est, ut adimplerentur Scripturae prophetarum. Tune discipuli omnes, relicto eo, fugerunt. At illi tenentes Iesum, duxerunt ad Caipham principem sacerdotum, ubi scribae et seniores convenerant. Petrus autem sequebatur eum a longe, usque in atrium principis sacerdotum. Et ingressus intro, sedebat cum ministris, ut videret finem. Principes autem sacerdotum, et omne concilium, quaerebant falsum testimonium contra Iesum, ut eum morti traderent: et non invenerunt, cum multi falsi testes accessissent. Novissime autem venerunt duo falsi testes, et dixerunt: S. Hie dixit: Possum destruere templum Dei, et post triduum reaedificare illud. C. Et surgens princeps sacerdotum, ait illi: S. Nihil re-

138

Dominica II Passionis seu in palmis

spondes ad ea, quae isti adversum te te- ! morti traderent. Et vinctum adduxerunt stificantur ? C. Iesus autem tacebat. Et eum, et tradiderunt Pontio Pilato prseprinceps sacerdotum ait illi: S. Adiuro sidi. Tune videns Iudas, qui eum trate per Deum vivum, ut dicas nobis, si didit, quod damnatus esset; paenitentia tu es Christus Filius Dei. C. Dicit illi ductus, retulit triginta argenteos prinIesus: •$« Tu dixisti. Verumtamen dico cipibus sacerdotum, et senioribus, divobis, amodo videbitis Filium hominis cens: S. Peccavi, tradens sanguinem sedentem a dextris virtutis Dei, et ve- iustum. C. At illi dixerunt: S. Quid ad nientem in nubibus caeli. C. Tune prin- nos ? Tu videris. C. Et proi£ctis argenceps sacerdotum scidit vestimenta sua, teis in templo, recessit: et abiens, ladicens: S. Blasphemavit: quid adhuc queo se suspendit. Principes autem saegemus testibus? Ecce nunc audistis cerdotum, acceptis argenteis, dixerunt: blasphemiam: quid vobis videtur? S. Non licet eos mittere in corbonam: C. At illi respondentes dixerunt: S. Reus quia pretium sanguinis est. C. Consilio est mortis. autem inito, emerunt ex illis agrum fiC. Tune exspuerunt in faciem eius, guli, in sepulturamperegrinorum. Propet colaphis eum ceciderunt, alii autem ter hoc vocatus est ager ille, Haceldapalmas in faciem eius dederunt, di- ma, hoc est, ager sanguinis, usque in centes: S. Prophetiza nobis, Christe, hodiernum diem. Tune impletum est, quis est qui te percussit? C. Petrus quod dictum est per Ieremiam prophevero sedebat foris in atrio: et accessit tam, dicentem: Et acceperunt triginta ad eum una ancilla, dicens: S. Et tu argenteos pretium appretiati, quern cum Iesu Galilaeo eras. C. At ille ne- appretiaverunt a filiis Israel: et dedegavit coram omnibus, dicens: S. Ne- runt eos in agrum figuli, sicut constiscio quid dicis. C. Exeunte autem illo tuit mihi Dominus. ianuam, vidit eum alia ancilla, et ait Iesus autem stetit ante praesidem, et his, qui erant ibi: S. Et hie erat cum interrogavit eum praeses, dicens: S. Tu Iesu Nazareno. C. Et iterum negavit es Rex Iudaeorum? C. Dicit illi Iesus: cum iuramento: Quia non novi homi- & $ < Tu dicis. C. Et cum accusaretur a nem. Et post pusillum accesserunt qui principibus sacerdotum et senioribus, stabant, et dixerunt Petro: S. Vere et nihil respondit. Tune dicit illi Pilatus: tu ex illis es: nam et loquela tua ma- S. Non audis quanta adversum te dicunt nifestum te facit. C. Tune coepit de- testimonia? C. Et non respondit ei ad testari, et iurare quia non novisset ullum verbum, ita ut miraretur praeses hominem. Et continuo gallus canta- vehementer. Per diem autem solemnem vit. Et recordatus est Petrus verbi consueverat praeses populo dimittere Iesu, quod dixerat: Priusquam gallus unum vinctum, quern voluissent. Hacantet, ter me negabis. Et egressus b£bat autem tune vinctum insignem, foras, flevit amare. qui dicebatur Barabbas. Congregatis M?ne autem facto, consilium inierunt ergo illis, dixit Pilatus: S. Quern vultis omirts principes sacerdotum, et senio- dimittam vobis: Barabbam, an Iesum, res populi adversus Iesum, ut eum qui dicitur Christus? C. Sciebat enim

Dominica II Passionis seu in palmis quod per invidiam tradidissent eum. Sedente autem illo pro tribunali, misit ad eum uxor eius, dicens: S. Nihil tibi et iusto illi: multa enim passa sum hodie per visum propter eum. C. Principes autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis, ut peterent Barabbam, Iesum vero perderent. Respondens autem praeses ait illis: S. Quern vultis vobis de duobus dimitti? C. At illi dixerunt: S. Barabbam. C. Dicit illis Pilatus: S. Quid igitur faciam de Iesu, quidicitur Christus? C. Dicunt omnes: S. Crucifigatur. C. Ait illis praeses: S. Quid enim mali fecit ? C. At illi magis clamabant, dicentes: S. Crucifigatur. C. Videns autem Pilatus quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret: accepta aqua, lavit manus coram populo, dicens: S. Innocens ego sum a sanguine iusti huius: vos videritis. C. Et respondens universus populus dixit: S. Sanguis eius super nos, et super filios nostros. C. Tune dimisit illis Barabbam: Iesum autemflagellatumtradidit eis, ut crucifigeretur. Tune milites praesidis suscipientes Iesum in praetorium, congregaverunt ad eum universam cohortem: et exuentes eum, chlamydem coccineam circumdederunt ei: et plectentes coronam de spinis, posuerunt super caput eius, et arundinem in dextera eius. Et genu flexo ante eum, illudebant ei, dicentes: S. Ave, Rex Iudaeorum. C. Et exspuentes in eum, acceperunt arundinem, et percutiebant caput eius. Et postquam illuserunt ei, exuerunt eum chlamyde, et induerunt eum vestimentis eius, et duxerunt eum ut crucifigerent. Exeuntes autem, invenerunt hominem Cyrenaeum, nomine Simonem:
tj - Missale Romanum

139

hunc angariaverunt, ut tolleret crucem eius. Et venerunt in locum qui dicitur Golgotha, quod est Calvariae locus. Et dederunt ei vinum bibere cum felle mixturn. Et cum gustasset, noluit bibere. Postquam autem crucifixerunt eum, diviserunt vestimenta eius, sortem mittentes: ut impleretur, quod dictum est per prophetam, dicentem: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestem meam miserunt sortem. Et sedentes, servabant eum. Et imposuerunt super caput eius causam ipsius scriptam: Hie est Iesus Rex Iudaeorum. Tune crucifixi sunt cum eo duo latrones: unus a dextris, et unus a sinistris. Praetereuntes autem blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes: S. Vah, qui destruis templum Dei, et in triduo illud reaedificas: salva temetipsum. Si Filius Dei es, descende de cruce. C. Similiter et principes sacerdotum illudentes cum scribis et senioribus, dicebant: S. Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere: si Rex Israel est, descendat nunc de cruce, et credimus ei: confidit in Deo: liberet nunc, si vult eum; dixit enim: Quia Filius Dei sum. C. Idipsum autem et latrones, qui crucifixi erant cum eo, improperabant ei. A sexta autem hora tenebrae factae sunt super universam terram usque ad horam nonam. Et circa horam nonam clamavit Iesus voce magna, dicens: ^ Eli, Eli, lamma sabacthani ? C. Hoc est: ^ Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me ? C. Quidam autem illic stantes, et audientes, dicebant: S. Eliam vocat iste. C. Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto, et imposuit arundini, et dabat ei

140

Dominica II Passionis seu in palmis

bibere. Ceterivero dicebant: S. Sine, videamus an veniat Elias liberans eum. C. Iesus autem iterum damans voce magna, emisit spiritum. (Hie genuflectitur, et pausatur aliquantulum). Et ecce velum templi scissum est in duas partes a summo usque deorsum: et terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt: et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt. Et exeuntes de monumentis post resurrectionem eius, venerunt in sanctam civitatem, et apparuerunt multis. Centurio autem, et qui cum eo erant, custodientes Iesum, viso terraemotu et his, quae fiebant, timuerunt valde, dicentes: S. Vere Filius Dei erat iste. C. Erant autem ibi mulieres multae a longe, quae seciitae erant Iesum a Galilaea, ministrantes ei: inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Iacobi, et Ioseph mater, et mater filiorum Zebedaei. Cum autem sero factum esset, venit quidam homo dives ab Arimathaea, nomine Ioseph, qui et ipse discipulus erat Iesu. Hie accessit ad Pilatum, et petiit corpus Iesu. Tune Pilatus iussit reddi corpus. Et accepto corpore, Ioseph involvit illud in sindone munda. Et posuit illud in monumento suo novo, quod exciderat in petra. Et advolvit saxum magnum ad ostium monumenti, et abiit.
Post cantum vel lectionem historic Passionis Domini, non respondetur Laus tibi, Christe, et celebrans non osculatur librum nee incensatur; quod servatur etiam feria III, IV et VI, quando historia Passionis Domini cantatur vel legitur. 11. Qui hodie alteram, vel tertiam Missam lectam celebrat, non tenetur iterare lectionem Passionis Domini, sed eius loco legit

ia sancti Evangelii secundum Matthaeum. Mt. 27, 45-52 T)ostquam crucifixerunt Iesum, a sexta %*> X. hora tenebrae factae sunt super universam terram usque ad horam nonam. Et circa horam nonam clamavit Iesus voce magna, dicens: Eli, Eli, lamma sabacthani ? Hoc est: Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me? Quidam autem illic stantes, et audientes, dicebant: Eliam vocat iste. Et continuo currens unus ex eis, acceptam spongiam implevit aceto, et imposuit arundini, et dabat ei bibere. Ceteri vero dicebant: Sine, videamus an veniat Elias liberans eum. Iesus autem iterum clamans voce magna, emisit spiritum. (Hie genuflectitur, et pausatur aliquantulum). Et ecce velum templi scissum est in duas partes a summo usque deorsum: et terra mota est, et petrae scissae sunt, et monumenta aperta sunt: et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt.
12. Dicitur Credo.

C

sequens Evangelium, more consueto.

13. Antiphona ad Offertorium Ps. 68, 21-22 Improperium exspectavit cor meum et miseriam: et sustinui qui simul mecum contristaretur, et non fuit: consolantem me quaesivi, et non inveni: et dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. 14. Secreta oncede, quaesumus, Domine: ut oculis tuae maiestatis munus oblatum, et gratiam nobis devotionis obtineat, et efFectum beatae perennitatis acquirat. Per Dominum. 15. Praefatio de sancta Cruce.

852

Feria II Hebdomads sanctae 854 16. Antiphona ad Communionem Matth. 26, 42 Pater, si non potest hie calix transire, nisi bibam ilium : fiat voliintas tua.

141

17. Oremus. Postcommunio 855 l\er huius, Domine, operationem myJL sterii: et vitia nostra purgentur, et iusta desideria compleantur. Per Dominum nostrum. 18. Celebrans, in fine Missae, data benedictione more solito, omittit ultimum Evangelium, et omnes revertuntur in sacristiam. In ceteris Missis, sine benedictione tamorum, legitur in fine sequens Evangelium, ut in benedictione ramorum:
856

I

i Sequentia sancti Evangelii seciindum Matthaeum. Mt. 21, 1-9 n illotempore: Cum appropinquasset Iesus Ierosolymis, et venisset Bethphage ad montem Oliveti: tune misit duos discipulos suos, dicens eis: «Ite

in castellum, quod contra vos est, et statim invenietis asinam alligatam, et pullum cum ea: solvite, et addiicite mihi: et si quis vobis aliquid dixerit, dicite quia Dominus his opus habet, et confestim dimittet eos». Hoc autem totum factum est, ut adimpleretur quod dictum est per prophetam, dicentem: DicitefiliaeSion: Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, sedens super asinam et pullum, filium subiugalis. Eiintes autem discipuli, fecerunt sicut praecepit illis Iesus. Et adduxerunt asinam et pullum: et imposuerunt super eos vestimenta sua, et eum desuper sedere fecerunt. Plurima autem turba straverunt vestimenta sua in via: alii autem caedebant ramos de arboribus, et sternebant in via: turbae autem, quae praecedebant, et quas sequebantur, clamabant, dicentes: «Hosanna filio David: benedictus qui venit in nomine Domini».

Feria secunda Hebdomadae sanctae
I classis Statio ad S. Praxedem 857

I

1. Ant. ad Introitum Ps. 34, 1-2 udica, Domine, nocentes me, expiigna impugnantes me: apprehende arma et scutum, et exsurge in adiutorium meum, Domine, virtus salutis meae. Ps. ibid., 3 Effunde frameam, et conclude adversus eos, qui persequuntur me: die animae meae: Salus tua ego sum. Iudica, Domine.

geniti Filii tui passione respiremus: Qui tecum vivit et regnat. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 50, 5-10 Tn diebus illis: Dixit Isaias: Dominus 859 JL Deus aperuit mihi aurem, ego autem non contradico: retrorsum non abii. Corpus meum dedi percutientibus, et genas meas vellentibus: faciem meam non averti ab increpantibus, et conspuentibus in me. Dominus Deus auxiliator meus, ideo non sum confusus: 3.

2. Oremus. Oratio 858 " T \ a , quassumus, omnipotens Deus: I J ut, qui in tot adversis ex nostra infirmitate deficimus; intercedente uni-

142

Feria II Hebdomad* sanctae bram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Iesu, et extersit pedes eius capillis suis: et domus impleta est ex odore unguenti. Dixit ergo unus ex discipulis eius, Iudas Iscariotes, qui erat eum traditurus: Quare hoc unguentum non veniit trecentis denariis, et datum est egenis? Dixit autem hoc, non quia de egenis pertinebat ad eum, sed quia fur erat, et loculos habens, ea, qua? mittebantur, portabat. Dixit ergo Iesus: Sinite illam, ut in diem sepulturae meae servet illud. Pauperes enim semper habetis vobiscum: me autem non semper habetis. Cognovit ergo turba multa ex Iudseis, quia illic est: et venerunt, non propter Iesum tantum, sed ut Lazarum viderent, quern suscitavit a mortuis. 7. Antiphona ad Offertorium Ps. 142,9-10 Eripe me de inimicis meis, 863 Domine: ad te confugi, doce me facere voluntatem tuam: quia Deus meus es tu. 8. Secreta aec sacrificia nos, omnipotens Deus, 864 potenti virtute mundatos,ad suum faciant puriores venire principium. Per Dominum. 9. Praefatio de sancta Cruce.

ideo posui faciem meam ut petram durissimam, et scio, quoniam non confundar. Iuxta est, qui iustificat me, quis contradicet mihi? Stemus simul, quis est adversarius meus? Accedat ad me. Ecce Dominus Deus auxiliator meus: quis est qui condemnet me? Ecce omnes quasi vestimentum conterentur, tinea comedet eos. Quis ex vobis timens Dominum, audiens vocem servi sui? Qui ambulavit in tenebris, et non est lumen ei, speret in nomine Domini, et innitatur super Deum suum.
860 4. Graduale Ps. 34, 23 et 3

Exsiirge, Domine, et intende iudicio meo, Deus meus et Dominus meus, in causam meam. V. Effunde frameam, et conclude adversus eos, qui me persequuntur. 861 5. Tractus Ps. 102, 10 Domine, non secundum peccata nostra, quae fecimus nos: neque secundum iniquitates nostras retribuas nobis. V. Ps. 78, 8-9 Domine, ne memineris iniquitatum nostrarum antiquarum: cito anticipent nos misericordiae tuae, quia pauperes facti sumus nimis. (Hie genuflectitur) V. Adiuva nos, Deus salutaris noster: et propter gloriam nominis tui, Domine, libera nos: et pro10. Antiphona ad Communionem 865 pitius esto peccatis nostris, propter no- Ps. 34, 26 Erubescant et revereantur men tuum. simul, qui gratulantur malis meis: induantur pudore et reverentia, qui ma6. ligna loquuntur adversus me. Sequentia sancti Evangelii secun11. Oremus. Postcommunio dum Ioannem. Io. 12, 1-9 rsebeant nobis, Domine, divinum 866 tua sancta fervorem: quo eorum X I thaniam, ubi Lazarus fuerat mortuus, quern suscitavit Iesus. Fecerunt pariter et actu delectemur et fructu. autem ei cenam ibi: et Martha ministra- Per Dominum. 12. Super populum: Oremus. Hubat, Lazarus vero unus erat ex discumbentibus cum eo. Maria ergo accepit li- miliate capita vestra Deo.

H

P

Feria III Hebdomadse sanctae
867

143

Oratio Adiuva nos, Deus salutaris noster: et JLJL ad beneficia recolenda, quibus nos instaurare dignatus es, tribue venire

gaudentes. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate Spiritus Sancti, Deus.

Feria tertia Hebdomadae sanctae
I classis Statio ad S. Priscam
868

869

O

i. Ant. ad Gal. 6, 14 1. Ant. a Introitum os autem gloriari oportet in Cruce Domini nostri Iesu Christi: in quo est salus, vita et resurr^ctio nostra: per quern salvati et liberati sumus. Ps. 66, 2 Deus misereatur nostri, et benedicat nobis: illuminet vultum suum super nos, et misereatur nostri. Nos autem. 2. Oremus. Oratio mnipotens sempiterne Deus: da nobis ita dominicae passionis sacramenta peragere; ut indulgentiam percipere mereamur. Per eundem Dominum nostrum.

N

4. Graduale Ps. 34, 13 et 1-2 Ego autem, dum mihi molesti essent, induebam me cilicio, et humiliabam in ieiunio animam meam: et oratio mea in sinu meo convertetur. V. Iudica, Domine, nocentes me, expugna impugnantes me: apprehende arma et scutum, et exsurge in adiutorium mihi.
5. Evangelium Passionis et Mortis Domini secundum Marcum. 14, 32-72; 15, 1-46. Dicitur Munda cor meum, lube, domne (D6mine), benedicere, et D6minus sit in cordibus vestris (in corde meo), et fiunt reliqua, ut supra in dominica II Passionis notatum est n. 8 et 8a, 136.

871

870

Lectio Ieremiae Prophetae. Ier. 11, 18-20 diebus illis: Dixit Ieremias: DomiJL r ne, demonstrasti mihi, et cognovi: tune ostendisti mihi studia eorum. Et ego quasi agnus mansuetus, qui portatur ad victimam: et non cognovi, quia cogitaverunt super me consilia, dicentes: Mittamus lignum in panem eius, et eradamus eum de terra viventium, et nomen eius non memoretur amplius. Tu autem, Domine Sabaoth, qui iudicas iuste, et probas renes et corda, videam ultionem tuam ex eis: tibi enim revelavi causam meam, Domine Deus meus.

I

Passio Domini nostri Iesu Christi secundum Marcum. n illo tempore: Iesus et discipuli eius 872 veniunt in praedium, cui nomen Gethsemani. Et ait discipulis suis: >Ji Sedete hie donee orem. C. Et assumit Petrum, et Iacobum, et Ioannem secum: et coepit pavere, et taedere. Et ait illis: ^ Tristis est anima mea usque ad mortem: sustinete hie, et vigilate. C. Et cum processisset paululum, procidit super terram: et orabat, ut si fieri posset, transiret ab eo hora: et dixit: t$i Abba, Pater, omnia tibi possibilia sunt, transfer calicem hunc a me: sed non quod ego volo, sed quod tu. C. Et venit, et

144

Feria III Hebdomadae sanctse

invenit eos dormientes. Et ait Petro: ^Ji Simon, dormis? non potuisti una hora vigilare ? Vigilate, et orate, ut non intretis in tentationem. Spiritus quidem promptus est, caro vero infirma. C. Et iterum abiens oravit, eundem sermonem dicens. Et reversus, denuo invenit eos dormientes (erant enim oculi eorum gravati) et ignorabant quid responderent ei. Et venit tertio, et ait illis: t = j« i Dormite iam, et requiescite. Sufficit: venit hora: ecce Filius hominis tradetur in manus peccatorum. Siirgite, eamus: ecce qui me tradet, prope est. C. Et, adhuc eo loquente, venit Iudas Iscariotes, unus de duodecim, et cum eo turba multa cum gladiis et lignis, a summis sacerdotibus et scribis et senioribus. Dederat autem traditor eius signum eis, dicens: S. Quemcumque osculatus fuero, ipse est, tenete eum, et ducite caute. C. Et cum venisset, statim accedens ad eum, ait: S. Ave, Rabbi. C. Et osculatus est eum. At illi manus iniecerunt in eum, et tenuerunt eum. Unus autem quidam de circumstantibus, educens gladium, perciissit servum summi sacerdotis: et amputavit illi auriculam. Et respondens Iesus, ait illis:^ Tamquam ad latronem existis cum gladiis et lignis comprehendere me? cotidie eram apud vos in templo docens, et non me tenuistis. Sed ut impleantur Scripturae. C. Tune discipuli eius relinquentes eum, omnes fugerunt. Adulescens autem quidam sequebatur eum amictus sindone super nudo: et tenuerunt eum. At ille, reiecta sindone, nudus profugit ab eis. Et adduxerunt Iesum ad summum sacerdotem: et convenerunt omnes sacerdotes et scribae et seniores. Petrus autem a longe seciitus est eum usque

intro in atrium summi sacerdotis: et sedebat cum ministris ad ignem, et calefaciebat se. Summi vero sacerdotes, et omne concilium, quaerebant adversus Iesum testimonium, ut eum morti traderent, nee inveniebant. Multi enim testimonium falsum dicebant adversus eum: et convenientia testimonia non erant. Et quidam surgentes, falsum testimonium ferebant adversus eum, dicentes: S. Quoniam nos audivimus eum dicentem: Ego dissolvam templum hoc manufactum, et per triduum aliud non manufactum aedificabo. C. Et non erat conveniens testimonium illorum. Et exsurgens summus sacerdos in medium, interrogavit Iesum, dicens: S. Non respondes quidquam ad ea, quae tibi obiciuntur ab his? C. Ille autem tacebat, et nihil respondit. Rursum summus sacerdos interrogabat eum, et dixit ei: S. Tu es Christus Filius Dei benedicti? C. Iesus autem dixit illi:^ Ego sum: et videbitis Filium hominis sedentem a dextris virtiitis Dei, et venientem cum nubibus caeli. C. Summus autem sacerdos, scindens vestimenta sua, ait: S. Quid adhuc desideramus testes ? Audistis blasphemiam: quid vobis videtur? C. Qui omnes condemnaverunt eum esse reum mortis. Et coeperunt quidam conspiiere eum, et velare faciem eius, et colaphis eum caedere, et dicere ei: S. Prophetiza. C. Et ministri alapis eum caedebant. Et cum esset Petrus in atrio deorsum, venit una ex ancillis summi sacerdotis: et cum vidisset Petrum calefacientem se, aspiciens ilium, ait: S. Et tu cum Iesu Nazareno eras. C. At ille negavit, dicens: S. Neque scio, neque novi quid dicas. C. Et exiit foras ante

Feria III Hebdomadae sanctae

145

atrium, et gallus cantavit. Rursus autem cum vidisset ilium ancilla, coepit dicere circumstantibus: Quia hie ex illis est. At ille iterum negavit. Et post pusillum rursus qui astabant, dicebant Petro: S. Vere ex illis es: nam et Galilaeus es. C. Ille autem coepit anathematizare, et iurare: Quia nescio hominem istum, quern dicitis. Et statim gallus iterum cantavit. Et recordatus est Petrus verbi, quod dixerat ei Iesus: Priusquam gallus cantet bis, ter me negabis. Et coepit flere. Et confestim mane consilium facientes summi sacerdotes, cum senioribus et scribis, et universo concilio, vincientes Iesum, duxerunt, et tradiderunt Pilato. Et interrogavit eum Pilatus: S. Tu es Rex Iudaeorum? C. At ille respondens, ait illi: tjt Tu dicis. C. Et accusabant eum summi sacerdotes in multis. Pilatus autem rursum interrogavit eum, dicens: S. Non respondes quidquam? vide in quantis te accusant. C. Iesus autem amplius nihil respondit, ita ut miraretur Pilatus. Per diem autem festum solebat dimittere illis unum ex vinctis, quemcumque petiissent. Erat autem, qui dicebatur Barabbas, qui cum seditiosis erat vinctus, qui in seditione fecerat homicidium. Et cum ascendisset turba, coepit rogare, sicut semper faciebat illis. Pilatus autem respondit eis, et dixit: S. Vultis dimittam vobis Regem Iudaeorum? C. Sciebat enim quod per invidiam tradidissent eum summi sacerdotes. Pontifices autem concitaverunt turbam, ut magis Barabbam dimitteret eis. Pilatus autem iterum respondens, ait illis: S. Quid ergo vultis faciam Regi Iudaeorum ? C. At illi iterum

clamaverunt: S. Crucifige eum. C. Pilatus vero dicebat illis: S. Quid enim mali fecit? C. At illi magis clamabant: S. Crucifige eum. C. Pilatus autem volens populo satisfacere, dimisit illis Barabbam, et tradidit Iesum flagellis caesum, ut crucifigeretur. Milites autem duxerunt eum in atrium praetorii, et convocant totam cohortem, et induunt eum purpura, et imponunt ei plectentes spineam coronam. Et coeperunt salutare eum: Ave, Rex Iudaeorum. Et percutiebant caput eius arundine: et conspuebant eum, et ponentes genua, adorabant eum. Et postquam illuserunt ei, exuerunt ilium piirpura, et induerunt eum vestimentis suis: et educunt ilium, ut crucifigerent eum. Et angariaverunt praetereuntem quempiam, Simonem Cyrenaeum, venientem de villa, patrem Alexandri et Rufi, ut tolleret crucem eius. Et perducunt ilium in Golgotha locum, quod est interpretatum Calvariae locus. Et dabant ei bibere myrrhatum vinum: et non accepit. Et crucifigentes eum, diviserunt vestimenta eius, mittentes sortem super eis, quis quid tolleret. Erat autem hora tertia: et crucifixerunt eum. Et erat titulus causae eius inscriptus: Rex Iudaeorum. Et cum eo crucifigunt duos latrones: unum a dextris, et alium a sinistris eius. Et impleta est Scriptiira, quae dicit: Et cum iniquis reputatus est. Et praetereiintes blasphemabant eum, moventes capita sua, et dicentes: S. Vah, qui destruis templum Dei, et in tribus diebus reaedificas: salvum fac temetipsum, descendens de cruce. C. Similiter et summi sacerdotes illudentes, ad alterutrum cum scribis dicebant: S. Alios salvos fecit,

146

Feria III Hebdomadae sanctae

seipsum non potest salvum facere. Christus Rex Israel descendat nunc de cruce, ut videamus, et credamus. C. Et qui cum eo crucifixi erant conviciabantur ei. Et facta hora sexta, tenebrae factae sunt per totam terram, usque in horam nonam. Et hora nona exclamavit Iesus voce magna, dicens: ^ Eloi, Eloi, lamma sabacthani? C. Quod est interpretatum: ^ Deus meus, Deus meus, ut quid dereliquisti me? C. Et quidam de circumstantibus audientes, dicebant: S. Ecce Eliam vocat. C. Currens autem unus, et implens spongiam aceto, circumponensque calamo, potum dabat ei, dicens: S. Sinite, videamus si veniat Elias ad deponendum eum. C. Iesus autem emissa voce magna exspiravit. (Hie genuflectitur, et pausatur aliquantulum). Et velum templi scissum est in duo, a summo usque deorsum. Videns autem centurio, qui ex adverso stabat, quia sic clamans exspirasset, ait: S. Vere hie homo Filius Dei erat. C. Erant autem et mulieres de longe aspicientes: inter quas erat Maria Magdalene, et Maria Iacobi minoris, et Ioseph mater, et Salome: et cum esset in Galilsea, sequebantur eum, et ministrabant ei, et alise multae, qua? simul cum eo ascenderant Ierosolymam. Et cum iam sero esset factum (quia erat Parasceve, quod est ante sabbatum) venit Ioseph ab Arimathaea, nobilis decurio, qui et ipse erat exsp£ctans regnum Dei, et audacter introivit ad Pilatum, et petiit corpus Iesu. Pilatus autem mirabatur si iam obiis-

set. Et accersito centurione, interrogavit eum si iam mortuus esset. Et cum cognovisset a centurione, donavit corpus Ioseph. Ioseph autem mercatus sindonem, et deponens eum involvit sindone, et posuit eum in monumento, quod erat excisum de petra, et advolvit lapidem ad ostium monumenti. 6. Ant. ad Offertorium Ps. 139, 5 Custodi me, Domine, de manu pecca- 373 toris: et ab hominibus iniquis eripe me. 7. Secreta Oacrificia nos, quaesumus, Domine, 874 O propensius ista restaurent: quae medicinalibus sunt instituta ieiuniis. Per Dominum.
8. Praefatio de sancta Cfuce.

T

9. Antiphona ad Communionem Ps. 68, 13-14 Adversum me exerceban- 875 tur, qui sedebant in porta: et in me psallebant, qui bibebant vinum: ego vero orationem meam ad te, Domine: tempus beneplaciti, Deus, in multitudine misericordiae tuas. 10. Oremus. Postcommunio Oanctificationibus tuis, omnipotens 876 O Deus: et vitia nostra curentur, et remedia nobis sempiterna proveniant. Per Dominum. 11. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio ua nos misericordia, Deus, et ab 877 omni subreptione vetustatis expurget, et capaces sanctae novitatis efficiat. Per Dominum nostrum.

Feria IV Hebdomadae sanctae

147

Feria quarta Hebdomadae sanctae
I classis Statio ad S. Mariam maiorem menta mea inquinavi. Dies enim ultionis in corde meo, annus redemptionis meae venit. Circumspexi, et non erat auxiliator: quaesivi, et non fuit qui adiuvaret: et salvavit mihi bracchium meum, et indignatio mea ipsa auxiliata est mihi. Et conculcavi populos in furore meo, et inebriavi eos in indignatione mea, et detraxi in terram virtutem eorum. Miserationum Domini recordabor, laudem Domini super omnibus qua? reddidit nobis Dominus Deus noster. 5. Graduale Ps. 68, 18 et 2-3 Ne avertas faciem tuam a puero tuo, 881 quoniam tribulor: velociter exaudi me. y. Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam: infixus sum in limo profundi, et non est substantia. 6. Hie dicitur V. Dominus vobiscum, sine Flectamus genua.

1.

878 *"W*n n o m i n e Iesu o m n e g e n u flectatur, caelestium, t e r r e s t r i u m et infernor u m : quia D o m i n u s factus est obde-

I
3. 4.

Antiphona ad Introitum Phil. 2, 10, 8 et I I

diens usque ad mortem, mortem autem crucis: ideo Dominus Iesus Christus in gloria est Dei Patris. Ps. IOI, 2 Domine, exaudi orationem meam: et clamor meus ad te veniat. In nomine. 2. Post Kyrie, eleison, dicitur: Oremus. Flectamus gehua. — Levate. Oratio

879 TTJraesta, q u a e s u m u s , o m n i p o t e n s D e u s :

JL ut, qui nostris excessibus incessanter affligimur, per unigeniti Filii tui passionem liberemur: Qui tecum. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 62, 11; 63, 1-7 aec dicit Dominus Deus: Dicite filiae Sion: Ecce Salvator tuus venit: ecce merces eius cum eo. Quis est iste, qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra ? Iste formosus in stola sua, gradiens in multitudine fortitudinis suae. Ego, qui loquor iustitiam, et propugnator sum ad salvandum. Quare ergo rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tua, sicut calcantium in torculari? Torcular calcavi solus, et de gentibus non est vir mecum: calcavi eos in furore meo, et conculcavi eos in ira mea: et aspersus est sanguis eorum super vestimenta mea, et omnia indu-

880

H

D

Oremus. Oratio eus, qui pro nobis Filium tuum 882 crucis patibulum subire voluisti, ut inimici a nobis expelleres potestatem: concede nobis famulis tuis; ut resurrectionis gratiam consequamur. Per eundem Dominum. Et huic orationi additur altera oratio sub una conclusione forte dicenda. Lectio Isaiae Prophetae. Isai. 53, 1-12 T n diebus illis: Dixit Isaias: Domine, JL quis credidit auditui nostro ? et bracchium Domini cui revelatum est? Et 7.

885

148

Feria IV Hebdomadae sanctae

ascendet sicut virgiiltum coram eo, et sicut radix de terra sitienti: non est species ei, neque decor: et vidimus eum, et non erat aspectus, et desideravimus eum: despectum, et novissimum virorum, virum dolorum, et scientem infirmitatem: et quasi absconditus vultus eius, et despectus, unde nee reputavimus eum. Vere languores nostros ipse tulit, et dolores nostros ipse portavit: et nos putavimus eum quasi leprosum, et percussum a Deo, et humiliatum. Ipse autem vulneratus est propter iniquitates nostras, attritus est propter scelera nostra: disciplina pacis nostrae super eum, et livore eius sanati sumus. Omnes nos quasi oves erravimus, unusquisque in viam suam declinavit: et posuit Dominus in eo iniquitatem omnium nostrum. Oblatus est, quia ipse voluit, et non aperuit os suum: sicut ovis ad occisionem ducetur, et quasi agnus coram tondente se obmutescet, et non aperiet os suum. De angustia, et de iudicio sublatus est: generationem eius quis enarrabit? quia abscissus est de terra viventium: propter scelus populi mei perciissi eum. Et dabit impios pro sepultura, et divitem pro morte sua: eo quod iniquitatem non fecerit, neque dolus fuerit in ore eius. Et Dominus voluit conterere eum in infirmitate: si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longa^vum, et voluntas Domini in manu eius dirigetur. Pro eo quod laboravit anima eius, videbit, et saturabitur: in scientia sua iustificabit ipse iustus servus meus multos, et iniquitates eorum ipse portabit. Ideo dispertiam ei pliirimos: et fortium dividet spolia, pro eo quod tradidit in mortem animam suam, et cum scele-

ratis reputatus est: et ipse peccata multorum tulit, et pro transgressoribus rogavit. 8. Tractus Ps. 101, 2-5 et 14 Domine, exaudi orationem meam, et clamor meus ad te veniat. V. Ne avertas faciem tuam a me: in quacumque die tribulor, inclina ad me aurem tuam. V. In quacumque die invocavero te, velociter exaudi me. V. Quia defecerunt sicut fumus dies mei: et ossa mea sicut in frixorio confrixa sunt. V. Percussus sum sicut faenum, et aruit cor meum: quia oblitus sum manducare panem meum. V. Tu exsiirgens, Domine, misereberis Sion: quia venit tempus miserendi eius,
9. Evangelium Passioniset Mortis Domini secundum Lucam. 22, 39-71; 23, 1-53. Dicitur Munda cor meum, lube, domne (Domine), benedicere, et Dominus sit in

cdrdibus vestris (in corde meo), et fiunt
reliqua, ut supra in dominica II Passionis notatum est n. 8 et 8a, 136.

Passio Domini nostri Iesu Christi secundum Lucam. n iJJo tempore: Egressus Iesus that secundum consuetudinem in montem Olivarum. Secuti sunt autem ilium et discipuli. Et cum pervenisset ad locum, dixit illis: t$ Orate, ne intretis in tentationem. C. Et ipse avulsus est ab eis quantum iactus est lapidis, et positis genibus orabat, dicens: ^ Pater, si vis, transfer calicem istum a me: verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. C. Apparuit autem illi Angelus de caelo, confortans eum. Et factus in agonia, prolixius orabat. Et factus est sudor eius, sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Et cum sur-

I

Feria IV Hebdomadae sanctae

149

rexisset ab oratione, et venisset ad di- illo erat: nam et Galilaeus est. C. Et ait scipulos suos, invenit eos dormientes Petrus: S. Homo, nescio quid dicis. prae tristitia. Et ait illis: ^ Quid dor- C. Et continuo adhuc illo loquente mitis ? siirgite, orate, ne intretis in ten- cantavit gallus. Et conversus Dominus respexit Petrum. Et recordatus est Petationem. C. Adhuc eo loquente, ecce turba: trus verbi Domini, sicut dixerat: Quia et qui vocabatur Iudas, unus de duo- priusquam gallus cantet, ter me negadecim, antecedebat eos: et appropin- bis. Et egressus foras Petrus flevit quavit Iesu, ut oscularetur eum. Iesus amare. Et viri, qui tenebant ilium, illudeautem dixit illi: tji Iuda, osculo Filium hominis tradis? C. Videntes autem hi, bant ei, caedentes. Et velaverunt eum, qui circa ipsum erant, quod futurum et percutiebant faciem eius: et interroerat, dixerunt ei: S. Domine, si percu- gabant eum, dicentes: S. Prophetiza, timus in gladio? C. Et percussit unus quis est, qui te percussit? C. Et alia ex illis servum principis sacerdotum, multa blasphemantes dicebant in eum. Et ut factus est dies, convenerunt seet amputavit auriculam eius dexteram. Respondens autem Iesus, ait: £fe\ Sinite niores plebis, et principes sacerdotum, usque hue. C. Et cum tetigisset auricu- et scribae, et duxerunt ilium in concilam eius, sanavit eum. Dixit autem lium suum, dicentes: S. Si tu es ChriIesus ad eos, qui venerant ad se, prin- stus, die nobis. C. Et ait illis: t^ Si vocipes sacerdotum et magistratus tem- bis dixero, non credetis mihi: si autem pli et seniores: tji Quasi ad latronem et interrogavero, non respondebitis existis cum gladiis, et fustibus? Cum mihi, neque dimittetis. Ex hoc autem cotidie vobiscum fuerim in templo, erit Filius hominis sedens a dextris virnon extendistis manus in me: sed haec tutis Dei. C. Dixerunt autem omnes: est hora vestra, et potestas tenebra- S. Tu ergo es Filius Dei? C. Qui ait: isjl Vos dicitis, quia ego sum. C. At illi rum. C. Comprehendentes autem eum, dixerunt: S. Quid adhuc desideramus duxerunt ad domum principis sacer- testimonium? Ipsi enim audivimus de dotum: Petrusvero sequebatur a longe. ore eius. Accenso autem igne in medio atrii, et C. Et surgens omnis multitudo eocircumsedentibus illis, erat Petrus in rum, duxerunt ilium ad Pilatum. Coemedio eorum. Quern cum vidisset an- perunt autem ilium accusare, dicencilla quaedam sedentem ad lumen, et tes: S. Hunc invenimus subvertentem eum fuisset intuita, dixit: S. Et hie gentem nostram, et prohibentem tricum illo erat. C. At ille negavit eum, buta dare Caesari, et dicentem se Chridicens: S. Miilier, non novi illum.C. Et stum regem esse. C. Pilatus autem inpost pusillum alius videns eum, dixit: terrogavit eum, dicens: S. Tu es Rex S. Et tu de illis es. C. Petrus vero ait: Iudaeorum? C. At ille respondens, ait: S. O homo, non sum. C. Et intervallo ^ Tu dicis. C. Ait autem Pilatus ad facto quasi horse unius, alius quidam principes sacerdotum et turbas: S. Niaffirmabat, dicens: S. Vere et hie cum hil invenio causae in hoc homine. C. At

150

Feria IV Hebdomadae sanctae fige eum. C. Ille autem tertio dixit ad illos: S. Quid enim mali fecit iste? Nullam causam mortis invenio in eo: corripiam ergo ilium, et dimittam. C. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crucifigeretur. Et invalescebant voces eorum. Et Pilatus adiudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum, qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quern petebant: Iesum vero tradidit voluntati eorum. Et cum ducerent eum, apprehenderunt Simonem quemdam Cyrenensem, venientem de villa: et imposuerunt illi crucem portare post Iesum. Sequebatur autem ilium multa turba populi et mulierum, quae plangebant et lamentabantur eum. Conversus autem ad illas Iesus dixit: ^ Filise Ierusalem, nolite flere super me, sed super vos ipsas flete, et super filios vestros. Quoniam ecce venient dies, in quibus dicent: Beatae steriles, et ventres, qui non genuerunt, et ubera, quse non lactaverunt. Tune incipient dicere montibus: Cadite super nos: et collibus: Operite nos. Quia si in viridi ligno haec faciunt, in arido quid fiet? C. Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo, ut interficerentur. Et postquam venerunt in locum, qui vocatur Calvariae, ibi crucifixerunt eum: et latrones, unum a dextris, et alterum a sinistris. Iesus autem dicebat: ^ Pater, dimitte illis: non enim sciunt quid faciunt. C. Dividentes vero vestimenta eius, miserunt sortes. Et stabat populus spectans, et deridebant eum principes cum eis, dicentes: S. Alios salvos fecit: se salvum faciat, si hie est Christus Dei electus. C. Illudebant autem

illi invalescebant, dicentes: S. Commovet populum, docens per universam Iudseam, incipiens a Galilaea usque hue. C. Pilatus autem audiens Galilaeam, interrogavit si homo Galilaeus esset. Et ut cognovit quod de Herodis potestate esset, remisit eum ad Herodem, qui et ipse Ierosolymis erat illis die bus. Herodes autem viso Iesu gavisus est valde. Erat enim cupiens ex multo tempore videre eum, eo quod audierat multa de eo, et sperabat signum aliquod videre ab eo fieri. Interrogabat autem eum multis sermonibus. At ipse nihil illi respondebat. Stabant autem principes sacerdotum et scribae constanter accusantes eum. Sprevit autem ilium Herodes cum exercitu suo: et illusit indutum veste alba, et remisit ad Pilatum. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die: nam antea inimici erant ad invicem. Pilatus autem convocatis principibus sacerdotum et magistratibus et plebe, dixit ad illos: S. Obtulistis mihi hunc hominem, quasi avertentem populum, et ecce ego coram vobis interrogans, nullam causam inveni in homine isto ex his, in quibus eum accusatis. Sed neque Herodes: nam remisi vos ad ilium, et ecce nihil dignum morte actum est ei. Emendatum ergo ilium dimittam. C. Necesse autem habebat dimittere eis per diem festum, unum. Exclamavit autem simul universa turba, dicens: S. Tolle hunc, et dimitte nobis Barabbam. C. Qui erat propter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium missus in carcerem. Iterum autem Pilatus locutus est ad eos, volens dimittere Iesum. At illi succlamabant, dicentes: S. Crucifige, cruci-

Feria IV Hebdomads sanctae

151

ei et milites accedentes, et acetum offerentes ei, et dicentes: S. Si tu es Rex Iudaeorum, salvum te fac. C. Erat autem et superscripts scripta super eum litteris graecis et latinis et hebraicis: Hie est Rex Iudaeorum. Unus autem de his, qui pendebant, latronibus, blasphemabat eum, dicens: S. Si tu es Christus, salvum fac temetipsum, et nos. C. Respondens autem alter increpabat eum, dicens: S. Neque tu times Deum, quod in eadem damnatione es. Et nos quidem iuste, nam digna factis recipimus: hie vero nihil mali gessit. C. Et dicebat ad Iesum: S. Domine, memento mei, cum veneris in regnum tuum. C. Et dixit illi Iesus: ^ Amen dico tibi: Hodie mecum eris in paradiso. C. Erat autem fere hora sexta, et tenebrae factae sunt in universam terrain usque in horam nonam. Et obscuratus est sol: et velum templi scissum est medium. Et damans voce magna Iesus, ait: * $ 4 Pater, in manus tuas commendo spiritum meum. C. Et haec dicens, exspiravit. (Hie genuflectitur, et pausatur aliquantulum). Videns autem centurio quod factum fuerat, glorificavit Deum, dicens: S. Vere hie homo iustus erat. C. Et omnis turba eorum, qui simul aderant ad spectaculum istud, et videbant quae fiebant, percutientes pectora sua revertebantur. Stabant autem omnes noti eius a longe, et mulieres, quae seciitae eum erant a Galilsea, haec videntes. Et ecce vir nomine Ioseph, qui erat decurio, vir bonus et iustus: hie non consenserat consilio et actibus eorum, ab Arimathaea civitate Iudaeae, qui exspectabat et ipse regnum Dei. Hie ac-

S

cessit ad Pilatum, et petiit corpus Iesu: et depositum involvit sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. 10. Ant. ad Offertorium Ps. 101,2-3 Domine, exaudi orationem meam, et 886 clamor meus ad te perveniat: ne avertas faciem tuam a me. 11. Secreta uscipe, quaesumus, Domine, munus 887 oblatum, et dignanter operare: ut, quod passionis Filii tui Domini nostri mysterio gerimus, piis affectibus consequamur. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum.
12. Praefatio de sancta Cruce.

L

13. Antiphona ad Communionem Ps. 101, 10, 13 et 14 Potum meum 88& cum fletu temperabam: quia elevans allisisti me: et ego sicut faenum arui: tu autem, Domine, in aeternum permanes: tu exsurgens misereberis Sion, quia venit tempus miserendi eius. 14. Or emus. Postcommunio argire sensibus nostris, omnipotens 889 / Deus: ut, per temporalem Filii tui mortem, quam mysteria veneranda testantur, vitam te nobis dedisse perpetuam confidamus. Per eundem Dominum nostrum. 15. Super populum: Oremus. Humiliate capita vestra Deo. Oratio espice, qusesumus, Domine, super 890 hanc familiam tuam, pro qua Dominus noster Iesus Christus non dubitavit manibus tradi nocentium, et crucis subire tormentum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

R

FERIA QUINTA IN CENA DOMINI
DE MISSA CHRISMATIS
IN QUA BENEDICITUR OLEUM CATECHUMENORUM ET INFIRMORUM, ET CONFICITUR SACRUM CHRISMA 1. Benedictio olei catechumenorum et infirmorum, et confectio sacri chrismatis peraguntur secundum ordinem in Pontificali romano descriptum, iis exceptis, quae inferius notantur. 2. Hae autem benedictio et confectio fiunt intra Missam chrismatis, quae celebranda est post Tertiam. 3. Ant. ad Introitum Ex. 30, 25,31 3. An 891 *^F"^acies unctionis oleum, et filiis Israel dices: Hoc oleum unctionis sanctum erit mihi in generationes vestras. Ps. 88, 2 Gratias Domini in aeternum cantabo; per omnes generationes annuntiabo fidelitatem tuam. Fades unctionis. 4. Decantatis antiphona ad Introitum ac Kyrie, el6ison, ut moris est, Pontifex, lecta antiphona ad Introitum et Kyrie, eleison recitato, incipit in tono solemni Gloria in excelsis. 5. Or emus. Oratio 892 1 Aomine Deus, qui in regenerandis JLJ plebibus tuis ministerio uteris sacerdotum: tribue nobis perseverantem in tua voluntate famulatum; ut dono gratiae tuae, in diebus nostris, et meritis et niimero sacratus tibi populus augeatur. Per Dominum. Et dicitur haec tantum oratio. 6. Lectio Epistolae beati Iacobi Apostoli. lac. 5, 13-16 893 in*ratres: Tristatur aliquis vestrum? A? Oret. i*Equo animo est? Psallat. Infirmatur quis in vobis ? Inducat presbyteros ecclesiae, et orent super eum, ungentes eum oleo in nomine Domini; et oratio fidei salvabit infirmum, et alleviabit eum Dominus; et si in peccatis sit, remittentur ei. Confitemini ergo alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini; multum enim valet deprecatio iusti assidua. 7. Graduale Ps. 27, 7-8 In Deo confisum est cor meum, et 894 adiutus sum; ideo exsiiltat cor meum, et cantico meo laudo eum. V. Dominus robur est populo suo, et presidium saliitis uncto suo. 8. ^^Sequentia sancti Evangelii secunn ^ dum Marcum. Marc. 6, 7-13 n illo tempore: Vocavit Iesus duode- 895 cim, et coepit eos mittere binos, et dabat illis potestatem spirituum immundorum. Et praecepit eis, ne quid tollerent in via, nisi virgam tantum; non peram, non panem, neque in zona aes, sed calceatos sandaliis, et ne induerentur duabus tiinicis. Et dicebat eis: « Quocumque introieritis in domum, illic manete, donee exeatis inde; et quicumque non receperint vos, nee audierint vos, exeuntes inde, excutite piilverem de pedibus vestris, in testimonium illis ». Et exeuntes praedicabant ut paenitentiam agerent; et daemonia multa

F

I

Feria V in Cena Domini

153

eiciebant, et ungebant oleo multos priam Missae chrismatis constituerant, et quae in hoc instaurato ritu iterum locum aegros, et sanabant. suum obtinuerunt. Et non dicitur Credo. 14. Ad triplex Agnus Dei, respondetur 8 9 6 9. Ant. ad OfTertorium Ps. 44, 7 ter miserere nobis. Omittitur oratio Domine Iesu Christe, qui dixisti; et non datur oscuDiligis iustitiam et odisti iniquita- lum pacis. In hac Missa sacram Communiotem; propterea unxit te Deus, Deus nem distribuere non licet. tuus, oleo laetitiae. 15. Antiphona ad Communionem 10. Secreta Marc. 6, 12-13 Praedicabant Apostoli 897 T Tuius sacrificii potentia, Domine, ut paenitentiam agerent, et ungebant JL JL quaesumus, et vetustatem no- oleo multos aegros, et sanabant. stram clementer abstergat, et novitaPostcommunio 16. Or emus. tem nobis augeat et saliitetn. Per D6raesta, quaesumus, Domine: ut, sicminum nostrum. ut de praeteritis ad nova transimus; 11. Praefatio propria 232. ita, vetustate deposita, sanctificatis 12. Communicantes, et quae sequuntur usque ad Consecrationem, dicuntur ut in Ca- mentibus innovemur. Per Dominum. none Missae, nihil addendo vel immutando. 17. In fine Missae, dicto Placeat tibi, 13. In benedictione chrismatis, quae in sancta Trinitas, datur benedictio more soveteribus editionibus Pontificalis romani in- lito, et, omisso ultimo Evangelio sancti venitur, versus finem praefationis quae su- Ioannis, dicuntur in choro Sexta et Nona. per chrisma benedicendum cantatur, omit18. Locorum Ordinarii, qui Missam christantur verba: ut spiritualis lavacri baptis- matis mane celebraverint, possunt vespere rao usque ad vestim£nto incorrupti mu- Missam quoque solemnem in Cena Domineris induantur, quae olim praefationem pro- ni litare.

P

DE MISSA SOLEMNI VESPERTINA IN CENA DOMINI
Statio ad S. Ioannem in Laterano ^ Missa solemnis in Cena Domini celebranda est vespere, hora magis opportuna, non autem ante horam quartam post meridiem, nee post horam nonam. Aliarum Missarum in Cena Domini celebratio interdicitur. Ubi vero ratio pastoralis id postulet, loci Ordinarius unam alteramve Missam lectam in singulis ecclesiis vel oratoriis publicis permittere poterit; in oratoriis autem semipublicis unam tantum Missam lectam; ea quidem de causa, ut omnes fideles hoc sacro die Missae sacrificio interesse et Corpus Christi sumere possint. Hae autem Missae inter easdem diei horas permittuntur, quae pro Missa solemni assignatae sunt, ut supra notatur. Hoc die sacra Communio fidelibus distribui potest tantummodo inter Missas vespertinas, vel continuo ac statim ab iis expletis; infirmis vero hoc die sacra Communio deferri licet, horis ante et post meridiem. 1. Tabernaculum, si quod exstat in altari maiore, omnino vacuum sit; pro communicando vero clero et populo hodie et crastino die, ponatur super altare pyxis (vel

154

Feria V in Cena Domini

pyxides) cum particulis in hac ipsa Missa consecrandis. 2. Ubi deest copia clericorum et sacerdotum, Missa celebratur secundum consuetum ritum Missae cantata?. 3. Ubi vero clerici adsint, maxime convenit, ut, in forma assistentiae choralis, Missae solemni vespertinae intersint. 4. Itaque, unusquisque suis choralibus vestimentis induitur: sacerdotes insuper accipiunt stolam; celebrans et ministri induunt vestes sacras albi coloris, ut in Missa moris est. 5. Omnibus sic paratis, incipit processio per ecclesiam ad altare, et interim cantatur a schola antiphona ad Introitum.

meritorum; ita nobis, ablato vetustatis errore, resurrectionis suae gratiam largiatur: Qui tecum vivit et regnat.
Et dicitur haec tantum oratio.

9. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios.
1 Cor. 11, 20-32

F

900

Ant. ad Introitum Gal. 6, 14 os autem gloriari oportet in Cruce Domini nostri Iesu Christi: in quo est salus, vita et resurrectio nostra: per quern salvati et liberati sumus. Ps. 66, 2 Deus misereatur nostri, et benedicat nobis: illuminet vultum suum super nos, et misereatur nostri. Nos autem.
6. Celebrans, postquam cum ministris, seu ministrantibus, ad altare pervenerit, facta confessione, ascendens, osculatur illud in medio, et incensat more solito. 7. Altaris incensatione peracta, celebrans, lecta antiphona ad Introitum et Kyrie, eleison recitato, incipit solemniter Gloria in excelsis, et pulsantur campanae et organum, quae, expleto hymno, silent usque ad Vigiliam paschalem.

Oratio 8. Oremus. 901 " r \ e u s , a quo et Iudas reatus sui poeJLJ nam, et confessionis suae latro premium sumpsit, concede nobis tuae propitiationis effectum: ut, sicut in passione sua Iesus Christus, Dominus noster, diversa utrisque intulit stipendia

ratres: Convenientibus vobis in 902 unum, iam non est dominicam cenam manducare. Unusquisque enim suam cenam pncsumit ad manducandum. Et alius quidem esurit, alius autem ebrius est. Numquid domos non habetis ad manducandum et bibendum? Aut ecclesiam Dei contemnitis, et confunditis eos, qui non habent? Quid dicam vobis? Laudo vos? In hoc non laudo. Ego enim accepi a Domino, quod et tradidi vobis, quoniam Dominus Iesus, in qua nocte tradebatur, accepit panem, et gratias agens fregit, et dixit: « Accipite, et manducate: hoc est corpus meum, quod pro vobis tradetur: hoc facite in meam commemorationem». SimQiter et calicem, postquam cenavit, dicens: «Hic calix novum testamentum est in meo sanguine: hoc facite, quotiescumque bibetis, in meam commemorationem ». Quotiescumque enim manducabitis panem hunc, et calicem bibetis: mortem Domini annuntiabitis, donee veniat. Itaque quicumque manducaverit panem hunc vel biberit calicem Domini indigne, reus erit corporis et sanguinis Domini. Probet autem seipsum homo: et sic de pane illo edat et de calice bibat. Qui enim manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit, non diiudicans corpus Domini. Ideo inter vos multi infirmi et imbecilles, et dor-

Feria V in Cena Domini

155

miunt multi. Quod si nosmetipsos diiudicaremus, non utique iudicaremur. Dum iudicamur autem, a Domino corripimur, ut non cum hoc mundo damnemur. 903 10. Graduate Phil. 2, 8-9 Christus factus est pro nobis obcediens usque ad mortem, mortem autem crucis. V. Propter quod et Deus exaltavit ilium: et dedit illi nomen, quod est super omne nomen.
r 1. Munda cor meum, lube, domne (Domitic), et Dominus sit in corde tuo (meo) dicuntur more solito. 12.

Dicit ei Iesus: « Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mundus totus. Et vos mundi estis, sed non omnes ». Sciebat enim quisnam esset qui traderet eum; propterea dixit: Non estis mundi omnes. Postquam ergo lavit pedes eorum, et accepit vestimenta sua, cum recubuisset iterum, dixit eis: « Scitis quid fecerim vobis ? Vos vocatis me Magister et Domine, et bene dicitis; sum etenim. Si ergo ego lavi pedes vestros, Dominus et Magister: et vos debetis alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut, quemadmodum ego feci vobis, ita et vos faciatis ».
13. Valde convenit ut post Evangelium habeatur brevis HOMILIA ad illustranda mysteria potissima, quae hac Missa recoluntur, institutio scilicet sacrae Eucharistiae et Ordinis sacerdotalis, necnon et mandatum Domini de caritate fraterna. 14. Credo hodie non dicitur. DE LOTIONE PEDUM 15. Post homiliam proceditur, ubi ratio pastoralis id suadeat, ad lotionem pedum. 16. In medio presbyterii, vel in ipsa aula ecclesiae, parata sint sedilia hinc inde pro duodecim viris, quorum lavabuntur pedes; cetera quae occurrunt, tempore opportuno, in mensula parentur. 17. Interim diaconus et subdiaconus, seu duo maiores ex ministrantibus•, inducunt duodecim viros selectos, binos et binos, ad locum paratum, dum schola vel ipse clerus assistens incipit, cantando vel recitando, antiphonas, psalmos et versus infrascriptos. Duodecim autem viri selecti, facta reverentia altari ac celebranti, in presbyterio sedenti, disponuntur per sedilia; tune ministri sacri, seu ministrantes, adibunt celebrantem. Omnes deponunt manipulum, celebrans vero etiam planetam. Lotione pedum ad finem vergente, incipitur antiphona 8a cum suis versibus, ceteris, si opus sit, omissis.

9 0 4 ^FiSequentia sancti Evangelii secun*JL" dum Ioannem. Io. 13, 1-15 Ante diem festum Paschae, sciens IeX i sus quia venit hora eius, ut transeat ex hoc mundo ad Patrem, cum dilexisset suos, qui erant in mundo, in finem dilexit eos. Et cena facta, cum diabolus iam misisset in cor, ut traderet eum Iudas Simonis Iscariotae, sciens quia omnia dedit ei Pater in manus, et quia a Deo exivit, et ad Deum vadit, surgit a cena, et ponit vestimenta sua, et cum accepisset linteum, praecinxit se. Deinde mittit aquam in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum, et extergere linteo, quo erat praecinctus. Venit ergo ad Simonem Petrum. Et dicit ei Petrus: « Domine, tu mihi lavas pedes?» Respondit Iesus, et dixit ei: «Quod ego facio, tu nescis modo, scies autem postea». Dicit ei Petrus: « Non lavabis mihi pedes in aeternum». Respondit ei Iesus: « Si non lavero te, non habebis partem mecum ». Dicit ei Simon Petrus: « Domine, non tantum pedes meos, sed et manus et caput ».
16 - Missale Romanum

156

Feria V in Cena Domini Et repetitur antiphona: « Domine, tu mihi lavas pedes? » Respondit Iesus, et dixit ei: cc Si non lavero tibi pedes, non habebis partem mecum ». V. cc Quod ego facio, tu nescis modo: scies autem postea ». Tertio repetitur antiphona: cc Domine, tu mihi lavas pedes ? » Respondit Iesus, et dixit ei: cc Si non lavero tibi pedes, non habebis partem mecum ». 5 Antiphona cc Si ego, Dominus et Magister ve- 9 0 ster, lavi vobis pedes: quanto magis debetis alter alterius lavare pedes? » Ps. 48, 2 Audite haec, omnes gentes: auribus percipite, qui habitatis orbem. c c Si ego, Dominus ».

18. Antiphonae vero, psalmi et versus cantandi vel recitandi, sunt: Antiphona Ioann. 13, 34 « Mandatum novum do vobis: ut diligatis invicem, sicut dilexi vos », dicit Dominus. Ps. 118, 1 Beati immaculati in via: qui ambulant in lege Domini. Et repetitur immediate antiphona « Mandatum novum». Et sic aliae antiphonae, quae habent psalmos vel versus, repetuntur. Et de quolibet psalmo dicitur tantum primus versus.
2

905

Antiphona Ioann. 13,4, 5 et 15 906 P o s t q u a m surrexit D o m i n u s a cena, misit a q u a m in pelvim, et coepit lavare pedes discipulorum: hoc exemplum reliquit eis. Ps. 47, 2 M a g n u s Dominus, et laudabilis nimis: in civitate Dei nostri, in 6 monte sancto eius. Antiphona Ioann. 13, 35 91 P o s t q u a m surrexit D o m i n u s . cc In hoc cognoscent omnes, quia 3 discipuli mei estis, si dilectionem haAntiphona Ioann . I 3 , i 2 , i 3 e t i 5 bueritis ad invicem ». 907 Dominus Iesus, p o s t q u a m cenavit V. Dixit Iesus discipulis suis. cum discipulis suis, lavit pedes eorum, cc In hoc cognoscent ». et ait illis: « Scitis quid fecerim vobis 7 ego, Dominus et Magister? E x e m p l u m Antiphona 1 Cor. 13, 13 91 dedi vobis, u t et vos ita faciatis ». Maneant in vobis fides, spes, caritas, Ps. 84, 2 Benedixisti, Domine, tertria haec: maior autem horum est caram t u a m : avertisti captivitatem Iacob. ritas. D o m i n u s Iesus. V. Nunc autem manent fides, spes, 4 caritas, tria haec: maior horum est caAntiphona Ioann. 13, 6-7 et 8 ritas. 908 « Domine, t u mihi lavas pedes? » Maneant in vobis. Respondit Iesus, et dixit ei: « Si n o n lavero tibi pedes, n o n habebis partem Sequens antiphona cum suis versibus m e c u m ». numquam omittitur; incipitur autem, omisV. Venit ergo ad Simonem P e t r u m , sis, si opus sit, praecedentibus, lotione peet dixit ei Petrus. dum ad finem vergente.

Feria V in Cena Domini
912

157

Antiphona Ubi caritas et amor, Deus ibi est. V. Congregavit nos in unum ChriPater noster secreto. sti amor. V. Et ne nos inducas in tentationem. V. Exsultemus et in ipso iucundeR. Sed libera nos a malo. mur. V. Tu mandasti mandata tua, DoV. Timeamus et amemus Deum vimine. vum. R. Custodiri nimis. V. Et ex corde diligamus nos siny. Tu lavasti pedes discipulorum cero. tuorum. Et repetitur antiphona: R. Opera manuum tuarum ne deUbi caritas et amor, Deus ibi est. spicias. V. Simul ergo cum in unum congreV. Domine, exaudi orationem meam. gamur: R. Et clamor meus ad te veniat. V. Ne nos mente dividamur, caveaV. Dominus vobiscum. mus. R. Et cum spiritu tuo. V. Cessent iurgia maligna, cessent Or emus. Oratio lites. Adesto, Domine, quaesumus, officio 913 V. Et in medio nostri sit Christus X I . servitutis nostrae: et, quia tu diDeus. scipulis tuis pedes lavare dignatus es, Et repetitur antiphona: ne despicias opera manuum tuarum, Ubi caritas et amor, Deus ibi est. quae nobis retinenda mandasti: ut, sicV. Simul quoque cum beatis videaut hie nobis et a nobis exteriora mus abluuntur inquinamenta; sic a te omV. Glorianter vultum tuum, Christe nium nostrum interiora laventur pecDeus: cata. Quod ipse praestare digneris, qui V. Gaudium, quod est immensum vivis et regnas in ssecula saeculorum. atque probum, R. Amen. V. Saecula per infinita saeculorum. Oratione completa, duodecim viri, fa eta Amen.
19. Interim celebrans procedit ad lotionem pedum, hoc modo: praecingit se linteo, et per ordinem dispositis iis, qui lavandi sunt, acolythis pelvim et aquam ministrantibus, subdiacono singulorum pedem dextrum tenente, genuflectens singulis, illorum pedem lavat et extergit, diacono praebente linteum ad abstergendum. 19 a. Officia, qua in ritu soletnni a diacono et subdiacono adimplentur, a ministrantibus peraguntur. 20. Post lotionem celebrans lavat et abstergit manus, nihil dicens. Deinde omnes reverentia altari et celebranti, reducuntur ad loca sua, si sint clerici in presbyterium, si sint laici in peculiarem locum ad hoc designatum. 21. Ubi vero contingat lotionem pedum extra Missarum solemnia peragi, observetur ordo supra descriptus, praemisso, cum solitis caeremoniis, cantu Evangelii Missae Ante diem festum Paschae, ut supra n. 12, 15522. Post pedum lotionem, seu, ubi haec locum non habuerit, post homiliam, proceditur in celebratione Missae, more solito.

resumunt manipulum, celebrans vero etiam planetam, et redeunt ante medium altaris, ubi celebrans, versus populum, dicit:

158

Feria V in Cena Domini

23. Antiphona ad OfFertorium Sanctorum tuorum; quorum 914 P s . 117, 16 et 17 Dextera Domini fe- meritis precibusque concedas, cit virtutem, dextera Domini exaltavit ut in omnibus protectionis tuae m e : n o n moriar, sed vivam, et narrabo muniamur auxilio. Iungit maopera Domini. nus. Per eundem Christum D624. Secreta 915 T p s e tibi, quaesumus, D o m i n e , sancte minum nostrum. Amen. JL Pater, omnipotens aeterne Deus, sa- 27. Tenens manus expansas super oblata, crificium n o s t r u m reddat acceptum, dicit: qui discipulis suis in sui c o m m e m o anc igitur oblationem ser- 917 rationem h o c fieri hodierna traditione

vitutis nostrae, sed et monstravit, Iesus Christus, Filius tuus, cunctae familiae tuae, quam tibi Dominus noster: Qui tecum vivit et regnat in unitate. offerimus ob diem, in qua Dominus noster Iesus Christus tradidit discipulis suis Corporis et Sanguinis sui mysteria celebranda: qusesumus, Domine, ut placatus accipias: diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum iubeas grege numerari. Iungit manus. Per eundem Christum Dominum nostrum. Amen.

H

25. Praefatio, Sanctus et Benedictus dicuntur more consueto. Dicitur autem praefatio de sancta Cruce.

26.
916

Infra A c t i o n e m

/^lommunicantes, et diem sa^^y cratissimum celebrantes, quo Dominus noster Iesus Christus pro nobis est traditus: sed et memoriam venerantes, in primis gloriosae semper Virginis Mariae, Genetricis eiusdem Dei et Domini nostri Iesu Christi: sed et beati Ioseph, eiusdem Virginis Sponsi, et beatorum Apostolorum ac Martyrum tuorum, Petri et Pauli, Andreae, Iacobi, Ioannis, Thomae, Iacobi, Philippi, Bartholomsei, Matthsei, Simonis et ThaddaH: Lini, Cleti, Clementis, Xysti, Cornelii, Cypriani, Laurentii, Chrysogoni, Ioannis et Pauli, Cosmae et Damiani: et omnium

Q

uam oblationem tu, Deus, in omnibus, quaesumus, signat ter super oblata, benefc$4dictam, adscrip ^ tarn, rafefitarn, rationabilem, acceptabilemque facere digneris: signat semel super hostiam, ut nobis Cor ^ pus, et semel super calicem, et San ^4 guis fiat dilectissimi Filii tui iungit manus Domini nostri Iesu Christi.

Feria V in Cena Domini
919

159

Q

ui pridie, quam pro nostra omniumque salute pateretur, hoc est, hodie, accipit hostiam, accepit panem in sanctas ac venerabiles tnanus suas, elevat oculos ad caelum, et elevatis oculis in caelum ad te Deum, Patrem suum omnipotentem, caput inclinat, tibi gratias agens, signat super hostiam, bene ^ dixit, fregit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite, et manducate ex hoc omnes.
Tenens ambabus manibus hostiam inter indices et pollices, profert verba Consecrationis distincte et attente super hostiam, et simul super omnes, si plures sint consecrandae.

Praecedunt ministri sacri; post eos ceteri clerici per ordinem, deinde ministrantes. Hi omnes accedunt ante altare, bini et bini, aut quaterni et quaterni, et, facta genuflexione, gradus ascendunt, genibusque flexis reverenter accipiunt Corpus Domini; postea eodem ordine recedunt. Fideles vero accipiunt Sacramentum ad cancellos. Si vero multitudo fidelium ad sacram mensam accedentium magna sit, alii quoque sacerdotes, vel una cum celebrante ad cancellos, vel alio loco apto, Communionem distribuere possunt, cauto tamen ut bono ordini ac devotioni fidelium sedulo provideatur. Si Episcopus sacram Communionem distribuerit, fideles anulum eiusdem ante Communionem non osculantur.

Hoc est enim Corpus meum.
Reliqua ut in Canone Missae, ut infra 306, praeter sequentia. 920 28. Ad triplex Agnus Dei, ter respondetur miserere nobis, ut infra:

30. Antiphona ad Communionem Ioann. 13,12, 13 et 15 Dominus Iesus, 921 postquam cenavit cum discipulis suis, lavit pedes eorum, et ait illis: « Scitis quid fecerim vobis ego, Dominus et Magister? Exemplum dedi vobis, ut et vos ita faciatis ».
Iuxta numerum communicantium addi possunt sequentes psalmi: Psalmus 22 Dominus pascit me: nihil mihi deest. Et repetitur antiphona D6minus Iesus. Psalmus 71 Deus, iudicium tuum regi da. Et repetitur antiphona Dominus Iesus. Psalmus 103 B6nedic, anima mea, Domino. Et repetitur antiphona Dominus Iesus. Psalmus 150 Laudate Dominum in sanctuario eius. Et clauditur cum eadem antiphona Dominus Iesus. 31. Communione fidelium peracta, pyxis vel pyxides deponuntur super corporale. Celebrans procedit ad ablutionem calicis et digitorum, recitans solitas orationes. 32. Omnibus sic absolutis, Missa prosequitur more solito; sed celebrans genuflectit, quandocumque ad medium altar is accedit, vel ab eo recedit, vel transit ante Sacramentum: et cum dicit Dominus vo-

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis. Agnus Dei, qui tcllis peccata mundi: miserere nobis.
Osculum pacis hodie non datur, et omittitur oratio D6mine Iesu Christe, qui dixisti. 29. Sumpto sacratissimo Sanguine, celebrans procedit ad distributionem Communionis, more solito.

160

Feria V in Cena Domini 34. Loco Ite, missa est, hodie cantatur Benedicamus Domino, et dicitur Placeat tibi, sancta Trinitas, more solito. 35. Benedictio et ultimum Evangelium sancti Ioannis hodie omittuntur; celebrans autem et ministri sacri deponunt manipulum, celebrans vero etiam planetam, et accipit pluviale albi coloris. 36. In Missis lectis, quae ab Ordinario loci celebrari permittuntur, Missa terminatur more solito.

biscum, non vertit se ad populum in medio altaris, ne terga vertat Sacramento, sed a latere Evangelii.

33. Oremus. Postcommunio 9 2 2 Y\ efecti vitalibus alimentis, qusesuXV mus, Domine Deus noster : ut, quod tempore nostrje mortalitatis exsequimur, immortalitatis tuae munere consequamur. Per Dominum.

DE SOLEMNI TRANSLATIONE AC REPOS1TIONE SACRAMENTI ET DE ALTARIUM DENUDATIONE
1. Missa expleta, statim proceditur ad solemnem translationem et repositionem Sacramenti, quod ad Communionem sequenti die faciendam in pyxide asservatur. 2. Pro solemni Sacramenti repositione paretur locus aptus in aliquo sacello vel altari ecclesiae, ac decenter, quoad fieri potest, ornetur velis et luminaribus; atque, servatis Sacrae Rituum Congregationis decretis de vitandis vel tollendis abusibus in hoc loco parando, plane commendatur severitas, quae liturgiae horum dierum convenit. 3. In translatione et repositione vero Sacramenti proceditur hoc modo: Accenduntur intorticia, et fit processio more solito. Si haberi potest, alius subdiaconus paratus ferat crucem; secus unus ex clericis vel ministrantibus. Celebrans, stans ante altare, imponit incensum in duobus thuribulis, absque benedictione. Deinde, in medio genuflexus, ter incensat Sacramentum. Tune assumit velum humerale albi coloris, et ascendens altare in medio, facta genuflexione, stans, accipit pyxidem, quam diaconus ei porrigit, et extremitatibus veli cooperit. Deinde, de altari descendens, procedit sub baldachino, duobus acolythis, vel ministrantibus, Sacramentum continue incensantibus, usque ad locum paratum. Ministri sacri, vel ministrantes, comitantur celebrantem, a dextris et a sinistris procedentes. Dum fit processio, cantatur hymnus Pange, lingua, glori6si Corporis mysterium, usque ad verba Tantum ergo; si vero opus sit, idem hymnus repetitur. 4. Cum autem ventum fuerit ad locum paratum, celebrans, adiuvante, si opus sit, diacono, deponit pyxidem super altare, genuflectit, et incensat, thure iterum imposito; interim canitur Tantum ergo. Deinde diaconus, vel ipse celebrans', reponit pyxidem in tabernaculo seu capsa. 5. Postea, omnes, genibus flexis, per aliquod temporis spatium in silentio Sacramentum adorant. Signo dato, celebrans et ministri sacri, et ministrantes, surgunt, iterum, genibus flexis, adorant, et revertuntur in sacristiam, ubi celebrans et ministri sacri deponunt paramenta albi coloris; deinde celebrans et diaconus assumunt stolam violaceam. 6. Si autem plures pyxides transferendae sint, idem celebrans (vel, si habeantur, alius sacerdos, aut diaconus, indutus superpelliceo, stola alba et velo humerali eiusdem coloris) eas transferat ad locum destinatum, antequam incipiat altarium denudationem, forma quidem simplici, scilicet comitantibus duobus acolythis, vel ministrantibus, cum cereis accensis, alioque umbellam portante.

Feria VI in Passione et Morte Domini 7. Deinde celebrans et ministri, seu ministrantes, exeunt ante altare maius; facta eidem reverentia, stantes, incipiunt denudationem altarium, hoc modo: Celebrans dicit clara voce sequentem antiphonam: 923 Ps. 21, 19 Dividunt sibi indumenta mea, et de veste mea mittunt sortem, addens initium eiusdem psalmi: Deus meus, Deus meus, quare me

161

dereliquisti?
Clerici, si adsunt, prosequuntur recitationem huius psalmi, usque dum altarium denudatio peracta sit; alioquin celebrans di-

cat antiphonam et primum tantum versum psalmi ante denudationem altaris maioris. Celebrans vero cum ministris sacris, vel ministrantibus, denudat omnia altaria ecclesiae, excepto illo in quo Sacramentum solemniter adoratur. Altaribus denudatis, redeunt ad altare maius, et, repetita a celebrante antiphona Dividunt, revertuntur in sacristiam. 8. Mox in choro dicitur Completorium, candelis exstinctis et absque cantu. 9. Ad locum autem repositionis sanctissimae Eucharistiae fit publica adoratio, inde ab expleta Missa in Cena Domini instituenda, et protrahenda saltern usque ad mediam noctem.

FERIA SEXTA IN PASSIONE ET MORTE DOMINI
I classis

DE SOLEMNI ACTIONE LITURGICA POSTMERIDIANA IN PASSIONE ET MORTE DOMINI
Statio ad S. Crucem in Ierusalem * f Solemnis Actio liturgica celebranda est horis postmeridianis, et quidem circa horam tertiam; si vero ratio pastoralis id suadeat, inchoari potest inde a meridie, vel tardiori hora, non autem ultra horam nonam serotinam. Privata Actionis liturgicae celebratio interdicitur. Hoc die sacra Communio fidelibus distribui potest unice inter solemnem Actionem liturgicam postmeridianam, exceptis iis, qui in periculo mortis sunt constituti. 1. Altare omnino nudum sit: sine cruce, sine candelabris, sine tobaleis. 2. Solemnis Actio liturgica postmeridiana huius feriae, ubi deest copia clericorum et sacerdotum, peragitur a celebrante cum assistentia ministrantium, ut suis locis notabitur; ubi vero clerici adsint, maxime convenit, ut in choro Actioni liturgicas assistant. 3. Itaque, unusquisque suis choralibus vestimentis induitur; celebrans et diaconus, amictu, alba et cingulo induti, sumunt stolam nigram; subdiaconus accipit amictum, albam et cingulum. DE PRIMA PARTE ACTIONIS LITURGICE SEU DE LECTIONIBUS 4. Omnibus sic paratis, incipit processio per ecclesiam ad altare, sub silentio. 5. Clerici, ministri, seu ministrantes, et celebrans, cum ad altare pervenerint, eidem altari reverentiam faciunt; deinde, celebrans et ministri sacri, non vero ministrantes, in faciem procumbunt, reliqui vero adeunt scamna in choro, ibique manent, genibus flexis et profunde inclinati: omnesque in silentio aliquamdiu orant. 6. Signo dato, omnes se erigunt, sed ge-

162

Feria VI in Passione et Morte Domini

nuflexi manent; solus celebrans, stans ante lui, et non sacrificium, et scientiam gradus altaris, dicit, manibus iunctis et in Dei, plus quam holocausta. tono feriali, sequentem orationem: Sequitur responsorium, a schola cantanOratio dum, vel a clero assistente recitandum. 924 • *^k. eus, qui peccati veteris heResponsorium Habacuc 3, 2-3 reditariam mortem, in qua Domine, audivi auditum tuum, et 926 posteritatis genus omne timui: consideravi opera tua, et exsuccesserat, Christi tui, Domini nostri, passione solvisti: da, ut, pavi. V. In medio duorum animalium conformes eidem facti; sicut imagi- innotesceris: dum appropinquaverint nem terreni, naturae necessitate por- anni, cognosceris: dum advenerit temtavimus, ita imaginem caelestis, gratiae pus, ostenderis. V. In eo, dum contursanctificatione portemus. Per eundem bata fuerit anima mea: in ira, miseriChristum Dominum nostrum. Omnes cordiae memor eris. V. Deus a Libano veniet, et Sanctus de monte umbroso respondent: Amen. et condense V. Operuit cselos maiestas 7. Oratione completa, celebrans et ministri, seu ministrantes, ad sedilia pergunt. eius: et laudis eius plena est terra. Interim ponitur legile nudum in medio 8. Responsorio aBsoluto, omnes surgunt; presbyterii, et lector incipit primam lectio- celebrans, stans ad sedile, dicit Oremus, nem, omnibus sedentibus et auscultantibus. diaconus Flectamus g£nua, et omnes, flexis Incipitur vero sine titulo, ac clauditur abs- genibus, per aliquod temporis spatium in que Deo gratias. silentio orant; dicto a diacono Levate, om7 a. Deficiente lectore, ipse celebrans; stans nes surgunt, et celebrans, manibus iunctis ac in tono feriali, dicit orationem. in loco suo, legit lectionem.

D

Lectio prima Os. 6, 1-6 925 T Taec dicit Dominus: In tribulation e X. JL sua mane consurgent ad me: Venite, et revertamur ad Dominum: quia ipse cepit, et sanabit nos: percutiet, et curabit nos. Vivificabit nos post duos dies: in die tertia suscitabit nos, et vivemus in conspectu eius. Sciemus, sequemurque, ut cognoscamus Dominum: quasi diluculum praeparatus est egressus eius, et veniet quasi imber nobis temporaneus, et serotinus terrae. Quid faciam tibi, Ephraim ? Quid faciam tibi, Iuda? misericordia vestra quasi nubes matutina: et quasi ros mane pertransiens. Propter hoc dolavi in prophetis, occidi eos in verbis oris mei: et iudicia tua quasi lux egredientur. Quia misericordiam vo-

8 a. Celebrans, manens in loco suo, dicit Oremus, Flectamus genua, et, brevi interposita precatione, flexis genibus et in silentio, dicit hevdte; deinde surgit, et, manibus iunctis ac in tono feriali, dicit orationem.

Oremus. Flectamus genua. — Levate. Oratio eus, a quo et Iudas reatus sui peenam, et confessionis suae latro prsemium sumpsit, concede nobis tuae propitiationis effectum: ut, sicut in passione sua Iesus Christus, Dominus noster, diversa utrisque intulit stipendia meritorum; ita nobis, ablato vetustatis errore, resurrectionis suae gratiam largiatur: Qui tecum vivit et regnat in imitate. 9. Oratione expleta, sequitur altera lectio, a subdiacono dicenda ad legile, item sine

D

927

Feria VI in Passione et Morte Domini titulo, et sine Deo gratias in fine. Celebrans cetefique omnes, sedentes, auscultant. pa. Lectionem legat lector ad legile: secus vero ipse celebrans, stans in loco suo.

163

Lectio altera

Ex. 12, 1-11

928 Tn diebus illis: Dixit Dominus ad Moysen et Aaron in terra « Mensis iste, vobis principium mensium: primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis huius tollat unusquisque agnum per familias et domos suas. Sin autem minor est numerus, ut sufficere possit ad vescendum agnum, assumet vicinum suum, qui iunctus est domui suae, iuxta numerum animarum, quae sufficere possunt ad esum agni. Erit autem agnus absque macula, masculus, anniculus: iuxta quem ritum tolletis et haedum. Et servabitis eum usque ad quartam decimam diem mensis huius: immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam. Et sument de sanguine eius, ac 10. Absoluta altera lectione cum suo reponent super utrumque postern, et in sponsorio, ponuntur in latere Evangelii, in superliminaribus domorum, in quibus piano presbyterii, legilia nuda cum libris, comedent ilium. Et edent carnes nocte et proceditur ad cantum vel lectionem hiilia assas igni, et azymos panes cum lac- storiae Passionis Domini secundum Ioannem tiicis agrestibus. Non comedetis ex eo hoc modo: cantatur vel legitur a ministris, saltern in ordine diaconatus constitutis, qui, crudum quid, nee coetum aqua, sed tan- comitantibus duobus acolythis, vel minitum assum igni: caput cum pedibus strantibus, absque luminaribus et absque eius et intestinis vorabitis. Nee remane- incenso, facta altari reverentia, ante celesistunt; super eos, profunde inclibit quidquam ex eo usque mane. Si brantem natos, celebrans media voce dicit: quid residuum fuerit, igne comburetis. Dominus sit in cordibus vestris et 930 Sic autem comedetis ilium: Renes vein labiis vestris. Ipsi vero, erigentes stros accingetis, et calceamenta habebise, respondent: Amen. tis in pedibus, tenentes baculos in maTune, iterum facta altari reverentia, pronibus,et comedetis festinanter: est enim cedunt ad latus Evangelii, ibique, super nuPhase, id est transitus, Domini». dum legile, incipiunt cantare vel legere hi-

I

Responsorium Ps. 139, 2-10 et 14 929 Eripe me, Domine, ab homine malo: a viro iniquo libera me. V. Qui cogitaverunt malitias in corde: tota die constituebant prcelia. V. Acuerunt linguas suas sicut serpentes: venenum aspidum sub labiis eorum. V. Custodi me, Domine, de manu peccatoris: et ab hominibus iniquis libera me. V. Qui cogitaverunt supplantare gressus meos: absconderunt superbi laqueum mihi. V. Et funes extenderunt in laqueum pedibus meis: iuxta iter scandalum posuerunt mihi. V. Dixi Domino: Deus meus es tu: exaudi, Domine, vocem orationis meae. V. Domine, Domine, virtus salutis meae: obumbra caput meum in die belli. V. Ne tradas me a desiderio meo peccatori: cogitaverunt adversum me: ne derelinquas me, ne unquam exaltentur. V. Caput circiiitus eorum: labor labiorum ipsorum operiet eos. V. Verumtamen iusti confitebuntur nomini tuo: et habitabunt recti cum vultu tuo.

Sequitur responsorium, a schola cantandum, vel a clero assistente recitandum.

storiam Passionis Domini, omnibus auscultantibus.

164

Fern VI in Passione et Morte Domini

10 a. Historiam Passionis Domini legit vel vum: et abscidit auriculam eius dexcantatcelebrans, clara et distincta voce. Ante- teram. Erat autem nomen servo Malquant incipiaty dicit, in medio presbyterii, chus. Dixit ergo Iesus Petro: \% Mitte profunde inclinatus, secreto:

931

gladium tuum in vaginam. Calicem, Dominus sit in corde meo et in quern dedit mihi Pater, non bibam labiis meis. Amen. ilium? C. Cohors ergo, et tribunus, et Tune, fact a altari reverentia, vadit ad ministri Iudaeorum comprehenderunt latus Evangelii, ibique, super nudum legile, incipit legere vel cantare historiam Passionis Iesum, et ligaverunt eum. Domini. Et adduxerunt eum ad Annam priI I . Evangelium Passionis et Mortis Do- mum, erat enim socer Caiphae, qui mini secundum Ioannem. 18,1-40; 19, 1-42. erat pontifex anni illius. Erat autem Caiphas, qui consilium dederat IuPassio Domini nostri Iesu Christi daeis: Quia expedit, unum hominem secundum Ioannem. mori pro populo. Sequebatur autem 932 T n illo tempore: Egressus est Iesus Iesum Simon Petrus, et alius disciJL cum discipulis suis trans torrentem pulus. Discipulus autem ille erat noCedron, ubi erat hortus, in quern in- tus pontifici, et introivit cum Iesu in troivit ipse, et discipuli eius. Sciebat atrium pontificis. autem et Iudas, qui tradebat eum, loPetrus autem stabat ad ostium foris. cum: quia frequenter Iesus convene- Exivit ergo discipulus alius, qui erat rat illuc cum discipulis suis. Iudas ergo notus pontifici, et dixit ostiariae: et cum accepisset cohortem, et a pontifi- introduxit Petrum. Dicit ergo Petro cibus et pharisaeis ministros, venit illuc ancilla ostiaria: S. Numquid et tu ex cum laternis et facibus et armis. Iesus discipulis es hominis istius? C. Dicit itaque sciens omnia, quae ventura erant ille: S. Non sum. C. Stabant autem super eum, processit, et dixit eis: servi et ministri ad prunas, quia fri>Ji Quern quseritis? C. Responderunt gus erat, et calefaciebant se: erat auei: S. Iesum Nazarenum. C. Dicit eis tem cum eis et Petrus stans, et caleIesus: t^ Ego sum. C. Stabat autem et faciens se. Iudas, qui tradebat eum, cum ipsis. Pontifex ergo interrogavit Iesum de Ut ergo dixit eis: Ego sum: abierunt discipulis suis, et de doctrina eius. retrorsum, et ceciderunt in terram. Respondit ei Iesus: & $ < Ego palam loIterum ergo interrogavit eos: ^ Quern cutus sum mundo: ego semper docui quaeritis? C. Illi autem dixerunt: S. Ie- in synagoga et in templo, quo omnes sum Nazarenum. C. Respondit Iesus: Iudaei conveniunt: et in occulto locuV§A Dixi vobis, quia ego sum: si ergo tus sum nihil. Quid me interrogas? me quaeritis, sinite hos abire. C. Ut interroga eos, qui audierunt quid loimpleretur sermo, quern dixit: Quia ciitus sim ipsis: ecce hi sciunt quae quos dedisti mihi, non perdidi ex eis dixerim ego. C. Haec autem cum dixisquemquam. set, unus assistens ministrorum dedit Simon ergo Petrus habens gladium alapam Iesu, dicens: S. Sic respondes cduxit eum: et percussit pontificis ser- pontifici? C. Respondit ei Iesus: ^ Si

Feria VI in Passione et Morte Domini

165

male locutus sum, testimonium perhibe de malo: si autem bene, quid me caedis ? C. Et misit eum Annas ligatum ad Caipham pontificem. Erat autem Simon Petrus stans et calefaciens se. Dixerunt ergo ei: S. Numquid et tu ex discipulis eius es? C. Negavit ille, et dixit: S. Non sum. C. Dicit ei unus ex servis pontificis, cognatus eius, cuius abscidit Petrus auriculam: S. Nonne ego te vidi in horto cum illo? C. Iterum ergo negavit Petrus: et statim gallus cantavit. Addiicunt ergo Iesum a Caipha in praetorium. Erat autem mane: et ipsi non introierunt in praetorium, ut non contaminarentur, sed ut manducarent Pascha. Exivit ergo Pilatus ad eos foras, et dixit: S. Quam accusationem affertis adversus hominem hunc ? C. Responderunt et dixerunt ei: S. Si non esset hie malefactor, non tibi tradidissemus eum. C. Dixit ergo eis Pilatus: S. Accipite eum vos, et secundum legem vestram iudicate eum. C. Dixerunt ergo ei Iudsei: S. Nobis non licet interficere quemquam. C. Ut sermo Iesu impleretur, quern dixit, significans qua morte esset moriturus. Introivit ergo iterum in praetorium Pilatus, et vocavit Iesum, et dixit ei: S. Tu es Rex Iudaeorum? C. Respondit Iesus: t = J B A temetipso hoc dicis, an alii dixerunt tibi de me? C. Respondit Pilatus: S. Numquid ego Iudahis sum? Gens tua et pontifices tradiderunt te mihi: quis fecisti? C. Respondit Iesus: * $ < Regnum meum non est de hoc mundo. Si ex hoc mundo esset regnum meum, ministri mei utique decertarent, ut non traderer Iu-

daeis: nunc autem regnum meum non est hinc. C. Dixit itaque ei Pilatus: S. Ergo Rex es tu? C. Respondit Iesus: ^ Tu dicis quia Rex sum ego. Ego in hoc natus sum, et ad hoc veni in mundum, ut testimonium perhibeam veritati: omnis, qui est ex veritate, audit vocem meam. C. Dicit ei Pilatus: S. Quid est veritas? C. Et cum hoc dixisset, iterum exivit ad Iudaeos, et dicit eis: S. Ego nullam invenio in eo causam. Est autem consuetudo vobis ut unum dimittam vobis in Pascha: vultis ergo dimittam vobis Regem Iudaeorum ? C. Clamaverunt ergo rursum omnes, dicentes: S. Non hunc, sed Barabbam. C. Erat autem Barabbas latro. Tune ergo apprehendit Pilatus Iesum, et flagellavit. Et milites plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti eius: et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum, et dicebant: S. Ave, Rex Iudaeorum. C. Et dabant ei alapas. Exivit ergo iterum Pilatus foras, et dicit eis: S. Ecce adduco vobis eum foras, ut cognoscatis, quia nullam invenio in eo causam. C. (Exivit ergo Iesus portans coronam spineam et purpiireum vestimentum). Et dixit eis: S. Ecce homo. C. Cum ergo vidissent eum pontifices et ministri, clamabant, dicentes: S. Crucifige, crucifige eum. C. Dicit eis Pilatus: S. Accipite eum vos, et crucifigite: ego enim non invenio in eo causam. C. Responderunt ei Iudaei: S. Nos legem habemus, et secundum legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. C. Cum ergo audisset Pilatus hunc sermonem, magis timuit. Et ingressus est praetorium iterum: et dixit ad Iesum: S. Unde es tu?

166

Feria VI in Passione et Morte Domini

C. Iesus autem responsum non dedit ei. Dicit ergo ei Pilatus: S. Mihi non loqueris ? nescis quia potestatem habeo crucifigere te, et potestatem habeo dimittere te ? C. Respondit Iesus: ^ Non haberes potestatem adversum me ullam, nisi tibi datum esset desuper. Propterea, qui me tradidit tibi, maius peccatum habet. C. Et exinde quaerebat Pilatus dimittere eum. Iudaei autem clamabant, dicentes: S. Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris. Omnis enim, qui se regem facit, contradicit Caesari. C. Pilatus autem cum audisset hos sermones, adduxit foras Iesum, et sedit pro tribunali, in loco, qui dicitur Lithostrotos, hebraice autem Gabbatha. Erat autem Parasceve Paschse, hora quasi sexta, et dicit Iudseis: S. Ecce Rex vester. C. Illi autem clamabant: S. Tolle, tolle, crucifige eum. C. Dicit eis Pilatus: S. Regem vestrum crucifigam? C. Responderunt pontifices: S. Non habemus regem, nisi Caesar em. C. Tune ergo tradidit eis ilium ut crucifigeretur. Susceperunt autem Iesum, et eduxerunt. Et baiulans sibi crucem, exivit in eum, qui dicitur Calvariae, locum, hebraice autem Golgotha: ubi crucifixerunt eum, et cum eo alios duos, hinc et hinc, medium autem Iesum. Scripsit autem et titulum Pilatus: et posuit super crucem. Erat autem scripturn: Iesus Nazarenus, Rex Iudaeorum. Hunc ergo titulum multi Iudaeorum legerunt, quia prope civitatem erat locus, ubi crucifixus est Iesus. Et erat scriptum hebraice, graece et latine. Dicebant ergo Pilato pontifices Iudaeorum: S. Noli scribere, Rex Iudaeorum, sed quia ipse dixit: Rex sum Iudaeorum.

C. Respondit Pilatus: S. Quod scripsi, scripsi. C. Milites ergo cum crucifixissent eum, acceperunt vestimenta eius et fecerunt quatuor partes: unicuique militi partem, et tunicam. Erat autem tunica inconsutilis, desuper contexta per totum. Dixerunt ergo ad invicem: S. Non scindamus earn, sed sortiamur de ilia cuius sit. C. Ut Scriptura impleretur, dicens: Partiti sunt vestimenta mea sibi: et in vestem meam miserunt sortem. Et milites quidem haec fecerunt. Stabant autem iuxta crucem Iesu, mater eius, et soror matris eius Maria Cleophae, et Maria Magdalene. Cum vidisset ergo Iesus matrem, et discipulum stantem, quern diligebat, dicit matri suae: ^ Mulier, ecce films tuus. C. Deinde dicit discipulo: NJB Ecce mater tua. C. Et ex ilia hora accepit earn discipulus in sua. Postea sciens Iesus quia omnia consummata sunt, ut consummaretur Scriptura, dixit: ^ Sitio. C. Vas ergo erat positum aceto plenum. Illi autem spongiam plenam aceto, hyssopo circumponentes, obtulerunt ori eius. Cum ergo accepisset Iesus acetum, dixit: £$< Consummatum est. C. Et inclinato capite tradidit spiritum. (Hie genuflectitur, et pausatur aliquantulum). Iudaei ergo, quoniam Parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora sabbato, erat enim magnus dies ille sabbati, rogaverunt Pilatum, ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. Venerunt ergo milites: et primi quidem fregerunt crura, et alterius, qui crucifixus est cum eo. Ad Iesum autem cum venissent, ut viderunt eum iam

Feria VI in Passione et Morte Domini

167

mortuum, non fregerunt eius crura: sed unus militum lancea latus eius aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua. Et qui vidit, testimonium perhibuit: et verum est testimonium eius. Et ille scit, quia vera dicit: ut et vos credatis. Facta sunt enim haec, ut Scriptura impleretur: Os non comminuetis ex eo. Et iterum alia Scriptura dicit: Videbunt in quern transfixerunt. Post haec autem rogavit Pilatum Ioseph ab Arimathaea, eo quod esset discipulus Iesu, occiiltus autem propter metum Iudaeorum, ut tolleret corpus Iesu. Et permisit Pilatus. Venit ergo, et tulit corpus Iesu. Venit autem et Nicodemus, qui venerat ad Iesum nocte primum, ferens mixturam myrrhae et aloes, quasi libras centum. Acceperunt ergo corpus Iesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos est IudaHs sepelire. Erat autem in loco, ubi crucifixus est, hortus: et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat. Ibi ergo propter Parasceven Iudaeorum, quia iuxta erat monumentum, posuerunt Iesum.

DE SECUNDA PARTE ACTIONIS LITURGICvE SEU DE ORATIONIBUS SOLEMNIBUS, QU^E ETIAM « ORATIO FIDELIUM » DICUNTUR 12. Cantu vel lectione historiae Passionis Domini absoluto, celebrans assumit pluviale nigri colotis; diaconus et subdiaconus induunt dalmaticam vel tunicellam eiusdem colons. Interim vero duo acolythi, vel ministrantes, unam tantum tobaleam super altare extendunt, locantes librum in medio. Tune celebrans, comitantibus ministris, vel ministrantibus, accedit ad altare, quod, ascendens, osculatur in medio, et stans ibidem, ante se habens librum, incipit orationes solemnes, ministris sacris hinc inde adstantibus. 13. Dicuntur autem hoc ordine: Praecedit celebrantis praefatio, qua intentio specialis indicatur, et cantatur tono peculiari infra notato, manibus iunctis; deinde celebrans dicit Oremus, diaconus Flectamus genua, et omnes, flexis genibus, per aliquod temporis spatium in silentio orant; dicto a diacono Levate, omnes surgunt, et celebrans, extensis manibus ac in tono feriali, dicit orationem.
i) a. Celebrans dicit Oremus, Flectamus ge'nua, et, brevi interposita precatione, flexis genibus et in silentio> dicit Levatet deinde surgity et, extensis manibus ac in tono feriali, dicit orationem.

1. PRO SANCTA ECCLESIA

o
8 "
De- i:

I


pro Eccle- si- a sancta 933

- re-mus, di- lec-tis-si-mi no- bis,

I •
ut e- am De- us et D6-mi-nus no-ster pa-ci- fi-ca-re,

168

Feria VI in Passione et Morte Domini

t
ad- u- na- re et cu-sto- di- re dign£- tur to- to orbe ter-ra-

• • •—MHI—• • • •—•—=
m

m

=-=m

rum: sub-i- ci- ens e- i prin-ci-pa-tus

et po- te-sta-tes:

detque

8- •

• •
glo- ri-

no- bis, qui- e- tarn et tranquil- lam vi- tarn de- gen-ti- bus,

fi- ca- re De- um Pa-trem omni- po- ten-tem. ' • • •

• a•

• • •

• • • • •

• a•
R. Le- va- te.

O- re-mus. V. Flee- tamus ge- nu- a.

934 A^Vmnipotens sempiterne Deus, qui orbe diffusa, stabili fide in confessio\^s gloriam tuam omnibus in Chri- ne tui nominis perseveret. Per eundem sto gentibus revelasti: custodi opera Dominum nostrum. misericordise tuas; ut Ecclesia tua, toto Omnes R. Amen. 2. PRO SUMMO PONTIFICE

9 3 5 ^^X

O^

• • • •
N....:

N

- remus et pro be- a-tis-si-mo Pa-pa nostro

1
qui e- le- git e- um in ordi- ne

J

ut De- us et D6-mi- nus noster,

Feria VI in Passione et Morte Domini

169

e- pisco-pa- tus,

sal-vum atque inco- lumem cu-sto- di- at Eccle-

si- ae su- ae sanctae,
*

ad re-gendum po-pu- lum sanctum De- i.

• 1 •
O- remus.

• t 1 •
Le- va- te.

Flee- tamus ge- nu- a.

O

mnipotens sempiterne Deus, cuius iudicio universa fundantur: respice propitius ad preces nostras, et electum nobis Antistitem tua pietate

conserva; ut Christiana plebs, quae te 9 3 6 gubernatur auctore, sub tanto Pontifice, credulitatis suae meritis augeatur. Per Dominum. Omnes R. Amen.

3. PRO OMNIBUS ORDINIBUS GRADIBUSQUE FIDELIUM

O
I I

- remus et pro

omni- bus e- pi-sco- pis,

pres-by- te- ris,

9 3 7

di- a- co- ni- bus, subdi- a- co- ni- bus,

a- co- ly-this, e- xor-ci- stis,

lec-to- ri- bus, o- sti- a- ri- is,

con-fes-so- ri- bus, vir-gi- ni- bus,

• • • •
vi- du- is: et pro

• • • • • •
omni po-pu- lo sancto De- i.

170

Feria VI in Passione et Morte Domini

1
O- re-mus. Flec-tamus ge- nu- a. Le- va- te. 938 /^"Xmnipotens sempiterne Deus, cuius ut gratiae tuse miinere ab omnibus V_>J Spiritu totum corpus Ecclesiae tibi gradibus fideliter serviatur. Per sanctificatur et regitur: exaudi nos Dominum... in unitate eiiisdem. Omnes R. Amen. pro universis ordinibus supplicantes;

4. PRO RES PUBLICAS MODERANTIBUS

939

O^
bus,

- remus et pro omni- bus res pii-bli- cas mo- de- ran-ti-


e- o- rumque mi-ni-ste-ri- is

• • • • •
ut

et po-te-sta-ti-bus:

De- us et D6-mi- nus no-ster

men-tes

et cor-da

e- 6- rum JLJi !_

I
• • • • • • •

• • •
se- cundum vo- lunta- tem su- am di- ri- gat

ad nostram perpe-

tu- am pa- cem.

E
O- remus. Flec-tamus ge- nu- a. Le- va- te.

Feria VI in Passione et Morte Domini

171

/^Nmnipotens sempiterne Deus, in cuy^y ius manu sunt omnium potestates et omnium iura populorum: respice benignus ad eos, qui nos in potestate

regunt; ut ubique terrarum, dextera tua 940 protegente, et religionis integritas, et patriae securitas indesinenter consistat. Per Dominum. Omnes R. Amen.

5. PRO CATECHUMENIS

CP
I I

- remus

et pro ca- techu-me- nis nostris:

ut De- us

941

et D6-mi-nus no-ster

ad-a-pe- ri- at
• •

aures prae-cor-di- 6-rum
• •
r

"•""•"

-

-

-

•*

ip-so- rum

ia-nu- amque mi- se- ri- cor-di- ae;

ut, per la- va-

1
crum re- ge- ne- ra- ti- 6- nis ac-cepta re-mis- si- 6- ne omni- urn

! • , • •
pecca- to-rum, et ip-si inve-ni- antur in Chri-sto Ie-su

D6-mi- no nostro. ' • • •

• a•
O- remus.
ij - Missale Romanum

• • •

• • • • •

• a•
Le- va- te.

Flec-tamus ge- nu- a.

172

Feria VI in Passione et Morte Domini

mnipotens sempiterne Deus, qui catechumenis nostris; ut, renati fonte Ecclesiam tuam nova semper pro- baptismatis, adoptionis tuaefiliisaggrele fecundas: auge fidem et intellectum gentur. Per Dominum. Omnes R. Amen.

6. PRO FIDELIUM NECESSITATIBUS

943

o
I

fci
- remus, di- lec-tis-si-mi no- bis, De- urn Pa-trem omni-


po-ten-tem, ut cunctis mundum purget

. • • •
er-ro- ri- bus: morbos

au-fe-rat:

famem de-pel-lat:

a-pe- ri- at carce-res:

vincu-la

• •
dis-sol-vat:

m

m

• • •
in-firman-ti-bus

per-e-gri-nan-ti-bus red-i- turn:

• •
indiil-ge- at.

sa-ni- ta- tern: na- vi- ganti- bus portum sa- lii- tis

• •
O- remus. Flee- tamus ge-nu- a.

1
Le- va- te.

/'""Xmnipotens sempiterne Deus, mae- ut omnes sibi in necessitatibus suis \^y storum consolatio, laborantium misericordiam tuam gaudeant affuisse. fortitudo: perveniant ad te preces de Per Dominum nostrum. quacumque tribulatione clamantium; Omnes R. Amen.

Feria VI in Passione et Morte Domini

173

7. PRO UNITATE ECCLESLE

O
I
m


- remus et pro hae- re- ti- cis

• • • •
ut 945

et schisma- ti- cis:

De- us et D6-mi-nus no-ster

e- ru- at e- os

ab er-ro- ri-bus

u- ni- ver- sis;

et ad sanctam ma-trem

Eccle- si- am catho- li-


a- po-sto- li- cam re- vo- ca- re digne- tur.

cam atque

j


O- remus.

B

Flec-tamus ge- nu- a.

Le- va- te.

ipotens sempiterne Deus, qui pravitate deposita, errantium corda re- 946 salvas omnes, et neminem vis sipiscant, et ad veritatis tuae redeant perire: respice ad animas diabolica unitatem. Per Dominum. Omnes R. Amen. fraude deceptas; ut, omni haeretica 8. PRO CONVERSIONE IUD.EORUM

oz

o
ster

I •-•—• *-•

m =-= 1 " • " "—I—mut De- us et Domi-nus no947

- remus et pro Iudae- is:


au-fe-rat ve-lamen de cordi-bus e- 6-rum;

• • •

ut et ip-si

174

Feria VI in Passione et Morte Domini

y • • •

• •

• •

• •

j

agnoscant Iesum Christum Domi-num nostrum. ™ • • • • • • • • •

• a•
O-remus.

• •

• •

•aLe-va-te.

Flectamus genu- a.

948 A^\mnipotens sempiterne Deus, qui ferimus; ut, agnita veritatis tuae luce, V_>/ Iudaeos etiam a tua misericordia quae Christus est, a suis tenebris eruannon repellis: exaudi preces nostras, tur. Per eundem Dominum. quas pro illius populi obcaecatione deOmnes R. Amen. 9. PRO CONVERSIONE INFIDELIUM

949 V^-X

If

• • • •
remus et pro pa-ga-nis:

h

ut De- us omni-po- tens

1 • • • | •—
au-fe- rat H •
D

i-niqui- ta- tern a cordi- bus e- 6-rum;

ut, re- lic-tis
I

• • • •

• • • •
conver-tantur

• •

• •


i

" •

tl
j i

i

i-do-lis su- is,

ad De- um vi-vum et ve- rum,
i

n i • • • •
et

• • •

• •

• •

• •

u-ni- cum Fi- li- um e- ius Ie-sum Chri-stum, De- um et

I

• . •

D6-mi-num nostrum.

Feria VI in Passione et Morte Domini

175

• a•
O- remus.
950

• •

• •

• a•
Le- va- te.

Flee- tamus g£-nu- a.

O

mnipotens sempiterne Deus, qui non mortem peccatorum, sed vitam semper inquiris: suscipe propitius orationem nostram, et libera eos ab idolorum cultura; et aggrega Ecclesise tuae sanctae, ad laudem et gloriam nominis tui. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus, per omnia ssecula saeculorum. Omnes R. Amen.
DE TERTIA PARTE ACTIONIS LITURGICE SEU DE SOLEMNI SANCT./E CRUCIS ADORATIONE

Cum presbyterium ingressi fuerint, celebrans et subdiaconus ipsis obviam veniunt, et in medio, ante altare, celebrans Crucem e manibus diaconi accipit.
ija. Celebrans cunt ministrantibus sacristiam adit, indeque, ut supra, portat Crucem ante altare.

14. Orationibus solemnibus completis, celebrans et ministri redeunt ad sedilia, ubi celebrans deponit pluviale, ministri dalmaticam vel tunicellam; et datur initium solemni adorationi sanctae Crucis. Adhibeatur Crux satis magna, cum Crucifixo, velo violaceo obtecto, quod facile removed possit. 15. Primum portatur sancta Crux e sacristia in medium presbyterii, omnibus stantibus. Portatur autem hoc modo: Celebrans et subdiaconus manent ad sedilia stantes: diaconus cum acolythis, seu ministrantibus, adit sacristiam, ex qua processionaliter affert Crucem ad ecclesiam: praecedunt acolythi, seu ministrantes, sequi- 16 a. Celebrans, in detegenda sancta Cruce, tur diaconus cum Cruce, medius inter alios adiuvatur a ministrantibus; antiphonam vero duos acolythos, seu ministrantes, candela- Ecce lignum Crucis, usque ad Venite, adorebra accensa gestantes. mus, cantat solus.

16. Turn proceditur ad detectionem sanctae Crucis, hoc modo: Celebrans, accedens ad latus Epistolae, ibique, stans in piano, versa facie ad populum, Crucem a summitate parum detegit. Deinde solus incipit antiphonam Ecce lignum Crucis, ac deinceps iuvatur in cantu a ministris sacris, usque ad Venite, ador£mus, quod cantatur a schola, comitantibus omnibus adstantibus. Cantu finito, omnes in genua se prosternunt, celebrante excepto, et parvo momento in silentio adorant. Deinde celebrans ascendit altare in latere Epistolae, et detegit bracchium dextrum Crucifixi; tune elevans Crucem paulisper, adiuvantibus, si opus sit, ministris sacris, altius quam primo cantat iterum Ecce lignum Crucis, aliis prosequentibus, et, post canturn, procumbentibus, ut supra. Denique celebrans procedit ad medium altar is, et detegit Crucem totaliter, ac elevans earn, tertio altius incipit Ecce lignum Crucis, aliis, ut supra, prosequentibus, et post cantum adorantibus. Duo autem acolythi, seu ministrantes, cum candelabris accensis comitantur Crucem, a dextris et a sinistris celebrantis.

176

Feria VI in Passione et Morte Domini

ANTIPHONA AD DETEGENDAM S. CRUCEM

c- ce

li-

gnum

Cm-

cis,

in

quo

sa-

liis

Omnes R. Ve-

ni-

te,

o- re-

fflUS.

17. Post detectionem Crucis sequitur eiusdem solemnis adoratio, hoc modo: Crux, postquam detecta fuerit, traditur a celebrante duobus acolythis, vel ministrantibus, qui stantes in suppedaneo, ante medium altar is, et facie ad populum versa, earn hinc inde ita per bracchia sustentant,ut pes Crucis super suppedaneum consistat. Alii vero duo acolythi, vel ministrantes, qui candelabra accensa gestabant, eisdem candelabris a dextris et a sinistris Crucis super suppedaneum collocatis, genuflexi manent in later ibus suppedanei, in superiore gradu, facie versus Crucem. Tune incipit adoratio sanctae Crucis, ordine sequenti: primus accedit solus celebrans; deinde ministri, postea clerus, demum ministrantes. Hi omnes, si commode fieri possit, prius calceamenta deponunt, et, unus post alium, accedentes ad Crucem, simplici genuflexione ter repetita, pedes Crucifixi osculantuf. 18. Sancta Crux, adoratione ex parte celebrantis, ministrorum, cleri ac ministrantium peracta, a duobus acolythis, seu ministrantibus, comitantibus aliis duobus acolythis, seu minist rantibus, cum candelabris accensis, defertur ad cancellos, et ibidem sustentatur eodem modo, ut supra, ita ut

fideles, ante Crucem quasi processionaliter transeuntes, primum viri, deinde mulieres, pedes Crucifixi devote deosculari possint, praemissa simplici genuflexione. Si parochus aut rector ecclesiae praevideat, adorationem sancta? Crucis, prout supra praescribitur, ob ingentem populi concur sum, vix aut non sine boni ordinis et devotionis detrimento peragi posse, tune caeremonia hoc modo peragitur: celebrans, postquam clerus, si adsit, et ministrantes adorationem expleverint, sanctam Crucem e manibus ministrantium sumat et, in summitate graduum altaris consistens, paucis verbis populum ad sancta; Crucis adorationem invitet eamque altius elevatam teneat, per breve tempus a fidelibus in silentio adorandam. 19. Dum autem sanctse Crucis adoratio peragitur, cantantur a schola, in duos choros divisa, sic dicta Improperia, et alia quae sequuntur; celebrans, ministri sacri, et ministrantes, ceterique omnes, qui adorationem sanctae Crucis peregerunt, sedentes auscultant. Cantus vero eousque producitur, prout adorantium numerus requirit. Concluditur tamen semper cum doxologia: Sempiteina sit bedtae Trinitati gloria, ut infra 179-

Feria VI in Passione et Morte Domini

177

IMPROPERIA
Partes quae ad singulos choros spectant, indicantur numeris i (chorus primus), et 2 (chorus secundus); quae autem ab utroque choro simul cantanda sunt, indicantur hoc modo: 1 et 2.

952

I 1 et 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te ? Responde mihi! V. Quia eduxi te de terra ^gypti: parasti Crucem Salvatori tuo. 1 Hagios o Theos. 2 Sanctus Deus. 1 Hagios Ischyros. 2 Sanctus Fortis. 1 Hagios Athanatos, eleison himas. 2 Sanctus Immortalis, miserere nobis. 1 et 2 Quia eduxi te per desertum quadraginta annis, et manna cibavi te, et introduxi te in terram satis bonam: parasti Crucem Salvatori tuo. 1 Hagios o Theos. 2 Sanctus Deus. 1 Hagios Ischyros. 2 Sanctus Fortis. 1 Hagios Athanatos, eleison himas. 2 Sanctus Immortalis, miserere nobis. 1 et 2 Quid ultra debui facere tibi, et non feci? Ego quidem plantavi te vineam electam meam speciosissimam: et tu facta es mihi nimis amara: aceto namque sitim meam potasti, et lancea perforasti latus Salvatori tuo. 1 Hagios o Theos. 2 Sanctus Deus. 1 Hagios Ischyros. 2 Sanctus Fortis. 1 Hagios Athanatos, eleison himas. 2 Sanctus Immortalis, miserere nobis.

II 1 Ego propter te flagellavi JEgyp- 953 turn cum primogenitis suis: et tu me nagellatum tradidisti. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego eduxi te de iEgypto, dem£rso Pharaone in Mare Rubrum: et tu me tradidisti principibus sacerdotum. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego ante te aperui mare: et tu aperuisti lancea latus meum. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego ante te praeivi in columna nubis: et tu me duxisti ad prsetorium Pilati. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego te pavi manna per desertum: et tu me cecidisti alapis et flagellis. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego te potavi aqua salutis de petra: et tu me potasti felle et aceto. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego propter te Chananaeorum reges percussi: et tu percussisti arundine caput meum. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego dedi tibi sceptrum regale: et tu dedisti capiti meo spineam coronam.

178

Feria VI in Passione et Morte Domini 2 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, germine. 1 De parentis protoplasti fraude Factor condolens, Quando pomi noxialis in necem morsu ruit: Ipse lignum tune notavit, damna ligni ut solveret. 2 Dulce lignum, dulces clavos, dulce pondus sustinet. 1 Hoc opus nostrae salutis ordo depoposcerat: Multiformis proditoris ars ut artem falleret, Et medelam ferret inde, hostis unde laeserat. 2 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, germine. 1 Quando venit ergo sacri plenitudo temporis, Missus est ab arce Patris Natus, orbis Conditor, Atque ventre virginali carne amictus prodiit. 2 Dulce lignum, dulces clavos, dulce pondus sustinet. 1 Vagit infans inter arcta conditus praesepia, Membra pannis involuta Virgo Mater alligat, Et Dei manus pedesque stricta cingit fascia. 2 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, germine. 1 Lustra sex qui iam peregit, tempus implens corporis,

2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! 1 Ego te exaltavi magna virtute: et tu me suspendisti in patibulo Crucis. 2 Popule meus, quid feci tibi? Aut in quo contristavi te? Responde mihi! Ill i et 2 Antiphona: 954 Crucem tuam adoramus, Domine, et sanctam resurrectionem tuam laudamus, et glorificamus: ecce enim propter lignum venit gaudium in universo mundo. 1 Psalmus 66, 2: Deus misereatur nostri, et benedicat nobis. 2 Illuminet vultum suum super nos, et misereatur nostri. 1 et 2 Antiphona: Crucem tuam adoramus, Domine, et sanctam resurrectionem tuam laudamus, et glorificamus: ecce enim propter lignum venit gaudium in universo mundo. IV 1 et 2 Antiphona: 955 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, germine. Dulce lignum, dulces clavos, dulce pondus sustinet. 1 Hymnus: Pange, lingua, gloriosi lauream certaminis, Et super Crucis trophaeo die triumphum nobilem: Qualiter Redemptor orbis immolatus vicerit.

Feria VI in Passione et Morte Domini

179

Sponte libera Redemptor passioni deditus, Agnus in Crucis levatur immolandus stipite. 2 Dulce lignum, dulces clavos, duke pondus sustinet. 1 Felle potus ecce languet; spina, clavi, lancea Mite corpus perforarunt, unda manat et cruor; Terra, pontus, astra, mundus quo lavantur flumine! 2 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, g£rmine. 1 Flecte ramos, arbor alta, tensa laxa viscera, Et rigor lentescat ille, quern dedit nativitas, Et superni membra Regis tende miti stipite. 2 Dulce lignum, dulces clavos, dulce pondus sustinet. 1 Sola digna tu fuisti ferre mundi victimam, Atque portum praeparare area mundo naufrago, Quam sacer cruor perunxit, fusus Agni corpore. 2 Crux fidelis, inter omnes arbor una nobilis; Nulla silva talem profert, fronde, flore, germine. Conclusio numquam omittenda: i Sempiterna sit beatse Trinitati gloria; y£qua Patri Filioque, par decus Paraclito; Unius Trinique nomen laudet universitas. Amen.

2 Dulce lignum, dulces clavos, dulce pondus sustinet. DE QUARTA PARTE
ACTIONIS LITURGICiE SEU DE COMMUNIONE 20. Adoratione Crucis expleta, ipsa Crux ab acolythis, vel ministrantibus, qui earn sustentaverant, comitantibus aliis duobus acolythis, vel ministrantibus, cum candelabris accensis, reportatur ad altare, ibique collocatur in medio, et quidem, si altar is dispositio id permittat, adeo in altum ut commode a fidelibus conspici possit, quin celebranti in caeremoniis sequentibus, super altare peragendis, incommodum praebeat. Candelabra vero accensa deponuntur super altare. 21. Postea celebrans et diaconus, dimissa stola nigri coloris, assumunt paramenta violacea, scilicet celebrans stolam et planetam, diaconus stolam et dalmaticam, subdiaconus vero tunicellam. 22. Deinde diaconus, delata bursa super altare, extendit corporale, more solito; acolythus autem, vel minis trans, deponit super altare vas aquae cum purificatorio, ad abluendos et abstergendos digitos post Communionem, et librum disponit in latere Evangelii. 22 a. Antequam processio inchoetur, sacerdos defert et explicat corporale super altare, more solito. 23. Rebus ita dispositis, reportatur Sacramentum e loco repositionis ad altare maius pro Communione peragenda. Portatur autem hoc modo: Celebrans et subdiaconus, clerus et populus manent in suis locis, sub silentio. Diaconus cum duobus acolythis, et alio clerico ad umbellam portandam, accedunt ad altare repositionis, in quo prsesto sint duo candelabra cum cereis accensis, postmodum ab acolythis sumenda. Ad altare repositionis genua flectunt; tune diaconus extrahit sacram pyxidem e tabernaculo seu capsa, et, assumpto velo humerali albi coloris, pyxidem extremitatibus eiusdem veli cooperit et ad altare maius defert.

180

Feria VI in Passione et Morte Domini

23 a. Omnia fiunt per ipsum celebrantem Fiat voluntas tua, sicut in caelo, et cum suis ministrantibus. in terra. * 24. Procedunt ordine quo venerunt; suPanem nostrum cotidianum da noper Sacramentum defertur umbella; acolybis hodie: * thi hinc inde procedentes candelabra acEt dimitte nobis debita nostra, * censa gestant, omnes in genua procumbunt. Interim schola cantat sequentes antiphonas: sicut et nos dimittimus debitoribus

1 Adoramus te, Christe, et benedicimus tibi, quia per Cmcem tuam redemisti mundum. 957 2 Per lignum servi facti sumus, et per sanctam Crucem liberati sumus: fructus arboris seduxit nos, Filius Dei redemit nos. 958 3 Salvator mundi, salva n o s : qui per Crucem et Sanguinem t u u m redemisti nos, auxiliare nobis, te deprecamur, Deus noster.
25. Cum ad altare maius pervenerint, illud ascendunt, diaconus sacram pyxidem super corporale, acolythi autem candelabra super altare deponunt. Genuflexione peracta, diaconus dimittit velum humerale et se retrahit ad latus Epistolae; acolythi vero descendunt hinc inde, et genuflectunt in infimo gradu altaris. 26. Tune celebrans et subdiaconus accedunt ad altare, utroque genu adorant, illud ascendunt, et facta, una cum diacono, genuflexione, celebrans clara voce recitat, non cantat, praefationem orationis dominicse Oremus. Praec6ptis salutaribus moniti. Totum vero Pater noster, cum sit precatio ad Communionem, omnes praesentes, clerici et fideles, una cum celebrante, solemniter, graviter et distincte recitant, lingua latina addito quoque ab omnibus Amen.

956

nostris. * Et ne nos inducas in tentationem; sed libera nos a malo. * Amen.

#

27. Celebrans solus, clara et distincta voce atque manibus extensis, prosequitur:

L

bera nos, qusesumus, Domine, ab 961

' omnibus malis, praeteritis, praesentibus et futuris: et intercedente beata et gloriosa semper Virgine Dei Genetrice Maria, cum beatis Apostolis tuis Petro et Paulo, atque Andrea, et omnibus Sanctis, non signat se da propitius pacem in diebus nostris; ut, ope misericordiae tuae adiuti, et a peccato simus semper liberi et ab omni perturbatione securi. Per eundem D6minum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus, per omnia ssecula saeculorum. Et ab omnibus respondetur: Amen.
28. Et continuo celebrans recitat, submissa voce, sequentem orationem, de more inclinatus, manibusque iunctis super altare positis:

T)erceptio Corporis tui, Domine Iesu 962 JL Christe, quod ego indignus sume959 Oremus. Praeceptis salutaribus mo- re praesumo, non mihi proveniat in niti et divina institutione formati, au- iudicium et condemnation em: sed pro demus dicere: tua pietate prosit mihi ad tutamentum Celebrans, item iunctis manibus, et mentis et corporis, et ad medelam peromnes praesentes prosequuntur: cipiendam: Qui vivis et regnas cum 960 Pater noster, qui es in caelis: * Deo Patre in unitate Spiritus Sancti Sanctificetur nomen tuum. * Deus, per omnia saecula saeculorum. Adveniat regnum tuum. * Amen.
Celebrans, iunctis manibus, dicit solus:

Feria VI in Passione et Morte Domini 29. Turn discooperit pyxidem, et, facta genuflexione, accipit sacram particulam, et, tenens illam supra pyxidem, inclinatus et pectus percutiens, ter dicit, more solito:

181

963

Domine, non sum dignus, ut intres sub tectum meum: sed tan turn die verbo, et sanabitur anima mea.
30. Postea, signans se Sacramento, adiungit submissa voce:

34. Communione absoluta, celebrans digitos abluit in vase, ac purificatorio abstergit, nihil dicens; pyxidem vero in tabernaculo reponit. 35. His completis, celebrans stans in medio altaris, habens ante se librum, a dextris et a sinistris ministros sacros, dicit pro gratiarum actione, in to no feriali et manibus iunctis, tres sequentes orationes, omnibus stantibus et Amen respondentibus.

Corpus Domini nostri Iesu Christi Oremus. Oratio prima 964 custodiat animam meam in vitam aeteruper populum tuum, qusesumus, 968 nam. Amen. Domine, qui passionem et morEt sumit Corpus reverenter, ac paululum tem Filii tui devota mente recoluit, in meditatione Sacramenti quiescit. benedictio copiosa descendat, indul31. Et continuo diaconus facit confessio- gentia veniat, consolatio tribuatur, finem. Tune celebrans, facta genuflexione, des sancta succrescat, redemptio semconversus ad populum, manibus iunctis piterna firmetur. Per eundem Christum ante pectus, clara voce dicit: 965 Misereatur vestri omnipotens Deus, Dominum nostrum. R. Amen. Oratio secunda et, dimissis peccatis vestris, perducat Oremus. mnipotens et misericors Deus, 969 vos ad vitam aeternam. Omnes responqui Christi tui beata passione et dent: Amen. morte nos reparasti: conserva in nobis 966 Celebrans prosequitur: Indulgentiam, absolutionem * $ < et re- operam misericordiae tuae; ut, huius missionem peccatorum vestrorum tri- mysterii participatione, perpetua devobuat vobis omnipotens et misericors tione vivamus. Per eundem Christum Dominus. Omnes respondent: Amen. Dominum nostrum. R. Amen. Oratio tertia 32. Deinde ad altare se convertit, genu- Oremus. eminiscere miserationum tuarum, 970 flectit, apprehendit pyxidem, et more solito conversus ad populum, in medio altaris, Domine, et famulos tuos aeterna dicit clara voce: protectione sanctifica, pro quibus Chri967 Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit stus, Filius tuus, per suum cruorem, peccata mundi. Mox subdit: Domine, instituit paschale mysterium. Per eunnon sum dignus, ut intres sub tectum dem Christum Dominum nostrum. meum: sed tantum die verbo, et sanaR. Amen. bitur anima mea; quod iterum ac ter36. Celebrans et ministri sacri de altari tio repetit. descendunt et, facta genuflexione, una cum

S

O

R

Et procedit ad distributionem Communionis, ut supra feria V in Cena Domini, 159, n. 29, dictum est. Sacerdotes vero stolam violaceam deferunt. 33- Dum sacra Communio distribuitur, cani potest psalmus 21 Deus meus, Deus meus; vel unum aliudve responsorium ex Matutino huius feriae VI.

acolythis, seu ministrantibus, in sacristiam revertuntur. 37. In choro dicitur Completorium, candelis exstinctis, et absque cantu. 38. Tempore opportuno, sanctissima Eucharistia reportatur, forma simplici, ad locum reservationis, et ibidem asservatur, lampade de more accensa. Et denudatur altare.

SABBATO SANCTO
I classis

DE VIG1LIA PASCHAL1
Statio ad S. Ioannem in Laterano *[ Solemnis Vigilia paschalis celebranda est hora competenti, ea scilicet, quae permittat Missam solemnem eiusdem Vigiliae incipere circa mediam noctem inter Sabbatum sanctum et dominicam Resurrectionis. Ubi tamen, ponderatis fidelium et locorum condicionibus, de iudicio Ordinarii loci, horam celebrandae Vigiliae anticipari conveniat, haec non inchoetur ante diei crepusculum, aut certe non ante solis occasum. DE BENEDICTIONE NOVI IGNIS

D

1. Hora competenti tobaleis cooperiuntur altaria, sed candelae exstinctae manent usque ad principium Missae. Interim excutitur Deinde ignem ter aspergit, nihil dicens. ignis de lapide, et ex eo accenduntur carbones. 4. Acolythus, seu unus ministrantium, 2. Celebrans induitur amictu, alba, cin- assumens de carbonibus benedict is, ponit gulo, stola et pluviali violacei coloris; mi- in thuribulo; celebrans vero ponit incennistri sacri amictu, alba, cingulo, diaconus sum in thuribulo, benedicens illud more stola et dalmatica, subdiaconus tunicella, solito, ignemque ter adolet incenso. eiusdem coloris. DE BENEDICTIONE 2 a. Sacerdos induitur amictu, alba, cinCEREI PASCHALIS gulo, stola et pluviali violaceo, vel manet sine casula. 5. Novo igne benedicto, acolythus, seu 3. Adstantibus ministris, seu ministran- unus ministrantiumy portat cereum paschatibusy cum cruce, aqua benedicta et incenso, lem in medium, ante celebrantem, qui cum sive ante portam, sive in aditu ecclesiae, vel stilo, inter extrema foramina ad insertiointus earn, ubi scilicet populus ritum sa- nem granorum incensi destinata, incidit crum melius sequi possit, celebrans bene- crucem. Deinde facit super earn litteram graecam Alpha, subtus vero litteram Omedick novum ignem, dicens: ga, et inter bracchia crucis quatuor numeV. Dominus vobiscum. ros exprimentes annum currentem, interim dicens: R. Et cum spiritu tuo.

Oratio 971 eus, qui per Filium tuum, I angularem scilicet lapidem, ' claritatis tuae ignem fidelibus contulisti: productum e silice, nostris profuturum usibus, novum hunc ignem sancti ^ fica: et concede nobis, ita per haec festa paschalia caelestibus desideriis innammari; ut ad perpetuae claritatis, puris mentibus, valeamus festa pertingere. Per eundem Christum Dominum nostrum. R. Amen.

Oremus.

Sabbato sancto 9 7 2 (i) Christus heri et hodie (incidit hastam erectam), (2) Principium et Finis (incidit hastam transversam), (3) Alpha (incidit supra hastam erectam litteram A) (4) et Omega (incidit subtus hastam erectam litteram ft); (1) (2) (3) (4) (5) Per sua sancta vulnera gloriosa custodiat et conservet nos Christus Dominus. Amen.
1 4 2 3 5

183

973

(5) Ipsius sunt tempora (incidit pri7. Turn diaconus, seu unus ministranmum numerum anni currentis in an- tiumy porrigit celebranti parvam candelam, de novo igne accensam, qua cereum accengulo sinistro superiore crucis) dit, dicens: (6) et saecula (incidit secundum nuLumen Christi gloriose resurgentis 9 7 4 merum anni currentis in angulo dexDissipet tenebras cordis et mentis. tro superiore crucis); 8. Mox, celebrans benedicit cereum ac(7) Ipsi gloria et imperium (incidit censum, dicens: tertium numerum anni currentis in anV. Dominus vobiscum. gulo sinistro inferiore crucis) R. Et cum spiritu tuo. (8) per universa seternitatis saecula. Oremus. Oratio Amen (incidit quartum numerum anni eniat, qusesumus, omnipotens 975 currentis in angulo dextro inferiore Deus, super hunc incensum cecrucis). reum larga tuae hene ^ dictionis infusio: et hunc nocturnum splendorem, 3 invisibilis regenerator, intende; ut non solum sacrificium, quod hac nocte lita1 tum est, arcana luminis tui admixtione refulgeat; sed in quocumque loco ex huius sanctiflcationis mysterio aliquid fiierit deportatum, expulsa diabolicae fraudis nequitia, virtus tuae maiestatis assistat. Per Christum Dominum nostrum. R. Amen. 4 9. Interim luminaria ecclesiae exstinguuntur. 6. Incisione crucis et aliorum signorum, quae coloribus vel alio modo antea praepaDE SOLEMNI PROCESSIONE rari possum, peracta, diaconus, seu alms ET DE PRJECONIO PASCHALI minist rantturn, praebet celebranti grana incensi, quae idem celebrans, si non sunt be10. Turn celebrans iterum ponit incennedict a, ter aspergit et ter adolet incenso, sum in thuribulo; postea diaconus, denihil dicens. Deinde infigit quinque grana positis paramentis violaceis, et indutus stoin foramina, interim dicens: la et dalmatica albi coloris, accipit cereum

V

A

184

Sabbato sancto

strantibus de cereo benedicto candelam pro sacerdote accendit. Procedens ad medium ecclesia, ibi eodem modo sacerdos altius cantat: Lumen Christi, cui omnes, ut supra, genuflectentes, respondent: Deo gratias. Et de cereo benedicto accenduntur candela ministrantium. Tertio procedens ante altare, in medio chori, rursum adhuc altius cantat: Lumen Christi, cui tertio omnes, ut supra genuflectentes, respondent: Deo gratias. Et accenduntur candelce populi de cereo benedicto, et luminaria ecclesice. 12. Tune celebrans vadit ad locum suum II. Cum diaconus ingressus est eccle- in choro, in latere Epistolae; subdiaconus siam, stans, cantat solus: cum cruce stat in latere Evangelii, contra legile; clerus locum suum occupat in scamnis. •JDiaconus deponit cereum paschalem in 976 medio chori, supra parvum sustentaculum, et, postquam celebrans posuerit incensum umen Chri-sti, in thuribulo, accipiens librum, petit benedictionem, dicens: m •> ume cui omnes alii, prater subdiaconum et thulube, domne, benedicere. riferarium, genuflectentes versus cereum beEt celebrans subiungit: nedictum, respondent: paschalem accensum, et ordinatur processio: praecedit thuriferarius, sequitur subdiaconus cum cmce, diaconus cum cereo accenso, post eum statim celebrans, deinde /clerus per ordinem, et populus. io a. Turn sacerdos, depositis paratnentis violaceis, et indutus stola et dalmatica albi coloris, iterum ponit incensum in thuribulo; postea accipit cereum paschalem accensum, et ordinatur processio: pracedit thuriferarius, sequitur crucifer, post eum statim sacerdos cum cereo accenso, deinde ceteri ministrantes, et populus.

L-

R. De- o gra- ti- as.
Celebrans vero de cereo benedicto propriam candelam accendit. Procedens ad medium ecclesiae, ibi eodem modo diaconus altius cantat: Lumen Christi, cui omnes, ut supra, genuflectentes, respondent: Deo gratias. Et de cereo benedicto accenduntur candelae cleri. Tertio procedens ante altare, in medio chori, rursum adhuc altius cantat: Lumen Christi, cui tertio omnes, ut supra, genuflectentes, respondent: Deo gratias. Et accenduntur candcla: populi de cereo benedicto, et luminaria ecclesiae.

Dominus sit in corde tuo, et in 977 labiis tuis: ut digne et competenter annunties suum paschale praeconium: In nomine Patris, et Filii, ^ et Spiritus Sancti.
Et diaconus respondet:

Amen.
12 a. Sacerdos deponit cereum paschalem in medio chori, supra parvum sustentaculum, seque recipit ad abacum; crucifer stat in latere Evangelii, contra legile; ceteri ministrantes disponuntur hinc et inde. Sacerdos vero, postquam posuerit incensum in thuribulo, accepto libro, dicit:

13. Postea diaconus vadit ad legile, strato stans, cantat solus: Lumen Christi, cui omnes alii, prater cruciferum et thuriferarium, ge- albo coopertum, et ponit super eo librum, nuflectentes versus cereum benedictum, re- et incensat; deinde, circumiens cereum paspondent: Deo gratias. Tune unus ex mini- schalem, etiam ilium thurificat.

lube, Domine, benedicere. - Dominus 978 sit in corde meo, et in labiis meis: ut digne et competenter annuntiem suum paschale prceconium. Amen. it a. Cum sacerdos ingressus est ecclesiam,

Sabbato sancto Tune surgentibus omnibus, et stantibus, ut fit ad Evangelium, diaconus cantat praeconium paschale, habens ante se cereum paschalem, a dextris altare, a sinistris aulam ecclesiae. Dum canitur praeconium paschale, convenit, ut clerus et populus candelas accensas gestent. 13 a. Postea sacerdos vadit ad legile, strato albo cooperturn, et ponit super eo librum, et

185

incensat; deinde, circumiens cereum paschalem , etiam ilium thurificat. Tune surgentibus omnibus, et stantibus, ut fit ad Evangelium, ipse sacerdos cantat vel legit prceconium paschale, habens ante se cereum paschalem, a dextris altare, a sinistris aulam ecclesice. Dum canitur praconium paschale, convenit, ut clerus et populus candelas accensas gestent.

PRAECONIUM PASCHALE

H x

IH

3 • • sul-tet iam Ange-

"

I li- ca turba cae- 16- rum :

3 •

J

979

ex-sul-teni

.a
di- vi- na my-ste- ri- a:

•—m- • et pro

• 11

-

9 •
vic-to- ri- a i

tan-ti Re-gis

j
tantis

1 -1
tu-ba

" h
in-so-net

• " ^J
sa- lu-taris.

• "
Gaude- at et tel-lus

5 • a«
ll

1

• •

1 1 et

3 "

• • —•—•- ~m~l 1

ir-ra-di- a-ta

fulgo-ri-bus:

ae-terni Regis splendo- re

aI

• • 9
m

m

m to-ti- us orbis se senti- at

• •
a-mi- sisse

. i 4
ca- li-

lustra- ta >

J
ginem. Lae- te- tur et ma- ter Eccle- si- a, tan-ti lu-mi-nis

186

Sabbato sancto

B • • • , m 1 " 9 " • • • • !
ad-orna- ta fulgo- ri- bus:

• "•• 8'*"

et magnis popu-16-rum vo-ci-bus

I I

:
haec au-la re- sultet. Quaprop-ter adstan-tes vos, fra-tres

• • I • -m—HHI—•
ca-ris-si-mi,

• • • • • •—a—g— " • • •

ad tarn mi-ram hu-ius sancti lumi-nis cla-ri-ta-tem,

-•—mu- na me- cum, quae-so, De- i omni- po- ten-tis mi- se- ri- cor-

I

•• *

V» •
te.

*—;
Ut, qui me non me- is me- ri- tis intra

di- am invo- ca-

B • • , •—* • • l i
Le- vi- ta- rum nume- rum

•—•-•—•— s 1 •
digna-tus

1 a •

m

1" • • |
lumi-nis

est aggre- ga- re,

9

B • •—• • • , "

1 •
B

1 •—I— tM
ce-re- i hu-ius lau-dem imple- re

su- i cla-ri-ta-tem infundens,

per-fi- ci-

1 •K.

1^=^

at.

• •

Per D6-mi- num nostrum Ie-sum Chri-stum,

Sabbato sancto

Fi- li- um

su- urn:

Qui

cum

e- o vi- vit

et

regnat

I
in u- ni- ta- te Spi- ri- tus Sancti De- us.

P

er

omni- a

sse-cu- la sae-cu-16- rum. R. Amen. V. Domi-nus


vo-biscum. R. Et cum •1 _ spi- ri- tu

- •
tu- o.

^=*=£
V. Sursum corda.

• • W • • • la • L Ha-be-mus ad D6-mi- num. V. Gra- ti- as a- gamus D6-mi- no

• • •

1

1

1

i

De- o nostro. R. Dignum et

iustum est.

V

e- re dignum et iustum est,

invi- si-bi- lem De- um Patrem

omni-po- ten-tem
18 - Missale Romanum

Fi- li- umque e- ius u- ni- ge- ni- turn, D6-

188

Sabbato sancto

mi-num nostrum Ie-sum Chri-stum,

to- to cor-dis ac mentis af-

fec-tu

et vo-cis mi-ni-ste-ri- o per-so-na-re.

Qui pro no-bis

ae- terno Pa-tri

Adae de- bi- turn sol-vit:

et ve- te- ris pi- a-

cu- li cau- ti-

6- nem

pi- o cru- 6- re de- ter-sit.

Haec sunt

e- nim fe-sta pascha- li- a,

in quibus ve-rus il-le Agnus oc-

ci- di- tur,

cu- ius sangui- ne po-stes fi- de- li- um conse-crantur.

• • • • • 'I
Haec nox est, in qua primum patres nostros, fi- li- os Isra- el

e-diictos de M- gypto,

Ma-

re Rubrum

sic-co ve-sti-gi- o

trans-i- re fe- ci- sti.

Haec

i- gi- tur nox est,

quae pecca- to-

Sabbato sancto

189

rum te- nebras

co- liimnae

il- lu-mi- na- ti- 6- ne

purga- vit.

6
• i

m
Hsec nox est,

" "" •
quae ho-di- e per u-ni-versum mundum •
i

• •
in Chri-sto

i

—PBcre- den-tes,

-•—
a vi- ti- is sae-cu- li et ca- li- gi- ne pec-ca-

J

-•-

L 1 • \m • to- rum segre- ga- tos,

• •_ 8 9 • •
reddit

P"

-ms

gra- ti- ae,

-Pi 9 so- ci- at sancti-

• "

ta- ti.

Haec

nox est,

in qua, destruc-tis vincu- Us mor- tis,

Chri-stus

ab

in-fe- ris

vie- tor

a-scendit.

Ni- hil

e- nim no- bis

na-sci

pro-fu- it,

ni- si

red-i-mi

pro- fu- is-set.

O

mi-ra

M •
cir- ca nos


tis digna- ti- o! O in- ae-sti-

tu- ae pi- e- ta-

ma- bi- lis di- lec-ti- o

ca- ri- ta- tis:

ut servum red- i-me- res,

190

Sabbato sancto

Fi- li- um tra-di-di-sti!

O cer-te

ne-ces-sa-ri- am Adae

pec- ca-tum, quod Chri-sti mor- te de- le-tum est!

O

fe- lix

culpa,

quae ta- lem ac tantum me- ru- it ha- be- re

Red- emp-

to- rem!

O

ve- re be- a- ta nox,

quae so- la me- ru- it

sci- re

tempus

et

ho- ram,

in qua Chri-stus ab in-fe- ris

re-surre-xit! Haec nox est, de qua scrip-turn est:

Et nox sic-ut

fl • •—•—•di- es il- lumi-

• • , • • • • • - •
na- bi- tur: et nox il-lu-mi-na- ti- o me- a

in de- li- ci- is me- is.

Hu- ius i- gi- tur sancti- fi- ca- ti- o

noctis

fu-

gat see-le-ra,

culpas la-vat:

et reddit inno-centi- am

Sabbato sancto

191

lapsis,

et mae- stis lae-ti- ti- am. Fu-

gat

6-di- a,

concordi- am

pa- rat,

et cur- vat

impe- ri- a.

I
i I

• • • • • •
n hu- ius i- gi- tur noctis gra- ti- a, susci-pe, sancte Pa- ter,

j

incen-si hu- ius sa-cri- fi- ci- um vesper- ti- num:

quod ti- bi

• • •
in hac ce- re- i ob-la- ti- 6- ne so- lemni, per mi- nistro- rum

• •
ma-nus

• "
de

^

a
a-pum, sa-cro- sancta red-dit Eccl^-

o-pe- ri-bus

si- a.

Sed iam co- lumnae hu- ius prae- co- ni- a no- vimus,

quam in ho-no- rem De- i

ru- ti- lans i- gnis accendit.

Qui li- cet

1
sit di- vi- sus in par-tes, mu- tu- a- ti ta-men lu-mi- nis de-

192

Sabbato sancto

tri-men- ta

non no- vit.

A- li- tur

e- nim liquanti-bus

ce- ris,

quas

in substan-ti- am pre- ti- 6- sae hu- ius

* * = * ma- ter e-du- xit. ll 1
|

x*
O

mm

m

lampa- dis

a- pis

>. *
quae exspo- U- a^-

ve- re be- a- ta nox,

1 •
vit

• •1 • I •_

-m-

—1I Nox, in qua terre- nis

M- gyp-ti- os,

di- ta- vit Hebrae- os!

cae- le-sti- a,

huma- nis di- vi- na

iunguntur.

- ramus ergo te, D6mi-ne:

ut ce-re- us i-ste

in ho-

no- rem tu- i nomi- nis conse- era- tus,

ad noc-tis hu- ius ca- li-

• • • •3
gi-nem destru- endam, inde- fi- ci- ens per-se-ve- ret. Et in o-do-rem

B

" • • • •

•_ * •

I

S-a

• • •

B

su- a- vi- ta- tis ac- ceptus,

su-pernis lumi- na- ri- bus mi-sce- a- tur.

Sabbato sancto

193

0 V .
Flam- mas

a • I"••
e- ius

• • s :

• ! • • I»
inve- ni- at. Il-le,

lu- ci- fer ma- tu- ti- nus

inquam, lu-ci- fer, qui ne- scit occa- sum.

II- le, qui regressus ab

in-fe-ris

hu-ma-no ge-ne- ri se- re- nus il-lu-xit.

Pre-camur

ergo te, D6mi-ne:

ut nos famu- los tu- os, omnemque cle-rum,

et de- vo- tis- si-mum po-pu- lum:

u- na cum be- a- tis-si-mo

Pa-pa nostro

N.

et Anti-sti- te nostro

N.,

qui- e- te

tempo- rum con- ces-sa,

in his pascha- li- bus gau-di- is,

as-

si-du- a pro- tec-ti- 6-ne

re-ge-re,

gu-ber-na-re

et con-

• • • • • • • •
serva- re digne-ris. Respi-ce

• • •

*•=*

et-i- am ad e- os, qui nos in po-te-

194

Sabbato sancto

sta-te

re-gunt,

et, in-effa-bi- li pi- e-ta-tis et mi-se-ri-cordi- ae

§
tu- ae mune-re,

1
di- ri-ge co-gi-ta- ti- 6-nes e- 6-rum ad iusti- ti- am

et pa- cem,

ut de ter-re-na

o-pe-ro- si- ta- te

ad cae-lestem

• "• •

• • •

3
Per e- undem

pa-tri- am perve-ni- ant cum omni po- pu- lo tu- o.

Domi-num nostrum Ie-sum Chri-stum, Fi- li- um tu- um:

Qui te-cum

vi-vit et regnat

in u-ni-ta-te Spi-ri-tus Sancti De- us:

per

omni- a sae-cu-la

saecu- 16-rum. R. Amen.
ante cereum benedictum, ita quidem ut lector habeat a dextris altare, a sinistris aulam ecclesiae. Gelebrans et ministri, clerus et populus, sedentes auscultant. ija. Postea leguntur lectiones, sine titulo, nee in earum fine respondetur Deo gratias. Leguntur vero a sacerdote, in medio chori, ante cereum benedictum, ita quidem ut sacerdos habeat a dextris altare, a sinistris aulam ecclesia. Ministrantes et populus sedentes auscultant.

DE LECTIONIBUS 14. Post praeconium paschale, diaconus, depositis paramentis albis, assumit violacea, et vadit ad celebrantem. 14 a. Post praconium paschale, sacerdos deponit dalmaticam et stolam albi coloris, et, indutus iterum stola et pluviali violaceis, redit ad legile. 15. Postea leguntur lectiones, sine titulo, nee in earum fine respondetur Deo gratias. Leguntur vero a lectore, in medio chori,

Sabbato sancto Si vero adsit clericus lector; omnia peraguntur, ut supra n. 15. 16. In fine lectionis, vel post canticum, dicuntur orationes hoc modo: omnes surgunt; celebrans dicit Or6mus, diaconus Flect&mus genua, et omnes, una cum ipso celebrante, flexis genibus, per aliquod temporis spatium in silentio orant; dicto a diacono Levate, omnes surgunt, et celebrans dicit orationem, in tono feriali, et iunctis manibus. 16 a. In fine lectionis, vel post canticum, dicuntur orationes hoc modo: omnes surgunt; sacerdos, stans ante legile, dicit: Oremus. Flectdmus genua y et omnes, una cum ipso sacerdote, flexis genibus, per aliquod temporis spatium in silentio orant; dicto a sacerdote Levate, omnes surgunt, et ipse dicit orationem, in tono feriali, et iunctis manibus. 17. Leguntur vero quatuor sequentes lectiones, cum suis canticis, et orationibus.

195

Lectio prima
Gen. 1, 1-31 et 2, 1-2 980 Tn principio creavit Deus caelum et JL terrain. Terra autem erat inanis et vacua, et tenebrae erant super faciem abyssi: et Spiritus Dei ferebatur super aquas. Dixitque Deus: « Fiat lux ». Et facta est lux. Et vidit Deus lucem quod esset bona: et divisit lucem a tenebris. Appellavitque lucem Diem, et tenebras Noctem: factumque est vespere et mane, dies unus. Dixit quoque Deus: « Fiat firmamentum in medio aquarum: et dividat aquas ab aquis ». Et fecit Deus firmamentum, divisitque aquas, qua? erant sub firmamento, ab his, quae erant superfirmamentum.Et factum est ita. Vocavitque Deus firmamentum Caelum: et factum est vespere et mane, dies secundus. Dixit vero Deus: « Congregentur aquae, quae sub caelo sunt, in locum unum: et appareat arida ». Et

factum est ita. Et vocavit Deus aridam, Terram: congregationesque aquarum appellavit Maria. Et vidit Deus quod esset bonum. Et ait: « Germinet terra herbam virentem et facientem semen, et lignum pomiferum faciens fructum iuxta genus suum, cuius semen in semetipso sit super terram ». Et factum est ita. Et protulit terra herbam virentem, et facientem semen iuxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens unumquodque sementem seciindum speciem suam. Et vidit Deus quod esset bonum. Et factum est vespere et mane, dies tertius. Dixit autem Deus: « Fiant luminaria in firmamento caeli, et dividant diem ac noctem, et sint in signa, et tempora, et dies et annos: ut luceant infirmamentocaeli et illuminent terram ». Et factum est ita. Fecitque Deus duo luminaria magna: luminare maius, ut praeesset diei: et luminare minus, ut praeesset nocti: et Stellas. Et posuit eas in firmamento caeli, ut lucerent super terram, et praeessent diei ac nocti, et dividerent lucem ac tenebras. Et vidit Deus quod esset bonum. Et factum est vespere et mane, dies quartus. Dixit etiam Deus: « Producant aquae reptile animae viventis, et volatile super terram sub firmamento caeli». Creavitque Deus cete grandia, et omnem animam viventem atque motabilem, quam produxerant aquae in species suas, et omne volatile secundum genus suum. Et vidit Deus quod esset bonum. Benedixitque eis, dicens:« Crescite, et multiplicamini, et replete aquas maris: avesque multiplicentur super terram ». Et factum est vespere et mane, dies quintus. Dixit quoque Deus: « Producat terra animam viventem in

196

Sabbato sancto

genere suo: iumenta et reptilia, et bestias terrae secundum species suas ». Factumque est ita. Et fecit Deus bestias terrae iuxta species suas, et iumenta, et omne reptile terrae in genere suo. Et vidit Deus quod esset bonum, et ait: c c Faciamus hominem ad imaginem, et similitudinem nostram: et praesit piscibus maris, et volatilibus caeli, et bestiis, universaeque terrae, omnique reptili, quod mov6tur in terra ». Et creavit Deus hominem ad imaginem suam: ad imaginem Dei creavit ilium, masculum et feminam creavit eos. Benedixitque illis Deus, et ait: « Crescite, et multiplicamini, et replete terram, et subicite earn, et dominamini piscibus maris, et volatilibus caeli, et universis animantibus, quae moventur super terram ». Dixitque Deus: ccEcce dedi vobis omnem herbam afferentem semen super terram, et universa ligna, quae habent in semetipsis sementem generis sui, ut sint vobis in escam: et cunctis animantibus terrae, omnique volucri caeli, et universis, quae moventur in terra, et in quibus est anima vivens, ut habeant ad vescendum ». Et factum est ita. Viditque Deus cuncta, quae fecerat: et erant valde bona. Et factum est vespere et mane, dies sextus. Igitur perfScti sunt caeli et terra, et omnis ornatus eorum. Complevitque Deus die septimo opus suum, quod fdcerat: et requievit die septimo ab universo opere quod patrarat.

peccati, mentis ratione persistere; ut mereamur ad aeterna gaudia pervenire. Per Dominum.

Lectio secunda

D

Ex. 14, 24-31 et 15, 1 n diebus illis: Factum est in vigilia 982 matutina, et ecce respiciens Dominus super castra ^Egyptiorum per columnam ignis et nubis, interftcit exercitum eorum: et subv^rtit rotas curruum, ferebanturque in profundum. Dix6runt ergo iEgyptii: c c Fugiamus Israelem: Dominus enim pugnat pro eis contra nos ». Et ait Dominus ad Moysen: c c Extende manum tuam super mare, ut revertantur aquae ad ^Egyptios super currus et equites eorum ». Cumque extendisset Moyses manum contra mare, rev£rsum est primo diluculo ad priorem locum: fugientibusque ^Egyptiis occurrerunt aquae, et involvit eos Dominus in mediis fluctibus. Reversaeque sunt aquae, et operuerunt currus et equites cuncti ex£rcitus Pharaonis, qui sequentes ingressi fiierant mare: nee unus quidem superfuit ex eis. Filii autem Israel perrexerunt per medium sicci maris, et aquae eis erant quasi pro muro a dextris et a sinistris: liberavitque Dominus in die ilia Israel de manu ^Egyptiorum. Et viderunt Mgyptios mortuos super littus maris, et manum magnam, quam exercuerat Dominus contra eos: timuitque populus Dominum, et crediderunt Domino, et Or em us. Moysi servo eius. Tune cecinit MoyFlectamus genua. — Levate. ses, et filii Israel carmen hoc Domino, et dixerunt: Oratio Canticum Ex. 15, 1 et 2 eus, qui mirabiliter creasti hominem, et mirabilius redemisti: da Cantemus Domino: gloriose enim ho- 983 nobis, quaesumus, contra oblectamenta norificatus est: equum et ascensorem

I

Sabbato sancto

197

proiecit in mare: adiutor et protector factus est mihi in salutem. V. Hie Deus meus, et honorificabo eum: Deus patris mei, et exaltabo eum. V. Dominus conterens bella: Dominus nomen est illi. Oremus. Flectamus genua. — Levate. Oratio T^\eus, cuius antiqua miracula etiam JLJ nostris sseculis coruscare sentimus: dum quod uni populo, a persecutione iEgyptiaca liberando, dexterae tuae potentia contulisti, id in salutem gentium per aquam regenerations operaris: prsesta; ut in Abrahae filios, et in Israeliticam dignitatem, totius mundi transeat plenitude Per Dominum.

D

Lectio tertia
Is. 4, 2-6 Tn die ilia erit germen Domini in maJL gnificentia et gloria, et fructus terrae sublimis, et exsultatio his, qui salvati fuerint de Israel. Et erit: Omnis qui relictus fuerit in Sion, et residuus in Ierusalem, sanctus vocabitur, omnis qui scriptus est in vita in Ierusalem. Si abluerit Dominus sordes filiarum Sion, et sanguinem Ierusalem laverit de medio eius, in spiritu iudicii et spiritu ardoris. Et creabit Dominus super omnem locum montis Sion, et ubi invocatus est, nubem per diem, et fumum et splendorem ignisflammantisin nocte: super omnem enim gloriam protectio. Et tabernaculum erit in umbraculum diei ab aestu, et in securitatem, et absconsionem a turbine, et a pluvia. Canticum Is. 5, 1 et 2 Vinea facta est dilecto in cornu, in loco uberi. V. Et maceriam circumde-

dit, et circumfodit: et plantavit vineam Sorec, et aedificavit turrim in medio eius. V. Et torcular fodit in ea: vinea enim Domini Sabaoth, domus Israel est. Oremus. Flectamus genua. — Levate. Oratio eus, qui in omnibus Ecclesiae tuae 987 filiis sanctorum prophetarum voce manifestasti, in omni loco dominationis tuae, satorem te bonorum seminum, et electorum palmitum esse cultorem: tribue populis tuis, qui et vinearum apud te nomine censentur et segetum; ut, spinarum et tribulorum squalore resecato, digna efficiantur fruge fecundi. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate.

Lectio quarta

I

Deut. 31, 22-30 n diebus illis: Scripsit Moyses canti- 988 cum, et docuit filios Israel. Praecepitque Dominus IosuefilioNun, et ait: « Confortare, et esto robiistus: tu enim introduces filios Israel in terram, quam pollicitus sum, et ego ero tecum ». Postquam ergo scripsit Moyses verba legis huius in volumine, atque complevit: praecepit Levitis, qui portabant arcam fcederis Domini, dicens: «T611ite librum istum, et ponite eum in latere arcae fdederis Domini Dei vestri: ut sit ibi contra te in testimonium. Ego enim scio contentionem tuam, et cervicem tuam durissimam. Adhuc vivente me, et ingrediente vobiscum, semper contentiose egistis contra Dominum: quanto magis cum mortuus fuero ? Congregate ad me omnes maiores natu per tribus vestras,

198

Sabbato sancto

atque doctores, et loquar audi&itibus eis sermones istos, et invocabo contra eos caelum et terrain. Novi enim quod post mortem meam inique agetis, et declinabitis cito de via, quam prsec&pi vobis: et occurrent vobis mala in extreino t£mpore, quando feceritis malum in conspectu Domini, ut irritetis eum per opera manuum vestrarum ». Locutus est ergo Moyses, audiente universo coetu Israel, verba carminis huius, et ad finem usque complevit.

Oratio eus, celsitudo humilium et fortitudo rectorum, qui per sanctum Moysen puerum tuum ita erudire populum tuum sacri carminis tui decantatione voluisti, ut ilia legis iteratio fieret etiam nostra dir^ctio: excita in omnem iustificatarum gentium plenitudinem potentiam tuam, et da laetitiam, mitigando terrorem; ut, omnium peccatis tua remissione deletis, quod denuntiatum est in ultionem, transeat Canticum Deut. 32, 1-4 in salutem. Per Dominum nostrum. Attende, caelum, et loquar: et audiat DE PRIMA PARTE LITANIARUM terra verba ex ore meo. V. Exspectetur 18. His expletis, a duobus cantoribus, in sicut pluvia eloquium meum: et de- medio chori genuflexis, cantantur Litaniae scendant sicut ros verba mea. V. Sicut Sanctorum (quin tamen duplicentur) usque imber super gramen, et sicut nix super ad invocationem Propitius esto, omnibus genuflexis et respondentibus. faenum: quia nomen Domini invoca18 a. His expletis, a duobus cantoribus, bo. V. Date magnitudinem Deo nostro: seuy his deficientibus, ab ipso sacerdote, genuDeus, vera opera eius, et omnes vise flexo in infinto gradu altarts, a latere Epistoeius iudicia. V. Deus fidelis, in quo Ice, cantantur Litania Sanctorum (quin tamen non est iniquitas: iustus et sanctus Do- duplicentur) usque ad invocationem Propitius esto, omnibus genuflexis et respondentibus. minus. 19. Postea, si ecclesia habet fontem bapOr£mus. tismalem, ritus prosequitur ut infra n. 20, Flectamus genua. — Levate. 200; secus vero ut infra n. 24, 208.

D

K"
I 3
Chri-ste,

y-ri- e, e-le- i-son ii Christe, e-le- i-son « Ky-ri- e, e-l£- i-son ii

a • ,• "

a .,

• • •

• •

a"

« ' • ^
au-di

J
nos «

nos « Chri- ste,
i

exau- di

Baa E • •
Pa- ter de

i

a

a a

B

J
no- bis.

cae- lis, De- us,

mi- se- t€- re

Sabbato sancto

199

B B
Fi- H, Red-emptor mundi, De- us,
1

J
mi- se- r€- re no-bis. _
Spi-

g B

1

• • -m- •
i

"

J

ri- tus

Sancte, De- us,

mi- se- re- re no- bis.

e
Sancta Tri- ni- tas, u-nus De- us,
i

1
mi- se- re- re no- bis.

h-J

y

m
Sancta

.

i


o- ra pro no- bis. Omnes sancti Martyres, orate. Sancte Silv6ster, ora. Sancte Gregori, ora. Sancte Augustine, ora. Omnes sancti Pontifices et Confessores, orate. Omnes sancti Doctores, orate. Sancte Antoni, ora. Sancte Benedicte, ora. Sancte Dominice, ora. Sancte Francisce, ora. Omnes sancti Sacerdotes et Levitae, orate. Omnes sancti Monachi et Eremitae, orate. Sancta Maria Magdalena, ora. Sancta Agnes, ora. Sancta Caecilia, ora. Sancta Agatha, ora. Sancta Anastasia, ora. Omnes sanctae Virgines et Viduae, orate. Omnes Sancti et Sanctae Dei, intercedite pro nobis.

Ma- ri- a,

Sancta Dei Genetrix, ora. Sancta Virgo virginum, ora. Sancte Michael, ora. Sancte Gabriel, ora. Sancte Raphael, ora. Omnes sancti Angeli et Archangeli, orate pro nobis. Omnes sancti beatorum Spirituum ordines, orate. Sancte Ioannes Baptista, ora. Sancte Ioseph, ora. Omnes sancti Patriarchae et Prophetae, orate. Sancte Petre, ora. Sancte Paule, ora. Sancte Andrea, ora. Sancte Ioannes, ora. Omnes sancti Apostoli et Evangelists, orate. Omnes sancti Discipuli Domini, orate. Sancte Stephane, ora. Sancte Laurenti, ora. Sancte Vincenti, ora.

200

Sabbato sancto DE BENEDICTIONE AQILE BAPTISMALIS

20. Dum cantantur Litaniae Sanctorum, vas aquae baptismalis benedicendae, et cetera omnia quae ad benedictionem requiruntur, praeparantur in medio chori, versus latus Epistolae, in conspectu fidelium. Vas aquae benedicendae convenienter ornari decet. 21. In benedicenda aqua baptismali celebrans, stans coram populo, ante se habeat vas aquae baptismalis benedicendae, a dextris cereum benedictum, a sinistris alium subdiaconum, vel clericum, seu ministrantem, stantem cum cruce. Celebrans, iunctis manibus, in tono feriali dicit:

O

V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Oremus. Oratio mnipotens sempiterne Deus, adesto magnae pietatis tuae mysteriis, adesto sacramentis: et ad recreandos novos populos, quos tibi fons baptismatis parturit, spiritum adoptionis emitte; ut, quod nostrae humilitatis gerendum est ministerio, virtutis tuae impleatur efFectu. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate Spiritus Sancti Deus:

Elevans vocem in modum praefationis, prosequitur iunctis manibus:

r •
9 •

• • • • • •

j —
1

i~~S

omni- a sae-cu- la sae-cu- 16- rum. R. Amen. V. D6-mi- nus

vo-biscum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o. Ir. Sursum corda. R. Ha-bemus
*

• "

• J
J

§ ,
H •

• „

i_ • - " -

ad D6-mi- num. V. Gra- ti- as a- gamus D6-mi-no De- o nostro.

FB R. Dignum et iustum est.

"

P "

If
l

B •
e-re

1

—•
dignum et iustum est, aequum et sa- lu-ta- re,

• • l

nos ti-bi

Sabbato sancto

201

4
semper et u-bique gra-ti- as a-ge-re: D6-mi- ne, sancte Pa-ter,

I I ti

h
B

, BB
Qui in-vi- si- bi- li po-ten-ti- a

omni- po- tens ae-terne De- us:

••
sacramento-rum tu- 6-rum mi- ra-bi- li- ter o-pe-ra-ris ef-fectum:

1

et li- cet nos tantis myste- ri- is
a

exsequendis simus indigni:
a

• •

• • • • • • ,

, „

| ^

. =

tu tamen gra-ti- ae tu- ae do-na non de-se-rens,

et-i- am ad

I JLJ*
nostras pre-ces

B•

• " •

-• •-•De- us, cu- ius

au- res tu- se pi- e- ta- tis incli- nas.

1
• • » •
Spi- ri- tus super aquas inter ipsa mundi primordi- a fe- re-ba-tur:
I

e—=M

1

*


aqua-rum na- tu-

ut

iam tune vir-tu- tern sancti- fi- ca- ti- 6- nis

-m
ra conci-pe-ret.

m
De- us, qui no-cen-tis mundi cri-mi-na per aquas

202

Sabbato sancto

I
ablu- ens, re-ge-ne- ra- ti- 6-nis spe- ci- em

• • " • •
in ipsa di- lu-vi- i

I

• •

, •
ut, u-ni- us e- iusdemque e-lementi

ef-fu-si- 6-ne signa-sti:

myste- ri- o,

et fi-nis es-set vi- ti- is,

et o- ri-go virtu- ti-bus.

• •
Respi-ce, D6mi-ne,

• •

.. t
et mul-ti-

in fa-ci- em Eccle- si- ae tu- ae,

pli-ca

in e- a re- ge- ne- ra- ti- 6- nes tu- as,

qui gra- ti- ae tu- ae

I
afflu- entis impe-tu lae-ti-fi-cas ci-vi-ta-tem tu- am: fontemque

I
baptisma- tis a-pe- ris to-to orbe terra-rum

1
gen-ti-bus inno-van-


dis: ut, tu- ae ma- iesta- tis impe-ri- o,

• • • • •

sumat U-ni-ge-ni- ti

i

n

• •

tu- i gra- ti- am de Spi- ri- tu Sancto.

Sabbato sancto

203

Hie celebrans m modum crucis aquam dividit manu extensa, quam statim linteo extergit, dicens: • • I

Qui hanc aquam, re-ge-ne- randis homi-ni-buis praepa-ra-tarn, " "
m

arca-na
• •

"

" — —m

1

i

"" • J

su- i numi- nis admix-ti- 6-ne fe-cundet:

ut , sancti-fi-ca- ti- 6-ne

concepta,
W

ab imma-cu- la- to di-vi-ni fontis u-te-ro,

in no-vam

B • • •—=m

re-na- ta cre- a-tu-ram,

m

m m

• 1

1

_B
pro-ge-ni- es cae-le-stis emergat: et quos aut

se-xus in corpo- re

aut ae-tas discernit in tempo- re,

omnes in

I
u-nam pa- ri- at gra- ti- a ma-ter in-fanti- am. Pro-cul ergo hinc,

• • •
iubente
• te,

til
omnis spi1
1
r i - tus

D6mi-ne,

immundus absce-dat:

• • 1


pro-cul to- ta nequi- ti- a di- a-bo- li-cae fraudis ab-sistat. Ni-hil hie

I
i9 - Missale Ron

1


lo-ci ha-be- at contra- ri- ae virtu- tis admixti- o:

" " • i

non insi-di- ando

204

Sabbato sancto

circumvo-let:

non la-tendo subre-pat: non infi-ci- endo corrumpat. Aquam manu tangit.

B

m

m m
li-be- ra ab omni impu-

Sit haec sancta et inno-cens ere- a-tu-ra,

I
gna- to- ris incursu, et to- ti- us nequi-ti- ae purga- ta discessu.

1
Sit fons vi-vus, aqua re-ge-ne-rans, unda pu-ri- fi-cans: ut omneshoc

B • • • • • • • •
1

,—, , I *• *m | •
I

••••••—•-=—J =-»-J
e- is

la-vacro sa-lu- ti-fe-ro di-lu- endi,

o-pe- rante m

Spi- ri-tu

i ,

• •

, i

per-fectae purga- ti- 6-nis

1

• mindulgenti- am consequantur.
Facit cruceni super aquam, dicens:

-4

Sancto,

m

1

B HI
Unde bene ^ di-co te,

1

1

• B, • 1 i

m

m • 1

cre- a-tu-ra aquae,

per De- um vi-vum,

m

B

• "

B

per De- um ve-rum,

per De- um sanctum:

B

per De- um, qui

te

Sabbato sancto

205

B
in prin-ci-pi- o verbo se-pa-ra-vit ab a- ri-da:

M

Z-JL

cu- ius Spi- ri-

• •

tus su-per te fe- re- ba- tur.
Hie manu aquam dividit, et effundit earn versus quatuor mundi partes, dicens:

• •
Qui te de pa-ra-di- si fonte ma-na-re fe- cit, et in qua-tu- or
• • • • 1

I

1
flumi-ni-bus to- tarn ter-ram ri-ga-re prae-ce-pit.

1 •

Qui te in de-serto

ama-ram,

su- a-vi- ta- te

indi- ta, fe- cit esse po-ta-bi- lem,

et si-

ti- enti po-pu-lo de petra pro-dii-xit.

Be-ne >fr di-co te et per Ie-sum

,,

...

,, J
qui te in

Chri-stum Fi- li- urn e- ius u-ni-cum, Domi-num nostrum:

Ca-na Ga- li-lse- ae signo admi- ra-bi- li

su- a po-tenti- a conver-tit

in vi-num. Qui p6-di-bus super te

ambu- la- vit:

et a Io- anne

206

Sabbato sancto

1•
in Iorda-ne

—•
in te bapti- za-tus est. Qui te u-na cum sanguine

t-J

A.

• *
de la-te-re su- o pro-duxit:

m

-J 1 1• * * *
ut cre-dentes

et disci-pu-lis su- is iussit,

A. —
i

J —
I

bapti-za- rentur in te, di-cens: «I-te, do-c£-te omnes gentes, bapti-

ft.


zantes e- os in nomi-ne Pa-tris, et Fi- li- i,
Mutat vocem, et prosequitur recto tono:

et Spi- ri- tus Sancti».

H

nedicito: ut prseter naturalem emunaec nobis praecepta servantibus, tu, dationem, quam lavandis possunt adhiDeus omnipotens, clemens ade- bere corporibus, sint etiam purificansto: tu benignus aspira. dis mentibus efficaces. Tu has simplices aquas tuo ore beHie celebrans paululum demittit cereum in aquam: et resumens tonum praefationis, dicit:

Halat ter in aquam in modum crucis, dicens:

I

• • •

• •
vir-tus Spi-ri-tus Sancti.
mergens usque ad rundum, altiori adhuc voce repetit: Desc6ndat, ut supra. Et deinde surHans ter in aquam, secundum hanc figuram ^ , prosequitur:

De-scendat in hanc ple-ni-tu-di-nem fontis
Deinde extractum cereum de aqua, iterum profundius mergit, aliquanto altius repetens: Descendat, ut supra. Postea cereum rursu8 de aqua extractum, tertio im-

I
To-tamque hu-ius aquae substanti- am re-ge-ne-randi fe-cundet efFectu.

Sabbato sancto Hie tollitur cereus de aqua, et prosequitur: B
M

207

B B

Hie omni- um pecca-to-rum ma-cu-lae de-le- antur: hie na-tu-ra

ad

I I
princi-pi- i,

B B

ima-gi-nem tu- am condi- ta,

et ad ho-no- rem su- i re-forma-ta

cunctis ve- tu-sta- tis squa-16- ri-bus emunde- tur:

§

- •

•-

••

B B

ut omnis homo, sacramentum hoc re-ge-ne-ra- ti- 6-nis ingressus,
B
w

B

in ve- rae

inno- cen-ti- ae

no- vam in-fan-ti- am re-na-sca- tur.
Deinde infundit de chrismate, modo quo

Sequentia dicit legendo:

/^lommixtio chrismatis sanctificatio- 9 9 6 V-x nis, et olei unctionis, et aquae baptismatis, pariter fiat in nomine Patris, et F i ^ l i i , et Spiritus Sancti. 9 9 4 Qanctificetur t^, et fecundetur fons R. Amen. O iste oleo salutis renascentibus ex Tune miscet ipsum oleum cum aqua. Si aderunt baptizandi, eos baptizet more eo, in vitam seternam. R. Amen.

accipit in vase aliquo de eadem aqua, ad aspergendum populum post renovationem promissionum Baptismatis, ut infra n. 25, 208, dicetur, et ad aspergendum in domibus et aliis locis. His peractis, celebrans, qui benedick aquam, infundit de oleo catechumenorum in earn in modum crucis, intellegibili voce dicens:

Per Dominum nostrum Iesum Chri- supra, dicens: stum, Filium tuum: Qui venturus est nfusio chrismatis Domini nostri Iesu 995 iudicare vivos et mortuos, et saeculum Christi ^ , et Spiritus Sancti Paraper ignem. R. Amen. cliti, fiat in nomine sanctx Trinitatis. Deinde aliquis clericus, vel mtmstrans, R. Amen.

I

Postea accipit ambas ampullas dicti olei sancti, et chrismatis, et de utroque simul in modum crucis infundendo, dicit:

208

Sabbato sancto 22 a. Benedictione peracta, aqua baptismalis defertur processionaliter ad fontem, hoc modo: pracedit thuriferarius, sequuntur crucifer et ministrantes; deinde unus vel plures ministrantium, qui vas aqua baptismalis gestant, et sacerdos; cereus vero paschalis remanet in suo loco. Cetera fiunt ut supra. 23. Sicubi vero baptisterium exstat ab ecclesia separatum, et praeferatur benedictionem aquae baptismalis in ipso baptisterio fieri, post invocationem Sancta Trinitas, unus Deus, miserere nobis, descenditur ad fontem hoc modo: praecedit clericus cum cereo benedicto, sequitur alius subdiaconus cum cruce, vel crucifer, medius inter acolythos cum candelabris accensis, deinde clerus per ordinem, demum celebrans cum ministris sacris. Cantores vero et populus remanent in locis suis, et prosequuntur cantum Litaniarum, repetitis, si opus est, invocationibus inde a Sancta Maria, ora pro nobis. Benedictio aquae baptismalis fit ut supra, his tantum mutatis: dum pergitur ad fontem, cantatur canticum Sicut cervus, et celebrans, antequam intret ad benedictionem fontis, dicit orationem Omnipotens sempiterne Deus, rSspice propitius, n. 22; postea procedit ad benedictionem fontis,
n. 21,

consueto. Sed, praesertim si plures sint, permittitur caeremonias Ritualis romani, quae ipsam Baptismi collationem praecedunt, id est, in Baptismate infantium usque ad verba Credis in Deum (Rituale romanum, tit. II, cap. II, n. 17), et in Baptismate adultorum usque ad verba Quis vocaris? (Rituale romanum, tit. II, cap. IV, n. 37), eodem mane, tempore opportuno, praemittere. 22. Benedictione peracta, aqua baptismalis defertur processionaliter ad fontem, hoc modo: praecedit thuriferarius, sequitur alius subdiaconus, vel clericus, cum cruce, et clerus; deinde diaconus cum vase aquae baptismalis, nisi conveniat ipsum ab acolythis portari, et celebrans; cereus vero paschalis remanet in suo loco; et interim cantatur sequens Canticum Ps. 41, 2-4

997

Sicut cervus desiderat ad fontes aquarum: ita desiderat anima mea ad te, Deus. V. Sitivit anima mea ad Deum vivum: quando veniam, et appar£bo ante faciem Dei? V. Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte, dum dicitur mihi per singulos dies: Ubi est Deus tuus?
Aqua baptismali in fontem immissa, celebrans, manibus iunctis et in tono feriali, dicit:

200.

V. Dominus vobiscum. H. Et cum spiritu tuo. Or&nus. Oratio 998 /^^Xmnipotens sempiterne Deus, r€V^>/ spice propitius ad devotionem populi renascentis, qui sicut cervus aquarum tuarum expetit fontem: et concede propitius; ut fidei ipsius sitis, baptismatis mysterio, animam corpusque sanctificet. Per Christum Dominum nostrum, ft. Amen.
Et incensat fontem. Tune redeunt omnes in silentio in chorum, et datur initium renovationi promissionum Baptismatis.

Benedictione peracta, omnes redeunt in silentio in ecclesiam, et datur initium renovationi promissionum Baptismatis. DE RENOVATIONE PROMISSIONUM BAPTISMATIS 24. Completa benedictione aquae baptismalis, eiusque translatione ad fontem, vel, ubi benedictio locum non habuerit, post absolutam primam pattern Litaniarum, proceditur ad renovationem promissionum Baptismatis, qua perdurante convenit, ut clerus et populus candelas accensas gestent. 25. Celebrans, depositis paramentis violaceis, assumit stolam et pluviale albi coloris; deinde, imposito thure, et facta incensatione cerei, stans iuxta ilium, facie versus ad populum, vel ex ambone seu pulpito, incipit, ut sequitur:

Sabbato sancto

209

999

Hac sacratissima nocte, fratres carissimi, sancta Mater Ecclesia, recolens Domini nostri Iesu Christi mortem et sepulturam, eum redamando vigilat; et, celebrans eiusdem gloriosam resurrectionem, laetabunda gaudet. Quoniam vero, ut docet Apostolus, consepulti sumus cum Christo per baptismum in mortem, quomodo Christus resurrexit a mortuis, ita et nos in novitate vitae oportet ambulare; scientes, veterem hominem nostrum simul cum Christo crucifixum esse, ut ultra non serviamus peccato. Existimemus ergo nos mortuos quidem esse peccato, viventes autem Deo in Christo Iesu Domino nostro. Quapropter, fratres carissimi, quadragesimali exercitatione absoluta, sancti Baptismatis promissiones renovemus, quibus olim satanse et operibus eius, sicut et mundo, qui inimicus est Dei, abrenuntiavimus, et Deo in sancta Ecclesia catholica fideliter servire promisimus. Itaque: Celebrans: Abrenuntiatis satanae? Omnes: Abrenuntiamus. Celebrans: Et omnibus operibus eius? Omnes: Abrenuntiamus. Celebrans: Et omnibus pompis eius? Omnes: Abrenuntiamus. Celebrans: Creditis in Deum, Patrem omnipotentem, Creatorem caeli et terrae? Omnes: Credimus. Celebrans: Creditis in Iesum Christum, Filium eius unicum, Dominum nostrum, natum, et passum? Omnes: Credimus. Celebrans: Creditis et in Spiritum Sanctum, sanctam Eccl^siam catho-

licam, Sanctorum communionem, remissionem peccatorum, carnis resurrectionem, et vitam aeternam? Omnes: Credimus. Celebrans: Nunc autem una simul Deum precemur, sicut Dominus noster Iesus Christus orare nos docuit: Omnes: Pater noster... Celebrans: Et Deus omnipotens, Pater Domini nostri Iesu Christi, qui nos regeneravit ex aqua et Spiritu Sancto, quique nobis dedit remissionem peccatorum, ipse nos custodiat gratia sua in eodem Christo Iesu Domino nostro, in vitam aeternam. Omnes: Amen.
Et aspergit populum aqua benedicta, extracta, ut supra dictum est n. 21, 207, in benedictione aquae baptismalis; vel, ubi benedictio aquae baptismalis locum non habet, aqua benedicta « ordinaria ». 26. Hsec allocutio et renovatio promissionum Baptismatis fieri potest, ubique locorum, lingua vernacula; versione tamen ab Ordinario loci approbata. DE ALTERA PARTE LITANIARUM 27. Renovatione promissionum Baptismatis peracta, cant ores, seu ipse sacerdos, incipiunt alteram partem Litaniarum, inde ab invocatione Propitius esto, usque ad finem, omnibus genuflexis et respondentibus. Si in hac sacra Vigilia paschali Ordines conferantur, consueta ordinandorum prostratio et benedictio peragitur, dum haec altera pars Litaniarum decantatur. 28. Celebrans vero et ministri, accedentes ad sacristiam, induuntur paramentis albi coloris pro Missa solemniter celebranda. 28 a. Sacerdos vero et ministrantes accedunt ad sacristiam, ubi sacerdos induitur paramentis albi coloris, ministrantes vero sumunt vestes festivas, pro Missa cantata. Vel si, cantoribus deficientibus, ipse sa~

210 cerdos Litanias his absolutis, ministrantibus, Missa cantata,
1000 • "
-

Sabbato sancto
Sanctorum decantare deb eat, ad sacristiam accedat, cum ad paramenta sumenda pro ut supra dictum est.
" •

29. Interim cereus paschalis reponitur in candelabro suo, in latere Evangelii, et altare paratur pro Missa solemni, luminaribus accensis et floribus.

-

B

S • • • • • y

• • Pro- pi- ti- us e-sto,

• •

m

—\

• •• • „ • • par-ce no- bis, D6-mi- ne.
Per crucem et passionem tuam, libera. Per mortem et sepulturam tuam, libera. Per sanctam resurrectionem tuam, libera. Per admirabilem ascensionem tuam, libera. Per adventum Spiritus Sancti Paracliti, libera. In die iudicii, libera.

• m •

Propitius esto, exaudi nos, Domine. Ab omni malo, libera nos, Domine. Ab omni peccato, libera. A morte perpetua, libera. Per mysterium sanctae incarnationis tuae, libera. Per adventum tuum, libera. Per nativitatem tuam, libera. Per baptismum et sanctum ieiunium tuum, libera.

I
Pec-ca- to- res, te ro-gamus, au-di nos.

0- • •

«"
te ro-gamus, au- di nos. Ut nosmetipsos in tuo sancto servitio confortare et conservare digneris, te rogamus. Ut omnibus benefactoribus nostris sempiterna bona retribuas, te rogamus. Ut fructus terrse dare et conservare digneris, te rogamus. Ut omnibus fidelibus defunctis requiem seternam donare digneris, te rogamus. Ut nos exaudire digneris, te rogamus.

Ut no- bis par-cas,

Ut Eccl6siam tuam sanctam regere et conservare digneris, te rogamus, audi nos. Ut domnum apostolicum et omnes ecclesiasticos ordines in sancta religione conservare digneris, te rogamus. Ut inimicos sanctae Ecclesiae humiliare digneris, te rogamus. Ut r6gibus et principibus christianis pacem et veram concordiam donare digneris, te rogamus.

Missa Vigiliae paschalis

211

I
Agnus De- i, qui tol-lis pecca- ta mundi, par-ce no-bis, D6mi-ne.

Agnus De- i, qui tol-lis pecca- ta mundi,

ex-au-di nos, D6-mi-ne.

• • •
Agnus De- i, qui tol- Us pecca- ta

m ' • •
mundi, mi- se-re-re no-bis.

B

S •

HL

"ha •

• • "L

Chri-ste, au-di nos. Chri-ste, ex- au-di nos.

TEMPUS PASCHATIS
DE MISSA SOLEMNI VIGILIAE PASCHALIS
^ Celebratio solius Missae Vigiliae pascha- et pulsantur campanae ac discooperiuntur lis sine caeremoniis praecedentibus interdi- imagines. citur. ^ Pulsatio campanarum hoc modo fiat: Sacra Communio fidelibus dari potest a) In locis, in quibus una tantum hatantummodo inter Missarum solemnia, vel betur ecclesia, campanae pulsentur hora, continuo ac statim ab iis expletis; ex- qua dicti hymni incipit cantus. ceptis iis, qui in periculo mortis sunt conb) In locis autem, ubi plures ecclesiae stituti. exstant, sive in omnibus eodem tempore 1. In fine Litaniarum, cantores solemni- sacrae caeremoniae peragantur, sive tempore ter incipiunt Kyrie, el6ison, ut in Missa diverso, campanae omnium ecclesiarum moris est. Interim celebrans cum ministris, eiusdem loci pulsentur una cum campanis in paramentis albis, seu cum mintstrantibus, ecclesiae cathedralis, vel matricis aut prinaccedit ad altare, et, facta ei debita reve- cipalis. In dubio quaenam ecclesia in loco rentia, omissis psalmo Iudica me, Deus, sit matrix aut principalis, adeatur Ordinaet confessione, statim ascendens, oscu- rius loci. latur illud in medio, et incensat more soPostea celebrans dicit: lit o. V. Dominus vobiscum. 2. Finitis a choro Kyrie, el£ison, celeR. Et cum spiritu tuo. brans incipit solemniter G16ria in excelsis,

212

Missa Vigilise paschalis

Oremus. Oratio 1001 I Aeus, qui hanc sacratissimam nocJLJ tern gloria dominicae Resurrectionis illustras: conserva in nova familise tuae progenie adoptionis spiritum, quern dedisti; ut, corpore et mente renovati, puram tibi exhibeant servitutem. Per eundem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti. Et dicitur haec tantum oratio.

F

3. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Colossenses. Col. 3,1-4 ratres: Si consurrexistis cum Chri- 1002 sto, qua? sursum sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens: quae sursum sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita vestra est abscondita cum Christo in Deo. Cum Christus apparuerit, vita vestra: tune et vos appar£bitis cum ipso in gloria. 4. Finita Epistola, celebrans incipit:

1003

luEt totum decantat ter, elevando vocem gradatim: et omnes post quamlibet vicem, in eodem tono, repetunt illud idem. Postea cantores prosequuntur: V. Ps. 117, 1 Confit&nini Domino, quoniam bonus: quoniam in saeculum misericordia eius. 1004 Deinde dicitur V. Ps. 116 Laudate Dominum, omnes gentes: et collaudate eum, omnes populi. V. Quoniam confirmata est super nos misericordia eius: et veritas Domini manet in seternum. 5. Ad Evangelium non portantur luminaria, sed tantum incensum: petitur benedictio, et alia fiunt de more. Sequentia sancti Evangelii secundum Matthaeum. Mt. 28, 1-7 1005 T Tespere autem sabbati, quae lucescit V in prima sabbati, venit Maria Magdalene, et altera Maria videre sepulcrum. Et ecce terraemotus factus est magnus. Angelus enim Domini descendit de caelo: et acce"dens revolvit lapi-

la.

S

dem, et sed6bat super eum: erat autem aspectus eius sicut fulgur: et vestimentum eius sicut nix. Prae timore autem eius ext6rriti sunt custodes, et facti sunt velut mortui. Respondens autem Angelus, dixit muli^ribus: « Nolite timere vos: scio enim, quod Iesum, qui crucifixus est, quaeritis: non est hie: surrexit enim, sicut dixit. Venite, et videte locum, ubi positus erat Dominus. Et cito euntes, dicite discipulis eius, quia surrexit: et ecce praecedit vos in Galilaeam: ibi eum vid6bitis. Ecce praedixi vobis ». Non dicitur Credo, sed finito Evangelio celebrans dicit: D6minus vobiscum, postea: OrSmus. Non dicitur antiphona ad Offertorium. Ad Lavabo dicitur G16ria Patri. 6. Secreta uscipe, quaesumus, Domine, preces 1006 populi tui, cum oblationibus hostiarum: ut paschalibus initiata mysteriis, ad aeternitatis nobis medelam, te operante, proficiant. Per Dominum.

Missa Vigiliae paschalis

213

Praefatio paschalis, quae dicitur tamquam Hanc igitur, et reliqua, ut infra, in Canone propria in Missis de Tempore a Missa Vi- Missae, 304 et 305. giliae paschalis usque ad vigiliam AscenDicitur Pax D6mini sit semper vobissionis Domini inclusive, et tamquam de cum, sed pacis osculum non datur. Tempore in ceteris Missis, quae eodem temAgnus Dei non dicitur: et, omissa oratiopore celebrantur, et praefatione propria ca- ne D6mine Iesu Christe, qui dixisti, dicuntur rent. ceterae orationes consuetae D6mine Iesu ChriHac nocte in praefatione dicitur: Te qui- ste, Fili Dei vivi, et Perceptio C6rporis tui. dem, D6mine, omni tdmpore, sed in hac 8. Post sumptionem Sacramenti, distributio potissimum nocte, ut infra 234. Communionis, purificatio etablutiofiunt mo7. Infra Actionem Communicantes, et re solito; deinde pro LAUDIBUS dominicae noctem sacratissimam celebrantes, atque Resurrectionis in choro cantatur antiphona:
VI

A

I
1007

1- le- lii- ia, * al-le- lu- ia, Psalmus 150

al- le- lu- ia.

• •
auda- te D6-mi- num in sanctu- a- ri- o e- ius, * lauda- te

1008

e- urn in augu-sto firma-mento e- ius. Gloria Patri, et Filio, * et Spiritui Laudate eum piopter grandia opera eius, * laudate eum propter summam Sancto, maiestatem eius. Sicut erat in principio, et nunc, et Laudate eum clangore tubae, * lau- semper, * et in saecula saeculorum. Amen. date eum psalterio et cithara. Laudate eum tympano et choro, # Repetitur antiphona Alleluia, alleluia, laudate eum chordis et organo. alleluia. Laudate eum cymbalis sonoris, lauCapitulum, hymnus et versus non didate eum cymbalis crepitantibus: * cuntur, sed statim celebrans in cantu inciomne quod spirat, laudet Dominum! pit antiphonam ad Benedictus.
VIII G

E

1009

t

valde ma-ne *

214

Missa Vigiliae paschalis et prosequuntur cantores:

U-na

sabba- to- rum, ve- ni- unt ad mo-numentum,

or- to

iam

so-

le,

al-le- lu- ia.

Deinde cantatur Benedict us, cum G16ria Patri in fine, et fit incensatio, ut alias in Laudibus.

Canticum Zacbariae
Luc. i , 68-79

1010

e-ne- dic-tus D6-mi- nus, De- us

Is-ra- el, * qui- a

vi- si-

I

-M-

ta- vit et red- 6-mit po- pu- lum su- um, Et erexit cornu salutis nobis * in domo David servi sui, Sicut locutus est per os sanctorum, * qui olim fuerunt, prophetarum suorum: Ut liberaret nos ab inimicis nostris, * et e manu omnium qui oderunt nos, Ut faceret misericordiam cum patribus nostris, * et recordaretur fcederis sui sancti: Iurisiurandi, quod iuravit Abrahae, patri nostro, * daturum se nobis, Ut sine timore, e manu inimicorum nostrorum liberati, * serviamus illi, In sanctitate et iustitia coram ipso * omnibus diebus nostris. — Et tu, puer, propheta Altissimi vocaberis: * praeibis enim ante faciem Domini ad parandas vias eius, Ad dandam populo eius scientiam salutis * in remissione peccatorum eorum, Per viscera misericordise Dei nostri, * qua visitabit nos Oriens ex alto, Ut illuminet eos, qui in tenebris et in umbra mortis sedent, # ut dirigat pedes nostros in viam pads. Gloria Patri, et Filio, * et Spiritui Sancto,

Missa Vigiliae paschalis

215

Sicut erat in principio, et nunc, et schalibus satiasti, tua facias pietate consemper,* et in saecula saeculorum. Amen. cord es. Per Dominum nostrum Iesum 9. Repetita antiphona, celebrans dicit Christum, Filium tuum: Qui tecum vimore solito: vit et regnat in imitate eiusdem Spiritus V. Dominus vobiscum. Sancti, Deus: per omnia saecula saeR. Et cum spiritu tuo. culorum. R. Amen. 10. Deinde celebrans dicit: 1011 Oremus. Postcommunio seu oratio V. Dominus vobiscum. piritum nobis, Domine, tuae caritatis infunde: ut, quos sacramentis paR. Et cum spiritu tuo.

S
I

Et diaconus, vertens se ad populum, seu ipse sacerdos, cantat: 1012

• •
est, al-le- lu- ia, as, al- le- lu.- ia, al-leal-lelulula. ia.

I- te, mis-sa R. De- o gra- ti-

Et celebrans, dicto Placeat tibi, sancta Trinitas, dat benedictionem, more solito, et, omisso ultimo Evangelio, omnes revertuntur in sacristiam. 11. Si contingat in hac solemni Vigilia Ordines quoque conferri, Pontifex ultimam admonitionem (cum impositione sic dicti « pensi »), quae iuxta Pontificale romanum post benedictionem pontiflcalem et ante ultimum Evangelium locum habet,

hac nocte eidem benedictioni pontificali praemittat. 12. Sacerdotes, qui Missam Vigiliae paschalis celebrant post mediam noctem, possunt ipso dominico die Resurrectionis Missam litare, atque etiam, si indultum habeatur, bis aut ter. Locorum Ordinarii vero, si eandem Vigiliam paschalem celebraverint, possunt, sed non tenentur, Missam solemnem ipso die Paschatis litare.

ORDO MISS^E
Sacerdos paratus c u m ingreditur a d altar e, facta illi debita reverentia, signat se signo crucis a fronte a d pectus, et, nisi peculiari rubrica aliter statuatur, clara voce dicit: 1013

I

Sacerdos repetit antiphonam: Introibo ad altare Dei. R. Ad Deum qui laetificat iuventutem meam. n nomine Patris, et Filii, et SpiSignat se, dicens: ritus Sancti. Amen. V. Adiutorium nostrum in nomine 1016 Deinde, iunctis manibus ante pecDomini. tus, incipit antiphonam: R. Qui fecit caelum et terram. Introibo ad altare Dei. Deinde, iunctis manibus, profunde inclinatus facit confessionem. T In Missis defunctorum, et in Missis de Tempore a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini inclusive, omittitur psalmus Iudica me, Deus, cum Gloria Patri, et repetitione antiphonse, sed dicto In n6mine Patris, Introibo, et Adiut6rium, fit confessio, ut sequitur: /""^onfiteor Deo omnipotenti, beatae 1 0 1 7 V-^ Mariae semper Virgini, beato Michaeli Archangelo, beato Ioanni Baptistae, sanctis Apostolis Petro et Paulo, omnibus Sanctis, et vobis, fratres: quia peccavi nimis cogitatione, verbo et opere: (percutit sibi pectus ter, dicens:) mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa. Ideo precor beatam Mariam semper Virginem, beatum Michaelem Archangelum, beatum Ioannem Baptistam, sanctos Apostolos Petrum et Paulum, omnes Sanctos, et vos, fratres, orare pro me ad Dominum Deum nostrum.

1014

Ministri r e s p o n d e n t :

Ad Deum qui laetificat iuventutem meam. Postea alternating cum ministris dicit sequentem Ps. 42,1-5 1015 Tudica me, Deus, et discerne causam JL meam de gente non sancta: ab homine iniquo, et doloso erue me. M. Quia tu es, Deus, fortitiido mea: quare me repulisti, et quare tristis incedo, dum afHigit me inimicus? S. Emitte lucem tuam, et veritatem tuam: ipsa me deduxerunt, et adduxerunt in montem sanctum tuum, et in tabernacula tua. M. Et introibo ad altare Dei: ad Deum qui laetificat iuventutem meam. S. Confitebor tibi in cithara, Deus, Deus meus: quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? M. Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vultus mei, et Deus meus. S. Gloria Patri, et Filio, et Spiritui Sancto. M. Sicut erat in principio, et nunc, et semper: et in saecula saeculorum. Amen.

M

Ministri respondent: isereatur tui omnipotens Deus, et, 1018 dimissis peccatis tuis, perducat te ad vitam aeternam. Sacerdos dicit: Amen, et erigit se.

Ordo Missse

217

1019

Deinde ministri repetunt confessionem: introire. Per Christum Dominum noet ubi a sacerdote dicebatur vobis, fratres, strum. Amen. et vos, fratres, a ministris dicitur tibi, paDeinde, manibus iunctis super altare, ter, et te, pater. inclinatus dicit: Postea sacerdos, iunctis manibus, facit absolutionem, dicens: ramuste, Domine, per merita Sane- 1023 torum tuorum, (osculatur altavestf IV A*sere*tur i omnipotens Deus, re in medio) quorum reliquiae hie sunt, XVJL et, dimissis peccatis vestris, peret omnium Sanctorum: ut indulgere ducat vos ad vitam aeternam. digneris omnia peccata mea. Amen. R. Amen.

O

Signat se signo crucis, dicens:

1020 Tndulgentiam, absolutionem et remisJL sionem peccatorum nostrorum tribuat nobis omnipotens et misericors Dominus. R. Amen. Et inclinatus prosequitur: 1021 V. Deus, tu conversus vivificabis nos. R. Et plebs tua laetabitur in te. 1024 yrie, eleison. Kyrie, eleison. V. Ostende nobis, Domine, miseriKyrie, eleison. cordiam tuam. Christe, eleison. Christe, eleison. R. Et salutare tuum da nobis. Christe, eleison. V. Domine, exaudi orationem meam. Kyrie, eleison. Kyrie, eleison. R. Et clamor meus ad te veniat. Kyrie, eleison. V. Dominus vobiscum. Postea in medio altaris extendens et iunR. Et cum spiritu tuo.

^ In Missa solemni, quae non sit defunctorum, celebrans, antequam incipiat antiphonam ad Introitum, benedicit incensum, dicens: Ab illo bene ^ dicaris, in cuius hon6re cremaberis. Amen. Et, accepto thuribulo a diacono, incensat altare, nihil dicens. Postea diaconus, recepto thuribulo a celebrante, incensat ilium tantum. Deinde celebrans, signans se signo crucis, incipit antiphonam ad Introitum: qua finita, iunctis manibus, alternatim cum ministris dicit:

K

Et, extendens ac iungens manus, clara nans, dicit, si d i c e n d u m est, G16ria in voce dicit: Oremus, et, ascendens ad altare, exc^lsis D e o , «t prosequitur iunctis manidicit secreto: bus. C u m dicit Adoramus t e , Gratias a g i u s tibi, et Iesu Christe, et Siiscipe depre1022 Aufer a nobis, quaesumus, Domine, m cati6nem, inclinat caput: et in fine d i c e n s : X I iniquitates nostras: ut ad Sancta C u m Sancto Spiritu, signat se a fronte a d sanctorum puris mereamur mentibus pectus.

gens m a n u s , caputque aliquantulum incli-

Tempore paschali
Missa I IV 1025

218

Ordo Missae

In festis I classis i

16- riMissa IV IV

a

in ex-cel-sis De-

o.

In festis II classis i

16- ri- a

in ex-cel-sis De-

o.

In festis beatae Mariae Virginis i

16Missa XI

ri- a

in ex-cel-sis De-

o.

In dominicis per annum

G
IV

n

< 3 > a p. .
16- ria in ex-cel-sis De- o. In festis III classis i

Missa XII

I V
^^-^

g
16- ri- a in ex-cel-sis Deo.

In commemorationibus et feriis temporis natalicii
Missa XV IV

G

ill
16- ri- a

-m—• , • ft. •_!!
in ex-cel-sis De- o.

Ordo Missae

219

Et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Laudamus te. Benedicimus te. Adoramus te. Glorificamus te. Gratias agimus tibi propter magnam gloriam tuam. Domine Deus, Rex caelestis, Deus Pater omnipotens. Domine Fili unigenite, Iesu Christe. Domine Deus, Agnus Dei, Filius Patris. Qui tollis peccata mundi, miserere nobis. Qui tollis peccata mundi, suscipe deprecationem nostram. Qui sedes ad dexteram Patris, miserere nobis. Quoniam tu solus Sanctus. Tu solus Dominus. Tu solus Altissimus, Iesu Christe. Cum Sancto Spiritu, in gloria Dei Patris. Amen. Deinde osculatur altare in medio, et versus ad populum dicit: V. D6minus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Postea dicit: Or£mus, et orationes, unam aut plures, ut Ordo Officii postulat. Sequitur Epistola, graduate, tractus, vel Alleluia cum versu, aut sequentia, prout Tempus aut qualitas Missae postulat. His finitis, si Missa est solemnis, diaconus librum Evangeliorum deponit super medium altaris, et, nisi sit Missa defunctor um, celebrans benedicit incensum, ut supra: deinde diaconus, genuflexus ante altare, manibus iunctis, dicit:
1026

ne Patris, et Filii, ^ et Spiritus Sancti. Amen. Et, accepta benedictione, osculatur manum celebrantis: et cum aliis ministris, incenso, et luminaribus, accedens ad locum Evangelii, stans iunctis manibus, dicit: V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Et pronuntians: Sequ£ntia sancti Evangelii secundum N., sive Initium, pollice dexterae manus signat librum in principio Evangelii, quod est lecturus, deinde seipsum in fronte, ore, et pectore: et dum ministri respondent G16ria tibi, D6mine, incensat ter librum, postea prosequitur Evangelium iunctis manibus. Quo finito, subdiaconus defert librum sacerdoti, qui osculatur Evangelium, dicens: Per evangelica dicta deleantur nostra delicta. Deinde sacerdos incensatur a diacono. Si vero sacerdos sine diacono et subdiacono celebrat, delato libro ad aliud latus altaris, inclinatus in medio, iunctis manibus dicit: Munda cor meum, ut supra, et lube, 1 0 2 8 Domine, benedicere. Dominus sit in corde meo et in labiis meis: ut digne et competenter annuntiem Evangelium suum. Amen. Deinde, conversus ad librum, iunctis manibus, dicit: V. D6minus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Et pronuntians: Initium, sive Sequentia sancti Evangelii, signat librum, et se in fronte, ore, et pectore, et legit Evangelium, ut dictum est. Quo finito, respondet minister: Laus tibi, Christe, et sacerdos osculatur Evangelium, dicens: Per evangelica dicta, ut supra. ^ In Missis defunctorum dicitur Munda cor meum, sed non petitur benedictio, non deferuntur luminaria, nee celebrans osculatur librum. Deinde ad medium altaris extendens, elevans et iungens manus, dicit, si dicendum est, Credo in unum Deum, et prosequitur iunctis manibus. Cum dicit Deum, caput cruci inclinat: quod similiter facit,

unda cor meum ac labia mea, omnipotens Deus, qui labia Isaiae prophetae calculo mundasti ignito: ita me tua grata miseratione dignare mundare, ut sanctum Evangelium tuum digne valeam nuntiare. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Postea accipit librum de altari, et rursus genuflexus petit benedictionem a sacerdote, dicens: lube, domne, benedicere.

M

Sacerdos respondet: 1027 TPVominus sit in corde tuo et in laYJ biis tuis: ut digne et compet£nter annunties Evangelium suum: In nomi20 - Missale Romanum

220

Ordo Missae

cum dicit Iesum Christum, et simul ado- factus est. In fine ad Et vitam venturi sseratur. Ad ilia autem verba Et incarndtus est, culi, signat se signo crucis a fronte ad genuflectit usque dum dicatur Et homo pectus.
Credo I , I I , IV

IV

C

I
re-do in u-num De- um. Credo

1029

re-do

in

u-num De-

um.

Patrem omnipot£ntem, factorem caeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei unigenitum. Et ex Patre natum ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero. Genitum, non factum, consubstantialem Patri: per quern omnia facta sunt. Qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit de cadis. (Hie genuflectitur) Et incarnatus est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine: et homo factus est. Crucifixus etiam pro nobis: sub Pontio Pilato passus, et sepultus est. Et resurrexit tertia die, secundum Scripturas. Et ascendit in caelum: sedet ad dexteram Patris. Et iterum ventiirus est cum gloria iudicare vivos et mortuos: cuius regni non erit finis. Et in Spiritum Sanctum, Dominum, et vivificantem: qui ex Patre Filioque procedit. Qui cum Patre et Filio simul adoratur et conglorificatur: qui locutus est per Prophetas. Et unam sanctam catholicam et

apostolicam Ecclesiam. Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. Et exspecto resurrectionem mortuorum. Et vitam venturi saeculi. Amen.
Deinde osculatur altare, et, versus ad populum, dicit: V. D6minus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Postea dicit: Ot€mus, et antiphonam ad OrTertorium. Qua dicta, si est Missa solemnis, diaconus porrigit celebranti patenam cum hostia: secus sacerdos ipse accipit patenam cum hostia, quam offer ens, dicit:

uscipe, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus, hanc immaculatam S hostiam, quam ego indignus famulus tuus offero tibi Deo meo vivo et vero, pro innumerabilibus peccatis, et ofFensionibus, et neglegentiis meis, et pro omnibus circumstantibus, sed et pro omnibus fidelibus christianis vivis atque defunctis: ut mihi et illis proficiat ad salutem in vitam aeternam. Amen.
Deinde faciens crucem cum eadem patena, deponit hostiam super corporale. Diaconus ministrat vinum, subdiaconus aquam in calice: vel si Missa sine sacris

Ordo Missse ministris celebratur, utrumque infundit sacerdos, et aquam miscendam in calice benedicit signo crucis, dicens: 1031 i A e u s , q u i humanae substantial diYJ gnitatem mirabiliter condidisti, et mirabilius reformasti: da nobis, per huius aquae et vini mysterium, eius divinitatis esse consortes, qui humanitatis nostrae fieri dignatus est particeps, Iesus Christus,- Filius tuus, Dominus noster: Qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti Deus: per omnia ssecula saeculorum. Amen. ^ In Missis defunctorum dicitur praedicta oratio: sed aqua non benedicitur. Postea accipit calicem, et ofFert, dicens: 1032 /^^\fFerimus tibi, Domine, calicem sa\ J lutaris, tuam deprecantes clementiam: ut in conspectu divinae maiestatis tuae, pro nostra et totius mundi salute, cum odore suavitatis ascendat. Amen. Deinde facit signum crucis cum calice, et ilium ponit super corporale, et palla cooperit: turn, iunctis manibus super altare, aliquantulum inclinatus, dicit: 1033 J n spiritu humilitatis et in animo conJL trito suscipiamur a te, Domine: et sic fiat sacrificium nostrum in conspectu tuo hodie, ut placeat tibi, Domine Deus. Erectus expandit manus, easque in altum porrectas iungens, elevatis ad caelum oculis, et statim demissis, dicit: 1034 T Teni, sanctificator omnipotens aeterV ne Deus: benedicit oblata, prosequendo: et bene^Jidic hoc sacrificium, tuo sancto nomini praeparatum. Postea, si solemniter celebrat, benedicit incensum, dicens: 1035 T ) e r intercessionem beati Michaelis JL Archangeli, stantis a dextris altaris incensi, et omnium electorum suorum, incensum istud dignetur Dominus

221

bene N)B dicere, et in odorem suavitatis accipere. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Et, accepto thuribulo a diacono, incensat oblata, modo in rubricis prsescripto, dicens: Tncensum istud a te benedictum ascen- 1056 JL dat ad te, Domine: et descendat super nos misericordia tua. Deinde incensat altare, dicens: Ps. 140, 2-4 irigatur, Domine, oratio mea, sic- 1057 ut incensum, in conspectu tuo: elevatio manuum mearum sacrificium vespertinum. Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstantiae labiis meis: ut non declinet cor meum in verba malitiae, ad excusandas excusationes in peccatis. Dum reddit thuribulum diacono, dicit: Accendat in nobis Dominus ignem 1058 X I sui amoris et flammam seternae caritatis. Amen. Postea incensatur sacerdos a diacono, deinde alii per ordinem. Interim sacerdos lavat manus, dicens: Ps. 25, 6-12 avabo inter innocentes manus meas: 1039 j et circumdabo altare tuum, Domine: Ut audiam vocem laudis, et enarrem universa mirabilia tua. Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae. Ne perdas cum impiis, Deus, animam meam, et cum viris sanguinum vitam meam: In quorum manibus iniquitatessunt: dextera eorum repleta est mun£ribus. Ego autem in innocentia mea ingressus sum: redime me, et miserere mei.

D

L

222

Ordo Missae

Pes meus stetit in director in ecclerate, fratres: ut meum ac vestrum 1041 siis benedicam te, Domine. sacrificium acceptable fiat apud Gloria Patri, et Filio, et Spiritni Deum Patrem omnipotentem. Sancto. Minister, seu circumstantes respondent: Sicut erat in principio, et nunc, et alioquin ipsemet sacerdos: semper: et in saecula saeculorum. Amen. O uscipiat Dominus sacrificium de ma-1042 ^ In Missis defunctorum, et tempore O nibus tuis (vel meis) ad laudem et Passionis in Missis de Tempore omittitur gloriam nominis sui, ad utilitatem quoG16ria Patri. Deinde, aliquantulum indinatus in me- que nostram, totiusque Ecclesiae suae dio altaris, iunctis manibus super eo, dicit: sanctae. 1 0 4 0 Qjuscipe, sancta Trinitas, hanc obla- Sacerdos submissa voce dicit: Amen. ^3 tionem, quam tibi offerimus ob Deinde, manibus extensis, absolute sine memoriam passionis, resurrectionis et Oremus subiungit orationes secretas. Quibus finitis, cum pervenerit ad conclusioascensionis Iesu Christi Domini nostri: nem, clara voce dicit: Per 6mnia saecula et in honorem beatae Marias semper saecul6rum, cum praefatione, ut in sequenVirginis, et beati Ioannis Baptists, et tibus. sanctorum Apostolorum Petri et Pauli, Praefationem incipit ambabus manibus et istorum, et omnium Sanctorum: ut positis hinc inde super altare: quas alielevat, cum dicit: Sursum corillis proficiat ad honorem, nobis autem quantulum da. Iungit eas ante pectus, et caput incliad salutem: et illi pro nobis intercede- nat, cum dicit: Gratias agamus D6mino re dignentur in cselis, quorum memo- Deo nostro. Deinde disiungit manus, et disiunctas riam agimus in terris. Per eundem Christum Dominum nostrum. Amen. tenet usque ad finem praefationis: qua finita, iterum iungit eas, et indinatus dicit: SancPostea osculatur altare et, versus ad tus. Et cum dicit: Benedictus qui venit, populum, extendens et iungens manus, signum crucis sibi producit a fronte ad voce paululum elevata, dicit: pectus.

O

PR^EFATIONES IN TONO SOLEMNI

Tonus solemnis adhibetur: a) in dominicis; b) in Missis festivis et in Missis de Officio S. Mariae in sabbato; c) in vigiliis I classis; d) feria V in Cena Domini et in Missa Vigiliae paschalis; e) per octavas; f) in Missis votivis I, II et III classis.

224

Praefatio solemnis de Nativitate Domini

PRAEFATIO DE NATIVITATE DOMINI
1043

er omni- a sse- cu- la

sae- cu- 16- rum. R. Amen. Y. D6-mi-nus

vo-bis- cum. R. Et cum spi- n- tu

tu-

o. V Sur- sum corda.
1

a_i_J

fa

-1 • ^fl
as

1

m

,

;

R. Ha- be- mus ad D6-mi- num. ¥ Gra- ti-

a-ea- mus D6-mi- no

De- o nostro. R. Di-gnum et

iustum est.

e- re dignum et iustum est, aequum et sa- lu- ta-re, nos ti- bi

I

• •
semper et u-bique gra- ti- as

• •
a-ge-re:

—• •
D6-mi-ne,

• I

sancte

Pa-ter, omni-po-tens ae-terne

De- us: Qui- a per incarna-ti Verbi

Praefatio solemnis de Nativitate Domini

225

my- ste- ri- um, no-va

men-tis nostrae

6- cu- lis

lux tu- ae cla- ri-

ta- tis

inful-sit:

ut dum vi- si- bi- li- ter De- um co-gnoscimus,

I

• • , • " • •
per hunc in

••

x*±

^=i
Et id e- o

invi- si- bi- li- um amo- rem ra- pi- amur.

8.
cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-nis et Domi- na- ti- 6-

ni- bus, cumque omni mi- li-ti- a

cae- le-stis

ex- er-ci- tus,

hymnum

I
glo- ri- ae tu- ae

a• •
ca-ni-mus, si- ne fi-

a»a
ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Infra Actionem Communicantes etc., ut infra in Canone 304. In prima vero Missa Nativitatis Domini dicitur: et noctem sacratissimam celebrantes, qua, etc.; deinde semper dicitur: et diem sacratissimum celebrantes, quo, etc., usque ad octavam Nativitatis Domini inclusive.

226

Praefatio solemnis de Epiphania Domini

PR^FATIO DE EPIPHANIA DOMINI

P

II

.1

ill

^—H

1044

er

omni- a safe- cu-la sae- cu- 16- rum. R. Amen. Y Do- mi-nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o. Y. Sur- sum corda.

1—
R Ha-be- mus ad D6-mi-num. Y Gra- tias a- ga- mus D6-mi-no

De- o nostro. R. Di- gnum et

iustum est.

e- re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re, nos ti-bi

••
semper • •
et

• • J
sancte • • •

u- bique gra-

ti-

as

a-ge- re:
i ^

D6-mi- ne,
^ i

m • —•-

J

Pa-ter, om-ni-po-tens ae-terije

De-us: Qui-a, cum U-ni-ge-ni-tus

Praefatio solemnis de Epiphania Domini

227

tu- us

in substan-ti- a

nostrae mor-ta- li- ta- tis

ap-pa-ru- it,

I
no- va nos immor-ta- li- ta- tis su- ae

1
lu- ce re- pa- ra- vit.

1

• -•— 3 • -•
Et id- e- o


cum Ange- lis et

Pm 9 • •
Archange- lis,


cum Thro- nis et

ft

i_
Do-mi- na- ti6- ni- bus, cumque om-ni mi- li- ti- a cae- le-stis

ex- erci- tus, hymnum glo-ri- ae tu-ae

ca-nimus, si- ne fi- ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Infra Actionem Communicantes etc., ut infra in Canone 304. Et dicitur in die festo tantum.

228

Praefatio solemnis de Quadragesima

PRJEFATIO

DE QUADRAGESIMA

1045

omni- a saecu-la sae-cu-16- rum. R Amen. V D6-mi-nus

vo-

bis- cum. R. Et cum spi- ri- tu tu••

o.

i

Sur- sum corda. 1
1

i

I • _m

|

fr

|

_•

* a •

R. Ha-be- mus ad D6-mi- num. V Gra- ti-

as a- ga- mus D6-mi- no

De- o nostro.

R. Di-gnum et

iustum est.

e- re dignum et iu-stum est, asquum et sa- lu- ta-re, nos ti-bi

semper

et

u-bique

gra- ti- as

a-ge-re:

D6-mi- ne, sancte

I
Pa- ter, omni- po- tens ae- ter-ne De- us: Qui cor-po- ra- li ie- iu-

Praefatio solemnis de Quadragesima

229

ni- o

vi- ti- a

compri- mis,

mentem

e- le- vas,

vir- tii- tern

lar-gi- ns,

et prab-mi- a:

per Chri- stum D6- mi- num nostrum.

1
Per quern ma- ie-sta- tern tu- am laudant

I

I

JLJ
Ange- li, ad-6-rant Do-

J1

mi- na- ti-

6-nes,

tre-munt Po- te-sta- tes.

Cae- li, cae- lo- riimque

Vir-tu- tes, ac be- a- ta

Se-

raphim,

so-

Cli

a

exsul-ta- ti- 6- ne

1

S • 9
conce- lebrant. Cum quibus et nostras vo-ces, ut admit-ti iu-be- as,

J

depre- ca-mur,

sup-pli- ci

confes- si- 6- ne

di- cen-tes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

230

Praefatio solemnis de sancta Cruce

PR^FATIO DE SANCTA CRUCE

P

c \i

••>•

I I • a I I

m

m m J W6

i. Y D6-mi- nus er omni- a sae-cu- la saecu-16- rum. R. Amen.

vo- bis- cum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o. Y Sur- sum corda.

1
R. Ha-be- mus ad Domi- num. Y. Gra- tias a- ga- mus D6-mi- no

De-

o no-stro. R. Di- gnum et iustum est.

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re, nos ti-bi

-•—m- jTrnZ
semper et u-bique gra-ti- as

, , ,
a-ge-re:

I

• • • • • • >
D6mi-ne, sancte Pater,

i
omni-po-tens ae-terne De- us: Qui sa-lu-tem huma-ni g^-ne-ris

j

in ligno Cru-cis consti-tu- i-sti:

ut unde mors o-ri- e- ba-tur,

Praefatio solemnis de sancta Cruce

231

inde

vi- ta

re-surge-ret:

et qui

in ligno

vin-ce-bat,

I

aM •
ligno quoque vin-ce- re- tur:

•!

a•

per Chri- stum Do- mi-num nostrum.

^
Per quem ma- ie-sta- tern tu- am laudant Ange- li,
i

••

.J
J

ad- o- rant Do-

•-S-J-l-• * 1
mi- na- tii

1—

—m—
Oe- lii,
cae-

6- nes,
1

tre-munt Po- te- sta- tes.

lo- rumque

—Pac be- a- ta

• •
Se- raphim,

in

1

• •1 • • j
exsul-ta- ti-

Vir-tu- tes,

s6- ci- a

I
6- ne conce- lebrant. Cum quibus et nostras vo-ces, ut

i=3
admit-ti

iu-be-as, depre- camur,

sup-pli- ci

confes-si- 6- ne

di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

232

Praefatio ad Missam chrismatis

PR^FATIO AD MISSAM CHRISMATIS

er omni- a ssecu- la saecu- 16- rum. R. Amen.V. Dominus vo-bis-

t;

; •

cum. R. Et cum spi-ri-tu tu- o. V. Sur- sum corda. R. Ha-be- mus

ad Domi-num. V. Gra- ti- as a-ga- mus D6mi-no De- o nostro.

==(*
R. Dignum et iustum est. y e-re dignum et iustum est, aequum et

•nm—•-•—• • • • •
sa- lu- ta-re, dementi- am tu- am suppli- ci- ter obse- cra-re, ut spi-

.•••
ri-tu-a-lis la-vacri baptismo re- no- vandis

• •J

ere- a-tu-ram chrisma-

tis

in sacramentum perfectae sa-lu-tis vi-tae-que confirmes;

ut

sancti-fi-ca-ti- 6-ne

uncti- 6-nis in-fu-sa,

corrupti- 6-ne primae na-

Praefatio ad Missam chrismatis

233

ti-vi- ta- tis ab-sorpta,

sanctum u-ni- uscu- iusque templum accepta-

-•
bi- Us vi-tae inno-centi- ae odo-re

•-

redo- lescat; ut se-ciindum con-

I
sti- tu- ti- 6-nis tu- ae sa- cramentum, re-gi- o et sa-cerdo-ta- li propheti-coque hono-re per- fu-si, ve-stimento incorrupti mune-ris indu-

~

• • • •

•HI

antur: per Chri-stum D6-mi-num nostrum. Per quern ma-iesta-tem tu-

am laudant Ange-li,

ad-6-rant Domi-na- ti- 6-nes, tremunt Po-te-

• • • •

•—•-•-•

•-*
Se-raphim, so-

sta-tes. Cae-li, cae-lo-rumque Virtu- tes, ac be- a-ta

ci- a

exsulta- ti- 6- ne conce- lebrant. Cum quibus et nostras vo-ces

ut admitti iu-be-as, depre- camur, suppli- ci confessi- 6- ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth.

234

Praefatio solemnis paschalis

PRvEFATIO PASCHALIS
In Missa Vigiliae paschalis dicitur: in h a c potissimum nocte; a die Paschae usque ad sabbatum in albis inclusive: in h a c potissimum die; alias: in h o c p o t i s s i m u m .

1048

er omni- a saecu- la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y D6-mi-nus

vo-

bis- cum. R. j •

Et cum

spi- ri- tu

tu-

o.

Sur- sum corda.
I
1

5_ §_

!

1 —1

U- %

• -

m
Domi- no

R. Ha- be-mus ad Domi- num. Y. Gra- ti- as a- ga- mus

De- o nostro. R. Di- gnum et iu-stum est.

V

fe*
e- re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re: Te qui-dem, omni tempo-re, sed in hac po- tissimum nocte in hac po- tissimum di- e in hoc po- tissimum glo-

D6mi-ne,

ri- 6-si- us praedi- ca-re,

cum Pascha nostrum immo-la- tus

est

Prsefatio solemnis paschalis

235

Chri-stus.

Ipse

e-nim ve-rus

est

Agnus,

qui abs-tu- lit pec-

ca- ta mundi.

Qui mor-tem nostram mo- ri- endo de-stru- xit,

et vi- tarn re- surgendo

re-pa- ra- vit.

Et id- e- o

cum An-

ge- lis et
^ -

Archange- lis,
„„

cum Thronis
p ,

et Domi-na-tijl

6-ni-bus,

-

-

-

-

-

M

I

cumque

omni mi- li- ti- a cae- lestis

ex- erci- tus,

hymnum glo-

ri- ae tu-ae

ca-ni-mus,

si- ne fi- ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Infra Actionem Communicantes et Hanc igitur, ut infra in Canone 304 et 305. Sic dicitur a Missa Vigiliae paschalis usque ad sabbatum in albis inclusive. In Missa autem Vigiliae paschalis dicitur: et noctem sacratissimam celebrantes.

21 - Missale

R

236

Praefatio solemnis de Ascensione Domini

PR^EFATIO DE ASCENSIONE DOMINI

1049

er omni- a sae-cu- la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y D6-mi- nus

vo- bis- cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o. Y Sur- sum corda.

R. Ha- be-mus

ad D6-mi- num. Y. Gra- ti- as

a- ga-mus

Domi- no

De- o nostro. R. Di- gnum et iustum est.

V

•.0*1.
e- re dignum et iustum est, aequum et sa- lu- ta-re, nos ti- bi

semper et u-bique gra-ti-as

a-ge-re:

D6-mi-ne, sancte Pa-ter,

omni-po-tens ae-terne

De- us: per Chri- stum D6-mi-num nostrum.

Praefatio solemnis de Ascensione Domini

237

Qui post re-surrec-ti- 6- nem su- am

omni-bus disci-pu- Us su- is

t
ma-ni- festus ap-pa-ru- it, et ipsis cernenti-bus est e-le-va-tus in

cae-lum, ut nos di-vi- ni- ta- tis su- ae tri-bu- e-ret es- se parti-ci-pes.

g ! • •• * • g • •—•
Et id-e- o


et Archange- lis, cum Thro-nis et Do-

cum Ange-lis

mi-na-ti-

6-ni-bus,

cumque omni mi-li-ti- a cae-lestis ex- erci-

tus, hymnum glo-ri- ae tu-ae

ca-nimus,

si-ne fi- ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Infra Actionem Communicdntes etc., ut infra in Canone 304. Et dicitur in die festo tantum.

238

Praefatio solemnis de sacratissimo Corde Iesu

PR^FATIO DE SACRATISSIMO CORDE IESU

er

omni- a saecu- la

sae-cu-16- rum. R. Amen. Y. D6-mi- nus

vo- bis- cum. R. Et cum spi- n- tu tu-

o.

Sur- sum

corda.
1

§_• - * • Li_ _•—
R. Ha-be- mus ad D6-mi- num. Y Gra- ti-

B

aas iustum est.

1

-B-lJ

a- ga- mus D6mi-no

De- o nostro.

R. Di-gnum et

e-re dignum et iustum est, aequum et sa- lu- ta-re, nos ti-bi

• • • • • •
semper et u-bique gra- ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter,

I

j • • ••
omni-po-tens

•—•-

*m 8 • I • • • • • •
De- us: Qui U-ni-ge-ni-tum

•tu- um in

ae- terne

Praefatio solemnis de sacratissimo Corde Iesu
i

239

' • • i • •

I
lance- a mi- li- tis transfi-gi
vo-lu1

Cru-ce pendentem

r" i-sti,

1 • •

1 ut

J

B m • m • •

B


largi-ta- tis

•4-*- •
• • • •
et gra- ti- ae,

• • •

J
I

a-pertum Cor, di-vi-nae B • • • I I T I

sa-cra- ri- um, torrentes no-bis

• •

funde-ret mi-se-ra- ti- 6- nis

et quod amo-re nostri

g

• •—mflagra-re numquam

• •
de-sti- tit,

1 •
pi- is esset re-qui-es et pae-ni-

'in
ten-ti-bus pa-te-ret sa- lu- tis re-fu-gi- um.

Et id-e- o

i

cum An-

ge- lis et Archange- lis,

cum Thro-nis et Domi-na- ti- 6-ni-bus,

cumque omni mi- li- ti- a cae-lestis

ex- erci- tus,

hymnum glo-ri-

ae tu- ae

ca-nimus,

si- ne

fi- ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

240

Praefatio solemnis de D. N. Iesu Christo Rege

PR^FATIO DE D.N. IESU CHRISTO REGE

er omni- a sae-cu-la saecu-16- rum. R. Amen. V. Dominus vobis-

cum. R. Et cum spi-ri- tu

tu- o. V. Sur-sum corda. R.Ha- bemus ad

• •

• • mP •

Domi-num. Y Gra- ti- as a-ga-mus D6mi-no De- o nostro. R. Di-gnum

et justum est.

Ve-re dignum et iustum est,

aequum et sa-fu-

STTT
ta-re, nos ti-bi semper et u-bi-que gra-ti- as a-ge-re: Domi-

ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens ae-terne De- us: Qui u-ni-ge-ni-tum

Fi- li- um tu- urn, Domi-num nostrum Ie-sum Chri-stum, Sa-cerdo-tem

ae-ternum et u-ni-verso-rum Re-gem,

6-le- o

exsulta-ti- 6- nis un-

Praefatio solemnis de D. N. Iesu Christo Rege

241

xi-sti:

ut se- ipsum in a-ra Cru-cis,

hosti- am imma-cu- la- tarn

et pa- ci- fi-cam 6f-fe-rens, red-empti- 6-nis huma-nae

sacramen- ta

I
per-a-ge-ret:
et su- o sub-iectis

lmpe- n- o
1

omni-bus cre-

a-

S B •
tu- ris,

• •

• • • • •

1

• • • • • J

ae-ternum et u-ni-versa- le regnum,

immensae tu- ae tra-

de-ret ma-iesta- ti: •

regnum ve- n- ta- tis
1

et

VI--tae;

regnum sanc-

1•

jm

m_ JL_•

1

, • g B 1—

—J

ti- ta- tis et gra- ti- ae; re-gnum iusti- ti- ae, amo- ris et pa-cis. -| •-»- -»-—•• • • A. 1 • • 1 • • • • 9 • • 1" • ' Et id-e- o cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-nis et Do-

-"-1
mi-na- ti- 6-ni-bus, cumque omni
mi1

1

1


li-tia

LM •

cae-le-stis ex- erci- tus,

LJLJ
hymnum glo- ri- ae tu- ae ca- nimus,

1

m
si- ne fi-ne

• j\-mdi-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

242

Praefatio solemnis de Spiritu Sancto

PR^FATIO DE SPIRITU SANCTO
Extra vigiliam et octavam Pentecostes omittuntur verba: hodi6rna die.

er omni- a sse-cu- la

sa^cu-16- rum. R. Amen. Y D6-mi- nus

vo- bis- cum. R Et cum spi- ri- tu tu- o. Y Sur- sum cor-da.

1
R. Ha-be- mus ad D6-mi -num. Y Gra- ti- as a- ga- mus D6-mi-no

De- o nostro.

R. Di-gnum et iu- stum est.

t
-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re, nos ti-bi

B
semper et u-bique gra-ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa- ter,

omni-po-tens ae-terne De-us: per Chri-stum Do-mi-num nostrum. Qui

Praefatio solemnis de Spifitu Sancto

243

•s
1
promissum Spi- ri- turn Sanctum (ho-di- erna di- e)

:• M

ascendens su-per omnes cae-los, se-densque ad dexte- ram tu- am,

1
in fi- li- os ad-

opti- 6- nis effu-dit. Quapropter pro-fu-sis gaudi- is,

to-tus in

B
orbe terra-rum mundus exsul-tat.

••
Sed et supernae Virtu- tes,


at-

£
que ange- li-cae Po-te- sta-tes,

-•

•-»-•-

>a

•• IJ

hymnum glo-ri- ae tu- ae con-ci-nunt,

ji- ne fi- ne di-centes Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Infra Actionem Communicantes et Hanc igitur, ut infra in Canone 304 et 305. Et dicitur tantum a vigilia Pentecostes usque ad sequens sabbatum inclusive, in omnibus Missis.

244

Praefatio solemnis de sanctissima Trinitate

PRAEFATIO DE SS. TRINITATE

P

— —M

• "

" • • • • Fa •
Z •

1053

PU—L

M1

er omni- a sse-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y. Domi-nus vo-bis-

cum. R. Et cum spi-ri-tu tu- o. ¥

Sur-sum corda. R.Ha-be- mus

ad Domi-num. V. Gra- ti- as a-ga-mus

D6mi-no De- o nostro. 1

- -j

R. Di-gnum et iustum est.

Ve- re dignum et iustum est,

aequum et

a*
sa- lu- ta-re,


nos ti- bi semper et u-bi-que
•»-•-

^•••
gra- ti- as a-ge-re:

D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens ae-terne De-us: Qui cum u-ni-

I
g6-ni- to Fi- li- o tu- o, et Spi- ri- tu Sancto,

u
u-nus es De- us, u- mis es Domi-nus: non in u-ni- us singu-la-ri-ta-te per- so-nae,

Praefatio solemnis de sanctissima Trinitate

245

I

•>a

• a

sed in u-ni- us Tri-ni- ta- te substanti- ae. Quod e-nim de tu- a

glo-ri- a,

re-ve- lante te, cre-dimus,

hoc de Fi- li- o

tu- o,

hoc de Spi- ri- tu

Sancto,

si-ne dif-fe-renti- a discre- ti- 6- nis


sentimus. Ut in confessi- 6-ne

ve-rae sempi-ternaeque De- i- ta-

tis,

et in perso-nis pro-pri- e-tas,

et in essenti- a

u-ni-tas,

-•-»• •

• • -3

et in ma- iesta-te ad-o-re- tur aequa-li- tas. Quam laudant Ange- li

atque

Archange- li,

Che-ru-bim quoque ac Se-raphim:

qui non

t
ces-sant clama- re co- ti- di- e, u-na vo- ce di- cen-tes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

246

Praefatio solemnis de beata Maria Virgine

PR^EFATIO DE BEATA MARIA VIRGINE
Dicitur vel Et te in Annuntiati6ne, vel Visitati6ne, vel Assumpti6ne, vel Nativitate, vel Prsesentatidne, secundum denominationem festi. In Missis vero de Conceptione immaculata dicitur: Et te in Concepti6ne immaculata. In Missis de septem Doloribus dicitur: Et te in Transfixi6ne. In Commemoratione de Monte Carmelo dicitur: Et te in commemorati6ne. In omnibus aliis festis dicitur: Et te in festivitate. In Missa de S. Maria in sabbato, et in Missis votivis, in quibus speciale mysterium non sit exprimendum, dicitur: Et te in venerati6ne.

er omni- a sae-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y. Dominus vo-bis-

cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o. ¥ Sur- sum corda.

R. Ha-be-mus

t
ad Domi-num. V. Gra- ti- as a-ga-mus D6mi-no De- o nostro.

R. Dignum et iustum est.

Ve-re dignum et iustum est, sequum et
1

B • i • • 6 P^ 1 • • m m
m H sa-luta-re,

-

1

,

1

• ••
semper et u-bique gra- ti- as * •

:•• M
age-re:

m nos ti-bi

D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens

1—9 P ae-terne De- us:


Et te

• 1
in

a
****** be_ ^.tje Ma- ri- ae semper Virgi-nis col-lau-da-re,

tsJ
be-

Praefatio solemnis de beata Maria Virgine

247

ne-di-ce-re

et prae-di-ca-re. Quae

et

U-ni-ge-ni-tum tu-um Sancti

I

—P*~3
Spi- ri-tus ob-umbra- ti- 6-ne con-ce-pit:
i

\-met virgi- ni-ta-tis
m

glo-ri- a

5 • • •
permanente,

1

m m

lumen ae-ternum

mundo

P ef- fu-dit,

i •

4
Chri-

I

Ie-sum

stum Do- mi-num nostrum. Per quern ma- iesta-tem tu- am

laudant

Ange-li,

ad-6-rant Domi-na-ti-

ones,

tremunt Po-testa-tes.

Cae- li, cae-lo-rumque Virtu- tes,

ac be- a- ta

Se-raphim,

so- ci- a

exsul-ta-ti- 6- ne conce- lebrant. Cum quibus

et nostras vo-ces,

ut

admit-ti

iiibe- as, depre- camur,

suppli-ci confessi- 6-ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

248

Prsefatio solemnis de sancto Ioseph, Sponso B. M. V.

PR^EFATIO DE S. IOSEPH, SPONSO B.M.V.
In festo S. Ioseph, die 19 martii, dicitur: Et te in festivitate. In festo S. Ioseph Opificis, die 1 maii, dicitur: Et te in solemnitate. In Missis votivis dicitur: Et te in venerati6ne.

er omni- a sae-cu- la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y Domi-nus vo-bis-

cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o. V Sur- sum corda. R. Ha- be-mus

t
ad Domi-num. ¥ Gra- ti- as a-ga-mus D6mi-no De- o nostro. 1

- -j

R. Di-gnum et

iustum est.

ye-re dignum et iustum est, aequum et

t
sa- lu- ta-re, nos ti-bi semper et u-bique gra- ti- as a-ge-re:

D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens ae-terne De- us:

Et te

in

be- a- ti Io-seph de-bi- tis magni- fi-ca-re prae- co-ni-

B•I,
is, be-ne-di-ce-re et praedi-ca-re. Qui et vir iustus, a te

Praefatio solemnis de sancto Ioseph, Sponso B. M. V.

249

De- i-pa-rae Virgi-ni Sponsus est da-tus:

et fi-de-lis servus ac pru-

—y
dens, su-per Fami- li- am tu- am est consti- tii-tus: ut U-ni-ge-ni-tum

4
tu- urn, Sancti Spi- ri- tus ob-umbra- ti- 6-ne conceptum, pa-terna vi-

1

ce custo- di-ret,

Ie-sum Chri-stum D6-mi-num nostrum. Per quern

r» a • • i •
ma-ie-sta-tem tu- am laudant Ange- li,

f**

ad-6-rant Domi-na- ti- 6-

nes,

tremunt Po- testa- tes.

Cae- li, cae-lo-rumque Virtu- tes,

ac be-

a- ta

Se-raphim,

so- ci- a

exsul-ta-ti- 6- ne conce-lebrant. Cum

1

_

a •
quibus et nostras vo-ces, ut admit-ti iiibe- as, depre- camur,

suppli-ci confessi- 6- ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

250

Praefatio solemnis de Apostolis

PR^FATIO DE APOSTOLIS

1056

er omni- a sse-cu- la sae-cu-16- rum. R. Amen. V D6-mi- nus

vo- bis- cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o. V Sur- sum corda.

R. Ha- be- mus ad D6-mi- num. ¥ Gra- ti- as

a- ga-mus D6-mi- no

De- o nostro.

R. Di-gnum et

iustum est.

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re: Te, Domi-

ne, suppli- ci-ter ex-o- ra-re,

ut gre-gem tu- um, Pastor ae-terne, non

I

• • • I .
de-se-ras:

• •••

••••

••

•"••

••

sed per be-a-tos Aposto-los tu-os,

conti-nu-a pro-tec-

Praefatio solemnis de Apostolis

251

>a ' • • •
ti- 6- ne cu-sto-di- as: Ut quos 6-pe-ris tu- i vi- ca- ri- os

•%a- IJ
i- isdem recto-ri-bus gu-ber-ne-tur,

e- i-dem contu- li-sti prae- es- se pa-

sto-res.

Et id-e- o cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-nis et

^ i "

• • •

Domi-na-ti- 6-ni-bus, cumque omni mi-li-ti- a cae-lestis ex- erci-tus,

hymnum glo-ri- ae tu- ae

ca-nimus,

si- ne fi- ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

- Missale Romanum

252

Praefatio solemnis communis

PR^FATIO COMMUNIS
C B

P

• • ' ' • • • • p - . 11 • a II • •"

1 0 5 7

er omni- a sae-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y D6-mi- nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

Y Sur-sum corda.

R. Ha- be-mus

ad D6-mi- num. Y Gra- ti- as a- ga-mus D6-mi- no

De- o nostro. R. Di-gnum et

iustum est.

V

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re, nos ti-bi

semper et u-bique gra- ti- as

a-ge-re: D6-mi-ne, sancte Pa-ter, om-

ni-po-tens ae-terne De- us: per Chri- stum Do- mi-num nostrum. Per

Praefatio solemnis communis

253

quern ma- iesta-tem tu- am laudant Ange- li,

ad-6-rant Domi-na- ti-

m
ac be-

6-nes, tremunt Po-testa-tes. Cae- li, cae-lo-nimque Virtu-tes,

a-ta

Se-raphim, so- ci- a ex-sulta- ti- 6- ne conce-lebrant. Cum qui-

-m—•bus et nostras vo-ces,

• IJ J

ut admit-ti iu-be- as, depre- camur, sup-

• • • • •
pli- ci confessi- 6- ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

254

Praefatio ferialis de Nativitate Domini

PRJEFATIONES

IN TONO FERIALI
Tonus ferialis adhibetur: a) in feriis; b) in vigiliis II et III classis; c) in Missis votivis IV classis; d) in Missis defunctorum.

PR^EFATIO DE NATIVITATE DOMINI «»

er

omni- a saecu-la sse-cu-16- rum. R. Amen. ¥ Domi-nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

Y Sursum cor-da.

0 • • • .
R. Ha- bemus


a- gamus

1
Domi- no

ad Domi- num. V. Gra- ti- as

De- o nostro. R. Dignum et iu-stum est.

v^

1

re dignum et iustum est sequum et sa-lu-ta-re, nos ti- bi

B • • • • • • 1
semper et u-bique

•-= •_*- • • •
gra- ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter,

Praefatio ferialis de Nativitate Domini

255 I —

—1

-\—momni-po-tens ae-terne De- us : Qui- a per incarna- ti Verbi myste

—1 ri- um, nova mentis nostrae 6-cu-Hs lux tu- ae cla-ri- ta-tis infulsit:

J

ut dum vi- si- bi- li- ter De- um cogno-scimus, per hunc in invi- si-bi-

I

1

• •

• • •

- •
et ArchanJ

li- um amo-rem ra-pi- amur. Et id-e- o cum Ange-lis

6 •
lis,
cum

• • •
Thro-nis
et Domi-na- ti-• 6-ni-bus,

• 1

cumque omni •

-•- • • •
mi- li- ti- a cae- le- stis

• •

1

1 •

•— • • • •

ex- er-ci- tus,

hymnum glo- ri- ae tu- ae

• •
ca- ni-mus,

si- ne fi- ne di- cen-tes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

256

Praefatio ferialis de Epiphania Domini

PRAEFATIO DE EPIPHANIA DOMINI

P

•»-»—" •

=-»•

>•

H •!

-m—=—j 1059

er omni- a

ssecu-la

sae-cu-16- rum. R. Amen. ¥ Domi-nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

V Sur-sum corda.

t
R. Ha-be-mus ad Domi- num. Y Gra- ti- as a-gamus D6mi-no

* • ' • p.
De- o nostro. R. Dignum et iustum est.

V
1

hr*
e- re dignum et iustum est, aequum et sa- lu-ta-re, nos ti-bi

-m
semper et u-bique

•gra-ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter,

B • • • •—•"=—=-=—I—

m

• •

I I
in

omni-po-tens ae-terne De-us: Qui-a, cum U-ni-ge-ni-tus tu-us

Praefatio ferialis de Epiphania Domini

257

• •
substanti- a nostrae morta- li- ta- tis appa-ru- it,

no-va nos immor-

— • • • ' • i
ta- li- ta- tis su- ae lu- ce re- pa- ra- vit. Et id- e- o cum

• • • •
Ange- lis

• , • • • ! .
et Archange- lis,

• • • • • • . • J
cum Thro- nis et Do-mi- na- ti- 6-

IJ
ni- bus, cumque omni mi- li- ti- a cae- le- stis ex- er- ci- tus,

pi u
m
m

• •

• • • •

• •

m m m m • hymnum glo- ri- ae tu- ae ca- ni-mus,

• •

• • •
di- centes:

si- ne fi- ne

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

258

Praefatio ferialis de Quadragesima

PR&FATIO DE QUADRAGESIMA

w •

•—•—

1
JL


er omni- a ssecu- la
B H

• " % •

•a
9 •

m

m

j 1060

sae-cu-16- rum. R. Amen. \T Domi- nus

y . •

vo- bis- cum. R. Et cum spi- ri- tu

• •

• r r
tu- o.

¥ Sur-sum corda.

- m

J i

m m B • * •
R. Ha-bemus ad D6-mi- num
m

1 •
V. Gra- ti- as

, • •
a- gamus

• • • j
D6-mi- itio

B

mm .

.—j
H •-

De- o nostro. R. Dignum et iu-stum est.
i

V
T

1
e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re,

+-•
_ — • , • • • [- •

«-J

nos ti-bi

i

semper et u-bique gra-ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte

Pa-ter, om-

|—•
ni-po-tens ae-terne De- us: Qui corpo-ra-li

*-•— - —=
ie-iii-ni- o vi- ti- a com-

Praefatio ferialis de Quadragesima

259

primis,

mentem e-le-vas,

vir-tu-tem largi-ris, et praemi- a:

per

Chri-stum Domi-num nostrum.

Per quern ma- iesta-tem tu- am lau-

• •

' " 1 ^

• • • •


tremunt Po- testa-

dant Ange- li,

ad-6-rant Domi-na- ti- 6-nes,

tes. Cse- li, cae-lo-riimque Virtii-tes, ac be- a-ta Se-raphim, so-ci- a
i

exsulta-ti- 6-ne conce-lebrant.

Cum quibus et nostras vo-ces,

ut

I

• •

- ••

• • • • _

, • ,

admit-ti iii-be- as, depre-ca-mur, suppli-ci confes-si- 6-ne di- centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

260

Praefatio ferialis de sancta Cruce

PRyEFATIO DE SANCTA CRUCE
1061

er omni- a ssecu- la sae- cu-16- rum. R. Amen. ¥ Domi- nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

¥ Sursum corda.

1
R. Ha- bemus ad D6-mi-num. ¥ Gra- ti- as a- gamus Domi- no

B—-z-*
De- o nostro. R. Dignum et iustum est.

1
" •
1

\ /

• •

V
• •
semper

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi

B • i •

1
et

" ••

" " " —•
D6-mi-ne, sancte Pa-ter,
i

J
1

u-bique

gra-ti- as a-ge-re:

B

o

——

••

• •
Qui sa-lu-tem huma-ni ge-ne-ris

omni-po-tens ae-terne De- us:

Prsefatio ferialis de sancta Cruce

261

in ligno Cru-cis consti-tu- i-sti:

ut unde mors o-ri- e-ba-tur,

I

• •
inde

• - • •
et qui in ligno vince-bat, in ligno

vi-ta re-surge-ret:

C • • • „ • • \-w

• •

quoque vince-re-tur: per Christum Domi-num nostrum. Per quern ma-

B • • •—«-•—=— i •_». • • •
iesta-tem tu-am laudant Ange-li,

• • • •
ad-6-rant Domi-na- ti- ones, tremunt
I
• m m m

1

- • . • • •

m

1

Po-te-sta-tes. Cae- li, cae-lo-rumque Virtutes, ac be- a- ta Se-raphim, so-

B

• • • • .

• • •

ci- a exsul-ta-ti- 6-ne conce-lebrant. Cum quibus et nostras voces, ut

admit-ti iu-be- as, depre-camur, suppli-ci confessi- 6-ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

262

Praefatio ferialis paschalis

PR^FATIO PASCHALIS

1062

er omni- a

ssecu-la sae-cu-16- rum.. R. Amei Amen. Y. Domi-nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- n- tu

tu- o.

Y Sursum corda.

R. Ha- bemus

ad Domi-num. Y Gra- ti- as

a- ga-mus

D6-mi- no

De- o nostro.

R. Dignum et iustum est.

_

.

1

• • • • • •


mm

-

J
1

e- re dignum et iustum est, sequum et sa-lu-ta-re: Te qui•

B • i •
m

• •
i

• • • ' J

dem, Domi- ne, i • • •

omni tempo- re,
m

sed in hoc po- tis- si-mum

1

. 11 '

• • J 1

glo- ri- 6- si- us

prae- di- ca- re,

cum Pascha nostrum immo- la-

Praefatio ferialis paschalis

263
i

i

• •

• • •


Ipse e- nim ve-rus

• • • •
est Agnus,


qui abs-

i

tus est Christus.

I
tu- lit pecca- ta mundi.

-m—•
Qui mortem nostram mo-ri- endo de-

a
stru- xit,

• ' • • •
et vi- tarn re- surgendo re-pa-ra-vit. Et id-e- o

I

• • •
cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thronis et Domi-na-

• • •
ti- 6- ni- bus, cumque omni mi- li- ti- a cae-lestis

• • • •
ex-erci- tus,

i

B

B

• • • • „ • • •

• •

• • • • •
di- cen-tes:

hymnum glo- ri- ae tu- ae ca- ni-mus,

si- ne fi- ne

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

264

Praefatio ferialis de Ascensione Domini

PR.EFATIO DE ASCENSIONE DOMINI

1063

omni- a

saecu- la sae-cu- 16- rum. R. Amen. V. Domi- nus

vo- biscum. R

Et cum Spl- n - tu tu- o.

V Sursum cor-da.

i

1 " • -4k- •

"*1

• —•| • •

1

1

• • •

R. Ha-bemus ad D6-mi- num. Y. Gra- ti- as

a-gamus . D6-mi- no

' • '•

f

De- o nostro. R Dignum et iu-stum est.

V
I

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi

• • n
semper et u-bique gra-ti- as a-ge-re:

• • • • • •
D6mi-ne, sancte Pa-ter,

j

• •

• •

••

1

omni-po-tens ae-terne De- us:

per Christum Domi-num nostrum.

Praefatio ferialis de Ascensione Domini

265

i

h 1
Qui post re-surrecti- 6-nem su- am omni-bus disci-pu- lis su- is 1 1 est e-le-va-tus

+7
ma-

• ni- festus appa-ru- it,

\-met ipsis cernenti-bus

m—i- 1
in cae-

-J

lum,

ut nos di-vi-ni-ta-tis su- ae tri-bii-e-ret

esse par-ti-ci-pes.

1
Et id-e- o cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thronis et Domi-

na- ti- 6-ni-bus, cumque omni mi- li- ti- a cae-le-stis

ex-erci-tus,

hymnum glo- ri- ae tu- ae ca-nimus,

si-ne

fi-ne

di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

266

Praefatio ferialis de sacratissimo Corde Iesu

PRJEFATIO

DE SACRATISSIMO CORDE IESU
T j •••• . • — - - • - m •
1

1

• •
5

1 1064 1

i

saecu- la sae-cu- 16- rum. ft. Amen. 'V. Domi- nus
1

JL.

er omni- ;

• vo- biscum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o.

V. Sursum cor-da.

P"

i
J 1

B • • • •

a

R. Ha-bemus ad
B

Domi- num. V. Gra- ti- as a- gamus
9

>

••

•1

" "

• • •
Domi- no

, • * •

mm •

m

-

J
•-•-•

De- o nostro. 1ft. Dignum et iustum est.

V
T

e-re dignum et iustum est, aequum et 5 5a-lu-ta-re, nos ti-bi $?em-

= - • — * - " 1h"•

per et u-bique gra-ti- as a-ge-re: Domi-ne, sancte

Pa-ter, omni-

• • •

m

a

• •

• J • 1

po-tens se-terne De- us: Qui U-ni-ge-ni- turn tu- um in Cru-ce penden-

Praefatio ferialis de sacratissimo Corde Iesu

267

tem

lance- a mi- li- tis transfi-gi

vo-lu- i-sti,

ut

a-pertum Cor,

di-vi-nae largi-ta- tis sacra-ri- um, torrentes no-bis funde-ret mi-se-ra-

-•—•—•—»-»-»•
ti- 6-nis et gra-ti- ae, et quod amo-re nostri flagra-re numquam

de-sti- tit » P 1 '

is

esset re-qui-es 1 1 id-e- o

et pas-ni-tenti-bus pa-te-ret

sa-lu- tis

• • •
re-fu-gi- um. Et

• •
cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-

B • •
nis

• • • ,• • •
ex-

et Domi-na- ti- 6-ni-bus, cumque omni mi- li- ti- a cae-le-stis

• " •
erci- tus, hymnum glo-ri- ae tu- as ca-nimus, si-ne fi-ne Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis. di-centes:

2} - Missale Romanum

268

Praefatio ferialis de D. N . Iesu Christo Rege

PR^EFATIO DE D.N. IESU CHRISTO REGE
1065

er omni- a sae-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y. Domi-nus

vo- bis-cum. R Et cum spi§

ri- tu

tu- o.

Y Sursum cor da.

1
1

_i

-•-

fi-

1 B •

• • •
Domi- no

j

R. Ha- bemus

ad Domi- num. V. Gra- ti- as

a- gamus

De- o nostro. R. Dignum et

iustum est.

V

• • •
e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi sem-

• •
per et u-bique gra- ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens 1 1 ae-terne De- us: Qui u-ni-ge-ni-tum Fi- li- um tu-um, Domi-num nostrum

Ie-sum Christum, Sa-cerdo-tem ae-ternum et u-ni-verso-rum Re-gem,

Prsefatio ferialis de D. N. Iesu Christo Rege

269

6-le- o exsul-ta-ti- 6-nis unxisti:

ut, se- ipsum in a-ra Cru-cis,

• • •—•

• • • •—•

ho-sti- am imma-cu-la-tam et pa-ci- fi-cam 6f-fe-rens, red-empti- 6-nis

i_JL

• " • •
et su- o subiectis impe- ri- o

humanae

sacramenta per-a-ge-ret:

c • • • •
omni-bus ere- a-tu-ris, ae-ternum et u-ni-versa-le regnum, immense

• ••

5

• • •

m M

m

m

-•

•—• • • • •

H-BH1

"

|\—•

•-"

tu- ae tra-de-ret ma-iesta-ti:

regnum ve-ri-ta-tis et vi-tse; regnum


sancti- ta-tis et gra-ti-ae; regnum iusti-ti- as,

••
amo-ris et pa-cis.

Et id-e- o

cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-nis et Domi-

na- ti- 6-ni-bus,

cumque omni mi- li- ti- a cae-lestis

ex-erci- tus,

hymnum glo-ri-ae tu-as ca-nimus,

si-ne fi-ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

270

Praefatio ferialis de Spiritu Sancto

PRJEFATIO

DE SPIRITU SANCTO

1066

omni- a sae-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen. Y Domi- nus

vo- biscum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

Y. Sur-sum corda.

R. Ha- be-mus ad Domi- num. V. Gra- ti- as

a- ga-mus

D6-mi- no

De- o nostro.

R. Dignum et

iustum est.

V
ti- bi

e-re

dignum et

iustum est, aequum et sa- lu- ta- re, nos

I
semper et u- bi-que gra- ti- as a- ge- re: D6-mi- ne,

m m | •
sancte Pa-ter, omni-po-tens ae-terne De- us:

• •

per Christum Do-

Praefatio ferialis de Spiritu Sancto

271

I
mi- num nostrum.
Qui

-•-•—mascendens su-per omnes cae- los, se- dens1 I

que

ad dex-te- ram tu- am, pro-mis-sum Spi- ri- turn Sanctum

in


fi- li- os

• •
ad-op-ti- 6- nis

• •


Quapropter pro- fu- sis gau-

ef- fu- dit.

ft

"— 1
di- is, to- tus in orbe ter-ra- rum mundus exsul- tat.

—•
Sed

.

1

• ••
et su-pernae Vir-tu- tes, atque ange- li- cae Po- te-sta- tes,

1J

hymnum glo- ri- ae tu- ae conci- nunt,

si- ne fi- ne di- cen-tes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

272

Praefatio ferialis de sanctissima Trinitate

PR^FATIO DE SS. TRINITATE
1067

er omni- a sse-cu-la sae-cu-16- rum. R Amen. Y Domi-nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o.

¥ Sursum corda.

6 • • • _


a- ga-mus

1—
D6-mi- no

R. Ha- be-mus ad D6-mi- num. ¥ Gra- ti- as

e—-=-m
De- o nostro. R.Dignum et iustum est.

i-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi

g

-•—•semper et u-bique gra.- ti- as a-ge-re:

• • •
D6mi-ne, sancte Pa-ter,

omni-po-tens ae-terne De- us: Qui cum u-ni-ge-ni-to Fi- li- o tu- o,

I
et Spi-ri-tu Sancto,

I

M

M

,

T

u-nus es De- us,

u-nus es Domi-nus:

Praefatio ferialis de sanctissima Trinitate

273

non in u-ni- us singu-la- ri- ta- te person*,

sed in u-ni- us Tri-

• •
ni- ta-te substanti- ae. Quod e-nim de tu- a glo- ri- a, re-ve- lante te,
•*—m-

• • • •
cre-dimus, hoc de Fi- li- o tu- o,


si-ne

hoc Je Spi- ri- tu Sancto,

1

1—*
dif-fe-renti- a discre- ti- 6-nis sentimus.

-i


Ut in confessi- 6-ne ve-rae

sempi-ternseque De-

l-

ta-tis, et

in

perso-nis propn- e-tas, et

in

essen-

ft• • • "
Ange- li

—m

ti- a u-ni-tas, et in ma- iesta-te ad-o-re-tur aequa-li-tas. Quam laudant

" •
atque

-

• • •

" • •

" • - • • •

Archange- li,

Che-ru-bim quoque ac Se-raphim:

ID
qui non cessant clama-re co-ti-di- e,

-_JL

u-na vo-ce di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

274

Praefatio ferialis de beata Maria Virgine

PR^FATIO DE BEATA MARIA VIRGINE
In Missis de Conceptione immaculata dicitur: Et te in Conceptione immaculata. In Missis de septem Doloribus dicitur: Et te in Transfixione. In Missis votivis, in quibus speciale mysterium non sit exprimendum, dicitur: Et te in veneratione.

P

: er

. • • « • • . . p , . i| .
omni- a sae- cu- la

a

x^H

1068

. R sae-cu-16- rum. R Amen. Amei ¥ Domi-nus

vo- biscum. R Et cum spi- ri- tu

tu- o.

¥ Sursum corda.

B • • •
R Ha- be-mus

_—•
ad D6-mi-num. ¥ Gra- ti- as a- ga-mus D6-mi- no

B— ^i *—=-•
De- o nostro. R. Dignum et iu-stum est.

i-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi sem-

§—•—•—•-•per

• •

et u-bique gra-ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-

Praefatio ferialis de beata Maria Virgine

275

Q • •— m- • • • •
po-tens ae-terne De- us: Et te in be- a- tae Ma- ri- ae

I
semper Virgi-nis collauda-re, be-ne-di-ce-re et prae-di-ca-re. Quae et

1

isxft
1
lumen ae-ternum mundo -HI

U-ni-ge-ni-turn tu-um Sancti Spi-ri-tus ob-umbra-ti- 6-ne conce-pit:

et virgi-m- ta- t i s glo-ri- a per-ma-nente,

m- •

* •
ef-fudit, Ie-sum Christum Domi-num nostrum. Per quern ma- ie-sta-

D
tem tu- am laudant Ange-li, ad-6-rant Domi-na-ti- 6-nes, tremunt Po-

testa-tes. Cae-li, cae-lo-riimque Virtu-tes, ac be- a-ta Se-raphim, so-ci-a

I

1 • • • • • . •
exsul-ta-ti- 6-ne conce-lebrant. Cum quibus et nostras vo-ces, ut ad-

mit-ti

iu-be- as, depre-camur,

siippli-ci

confessi- 6-ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

276

Praefatio ferialis de sancto Ioseph, Sponso B. M. V.

PR^EFATIO DE S. IOSEPH, SPONSO B.M.V.
1069

er omni- a sae-cu- la sae-cu- 16- rum. R. Amen. Y Domi-nus

vo-

biscum. R. Et cum spi-

ri- t u

tu- o.

Y

Sur-sum corda.

i_i

-m-

9-m- •flr

• , • •
Y Gra- ti- as a- gamus

1
D6-mi- no

R. Ha- be-mus ad D6-mi- num.

De- o nostro. R. Dignum et iustum est.

V

e-re dignum et iustum est, sequum et sa-lu-ta-re, nos ti-bi sem-

1

per et u-bique gra-ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-po-tens

• • • •—•-•-»ae-terne De- us: Et te in ve-ne-ra- ti- 6-ne be- a- ti Ioseph de-bi- tis

• • • • •

, • • •

„ • " • • •
be- ne- di- ce- re et prae-di-ca-re.

magni- fi- ca- re prae-co- ni- is,

Praefatio ferialis de sancto Ioseph, Sponso B. M. V.

277

Qui et vir iustus,

a te De- i-pa-rse Virgi-ni Sponsus est da-tus:

I
et fi-de- lis ser-vus ac pru-dens, su-per Fa-mi- li- am tu- am est

1
consti-tu-tus: ut U-ni-ge-ni-tum tu-um, Sancti Spi-ri-tus ob-umbra-

1
ti- o-ne ll conceptum, pa-terna vi-ce custo- di-ret,

Ie-sum Christum

E •
D6-mi- num nostrum.

B

1

Per quern ma- ie- sta- tem tu- am lau-dant

• • •
Ange- li, ad-6-rant Domi-na- ti- o-nes,

• " •
tremunt Po-testa-tes.
1

1
Cae- li, cae-lo-rumque Virtu- tes,

• •

H

• • •

" • •
so- ci- a

ac be- a- ta Se- raphim,

I

1— • • • • • , " • • • •
Cum quibus et nostras vo-ces, ut exsul-ta-ti- 6-ne conce- lebrant.

admit-ti iiibe- as, depre-camur, suppli- ci confessi- 6-ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus, etc.

278

Praefatio ferialis de Apostolis

PRJEFATIO

DE APOSTOLIS
1070

er

omni- a sae-cu- la sae-cu- 16- rum. R. Amen. Y Domi-nus

vo- biscum. R. Et cum spi- ri- tu tu- o.

Y

Sursum cor-da.

1
• * •
* • >


Y. Gra- ti- as

• ••
a- gamus

• • • j
D6-mi- no

R. Ha-bemus ad D6-mi- num.

De- o nostro. R. Dignum et

iustum est.

V
I
se-ras:

• - -

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re: Te, D6mi-ne,

• • •
suppli-ci-ter ex-o-ra-re, ut gre-gem tu- um, Pastor ae-terne, non de-

1
sed per be- a-tos A-posto-los tu- os, conti-nu- a pro-tec-ti-

Praefatio ferialis de Apostolis

279

§

• • •
Ut
1

. • •
1

•i

6-ne custo-di- as:

i- isdem recto-ri-bus gu -berne-tur, quos 61 1

pe-ris tu- i vi-ca- ri- os
1

e- i-dem contu-li-sti

prae- esse pasto-

•• J
cum Ange- lis et Archange- lis, cum Thro-nis

res.

Et id-e- o

I
et Domi-na-ti- 6-ni-bus, cumque omni mi- li- ti- a cae-lestis ex-er-

I

• • I„ •

• • • •^_¥T1 I• • •

, • ,

ci- tus, hymnum glo- ri- ae tu- ae ca-nimus, si-ne fi-ne di-centes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

280

Praefatio ferialis communis

PR.EFATIO COMMUNIS

er

omni- a sae- cu- la sae- cu-16- rum. R. Amen. Y Domi- nus

vo- bis-cum. R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

V Sursum cor-da.

B • • •
R. Ha- bemus

.—•
ad Domi- num. ¥ Gra- ti- as a- gamus Domi- no

De- o nostro.

R. Dignum et iustum est.

V
ti- bi

• •
e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu-ta-re, nos

1 • .
semper et u- bi-que gra- ti- as

• • •
a- ge- re: Domi- ne,

g—-*
sancte Pa- ter, omni-po-tens ae-terne De-us: per Chri-stum Do-

Praefatio ferialis communis

281

-*

•-•-•-•— m~

mi-num nostrum. Per quern ma-iesta-tem tu- am laudant Ange- li,

• •
ad-6-rant Domi-na-ti- 6-nes, tremunt Po-testa-tes. Cae-li, cae-lo-

§—• •—•rumque Virtu-tes, ac be- a- ta Se-raphim, so-ci- a exsul-ta- ti- 6-ne

• ••
conce- lebrant. Cum quibus et nostras vo-ces, ut admit-ti iiibe- as,

depre-camur,

suppli-ci confessi- 6-ne di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

282

Praefatio defunctomm

PR^FATIO DEFUNCTORUM

p
• E 11

• • •
er

• •

H

• • • • > •

• •

m

'

• a

1 1072

1

omni- a sse-cu- la sae- cu-16- rum. R. Amen. V. Domi- nus

vo- biscum.
B

R. Et cum spi-

ri- tu

tum

O.

y

Sursum cor-da.
1 1

-•-

|

m

• • —•! • •
V Gra- ti- as a- gamus

• •

R. Ha-bemus

ad D6-mi- num.

D6-mi- no

8
De- o nostro. R. Dignum et iustum est.

V
per

e-re dignum et iustum est, aequum et sa-lu- ta-re, nos ti-bi sem-

et u-bique gra- ti- as a-ge-re: D6mi-ne, sancte Pa-ter, omni-

&

-•
po-tens ae-terne De- us: per Christum Domi-num nostrum.

*
In quo no-

J

m • • • • J
bis spes be- a-tae re-surrecti- 6-nis ef-fulsit, ut quos contristat cer-

Praefatio defunctorum

283

ta mo- ri- endi condi- ci- o,

e- osdem conso-le-tur fu-tii-rae

immor-

1 • • •
ta- li-ta- tis promis-si- o. Tu- is e- nim fi-de- libus, D6mi-ne, vi- ta

I
mu- ta-tur, non tol-li-tur, et disso-lu-ta terrestris hu-ius inco-la- tus do-

i • I• • • • ••
mo, ae-terna

• • " • •
Et

-»-•-»id-e- o

in cae-lis ha-bi-ta- ti- o compa-ra-tur.

1

ti
ex-er-ci-tus, hymnum glo-ri- ae

cum Ange-lis et Archan-ge- lis, cum Thronis et Domi-na- ti- 6-ni-bus,

c. • • •
cumque omni mi- li- ti- a cae-le-stis

tu-ae

ca-nimus,

si-ne

fi-ne

di-centes:

Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

24 - Missale Romanian

PR^FATIONES SINE CANTU
PREFATIO DE NATIVITATE DOMINI
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de Nativitate Domini et de eiusdem octava, necnon in festo Purificationis beatae Marias Virginis; b) tamquam de Tempore, infra octavam Nativitatis Domini, etiam in Missis qua? secus praefationem propriam haberent, exceptis iis Missis quae praefationem propriam de divinis mysteriis vel Personis habent; et a die 2 ad 5 ianuarii.

1073

y. V. V. V.

Per omnia saecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Quia per incarnati Verbi mysterium nova mentis nostrae oculis lux tuse claritatis infulsit: ut, dum visibiliter Deum cognoscimus, per hunc in invisibilium amorem rapiamur. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus hymnum gloriae tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Infra Actionem Communicantes propr., ut infra in Canone 304. In prima vero Missa Nativitatis Domini dicitur: et noctem sacratissimam celebrantcs, qua, etc.; deinde semper dicitur: et diem sacratissimum celebrantes, quo, etc., usque ad octavam Nativitatis Domini inclusive.

Praefationes sine cantu

285

PRJEFATTO DE EPIPHANIA DOMINI
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de festo Epiphaniae et de Commemoratione Baptismatis D. N . Iesu Christi; b) tamquam de Tempore diebus a 7 ad 13 ianuarii.

1074

y. V. V. V.

Per omnia ssecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Quia, cum Unigenitus tuus in substantia nostrae mortalitatis apparuit, nova nos immortalitatis suae luce reparavit. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuse canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Infra Actionem Communicantes propr., ut infra in Canone 304. Et dicitur in festo tantum.

V

286

Pfaefationes sine cantu

PRJEFATIO

DE QUADRAGESIMA

Sequens prsefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a feria IV cinerum usque ad sabbatum ante dominicam I Passionis; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore et praefatione propria carent.

1075

Y, V. Y. V.

Per omnia ssecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o n o s t r o . R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Qui corporali ieiunio vitia comprimis, mentem elevas, virtutem largiris et pr&mia: per Christum Dominum nostrum. Per quern maiestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Potestates. Caeli caelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas, deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Praefationes sine cantu

287

PR^FATIO DE SANCTA CRUCE
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a dominica I Passionis usque ad feriam V in Cena Domini; in Missis tarn festivis quam votivis de sancta Cruce, de Passione Domini et instrumentis Passionis Domini, de pretiosissimo Sanguine D. N. Iesu Christi, de Ss.mo Redemptore; b) tamquam de Tempore in omnibus Missis a dominica I Passionis usque ad feriam IV Hebdomads sanctae, quae praefatione propria carent.

1076

Y. Per omnia specula saeculorum. R. Amen. V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. V. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. V. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est. ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Qui salutem humani generis in ligno Crucis constituisti: ut, unde mors oriebatur, inde vita resurgeret: et, qui in ligno vincebat, in ligno quoque vinceretur: per Christum Dominum nostrum. Per quern maiestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Pot estates. Caeli caelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas, deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

288

Praefationes sine cantu

PR^EFATIO PASCHALIS
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a Missa Vigiliae paschalis usque ad vigiliam Ascensionis Domini; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore, et praefatione propria carent. In Missa Vigiliae paschalis dicitur: in hac potissimum nocte; a die autem Paschae usque ad sabbatum in albis inclusive: in hac potissimum die; alias: in hoc potissimum.

1077

y V. V. V.

p e r £ m n i a ssecula sseculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare: Te quidem, Domine, omni tempore, sed in hac potissimum die (vel in hoc potissimum) gloriosius praedicare, cum Pascha nostrum immolatus est Christus. Ipse enim verus est Agnus, qui abstulit peccata mundi. Qui mortem nostram moriendo destruxit et vitam resurgendo reparavit. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuse canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Infra Actionem Communicantes et Hanc igitur propr., ut infra in Canone 304 et 305. Sic dicitur a Missa Vigiliae paschalis usque ad sabbatum in albis inclusive. In Missa autem Vigiliae paschalis dicitur: et noctem sacratissimam celebrantes.

Praefationes sine cantu

289

PR^EFATIO DE ASCENSIONE DOMINI
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in festo Ascensionis Domini; b) tamquam de Tempore in omnibus Missis a feria VI post Ascensionem usque ad feriam VI ante vigiliam Pentecostes, quae praefatione propria carent.

1078

y V. V. V.

p e r 5 m n i a ssecula sseculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: per Christum Dominum nostrum. Qui post resurrectionem suam omnibus discipulis suis manifestus apparuit, et ipsis cernentibus est elevatus in caelum, ut nos divinitatis suae tribueret esse participes. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Infra Actionem Communicantes propr., ut infra in Canone 304. Et dicitur die festo tantum.

V

290

Prsefationes sine cantu

PRiEFATIO DE SACRATISSIMO CORDE IESU
Sequens praefatio dicitur in Missis festivis et votivis de Sacratissimo Corde Iesu.

1079

y V. V. V.

p e r 6mnia saecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Qui Unigenitum tuum in Cruce pendentem lancea militis transfigi voluisti, ut apertum Cor, divinse largitatis sacrarium, torrentes nobis funderet miserationis et gratiae, et, quod amore nostri flagrare numquam destitit, piis esset requies et paenitentibus pateret salutis refugium. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

Praefationes sine cantu

291

PR^EFATIO DE D.N. IESU CHRISTO REGE
Sequens praefatio dicitur in Missis festivis et votivis de D. N . Iesu Christo Rege.

V. V. V. V.

Per omnia specula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Qui unigenitum Filium tuum, Dominum nostrum Iesum Christum, Sacerdotem aeternum et universorum Regem, oleo exsultationis unxisti: ut, seipsum in ara Crucis hostiam immaculatam et pacificam ofFerens, redemptionis humanae sacramenta perageret: et, suo subiectis imperio omnibus creaturis, aeternum et universale regnum immensae tuae traderet maiestati: regnum veritatis et vitae; regnum sanctitatis et gratiae; regnum iustitiae, amoris et pacis. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

292

Praefationes sine cantu

PR&FATIO DE SPIRITU SANCTO
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria in Missis de Tempore a vigilia Pentecostes usque ad subsequens sabbatum et in Missis festivis et votivis de Spiritu Sancto; b) tamquam de Tempore in ceteris Missis quae celebrantur eodem tempore, et praefatione propria carent. Extra vigiliam et octavam Pentecostes omittuntur verba: hodierna die.

1081

y. V. V. V.

p e r 6mnia specula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: per Christum Dominum nostrum. Qui ascendens super omnes caelos, sedensque ad dexteram tuam, promissum Spiritum Sanctum (hodierna die) in filios adoptionis effudit. Quapropter profusis gaudiis totus in orbe terrarum mundus exsultat. Sed et supernae Virtutes, atque angelicae Potestates, hymnum gloriae tuae concinunt, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.
Infra Actionem Communicantes et Hanc igitur propr., ut infra in Canone 304 et 305. Et dicitur tantum a vigilia Pentecostes usque ad sequens sabbatum inclusive in omnibus Missis.

Praefationes sine cantu

293

PRJEFATIO DE SS. TRINITATE
Sequens praefatio dicitur: a) tamquam propria, in Missis de festo et votivis Ss.mae Trinitatis; b) tamquam de Tempore in dominicis Adventus, et in omnibus dominicis II classis, extra tempus natalicium et paschale.

1082

y# V. V. y.

p e r 6mnia ssecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Qui cum unigenito Filio tuo, et Spiritu Sancto, unus es Deus, unus es Dominus: non in unius singularitate personae, sed in unius Trinitate substantial. Quod enim de tua gloria, revelante te, credimus, hoc de Filio tuo, hoc de Spiritu Sancto, sine differentia discretionis sentimus. Ut in confessione verse sempiternaeque Deitatis, et in personis proprietas, et in essentia unitas, et in maiestate adoretur aequalitas. Quam laudant Angeli atque Archangeli, Cherubim quoque ac Seraphim: qui non cessant clamare cotidie, una voce dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

294

Praefationes sine cantu

PR^EFATIO DE BEATA MARIA VIRGINE
Sequens praefatio dicitur in Missis festivis et votivis beatae Mariae Virginis, praeterquam in festo Purificationis beatae Mariae Virginis. Dicitur autem vel Et te in Annuntiatione, vel Visitatione, vel Assumptione, vel Nativitate, vel Praesentatione, secundum denominationem festi. — In Missis vero de Conceptione immaculata dicitur: Et te in Conceptione immaculata. — In Missis de septem Doloribus dicitur: Et te in Transfixione. — In Commemoratione de Monte Carmelo dicitur: Et te in commemoratione. — In omnibus aliis festis beatae Mariae Virginis dicitur: Et te in festivitate. — In Missa sanctae Mariae in sabbato et in Missis votivis, in quibus speciale mysterium non sit exprimendum, dicitur: Et te in veneratione.

1083

y V. V. V.

p e r 6mnia saecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Et te in *** beatae Mariae semper Virginis collaudare, benedicere et praedicare. Quae et Unigenitum tuum Sancti Spiritus obumbratione concepit: et, virginitatis gloria permanente, lumen aeternum mundo efFiidit, Iesum Christum Dominum nostrum. Per quern maiestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Pot estates. Caeli caelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas, deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sum caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

Praefationes sine cantu

295

PR^FATIO DE S. IOSEPH, SPONSO B.M.V.
Sequens praefatio dicitur in Missis festivis et votivis S. Ioseph. In festo S. Ioseph, die 19 martii, dicitur: Et te in festivitate. — In festo S. Ioseph Opificis, die 1 maii, dicituf: Et te in solemnitate. — In Missis votivis dicitur: Et te in veneratione.

1084

Y. Per omnia specula saeculorum. R. Amen. V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. V. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. V. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est. ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: Et te in * * * * * beati Ioseph debitis magnificare praeconiis, benedicere et praedicare. Qui et vir iustus, a te Deiparae Virgini Sponsus est datus, et fidelis servus ac prudens, super Familiam tuam est constitutus: ut Unigenitum tuum, Sancti Spiritus obumbratione conceptum, paterna vice custodiret, Iesum Christum Dominum nostrum. Per quern maiestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Potestates. Caeli caelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas, deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Mosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

296

Praefationes sine cantu

PR^EFATIO DE APOSTOLIS
Sequens praefatio dicitur in Missis festivis et votivis Apostolorum et Evangelistarum.

1085

Y. Per omnia saecula saeculorum. R. Amen. V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. V. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. V. Gratias agamus Domino Deo nostro. R. Dignum et iustum est. ere dignum et iustum est, aequum et salutare. Te, Domine, suppliciter exorare, ut gregem tuum, Pastor aeterne, non deseras: sed per beatos Apostolos tuos continua protectione custodias: Ut iisdem rectoribus gubernetur, quos operis tui vicarios eidem contulisti praeesse pastores. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumque omni militia caelestis exercitus, hymnum glorise tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

Praefationes sine cantu

297

PR^FATIO COMMUNIS
Sequens praefatio dicitur in Missis quae praefatione propria carent, nee sumere debent praefationem de Tempore.

1086

y. p e f 6mnia specula saeculorum. R. Amen. V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. V. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. V. Gratias agamus Domino Deo nostro. R. Dignum et iustum est.

V

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens seterne Deus: per Christum Dominum nostrum. Per quern maiestatem tuam laudant Angeli, adorant Dominationes, tremunt Potestates. Cseli caelorumque Virtutes, ac beata Seraphim, socia exsultatione concelebrant. Cum quibus et nostras voces ut admitti iubeas, deprecamur, supplici confessione dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

298

Prsefationes sine cantu

PRJEFATIO DEFUNCTORUM
Sequens praefatio dicitur in omnibus Missis defunctorum.

1087

Y. V. V. V.

Per omnia ssecula saeculorum. R. Amen. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo. Sursum corda. R. Habemus ad Dominum. Gratias agamus D o m i n o D e o nostro. R. Dignum et iustum est.

ere dignum et iustum est, aequum et salutare, nos tibi semper et ubique gratias agere: Domine, sancte Pater, omnipotens aeterne Deus: per Christum Dominum nostrum. In quo nobis spes beatae resurrectionis effulsit, ut, quos contristat certa moriendi condicio, eosdem consoletur futurae immortalitatis promissio. Tuis enim fidelibus, Domine, vita mutatur, non tollitur, et, dissoluta terrestris huius incolatus dome, aeterna in caelis habitatio comparatur. Et ideo cum Angelis et Archangelis, cum Thronis et Dominationibus, cumquc omni militia caelestis exercitus, hymnum gloriae tuae canimus, sine fine dicentes: Sanctus, Sanctus, Sanctus Dominus Deus Sabaoth. Pleni sunt caeli et terra gloria tua. Hosanna in excelsis. Benedictus qui venit in nomine Domini. Hosanna in excelsis.

V

CANON MISS.E

Finita praefatione, sacerdos, extendens, elevans aliquantulum et iungens manus, elevansque ad caelum oculos, et statim demittens, profunde inclinatus ante altare, manibus super eo positis, dicit secreto:
2j - Missale Romanum

e igitur, clementissime Pater, per Iesum Christum, Filium tuum, Dominum nostrum, supplices rogamus ac petimus, osculatur altare et, iunctis manibus ante pectus, dicit: uti accepta habeas et benedicas signat ter super hostiam et calicem simul, dicens: haec \%\ dona, hsec \%\ miinera, haec ^ sancta sacrificia illibata, extensis manibus prosequitur: in primis, quae tibi ofFerimus pro Ecclesia tua sancta catholica: quam pacificare, custodire, adunare et regere digneris toto orbe terrarum: una cum famulo tuo Papa nostro N. et Antistite nostro N. et omnibus orthodoxis, atque catholicse et apostolicse fidei cultoribus.

Ii

91

Ii

Commemoratio pro vivis

M

emento, Domine, famulorum famulariimque tuarum N. et N. iungit manus, orat aliquantulum pro quibus orare intendit:

1089

302

Canon Missae

deinde manibus extensis prosequitur: et omnium circumstantium, quorum tibi fides cognita est et nota devotio, pro quibus tibi offerimus: vel qui tibi offerunt hoc sacrificium laudis, pro se suisque omnibus: pro redemptione animarum suarum, pro spe saliitis et incolumitatis suae: tibique reddunt vota sua aeterno Deo, vivo et vero. ^ Pro Communicantes propr., ut infra 304.
1090

C

Infra Actionem ommunicantes, et memoriam venerantes, in primis gloriosae semper Virginis Mariae, Genetricis Dei et Domini nostri Iesu Christi: sed et beati Ioseph, eiiisdem Virginis Sponsi, et beatorum Apostolorum ac Martyrum tuorum, Petri et Pauli, Andreae, Iacobi, Ioannis, Thomae, Iacobi, Philippi, Bartholomsei, Matthsei, Simonis et Thaddsei: Lini, Cleti, Clementis, Xysti, Cornelii, Cypriani, Laurentii, Chrysogoni, Ioannis et Pauli, Cosmae et Damiani: et omnium Sanctorum tuorum; quorum meritis precibusque concedas, ut in 6m-

Canon Missae

303

nibus protectionis tuae muniamur auxilio. Iungit manus. Per eiindem Christum Dominum nostrum. Amen. Pro Hanc igitur propr., ut infra 305. Tenens manus expansas super oblata, dicit: 1091 anc igitur oblationem servitiitis nostrae, sed et cunctae familiae tuae, qusesumus, Domine, ut placatus accipias: diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum iiibeas grege numerari. Iungit manus. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

H

1092

Q

uam oblationem tu, Deus, in omnibus, qusesumus, signat ter super oblata, bene > J < dictam, adscrip >fi tarn, ra ^ tarn, rationabilem, acceptabilemque facere digneris: signat semel super hostiam, ut nobis Cor>Jipus et semel super calicem, et San^guis fiat dilectissimi Filii tui, iungit manus, Domini nostri Iesu Christi. Per annum, ut infra 306.

304

Canon Missse

Iesu Christi secundum carnem: sed et memoriam veneIn NATIVITATE DOMINI rantes, in primis gloriosae semet per octavam per Virginis Mariae, Genetri1093 et (nocmunic^ntes, cis eiusdem Dei et Domini tern sacratissimam) diem nostri Iesu Christi: f sacratissimum celebrantes, quo (qua) beatae Mariae intemerata In ASCENSIONE DOMINI virginitas huic mundo edidit Salvatorem: sed et memoriam /^^lommunicantes, et diem 1096 venerantes, in primis eiusdem ^^y sacratissimum celebrangloriosae semper Virginis Ma- tes, quo Dominus noster, uniriae, Genetricis eiusdem Dei et genitus Filius tuus, unitam siDomini nostri Iesu Christi: f bi fragilitatis nostrae substantiam in gloriae tuae dextera colIn EPIPHANIA DOMINI locavit: sed et memoriam ve1094 /^ommunicantes, et diem nerantes, in primis gloriosae ^^s sacratissimum celebran- semper Virginis Mariae, Genetes, quo Unigenitus tuus, in tua tricis eiusdem Dei et Domini tecum gloria coaeternus, in ve- nostri Iesu Christi: f ritate carnis nostrae visibiliter corporalis apparuit: sed et meA VIGILIA PENTECOSTES moriam venerantes, in primis usque ad sequens sabbatum gloriosae semper Virginis Ma1097 riae, Genetricis eiusdem Dei et /^ommunicantes, et diem Domini nostri Iesu Christi: f ^~s sacratissimum Pentecostes celebrantes, quo Spiritus A MISSA V I G I L I J E PASCHALIS Sanctus Apostolis innumeris usque ad sabbatum in albis linguis apparuit: sed et memo1095 i ^ i o m m u n i c a n t e s , et (noc- riam venerantes, in primis gloV ^ tern sacratissimam) diem riosae semper Virginis Mariae, sacratissimum celebrantes Re- Genetricis Dei et Domini nosurrectionis Domini nostri stri Iesu Christi: f Infra Actionem

Canon Missae

305

f sed et beati Ioseph, eiusdem Virginis Sponsi, et beatorum Apostolorum ac Martyrum tuorum, Petri et Pauli, Andreae, Iacobi, Ioannis, Thomae, Iacobi, Philippi, BartholomaH, Matthaei, Simonis et Thaddai: Lini, Cleti, Clementis, Xysti, Cornelii, Cypriani, Laurentii, Chrysogoni, Ioannis et Pauli, Cosmae et Damiani: et omnium Sanctorum tuorum; quorum meritis precibusque concedas, ut in omnibus protectionis tuae muniamur auxilio. Iungit manus. Per eundem Christum D6minum nostrum. Amen.

A MISSA VIGILLE PASCHALIS usque ad sabbatum in albis et a VIGILIA PENTECOSTES usque ad sequens sabbatum.

H

anc igitur oblationem servitiitis nostrae, sed et cunctae familiae tuae, quam tibi offerimus pro his quoque, quos regenerate dignatus es ex aqua et Spiritu Sancto, tribuens eis remissionem omnium peccatorum, qusesumus, Domine, ut placatus accipias: diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum iubeas grege numerari. Iungit manus. Per Christum Dominum nostrum. Amen. uam oblationem tu, Deus, in omnibus, quaesumus, signat ter super oblata, benefit dictam, adscript tarn, rat^itam, rationabilem, acceptabilemque facere digneris: signat semel super hostiam, ut nobis Cor^fipus et semel super calicem, et Sant^iguis fiat dilectissimi Filii tui, iungit manus, Domini nostri Iesu Christi. Qui pridie, ut infra 306.

10

"

Tenens manus expansas super oblata, dicit:
1098

H

Q

1100

anc igitur oblationem servitiitis nostrae, sed et cunctae familiae tuae, qusesumus, Domine, ut placatus acdpias: diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos eripi, et in electorum tuorum iubeas grege numerari. Iungit manus. Per Christum Dominum nostrum. Amen.

306

Canon Missae

Q

ui pridie quam pateretur, accipit hostiam, accepit panem in sanctas ac venerabiles manus suas, elevat oculos ad caelum, et elevatis oculis in caelum ad te Deum Patrem suum omnipotentem, caput inclinat, tibi gratias agens, signat super hostiam, bene^dixit, fregit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite, et manducate ex hoc omnes. Tenens ambabus manibus hostiam inter indices et pollices, profert verba consecration is distincte et attente super hostiam, et simul super omnes, si plures sint consecrandae.

1102

Hoc est enim Corpus rneum*
Quibus verbis prolatis, statim hostiam consecratam genuflexus adorat: surgit, ostendit populo, reponit super corporate, et genuflexus iterum adorat: nee amplius pollices et indices disiungit, nisi quando hostia tractanda est, usque ad ablutionem digitorum. Tune, detecto calice, dicit:

Canon Missae 1103

307

ili modo postquam cenatum est, ambabus manibus accipit calicem, accipiens et hunc praeclarum calicem in sanctas ac venerabiles manus suas: item caput inclinat, tibi gratias agens, sinistra tenens calicem, dextera signat super eum, benet^idixit, deditque discipulis suis, dicens: Accipite, et bibite ex eo omnes. Profert verba consecrationis super calicem attente et continuate, tenens ilium parum elevatum.
1104

Hie est enim Calix Sanguinis mei, novi et aeterni testamenti: mysterium fidei: qui pro vobis et pro multis effundetur in remissionem peccatorum*
Quibus verbis prolatis, deponit calicem super corporale, et dicens:

1105

Hsec quotiesciimque feceritis, in mei memoriam facietis.

308

Canon Missae

genuflexus adorat: surgit, ostendit populo, deponit, cooperit, et genuflexus iterum adorat. Deinde, disiunctis manibus, dick:
1106

U

nde et memores, Domine, nos servi tui, sed et plebs tua sancta, eiiisdem Christi Filii tui, Domini nostri, tarn beatae passionis, nee non et ab inferis resurrectionis, sed et in caelos gloriosae ascensionis: offerimus praeclarse maiestati tuae de tuis donis ac datis iungit manus, et signat ter super hostiam et calicem simul, dicens: hostiam>$4purani, hostiam^isanctam, hostiam ^limmaculatam, signat semel super hostiam, dicens: Panem^sanctum vitae aeternae, et semel super calicem, dicens: et Calicem hJBsaliitis perpetuae. Extensis manibus prosequitur:

1107

S

upra quae propitio ac sereno vultu respicere digneris: et accepta habere, sicuti accepta habere dignatus es miinera piieri tui iusti Abel, et sacrificium Patriarchal nostri Abrahae:

Canon Missse

309

et quod tibi obtulit summus sacerdos tuus Melchisedech, sanctum sacrificium, immaculatam hostiam. Profunde inclinatus, iunctis manibus et super altare positis, dicit: iipplices te rogamus, omnipotens Deus: iube haec perferri per manus sancti Angeli tui in sublime altare tuum, in conspectu divinae maiestatis tuae: ut, quotquot osculatur altare, ex hac altaris participatione sacrosanctum Filii tui iungit manus, et signat semel super hostiam, et semel super calicem, Cor>J<pus et San>j4guinem sumpserimus, seipsum signat, dicens: omni benedictione caelesti et gratia repleamur. Iungit manus. Per eiindem Christum Dominum nostrum. Amen. Commemoratio pro defunctis
1109

1108

S

M

emento etiam, Domine, famulorum famularumque tuarum N. et N., qui nos prsecesserunt cum signo fidei, et dormiunt in somno pacis.

310

Canon Missae

Iungit manus, orat aliquantulum pro iis defunctis, pro quibus orare intendit, deinde extensis manibus prosequitur: Ipsis, Domine, et omnibus in Christo quiescentibus, locum refrigerii, lucis et pacis, ut indulgeas, deprecamur. Iungit manus, et caput inclinat, dicens: Per eiindem Christum Dominum nostrum. Amen. Manu dextera percutit sibi pectus, elata aliquantulum voce dicens:
1110

N

obis quoque peccatoribus extensis manibus ut prius, secrete prosequitur: famulis tuis, de multitudine miserationum tuarum sperantibus, partem aliquam et societatem donare digneris, cum tuis sanctis Apostolis et Martyribus: cum Ioanne, Stephano, Matthia, Barnaba, Ignatio, Alexandro, Marcellino, Petro, Felicitate, Perpetua, Agatha, Liicia, Agnete, Caecilia, Anastasia, et omnibus Sanctis tuis:

Canon Missae

311

intra quorum nos consortium, non ^estimator meriti, sed veniae, qusesumus, largitor admitte. Iungit manus. Per Christum Dominum nostrum.
1111

P

er quern haec omnia, Domine, semper bona creas, signat ter super hostiam et calicem simul, dicens: sanctihj^ficas, vivi^ficas, bene^idicis et prsestas nobis. Discooperit calicem, genuflectit, accipit hostiam inter pollicem et indicem manus dexterae: et tenens sinistra calicem, cum hostia signat ter a labio ad labium calicis, dicens:

1112

Per ip>Jisum, et cum ip>Jiso, et in ipt^iso, cum ipsa hostia signat bis inter se et calicem, dicens: est tibi Deo Patritjiomnipotent, in unitate Spiritus ^ Sancti, elevans parum calicem cum hostia, dicit: omnis honor, et gloria.

312

Ordo Missae

Reponit hostiam, calicem palla cooperit, genuflectit, surgit, et dicit intellegibili voce vel cantat:

er

omni- a saVcu-la sae-cu-16- rum. R. Amen.

Iungit manus
1113

-•—•- re-mus: Prae- cep- tis sa- lu- ta- ri- bus


et

.

• • • • -

i

mo- ni- ti,

di- vi- na

insti- tu- ti- 6- ne

t
forma- ti, au- de-mus di- ce- re:

Extendit manus
1114

p

i. .

. .

a- ter noster,

qui

es

in cae- lis:

Sancti- ri-

Ordo Missse

313

1

B
i

ce- tur nomen tu- um:

8

. •

a

" • •


i

Adve-ni- at regnum tu- um : 1

• •

i

• _!

• • • -•-

Fi- at vo- luntas tu-

1, • • • • * • •• I • nl 3 a, sic- ut in cae-lo, et in terra.
i

H
—1

1

• -•— •

• • —i

Pa-nem nostrum co-ti-di- a-num da no-bis ho- di- e:

m

-8

•—B-S

m—=—

Et

• di- mit- te

no- bis

de- bi- ta

• nostra,

-- j

sic- ut

get


- ti- mus de- bi- to- ri- bus nostris. nos> di- mit

B

B

Et ne nos
§_

• • • p« •

1

indu- cas

in ten-ta- ti- 6- nem.

B

— 1 - —•- —m—•— -m-

fti i

R. Sed li- be- ra nos a ma- lo.

Sacerdos secrete dicit: Amen.

314

Ordo Missae

^ Sequens tonus adhibetur in feriis, in vigiliis II et III classis, in Missis votivis IV classis, et in Missis defunctorum.

HH

1
sse-cu-la sae-cu-16- rum. R. Amen.

er omni- a

Iungit manus
1115

i-mus: Prae- cep-tis sa- lu- ta- ri- bus mo-

M ! ni- ti,

1. et di- vi-na

insti- tu- ti- 6-ne

forma- ti,

au - de-mus di- ce- re:

Extendit manus
1116

P

8

. .

• •

• •

• „ ! • • - » Sancti- fi-

a-ter noster, qui es

in cae- Us:

Ordo Missae

315


ce- tur nomen tu- um: Adve- ni-

fi
I

at regnum tu- umL:

4 Fi- at vo-luntas tu- a, • • co-ti-di- a-num da no-bis ho-di- e:
i

sic-ut in cae-lo, et in terra.
I
I

Pa-nem nostrum
m


Et
$

" "

1

• •

a

• 1 • •
sic- ut

J

di- mit- te

no- bis de- bi- ta

nostra,

et

nos g

di- milt- ti-mus •
nos

de- bi- to- ri- bus • •—1

nostris

H H-

m §_

*

• fm i
6- nem.

Et ne

in-du- cas

in ten-1ta- ti-

m

B —i" —•—•—•—
R. Sed li- be- ra nos

% • a ma- lo.

Sacerdos secrete dicit: Amen.
26 - Missale Komanum

316

Ordo Missae

Deinde manu dextera accipit inter indicem et medium digitos patenam, quam tenens super altare erectam, dicit secrete:
1117

I

ibera nos, qusesumus Domine, ab omni-> bus malis, praeteritis, praesentibus et futiiris: et intercedente beata et gloriosa semper Virgine Dei Genetrice Maria, cum beatis Apostolis tuis Petro et Paulo, atque Andrea, et omnibus Sanctis, signat se cum patena a fronte ad pectus, da propitius pacem in diebus nostris: patenam osculatur, ut, ope misericordiae tuae adiiiti, et a peccato simus semper liberi et ab omni perturbatione seciiri.
Submittit patenam hostile, discooperit calicem, genuflectit, surgit, accipit hostiam, et earn super calicem tenens utraque manu, frangit per medium, dicens:

Per eiindem Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum.
Et mediam partem, quam in dextera manu tenet, ponit super patenam. Deinde ex parte, qua? in sinistra remanserat, frangit particulam, dicens:

Ordo Missae

317

Qui tecum vivit et regnat in imitate Spiritus Sancti Deus.
Aliam mediam partem, quam in sinistra manu habet, adiungit mediae super patenam positae, et particulam parvam dextera retinens super calicem, quern sinistra per nodum infra cuppam tenet, dicit intellegibili voce vel cantat:

er omni- a

ssecu-la

sae-cu-16- rum. R. Amen,

Cum ipsa particula signat ter super calicem, dicens:
1118

P
JL

+
e

«

a


vo bis q•i cum. vo-

Do-mimi-ni ni ax >h Do-

sit sit^ * semper « semper

m i

R. Et cum spi- ri- tu

tu- o.

Particulam ipsam immittit in calicem, dicens secrete:
1119

H

aec commixtio, et consecratio Corporis et Sanguinis Domini nostri Iesu Christi, fiat accipientibus nobis in vitam aeternam. Amen.

Cooperit calicem, genuflectit, surgit, et inclinatus Sacramento, iunctis manibus, et ter pectus percutiens, intellegibili voce dicit:

318 1120

Ordo Miss*

Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: miserere nobis. Agnus Dei, qui tollis peccata mundi: dona nobis pacem. ^ In Missis defunctorum non dicitur miserere nobis, sed eius loco dona eis requiem, et in tertio additur sempiternam. Deinde, iunctis manibus super altare, inclinatus dicit secrete sequentes orationes:

1121

D

omine Iesu Christe, qui dixisti Apostolis tuis: Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis: ne respicias peccata mea, sed fidem Ecclesiae tuae; eamque secundum voluntatem tuam pacificare et coadunare digneris: Qui vivis et regnas Deus per omnia specula saeculorum. Amen.

Si danda est pax, osculatur altare et, dans pacem, dicit: 1122 Pax tecum. R. Et cum spiritu tuo.

Ordo Missae

319

In Missis defunctorum non datur pax, neque dicitur praecedens oratio. 1 1 2 3 TH^ 6mine Iesu Christe, Fili Dei vivi, qui ex voluntate Patris, cooperante Spiritu Sancto, per mortem tuam mundum vivificasti: libera me per hoc sacrosanctum Corpus et Sanguinem tuum ab omnibus iniquitatibus meis et universis malis: et fac me tuis semper inhaerere mandatis, et a te numquam separari permittas: Qui cum eodem Deo Patre et Spiritu Sancto vivis et regnas Deus in specula saeculorum. Amen. I Jerceptio Corporis tui, Domine Iesu ChriJL ste, quod ego indignus siimere praesumo, non mihi proveniat in iudicium et condemnationem: sed pro tua pietate prosit mihi ad tutamentum mentis et corporis, et ad medelam percipiendam: Qui vivis et regnas cum Deo Patre in unitate Spiritus Sancti Deus, per 6mnia specula saeculorum. Amen. Genuflectit, surgit, et dicit:

320 1125

Ordo Missse

P

anem caelestem accipiam, et nomen Domini invocabo.

Deinde parum inclinatus, accipit ambas partes hostile inter pollicem et indicem sinistrae manus, et patenam inter eundem indicem et medium supponit, et dextera tribus vicibus percutiens pectus, elata aliquantulum voce, ter dicit devote et humiliter:
1126

D
_

omine, non sum dignus, et secrete prosequitur: ut intres sub tectum meum: sed tantum die verbo, et sanabitur anima mea. Postea, dextera se signans cum hostia super patenam, dicit: orpus Domini nostri Iesu Christi custodiat animam meam in vitam aeternam. Amen. Et, se inclinans, reverenter sumit ambas partes hostile: quibus sumptis, deponit patenam

1127 _

c

Ofdo Missae

321

super corporate, et erigens se iungit manus, et quiescit aliquantulum in meditatione sanctissimi Sacramenti. Deinde discooperit calicem, genuflectit, colligit fragmenta, si quae sint, extergit patenam super calicem, interim dicens:
1128

Q
1129
f*m

juid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam, et nomen Domini invocabo. Laudans invocabo Dominum, et ab inimicis meis salvus ero.

Accipit calicem manu dextera et, eo se signans, dicit: ^ ^ n g u i s Domini nostri Iesu Christi custodiat animam meam in vitam aeternam. Amen. Et, sinistra supponens patenam calici, reverenter sumit totum Sanguinem cum particula. Quo sumpto, si qui sunt communicandi, eos communicet, antequam se purificet. Postea dicit:

322 1130

Ordo Missae

Q
1131

uod ore siimpsimus, Domine, pura mente capiamus: et de munere temporali fiat nobis remedium sempiternum. Interim porrigit calicem ministro, qui infundit in eo parum vini, quo se purificat: deinde prosequitur:

C

orpus tuum, Domine, quod sumpsi, et Sanguis, quern potavi, adh&reat visceribus meis: et praesta; ut in me non remaneat scelerum macula, quern pura et sancta refecerunt sacramenta: Qui vivis et regnas in specula saeculorum. Amen. Abluit et extergit digitos, ac sumit ablutionem: extergit os et calicem, quern, plicato corporali, operit et collocat in altari ut prius: deinde prosequitur Missam. Dicto, post ultimam orationem, V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo,

Ordo Missse 1132

323

dicit Ite, missa est, vel, si qua liturgica processio sequatur, Benedicamus Domino. R. Deo gratias. In Missis defunctorum dicit:

1 1 3 3

V. Requiescant in pace. R. Amen.

A Missa Vigiliae paschalis usque ad sabbatum in albis inclusive
Missa I 1134 VIII

- te, missa

est, al-le-lu-ia,

al-le-

lu- ia

Ab octava Paschae ad sabbatum IV Temporum Pent, inclusive
VII

te,

mis- sa

est.

In festis I classis i et 2
Missa II et III V

mis-

sa

est.

324

urdo Missae

Missa IV
I

In festis II classis i

- te, missa est. In festis beatae Mariae Yirginis i et 2
Missa* IX et X I

missa
Missa XI I

est.

In dominicis per annum et tempore Septuagesimae

- te,
Missa XII VIII

missa est. In festis III classis i

- te, mis- sa est. In dominicis tempore Adventus, Quadragesimae et Passionis, in Missis de commemoratione in Officio occurrente, in omnibus feriis extra tempus paschale, in vigiliis II et III classis et in Missa Rogationum
IV

- te, mis-sa

est

Hie tonus adhiberi potest ad libitum in omnibus Missis, in quibus cantatur Ite, missa est sine Alleluia.

Ordo Missae

325

Quando post Missam sequitur aliqua processio, loco Ite, missa est, cantatur: V
1135

•*
e-ne-dica -ne-di-camus D6-

i

mi- no.
vel ad libitum:

B
1136

e- ne- di- ca-mus D6-mi- no In Missis defunctorum

R
P

^

P

'

" •

^

equi-

e-scant it in pa- ce.

Tune celebrans inclinat se ante medium altaris, et, manibus iunctis super illud, dicit secrete:
1137

laceat tibi, sancta Trinitas, obsequium servitutis meae: et praesta; ut sacrificium, quod oculis tuae maiestatis indignus obtuli, tibi

326

Ordo Missae

sit acceptable, mihique et omnibus, pro quibus illud obtuli, sit, te miserante, propitiabile. Per Christum Dominum nostrum. Amen. Deinde osculatur altare: et elevatis oculis, extendens, elevans et iungens manus caputque Cruci inclinans, dicit: 1138 Benedicat vos omnipotens Deus, et versus ad populum, semel tantum benedicens, etiam in Missis solemnibus, prosequitur: Pater, et Filius,^et Spiritus Sanctus. R. Amen. ^In Missa pontificali ter benedicitur, ut in Pontificali habetur. In Missis in quibus dictum est Benedicamus Domino vel Requiescant in pace, non datur benedictio, sed dicto Placeat et osculato altari, celebrans legit, si dicendum sit, Evangelium S. Ioannis. Deinde sacerdos in latere Evangelii, iunctis manibus dicit: V. Dominus vobiscum. R. Et cum spiritu tuo.

Ordo Missae

327

Et signans signo crucis primum altare vel librum, deinde se in fronte, ore et pectore, dicit: sancti Evangelii secundum Ioannem. Vel si aliud Evangelium legendum sit: Sequentia sancti Evangelii etc. R. Gloria tibi, Domine. Iunctis manibus prosequitur: Ioann. i, 1-14
1139

I

n principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt: et sine ipso factum est nihil, quod factum est: in ipso vita erat, et vita erat lux hominum: et lux in tenebris lucet, et tenebrae earn non comprehenderunt. Fuit homo missus a Deo, cui nomen erat Ioannes. Hie venit in testimonium, ut testimonium perhiberet de liimine, ut omnes crederent

328

Ordo Missae

per ilium. Non erat ille lux, sed ut testimonium perhiberet de liimine. Erat lux vera, quse illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum. In mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his, qui credunt in nomine eius: qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Genuflectit dicens: Et Verbum caro factum est, et surgens prosequitur: et habitavit in nobis: et vidimus gloriam eius, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis. R. Deo gratias.

t1
1140

•i 1

DRESURREXTTB

WM?

DOMINICA RESURRECTIONIS
I classis cum octava I classis Statio ad S. Mariam maiorem Ant. ad Introitum Ps. 138, 18 et 5-6 esurr&xi, ct adhuc tecuin sum, alleluia: posuisti super me manum tuam, alleluia: mirabilis facta est sci^ntia tua, alleluia, alleluia. Ps. ibid., 1-2 D6mine, probasti me, et cognovisti me: tu cognovisti sessionem meam et tesurrectionem meam. V. Gloria Patri. Oratio eus, qui hodierna die per Unigenitum tuum aeternitatis nobis aditum, devicta morte, reserasti: vota nostra, quae praeveniendo aspiras, 6tiam adiuvando prosequere. Per eundem Dominum nostrum. Lectio Epistolae beati Pauli Apostoli ad Corinthios. 1 Cor. 5, 7-8 atres: Expurgate vetus fermentum, 1 1 4 2 ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi. Etenim Pascha nostrum immolatus est Christus. Itaque epulemur: non in fermento veteri, neque in ferm^nto malitiae et nequitiae: sed in azymis sinceritatis et veritatis. Graduale Ps. 117, 24 et 1 Haec dies, quam fecit Dominus: ex- 1143 sultemus, et laetemur in ea. V. Confitemini Domino, quoniam bonus: quomam in saeculum miscricordia eius. Alleluia, alleluia. V. 1 Cor. 5, 71144 Pascha nostrum immolatus est Christus.

F

1141

D

330

Dominica Resurrectionis quia praecedit vos in Galilseam: ibi eum videbitis, sicut dixit vobis. Credo. Ant. ad Offertorium Ps. 75, 9-10 Terra tremuit, et quievit, dum re-1147 surgeret in iudicio Deus, alleluia. Secreta uscipe, qusesumus, Domine, preces 1148 populi tui cum oblationibus hostiarum: ut paschalibus initiata myst£riis, ad aeternitatis nobis medelam, teitoperante, proficiant. Per Dominum.
Praefatio paschalis, in qua dicitur: Te quidem, D6mine, omni t^mpore, sed in hac potissimum die. Infra Actionem Communicantes et Hanc igitur propria. Et sic dicitur usque ad sabbatum in albis inclusive.

1145

Sequentia \ T^ctun26 paschali laudes immolent V Christiani. Agnus redemit oves: Christus innocens Patri reconciliavit peccatores. Mors et vita duello conflixere mirando: dux vitae mortuus regnat vivus. Die nobis, Maria, quid vidisti in via? Sepulcrum Christi viventis: et gloriam vidi resurgentis. Angelicos testes, sudarium et vestes. Surrexit Christus spes mea: prsecedet vos in Galilseam. Scimus Christum surrexisse a mortuis vere: tu nobis, victor Rex, miserere. Amen. Alleluia. "\ Sequentia dicitur usque ad sabbatum in albis inclusive.

S

Sequentia sancti Evangelii secundum Marcum. Marc. 16, 1-7 1146 Tn^illo tempore: Maria Magdalene, et JL Maria Iacobi, et Salome emerunt aromata, ut venientes ungerent Iesum. Et valde mane una sabbatorum, veniunt ad monumentum, orto iam sole. Et dicebant ad invicem: Quis revolvet nobis lapidem ab ostio monument!? Et respicientes viderunt revolutum lapidem. Erat quippe magnus valde. Et introeuntes in monumentum viderunt iuvenem sedentem in dextris, coopertum stola Candida, et obstupuerunt. Qui dicit illis: Nolite expavescere: Iesum quaeritis Nazarenum, crucifixum: surrexit, non est hie, ecce locus, ubi posuerunt eum. Sed ite, dicite discipulis eius et Petro,

S

Ant. ad Communionem 1 Cor. 5, 7-8 Pascha nostrum immolatus est Chri- 1149 stus, alleluia: itaque epulemur in azymis sinceritatis et veritatis, alleluia, alleluia, alleluia. Postcommunio piritum nobis, Domine, tuae carita- 1 1 5 0 tis infunde: ut, quos sacramentis paschalibus satiasti, tua facias pietate Concordes. Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum: Qui tecum vivit et regnat in imitate eiusdem.
Post D6minus vobiscum dicitur: Ite, missa est, alleluia, alleluia. R. Deo gratias, alleluia, alleluia. Et sic dicitur usque ad sabbatum in albis inclusive, in Missis de Tempore.

FERIA II INFRA OCTAVAM PASCH^E
I classis
Statio ad S. Petrum

Ant. ad Introitum Ex. 13, 5 et 9 ntroduxit vos Dominus in terram fluentem lac et mel, alleluia: et ut lex Domini semper sit in ore vestro, alleluia, alleluia. Ps. 104, 1 Confitemini Domino, et invocate nomen eius: annuntiate inter gentes opera eius. V. Gloria Patri.
1152

Oratio eus, qui solemnitate paschali mundo remedia contulisti: populum tuum, quaesumus, caelesti dono prosequere; ut et perfectam libertatem consequi mereatur, et ad vitam proficiat sempiternam. Per Dominum.

D

Lectio Actuum Apostolorum. Act. 10, 37-43 1153 "Tn diebus illis: Stans Petrus in medio JL plebis, dixit: Viri fratres, vos scitis quod factum est verbum per universam Iudaeam: incipiens enim a Galilaea, post baptismum, quod praedicavit Ioannes, Iesum a Nazareth: quomodo unxit eum Deus Spiritu Sancto et virtute, qui pertransiit benefaciendo, et sanando omnes oppressos a diabolo, quoniam Deus erat cum illo. Et nos testes sumus omnium, quae fecit in regione Iudaeorum, et Ierusalem, quern occid6runt suspendentes in ligno. Hunc Deus suscitavit tertia die, et dedit eum manif6stum fieri, non omni populo, sed
27 - MissaU Romanum

testibus praeordinatis a Deo: nobis, qui manducavimus et bibimus cum illo, postquam resurrexit a mortuis. Et praecepit nobis praedicare populo, et testificari, quia ipse est, qui constitiitus est a Deo iudex vivorum et mortuorum. Huic omnes prophetae testimonium perhibent, remissionem peccatorum accipere per nomen eius omnes, qui credunt in eum. Graduate Ps. 117, 24 et 2 Haec dies, quam fecit Dominus: ex-1154 sultemus, et laetemur in ea. V. Dicat nunc Israel, quoniam bonus: quoniam in saeculum misericordia eius. Alleluia, alleluia. V. Matth. 28, 2 An- H55 gelus Domini descendit de caelo: et accedens revolvit lapidem, et sedebat super eum. Sequentia ictimas paschali laudes immolent 1 1 5 6 Christiani. Agnus redemit oves: Christus innocens Patri reconciliavit peccatores. Mors et vita duello conflixere mirando: dux vitae mortuus regnat vivus. Die nobis, Maria, quid vidisti in via? Sepulcrum Christi viventis: et gloriam vidi resurgentis. Angelicos testes, sudarium et vestes. Surr6xit Christus spes mea: praecedet vos in Galilaeam. Scimus Christum surrexisse a mortuis vere: tu nobis, victor Rex, miserere. Amen. Alleluia.

V

332

Feria II infra octavam Paschae

Sequentia sancti Evangelii secundum Lucam. Luc. 24, 13-35 1 1 5 7 J n illo tempore: Duo ex discfpulis IeJL su ibant ipsa die in castellum, quod erat in spatio stadiorum sexaginta ab Ierusalem, nomine Emmaus. Et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus, quae acciderant. Et factum est, dum fabular£ntur, et secum quaererent: et ipse Iesus appropinquans ibat cum illis: oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent. Et ait ad illos: Qui sunt hi sermones, quos confertis ad inv