You are on page 1of 28

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

VT L HT NHN
I. CU TO HT NHN NGUYN T
* Cu to ht nhn. Nucln
+ Ht nhn c cu to t nhng ht nh hn gi l cc nucln.
C hai loi nucln: prton, k hiu p, khi lng mp = 1,67262.10-27kg, mang mt in tch nguyn t
dng +e, v ntron k hiu n, khi lng mn = 1,67493.10-27kg, khng mang in. Prtn chnh l ht
nhn nguyn t hir.
+ S prtn trong ht nhn bng s th t Z ca nguyn t trong bng tun hon;
S ntron trong ht nhn l: N = A Z.
A

+ K hiu ht nhn: Z X .
* ng v
ng v l nhng nguyn t m ht nhn cha cng s prtn Z (c cng v tr trong bng h thng
tun hon), nhng c s ntron N khc nhau.
Cc ng v cn c chia lm hai loi: ng v bn v ng v phng x.
Trong thin nhin c khong gn 300 ng v bn; ngoi ra ngi ta cn tm thy vi nghn ng v
phng x t nhin v nhn to.
* n v khi lng nguyn t
Trong vt l ht nhn, khi lng thng c o bng n v khi lng nguyn t, k hiu l u. Mt
1
n v u c gi tr bng
khi lng ca ng v cacbon 126 C. 1u = 1,66055.10-27kg.
12
* Khi lng v nng lng
H thc Anhxtanh gia nng lng v khi lng: E = mc2.
E
T h thc Anhxtanh suy ra m = 2 chng t khi lng c th o bng n v ca nng lng chia
c
2
2
2
cho c , c th l eV/c hay MeV/c .
Theo l thuyt ca Anhxtanh, mt vt c khi lng m0 khi trng thi ngh th khi chuyn ng vi
m0
tc v, khi lng s tng ln thnh m vi: m =
trong m0 c gi l khi lng ngh v m
v2
1 2
c
gi l khi lng ng.
* Lc ht nhn
Lc tng tc gia cc nucln trong ht nhn l lc ht, gi l lc ht nhn, c tc dng lin kt cc
nucln li vi nhau. Lc ht nhn khng phi l lc tnh in, n khng ph thuc vo in tch ca
nucln. So vi lc in t v lc hp dn, lc ht nhn c cng rt ln (cn gi l lc tng tc
mnh) v ch tc dng khi hai nucln cch nhau mt khong bng hoc nh hn kch thc ht nhn
(khong 10-15 m).
* ht khi v nng lng lin kt
+ ht khi ca mt ht nhn l hiu s gia tng khi lng ca cc nucln cu to nn ht nhn v
khi lng ht nhn :
m = Zmp + Nmn mhn
+ Nng lng lin kt ca ht nhn l nng lng to ra khi cc nucln ring l lin kt thnh ht nhn v
cng chnh l nng lng cn cung cp ph v ht nhn thnh cc nucln ring l : Elk = m.c2.
W
+ Nng lng lin kt tnh cho mt nucln ( = lk ) gi l nng lng lin kt ring ca ht nhn, c
A
trng cho s bn vng ca ht nhn.
VD : Hy nu cu to cc ht nhn nguyn t sau :
16
17
235
27
139
95
8 O ; 8 O ; 92U ; 13 Al ; 57 La ; 42 Mo

..
..
Cu 1 : Chn cu ng:
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
A. Nguyn t gm mt ht nhn mang in dng v cc e quay xung quanh
B. Nguyn t c kch thc v khi lng rt ln so vi ht nhn
C. Nguyn t lun trung ho v in
D. C A,B,C u ng
Cu 2 : Lc ht nhn:
A. L lc y v cc proton mang in dng
B. L lc ht tnh in gia cc proton v notron
C. L lc lin kt gia cc nuclon c bn knh tc dng c 10-15m
D. L lc tnh in v l lc ln nht trong cc lc bit
Cu 3 : Trong ht nhn nguyn t
c
A. 14 prtn v 6 ntron
B. 6 prtn v 14 ntron
C. 6 prtn v 8 ntron
D. 8 prtn v 6 ntron
Cu 4 : Ht nhn
c
A. 11 prtn v 24 ntron.
B. 13 prtn v 11 ntron.
C. 24 prtn v 11 ntron.
D. 11 prtn v 13 ntron.
238
Cu 5 : Ht nhn 92 U c cu to gm :
A. 238p v 92n
B. 92p v 238n
C. 238p v 146n
D. 92p v 146n
Cu 6 : Ht nhn nguyn t c cu to t
A. cc prtn
B. cc ntrn
C. cc nucln
D. cc electrn
29
40
Cu 7 : So vi ht nhn 14 Si , ht nhn 20 Ca c nhiu hn
A. 11 ntrn v 6 prtn.
B. 5 ntrn v 6 prtn.
C. 6 ntrn v 5 prtn.
D. 5 ntrn v 12 prtn.
Cu 8 : Ht nhn 37 Li c: A. 3 ntron
B.7 proton
C.10 nucln
D. 4 ntron
Cu 9 : Cc ng v ca Hidro l
A. Triti, tri v hidro thng
B. Heli, tri ti v tri
C. Hidro thng, heli v liti
D. heli, triti v liti
Cu 10 : Theo nh ngha v n v khi lng nguyn t th 1 u bng
A. khi lng ca mt nguyn t hir 11 H.

B. khi lng ca mt ht nhn nguyn t cacbon

12
6

C.

C. 1/12 khi lng ht nhn nguyn t ca ng v cacbon

12
6

C.

12
6

D. 1/12 khi lng nguyn t ca ng v cacbon C.


Cu 11 : Cc ng v ca cng mt nguyn t th
A. c cng khi lng.
B. c cng s Z, khc s A.
C .c cng s Z, cng s A.
D. cng s A.
Cu 12 : Ht nhn Natri c k hiu
v kh lng ca n l mNa = 22,983734 u, bit mp = 1,0073 u,
mn = 1,0087 u.
a) Tnh s ht notron c trong ht nhn Na.
b) Tnh s nuclon c trong 11,5 g Na.
c) Tnh ht khi v nng lng lin kt, nng lng lin kt ring ca ht nhn Na.
..
..
..
..
..
......
.
Cu 13 : Chn cu ng.
A. Ht nhn cng bn khi ht khi cng ln.
B. Khi lng ca ht nhn bng tng khi lng ca cc nucln
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
C. Trong ht nhn s prtn lun lun bng s ntrn.
D. Khi lng ca prtn ln hn khi lng ca ntroon.
Cu 14 : Cho s Avogadro NA = 6,02.1023mol-1. S ht nhn nguyn t c trong 100g it phng x ( 131
53 I )l
bao nhiu?
B. 4,595.1023 ht
C. 4,952 .1023 ht
D.5,426 .1023 ht
A. 3,592.1023 ht

.
..
Cu 15 : Cho ht nhn 24 He ln lt c khi lng 4,001506u, mp=1,00726u, mn=1,008665u, u =

931,5MeV/c2. Nng lng lin kt ring ca ht nhn 24 He c gi tr l bao nhiu?


A. 7,066359 MeV
B. 7,73811 MeV
C. 6,0638 MeV

D. 5,6311 MeV

..
..
.
37

Cu 16 : Tnh nng lng lin kt ring ca ht nhn 17 Cl . Cho bit: mp = 1,0087u; mn = 1,00867u;
mCl = 36,95655u; 1u = 931MeV/c2
A. 8,16MeV
B. 5,82 MeV
C. 8,57MeV
D. 9,38MeV
..

..
.
Cu 17 : Bit khi lng ca ht nhn U238 l 238,00028u, khi lng ca prtn v ntron l mP =
1,007276u; mn = 1,008665u; 1u = 931 MeV/ c2. Nng lng lin kt ca Urani 238
l bao nhiu?
92 U
A. 1400,47 MeV
B. 1740,04 MeV
C.1800,74 MeV
D. 1874 MeV
..

..
.
Cu 18 : Ht nhn

60
27

Co c khi lng 55,94u. bit khi lng ca prtn l 1,0073u v khi lng ca

60
ntrn l 1,0087u. nng lng lin kt ring ca ht nhn 27
Co l
A.70,5MeV
B. 70,4MeV
C. 48,9MeV
D. 54,4MeV
..

.
Cu 19 : Ht nhn teri 21 D c khi lng 2,0136u. bit khi lng ca prtn l 1,0073u v khi
lng ca ntrn l 1,0087u. nng lng lin kt ca ht nhn 21 D l
A. 0,67MeV
B. 2,02MeV
C. 1,86MeV
D. 2,23MeV
..

..
Cu 20 : Tm nng lng lin kt ring ht nhn 115B : mp = 1,0078u, mn = 1,0086u, mB = 11,0093u,
1uc2 = 931,5 MeV
A. 76,2MeV
B. 74,2MeV
C. 75,73MeV
D. 6,88MeV
..

..
.
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Cu 21 : n v no sau y khng phi l n v khi lng?
A. Kg;
B. MeV/c;
C. MeV/c2;
Cu 22 ( thi H C nm 2010) Cho khi lng ca prtn; ntron;

Vt L Ht Nhn

40
18

D. u
Ar ; Li ln lt l: 1,0073 u;
6
3

1,0087 u; 39,9525 u; 6,0145 u v 1 u = 931,5 MeV/c2. So vi nng lng lin kt ring ca ht nhn 63 Li th

nng lng lin kt ring ca ht nhn 40


18 Ar
A. ln hn mt lng l 5,20 MeV.
C. nh hn mt lng l 3,42 MeV.

B. ln hn mt lng l 3,42 MeV.


D. nh hn mt lng l 5,20 MeV.

..
..
23

56

Cu 22 : Tnh nng lng lin kt ring ca hai ht nhn 11 He v 26 Fe . Ht nhn no bn vng hn ?


Cho mNa = 22,983734u ; mFe = 55,9207u mn = 1,008665u ; mp = 1,007276u.
..

..
II. S PHNG X
* Hin tng phng x
Phng x l hin tng mt ht nhn khng bn vng t pht phn r, pht ra cc tia phng x v bin
i thnh ht nhn khc.
Qu trnh phn r phng x ch do cc nguyn nhn bn trong gy ra v hon ton khng ph thuc vo
cc tc ng bn ngoi nh nhit , p sut,
Ngi ta quy c gi ht nhn phng x l ht nhn m v ht nhn phn r l ht nhn con.
* Cc tia phng x :
+ Tia : l chm ht nhn hli 42 He, gi l ht , c phng ra t ht nhn vi tc khong
2.107m/s. Tia lm ion ha mnh cc nguyn t trn ng i ca n v mt nng lng rt nhanh. V
vy tia ch i c ti a 8cm trong khng kh v khng xuyn qua c t ba dy 1 mm.
+ Tia : l cc ht phng x phng ra vi vn tc rt ln, c th t xp x bng vn tc nh sng. Tia
cng lm ion ha mi trng nhng yu hn so vi tia . V vy tia c th i c qung ng di
hn, ti hng trm mt trong khng kh v c th xuyn qua c l nhm dy c vi mm.
C hai loi tia :
- Loi ph bin l tia -. chnh l cc electron (k hiu 01 e).
- Loi him hn l tia +. chnh l pzitron, hay electron dng (k hiu +01 e, c cng khi lng
nh electron nhng mang in tch nguyn t dng.
+ Tia : l sng in t c bc sng rt ngn (di 10-11m), cng l ht phtn c nng lng cao. V
vy tia c kh nng xuyn thu ln hn nhiu so vi tia v . Trong phn r v , ht nhn con c
th trong trng thi kch thch v phng x ra tia tr v trng thi c bn.
* nh lut phng x :
Trong qu trnh phn r, s ht nhn phng x gim theo thi gian theo nh lut hm m vi s m
m.
t

Cc cng thc biu th nh lut phng x: N(t) = No 2 T = No e v m(t) = mo 2 T = mo . e .


ln 2 0,693
gi l hng s phng x; T gi l chu k bn r: sau khong thi gian T s
Vi =
=
T
T
lng ht nhn cht phng x cn li 50% (50% s lng ht nhn b phn r).
* phng x :
phng x ca mt lng cht phng x ti thi im t bng tch ca hng s phng x v s
lng ht nhn phng x cha trong lng cht phng x vo thi im .
t

H = N = No e-t = Ho e-t = Ho 2 T
phng x ca mt lng cht phng x gim theo thi gian theo cng quy lut hm m ging
nh s ht nhn (s nguyn t) ca n.
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

n v phng x l beccren (Bq): 1Bq = 1phn r/giy. Trong thc t ngi ta cn dng mt
n v khc l curi (Ci): 1Ci = 3,7.1010 Bq; xp x bng phng x ca mt gam rai.
* ng v phng x
Ngoi cc ng v phng x c sn trong thin nhin, gi l ng v phng x t nhin, ngi ta
cng ch to c nhiu ng v phng x, gi l ng v phng x nhn to. Cc ng v phng x
nhn to thng thy thuc loi phn r v . Cc ng v phng x ca mt nguyn t ha hc c
cng tnh cht ha hc nh ng v bn ca nguyn t .
60
ng dng: ng v 27
Co phng x tia dng soi khuyt tt chi tit my, dit khun bo v
A+1

nng sn, cha ung th. Cc ng v phng x Z X c gi l nguyn t nh dy, cho php ta kho
st s tn ti, s phn b, s vn chuyn ca nguyn t X. Phng php nguyn t ng du c nhiu
ng dng quan trng trong sinh hc, ha hc, y hc, ... . ng v cacbon 146 C phng x tia - c chu k
bn r 5730 nm c dng nh tui cc vt c.
CNG THC GII BI TP

* S nguyn t cht phng x cn li sau thi gian t

N = N 0 .2

t
T

= N 0 .et

* S ht nguyn t b phn r bng s ht nhn con c to thnh v bng s ht ( hoc e- hoc e+)

N = N 0 N = N 0 (1 et )

c to thnh:

t
T

Khi lng cht phng x cn li sau thi gian t m = m 0 .2 = m 0 .e


Trong : N0, m0 l s nguyn t, khi lng cht phng x ban u
Khi lng cht b phng x sau thi gian t
Phn trm cht phng x b phn r :

Phn trm cht phng x cn li:

t
T

m = m 0 m = m 0 (1 2 )

m
T
= 1 2
m0

m
T
= 2 =et
m0

Khi lng cht mi c to thnh sau thi gian t

m1 =

AN
A
N
A1 = 1 0 (1 et ) = 1 m0 (1 et )
NA
NA
A

Trong : A, A1 l s khi ca cht phng x ban u v ca cht mi c to thnh


Lu : Trng hp phng x +, - th A = A1 m1 = m
phng x H
L i lng c trng cho tnh phng x mnh hay yu ca mt lng cht phng x, o bng s phn

r trong 1 giy. H = H 0 .2

t
T

= H 0 .et = N

H0 = N0 l phng x ban u.
Lu : Khi tnh phng x H, H0 (Bq) th chu k phng x T phi i ra n v giy(s).
Cu 23 : Vi m0 l khi lng cht phng x ban u , m l khi lng cn li tai thi im t , l hng
s phng x , biu thc ca L phng x l :
A. m0 = me-t
B. m = mo.e-t
C. m0 = met
D. m = m0 e-t
131
Cu 24 : Cht phng x 53 I c chu k bn r 8 ngy m. Ban u c 1g cht ny, sau 1 ngy m cn li
bao nhiu
A. 0,92g
B. 0,87g
C. 0,78g
D. 0,69g
..

..
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn
60
27

60
27

Cu 25 : Chu k bn r ca Co bng gn 5 nm. Sau 10 nm, t mt ngun Co c khi lng 1g s


cn li
A. gn 0,75g.
B. hn 0,75g mt lng nh.
C. gn 0,25g.
D. hn 0,25g mt lng nh.

..
..
Cu 26 : Chu k bn r ca cht phng x

x phn r thnh cht khc?

90
38

Sr l 20 nm. Sau 80 nm c bao nhiu phn trm cht phng

A. 6,25%.

B. 12,5%.

C. 87,5%.

D. 93,75%.

..
..
Cu 27 : Trong ngun phng x

32
15

P vi chu k bn r 14 ngy c 3.1023 nguyn t. Bn tun l trc

s nguyn t 32
15 P trong ngun l
23
A. 3.10 nguyn t.
B. 6.1023 nguyn t.

C. 12.1023 nguyn t.

D. 48.1023 nguyn t.

..
..
Cu 28 : Sau khong thi gian 1 ngy m 87,5% khi lng ban u ca mt cht phng x b phn r

thnh cht khc. Chu k bn r ca cht phng x l A. 12 gi.

B. 8 gi. C. 6 gi.

D. 4 gi.

..
..
Cu 29 : Pht pho

32
15

P phng x - vi chu k bn r T = 14,2 ngy. Sau 42,6 ngy k t thi im ban

u, khi lng ca mt khi cht phng x


A. 15g.
B. 20g.

32
15

P cn li l 2,5g. Tnh khi lng ban u ca n.


C. 25g.
D. 30g.

..
..
Cu 30 : Trong qu trnh phng x ca mt cht, s ht nhn phng x
A. gim u theo thi gian.
B. gim theo ng hypebol.
C. khng gim.
D. gim theo quy lut hm s m.
66
Cu 31 : ng v phng x 29 Cu c chu k bn r 4,3 pht. Sau khong thi gian t = 12,9 pht, lng cht
phng x ca ng v ny gim xung bao nhiu %? A. 85 %
B. 87,5 %
C. 82, 5 %
D. 80%
..

..
Cu 32 : Ban u c 5 gam cht phng x radon 222
86 Rn vi chu k bn r 3,8 ngy. S nguyn t radon cn
21
li sau 9,5 ngy l A. 23,9.10 .
B. 2,39.1021.
C. 3,29.1021.
D. 32,9.1021.
..

..
..
..
Cu 33 : Cp tia no sau y khng b lch trong in trng v t trng?
A. Tia v tia .
B. Tia v tia .
C. Tia v tia Rnghen.
D. Tia v tia Rnghen.
14
Cu 34 : Ht nhn 6 C l mt cht phng x, n phng x ra tia c chu k bn r l 5600 nm. Sau bao
lu lng cht phng x ca mt mu ch cn bng 1/8 lng cht phng x ban u ca mu .
A. 16800 nm.
B. 18600 nm.
C. 7800 nm.
D. 16200 nm.
6
t : 0914449230
Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
..

..
..
..
Cu 35 : Ban u c N0 ht nhn ca mt cht phng x. Gi s sau 4 gi, tnh t lc ban u, c 75% s
ht nhn N0 b phn r. Chu k bn r ca cht l A. 2 gi.
B. 3 gi.
C. 4 gi.
D. 8 gi.
..

..
..
Cu 36 (H 2007) : Bit s Avgar l 6,02.1023/mol, khi lng mol ca urani U92238 l 238 g/mol.
S ntrn (ntron) trong 119 gam urani U 238 l
A. 8,8.1025.
B. 1,2.1025.
C. 4,4.1025.
D. 2,2.1025.
..

..
..
Cu 37 (C 2008): Ban u c 20 gam cht phng x X c chu k bn r T. Khi lng ca cht X cn li
sau khong thi gian 3T, k t thi im ban u bng
A. 3,2 gam.
B. 2,5 gam.
C. 4,5 gam.
D. 1,5 gam.
..

..
..
Cu 38 (C 2008): Ht nhn Cl1737 c khi lng ngh bng 36,956563u. Bit khi lng ca ntrn
(ntron) l1,008670u, khi lng ca prtn (prton) l 1,007276u v u = 931 MeV/c2. Nng lng lin
kt ring ca ht nhn Cl1737 bng
A. 9,2782 MeV.
B. 7,3680 MeV.
C. 8,2532 MeV.
D. 8,5684 MeV.
..

..
..
..
Cu 39(C 2008): Bit s Avgar NA = 6,02.1023 ht/mol v khi lng ca ht nhn bng s khi ca
n. S prtn (prton) c trong 0,27 gam Al1327 l
A. 6,826.1022.
B. 8,826.1022.
C. 9,826.1022.
D. 7,826.1022.
..

..
..
Cu 40 (C 2008): Khi ni v s phng x, pht biu no di y l ng?
A. S phng x ph thuc vo p sut tc dng ln b mt ca khi cht phng x.
B. Chu k phng x ca mt cht ph thuc vo khi lng ca cht .
C. Phng x l phn ng ht nhn to nng lng.
D. S phng x ph thuc vo nhit ca cht phng x.
Cu 41 (H 2008): Mt cht phng x c chu k bn r l 3,8 ngy. Sau thi gian 11,4 ngy th
phng x (hot phng x) ca lng cht phng x cn li bng bao nhiu phn trm so vi phng
x ca lng cht phng x ban u? A. 25%.
B. 75%.
C. 12,5%.
D. 87,5%.

t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
..

..
..
..
Cu 42 (H 2008): Ht nhn 104 Be c khi lng 10,0135u. Khi lng ca ntrn (ntron) mn =
1,0087u, khi lng ca prtn (prton) mP = 1,0073u, 1u = 931 MeV/c2. Nng lng lin kt ring ca
ht nhn 104 Be l
A. 0,6321 MeV.
B. 63,2152 MeV.
C. 6,3215 MeV.
D. 632,1531 MeV.
..

..
..
..
Cu 43 (C 2009) : Bit khi lng ca prtn; ntron; ht nhn
2

16
8

O ln lt l 1,0073 u; 1,0087 u;

16
8

15,9904 u v 1u = 931,5 MeV/c . Nng lng lin kt ca ht nhn O xp x bng


A. 14,25 MeV.
B. 18,76 MeV.
C. 128,17 MeV.
D. 190,81 MeV.
..
..
..
..
Cu 44 (H 2009): Mt ng v phng x c chu k bn r T. C sau mt khong thi gian bng bao
nhiu th s ht nhn b phn r trong khong thi gian bng ba ln s ht nhn cn li ca ng v y?
A. 0,5T.
B. 3T.
C. 2T.
D. T.
..

..
..
Cu 45 (H 2010): Mt ht c khi lng ngh m0. Theo thuyt tng i, ng nng ca ht ny khi
chuyn ng vi tc 0,6c (c l tc nh sng trong chn khng) l
A. 1,25m0c2.
B. 0,36m0c2.
C. 0,25m0c2.
D. 0,225m0c2.
..

..
..
Cu 46 (H 2010): Cho ba ht nhn X, Y v Z c s nucln tng ng l AX, AY, AZ vi AX = 2AY =
0,5AZ. Bit nng lng lin kt ca tng ht nhn tng ng l EX, EY, EZ vi EZ < EX < EY. Sp
xp cc ht nhn ny theo th t tnh bn vng gim dn l
A. Y, X, Z.
B. Y, Z, X.
C. X, Y, Z.
D. Z, X, Y.
..

..
..
..
Cu 47 (TN 2011) : Ht nhn c ht khi cng ln th c
A. nng lng lin kt cng ln.
B. nng lng lin kt cng nh.
C. nng lng lin kt cng ln.
D. nng lng lin kt cng nh
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
Cu 48 (TN 2011) : Mt cht phng x c hng s phng x . thi im ban u c N0 ht nhn. S
ht nhn b phn r sau thi gian t l:
A. N 0e t
B. N 0 (1 t)
C. N 0 (1 et )
D. N 0 (1 et )
Cu 49 (TN 2011) : S prtn v s ntron trong ht nhn nguyn t
A.30 v 37
B. 30 v 67
C. 67 v 30

67
30

Zn ln lt l:
D. 37 v 30

Cu 50 (TN 2011) : Ban u c N0 ht nhn ca mt ng v phng x. Sau 9 gi k t thi im ban


u, c 87,5% s ht nhn ca ng v ny b phn r. Chu k bn r ca ng v ny l
A. 24 gi
B. 3 gi
C. 30 gi
D. 47 gi
137
Cu 51 : Xsi 55 Cs c chu k bn hy l T = 30 nm. Khi lng ban u ca mt khi cht Xsi l
5,6.10-8 gam. Tm :
a) phng x ban u ca Xsi
b) Tm phng x ca khi cht trn sau 60 nm. (1nm = 365 ngy m)
..

..
..
..
..
..
Cu 52 : Mt cht phng x lc u c 7,07.1020 nguyn t v c chu k bn r l 8 ngy m. Tnh
phng x ca cht ny sau 1,5T theo n v Curi v Becren.
..

..
..
..
..
Cu 52 : Mt cht phng x c chu k bn r T. Sau 100 gi k t thi im ban u t = 0 th phng x
gim 128 ln. Tm chu k bn r.
..

..
..
Cu 53 : Hy tm khi lng ca cht 235
92U c phng x 1 Ci. Cho T = 5 nm.
..

..
..
..
Cu 54 : Gi t l khong thi gian mt cht phng x gim khi lng i e ln, bit t = 1000h th
chu k phng x T l:
A. 369h
B. 693h
C. 936h
D. 396h
..

..
..
..
t : 0914449230

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn
222
86

Cu 55 (HQG TP.HCM 99) : Mt lng cht phng x Rn ban u c khi lng 1mg. Sau 15,2
ngy khi lng gim 93,75%. phng x ca lng ca Rn cn li ?
B. 3,88.1011Bq
C. 3,58.1011Bq
D. 3.4.1011Bq
A. 3.4.1011Bq
..

..
..
..
Cu 56 : Mt mu phng x

31
14

Si ban u trong 5 pht c 196 nguyn t b phn r, nhng sau 5,2 gi


(k t lc t = 0) cng trong 5 pht ch c 49 nguyn t b phn r. Tnh chu k bn r ca 1431Si .
..

..
..
..
Cu 57 : Bit ng v phng x 146 C c chu k bn r 5730 nm. Gi s mt mu g c c phng x 200
phn r/pht v mt mu g khc cng loi, cng khi lng vi mu g c , ly t cy mi cht, c
phng x 1600 phn r/pht. Tnh tui ca mu g c.
..

..
..
.....
Cu 58 : Hot tnh ca ng v cacbon 6C14 trong mt mn c bng g bng 4/5 hot tnh ca ng v
ny trong g cy mi n. Chu k bn r ca ca l 5570 nm. Tm tui ca mn c y.

A. 1800 nm

B. 1793 nm

C. 1704 nm

D. 1678 nm

..
..
..
..
Cu 59 : Mt mu cht phng x vo thi im t c phng x l 548 (Bq). Sau thi gian 48 (pht),
phng x gim xung cn 213(Bq). Chu k bn r ca cht phng x ny l
A. 50,84(pht).
B. 73,28(pht).
C. 35,21(pht).
D. 31,44(pht).
..

..
..
..
..
Cu 60 : Cht phng x 210
84 Po c chu k bn r 138ngy. Tnh khi lng ca Po c phng x l 1,5Ci
..
..
..
..
t : 0914449230

10

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
Cu 61 : Hai cht phng x (1) v (2) c chu k bn r v hng s phng x tng ng l T1 v T2 ; 1 v
2 v s ht nhn ban u N2 v N1. Bit (1) v (2) khng phi l sn phm ca nhau trong qu trnh phn
r. Sau khong thi gian bao lu, phng x ca hai cht bng nhau ?
N
N
N
N
1
1
A. t =
B. t =
C. t = (T2 T1 ) ln 2
D. t = (T1 T2 ) ln 2
ln 2
ln 2
N1
N1
2 1 N1
1 2 N1
..

..
..
Cu 62 : phng x ca mt mu cht sau 25 ngy gim bt 29,3%. Chu k bn r ca cht phng x
l : A. 25 ngy
B. 50 ngy
C. 75 ngy
D. 100 ngy
..

..
..
..
Cu 63 : Mt cht phng x c chu k bn r 3,8 ngy m nhit 30 0C. Nu gim nhit xung cn
15 0C th chu k bn r l:
A. 3,8 ngy m.
B. 15,2 ngy m.
C. 1,9 ngy m.
D. 7,6 ngy m.
Cu 64 : Chu k bn r ca hai cht phng x A v B ln lt l 2h v 4h. Ban u hai khi cht A v B c
s ht nhn nh nhau. Sau thi gian 8 h th t s gia s ht nhn A v B cn li l
A. 1/4
B. 1/2
C. 1/3
D. 2/3
..

..
..
..
Cu 65 (H 2003) : Gi t l khong thi gian s ht nhn ca mt lng cht phng x gim i e
ln (e l c s ca loga t nhin ), T l chu k bn r ca cht phng x . Quan h gia t v T l
ln2
t
A. T = t.ln2.
B. T = t.lg2.
C. T =
.
D. T =
.
ln2
t
..

..
Cu 66 : Mt tng c bng g. Bit rng phng x ca n bng 0,7 ln ca mt khc g cng khi
lng va mi cht. Cho T = 5600 nm. Hy tm tui ca tng c. (S : 2881,6 nm)
..

..
..
..
Cu 67 : Mt ngun phng x nhn to c phng x ln hn mc cho php l 64 ln. Thi gian
phng x gim n mc an ton l 12 gi. Tm T. (S : 2 gi)
..

..
..
..

t : 0914449230

11

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
Cu 68 : Mt pho tng c bng g bit rng phng x ca n bng 0,42 ln phng x ca mt
mu g ti cng loi va mi cht c khi lng bng 2 ln khi lng ca pho tng c ny. Bit chu
k bn r ca ng v phng x 146 C l 5730 nm. Tui ca pho tng c ny gn bng
A. 4141,3 nm.
B. 1414,3 nm.
C. 144,3 nm.
D. 1441,3 nm.
..

..
..
..
Cu 69 : Chn cu pht biu khng ng
A. Ht nhn c nng lng lin kt ring cng ln th cng bn vng
B. Khi lc ht nhn lin kt cc nuclon to thnh ht nhn th lun c s ht khi
C. Ch nhng ht nhn nng mi c tnh phng x
D. Trong mt ht nhn c s ntron khng nh hn s protn th ht nhn c c hai loi ht ny
Cu 70 (H 2009) : Gi s hai ht nhn X v Y c ht khi bng nhau v s nucln ca ht nhn X
ln hn s nucln ca ht nhn Y th
A. ht nhn Y bn vng hn ht nhn X.
B. ht nhn X bn vng hn ht nhn Y.
C. nng lng lin kt ring ca hai ht nhn bng nhau.
D. nng lng lin kt ca ht nhn X ln hn nng lng lin kt ca ht nhn Y.
Cu 71 (C 2010) : Khi ni v tia , pht biu no sau y l sai?
A. Tia phng ra t ht nhn vi tc bng 2000 m/s.
B. Khi i qua in trng gia hai bn t in, tia b lch v pha bn m ca t in.
C. Khi i trong khng kh, tia lm ion ha khng kh v mt dn nng lng.
D. Tia l dng cc ht nhn heli ( 24 He ).
Cu 72 (C 2010) : Ban u c N0 ht nhn ca mt mu cht phng x nguyn cht c chu k bn r T. Sau

khong thi gian t = 0,5T, k t thi im ban u, s ht nhn cha b phn r ca mu cht phng x ny l

N0
N
N
.
B. 0 .
C. 0 .
D. N0 2 .
2
4
2
..
A.

..
III. PHN NG HT NHN
1. Phn ng ht nhn
+ Phn ng ht nhn l mi qu trnh dn n s bin i ht nhn.
+ Phn ng ht nhn thng c chia thnh hai loi:
- Phn ng t phn r mt ht nhn khng bn vng thnh cc ht khc (phng x)
- Phn ng trong cc ht nhn tng tc vi nhau, dn n s bin i chng thnh cc ht khc.
Phn ng ht nhn dng tng qut: A + B C + D
Trong trng hp phng x: A B + C
2. Cc nh lut bo ton trong phn ng ht nhn

Xt phng trnh phn ng:

A1
Z1

X 1 + ZA22 X 2

A3
Z3

X 3 + ZA44 X 4

Trong s cc ht ny c th l ht s cp nh nucln, eletrn, phtn ...


Cc nh lut bo ton
+ Bo ton s nucln (s khi):
A1 + A2 = A3 + A4
+ Bo ton in tch (nguyn t s):
Z 1 + Z 2 = Z 3 + Z4
+ Bo ton ng lng:
+ Bo ton nng lng:

JG JJG JJG JJG


p1 + p 2 = p3 + p 4

K X1 + K X 2 + E = K X 3 + K X 4

Trong : E l nng lng phn ng ht nhn


t : 0914449230

12

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

KX =

Vt L Ht Nhn

1
m X v X2 l ng nng chuyn ng ca ht X
2

Lu : - Khng c nh lut bo ton khi lng.


2

- Mi quan h gia ng lng pX v ng nng KX ca ht X l: p = 2m.K


3. Nng lng trong phn ng ht nhn (c 3 cch tnh)

E = A33 +A44 - A11 - A22


E = E3 + E4 E1 E2
E = (m3 + m4 - m1 - m2)c2

+ Nng lng lin kt ring tng ng l 1, 2, 3, 4.


+ Nng lng lin kt tng ng l E1, E2, E3, E4
+ ht khi tng ng l m1, m2, m3, m4

Mtrc = m1+ m2 , Msau = m3+ m4

Nu Mtrc > Msau E > 0 : phn ng ta nng lng


Nu Mtrc < Msau E < 0 : phn ng thu nng lng
2
Nng lng ta ra hoc thu vo l E = m tr ms .c
4. Quy tc dch chuyn ca cc loi phng x
A4

+ Phng x ( 2 He ): Z X 2 He + Z 2Y
So vi ht nhn m, ht nhn con li 2 trong bng tun hon v c s khi gim 4 n v.
4

+ Phng x - ( 1 e ): Z X 1 e + Z +1Y
So vi ht nhn m, ht nhn con tin 1 trong bng tun hon v c cng s khi.
0

+ Phng x + ( +1 e ): Z X +1 e + Z 1Y
So vi ht nhn m, ht nhn con li 1 trong bng tun hon v c cng s khi.
+ Phng x (ht phtn)
Ht nhn con sinh ra trng thi kch thch c mc nng lng E1 chuyn xung mc nng lng
hc
= E1 E2
E2 ng thi phng ra mt phtn c nng lng = hf =

Lu : Trong phng x khng c s bin i ht nhn phng x thng i km theo phng x


v .
Cu 73 : Vit li cho y cc phn ng ht nhn sau y. Trong X l ht nhn phi tm
a) 105 B + X + 48 Be
b) 178O + p n + X
A

c) 199 F + p 168 O + X

d)

25
12

22
Mg + X 11
Na +

30
e) + X 15
f) D + D T + X
P+n
..

..
..
..
..
..
Cu 74 : Plni
0
1

210
84

Po phng x theo phng trnh:


4
2

210
84

Po

A
Z

X+

206
82

Pb. Ht X l

0
1

B. He.
C. e.
D. 23 He.
A. e.
..
..
222
Cu 75 (H 2008): Ht nhn 226
88 Ra bin i thnh ht nhn 86 Rn do phng x
A. v -.
B. -.
C. .
D. +
13
t : 0914449230
Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

Cu 76 (H 2009): Cho phn ng ht nhn: T + D He + X . Ly ht khi ca ht nhn T, ht


nhn D, ht nhn He ln lt l 0,009106 u; 0,002491 u; 0,030382 u v 1u = 931,5 MeV/c2. Nng lng
ta ra ca phn ng xp x bng
A. 15,017 MeV.
B. 200,025 MeV.
C. 17,498 MeV.
D. 21,076 MeV.
..
3
1

2
1

4
2

..
..
..
Cu 77 (C 2010): Cho phn ng ht nhn 13 H + 12 H 24 He + 01n + 17, 6 MeV . Nng lng ta ra khi
tng hp c 1 g kh heli xp x bng A. 4,24.108J.
B. 4,24.105J.
C. 5,03.1011J.
D. 4,24.1011J.
..

..
..
Po phng x v bin i thnh ch Pb. Bit khi lng cc ht nhn Po;
MeV
; Pb ln lt l: 209,937303 u; 4,001506 u; 205,929442 u v 1 u = 931,5 2 . Nng lng ta ra khi
c
mt ht nhn plni phn r xp x bng bao nhiu ?
..
Cu 78 (C 2010): Plni

210
84

..
..
..
Cu 79 (C 2007): Phng x - l
A. phn ng ht nhn thu nng lng.
B. phn ng ht nhn khng thu v khng to nng lng.
C. s gii phng lectrn (lectron) t lp lectrn ngoi cng ca nguyn t.
D. phn ng ht nhn to nng lng.
Cu 80 (C 2007): Ht nhn Triti ( T13 ) c
A. 3 nucln, trong c 1 prtn.
B. 3 ntrn (ntron) v 1 prtn.
C. 3 nucln, trong c 1 ntrn (ntron).
D. 3 prtn v 1 ntrn (ntron).
Cu 81 (C 2007): Cc phn ng ht nhn tun theo nh lut bo ton
A. s nucln.
B. s ntrn (ntron).
C. khi lng.
D. s prtn.
Cu 82 (C 2007): Xt mt phn ng ht nhn: D + D He + n. Bit khi lng ca cc ht nhn H12
MD = 2,0135u ; mHe = 3,0149u ; mn = 1,0087u ; 1 u = 931 MeV/c2. Nng lng phn ng trn to ra l
A. 7,4990 MeV.
B. 2,7390 MeV.
C. 1,8820 MeV.
D. 3,1654 MeV.
..

..
..
Cu 83 : Cho phn ng ht nhn: 31T + 21 D 24 He + X . Ly ht khi ca ht nhn T, ht nhn D, ht
nhn He ln lt l 0,009106 u; 0,002491 u; 0,030382 u v 1u = 931,5 MeV/c2. Nng lng ta ra ca
phn ng xp x bng
A. 15,017 MeV.
B. 200,025 MeV.
C. 17,498 MeV.
D. 21,076 MeV.
..

..
..
..
t : 0914449230

14

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Cu 84 : Cho phn ng ht nhn:
4
2

Vt L Ht Nhn
23
11

Na + H He +
1
1

4
2

20
10

Ne . Ly khi lng cc ht nhn

23
11

Na ;

20
10

Ne ;

1
1

He ; H ln lt l 22,9837u; 19,9869u; 4,0015u; 1,0073 u v 1u = 931,5 MeV/c . Trong phn ng ny,


nng lng
A. thu vo l3,4524 MeV.
B. thu vo l2,4219 MeV.
D. ta ra l3,4524 MeV.
C. ta ra l2,4219 MeV.
..
..
..
..
Cu 85 : i lng no sau y khng bo ton trong cc phn ng ht nhn?
A. s nucln.
B. in tch.
C. nng lng ton phn
D. khi lng ngh.
Cu 86 (H 2012):: Mt ht nhn X, ban u ng yn, phng x v bin thnh ht nhn Y. Bit ht
nhn X c s khi l A, ht pht ra tc v. Ly khi lng ca ht nhn bng s khi ca n tnh theo
n v u. Tc ca ht nhn Y bng
4v
2v
4v
2v
A.
B.
C.
D.
A+ 4
A4
A4
A+ 4
..

..
..
Cu 87 (H 2012)::Phng x v phn hch ht nhn
A. u l phn ng ht nhn ta nng lng
B. u l phn ng ht nhn thu nng lng
C. u l phn ng tng hp ht nhn
D. u khng phi l phn ng ht nhn
Cu 88 : Cho phn ng ht nhn 94 Be + 11 H X + 63 Li
a) X l ht nhn ca nguyn t no v cn gi l ht g?
..........................................................................................................................................................................

..........................................................................................................................................................................
b) Hy cho bit l phn ng ta nng lng hay thu nng lng. Xc nh nng lng ta
ra hoc thu vo. Bit mBe = 9,01219u; mp = 1,00783u; mLi = 6,01513u; mX = 4,0026u; 1u = 931MeV/c2.
..
..
..
37
Cu 89 : Cho phn ng ht nhn 37
17 Cl + X n + 18 Ar. Hy cho bit l phn ng ta nng lng hay
thu nng lng. Xc nh nng lng ta ra hoc thu vo. Bit khi lng ca cc ht nhn:
mAr = 36,956889u;
mCl = 36,956563u;
mp = 1,007276u;
mn = 1,008665u.
..

..
..
..
*Cu 90 : Tm nng lng to ra khi mt ht nhn urani 234U phng x tia to thnh ng v thori 230Th.
Cho cc nng lng lin kt ring ca ht l7,10MeV; ca 234U l 7,63MeV; ca 230Th l 7,70MeV.
..

..
..
..
t : 0914449230

15

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
*Cu 91 : Ht nhn triti (T) v teri (D) tham gia phn ng nhit hch sinh ra ht nhn X v ht ntron.
Vit phng trnh phn ng v tm nng lng to ra t phn ng. Cho bit ht khi ca ht nhn triti l
mT = 0,0087u, ca ht nhn teri l mD = 0,0024u, ca ht nhn X l mX = 0,0305u
..

..
..
..
238

Son Phn ng phn r ca urani c dng: 92 U 206


82 Pb + x + y .
a) Tnh x v y.
238
238
b) Chu k bn r ca 92 U l 4,5.109 nm. Lc u c 1g 92 U nguyn cht. Tnh phng

x ban u, phng x sau 9.109 nm v s nguyn t

238
92

U b phn r sau 5.109 nm.

Cu 92 : Plni 210
84 Po l nguyn t phng x , c chu k bn r 138 ngy, n phng ra 1 ht v bin
i thnh ht nhn con X.
a) Vit phng trnh phn ng. Nu cu to, tn gi ca ht nhn X.
b) Mt mu plni nguyn cht c khi lng ban u 0,01g. Tnh phng x ca mu cht trn sau 3
chu k bn r.
..

..
..
..
..
..
..
..
Cu 93 : T ht nhn

236
88

Ra phng ra 3 ht v mt ht - trong chui phng x lin tip. Khi ht nhn

to thnh l: A. 222
B. 224
C. 222
D. 224
84 X.
84 X.
83 X.
83 X.
..
..
..
27
Cu 94 : ng v phng x ca silic 27
14 Si phn r tr thnh ng v ca nhm 13 Al. Trong phn r ny ht
no bay khi ht nhn silic ? A. ntron.
B. prtn.
C. electron.
D. pzitron.
..
..
Cu 95 : Phn ng ht nhn 11 H + 73 Li 2 42 He to nng lng 17,3MeV. Xc nh nng lng to ra khi
c 1 gam hli c to ra nh cc phn ng ny. Cho NA = 6,023.1023 mol-1.
A. 13,02.1026MeV.
B. 13,02.1023MeV.
C. 13,02.1020MeV.
D. 13,02.1019MeV.
..

..
..
Cu 96 (H 2012): Tng hp ht nhn heli 24 He t phn ng ht nhn 11H + 37 Li 24 He + X . Mi phn
ng trn ta nng lng 17,3 MeV. Nng lng ta ra khi tng hp c 0,5 mol heli l
A. 1,3.1024 MeV.
B. 2,6.1024 MeV.
C. 5,2.1024 MeV.
D. 2,4.1024 MeV.
t : 0914449230

16

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
..

..
..
..
..
60
Cu 97 : Xc nh ht phng x trong phn r 27
Co bin thnh 60
28 Ni.
+
A. ht .
B. ht .
C. ht .
D. ht prtn.
*Cu 98 (H 2007): Cho: mC = 12,00000 u; mp = 1,00728 u; mn = 1,00867 u; 1u = 1,66058.10-27 kg;
1eV = 1,6.10-19 J ; c = 3.108 m/s. Nng lng ti thiu tch ht nhn 6C 12 thnh cc nucln ring bit
bng A. 72,7 MeV.
B. 89,4 MeV.
C. 44,7 MeV.
D. 8,94 MeV.
..

..
..
Cu 99 : Xem rng ban u ht nhn 126C ng yn. Cho mC = 12,000u; m = 4,0015u. Tnh nng lng ti
thiu cn thit tch hat nhn C thnh 3 ht anpha (theo n v Jun)
..

..
Cu 100 : U235 hp th ntron nhit, phn hch & sau mt vi qu trnh phn ng dn n kt qu to
143
90
thnh cc ht nhn bn theo phng trnh sau: 235
92U + n 60 Nd + 40 Zr + x n + y trong x l s ht
ntron, y l s ht electron pht ra, x & y ln lt l A. 4 ; 5
B. 5 ; 6
C. 3 ; 8
D. 6 ; 4
..

..
..
*Cu 101 : Cho phn ng ht nhn n + 63 Li 42 He + T + 4,8MeV ; m n = 1, 0087u ; m T = 3, 016u ;
m = 4, 0015u , 1uc2 = 931 MeV. Hy tnh khi lng nhn Li (S : 6,0139u)
..

..
..
Cu 102 : Mt ngun phng x c chu k bn r T v ti thi im ban u c 32N0 ht nhn. Sau cc

khong thi gian T/2, 2T v 3T, s ht nhn cn li ln lt bng bao nhiu?


A. 24N0 ,12N0 ,6N0

B. 16 2N 0 ,8N 0 , 4N 0

C. 16N0 ,8N0 , 4N0


D. 16 2N 0 ,8 2N 0 , 4 2N 0
..
..
..
Cu 103 (C - 2010) : Phng x v phn hch ht nhn
A. u c s hp th ntron chm.
B. u l phn ng ht nhn thu nng lng.
C. u khng phi l phn ng ht nhn.
D. u l phn ng ht nhn ta nng lng.
Cu 104 (H - 2012) : Trong mt phn ng ht nhn, c s bo ton
A. s prtn.
B. s nucln.
C. s ntron.
D. khi lng.
Cu 105 : C th tng hng s phn r ca ng v phng x bng cch no?
A. t ngun phng x vo trong t trng mnh
B. t ngun phng x vo trong in trng mnh
17
t : 0914449230
Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
C. t nng ngun phng x
D. Hin nay ta khng bit cch no c th lm thay i hng s phn r phng x
Cu 106: Hon thnh chui phn ng ht nhn sau (vit y )

238
Th
Pa
U
Th
Ra
92 U
..

..
..
..
Khi lng cht mi c to thnh sau thi gian t
A
A1 (nhn con)
+
tia phng x
t
t

A1 N 0
A1
N
T
T
m1 =
A1 =
(1 2 ) = m0 (1 2 )
NA
NA
A

Trong : A, A1 l s khi ca cht phng x ban u v ca cht mi c to thnh


Cu 107 :

210
84

Po l cht phng x c chu k bn r l 138 ngy m. Cc ht poloni pht ra tia phng x

chuyn thnh nhn ch 206


82 Pb .
a) Hi Poloni pht ra ht no ?
b) Nu ban u c 400 gam Poloni th sau 552 ngy m c bao nhiu gam ch c to thnh ?
..
..
..
..
..
..
Cu 108 : 210
84 Po l cht phng x . Ban u mt mu cht Po tinh khit c khi lng 2 mg. Sau 414
ngy t l gia s ht nhn Po v Pb trong mu bng 1: 7. Chu k bn r ca Po l bao nhiu ?
S : 138 ngy
..

..
..
..
..
..
Cu 109 :

210
84

Po l cht phng x c chu k bn r l T. Cc ht poloni pht ra tia phng x chuyn thnh

nhn ch 206
82 Pb . Sau 69 ngy th t s khi lng gia Pb v Po l 0,406. Tm chu k bn r ca Po ?
..
..
..
..
..
..
t : 0914449230

18

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Cu 110 :

210
84

Vt L Ht Nhn

Po l cht phng x c chu k bn r l 138 ngy m. Cc ht poloni pht ra tia phng x

chuyn thnh nhn ch 206


82 Pb . Tnh tui ca mu cht trn nu lc kho st khi lng cht Po ln gp 2
ln khi lng ch.
..
..
..
......
......
Cu 111 (H 2008): Ht nhn

A1
Z1

X phng x v bin thnh mt ht nhn

ht nhn X, Y bng s khi ca chng tnh theo n v u. Bit cht phng x


Ban u c mt khi lng cht
lng ca cht X l A. 4

A1
A2

A1
Z1

A2

Y bn. Coi khi lng ca

Z2
A1
Z1

X c chu k bn r l T.

X, sau 2 chu k bn r th t s gia khi lng ca cht Y v khi


B. 4

A2
A1

C. 3

A2
A1

D. 3

A1
A2

..
..
..
......
......
..
..
..
......
......

24
Cu 112 : 24
11 Na l cht phng x v to thnh ht nhn Mg. Ban u c 4,8 gam 11 Na , khi lng
Mg to thnh sau 15h l 2,4 gam. Hi sau 60h th khi lng Mg to thnh l bao nhiu ? (4,5 gam)
..

..
..
......
......
..
..
..
......
......
......
t : 0914449230

19

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn
210

Cu 113 (son) : Ht nhn Po l cht phng x pht ra tia v bin i thnh ht nhn Pb. Ti thi
im t, t l gia s ht nhn ch v s ht Po trong mu l 5, vy ti thi im ny t l khi lng ht ch
v khi lng ht Po l s : 4,905.
Cu 114 (son) : Ht nhn Plni ( 210
84 Po ) phng x ht v bin thnh ht nhn ch (Pb) bn vi chu k
bn r l 138 ngy m. Ban u c mt mu Plni nguyn cht. Hi sau bao lu th s ht nhn ch sinh
ra ln gp 3 ln s ht nhn Plni cn li? (276 ngy m)
Cu 115 (C 2009) : Pht biu no sau y l sai khi ni v hin tng phng x?
A. Trong phng x , ht nhn con c s ntron nh hn s ntron ca ht nhn m.
B. Trong phng x -, ht nhn m v ht nhn con c s khi bng nhau, s prtn khc nhau.
C. Trong phng x , c s bo ton in tch nn s prtn c bo ton.
D. Trong phng x +, ht nhn m v ht nhn con c s khi bng nhau, s ntron khc nhau.
Cu 116 : Mt ngun ban u cha N0 ht nhn nguyn t phng x. C bao nhiu ht nhn ny b phn r
sau thi gian bng 3 chu k bn r ?
A. (1/8)N0
B. (1/6)N0
C. (2/3)N0
D. (7/8)N0
..

..
..
......
PHN NG PHN HCH V NHIT HCH
I. Phn ng Phn Hch
* S phn hch
Dng ntron nhit (cn gi l ntron chm) c nng lng c 0,01eV bn vo
phn ng phn hch:
1
135
A1
A2
1
0 n + 92 U Z1 X1 + Z 2 X2 + k 0 n

235

U ta c

c im chung ca cc phn ng phn hch: sau mi phn ng u c hn hai ntron c


phng ra, v mi phn hch u gii phng ra nng lng ln. Ngi ta thng gi l nng
lng ht nhn.
* Phn ng phn hch dy chuyn
+ Cc ntron sinh ra sau mi phn hch ca urani (hoc plutoni, ) li c th b hp th bi cc
ht nhn urani (hoc plutoni, ) khc gn , v c th, s phn hch tip din thnh mt dy
chuyn. S phn hch tng ln rt nhanh trong mt thi gian rt ngn, ta c phn ng phn hch
dy chuyn.
+ iu kin xy ra phn ng phn hch dy chuyn: Mun c phn ng dy chuyn ta phi xt ti
s ntron trung bnh k cn li sau mi phn hch (cn gi l h s nhn ntron)
- Nu k < 1 th phn ng dy chuyn khng xy ra.
- Nu k = 1 th phn ng dy chuyn xy ra vi mt ntron khng i. l phn ng dy
chuyn iu khin c.
- Nu k > 1 th dng ntron tng lin tc theo thi gian, dn ti v n nguyn t. l phn ng
dy chuyn khng iu khin c.
* L phn ng ht nhn. Nh my in ht nhn
Phn ng ht nhn dy chuyn t duy tr, c iu khin, c thc hin trong thit b gi l
l phn ng ht nhn.
Trong phn ln cc l phn ng nhin liu phn hch l 235U hay 238Pu. m bo cho k =
1, trong cc l phn ng ngi ta dng cc thanh iu khin c cha bo hay caimi l cc cht c
tc dng hp th ntron.
B phn chnh ca nh my in ht nhn l l phn ng ht nhn. Cht ti nhit s cp, sau
khi chy qua vng tm l, s chy qua b trao i nhit, cung cp nhit cho l sinh hi. Hi nc
lm chy tua bin pht in ging nh trong cc nh my in thng thng.
II. Phn ng Nhit Hch
* Phn ng nhit hch
Khi hai ht nhn nh kt hp li to nn mt ht nhn nng hn th c nng lng ta ra.
V d: 21 H + 21 H 23 He + 01 n + 4MeV.
t : 0914449230

20

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

Phn ng kt hp ht nhn ch xy ra nhit rt cao nn mi gi l phn ng nhit hch.


* Phn ng nhit hch trong v tr
Phn ng nhit hch trong lng Mt Tri v cc ngi sao l ngun gc nng lng ca
chng.
* Thc hin phn ng nhit hch trn Tri t
Trn Tri t, con ngi thc hin c phn ng nhit hch di dng khng kim sot c.
l s n ca bom nhit hch hay bom H (cn gi l bom hir hay bom khinh kh).
V nng lng ta ra trong phn ng nhit hch ln hn nng lng ta ra trong phn ng
phn hch rt nhiu, v v nhin liu nhit hch c th coi l v tn trong thin nhin, nn mt vn
quan trng t ra l: lm th no thc hin c phn ng nhit hch di dng kim sot
c, m bo cung c nng lng lu di cho nhn loi.
II. TRC NGHIM.
Cu 117 : Phn ng nhit hch xy ra iu kin
B. nhit cao.
A. nhit bnh thng.
C. nhit thp.
D. di p sut rt cao.
Cu 118 : Chn cu tr li ng nht. Gi k l h s nhn ntron. iu kin phn ng dy chuyn xy
ra l A. k < 1.
B. k > 1.
C. k = 1.
D. k 1.
Cu 119 : (C - 2010) Phn ng nhit hch l
A. s kt hp hai ht nhn c s khi trung bnh to thnh ht nhn nng hn.
B. phn ng ht nhn thu nng lng .
C. phn ng trong mt ht nhn nng v thnh hai mnh nh hn.
D. phn ng ht nhn ta nng lng.
Cu 120: So snh gia hai phn ng ht nhn to nng lng phn hch v nhit hch.
Chn kt lun ng:
A. Mt phn ng nhit hch to nng lng nhiu hn phn ng phn hch.
B. Cng khi lng, th phn ng nhit hch to nng lng nhiu hn phn ng phn hch.
C. Phn ng phn hch sch hn phn ng nhit hch.
D. Phn ng nhit hch c th iu khin c cn phn ng phn hch th khng.
Cu 121 : Ngi ta quan tm n phn ng nhit hch l v
A. phn ng nhit hch to nng lng.
B. nhin liu nhit hch hu nh v hn.
C. phn ng nhit hch sch hn phn ng phn hch. D. c 3 l do trn.
Cu 122 : Cho phn ng ht nhn: n + 63 Li T + + 4,8MeV. Phn ng trn l
A. phn ng to nng lng.
B. phn ng thu nng lng.
C. phn ng nhit hch.
D. phn ng phn hch.
Cu 123 : Cho phn ng ht nhn: 23090Th 226
88 Ra + . Phn ng ny l
A. phn ng phn hch.
B. phn ng thu nng lng.
C. phn ng nhit hch.
D. phn ng to nng lng.
2
2
Cu 124 : Cho phn ng ht nhn: 1 D + 1 D 23 He + n + 3,25MeV. Phn ng ny l
A. phn ng phn hch.
B. phn ng thu nng lng.
C. phn ng nhit hch.
D. phn ng khng to, khng thu nng lng.
Cu 125 : Tnh nng lng to ra trong phn ng ht nhn 21 D + 21 D 23 He + n, bit nng lng lin

kt ca cc ht nhn 21 D , 23 He tng ng bng 2,18MeV v 7,62MeV.


A. 3,26MeV.
B. 0,25MeV.
C. 0,32MeV.
D. 1,55MeV.
......
......
......
Cu 126: iu no sau y l sai khi ni v phn ng phn hch dy chuyn ?
A. Trong phn ng dy chuyn, s phn hch tng rt nhanh trong mt thi gian ngn.
B. Khi h s nhn ntron k > 1, con ngi khng th khng ch c phn ng dy chuyn.
C. Khi h s nhn ntron k = 1, con ngi c th khng ch c phn ng dy chuyn.
D. Khi k < 1 phn ng phn hch dy chuyn vn xy ra.
t : 0914449230

21

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
Cu 127 : iu no sau y l sai khi ni v phn ng nhit hch ?
A. L loi phn ng to nng lng.
B. Phn ng ch xy ra nhit rt cao.
C. Hin nay, cc phn ng nhit hch xy ra di dng khng kim sot c.
D. L loi phn ng xy ra nhit bnh thng.
Cu 128 : thc hin phn ng nhit hch, v sao cn iu kin nhit cao hng chc triu ?
A. cc electron bt khi nguyn t, to iu kin cho cc ht nhn tip xc v kt hp vi nhau.
B. ph v ht nhn ca cc nguyn t tham gia phn ng, kt hp to thnh ht nhn nguyn t mi.
C. cc ht nhn c ng nng ln, thng lc y Cu-lng gia cc ht nhn.
D. C A v B.
Cu 129 : Ht nhn no sau y khng th phn hch ?
D. 239
A. 239
C. 126 C .
B. 238
92 U .
92 U .
94 Pb
Cu 130 (H 2009): Trong s phn hch ca ht nhn 235
92 U , gi k l h s nhn ntron. Pht biu no
sau y l ng?
A. Nu k < 1 th phn ng phn hch dy chuyn xy ra v nng lng ta ra tng
nhanh.
B. Nu k > 1 th phn ng phn hch dy chuyn t duy tr v c th gy nn bng n.
C. Nu k > 1 th phn ng phn hch dy chuyn khng xy ra.
D. Nu k = 1 th phn ng phn hch dy chuyn khng xy ra.
Cu 131 : Phn ng nhit hch l phn ng ht nhn
B. cn mt nhit rt cao mi thc hin c
A. to mt lng nhit ln
C. hp th mt nhit lng ln
D. ht nhn cc nguyn t b nung chy thnh cc nucln

PHN NG HT NHN S DNG NH LUT BO TON


+ Bo ton s nucln (s khi):
A1 + A2 = A3 + A4
+ Bo ton in tch (nguyn t s):
Z 1 + Z 2 = Z 3 + Z4
JG JJG JJG JJG
p1 + p 2 = p3 + p 4 ( p = m.v)
+ Bo ton ng lng:
+ Bo ton nng lng: K X1 + K X 2 + E = K X 3 + K X 4
Trong : E l nng lng phn ng ht nhn
1
K X = mX v X2 l ng nng chuyn ng ca ht X
2
Lu : - Khng c nh lut bo ton khi lng.
2

- Mi quan h gia ng lng pX v ng nng KX ca ht X l: p = 2m.K


Cu 132 : Dng ht anpha c ng nng K = 7, 44MeV bn vo ht nhn

14
7

N ng yn, gy ra phn ng

+ N p + X . Bit vn tc ca prton bn ra c phng vung gc vi vn tc ca ht anpha. Tm


14
7

ng nng ca ht nhn X. Cho m = 4, 0015u , m p = 1, 0073u , m N = 13,9992u , m O = 16,9947u


(S : 2MeV)
......
......
......
......
......
......
......
......
......
t : 0914449230

22

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn
7
3

Cu 133 (C 2010) : Dng ht prtn c ng nng 1,6 MeV bn vo ht nhn liti ( Li ) ng yn. Gi
s sau phn ng thu c hai ht ging nhau c cng ng nng v khng km theo tia . Bit nng lng
ta ra ca phn ng l 17,4 MeV. ng nng ca mi ht sinh ra l
A. 19,0 MeV.
B. 15,8 MeV.
C. 9,5 MeV.
D. 7,9 MeV.
......

......
......
Cu 134: Dng 1 prton c ng nng Tp = 5,58MeV bn ph ht nhn 23
11 Na ng yn sinh ra ht v X.
Coi phn ng khng km theo bc x .
a) Phn ng trn thu hay ta nng lng. Tnh nng lng .
b) Bit ng nng ca ht l T = 6,6MeV. Tnh ng nng ca ht nhn X.
Cho m = 4, 001506u ; m Na = 22,983734u , m p = 1, 007276u , m X = 19,986950u , 1u = 931 MeV/c2

......
......
......
......
......
......
Cu 135: Dng ht nhn c ng nng K = 8MeV bn vo nhn 94 Be ng yn theo phng trnh

sau : + 49 Be n + X . Tnh ng nng ca ntron v ht X. Bit cc ht sinh ra c phng vn tc vung


gc nhau , m = 4, 0015u ; m Be = 9, 01220u , m n = 1, 0087u , m X = 12, 000u ,1u = 931 MeV/c2
(S : K n = 10,9MeV , K X = 1, 75MeV )
......
......
......
......
......
......
......
......
......
......
......
......
Cu 136 (H 2010): Dng mt prtn c ng nng 5,45 MeV bn vo ht nhn 94 Be ang ng yn.
Phn ng to ra ht nhn X v ht . Ht bay ra theo phng vung gc vi phng ti ca prtn v c
ng nng 4 MeV. Khi tnh ng nng ca cc ht, ly khi lng cc ht tnh theo n v khi lng
nguyn t bng s khi ca chng. Nng lng ta ra trong phn ng ny bng
A. 3,125 MeV.
B. 4,225 MeV.
C. 1,145 MeV.
D. 2,125 MeV.
......

......
t : 0914449230

23

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
......

......
......
......
......
......
......
......
234
4
A
Cu 137 : Ht nhn phng x 234
92 U ng yn pht ra ht theo phng trnh 92 U 2 He + Z X . Nng
lng ta ra ca phn ng ny l 14,15MeV. Xem khi lng ht nhn gn ng bng s khi tnh theo
n v u. ng nng ca ht l bao nhiu?
A. 13,72MeV
B. 12,91MeV
C. 13,91MeV
D. 12,79MeV
......

......
......
......
......
226
Ra l cht phng x , vi chu k bn r T = 1570 nm (1 nm = 365 ngy). Phng x trn
Cu 138 : 88
ta ra nhit lng 5,96MeV. Gi s ban u ht nhn radi ng yn. Tnh ng nng ca ht v ht
nhn con sau phn ng. Cho khi lng ht v ht nhn con tnh theo n v u bng s khi ca chng.
......

......
......
......
......
......

S PHT HT ANPHA
......
......
......
......
......
......
......
......
......
24
t : 0914449230
Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

......
......
Cu 139 (H 2010) : Ht nhn 210
84 Po ang ng yn th phng x , ngay sau phng x , ng nng ca
ht
A. ln hn ng nng ca ht nhn con.
B. ch c th nh hn hoc bng ng nng ca ht nhn con.
C. bng ng nng ca ht nhn con.
D. nh hn ng nng ca ht nhn con.
Cu 140 (H 20008) : Ht nhn A ang ng yn th phn r thnh ht nhn B c khi lng mB v ht
c khi lng m . T s gia ng nng ca ht nhn B v ng nng ca ht ngay sau phn r bng
m
B. B
m

m
A.
mB

m
C. B
m

m
D.
mB

......
......
......
......
Cu 141 : Ht nhn

226
88

Ra ban u ang ng yn th phng ra ht c ng nng 4,80MeV. Coi khi

lng mi ht nhn xp x vi s khi ca n. Nng lng ton phn ta ra trong s phn r ny l


A. 4,89MeV
B. 4,92MeV
C. 4,97MeV
D. 5,12MeV
......
......
......
Cu 142: Ht Plni (A= 210, Z = 84) ng yn phng x ht to thnh ch Pb. Ht sinh ra c ng
nng K =61,8MeV. Nng lng to ra trong phn ng l
A: 63MeV
B: 66MeV
C. 68MeV
D. 72MeV
......
......
......
Cu 143 (HSP Vinh 97): Ht nhn 222
86 Rn ban u ang ng yn th phng ra ht . Bao nhiu phn
trm ca nng lng ta ra chuyn thnh ng nng ht anpha (s : 98%)
......
......
......
......
Cu 144 (H Kinh T Quc Dn 2000): 210
84 Po l mt cht phng x anpha c chu k 138 ngy m.
Tnh vn tc ca ht anpha bay ra bit nng lng ta ra t phn ng trn l E = 2,6 MeV
(S : 1,1.107 m/s)
......

......
......
......
......
......
t : 0914449230

25

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn
234
92

Cu 145 (HV QHQT 98): Ht nhn phng x U (ng yn) v phng x anpha.
a) Tnh nng lng ta ra ? m = 4, 0015u ; m U = 233,9904u , , m X = 229,9737u ,1u = 931 MeV/c2
b) Tnh ng nng ca ht anpha v ht nhn con X
......

......
......
......
......
......
Cu 146: Mt ht nhn c s khi A ban u ng yn, pht ra ht vi vn tc V. ly khi lng cc
ht nhn theo n v khi lng nguyn t u bng s khi ca chng. ln ca ht nhn con l
A. 4V .
B. 4V .
C. V .
D. V
A4
A 4
A+4
A+4
......

......
......
......
KHI LNG TNG I TNH
+ Khi mt ht ng yn th n c khi lng l m0 (khi lng ngh)
m0
+ Khi ht chuyn ng vi tc v th khi lng ca n l m =
v2
1 2
c
chun ng s c khi lng ln hn khi ng yn)
Ta phn bit v hiu cc i lng :

< m 0 (c ngha l khi ht

E 0 = m 0 .c 2 : Nng lng ngh.


E = m.c 2 : Nng lng tng i tnh.
E = E 0 + Wd : Nng lng ton phn (W l ng nng ht)
Lin h : m =

m0
v2
1 2
c

E=

E0
v2
1 2
c

> E0

Cu 147 : Mt ht c khi lng ngh m0. Khi vt chuyn ng, khi lng ca n c gi tr :
A. Khng i
B. Gim so vi khi ng yn
C. Ln hn so vi khi ng yn
D. Lc u khi lng tng, sau gim so vi khi ng yn, ph thuc vo vn tc ca vt
Cu 148 : Mt vt c khi lng ngh l 60kg chuyn ng vi tc v = 0,8c.
a/ Tnh khi lng tng i tnh.
b/ Tnh phn trm khi lng tng ln khi vt chuyn ng.
..

..
..
..
..
..
26
t : 0914449230
Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh
Vt L Ht Nhn
-36
Cu 149 : Tnh khi lng ca phtn ng vi bc x 0,6 m.
(S : 3,68.10 kg)
..

..
..
Cu 150 : Tnh khi lng ca phtn ng vi bc x l 4,41.10-36 kg. Tm
..

..
..
Cu 151 : Mt ht c ng nng bng mt na nng lng ngh ca n. Tnh tc ca ht ?

..
..
..
..
Cu 152 : Mt ht c ng nng bng nng lng ngh ca n. Tnh tc ca ht ?

..
..
..
..
Cu 153 : khi lng tng i tnh ca mt vt tng 10% so vi khi lng ngh th vt phi chuyn

ng vi vn tc l bao nhiu ?
..
..
..
..
Cu 154 : Tnh ng nng v nng lng ton phn ca mt vt c khi lng ngh m0 chuyn ng vi tc

0,6c.
..
..
..
..
Cu 155 (H 2010): Mt ht c khi lng ngh m0. Theo thuyt tng i, ng nng ca ht ny khi
chuyn ng vi tc 0,6c (c l tc nh sng trong chn khng) l
A. 1,25m0c2.
B. 0,36m0c2.
C. 0,25m0c2.
D. 0,225m0c2.
238

235

BT b sung 1: Cho bit 92U v 92U l cc cht phng x c chu k bn r ln lt l T1 = 4,5.109 nm v


T2=7,13.108 nm. Hin nay trong qung urani thin nhin c ln U238 v U235 theo t l 160 : 1.
Gi thit thi im to thnh Tri t t l 1:1. Cho ln10 = 2,3; ln2 = 0,693.
Tui ca Tri t l bao nhiu?
Li gii:

Gi N0 l s ht ban u (khi Tri t hnh thnh) ca U238 v U235.

S ht U238 hin nay l: N1 = N0.


t : 0914449230

27

Email : ngvuminh249@yahoo.com

GV : Nguyn V Minh

Vt L Ht Nhn

Suy ra :

S ht U235 hin nay l: N2 = N0.

Ta thy chu k bn r ca U235 nh hn, tc l U235 phng x nhanh hn, suy ra rng s ht cn li ca n
phi t hn. Kt hp gi thit ta c
t(

) = log2160 t(

t(

) = 7,32 t = 7,32.

= 160. ta suy ra

= 160

) = log216 +
t= 6,2.109 (nm)

Theo tnh ton trn, tui ca Tri t l 6,2 t nm


238

BT b sung 2: Urani 92U c chu k bn r l 4,5.109nm.


a/ Gi s rng tui ca Tri t l 5 t nm. Hy tnh lng cn li ca 1 g U238 k t khi Tri t
hnh thnh.
b/ Tnh phng x ca mt mol U238 v phng x ca lng cn li sau thi gian 2,25 t nm.
Li gii: a/ Khi lng cht phng x c tnh theo cng thc:m = m0.
.
9
9
Thay s m0 = 1g, t = 5.10 , T = 4,5.10 ta tnh c m = 0,463 g.
b/ phng x c tnh theo cng thc: H = N Trong = ln2/T vi T tnh ra giy.
= ln2/(4,5.109.365.86400)
v N = nNA = 6,02.1023.
Thay s ta tnh c H = 2,94.106 Bq.

phng x ph thuc thi gian theo cng thc: H = H0.e-t = H0.


Vi t = 2,25.109 nm th H = 2,94.106.

= 2,1.106 (Bq).

BT b sung 3 :Cho phn ng ht nhn:


+p
+
. Bit khi lng ht nhn
mNa = 22,983734u, mHe = 4,001151u, mp = 1,007276u, mNe = 19,986950u. Phn ng ny ta hay thu bao
nhiu nng lng.
Li gii:
Khi lng trc phn ng: m1 = mNa + mp = 22,983734 + 1,007276 = 23,99101 (u)
Khi lng sau phn ng: m2 = mHe + mNe = 4,001151 + 19,986950 = 23,988101 (u)
Q = (m1 m2)c2 = (23,99101 - 23,988101).931 = 2,7 (MeV) > 0
Vy phn ng ny ta ra mt nhit lng l: 2,7 MeV
BT b sung 4 :Ht nhn Natri c k hiu
v kh lng ca n l mNa = 22,983734 u, bit mp =
1,0073 u, mn = 1,0087 u.
a/ Tnh s ht notron c trong ht nhn Na.
b/ Tnh s nuclon c trong 11,5 g Na.
c/ Tnh ht khi v nng lng lin kt, nng lng lin kt ring ca ht nhn Na.
Li gii:

a/ S notron ca Na: 23 11 = 12.


S mol Na c trong 11,5 g Na: n =
= 0,5.

S nguyn t cha trong : N = n.NA = 0,5.6,02.1023 = 3,01.1023.


b/ Mi nguyn t Na c 23 nuclon, vy trong tng nguyn t th s nuclon l: N x 23 = 69,23.1023.
c/ ht khi: m = 11. 1,0073 + 13. 1,0087 - 22,9837 = 0,201 (u)
Nng lng lin kt ca Na: Elk = 0,201.931 = 187 (MeV).

t : 0914449230

28

Email : ngvuminh249@yahoo.com