You are on page 1of 17

NAMA : AKFINI ADITIAS NIM : 1109120678 TUGAS : HUKUM LEMBAGA-LEMBAGA NEGARA

HUBUNGAN ANTAR LEMBAGA-LEMBAGA NEGARA


NO 1 LEMBAGA NEGARA PRESIDEN MK HUBUNGAN

KETERANGAN UUD 1234 $asa& 536 a'at 5

Mahkamah Konstitusi wa i! m"m!"#ikan $utusan atas $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at m"n("nai %u(aan $"&an((a#an o&"h P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n m"nu#ut Un%an(-Un%an( Dasa#+ Mahkamah Konstitusi m"m$un'ai s"m!i&an o#an( an((ota hakim konstitusi 'an( %it"ta$kan o&"h P#"si%"n, 'an( %ia ukan masin(-masin( ti(a o#an( o&"h Mahkamah A(un(, ti(a o#an( o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at, %an ti(a o#an( o&"h P#"si%"n+S"&ain k"w"nan(an s"!a(aimana %imaksu% $a%a a'at .1/, Mahkamah Konstitusi wa i! m"m!"#ikan $utusan atas $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at !ahwa P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %i%u(a t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a atau $"#!uatan t"#0"&a, %an)atau ti%ak &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+Hakim konstitusi %ia ukan masin(-masin( 1 .ti(a/ o#an( o&"h Mahkamah A(un(, 1 .ti(a/ o#an( o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at, %an 1 .ti(a/ o#an( o&"h P#"si%"n+-

UUD 1234 $asa& 536 a'at 1

UU no 37 tahun 5882 $asa& 52 a'at 5

UU no 37 tahun 5882 $asa& 13 a'at 1

k"t"ntuan Pasa& 536 UUD 1234 %an UU No+53 Tahun 5881

MK m"m$un'ai &ima t"ntan( Mahkamah Konstitusi .MK/ k"w"nan(an+ 9akni, m"n(u i un%an(-un%an( t"#ha%a$ Un%an(-Un%an( Dasa# 1234, m"mutus s"n(k"ta k"w"nan(an &"m!a(a n"(a#a 'an( k"w"nan(ann'a %i!"#ikan o&"h UUD, m"mutus $"m!u!a#an $a#tai $o&itik, m"mutus $"#s"&isihan hasi& $"mi&u .!aik %i tin(kat nasiona& mau$un $"mi&ihan umum k"$a&a %a"#ah/ %an m"m!"#ikan $utusan atas $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at m"n("nai %u(aan $"&an((a#an o&"h P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n .im$"a0hm"nt/+ 6a&on hakim a(un( %iusu&kan Komisi 9u%isia& k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at untuk m"n%a$atkan $"#s"tu uan %an s"&an utn'a %it"ta$kan s"!a(ai hakim a(un( o&"h P#"si%"n+ Mahkamah A(un( m"m!"#ikan nasihat-nasihat atau $"#tim!an(an-$"#tim!an(an %a&am !i%an( hukum k"$a%a L"m!a(a Tin((i N"(a#a &ain Mahkamah A(un( m"m!"#ikan nasihat k"$a%a P#"si%"n s"&aku K"$a&a N"(a#a %a&am #an(ka $"m!"#ian atau $"no&akan (#asi Mahkamah A(un( %i!"#ikan k"w"nan(an untuk m"m!"#ikan $"#tim!an(an k"$a%a P#"si%"n s"&aku K"$a&a N"(a#a s"&ain (#asi u(a #"ha!i&itasi+ Namun %"mikian, %a&am m"m!"#ikan $"#tim!an(an hukum m"n("nai #"ha!i&itasi sam$ai saat ini !"&um a%a $"#atu#an $"#un%an(un%an(an 'an( m"n(atu# $"&aksanaann'a+ Mahkamah A(un( m"&akukan UUD 1234 $asa& 53A a'at 1

PRESIDEN MA

Pasa& 1: Un%an(-un%an( Mahkamah A(un( No+13 Tahun 1274 Pasa& 14 Un%an(-un%an( Mahkamah A(un( No+13 Tahun 1274 P"#u!ahan P"#tama Un%an(-un%an( Dasa# N"(a#a RI Tahun 1234 Pasa& 13 A'at .1/

Pasa& 3 %an Pasa& 18 Un%an(-un%an( K"t"ntuan Pokok K"kuasaan Nomo# 13

$"n(awasan t"#tin((i t"#ha%a$ a&ann'a $"#a%i&an %i s"mua &in(kun(an $"#a%i&an %"n(an tu uan a(a# $"#a%i&an 'an( %i&akukan P"n(a%i&an$"n(a%i&an %is"&"n((a#akan %"n(an s"ksama %an wa a# %"n(an !"#$"%oman $a%a a;as $"#a%i&an 'an( s"%"#hana, 0"$at %an !ia'a #in(an, tan$a m"n(u#an(i k"!"!asan Hakim %a&am m"m"#iksa %an m"mutuskan $"#ka#a t"#masuk P#"si%"n+ 1 DPR PRESIDEN

Tahun 12:8

P#"si%"n !"#hak m"n(a ukan #an0an(an Un%an(-un%an( k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at+ P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %a$at %i!"#h"ntikan %a&am masa a!atann'a o&"h Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at atas usu& D"wan P"#waki&an Rak'at, !aik a$a!i&a t"#!ukti t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a, atau $"#!uatan t"#0"&a mau$un a$a!i&a t"#!ukti ti%ak &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+ t"ntan( tata 0a#a $"m!"#h"ntian P#"si%"n atau *aki& P#"si%"n o&"h DPR P#"si%"n ti%ak %a$at m"m!"kukan %an)atau m"m!u!a#kan D"wan P"#waki&an Rak'at+ P#"si%"n %"n(an $"#s"tu uan D"wan P"#waki&an Rak'at m"n'atakan $"#an(, m"m!uat

UUD 1234 $asa& 4 a'at 1 UUD 1234 $asa& :A

UUD 1234 $asa& :B UUD 1234 $asa& :6

UUD 1234 $asa& 11 a'at 1

UUD 1234 $asa& 11 a'at 5

$"#%amaian %an $"# an ian %"n(an n"(a#a &ain+

UUD 1234 $asa& 11 a'at 1

Da&am ha& m"n(an(kat %uta, P#"si%"n m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Rak'at+ P#"si%"n m"n"#ima $"n"m$atan %uta n"(a#a &ain %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Rak'at+ P#"si%"n m"m!"#i amn"sti %an a!o&isi %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(anD"wan P"#waki&an Rak'at+ S"tia$ #an0an(an Un%an(un%an( %i!ahas o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at %an P#"si%"n untuk m"n%a$at $"#s"tu uan !"#sama+ m"n("nai hak-hak DPR m"n("nai tata 0a#a $"m!"ntukan Un%an(-Un%an(

UUD 1234 $asa& 13 a'at 5 UUD 1234 $asa& 58 a'at 5 UUD 1234 $asa& 58A UUD 1234 $asa& 55 UUD 1234 $asa& 51 a'at 5

UUD 1234 $asa& 51< a'at 1

Ran0an(an un%an(-un%an( an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a UUD 1234 $asa& 53A a'at 1 n"(a#a %ia uka o&"h P#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah+ UUD 1234 $asa& 53B a'at 1 An((ota Ba%an P"m"#iksa K"uan(an %i$i&ih o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an UUD 1234 $asa& 536 m"m$"#hatikan $"#tim!an(an a'at 5 D"wan P"#waki&an Da"#ah %an %i#"smikan o&"h P#"si%"n+ 6a&on hakim a(un( %iusu&kan Komisi 9u%isia& k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at untuk m"n%a$atkan $"#s"tu uan %an s"&an utn'a %it"ta$kan s"!a(ai hakim a(un( o&"h P#"si%"n+

UUD 1234 $asa& 536 a'at 1

An((ota Komisi 9u%isia& %ian(kat %an %i!"#h"ntikan o&"h P#"si%"n %"n(an $"#s"tu uan D"wan P"#waki&an Rak'at+ Mahkamah Konstitusi wa i! m"m!"#ikan $utusan atas $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at m"n("nai %u(aan $"&an((a#an o&"h P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n m"nu#ut Un%an(-Un%an( Dasa#+ Mahkamah Konstitusi m"m$un'ai s"m!i&an o#an( an((ota hakim konstitusi 'an( %it"ta$kan o&"h P#"si%"n, 'an( %ia ukan masin(-masin( ti(a o#an( o&"h Mahkamah A(un(, ti(a o#an( o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at, %an ti(a o#an( o&"h P#"si%"n+ K"an((otaan DPR %i#"smikan %"n(an k"$utusan P#"si%"n+ Hu!un(an anta#a DPR %aN P#"si%"n t"#&"tak $a%a hu!un(an k"# a+ Hu!un(an k"# a t"#s"!ut anta#a &ain a%a&ah m"n("nai $#os"s $"m!uatan un%an(un%an( anta#a $#"si%"n %an DPR 'an( %iatu# %a&am $asa& 58 a'at 5, 1, 3, %an 4+ 9aitu s"tia$ #an0an(an un%an(-un%an( ha#us %i!ahas o&"h $#"si%"n %an DPR untuk m"n%a$at $"#s"tu uan !"#sama .a'at 5/+ =ika #an0an(an un%an(-un%an( itu ti%ak m"n%a$at $"#s"tu uan !"#sama, maka maka #an0an(an un%an(un%an( itu ti%ak %a$at %ia ukan &a(i $a%a masa $"#si%an(an itu .a'at 1/+ P#"si%"n m"n("sahkan #an0an(an un%an(-un%an( 'an( t"&ah %is"tu ui !"#sama, .a'at 3/ %an a$a!i&a $#"si%"n %a&am waktu 18 ha#i s"t"&ah #an0an(an un%an(-un%an( itu %is"tu ui !"#sama, un%an(-un%an( itu sah UU no 5: tahun 5882 $asa& :3 a'at 5 $asa& 58 a'at 5, 1, 3, %an 4

$asa& :A

m"n a%i un%an(-un%an( %an $asa& 51 a'at 5 wa i! %iun%an(kan .a'at 4/+ Untuk t"#!"ntukn'a un%an(un%an(, maka ha#us %is"tu ui !"#sama anta#a $#"si%"n %"n(an DPR+ *a&au$un s"&u#uh an((ota $asa& 51 a'at 1 DPR s"tu u ta$i $#"si%"n ti%ak, atau s"!a&ikn'a, maka #an0an(an un%an(-un%an( itu ti%ak %a$at %iun%an(kan+

S"&an utn'a m"n("nai >un(si $"n(awasan 'an( %imi&iki o&"h DPR+ 9ai'u m"n(awasi $#"si%"n %an waki& $#"si%"n %a&am $"&aksanaan k"kuasaan "ks"kuti>+ Dan DPR %a$at $asa& 2 m"n(usu&kan $"m!"#h"ntian P#"sisi%"n s"!a(ai tin%ak &an ut $"n(awasan+ Da&am !i%an( k"uan(an, RUU APBN %ia ukan o&"h $#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama DPR %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an DPD+ A$a!i&a DPR ti%ak m"n'"tu ui RAPBN 'an( %iusu&kan $#"si%"n, $"m"#intah m"n a&ankan APBN tahun &a&u+

$asa& 11

$asa& 13 a'at 5 $asa& 11

Hu!un(an k"# a &ain anta#a DPR %"n(an P#"si%"n anta#a &ain? o m"&antik $#"si%"n %an atau waki& $#"si%"n %a&am ha& MPR ti%ak %a$at m"&aksanakan si%an( itu+ o m"m!"#ikan $"#tim!an(an atas $"n(an(katan %uta %an %a&am ha& m"n"#ima %uta n"(a#a &ain+ o m"m!"#ikan

$asa& 53B a'at 1

$asa& 53A a'at 1

$"#tim!an(an k"$a%a $#"si%"n atas $"m!"#ian Amn"sti %an A!o&isi o m"m!"#ikan $"#s"tu uan atas $"#n'ataan $"#an(, m"m!uat $"#%amaian %an $"# an ian %"n(an n"(a#a &ain o m"m!"#ikan $"#s"tu uan atas $"n(an(katan komisi 'u%isia& o m"m!"#ikan $"#s"tu uan atas $"n(an(katan hakim a(un( Hasi& $"m"#iksa k"uan(an n"(a#a %is"#ahkan k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at, D"wan P"#waki&an Da"#ah, %an D"wan P"#waki&an Rak'at Da"#ah, s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+ An((ota Ba%an P"m"#iksa K"uan(an %i$i&ih o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah %an %i#"smikan o&"h P#"si%"n+ BPK m"n'"#ahkan hasi& $"m"#iksaan atas $"n("&o&aan %an tan((un( awa! k"uan(an n"(a#a k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+ Tata 0a#a $"n'"#ahan hasi& $"m"#iksaan BPK k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD %iatu# !"#sama o&"h BPK %"n(an masin(masin( &"m!a(a $"#waki&an s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+ m"n("nai k"w"nan(an Ba%an P"m"#iksa K"uan(an

BPK - DPR

UUD 1234 $asa& 51E a'at 5

UUD 1234 $asa& 51< a'at 1

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 1

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 3

UU no 14 tahun 588@ $asa& 11 UU no 14 tahun 588@ $asa& 13 a'at 1 UU no 14 tahun 588@ $asa& 13 a'at 1

An((ota BPK %i$i&ih o&"h DPR %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an DPD+ 6a&on an((ota BPK %iumumkan o&"h DPR k"$a%a $u!&ik untuk m"m$"#o&"h masukan %a#i mas'a#akat+ DPR m"mu&ai $#os"s $"mi&ihan an((ota BPK t"#hitun( s" ak tan((a& %it"#iman'a su#at $"m!"#itahuan %a#i BPK s"!a(aimana %imaksu% %a&am Pasa& 4 a'at .5/ %an ha#us m"n'"&"saikan $"mi&ihan an((ota BPK 'an( !a#u, $a&in( &ama 1 .satu/ !u&an s"!"&um !"#akhi#n'a masa a!atan An((ota BPK 'an( &ama+ P"m!"#h"ntian K"tua, *aki& K"tua, %an)atau An((ota BPK s"!a(aimana %imaksu% $a%a a'at .1/ %i#"smikan %"n(an K"$utusan P#"si%"n atas usu& BPK atau DPR+ An((a#an s"!a(aimana %imaksu% $a%a a'at .1/ %ia ukan o&"h BPK k"$a%a DPR untuk %i!ahas %a&am $"m!i0a#aan $"n%ahu&uan #an0an(an APBN+

UU no 14 tahun 588@ $asa& 13 a'at 3

UU no 14 tahun 588@ $asa& 51 a'at 5

UU no 14 tahun 588@ $asa& 14 a'at 5

MPR - DPR

Ma "&is $"#mus'awa#atan UUD 1234 $asa& 5 a'at 1 Rak'at t"#%i#i atas an((otaan((ota D"wan P"#waki&an Rak'at, %itam!ah %"n(an utusan-utusan %a#i %a"#ah-%a"#ah %an (o&on(an-(o&on(an, m"nu#ut atu#an 'an( %it"ta$kan %"n(an UUD 1234 $asa& :A Un%an(-Un%an(+ P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %a$at %i!"#h"ntikan %a&am masa a!atann'a o&"h Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at atas usu& D"wan P"#waki&an Rak'at, !aik a$a!i&a

t"#!ukti t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a, atau $"#!uatan t"#0"&a mau$un a$a!i&a t"#!ukti ti%ak &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+

UUD 1234 $asa& :B a'at 1

Usu& $"m!"#h"ntian P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %a$at %ia ukan o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at k"$a%a Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at han'a %"n(an t"#&"!ih %ahu&u m"n(a ukan $"#mintaan k"$a%a Mahkamah Konstitusi untuk m"m"#iksa, m"n(a%i&i, %an m"mutus $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at !ahwa P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a, atau $"#!uatan t"#0"&aA %an)atau $"n%a$at !ahwa P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n ti%ak UUD 1234 $asa& :B a'at &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai @ P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+ Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at wa i! m"n'"&"n((a#akan si%an( untuk m"mutuskan usu& D"wan P"#waki&an Rak'at t"#s"!ut $a&in( &am!at ti(a $u&uh ha#i s" ak Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at m"n"#ima usu& t"#s"!ut+Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at m"&antik P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at han'a %a$at m"m!"#h"ntikan P#"si%"n

MPR PRESIDEN

UUD 1234 $asa& 1 a'at 5 UUD 1234 $asa& 1 a'at 1 UUD 1234 $asa& :A

%an)atau *aki& P#"si%"n %a&am masa a!atann'a m"nu#ut Un%an(-Un%an( Dasa#+

P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %a$at %i!"#h"ntikan %a&am masa a!atann'a o&"h Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at atas usu& D"wan P"#waki&an Rak'at, !aik a$a!i&a t"#!ukti t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a, atau $"#!uatan t"#0"&a mau$un a$a!i&a t"#!ukti ti%ak &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+

UUD 1234 $asa& :B a'at 1

Usu& $"m!"#h"ntian P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %a$at %ia ukan o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at k"$a%a Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at han'a %"n(an t"#&"!ih %ahu&u m"n(a ukan $"#mintaan k"$a%a Mahkamah Konstitusi untuk m"m"#iksa, m"n(a%i&i, %an m"mutus $"n%a$at D"wan P"#waki&an Rak'at !ahwa P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n t"&ah m"&akukan $"&an((a#an hukum !"#u$a UUD 1234 $asa& :B a'at $"n(khianatan t"#ha%a$ n"(a#a, : ko#u$si, $"n'ua$an, tin%ak $i%ana !"#at &ainn'a, atau $"#!uatan t"#0"&aA %an)atau $"n%a$at !ahwa P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n ti%ak &a(i m"m"nuhi s'a#at s"!a(ai P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n+ K"$utusan Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at atas usu& $"m!"#h"ntian P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n ha#us %iam!i& %a&am #a$at $a#i$u#na

Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at 'an( %iha%i#i o&"h s"ku#an(-ku#an(n'a 1)3 %a#i um&ah an((ota %an %is"tu ui o&"h s"ku#an(-ku#an(n'a 5)1 %a#i um&ah an((ota 'an( ha%i#, s"t"&ah P#"si%"n %an)atau *aki& P#"si%"n %i!"#i k"s"m$atan UUD 1234 $asa& 7 a'at 5 m"n'am$aikan $"n "&asan %a&am #a$at $a#i$u#na Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at+

Da&am ha& t"# a%i k"koson(an *aki& P#"si%"n, s"&am!at&am!atn'a %a&am waktu "nam UUD 1234 $asa& 7 a'at 1 $u&uh ha#i, Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at m"n'"&"n((a#akan si%an( untuk m"mi&ih *aki& P#"si%"n %a#i %ua 0a&on 'an( %iusu&kan o&"h P#"si%"n+ =ika P#"si%"n %an *aki& P#"si%"n man(kat, !"#h"nti, %i!"#h"ntikan, atau ti%ak %a$at m"&akukan k"wa i!ann'a %a&am masa a!atann'a s"0a#a !"#samaan, $"&aksana tu(as k"$#"si%"nan a%a&ah M"nt"#i Lua# N"("#i, M"nt"#i Da&am N"("#i %an M"nt"#i P"#tahanan s"0a#a !"#sama-sama+ S"&am!at&am!atn'a ti(a $u&uh ha#i s"t"&ah itu, Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at m"n'"&"n((a#akan si%in( untuk m"mi&ih P#"si%"n %an *aki& P#"si%"n %a#i %ua $asan(an 0a&on P#"si%"n %an *aki& P#"si%"n 'an( %iusu&kan o&"h $a#tai $o&itik atau (a!un(an UUD 1234 $asa& 2 a'at 1 $a#tai $o&itik 'an( $asan(an 0a&on P#"si%"n %an *aki& P#"si%"nn'a m"#aih sua#a t"#!an'ak $"#tama %an k"%ua UU no 5: tahun 5882 %a&am $"mi&ihan umum $asa& @ a'at 1 s"!"&umn'a, sama$i !"#akhi# masa a!atann'a+ S"!"&um m"man(ku a!atann'a, P#"si%"n %an *aki& P#"si%"n

!"#sum$ah m"nu#ut a(ama, atau !"# an i %"n(an sun((uhsun((uh %i ha%a$an Ma "&is P"#mus'awa#atan Rak'at atau D"wan P"#waki&an Rak'at-+

MPR - DPD

DPR - DPD

K"an((otaan MPR %i#"smikan %"n(an k"$utusan P#"si%"n+ Hu!un(an anta#a Ma "&is $"#mus'awa#atan Rak'at t"#%i#i atas an((ota-an((ota D"wan P"#waki&an Rak'at, %itam!ah %"n(an utusan-utusan %a#i %a"#ah-%a"#ah %an (o&on(an(o&on(an, m"nu#ut atu#an 'an( %it"ta$kan %"n(an Un%an(Un%an(+ D"wan P"#waki&an Da"#ah %a$at m"n(a ukan k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at #an0an(an un%an(-un%an( 'an( !"#kaitan %"n(an otonomi %a"#ah, hu!un(an $usat %an %a"#ah, $"m!"ntukan %an $"m"ka#an s"#ta $"n((a!un(an %a"#ah, $"n("&o&aan sum!"# %a'a a&am %an sum!"# %a'a "konomi &ainn'a, s"#ta 'an( !"#kaitan %"n(an $"#im!an(an k"uan(an $usat %an %a"#ah

UUD 1234 $asa& 5 a'at 1

UUD 1234 $asa& 55D a'at 1

UUD 1234 $asa& 55D D"wan P"#waki&an Da"#ah ikut a'at 5 m"m!ahas #an0an(an un%an(un%an( 'an( !"#kaitan %"n(an otonomi %a"#ahA hu!un(an $usat %an %a"#ahA $"m!"ntukan, $"m"ka#an, %an $"n((a!un(an %a"#ahA $"n("&o&aan sum!"# %a'a a&am %an sum!"# %a'a "konomi &ainn'a, s"#ta $"#im!an(an k"uan(an $usat %an %a"#ahA s"#ta m"m!"#ikan $"#tim!an(an k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at atas #an0an(an un%an(-un%an( an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a n"(a#a %an #an0an(an un%an(un%an( 'an( !"#kaitan %"n(an $a ak, $"n%i%ikan, %an a(ama+ UUD 1234 $asa& 55D

D"wan P"#waki&an Da"#ah %a$at m"&akukan $"n(awasan atas $"&aksanaan un%an(-un%an( m"n("nai ? otonomi %a"#ah, $"m!"ntukan, $"m"ka#an %an $"n((a!un(an %a"#ah, hu!un(an $usat %an %a"#ah, $"n("&o&aan sum!"# %a'a a&am %an sum!"# %a'a "konomi &ainn'a, $"&aksanaan an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a n"(a#a, $a ak, $"n%i%ikan, %an a(ama s"#ta m"n'am$aikan hasi& $"n(awasann'a itu k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at s"!a(ai !ahan $"#tim!an(an untuk %itin%ak&an uti+

a'at 1

Ran0an(an un%an(-un%an( an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a n"(a#a %ia ukan o&"h P#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an UUD 1234 $asa& 51E D"wan P"#waki&an Da"#ah+ a'at 5 Hasi& $"m"#iksa k"uan(an n"(a#a %is"#ahkan k"$a%a D"wan P"#waki&an Rak'at, D"wan P"#waki&an Da"#ah, %an D"wan P"#waki&an Rak'at UUD 1234 $asa& 51< Da"#ah, s"suai %"n(an a'at 1 k"w"nan(ann'a+ An((ota Ba%an P"m"#iksa K"uan(an %i$i&ih o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah %an %i#"smikan o&"h P#"si%"n+-

UUD 1234 $asa& 51 a'at 5

DPD PRESIDEN

Ran0an(an un%an(-un%an( UUD 1234 $asa& 51 a'at an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a 5 n"(a#a %ia ukan o&"h P#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah+

A$a!i&a D"wan P"#waki&an Rak'at ti%ak m"n'"tu ui #an0an(an an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a n"(a#a 'an( %iusu&kan o&"h P#"si%"n, P"m"#intah m"n a&ankan An((a#an P"n%a$atan %an B"&an a N"(a#a tahun 'an( &a&u+ An((ota Ba%an P"m"#iksa K"uan(an %i$i&ih o&"h D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah %an %i#"smikan o&"h P#"si%"n+ K"an((otaan DPD %i#"smikan %"n(an k"$utusan P#"si%"n+ Tu(as $anitia k"# a %a&am $"m!ahasan #an0an(an un%an(un%an( 'an( !"#asa& %a#i DPR atau P#"si%"n a%a&ah m"&akukan $"m!ahasan s"#ta m"n'usun $an%an(an %an $"n%a$at DPD+ t"ntan( Susunan, k"%u%ukan, k"an((otaan, %an hukum a0a#a Mahkamah A(un(+ Pim$inan DPR s"!"&um m"man(ku a!atann'a m"n(u0a$kan sum$ah) an i 'an( t"ksn'a s"!a(aimana %imaksu% %a&am Pasa& :@ 'an( %i$an%u o&"h K"tua Mahkamah A(un(+

UUD 1234 $asa& 51 a'at 1

UUD 1234 $asa& 51< a'at 1

UU no 5: tahun 5882 $asa& 55: a'at 1 UU no 5: tahun 5882 $asa& 538 a'at 5

18

DPR - MA

UUD 1234 $asa& 53A UU no 5: tahun 5882 $asa& 71 a'at 4

11

DPD - BPK

Ran0an(an un%an(-un%an( UUD 1234 $asa& 51 a'at an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a 5 n"(a#a %ia ukan o&"h P#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah+ UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 1 BPK m"n'"#ahkan hasi& $"m"#iksaan atas $"n("&o&aan %an tan((un( awa! k"uan(an

n"(a#a k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 1

P"n'"#ahan hasi& $"m"#iksaan BPK k"$a%a DPRD %i&akukan o&"h An((ota BPK atau $" a!at 'an( %itun uk+ Tata 0a#a $"n'"#ahan hasi& $"m"#iksaan BPK k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD %iatu# !"#sama o&"h BPK %"n(an masin(masin( &"m!a(a $"#waki&an s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+ An((ota BPK %i$i&ih o&"h DPR %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an DPD+

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 3

UU no 14 tahun 588@ $asa& 13 a'at 1

15

BPK - MA

An((ota BPK s"!"&um UU no 14 tahun 588@ $asa& 1@ a'at 1 m"man(ku a!atann'a wa i! m"n(u0a$kan sum$ah atau an i m"nu#ut a(aman'a 'an( %i$an%u o&"h K"tua Mahkamah A(un(+ K"tua %an *aki& K"tua BPK t"#$i&ih wa i! m"n(u0a$kan sum$ah atau an i m"nu#ut a(aman'a 'an( %i$an%u o&"h K"tua Mahkamah A(un(+ A$a!i&a K"tua Mahkamah A(un( !"#ha&an(an, sum$ah atau an i s"!a(aimana %imaksu% $a%a a'at .1/ %an a'at .5/ %i$an%u o&"h *aki& K"tua Mahkamah A(un(+ UU no 14 tahun 588@ $asa& 1@ a'at 5

UU no 14 tahun 588@ $asa& 1@ a'at 1

11

DPD - DPK

Ran0an(an un%an(-un%an( UUD 1234 $asa& 51 a'at an((a#an $"n%a$atan %an !"&an a 5 n"(a#a %ia ukan o&"h P#"si%"n untuk %i!ahas !"#sama D"wan P"#waki&an Rak'at %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an D"wan P"#waki&an Da"#ah+ BPK m"n'"#ahkan hasi& UU no 14 tahun 588@

$"m"#iksaan atas $"n("&o&aan %an tan((un( awa! k"uan(an n"(a#a k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+

$asa& : a'at 1

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 1

P"n'"#ahan hasi& $"m"#iksaan BPK k"$a%a DPRD %i&akukan o&"h An((ota BPK atau $" a!at 'an( %itun uk+ Tata 0a#a $"n'"#ahan hasi& $"m"#iksaan BPK k"$a%a DPR, DPD, %an DPRD %iatu# !"#sama o&"h BPK %"n(an masin(masin( &"m!a(a $"#waki&an s"suai %"n(an k"w"nan(ann'a+ An((ota BPK %i$i&ih o&"h DPR %"n(an m"m$"#hatikan $"#tim!an(an DPD+ m"n(a%i&i $a%a tin(kat $"#tama %an t"#akhi# untuk m"n (u i UU t"#ha%a$ UUD, m"mutus s"n(k"ta k"w"nan(an &"m!a(a n"(a#a 'an( k"w"nan(ann'a %i!"#ikan UUD, m"mutus $"m!u!a#an $a#tai $o&itik, %an m"mutus $"#s"&isihan t"ntan( hasi& $"mi&ihan umum+ 0a&on hakim a(un( %iusu&kan Komisi 9u%isia& k"$a%a DPR untuk m"n%a$at $"#s"tu uan+ K"!"#a%aan Komisi 9u%isia& ti%ak !isa %i$isahkan %a#i k"kuasaan k"hakiman+ Da&am hu!un(ann'a %"n(an MA, tu(as K9 han'a %ikaitkan %"n(an >un(si $"n(usu&an $"n(an(katan Hakim A(un(, s"%an(kan $"n(usu&an $"n(an(katan hakim &ainn'a, s"$"#ti hakim MK ti%ak %ikaitkan %"n(an K9 satu w"w"nan( Mahkamah Konstitusi a%a&ah untuk

UU no 14 tahun 588@ $asa& : a'at 3

UU no 14 tahun 588@ $asa& 13 a'at 1

13

MK - DPD

Pasa& 536 a'at .1/ UUD 1234

14

K9 - MA

Pasa& 53A a'at .1/ Pasa& 53B a'at .1/

1@

MPR - MK

Pasa& 536 a'at .1/ UUD 1234

1:

DPR - MK

17

MK - BPK

m"mutus s"n(k"ta k"w"nan(an &"m!a(a n"(a#a 'an( k"w"nan(ann'a %i!"#ikan UUD+ Ka#"na k"%u%ukan MPR s"!a(ai &"m!a(a n"(a#a maka a$a!i&a MPR !"#s"n(k"ta %"n(an &"m!a(a n"(a#a &ainn'a 'an( sama-sama m"mi&iki k"w"nan(an 'an( %it"ntukan o&"h UUD, maka kon>&ik t"#s"!ut ha#us %is"&"saikan o&"h Mahkamah Konstitusi+ t"#%a$at hu!un(an tata k"# a 'aitu %a&am ha& $"#mintaan DPR k"$a%a MK untuk m"m"#iksa $"n%a$at DPR m"n("nai %u(aan !ahwa P#"si%"n !"#sa&ah+ Disam$in( itu t"#%a$at hu!un(an tata k"# a &ain misa&n'a %a&am ha& a$a!i&a a%a s"n(k"ta %"n(an &"m!a(a n"(a#a &ainn'a, $#os"s $"n(a uan 0a&on hakim konstitusi, s"#ta $#os"s $"n(a uan $"n%a$at DPR 'an( m"n'atakan !ahwa P#"si%"n !"#sa&ah untuk %i$"#iksa o&"h MK+ m"n(a%i&i $a%a tin(kat $"#tama %an t"#akhi# untuk m"n (u i UU t"#ha%a$ UUD, m"mutus s"n(k"ta k"w"nan(an &"m!a(a n"(a#a 'an( k"w"nan(ann'a %i!"#ikan UUD, m"mutus $"m!u!a#an $a#tai $o&itik, %an m"mutus $"#s"&isihan t"ntan( hasi& $"mi&ihan umum+

Pasa& 536 a'at .1/ UUD 1234

Pasa& 536 a'at .1/ UUD 1234