โรคผิวหนัง

ลักษณะของผื่นและรอยโรคต่างๆทีเ่ กิดตามผิวหนังนัน้ แบ่งได้เป็น 2 แบบ คือ
1. ผื่นเบือ้ งต้น (primary lesion)
2. ผื่นทีถ่ ูกเปลีย่ นแปลงแล้ว (secondary lesion)

1. ผืน่ เบื้องต้น (primary lesion)
Macule = ผืน่ ราบที่มีสีผิวผิดปกติจากสี เดิม เช่น สี ซีดลงหรื อคล้ าขึ้น ไม่มีการยกตัวหรื อบุ๋มลง อาจมีขนาด
โตได้ถึง 1 ซม. ตัวอย่างของผืน่ ชนิ ดนี้ได้แก่ กระ,เกลื้อน
Patch = macule ที่มีขนาดโตกว่า 1 ซม. เช่น ด่างขาว , ฝ้ า
Papule = เป็ นผืน่ ที่มีการยกตัวสู งกว่าระดับผิวปกติขา้ งเคียง โดยมีสีต่างๆมีขนาดโตได้ถึง ½ซม. เช่น สิ ว
อุดตันชนิดหัวขาวและหัวดา ไฝ เป็ นต้น
Nodule (ติ่งยืน่ ) = papule ที่มีเส้นผ่านศูนย์กลางโตมากกว่า ½ ซม. อาจอยูใ่ นชั้นหนังกาพร้า หรื ออาจ
เข้าไปในชั้นหนังแท้ และชั้นไขมันใต้ผวิ เช่น หงอนไก่ ตาปลา
Plaque = เป็ นผืน่ ที่ยกตัวขึ้นเป็ นแผ่น ขนาดโตมากกว่า ½ ซม. โดยอาจเกิดจากการรวมตัวของ papule
ตัวอย่างของplaque เช่น ผืน่ โรคเรื้ อนกวาง ซึ่งจะมีขอบของผืน่ ยกนูนสามารถแยกออกจากผิว
ปกติได้อย่างชัดเจนผืน่ โรคผิวหนังอักเสบชนิดเรื้ อรัง ( chronic eczema ) จะมีผนื่ ยกแต่
ขอบผืน่ เป็ นเนื้ อเดียวกับผิวปกติขา้ งเคียง

หรื อตุ่มหนองปราศจากเชื้ อโรค เช่นโรคเรื้ อนกวางชนิ ดเป็ นหนอง Bulla = ตุ่มน้ าซึ่ งในระยะแรกน้ าภายในมักจะใส ขนาดโตมากกว่า ½ ซม. โรคเรื้ อรังหรื อผิวหนังที่เป็ นสะเก็ด และควรอธิบายให้ผปู้ ่ วยเข้าใจถึงวิธีการใช้ยาที่ถูกต้อง เช่น ต้องนวดหรื อไม่. ตัวอย่างเช่น ตุ่มน้ าระยะแรกของโรคเริ ม โรคอีสุกอีใส หรื อผืน่ แพ้สัมผัสระยะเฉียบพลัน Pustule = คือ ตุ่มหนองขุ่น อาจจะเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรี ย เช่น ตุ่มหนอกจากการติดเชื้อ Streptococcus spp. ระยะเวลาในการรักษา. ผืน่ ที่ถูกเปลี่ยนแปลงแล้ว (secondary lesion) Crust = สะเก็ดกรัง เกิดจากการแห้งของสารน้ า เช่น เลือด น้ าหนอง ซึ่งคลุมบนผิวหนังทีได้รับบาดเจ็บ และ พบการตกสะเก็ดบริ เวณที่เคยมีผนื่ ผิวหนังอักเสบชนิดเฉี ยบพลัน โรคติดเชื้ อแบคทีเรี ย แผลไฟไหม้ น้ าร้อนลวก Scale (Squamous) = สะเก็ดชนิดแห้ง เกิดจากการหลุดของชั้นบนสุ ดของหนังกาพร้าจากขบวนการ seborrheic dermatitis หรื อ สะเก็ดหนาสี เงิน-เทา ในผืน่ เรื้ อนกวาง(สะเก็ดเงิน) สะเก็ด ละเอียดเหมือนราข้าวในโรคเกลื้อน Lichenification = ผื่นนูนหนามากกว่าscale มีสีดาคล้ า เช่น atopic dermatitis หลักการใช้ยารักษาโรคผิวหนัง การใช้ยาต้องแยกชนิดของโรคผิวหนังให้ชดั เจน ควรใช้ยาที่ตรงกับโรคที่เป็ นอยู่ ไม่ควรใช้กว้างๆไปก่อนเพราะการใช้ยาไม่ตรงกับโรคอาจทาให้อาการบางอย่างแย่ลงเช่น การใช้ยา steroid ในโรคผิวหนังที่เกิดจาก virus แยกความแตกต่างของระยะในการเป็ นเช่น ในระยะเฉียบพลันควรเลือกใช้ยาครี มและควรทา wet dressing แต่ถา้ เป็ นโรคผิวหนังเรื้ อรังที่มีการหนาตัวของผิวหนังควรเลือกใช้ยาขี้ผ้ งึ เพราะจะให้ความแรงของยาและช่วยใ ห้ผวิ หนังนุ่ม ชุ่มชื้น ควรเลือกยาให้เหมาะสมกับที่ๆเป็ นและสะดวกต่อการทา เช่น ถ้าเป็ นบริ เวณที่มีผม. บอกลักษณะการแพ้ยา แพ้ยาพื้น แพ้น้ าหอม และแนะนาอนามัยส่ วนบุคคล โรคผิวหนังจากการติดเชื้อ 1 เชื้อแบคทีเรีย 2. ขนควรเลือกใช้โลชัน่ หรื อขี้ผ้ งึ เหมาะกับผิวแห้งหนา. ตัวอย่างเช่น ตุ่มน้ าที่เกิดจากไฟ ไหม้ น้ าร้อนลวก ผืน่ แพ้สัมผัสชนิดเฉียบพลัน เป็ นต้น Wheal = ปื้ นนูนแดง ขนาดของปื้ นแดง อาจกว้างหรื อแคบก็ได้ บางทีป้ื นเก่าอาจยุบหายไป และอาจมีป้ื น ใหม่กลับมาเป็ นอีก เช่น โรคลมพิษ 2. เชื้อรา superficial fungal infection .Vesicle = ตุ่มน้ าใสขนาดเล็กกว่า ½ ซม. Virus 3.

Fusidin cream.ในกรณี ถูกไฟไหม้ น้ าร้อนลวกแผลเรื้ อรังควรจ่ายยา sofra-tulle (framycetin BP 1%)หรื อFusidin-tulle (sodium fusidate)เป็ นตาข่ายใช้ปิดตรงแผลที่เกิดขึ้น คาแนะนา รักษาแผลให้สะอาด พยายามรักษาแผลให้แห้ง . ปวด ถ้าติดเชื้อมากจะเกิดไข้สูงอาจทาให้ต่อมน้ าเหลืองบริ เวณใกล้เคียงโตได้ เช่น ฝี แผลพุพอง (Impetigo) แผลจากอุบตั ิเหตุ โดยสามารถแบ่งตามความลึกของแผลได้เป็ น Impetigo เป็ นพยาธิ สภาพที่เกิดขึ้นเฉพาะบริ เวณชั้นบนของผิวหนังกาพร้า (Stratum corncum) เมื่อหายมักไม่มีแผลเป็ น และ Ecthyma คล้าย Impetigo เริ่ มแบบเดียวกันแต่การติดเชื้ อจะลงลึกไปถึงชั้นหนังแท้ ทาให้เกิดแผลและเมื่อหายแล้วมักจะเกิดเป็ นรอยแผลเป็ นตามมาเช่น ถูกยุงกัดหรื อถูกขีดข่วน สาเหตุ เกิดจากเชื้ อ Streptococcus หรื อ Staphylococcus (ทั้ง 2 ตัวนี้เป็ นเชื้ อ Gram positive แต่ในกรณี ที่เป็ นมากอาจมีเชื้ อ Gram negative ร่ วม )และบาดแผลที่มีความลึกควรคานึ งถึงเชื้อ anaerobe ด้วย การรักษา Systemic treatment ใช้ Antibacteria ตามเชื้อที่เป็ น แต่ที่นิยมใช้ ได้แก่ .ointment ทาบริ เวณที่เป็ นวันละ 2-3 ครั้ง .ผิวหนังอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย ลักษณะที่สาคัญ มีรอยเปิ ดหรื อแผลมีโอกาสที่จะแตก มีเลือดไหล ถ้าเป็ นหลายวันจะเกิดน้ าเหลืองและน้ าหนอง ผูป้ ่ วยจะรู้สึกเจ็บ.Gentamycin cream ทาบริ เวณที่เป็ นวันละ 2-3 ครั้ง .ถ้าแผลลึก Clindamycin 1*2 ac นาน 7 วันร่ วมกับการใช้ยาตามด้านบน Local Treatment .Bactroban(mupirocin) ทาบริ เวณที่เป็ นวันละ 2-3 ครั้ง .Dicloxacillin 250 mg 1*4 ac นาน 7 วัน .Chloramphenicol ointment ทาบริ เวณที่เป็ นวันละ 2-3 ครั้ง .Cloxaclillin 500 mg 1*4 ac นาน 7 วัน .ถ้าแพ้ยา กลุ่ม Penicillin อาจจ่าย Erythromycin 1*4 ac นาน 7 วัน .

Famciclovir Valaciloovir ครัง้ ละ 400 ม.ม.ผิวหนังอักเสบจาก Virus 1. ครัง้ ละ 250 ม. ครัง้ ละ 800 ม. HSV-2 (ก่อให้โรคที่อวัยวะเพศ) การรักษา Systemic treatment ในการใช้ยากลุ่มนี้ควรใช้ให้เร็ วที่สุดก่อนที่ไวรัสจะหยุดการเพิ่มจานวนจึงจะเกิดประโยชน์สูงสุ ด ในทางปฏิบตั ิเมื่อตุ่มน้ าใสแตกออกเป็ นแผลแล้วจะไม่แนะนาให้ใช้ยาต้านเชื้ อไวรัส เพราะเป็ นระยะที่ไวรัสหยุดการเพิ่มจานวนและควรเปลี่ยนไปรักษาแบบการติดเชื้อจากแบคทีเรี ยแทน ตาราง ขนาดยาทีใ่ ช้ ใน Primary herpes simplex Acyclovir ครัง้ ละ 200 ม. วันละ 5 ครัง้ นาน 7-10 วัน หรือ วันละ 3 ครัง้ วันละ 3 ครัง้ วันละ 2 ครัง้ นาน 7-10 วัน นาน 7-10 วัน นาน 7-10 วัน ตาราง ขนาดยาทีใ่ ช้ ใน Recurrent herpes simplex Acyclovir Famciclovir Valaciloovir ครัง้ ละ 200 ม.ก. HSV-1 (ก่อให้เกิดโรคตามผิวหนังทัว่ ไป และในช่องปาก) 2.ก.วันละ 5 ครั้ง 5-7 วัน แต่ตอ้ งเริ่ มใช้ยาตั้งแต่ 1 ชัว่ โมงแรกเมื่อปรากฎอาการ . ครัง้ ละ 1000 ม. ครัง้ ละ 500 ม.ก.ก. ครัง้ ละ 400 ม.ก.Acyclovir 5% ครี มทาทุก 4 ช. เริ ม (Herpes simplex) ลักษณะที่สาคัญ พุข้ ึนเป็ นตุ่มใส มีอาการเจ็บๆคันๆ ตาแหน่งที่พบบ่อย ได้แก่ ริ มฝี ปาก แก้ม จมูก อวัยวะเพศ มีอาการคันและเจ็บบริ เวณตุ่มที่เป็ นมักเป็ นเมื่อมีความเครี ยดและพักผ่อนไม่พอ สาเหตุ เกิดจากเชื้ อ Herpes simplex virus/HSVมีอยู่ 2 ชนิด ได้แก่ 1. ครัง้ ละ 125 ม.ก. วันละ 5 ครัง้ วันละ 3 ครัง้ วันละ 2 ครัง้ วันละ 3 ครัง้ วันละ 2 ครัง้ นาน 5 วัน หรือ นาน 5 วัน หรือ นาน 5 วัน นาน 5 วัน นาน 5 วัน Local treatment .ก.ก.ก.

.ห้ามใช้ยาทาพวกสเตอรอยด์เพราะทาให้แผลลุกลามและเป็ นรุ นแรงขึ้นหรื อติดเชื้ อแทรกซ้อนได้ .Acyclovir ครั้งละ 800 ม. มักขึ้นตรงบริ เวณที่ถูกเสี ยดสี ง่ายเช่น นิ้วมือ. ใบหน้า.ในรายที่ข้ ึนตาควรปรึ กษาจักษุแพทย์ 3. งูสวัด ( Herpes zoster ) ลักษณะที่สาคัญ ก่อนมีผนื่ ขึ้น 1-3 วัน ผูป้ ่ วยจะมีอาการปวดแปลบบริ เวณเส้นประสาทที่เป็ นงูสวัด อาจมีอาการคันและแสบคล้ายถูกไฟไหม้เป็ นพักๆ และจะเกิดผืน่ งูสวัดตามแนวเส้นประสาทมักพบบริ เวณ ชายโครง.ในบริ เวณอวัยวะเพศแนะนาให้ใช้ยากิน 2. วันละ 5 ครั้ง นาน 7-14 วัน ควรเริ่ มให้ภายใน 24-48 ชม. หูด ( Warts ) ลักษณะที่สาคัญ ตุ่มกลมแข็ง ผิวหยาบ ออกสี เทาๆเหลืองๆหรื อน้ าตาล ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-10 มม. ทายาแก้ผดผืน่ หรื อถ้ามีการติดเชื้อก็ให้ยา antibiotic เป็ นต้น Systemic treatment . แรกหลังเกิดอาการจึงจะได้ผลในการลดความรุ นแรงและย่นเวลาให้หายเร็ วขึ้น อีกทั้งยังสามารถลดอาการปวดประสาทหลังจากหายได้ . หลัง. ข้อศอก. หนังศีรษะ และอาจแพร่ กระจายไปยังส่ วนต่างๆของร่ างกาย หูดที่ฝ่ามือและฝ่ าเท้าจะมีลกั ษณะเป็ นไตแข็งๆแต่แบนราบเท่าผิวปกติเพราะมีแรงกด .สาหรับกระจกตาอักเสบจากเชื้อเริ ม ควรปรึ กษาจักษุแพทย์อาจต้องใช้ข้ ีผ้ งึ ป้ ายตา Acyclovir ชนิด 3% ป้ ายตา ทุก 2-3 ชัว่ โมงในสัปดาห์แรกและป้ ายต่ออีก 1 สัปดาห์ . ใบหน้าหรื อแขนขาเพียงข้างเดียว อาจมีอาการไข้หนาวสั่น คลื่นไส้และท้องเดินร่ วมด้วย ผืน่ งูสวัดมีลกั ษณะเป็ นตุ่มน้ าใสเป็ นกลุ่มขึ้นเรี ยงเป็ นแนว สาเหตุ เกิดจากเชื้ ออีสุกอีใส-งูสวัด( Varicella-zoster virus ) ที่หลบเข้าปมประสาทใต้ผวิ หนังหลังจากมีการติดเชื้ อครั้งแรก( ซึ่ งส่ วนใหญ่จะแสดงอาการของโรคอีสุกอีใส ) เมื่อร่ างกายมีภูมิคุม้ กันต่าเช่น อายุมาก ถูกกระทบกระเทือน พักผ่อนน้อยหรื อติดเชื้ อ HIV เชื้อที่แฝงอยูจ่ ะแบ่งตัวเพิ่มเกิด reactivation ทาให้เส้นประสาทอักเสบ การรักษา ในรายที่ไม่รุนแรงให้ใช้การรักษาตามอาการเช่น การให้ยาแก้ปวด.ก.

มีลกั ษณะเป็ นสี เหลืองหรื อสี ของผิวหนัง ลักษณะเฉพาะคือ มีผวิ เรี ยบเป็ นมันคล้ายไข่มุกและตรงกลางมีรอยบุ๋ม ถ้ากดหรื อบีบจะมีหูดสี ขาวเละๆคล้ายข้าวสุ กไหลออกมา มักขึ้นตามลาตัว อวัยวะเพศ แขนขา โดยขึ้นเป็ นกลุ่มและพบมากกว่า 1 แห่ง สาเหตุ ติดเชื้ อ Molluscum contagiosum virus สามารถติดต่อทางการสัมผัส.ขณะใช้งาน นอกจากนี้ยงั มีหูดที่มีลกั ษณะเป็ นติ่งเนื้ อเล็กมักพบบริ เวณ หนังตา. มีเพศสัมพันธ์หรื อการว่ายน้ าร่ วมกัน ระยะฟักตัว 2-7 เดือน ส่ วนใหญ่พบได้ในคนทุกอายุและมักพบในผูป้ ่ วยที่มีภูมิคุม้ กันต่า การรักษา Local treatment . ลาคอและปาก สาเหตุ ติดเชื้ อ Human papilloma virus ซึ่งมีประมาณ 70 ชนิด เมื่อแทรกซึ มเข้าในเซลว์ผวิ จะเกิดการแบ่ง ตัวอย่างรวดเร็ ว จนกลายเป็ นหูดงอกจากผิวหนัง สามารถติดต่อทางการสัมผัส ระยะฟักตัว 2-18 เดือน การรักษา Local treatment .ถ้าเป็ นไม่มาก ทาความสะอาดด้วยยาฆ่าเชื้ อและใช้ยาชาเพื่อไม่ให้ปวด แล้วใช้ปากคีบบีบหรื อขูดเอาเนื้อหูดออกแล้วทาด้วย Silver nitrate . หูดข้าวสุ ก ( Molluscum contagiosum ) ลักษณะที่สาคัญ ตุ่มตามผิวหนังไม่เจ็บไม่คนั ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2-6 มม.ใช้ยากัดหูดซึ่ งมีกรดซาลิไซลิกผสมอยูเ่ ช่น Con con .หูดที่เป็ นติ่งให้พน่ ด้วยยาชาแล้วตัดออก . Duofilm ทาที่ตวั หูดทุกวันจนหูดหลุดออก ใช้เวลาประมาณ 3 เดือน .หูดที่เป็ นตุ่มหรื อไตขนาดใหญ่แนะให้รักษาที่โรงพยาบาล 4.ถ้าไม่ได้ผลหรื อมีตุ่มจานวนมากควรรับการรักษากับแพทย์ผวิ หนัง เชื้อรา (superficial fungal infection) มีสามกลุ่มโรค คือ .ใช้ปลาสเตอร์กรดซาลิไซลิก 40% ปิ ด โดยฝานหูดจนมีเลือดซิ บก่อน ทาซ้ าทุกสัปดาห์จนกว่าจะหาย ® ® .

เชื้อราทีข่ าหนีบ (Tinea cruris) ผูป้ ่ วยจะคันมาก ผืน่ มีขอบนูนชัดเจน ตรงกลางสี จาง มักพบในเพศชาย ปั จจัยที่ทาให้เกิดคือ ความชื้นอับ. และ Epidermophyton SP.. ซึ่ งทาให้เกิดโรคที่ช้ นั นอกสุ ดของผิวหนัง ผม ขน และเล็บที่มีเคอราตินที่เชื้อราจะใช้เป็ นแหล่งอาหาร การรักษา Systemic treatment ยา ผิวหนัง เล็บมือ เล็บเท้า .. เป็ นสะเก็ดมักเกิดบริ เวณซอกนิ้วเท้า มีลกั ษณะเปื่ อยขาว หรื อ สะเก็ดหนาบริ เวณฝ่ าเท้า 5. Candidiasis Dermatophytes ลักษณะที่สาคัญ ลักษณะผืน่ เริ่ มจากmacule ผืน่ ราบขนาดเล็กที่มีอาการคันต่อมาค่อยๆขยายออก โดยเป็ นวงที่มีขอบเขตชัดเจน ตรงกลางหาย( central clearing) บริ เวณขอบจะลามออก อาจมีตุ่มแดง หรื อตุ่มใสร่ วมกับขุย(active border) มีรูปร่ างเป็ นวงกลมวงแหวน( annular lesion) หรื อหลายวงมารวมกัน เนื่องจากโรคกลากที่ตาแหน่งต่างๆของร่ างกายทาให้เกิดผืน่ ไม่เหมือนกัน และมีโรคกลากที่มีลกั ษณะจาเพาะบางอย่าง การจาแนกชนิดจึงแบ่งได้ดงั นี้ 1. เชื้อราทีเ่ ล็บ (Tinea ungium) พบจุดขาวหรื อจุดสี เหลืองอ่อนที่แผ่นเล็บ แผ่นเล็บจะเปราะ หลุดง่าย เชื้ อราอาจกระตุน้ ให้มีการสร้าง keratin ทาให้เล็บหนาขึ้น ดันเล็บให้หลุดออกจากเนื้อใต้เล็บ ถ้าเป็ นมากขึ้นเล็บจะมีรูปร่ างผิดปกติไม่สวยงาม สาเหตุ เกิดจากเชื้ อรา genus Dermatophytes ได้แก่ Trichophyton SP. epidermophyton พบบ่อยที่ง่ามนิ้วเท้าและฝ่ าเท้า มักเป็ นเรื้ อรัง มีหลายลักษณะทางคลินิกเช่น ตุ่มน้ าใสอยูก่ นั เป็ นกลุ่ม. Epidermophyton 2.. เชื้อราทีเ่ ท้า(Tinea pedis) สาเหตุเกิดจาก trichophyton. Dermatophytes 2. เชื้อราที่ศีรษะ (Tinea capitis) พบในเด็กมากกว่าผูใ้ หญ่ สามารถติดต่อได้จากการใช้สิ่งของร่ วมกัน จะเกิดผมร่ วง หลายๆหย่อม มีขอบเขตชัดเจน มีสะเก็ดคล้ายรังแคที่หนังศรี ษะ ผูป้ ่ วยจะคันและอยากเกา เกิดจากเชื้ อราพวก Trichophyton. อ้วน 4.1. เชื้อราทีใ่ บหน้ า ( Tinea faciei) เป็ นวงขอบเขตชัดเจน ผูป้ ่ วยจะคันและอยากเกา มีหลายลักษณะทางคลินิกเช่น เหมือนโรคกลากทัว่ ไปหรื อมีลกั ษณะ รู ขมุ ขนอักเสบ 3. Tinea vesicolor 3. Microsporum SP.

ketoconazole . isoconazole .Terbinafine HCL ยานี้สามารถรักษาโรคผิวหนังที่เกิดจาก เชื้อ dermatophyteได้โดยออกฤทธิ์ โดยยับยั้งการสร้างผนัง cell ของเชื้ อรา .Ketoconazole (Nizoral ® 200mg) เป็ นยารับประทานชนิด รับประทาน 200mg OD นาน10-14วัน (ใช้ในรายที่เป็ นมากและบริ เวณกว้าง ) แต่ตอ้ งระวังในคนที่ตบั ทาหน้าที่บกพร่ อง . Econazole .Tonaftate cream เป็ นยาที่ใช้ได้ผลกับเชื้อ dermatophyteเ ท่านั้น ไม่แนะนาให้ทาที่เล็บและผม .Ciclopirox ใช้ทาที่ผวิ หนังทัว่ ไป ยานี้ออกฤทธิ์ ตา้ นเชื้อราประเภท dermatophyte yeast ระวังการใช้ในpregnancy และเด็กต่ากว่า 6 ปี Pityriasis versicolor (Tinea versicolor) ลักษณะที่สาคัญ เริ่ มจากเป็ น macule ต่อมาจะลามเป็ น patch หรื อปื้ นขนาดใหญ่ได้ รู ปร่ างเป็ นวงกลมๆหลายวง หรื อรู ปร่ างไม่แน่นอน โดยจะมีขยุ ละเอียดและมีสีต่างๆกัน คือ สี จางหรื อขาว สี ดาน้ าตาล สี แดง ผูป้ ่ วยมักไม่ค่อยมีอาการคันและเป็ นเรื้ อรัง มักพบในคนหนุ่มสาวทั้งเพศชายและเพศหญิง แต่อาจพบได้ต้ งั แต่ทารกจนถึงวัยสู งอายุ สาเหตุ เชื้อสาเหตุได้แก่ Malassezia furfur ซึ่งเป็ นยีสต์ที่เป็ นnormal flora เมื่อก่อโรคจะทาให้สีผวิ จางลง ถ้ามีเหงื่อจะคันเล็กน้อย เชื้อนี้ จะพบที่ผวิ หนังปกติแต่ถา้ ผิวหนังมัน เหงื่อออกมาก ใส่ เสื้ อผ้าอับชื้น ก็จะทาให้แสดงอาการของโรคได้ การรักษา Systemic treatment .Griseofulvin 500 mg OD Ketoconazole 200 mg OD Itraconazole 100 mg OD 1 เดือน 1 เดือน 1 เดือน 6 เดือน 6 เดือน 2 เดือน 12 เดือน 6 เดือน 3 เดือน Local treatment ทาบริเวณทีเ่ ป็ นและทาเลยออกมารอบรอยโรคประมาณ 1 นิ้ว เมื่อรอยโรคหายควรทาต่ออีกประมาณ 2 อาทิตย์ เพื่อกาจัดเชือ้ ราทีอ่ าจหลงเหลืออยู่ .กลุ่ม Imidazole และ triazole derivative เป็ น Broad spectrum antifungal agents ที่ออกฤทธิ์ เป็ น Fungicidal โดยมีผลดีต่อเชื้ อ dermatophyte ทุกชนิด (กลาก) ตัวอย่างเช่น Cotrimazole . ticonazole เป็ นต้น .Miconazole .

ใช้ในคนที่เป็ นเชื้ อราใต้นมที่กินยาไม่ได้ . propylene glycol in water 40-50% โดยการทาให้ผวิ หนังชั้นนอกที่มีเชื้อราหลุดออกไป .และป้ องกันเกิดโรคซ้ า (ในคนที่เป็ นบ่อยๆ) ให้ใช้ 200mg OD *3วันติดต่อกัน/เดือน . เบาหวานที่มีเชื้อราในปาก .ยาทาที่มี imidazole derivative ผสมในรู ปแบบต่างๆ . ซอกก้น. HIV . clotrimazole . gentian violet (สี น้ าเงิน) ใช้กบั candida ที่ซอกนิ้ว . econazole ใช้ทาบริ เวณใบหน้า หรื อข้อพับต่างๆ Candidiasis ลักษณะที่สาคัญ มักเกิดขึ้นบริ เวณข้อพับของร่ างกายที่ช้ืนแฉะ เช่น ในร่ มผ้า ได้แก่ ขาหนีบ.Itraconazole (Sporal ® 100 mg) การรักษาให้ขนาด 200mg OD นาน 7 วัน ** สาหรับยารับประทาน griseofulvin . ซอกรักแร้.Chemical agents เช่น Castellani’s paint (สี แดง).Keratolytic agents เช่น ขี้ผ้ งึ whitfield’s .Ketoconazole 200 mg bid 5วัน .Nystatin (Polyene antibiotic) ใช้ได้เฉพาะ Candida เท่านั้น เหมาะที่จะใช้ในหญิงตั้งครรภ์.Fluconazole 150mg/สัปดาห์ นาน2-4สัปดาห์ Local treatment .Selenium sulfide (Selsun®) ใช้ฟอกตัว ทิ้งไว้ประมาณ 15-30 นาที ทาให้ทวั่ ตัวเป็ นเวลานาน 1 สัปดาห์ .ยาพวก Imidazole derivative ผสมในรู ปแบบต่างๆ เช่น bifonazole .Sodium Thiosulfate solution 25% เวลาใช้ตอ้ งเตรี ยม freshly prepared ละลายน้ าแล้วต้องใช้ภายใน 1 เดือน ทาทั้งตั้ว ไม่ตอ้ งล้างออก นาน 2-4 สัปดาห์ . ซอกเล็บ ถ้าเป็ นที่ช่องปากจะเป็ นฝ้ าขาวที่ลิ้น ไม่รู้สึกคันแต่ผปู ้ ่ วยจะเบื่ออาหาร ถ้าเป็ นในที่อบั ชื้นจะเห็นเป็ นผืน่ เรี ยบมีสีแดง ( patch ) ลักษณะผืน่ จะแฉะๆ รู้สึกคัน ลามเป็ นวงกว้าง สาเหตุ เกิดจากเชื่ อ Candida albican ปกติเชื้อนี้จะเป็ น normal flora พบมากในช่องปาก ทางเดินอาหาร ช่องคลอด ทางเดินปัสสาวะ พบน้อยที่ผวิ หนังปั จจัยเสริ มให้เกิดโรค คือ คนอ้วน อากาศร้อน อับชื้น ภูมิตา้ นทานต่า หญิงมีครรภ์ คนที่รับประทานยาปฏิชีวนะพวก broad spectrum บ่อยๆ หรื อทาน corticosteroid มาเป็ นเวลานาน การรักษา Systemic treatment . มุมปาก.Itraconazole 100 mg OD 15 วัน .terbinafine ใช้ไมได้ผลในโรคเกลื้อน Local treatment .

(ใช้กบั กลาก เกลื้อน ไม่ได้ผล) โรคผิวหนังชนิดไม่ ติดเชื้อ 1.ทาด้วยยาทา Steroid โดยเลือกความแรงให้เหมาะสมกับบริ เวณที่ใช้และอายุของผูป้ ่ วย Systemic treatmeant .ถ้าเป็ นตุ่มหนองให้ลา้ งด้วยน้ าเกลือและใช้ antibiotic เช่น Cloxaclillin 500 mg 1*4 ac นาน 7 วัน ** หากอาการไม่ดีข้ ึนใน 1 สัปดาห์ ควรส่ งไปตรวจที่โรงพยาบาล อาจต้องมีการใช้ Steroid ชนิดกิน 2. ผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ ( Atopic dermatitis ) ลักษณะที่สาคัญ แบ่งออกเป็ น 3 ระยะ .หากมีอาการคันมากใช้ antihistamine เพื่อแก้อาการคันเช่น Hydroxyzine.ระยะทารก : เริ่ มมีอาการตั้งแต่ 2-6 เดือน มีผนื่ แดงและตุ่มน้ าใสขึ้น บางครั้งมีลกั ษณะผิวแห้งกว่าปกติ เป็ นขุย มักขึ้นพร้อมกันทั้ง 2 ข้าง บางครั้งอาจลามไปตามลาตัว แขนขา หรื อบริ เวณที่สัมผัสผ้าอ้อม มักเป็ นๆหายๆเรื้ อรัง อาการมักกาเริ บเมื่อฟันขึ้นหรื อมีการติดเชื้อที่ทางเดินหายใจ .ระยะเด็ก : ผืน่ แดงอาจมีตุ่มน้ าใสปน มีอาการคันมาก มักพบบริ เวณข้อพับ ข้อมือ รอบคอ เป็ นพร้อมกัน 2 ข้าง . ผิวหนังอักเสบจากการสัมผัส ( Contact dermatitis ) ลักษณะที่สาคัญ เป็ นผืน่ แดงหรื อตุ่มน้ าใสๆมีอาการคันมาก ซึ่ งขึ้นเฉพาะบริ เวณที่สัมผัสถูกสิ่ งของที่แพ้ อาจทาให้เห็นเป็ นรอยคล้ายลักษณะสิ่ งของ เมื่ออาการทุเลาลงอาจเกิดผิวแห้งเป็ นขุยหรื อหนาตัวขึ้นชัว่ คราว สาเหตุ การเกิดผืน่ อาจมาจากการระคายเคืองต่อผิวหนังเนื่ องจากถูกสารระคายเคือง ทาให้ผวิ หนังอักเสบ หรื อจากการแพ้โดยผูป้ ่ วยเคยสัมผัสถูกสารที่แพ้มาแล้วอย่างน้อย 1 ครั้งก่อน แล้วร่ างกายถูกกระตุน้ ให้สารภูมิตา้ นทานขึ้นมา เมื่อมีการสัมผัสซ้ าก็จะเกิดอาการแพ้ .ระยะผูใ้ หญ่ : พบผืน่ บริ เวณข้อพับต่างๆเช่นเดียวกับระยะเด็ก อาการมักกาเริ บเวลามีอาการเครี ยด หรื อก่อนมีประจาเดือน อาการจะน้อยลงเมื่ออายุ 20 ปี ขึ้นไป สาเหตุ เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุ กรรม มักตรวจพบในผูท้ ี่มีสารภูมิแพ้ immunoglobulin E หรื อ IgE ในเลือดสู งกว่าปกติ การรักษา Local treatment . CPM .

การรักษา ควรหาสาเหตุที่แพ้หรื อระคายเคืองแล้วหลีกเลี่ยงโดยอาจสังเกตจากตาแหน่งที่เป็ น อาชีพหรื องานอดิเรกต่างๆเช่น ช่างเครื่ องอาจแพ้น้ ามัน แม่บา้ นอาจแพ้ผงซักฟอก เป็ นต้น Local treatment . ขาดอาหาร. ointment Diprosone ointment Desoximetasone 0.ทาด้วยยาทา Steroid โดยเลือกความแรงให้เหมาะสมกับบริ เวณที่ใช้และอายุของผูป้ ่ วย .ถ้าเป็ นตุ่มหนองให้ลา้ งด้วยน้ าเกลือและใช้ antibiotic เช่น Cloxaclillin 500 mg 1*4 ac นาน 7 วัน ** หากอาการไม่ดีข้ ึนใน 1 สัปดาห์ ควรส่ งไปตรวจที่โรงพยาบาล อาจต้องมีการใช้ Steroid ชนิดกิน ** ในรายที่เป็ นเรื้ อรัง ควรแนะนาให้ไปทาการทดสอบทางผิวหนังเรี ยกว่า patch test เพื่อหาสาเหตุ 3.หากมีอาการคันมากใช้ antihistamine เพื่อแก้อาการคันเช่น Hydroxyzine. คอหรื อไหล่ วงขาวนี้มกั อยูเ่ ป็ นเดือนหรื อปี เป็ นๆหานๆและจะเริ่ มหายไปเอาเมื่อโตเป็ นผูใ้ หญ่ ไม่เป็ นอันตรายใดๆและไม่ติดต่อ สาเหตุ เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสี ที่ช้ นั หนังกาพร้าไม่สามารถสร้างเม็ดสี ได้ตามปกติ ทาให้ผวิ ในส่ วนนั้นกลายเป็ นรอยด่างขาว แต่สาเหตุที่ทาให้เซลล์สร้างเม็ดสี ทางานผิดปกติน้ นั ยังไม่ทราบแน่ชดั เชื่อว่าอาจจะเกิดจากการตืดเชื้อแบคทีเรี ย.หากมีการเกาจนเกิดแผลควรชะล้างแผลด้วยน้ าเกลือและเช็คให้แห้ง Systemic treatmeant . CPM .ทาด้วยยาทา Steroid โดยเลือกความแรงให้เหมาะสมกับบริ เวณที่ใช้และอายุของผูป้ ่ วย .05% Tread name Dermovate cream Diprotop cream. แพ้ลมหรื อแพ้แดด การรักษา Local treatment .25% Topicort Esperson Diprosone Cream Betamethasone dipropionate 0.05% .05% Augmented betamethasone dipropionate Betamethasone dipropionate 0. เกลื้อนน้ านม ( Pityriasis alba ) ลักษณะที่สาคัญ แรกเริ่ มจะเกิดเป็ นวงสี แดงเล็กๆ ต่อมาจะลามออกเป็ นวงสี แดงจางๆเป็ นขุยๆ จนมีสีขาวในที่สุดโดยรอยโรคมีลกั ษณะเป็ นวงกลม ขอบเขตไม่ชดั และมักไม่มีอาการคัน พบได้บ่อยบริ เวณใบหน้า.ควรใช้สบู่อ่อนๆทาความสะอาดบริ เวณที่เป็ นเช่น สบู่เด็ก ตารางยาทา Steroid Super-potent Potent Moderately Potent Generic name Clobetasol propionate 0.

ยา. สารที่ผสมในอาหาร. เครื่ องดื่ม alcohol หรื อฝุ่ นละอองขนสัตว์ การรักษา ควรหาสาเหตุที่แพ้แล้วหลีกเลี่ยง หากใช้ยาแล้วอาการไม่ดีข้ ึนใน 1 สัปดาห์หรื อเป็ นๆหายๆนานเกิน 2 เดือน ควรส่ งตรวจที่โรงพยาบาล Systemic treatmeant .1% Triamcinolone acetonide 0.1% TA cream 0.02% Hydrocortisone 1-2% Dermatop cream TA cream 0.1% Visderm cream. lotion Triamcinolone acetonide 0.1% Mometasone furoate 0.ใช้ยา antihistamine เช่น Hydroxyzine. ลมพิษ ( Urticaria ) ลักษณะสาคัญ เกิดขึ้นเฉี ยบพลันด้วยอาการขึ้นเป็ นวงนูนแดงมีขนาดและรู ปร่ างต่างๆกัน คันมากและเมื่อเกาตรงบริ เวณใดก็อาจมีผนื่ แดงขึ้นได้ บางรายมีไข้เล็กน้อย การขึ้นของผืน่ มักกระจายตัวไม่เหมือนกันทั้ง 2 ข้างของร่ างกาย ในรายที่เป็ นเรื้ อรังอาจมีอาการลมพิษเป็ นๆหายๆนานกว่า 2 เดือนเละอาจเป็ นปี กว่าจะหายได้เอง หากเป็ นรุ นแรงจะมีอาการหายใจไม่ออกเนื่ องจากเนื้อเยือ่ ภายในบวมโดยเฉพาะบ ริ เวณของกล่องเสี ยง สาเหตุ เป็ นโรคภูมิแพ้ชนิดหนึ่ง เมื่อร่ างกายมีปฏิกิริยาต่อสิ่ งที่แพ้และสร้าง Histamine ออกมาทาให้หลอดเลือดฝอยขยายตัว มีพลาสมาซึ มออกมาทาให้เกิดผืน่ นูน สาเหตูการแพ้มกั มาจากอาหาร.ประคบด้วยน้ าเย็น และทายาแก้ผดผืน่ คัน .02% Hydrocortisone cream Prednisolone 0.1% Betnovate cream Fluocinolone acetonide 0. CPM หากยังมีอาการให้ซ้ าได้ทุก 6-8 ชม.1% Elomet cream Betamethasone valerate 0.1% Arisocort A 0. ถ้าเป็ นมากกินยาไม่ได้ ควรใช้ยาดังกล่าวในรู ปแบบฉี ด Local treatment .Mild Amcinonide 0.5% Prednisil cream 4.025% Synalar cream Prednicarbae 0.

แนะนาการอาบแดดวันละ 10-15 นาทีเพราะแสงแดดมีฤทธิ์ ทาให้ T cell ตาย ช่วยชะลอการแบ่งตัวของเซลล์ผวิ หนังลง รวมทั้งช่วยลดการเกิดสะเก็เงินและการอักเสบของผิวหนัง .5.ถ้าเป็ นไม่มากจะใช้ยาทา Steroid หรื อ Coal tar ชนิด 1-5% หรื ออาจใช้ท้ งั 2 อย่างสลับกันเพื่อป้ องกันการดื้อยา . สะเก็ดเงิน ( Psoriasis ) ลักษณะสาคัญ เริ่ มจากเป็ นตุ่มแดง ขอบเขตชัดเจนและมีขยุ สี ขาวอยูท่ ี่ผวิ ต่อมาตุ่มจะค่อยๆขยายออกจนกลายเป็ นปื้ นใหญ่และหนา และขุยสี ขาวสี ขาวจะหนาตัวขึ้นเห็นเป็ นสะเก็ดเงิน รอยโรคอาจมีอาการคันหรื อเจ็บคล้ายโรคกลากหรื อผิวหนังอักเสบจากภูมิแพ้ได้ มักพบบริ เวณหนังศีรษะและผิวหนังบริ เวณปุ่ มนูนของกระดูก มักเป็ นๆหายๆ ไม่หายขาด ชนิดที่เกิดที่เล็บมีลกั ษณะเป็ นจุดสี น้ าตาลใต้เล็บ เล็บเป็ นหลุมหรื อขรุ ขระ ในรายที่เป็ นรุ นแรงเนื้อเล็บจะเปื่ อยยุย่ ถูกทาลาย สาเหตุ ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชดั แต่ผวิ หนังของผูป้ ่ วยจะใช้เวลาในการพลัดเปลี่ยนเซลล์ผวิ เพียง 4 วันจากปกติ 26 วัน ทาให้เซลล์ที่แก่หลุดออกไม่ทนั เซลล์ผวิ ใหม่ จึงทาให้เกิดการหนาตัวขึ้นของผิวหนังกลายเป็ นตุ่มหรื อปื้ น การรักษา โรคนี่เป็ นโรคที่มกั กาเริ บเมื่อมีภาวะความเครี ยดทางร่ างกายหรื อจิตใจ หากสงสัยควรปรึ กษาแพทย์ Local treatment .รักษาตามอาการเช่นถ้ามีผวิ แห้งให้ใช้ Petrolium liquid paraffin เพื่อเพิ่มความชุ่มชื่น ถ้ามีอาการคันหรื อปวดก็จ่ายยาตามอาการ โรคผิวหนังจากสาเหตุอนื่ หิด ( Scabies ) ลักษณะสาคัญ มีตุ่มน้ าใสและตุ่มหนอง คัน ขึ้นกระจายเหมือนกันทั้ง 2 ข้างของร่ างกาย มักพบที่ง่ามนิ้วมือ นิ้วเท้า ข้อมือและข้อศอก รอบสะดือและอวัยวะเพศ มีอาการคันมากโดยเฉพาะตอนกลางคืน สาเหตุ เกิดจากการติดเชื้ อตัวหิ ดซึ่ งเป็ นตัวไรเล็กๆ มองเห็นด้วยตาเปล่าเป็ นจุดขาวๆที่ชื่อว่า Sarcoptes scabiei สามารถติดต่อได้ง่ายโดยการสัมผัสและใช้สิ่งของร่ วมกัน การรักษา .

นับจากทายาครั้งแรกและล้างออก ถ้าไม่หายให้ทาซ้ าใน 1 สัปดาห์ต่อมา .ให้ทาซ้ าอีกรอบ ระหว่างนี้อย่าพึ่งอาบน้ าจนกว่าจะครบ 48 ชม.น้ ายาเบนซิลเบนโซเอต ชนิด 25% ทาหลังอาบน้ าทุกส่ วนของร่ างกายตั้งแต่คอลงมา รวมทั้งผิวส่ วนปกติดว้ ย พอครบ 24 ชม.ควรทาความสะอาดของใช้ทุกชนิดและควรรักษาทุกคนในบ้านที่เป็ นหรื อสงสัยว่าเป็ นทุกคนพร้อมกัน Local treatment .