GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Wajar atau tidak?

1.0 Pendahuluan Kerajaan tempatan di Malaysia merupakan kerajaan di peringkat paling rendah dalam sesuatu sistem kerajaan di Malaysia. Selain berkuasa untuk mengenakan cukai yang terhad kepada penduduk tempatan seperti cukai pintu, agensi kerajaan ini boleh menguatkuasakan undangundang kecil (atau by-laws) kepada penduduk yang berada di dalam kawasan pentadbiran mereka. Lazimnya pegawai tertinggi di dalam kerajaan tempatan dipanggil Datuk bandar bagi bandar raya, manakala Yang di-Pertua Majlis atau Presiden bagi kawasan perbandaran dan juga Majlis-majlis daerah. Sistem kerajaan tempatan yang diamalkan di Malaysia telah diwarisi daripada British yang memerintah Tanah Melayu selama lebih 2 kurun sebelum kemerdekaan dicapai pada 31 Ogos 1957. Maka, kerajaan tempatan yang ditubuhkan pada permulaannya adalah bermodelkan sistem yang wujud di Britain. Lama kelamaan, ciri-ciri unik yang mencerminkan sosiobudaya tempatan mula mempengaruhi perjalanan kerajaan tempatan di Malaysia. Sebuah badan yang dipanggil Majlis Penilai (Council of Assessors) telah ditubuhkan di Pulau Pinang, diberi peranan merancang dan melaksanakan pembangunan bandar. Hal ini seterusnya membawa kepada penubuhan kerajaan tempatan di negara ini. Majlis-majlis tempatan kemudiannya dibentuk di Melaka, diikuti dengan negeri-negeri Melayu yang lainnya sehingga ke Sarawak dan Borneo Utara. Bagi melaksanakan penubuhan ini dan juga menganjurkan pilihan raya kerajaan tempatan, pihak British telah memperkenalkan pelbagai perundangan.

1

Akta Perancangan Bandar dan Desa 1976 (Akta 172) juga digubal bagi mengatasi kelemahan perancangan guna tanah di kawasan tempatan. Walaupun berpenanan sebagai majlis perunding dalam menentukan undang-undang yang mentadbir kerajaan tempatan. hak eksklusif ini diberikan kepada kerajaan persekutuan. tugas dan tanggungjawab kerajaan tempatan secara menyeluruh.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Bagi kerajaan tempatan di Wilayah Persekutuan pula. penyenggaraan jalan bandaran dan juga bangunan-bangunan awam. wakil kerajaan negeri dan juga wakilwakil kerajaan Persekutuan. struktur organisasi. Namun begitu. Keahlian di dalam majlis ini terdiri daripada seorang menteri persekutuan selaku pengerusi. Akta ini menggariskan bentuk. beberapa undang-undang lain termasuk undang-undang kecil telah digubal dan dikuatkuasa bagi membantu melicinkan perjalanan kerajaan tempatan. Pada masa yang sama. Akta yang paling berpengaruh ialah Akta Kerajaan Tempatan 1976 (Akta 171). Akta 172 ini meletakkan tanggungjawab utama sebagai perancang fizikal di peringkat tempatan kepada kerajaan tempatan. pindaan perlembagaan pada tahun 1960 telah memperuntukkan penubuhan sebuah jawatankuasa perunding yang diberi nama Majlis Negara bagi Kerajaan Tempatan. beberapa akta parlimen telah digubal bagi mengawal operasi kerajaan tempatan di Malaysia. Di samping tiga akta yang dinyatakan ini. Selain itu. Selain peruntukan perlembagaan. 2 . pindaan 1960 itu juga memberikan kuasa pemutus kepada pengerusi sekaligus memberi kerajaan persekutuan pengaruh yang besar terhadap kerajaan tempatan. Jalan dan Bangunan 1974 (Akta 133) pula menjelaskan beberapa peranan kerajaan tempatan berkaitan perparitan.0 Peruntukan Undang-undang Perlembagaan Persekutuan Malaysia meletakkan kuasa eksklusif mentadbir kerajaan tempatan kepada kerajaan negeri. Wajar atau tidak? 2. Akta Parit.

Ordinan ini turut menggariskan tanggungjawab dan fungsi penguasa tempatan di Sabah. Kementerian Alam Sekitar dan Kesihatan Awam diberi tanggungjawab menyelia perjalanan penguasa tempatan di negeri ini. penguasa tempatan ditubuhkan di bawah Ordinan Penguasa Tempatan 1996. wujud 6 jenis pihak berkuasa tempatan (PBT) yang keseluruhannya berjumlah 418 buah. Di Sarawak. Sementara itu. Ordinan Perlindungan Kesihatan Awam 1999 dan juga undang-undang kecil di bawahnya. Di samping itu. Ordinan ini adalah mewarisi sebahagian perundangan yang sebelum ini digubal di bawah Ordinan Kerajaan Tempatan 1948.0 Hierarki Kerajaan Tempatan Sebelum kerja-kerja penyusunan semula dan penguatkuasaan Akta Kerajaan Tempatan 1976. penguasa tempatan di bahagian Kuching pula ditubuhkan melalui Ordinan Perbandaran Kuching 1988 dan juga Ordinan Bandar raya Kuching Utara 1988. kerajaan tempatan dibentuk melalui peruntukan di bawah Ordinan Kerajaan Tempatan 1961. MBKS dan Majlis Perbandaran Padawan kemudiannya diletakkan dibawah peruntukan Ordinan Penguasa Tempatan 1996. undang-undang lain yang mengawal tugas penguasa tempatan ialah Ordinan Bangunan 1994. 3. yang pertama kali dibentuk selepas pilihan raya Dewan Undangan Negeri (DUN) 1963. Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan Sabah. mentadbir perjalanan penguasa tempatan di negeri ini. tiga penguasa tempatan dibentuk iaitu. Wajar atau tidak? Di Sabah. Dewan Bandaraya Kuching Utara. Di bawah ordinan ini.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Jenis-jenis itu ialah:   Dewan Bandaraya Majlis Perbandaran 3 . Majlis Bandaraya Kuching Selatan (MBKS) dan juga Majlis Perbandaran Padawan.

dikenali sebagai Perbadanan atau Pihak Berkuasa Tempatan. secara hakikinya wujud hanya dua jenis kerajaan tempatan iaitu untuk kawasan bandar (majlis perbandaran) dan desa (majlis daerah). wujud empat jenis kerajaan tempatan di negara ini yang disusun mengikut hierarki seperti berikut:     Bandar raya . Selain yang dinyatakan oleh Akta 171. Hari ini. Namun begitu. Sistem kerajaan tempatan di Malaysia dijalankan berlandaskan prinsip ultra-vires (b. Inggeris: general competence). Badan-badan ini ditubuhkan samada melalui Akta Parlimen mahupun enakmen dan ordinan negeri. Peranan dan fungsi yang dimandatkan kepadanya bukan sahaja meliputi tugas-tugas wajib malah boleh menjalankan tugas menurut budi bicara mereka sendiri. Wajar atau tidak?     Majlis Bandaran Lembaga Bandaran Majlis Daerah Luar Bandar Majlis Tempatan Hasil penerapan Akta 171 itu. penyengaraaan lampu-lampu jalan dan juga aktiviti-aktiviti berkaitan kesihatan awam. Akta 171 itu membenarkan pembentukan kerajaan tempatan bertaraf bandar raya.dikenali sebagai Majlis Daerah Kawasan khas . PBT telah diberikan kuasa yang luas di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976. Fungsi budi bicara itu pula termasuklah peranan pembangunan 4 . beberapa badan khas telah ditubuhkan dengan peranan sebuah PBT. Tugas-tugas wajib itu termasuk pengumpulan sampah. Latin untuk melangkaui kuasa) dan juga kecekapan umum (b. Status ini dianugerahkan oleh Yang di-Pertuan Agong dengan perkenan Majlis Raja-raja. Tetapi.dikenali sebagai Majlis Perbandaran Luar bandar .dikenali sebagai Dewan Bandaraya atau Majlis Bandaraya Bandar .GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia.

0 Bidang Kuasa Hari ini.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Menurut Akta 171. Bagi sebuah majlis perbandaran mahupun majlis daerah. Pegawai tertinggi di sesebuah kerajaan tempatan di Malaysia bergantung kepada status kerajaan tempatan itu.) Kuasa untuk menjalankan fungsi merancang dan menguruskan kawasan bandar Mengurus dan mengawal lalulintas (termasuk mengurus sistem pengangkutan awam bandaran)  Kuasa untuk merancang dan menyediakan kemudahan-kemudahan awam Secara amnya. perumahan dan unit-unit perdagangan (pasar. kependekan bagi Executive Counciller) yang memegang portfolio kerajaan tempatan. Wajar atau tidak? seperti menyediakan kemudahan-kemudahan awam. pegawai tertinggi itu digelar sebagai Datuk bandar. PBT diserahkan peranan dan tugastugas berikut:       Kuasa perancang tempatan Kuasa mengeluarkan lesen Kuasa mengenakan cukai-cukai tertentu Membina bangunan. tugas dan peranan PBT ini boleh dikategorikan kepada alam sekitar. taman-taman rekreasi. Penguasa tempatan di Sabah dikawal oleh kabinet negeri melalui Kementerian Kerajaan Tempatan dan Perumahan manakala di Sarawak pula tugas-tugas menyelia diserahkan kepada Kementerian Alam Sekitar dan Kesihatan Awam. kerajaan tempatan di Malaysia dikawal selia oleh kerajaan persekutuan melalui Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan dan juga kerajaan negeri melalui ahli majlis mesyuarat kerajaan negeri (atau Exco. orang awam. perumahan dan juga kegiatan-kegiatan perdagangan. sosial dan juga pembangunan 4. Bagi sebuah bandar raya. gerai-gerai dsb. pegawai itu dipanggil Yang 5 .

Dalam kes di Hulu Langat. MBSA pada hari ini turut mentadbir sebahagian daripada kawasan yang terletak di dalam daerah Klang di Selangor. boleh disimpulkan bahawa kawasan pentadbiran sesebuah kerajaan tempatan tidak ditentukan berdasarkan sempadan daerah sahaja.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. bagi sesebuah kawasan luar bandar yang kurang membangun. manakala pegawai tertinggi di kedua-dua kerajaan tempatan. ketua eksekutif penguasa tempatan biasanya digelas Presiden atau Pengerusi. Pemegang jawatan ini. dilantik oleh ketua negeri (sultan atau gabenor) atas nasihat kerajaan negeri. iaitu Majlis Bandaraya Shah Alam (MBSA). masing-masing ialah Dato' Mohammad bin Yacob dan Dato' Hasan Nawawi bin Abd Rahman. jawatan Pegawai Daerah dipegang oleh Encik Zainal Abidin Aala. Pegawai daerah turut dipilih memegang jawatan ini. Tidak semua Pegawai daerah menganggotai sesebuah kerajaan tempatan. 6 . yang lazimnya datang daripada kalangan kakitangan kerajaan negeri. Contoh terbaik yang lain pula ialah di daerah Petaling. Oleh itu. Wajar atau tidak? Di-Pertua. Perkara ini telah mengakibatkan kekeliruan di kalangan orang awam terutamanya di kawasan yang baru dinaik taraf menjadi kawasan perbandaran. Sebagai contoh. Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ) dan Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ). wujud tiga buah kerajaan tempatan. Di Sabah dan Sarawak. bagi daerah Hulu Langat di Selangor yang mempunyai dua buah kerajaan tempatan iaitu Majlis Perbandaran Ampang Jaya (MPAJ) dan Majlis Perbandaran Kajang (MPKJ). sebaliknya beliau merupakan pegawai tertinggi yang mewakili kerajaan negeri bagi seluruh daerah itu dan beliau tidak terlibat secara langsung dengan perjalanan sesebuah kerajaan tempatan. MPAJ turut mentadbir sebahagian kawasan di daerah Gombak. Kadangkala.

sebaliknya oleh kerajaan negeri. Amalan ini telah sekian lama dikritik terutamanya oleh penduduk-penduduk yang tidak berpuas hati dengan prestasi PBT di kawasan mereka. Malah. Wajar atau tidak? 5.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Antara hujahhujah mereka untuk membawa semula pilihan raya ini ialah meletakkan tanggungjawab ke atas pegawai tertinggi PBT yang selama ini merupakan kakitangan awam kerajaan negeri yang tidak dilantik oleh penduduk di sekitar PBT itu. Perak dan Pulau Pinang. tidak lagi dipilih penduduk di sekitar kawasan PBT itu. Sarawak yang menyaksikan urbanisasi yang pesat. pegawai-pegawai tertinggi PBT dan juga ahli-ahli Majlis yang bertindak sebagai penasihat dan penggubal undang-undang kecil di PBT.0 Pilihan raya Kerajaan Tempatan Berikutan pemansuhan pilihan raya kerajaan tempatan sejak tahun 1960-an. pergerakan-pergerakan awam dan juga ahli-ahli akademik selain pendudukpenduduk sendiri. Suara ini adalah amat lantang terutamanya di sekitar kawasan pantai barat Semenanjung dan juga di Kuching. beberapa ahli politik daripada parti pemerintah seperti Datuk Shahrir Samad pernah turut sama menyuarakan isu ini pada tahun 2007. selain memilih barisan ahli majlis 7 . Suara-suara yang menyeru kepada penganjuran semula pilihan raya kerajaan tempatan telah dengan lantang cuba diketengahkan oleh pelbagai pihak terutamanya daripada parti-parti pembangkang. banjir kilat. Antara kritikan-kritikan itu ialah PBT tidak menjalankan tugas mereka dengan sebaik-baiknya terutamanya merancang pembangunan dengan teratur dan mampan sehingga menyebabkan kesesakan lalulintas. pencemaran alam sekitar dan juga kadar cukai pintu yang amat membebankan penduduk. Sejak Pilihan Raya Umum pada 8 Mac 2008 yang lalu. parti-parti politik dari Pakatan Rakyat telah menyuarakan hasrat mereka untuk menganjurkan pilihan raya tempatan terutamanya di negeri-negeri yang dikuasai mereka seperti Selangor.

6. Korupsi yang berleluasa dapat dibendung walaupun tidak dapat dihapuskan sepenuhnya. Sehingga pilihan raya boleh diadakan. Persaingan sesama ahli majlis lebih baik dan masing-masing akan berlumba-lumban meningkatkan prestasi. cukai pintu dan menggubal undang-undang kecil.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Sistem ini percaya bahawa rakyat adalah bijak dan mempunyai cukup maklumat. kerajaan-kerajaan negeri terutamanya di kalangan Pakatan Rakyat telah melantik ahli-ahli majlis PBT di kalangan tokoh-tokoh dan aktivitisaktivis setempat bagi menyeimbangkan pandangan di kalangan penduduk sekitar yang akan dapat memberikan maklumat berguna bagi pentadbiran sesebuah PBT. Kerajaan persekutuan tidaklah terlalu brkuasa berbanding kerajaan negeri sebagaimana hari ini. Wajar atau tidak? melalui pengundian yang akan mencerminkan perwakilan secara seimbang di kalangan penduduk di kawasan tersebut. Usaha memperkenalkan semula pilihan raya ini dijangkakan mendapat tentangan daripada kerajaan persekutuan lebih-lebih lagi dengan perlunya mendapat persetujuan parlimen untuk meminda Akta Kerajaan Tempatan 1976 bagi membolehkan pilihan raya diadakan semula. 8 . Jawatan penting seperti Datuk Bandar . Demokrasi dapat dipulih dan dilaksanakan kerana rakyat dapat memantau siapa dan bagaimana rakyat ditadbir.0 Pilihan Raya Pihak Berkuasa Tempatan Pilihan raya pihak berkuasa tempatan atau 'Pilihan raya kerajaan tempatan' pernah diadakan di Malaysia bagi memilih ahli jawatankuasa di peringkat daerah sebelum 1964. Yang diPertua Majlis dan ahli majlis berkuasa terhadap cukai. Kerajaan tempatan adalah kerajaan paling rendah dalam sistem kerajaan di Malaysia.

Teresa Kok Suh Sim pernah mencadangkan di parlimen agar pilihan raya kerajaan tempatan ini diadakan semula. Pelan rumah tidak diluluskan. Majlis daerah ini dipanggil kerajaan tempatan di bawah Kementerian 9 . Teresa Kok mendakwa orang ramai selalunya terpaksa memberi rasuah kepada pegawai ataupun ahli majlis perbandaran sebagai ganjaran untuk mendapat kelulusan permohonan mereka ataupun mengelakkan masalah. Cukai pintu dibayar oleh rakyat atau penduduk di sesebuah daerah. Malangnya bagaimana kewangan dibelajakan tidak diketahui. 7. Tidak ada mekanisme untuk mengimbang dan menyemak akaun dan bajet kerajaan tempatan. Ahli Majlis Perbandaran Selayang dikatakan melancong ke Mauritius dan Afrika Selatan untuk mengkaji penggunaan tandas. 7 ekar tanah di Shah Alam diluluskan oleh MPK kepada Persatuan Badminton Selangor sedangkan beliau menjadi pengerusinya.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Pemilihan Datuk Bandar dan ahli Majlis perbandaran tidak dipilih oleh rakyat. ahli parlimen Seputeh . Wajar atau tidak? Pilihan raya ini tidaklah perlu diadakan secara besar-besar. Peti undi hendaklah diadakan di pejabat daerah.0 Cadangan Diadakan Semula Pada 1 November 2006. Ahli Majlis Perbandaran Ampang Jaya membina pusat penjaja di tanah kerajaan. melibatkan wang yang banyak dan masa yang lama. Cadangan ini brikutan Ahli Majlis Perbandaran Klang YB Datuk Zakaria Mat Deros yang membina rumah banglonya di Kampung Idaman tanpa mendapat kelulusan daripada Majlis Perbandaran Klang pada 2006. Ramai pihak terutama pembangkang mencadangkan pilihan raya peringkat majlis daerah ini patut diadakan . Ahli majlis mestilah terdiri daripada pelbagai kaum. agama dan etnik krana Malaysia merupakan sebuah masyarakat majmuk.balai penghulu dan penduduk sekitar hendaklah digalakkan keluar mengundi.Nepotisme berlaku apabila anak dan isteri beliau turut dilantik sebagai ahli Majlis Perbandaran Klang.

GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) hendaklah mengadakan pilihan raya ini mengikut Perkara 113 (4) Perlembagaan Persekutuan untuk melaksanakan pilihan raya bagi   Majlis Perbandaran Pulau Pinang (MPPP) di sebelah pulau Majlis Perbandaran Seberang Perai (MPSP). Kerajaan negeri berhak memberi kuasa pada SPR untuk melaksanakan pilihan raya kerajaan tempatan. Perkara 113(4). Lim Guan Eng selaku Ketua Menteri Pulau Pinang mahu menambah prestasi perkhidmatan kerajaan tempatan dengan mengadakan semula pilihan raya yang dimansuhkan pada 1960-an ini. Menteri Besar Selangor Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim meminta SPR mengkaji semula Perkara 113 (4) Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kuasa kepada SPR untuk mengembalikan pilihan raya kerajaan tempatan di negeri-negeri. Pilihan raya PBT mula diperkenalkan pada tahun 1956 di Majlis Perbandaran George Town manakala kali terakhir pilihanraya PBT diadakan adalah pada 1963. Sementara orang Melayu masih banyak tinggal di kawasan luar bandar. Pengerusi SPR. Kawasan penduduk padat di bandar biasanya terdiri daripada orang Cina. Undang-undang negeri pula memperuntukkan kuasa kepada kerajaan negeri melantik pihak berkuasa negeri mengikut Akta Pilihan Raya Tempatan 1960 dan Akta Kerajaan Tempatan 1976. Oleh itu. Tan Sri Abdul Aziz Mohd Yusof menyatakan pilihan raya itu mestilah melalui prosedur perundangan iaitu mestilah dirujuk kepada penasihat undang-undang negeri 10 . kerajaan negeri Pulau Pinang berhak mengadakan pilihan raya untuk memilih ahli-ahli majlis bagi Majlis Perbandaran Pulau Pinang (MPPP) dan Majlis Perbandaran Seberang Prai (MPSP). Wajar atau tidak? Perumahan dan Kerajaan Tempatan. Perlembagaan Persekutuan memperuntukkan kerajaan negeri boleh memberi kuasa kepada SPR untuk menjalankan pilihanraya lain daripada Pilihan Raya Umum.

Janji Pakatan Rakyat ialah melantik ahli majlis yang lebih adil . surat penjelasan SPR setebal 11 muka telah dihantar kepada Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim. SPR tidak boleh menjalankan kajian dan analisis seperti yang diminta Selangor kerana ia bukan bidang kuasa SPR seperti termaktub dalam Perlembagaan dan Akta Pilihan Raya 1957.berlandaskan sistem demokrasi bagi menghapuskan rasuah dan penyelewengan di majlis-majlis perbandaran. Ia tidak dilaksanakan sehingga 1976 di mana Akta Kerajaan Tempatan digubal untuk memansuhkan sama sekali pilihan raya di 11 . Terdapat 101 daripada 192 negara di dunia yang mengadakan pilihan raya PBT.0 Kewajaran Pilihan Raya Pihak Berkuasa Tempatan Kerajaan tempatan di Malaysia merupakan peringkat kerajaan di peringkat paling akar umbi dalam sistem pentadbiran negara. Ia berkuasa untuk mengenakan cukai yang terhad seperti cukai pintu dan menguatkuasakan undang-undang kecil dalam kawasan pentadbiran mereka. sama ada secara serentak atau berperingkat. Lazimnya pegawai tertinggi di dalam kerajaan tempatan dipanggil Datuk Bandar bagi bandaraya atau Yang Dipertua Majlis atau Presiden bagi majlis perbandaran dan majlis daerah. pilihan raya PBT hendaklah diadakan di seluruh Malaysia. Jika diluluskan. Dalam urusan hari ini. Wajar atau tidak? dan persekutuan. dan bukannya dipilih melalui pemilihan atau pilihan raya oleh penduduk tempatan. kerajaan tempatan dirujuk sebagai pihak berkuasa tempatan atau PBT yang dilantik oleh kerajaan negeri. Pilihan raya kerajaan tempatan yang diadakan sejak sebelum Merdeka telah digantung pada 1965 atas alasan konfrontasi Malaysia-Indonesia. Pada 23 Mac 2010. Beberapa pindaan akta diperlukan.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Ia mungkin lebih meriah berbanding pilihan raya umum sedia ada. 8.

kebanyakan dasar itu tidak semestinya menepati keperluan penduduk tempatan. Ini menunjukkan bahawa tahap pendidikan dan pengetahuan rakyat sudah semakin meningkat. 12 . 8. Akhirnya. proses bantahan atas apa jua dasar yang dilaksanakan itu mengambil masa yang panjang untuk diselesaikan. pentadbiran.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Para pemimpin kerajaan sendiri sering mendakwa Malaysia sudah membangun dan maju serta menjadi negara perindustrian yang hebat dalam semua bidang. iaitu Menteri Besar. Ini bermakna rakyat sudah bersedia untuk berdikari dengan memilih sendiri kerajaan tempatan. kerajaan tempatan atau PBT merupakan pelaksana kepada dasar kerajaan negeri atau persekutuan. Rakyat tempatan tidak ada suara kecuali merayu kepada wakil rakyat masing-masing yang mempunyai kuasa yang amat terhad. Di sini tidak akan timbul isu konflik kepentingan di antara keperluan penduduk tempatan dan dasar kerajaan negeri/perksekutuan. D alam bahasa yang lebih mudah. Cadangan untuk mengadakan kembali pilihan raya tempatan mula berkumandang semula selepas pilihan raya umum ke-12 pada 2008. Pilihan raya tempatan juga merupakan salah satu dari jalur konsep "ketuanan rakyat" yang menghalang keutamakan kroni dan syarikat besar.dari atas ke bawah sahaja. Ketua Menteri atau Menteri. Ia adalah hubungan secara sehala . Kerajaan tempatan yang dipilih oleh penduduk tempatan sudah pasti perlu memberi khidmat kepada pengundinya. Wajar atau tidak? peringkat akar umbi itu. Yang menjadi masalah. Jika ada bantahan dari rakyat tempatan. agihan kekayaan dan kutipan cukai yang diinginkan oleh rakyat tempatan itu sendiri. arahan melaksanakan dasar datangnya dari atas.1 Tiada ketelusan. Keupayaan intelek dan teknikal rakyat untuk bersaing dengan lebih terbuka telah terserlah. sebaliknya ia adalah cara/kaedah kuasa memilih itu dikembalikan kepada rakyat dalam menentukan dasar. rakyat diperkotak-katikkan Hari ini.

begitu juga dengan aktiviti ekonomi dan sosial masyarakat tersebut. Justeru. sebaliknya itu adalah kerja Dewan Bandayara. Rakyat dan kerajaan tempatan adalah rakan kongsi dalam soal ini. Kita mahu mereka yang memegang amanah itu beramanah. Cukai-cukai yang dikutip oleh PBT harus diumum atau dilapur setiap tahun atau lebih baik lagi. Jika tidak menjadi masalah kepada PBT untuk mengutip cukai dua kali setahun. tahap atau bentuk pembangunan di 13 . ke mana wang itu digunakan. Jika berlaku masalah.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Soal kebersihan. Kita mahu tahu bagaimana. Kita sebagai rakyat bimbang dengan kuasa dan amanah yang diberikan kepada ahli politik atau pegawai kerajaan yang tidak dibatasi dengan budaya ketelusan. keselamatan dan aktiviti sosial diserahkan seratus peratus kepada PBT. Malah. Rasa tanggungjawab dan kesetiaan Yang Dipertua Majlis atau Datuk Bandar hanya pada kerajaan negeri atau pusat kerana mereka dilantik oleh bos-bos mereka. salah guna kuasa dan pilih kasih terkangkang luas. di mana masyarakat setempat tidak mengambil peduli terhadap persekitaran kediaman mereka kerana beranggapan itu bukan tanggungjawab mereka. setiap enam bulan kepada rakyat yang membayar cukai. setiap rancangan pembangunan itu harus dirujuk kepada rakyat sebelum dilaksanakan. Majlis Perbandaran atau Majlis Daerah. Ini bermakna sistem yang ada telah melahirkan sikap manusia yang tidak peduli. Yang menjadi mangsa adalah rakyat tempatan itu sendiri. kepada siapa. sisi negatif juga akan melibatkan rakyat itu sendiri. suka menyalahkan orang lain dan "pemalas". Malah. Demografi sesuatu kawasan pastinya berbeza dengan kawasan lain. tidak ada sebab pengumuman terperinci tidak boleh dibuat dua kali setahun juga. untuk apa. dan bukannya dipilih oleh rakyat. Wajar atau tidak? masalah bertukar menjadi krisis. masyarakat lebih suka menyalahkan PBT. Birokrasi menjadi karenah birokrasi (red tape) dan peluang untuk rasuah.

menghormati dan menghargai konsep kebebasan bersuara. Rakyat boleh memilih dan menentukan sendiri pemimpin kerajaan tempatan yang mereka. Rakyat boleh menentukan sendiri hala tuju pambangunan di kawasan mereka.2 Manfaat 1. Ini akan membantu rakyat bertindak bijak dalam merangka masa depan hidup mereka. Rakyat boleh mempelajari dan memahami makna sebenar demokrasi di peringkat akar umbi. 2. 14 . Jika ini dianggap "leceh". 8. Kerajaan pusat dan negeri dapat menumpukan terhadap dasar masing-masing di peringkat pusat dan negeri tanpa ada gangguan atau rungutan di peringkat akar umbi. malah tidak perlu berdasarkan politik kepartian tetapi kemampuan melaksanakan kerja (walau pun calon-calon dari parti politik tetap berhak bertanding) . rakyat dapat menghayati. 5. masyarakat dapat memahami proses penbentukan suara dan pemilihan kuasa. sesuai dengan cara hidup dan aktiviti ekonomi mereka. Jika tidak. Menerusi kempen pilihan raya. Wajar atau tidak? sesuatu kawasan itu harus berbeza mengikut kehendak dan keperluan masyarakat setempat. Secara tidak langsung. Ini pastinya akan menjadikan budaya kerja sektor awam semakin efisien. 4. Budaya kroni dan pilih kasih akan beransur hilang. maka itulah sebabnya pilihan raya tempatan perlu diwujudkan semula.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. amalan yang sedia ada akan terus menyukarkan semua pihak dalam melaksanakan tugas dan tanggungjawab. 3. Pegawai dan kakitangan kerajaan tempatan akan mudah melaksanakan kerja dan dasar kerana tiada lagi campur tangan kerajaan negeri dan pusat.

3 Halangan dan pilihan Tidak dinafikan bahawa untuk mencapai matlamat ini bukanlah satu usaha yang mudah. ada sokongan dan bantahan. kes rasuah atau pecah amanah akan mengecil. baik persoalan undang-undang. Malah contoh-contoh kejayaan demokrasi akar umbi di merata dunia membuktikan betapa perlunya diadakan pilihan raya tempatan. setelah memahami kesan dan faedah pelaksanaan pilihan raya tempatan ini. 8. perbahasan tentang isu ini perlu diperbanyakkan lagi. Ibarat kata pepatah. Perlu dilihat dan dikaji dari semua aspek. perlu ada kritikan. rakyat akan merasa lebih selamat dan terjamin. Wajar atau tidak? 6. Namun jika kelemahan itu boleh diminimakan dan kebaikannya Di mana ada dimaksimakan. tetapi yang pasti ia tidaklah terlalu sukar. Ditambah pula dengan kebebasan media. perlu juga diberikan alasan dan fakta yang lebih konkrit. tak kenal maka tak cinta. Apatah lagi pilihan raya kerajaan tempatan pernah diadakan di bumi Malaysia. Justeru. Rakyat mahu melihat pro dan kontra terhadap agenda ini. teknikal atau pun pendekatan.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. akan lahir pilihan jalan tengah yang bakal memuaskan kehendak dan keperluan majoriti 15 . Tidak ada sistem yang bebas dari kelemahan. pastinya kefahaman itu ingin diterjemahkan dalam praktis. kemahuan di situ ada jalannya. Buat masa ini. Dana awam dijamin akan digunakan secara berhemah dan telus kerana sentiasa terdedah kepada pemantauan masyarakat akar umbi.

Hari ini. setiap orang dibekalkan dengan satu undi dan setiap undi amat berharga. association or society.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. ahli jawatan kuasanya beserta penduduk tempatan kawasan itu. Secara tidak langsung amalan demokrasi mengangkat darjat dan harga diri seseorang. Penyediaan prasarana awam ini akan dapat menepati prinsip "one person. Situasi ini juga. semua memilik hak yang sama dan seimbang. sampai ke pembentukan sebuah majlis berkuasa kerajaan tempatan. one value". demokrasi sesebuah kerajaan akan menjadi adil jika penduduknya aman dan hormat menghormati antara satu sama lain. Justeru itu. peluang untuk menyuarakan serta ruang mengambil bahagian menentukan dasar awam untuk kawasan mereka sendiri. one vote. Wajar atau tidak? 9.0 Penutup Kewajaran kewujudan pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia adalah bergantung kepada ketua pemimpin sesuatu kawasan itu. hak ini disebarluaskan. amatlah wajar. memberi ruang setiap orang hak untuk bersuara. Pertelagahan dalam isu pemilihan ketua dan jawatan kuasa tidak membawa kemakmuran dalam kerajaan tersebut. Tiada pihak yang dikesampingkan. Ada setengah pendapat pilihan raya itu amat penting kerana asas demokrasi yang menegaskan sebagai. Ini kerana. a procedure for taking decisions in any group. kuasa ini cuma sekadar di peringkat pihak berkuasa kerajaan negeri dan kerajaan pusat. 16 . persepsi penglibatan aktif setiap penduduk dalam proses penentuan pembuat dasar awam di peringkat paling kecil. whereby all members have an equal right to have a say and to make their opinions count. yang memberi gambaran yang lebih luas perlakuan persepsi "all person are of equal worth". Proses serta suasana yang diperjuangkan oleh demokrasi. Satu kelompok atau khalayak yang membentuk masyarakat dalam lingkungan kawasan berkuasa tempatan harus diberi peluang mengelola atau mentadbir sendiri kawasan mereka. Ini telah memisahkan.

Yang khususnya. Apa yang hendak diberikan tumpuan ialah dari segi perkhidmatan pihak tersebut kepada rakyat mesti diutamakan daripada proses pemilihan politik itu sendiri. Kewujudannya hanya akan mementingkan proses politik di peringkat tempatan. pilihan raya seumpa itu tidak perlu diadakan di peringkat kerajaan tempatan kerana proses tersebut tidak semestinya menjamin perkhidmatan pihak berkuasa tempatan (PBT) akan menjadi lebih baik. 17 .GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. Jadi pemilihan dan kempen itulah yang menjadi tumpuan kepada mereka nanti (sedangkan) tidak semesti melalui proses ini menjadikan PBT lebih baik dari segi perkhidmatan kepada rakyat. Wajar atau tidak? menghadkan penglibatan dan penyertaan masyarakat sivil secara aktif dalam penyelesaian masalah bersama di penempatan masing-masing. Tapi ada sesetengah pendapat pula.

M. P. 1987. Northants. The Snuffing Out of Local Democracy in Malaysia. management. Kettering. 3) Saravanamuttu. April 1973. N. Dicapai: 23 Julai 2008. 2) Tennant. Wajar atau tidak? 10. 2000... Local Government in Peninsular Malaysia. David Green Printers. 5) http://www.my/utusan 18 .com.. The Decline of Elective Local Government in West Malaysia. Rujukan 1) Norris.. Asian Survey. 1980. finance and planning. The local government system in Peninsular Malaysia: with special reference to the structure. J.GMGA2053 – Kerajaan Tempatan Bincangkan isu pilihanraya kerajaan tempatan di Malaysia. 4) Mohd Yahya.utusan. Aliran. W.