You are on page 1of 6

CÔNG THỨC – VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG VIỆC GIẢI BÀI TẬP HOÁ HỌC .

Có khá nhiều quyển sách tham khảo đưa ra các công thức nhằm giải quyết nhanh một số b i t!" hóa h#c $ %i&c th nh '!" công thức( hiểu về c !" #h$c ' điều ca)ng c*n thiết $ +,i ch- có thể hiểu .ề công thức( ta m/i v%! &'!" ( ̣# c)́ch *+!" *,́! $ 0ếu g1" "hải các b i t!" , môn h#c t2 nhi3n có nh4ng điểm chung( 'ogic th5 h6y ngh7 đến chuy&n th nh '!" n3n công thức $ 89 đó có thể ng:u nhi3n tr9ng ./i một số sách tham khảo ho1c không ( nhưng ;t nh<t b=n s> h5nh th nh đư?c khả n@ng tAng h?"( qui n=" $ Bh*n tr5nh b y Cư/i đDy( nhằm ' m rE bản ch<t một số quá tr5nh hóa h#c( tF đó s> GDy C2ng công thức $

I. B)̉! ch-́# ( ̣# . ́ /u)́ #0ì!h h1)́ h1̣c 2
34 5h)́i /u)́# h1)́ 2 HIt sJ đK "hản ứng sau L
++ +M M  → C  →8 $

N 6 7839: ; 4

OhPo sJ đK L Ch<# 6 A: =h>! $!" *?@c vAi cBc ch<# 6 B: v)̀ 6C: N C7 nhi3n( 6B: Ch !" #Bc &'!" vAi C Q Các "hưJng tr5nh "hản ứng như sau L N để đJn giản b M T +  → C NSQ M T C  → 8 NUQ $ Oư) sJ đô) .a) hai "hưJng tri)nh ( ta thDVy L +an đ*u ch- có hai ch<t M( + $ 0hưng( sau các "hản ứng có thể có sản "hWm C( ho1c 8 (XYiều n y "hZ thuộc số mo' M( + $ [6y sR CZng các số tF số 6 7839: để ' m rE .<n đề n y N trư/c hết( h6y đ#c '=i "h*n i! *%( , "h;a tr3n Q \ 0ếu L MNS] mo'Q T +NU^ mo' Q L M +an đ*u L S] Bhản ứng S] _au NSQ ^ +  → U^  → S]  → ] T C NSQ ^ S] S]
i toán ( giả sR hệ số tỉ lệ các ch<t "hản ứng ' S L S Q

Nmo' Q Nmo' Q Nmo' Q

%!y( sau "hản ứng có L + N] mo' Q ` C NS] mo' Q $ +( C c9ng “Tồn tại” $ N Gong a Q

\ 0ếu L MNU^ mo'Q T +NS] mo' Q L M +an đ*u L U^ Bhản ứng S] _au NSQ ]

+  → S] ¬  S]  → ^ T

C NSQ ^ S] S]

Nmo' Q Nmo' Q Nmo' Q

%!y( sau "hản ứng NSQ có L M N] mo' Q ` C NS] mo' Q $ %5 L M( C 6không cùng tồn tại” ND! E cF #iG= =h>! $!" H74 M ] ] ^ C  → S]  → ]  → S^ T 8 NUQ ^ ] ]

+an đ*u L Bhản ứng _au NUQ

Nmo' Q Nmo' Q Nmo' Q

%!y( sau cBc "hản ứng có L 8 N] mo' Q ` C NS^ mo' Q $ 8( C c9ng “Tồn tại” $ N Gong a Q

/i Cung Cich muối M'bT N Oh./i trưdng h?" t<t cả các h& số coV t.'& ' S L S $ 0ếu . CZ L lnC'U( lnN0jbQU( U!JOSE X$Q $ − c4 MGit [T N như [C'( [U_jf ( [0jb(XQ tác CZng .JVi Cung Cioch Mg0jb ( XX V4 kh.\ 0ếu L MNU^ mo'Q T +N] mo' Q L M +an đ*u L U^ Bhản ứng ] _au NSQ S] +  → ] ¬  ]  → ^ T C NSQ ^ ] ] Nmo' Q Nmo' Q Nmo' Q %!y( sau "hản ứng NSQ có L M NS] mo' Q ` C N] mo' Q $ %5 L M( C 6không cùng tồn tại” ND! E cF #iG= =h>! $!" H74 M S] ] S^ C  → ] ¬  ]  → ^ T 8 NUQ ^ ] ] +an đ*u L Bhản ứng _au NUQ Nmo' Q Nmo' Q Nmo' Q %!y( sau cBc "hản ứng có L 8 N ] mo' Q ` M NS^ mo' Q $ 8( M c9ng “Tồn tại” $ N Gong a Q %/i b i t!" như .JVi Cung Cioch [0jb ` ho@oc [U_jf N đ@oc( noVng Q ` hay như pP taVc Cuong .GIt . CjU N ho1c _jU Q tác CZng . CZ L M'C'b( M'N0jbQb( AR7HJOS4TEX$Q $ O4 8ung Cich 0aj[ N ho1c kj[( CaNj[QU ( +aNj[QU ( X$Q tác CZng . Kú!"  → hhhhhhhhhhh 74 V-̣! &ụ!" ch1 (L# ./i h& số khác( cheng ta đánh giá s2 6 &? : ( 6 #hiD́u : các ch<t b@)ng caVch '<y số mo' chDVt DVy chia cho h& số rKi so sánh $ %8 L UM T f+  bC NSQ → S] U^ N mo' Q S] g U^  → n3n Cư + hhhh  → JAI . 0aj[ (X$$ &4 kim 'oaoi pP taVc Cuong .!y s> Gảy ra S trong b khả n@ng tr3n $ 0ếu chưa hiểu tco n o th5 đ#c ch!m ./i Cung Cich muối lnUT N Oh.M &N!" O)̀i #-̣= #h?P!" "Q= 2 )4 8ung Cich 0aj[ N ho1c kj[( CaNj[QU ( +aNj[QU ( X$Q tác CZng ./i Cung Cich muối M'uminat N M'j U Q hay mincat N − − lnj U U Q ho1c hnn h?" L M'uminat N M'j U Q . a Q $ Ch+ I 2 Or3n đDy( ch. ngh7 '=i S '*n n4a ( U '*n n4a ( b '*n n4a (X0ếu hiểu nhanh th5 gooC a Y#c "h*n tiế" thPo rKi X$' m g5 h6y ' m a N đFng để Cang C./i Cung Cich muối cacbonat Cjb ( sunqit SOb N chỗ này Th nói vào thứ 4 – ngày 3/7 vừa rồi Q $ . CaNj[QU (X$Q $ U− U− W4 MGit [T N như [C'( [U_jf (XQ tác CZng ./i Cung Cich 0aj[ N ho1c kj[( ho1c CaNj[QU ( ho1c +aNj[QU ( X$Q ho1c hnn h?" bamJ N như L 0aj[( +aNj[QU ` ho1c 0aj[ .

nh toán s> nhanh hJn r<t nhiều a 03Vu baon co)n chưa #h)̀!h #h)̣1 viD́# =h?Z!" #0ì!h i1! N co)n ngaoi . th5 2 A ≡ 0aj[ ` B ≡ M'C'b ` C ≡ M'Ns[Qb ` X ≡ 0aM'jU $ BO ion L b j[ − T M'b+  → M'Ns[Qb ↓ − j[ − T M'Ns[Qb  → M'j U T U[Uj bQ U0aj[ T ln_jf  → lnNs[QU ↓ U0aj[ T lnNs[Q U  → 0aUlnjU BO ion L U j[ − T lnUT U j[ − NSQ NUQ T 0aU_jf T U[Uj NSQ NUQ $ NSQ NUQ  → lnNs[QU ↓ U− T lnNs[QU  T U[Uj → lnj U NSQ NUQ NStQ cQ CjU T CaNj[QU  → CaCjb ↓ T [Uj Cj U T CaCjb T [Uj  → CaN[CjbQU Cj U T U0aj[  → 0aUCjb Cj U T 0aUCjb T [Uj T [Uj  → U0a[Cjb NUtQ BO ion cho NStQ .rột số "hản ứng minh h#a L aQ b0aj[ T M'C' b  NSQ → M'Ns[Qb ↓ T b0aC' 0aj[ T M'Ns[Q b  T U[Uj NUQ → 0aM'jU OhPo sJ đK 6 7839:. NUtQ L U− Cj U T U j[ −  → Cjb U− Cj U T Cjb T [Uj −  → U [Cjb NStQ NUtQ T [Uj CQ [C' T 0aM'j U T [Uj  → M'Ns[Qb ↓ T 0aC' [C' T M'Ns[Q b NSQ NUQ  → N t2 ghi sản "hWm Q NSQ BO ion L [T b[T − T M'j U  → M'Ns[Qb ↓ T M'Ns[Qb  → M'b+ T b[Uj NUQ TNi .i3VtQ thi) ch@wng coV caVch na)o khaVc "hawi tDo" 'uy3on $ .)1 =h>i .5 nó vthay mặt” cho nhiều "hản ứng ( noV cho bi3Vt bawn chDVt caVc "hawn ưVng$ %i&c t.Y &'!" =h?Z!" #0[!h i1! \ u<t đJn giản .

t kh. ́ VX 2 B)̀i #-̣= 3 2 Cho x(yU 'iVt CjU N đo Jw đktc Q .] # ̣ . CjU NđktcQ . C)́ch Ch)́c \\\\\ B)̀i #-̣= 7HKH – 5h ́i B^ 78374 2 _Zc f(f} '. Y[ khôVi M € U^S^ L [DV" thuo ^(xyU 'iVt khiV CjU Nđkct Q .a)o S 'iVt Cung Cioch gô)m 0aj[ ^(^U]r .a) CaNj[Q U ^(^SU]r( thu đưJoc G gam k3Vt tuwa $ ziaV trio cuwa G 'a) L M$ U(^^ +$ ^(y] C$ S(U] 8$ S(^^ $ .a)o f^^ m' Cung Cioch 0aj[ Sr đưJoc Cung Cioch H $ Cô caon Cung Cioch H đưJoc m gam chDVt r@Vn khan $ ziaV trio cuwa m 'a) L M$ US(U gam +$ S^(x gam C$ f(f gam 8$ Uy(f gam $ Gi)̉i 2 U− T U j[ −  → Cjb ^(f ¬  ^(f  → ^(U Nh3VtQ ^(U Cj U +an đD)u L ^(b B{ư L ^(U _au NSQ L ^(S T [Uj NSQ +an đD)u L B{ư L _au NUQ L U− − CjU T Cjb T [Uj  → U [Cjb ^(S ^(U ^(S  ^(U → ^(S Nh3VtQ ^(S Nmo'Q ^(U Nmo'Q NUQ m | m0aUCjb T m0a[Cjb | ^(SG S^x T ^(U G }f | Uy(f gam U− N choon 8Q ( Hoăc m ! m"a# # mH$O3% # m Cjb ! &'4( )3 # &')( *+ # &'+( *& ! )7'4 gam. 0aj[ ^(^xr$ _au khi các "hản ứng Gảy ra ho n to n thu đư?c m gam kết t~a$ ziá tri c~a m ' L M$ y(}}$ +$ Sb(y•$ C$ Ub(xf$ 8$ S•(y^$ Gi)̉i 2 OiVnh sôV mo' L nCjU | ^(U Nmo' Q ` nOH − | ^(b Nmo' Q ` n-a U + | 8E37N mo' Q $ U− Cj U T U j[ −  → Cjb +an đD)u L ^(U ^(b B{ư L ^(S] ¬   ^(b  → ^(S] _au NSQ L ^(^] Nh3VtQ ^(S] T [Uj NSQ +an đD)u L B{ư L _au NUQ L U− − CjU T Cjb T [Uj  → U [Cjb ^(^] ^(S] ^(^]  ^(S → ^(^] Nh3VtQ 8E3 Nmo'Q ^(SNmo'Q NUQ _au L U− +a UT T Cjb  → +aCjb ↓ ^(SU ^(S ^(S ¬  ^(S  ^(S  → ^(^U h3Vt ^(S m ↓ N +aCjbQ | ^(S G S•y | S•(y gam N choon 8 Q $ Làm thử xem . o S '.t Cung Cich hnn h?" +aNj[QU ^(SUr .

JVi mô•i 'D)n nhawy( coV bao nhi3u thJ)i đi3wm baon Jw đôo cao SNmQ h YôVi .JVi muôVi M'bT cho cu)ng môot 'ưJong k3Vt tuwa $ \ Oh3w tiVch Cung Cioch ki3)m 'JVn nhDVt N gooi 'a) % UQ( tưVc 'a) 0aj[ tham gia "hawn ưVng taoo k3Vt tuwa ( sau đoV $$$ ti3V" tuoc "hawn ưVng hoa) tan bJVt k3Vt tuwa cho tJVi môot giaV trio na)o đoV N thDom chiV giawm tJVi v^‚ tro)n tri•nh Q $ .2 ¬   ^(U OrưJVc NUQ Bư _au NUQ b j[ − T y ^(x ¬   N y \^(x Q → M'Ns[Qb ↓ M'b+  ^(UNmo'Q ^(U  ^(U → Nh3VtQ ^(U T M'Ns[Qb ^(U N y € ^(x Q  → NUQ OrưJVc NbQ Bư L j[ − N y € ^(x Q N y € ^(x Q M'j − U T U[Uj NbQ  → N y € ^(x Q | m / %Doy( sôV mo' k3Vt tuwa sau cu)ng 'a) L n M'Ns[Qb | ^(U € N y € ^(x Q %Doy( sôV mo' j[ − 'a) L G | y T 0.a) ^(^x mo' pP_jf +$ ^(^] mo' pPUN_jfQb .JVi pPbT n3n L pP T pP UN_jfQb  → bpP_jf ^(^U ^(^] ^(^U  ^(^x → ^(^U  → Nh3tQ ^(^b Nmo'Q ^(^x Nmo'Q Bư _au L N Choon M Q B)̀i #-̣= S H KH Ch i ́ A – 788`4 2 Cho % 'iVt Cung Cioch 0aj[ Ur .a) ^(^U mo' pP Cư C$ ^(^U mo' pPUN_jfQb .2 | ^(• Nmo' Q n ^(• | | ^(f] 'iVt $/ U | y(} y} | ^(S Nmo' Q  → y | ^(y Nmo'Q $ 8o đoV L % | N choon C Q $ .a)o Cung Cioch chưVa ^(S mo' M' UN_jfQb .a)o Cung Cioch chưVa ^(b mo' [ U_jf đ@oc( noVng N giaw thi3Vt _jU 'a) sawn "hDwm khưw Cuy nhDVt Q$ _au khi caVc "hawn ưVng Gawy ra hoa)n toa)n( thu đưJoc L M$ ^(^b mo' pPUN_jfQb .JVi muôVi M' bT $ \ CoV tJVi U giaV trio th3w tiVch N % S( %UQ Cung Cioch ki3)m "hawn ưVng .on L ziaw sưw baon nhawy cao qua Ga) Nmôn th3w Cuoc Q đưJoc S(f NmQ $ [owi .B)̀i #-̣= T H T0ích *D̀ #hi H5 7E =h-̀! NC Ch ́i 38 – KH Ch ́i B – 788_ 4 2 Cho x(yU gam pP .i.JVi ba)i tDo" f Jw tr3n( tưJng tưo như 'uVc baon 0Zi GuôVng Jw đôo cao S m – sau khi đa• qua điwnh NS(fmQ $ Gi)̉i 2 Y@otL sôV mo' 0aj[ | G Nmo'Q ` nM'bT | ^(U Nmo' Q ` n[T | ^(U N mo' Q $ NSQ j[ − T [T  → [Uj 0.a) ^(^} mo' pP_jf 8$ ^(SU mo' pP_jf $ Gi)̉i 2 npP | ^(SU mo' $ UpP T x[ U_jf  → pPUN_jfQb T b_jU T x[Uj +an đD)u ^(SU ^(b Bư ^(S ¬  ^(^]  ^(b  → _au L ^(^U Nh3VtQ ^(^] $ %i) L pP taVc Cuong .a) ^(S mo' [U_jf đ3Vn khi "hawn ưVng hoa)n toa)n( thu đưJoc y(} gam k3Vt tuwa $ ziaV trio 'JVn nhDVt cuwa % đ3w thu đưJoc 'ưJong k3Vt tuwa tr3n 'a) M$ ^(b] +$ ^(U] C$ ^(f] 8$ ^(^] $ Ph-! #ích 2 ^ +an đD)u ki3)m trung hoa) aGit trưJVc ( sau đoV ki3)m sP• "hawn ưVng .

ô sôV ba)i tDo" trong nhi3)u ta)i 'i3ou tham khawo( nhi3)u ba)i tDo" trong caVc đ3) thi$$$$$$$$a rM %†0 VbN – THPT GANG THcP THdI NGUeÊN – 8fS__8g8__ ..oong tư) đoV( baon sP• giawi quy3Vt đưJoc .a) kj[ G Nmo'{'itQ( sau khi caVc "hawn ưVng Gawy ra hoa)n toa)n thu đưJoc Cung Cioch ƒ $ Cho toa)n bôo ƒ taVc Cuong .DVn đ3) đoV như th3V na)o h 83• thDVy( đ3w th3w tiVch Cung Cioch 0aj[ cD)n Cu)ng tôVi thi3wu( thi) không coV "hawn ưVng NbQ $ ruôVn .own . .a)o U^^ m' Cung Cioch H gô)m 0aj[ Sr . 0H% 2hối -% )&+& 3 Cho S]^ m' Cung Cioch kj[ S(Ur taVc Cuong .Pon trong iVt trang( nhưng quan troong 'a) baon đooc "hawi thDVu đaVo caVc .2 ¬   ^(U OrưJVc NUQ Bư b j[ − y y T M'b+  → M'Ns[Qb ↓ ^(UNmo'Q  → y b NSQ NUQ y b y y _au NUQ L Nh3VtQ N^(U \ Q b b y m ↓ | y(} N gamQ  → n ↓ | ^(S Nmo'Q | b  → y | ^(b Nmo' Q ( n3n G | 8E7 T ^(b | ^(] Nmo'Q  | ^(U] 'iVt N 'i3ou coV si• tưw na)o n@m DVy →% | $ | U / choon "hưJng aVn + Jw ba)i tr3n không nhiw hhhhQ $ Làm thử xem .Doy( sau NUQ không co)n mo' j[ − N tưVc 'a) Gawy môot trong hai khaw n@ng L Bhawn ưVng NUQ v?̀) *ủ ho@oc &? M'bTQ $ j[ − T [T  → [Uj 0.DVn đ3)( "haVt tri3wn . 3.DVn đ3) .a) f(x} gam k3Vt tuwa $ „oaoi bow k3Vt tuwa( th3m ti3V" Sy] m' Cung Cioch kj[ S(Ur .CD)n bi3Vt th3m L 03Vu đ3) ba)i ba)i f Jw tr3n howi th3w tiVch # ́i #hiD̉u thi) chuVng ta sP• hi3wu .JVi S^^ m' Cung Cioch M'C'b nô)ng đôo G Nmo'{'itQ( thu đưJoc Cung Cioch ƒ . S(f C$ S(U 8$ S(x $ n ^(] 7. Orôon S^^ m' Cung Cioch M'C'bSr .a)o S^^ m' Cung Cioch gô)m kUCjb ^(Ur . 0H%1hối -% )&++ L [DV" thuo hoa)n toa)n U(Uf 'iVt CjU NđktcQ .DVn đ3)( tưo đ@ot ra th3m caVc giaw thi3Vt ( caVc ti)nh huôVng khaVc $ [i ..a)o ƒ( thu đưJoc U(bf gam k3Vt tuwa $ ziaV trio cuwa G 'a) L A$ S(U +$ ^(} C$ ^(• 8$ S(^ $ aZ̀i CD́# 2 \ BhD)n … na)y( noVi '3n bawn chDVt cuwa môot sôV quaV tri)nh hoaV hooc $ khi hi3wu bawn chDVt .DVn đ3) cuwa ba)i tDo" hoaV hooc( ta mJVi ti)m đưJoc đuVng đaV" sôV $ \ [i3wu bawn chDVt quaV tri)nh cu•ng giuV" ta coV đưJoc sưo 'ưoa choon N khi cD)n Q môot caVch chiVnh GaVc môot sôV công thưVc đ3w bôw trJo cho .a) 0aM'jU G Nmo'{'itQ thi) thu đưJoc b(SU gam k3Vt tuwa $ ziaV trio cuwa G 'a) L M$ ^(x B$ ^(] C$ ^(]x 8$ ^(y] $ S. 0how tư) tư) f}^ m' Cung Cioch [C' Sr . b(SU gam +$ x(Uf gam C$ S(^x gam 8$ U(^} gam $ T.JVi Cung Cioch +aC'UNCưQ( thu đưJoc SS(}U gam k3Vt tuwa $ ziaV trio cuwa G 'a) L M$ S(^ B.a) giawi quy3Vt .a)$$$ n@Vm ch@Vc hJn bao giJ) h3Vt $ [a•y tưo chuw đôong tôwng hJo" như•ng ki3Vn thưVc ma) baon b@Vt g@o"( rDVt coV th3w sP• coV như•ng khoV kh@n nhDVt đionh( nhưng n3Vu quPn rô)i baon sP• thDVy bi)nh thưJ)ng $ \ 8u) chiw .JVi U^^ m' Cung Cioch 0aj[ S(}r đ3Vn "hawn ưVng hoa)n toa)n thi) 'ưJong k3Vt tuwa thu đưJoc 'a) L A. CHhC ]iI NGUOI VUI Vj .a) đooc 'a) rDVt quan troong( noV giuV" baon nhJV 'Du( sDu s@Vc .i3oc tiVnh toaVn $ \ %i3oc tưo chuw đôong hooc .