You are on page 1of 3

+

‘ესე იყავნ შენდა
კანონ მართლმადიდებლობისა’

სულიწმიდის გამომავლობის საკითხი
დიდი სქიზმის ეპოქის ქართულ სასულიერო მწერლობაში
გიორგი მაჭარაშვილი

მოცემული საკითხი საგანგებო კვლევის საგანი ჯერ არ გამხდარა, მიუხედავად იმისა,
რომ იგი საკმაოდ აქტუალურია. როგორც ცნობილია, მეცნიერული ეკუმენიზმი
ცდილობს დაამკვიდროს ის აზრი, რომ უთანხმოება სულიწმიდის გამომავლობის
შესახებ აღმოსავლეთისა და დასავლეთის ქრისტიანებს შორის უბრალო გაუგებრობის
შედეგად წარმოიშვა; თითქოს ორივე დაპირისპირებული მხარე ერთსა და იმავეს
ამბობდა, უბრალოდ, ენობრივი ბარიერის გამო, არასწორად ესმოდათ ერთმანეთის.
ეს აზრი გადმოცემულია, მაგალითად, რომის პაპის იოანე-პავლე მეორის ცნობილ
ნაშრომში სულიწმიდის შესახებ, სადაც იგი წერს, რომ დასავლეთში დაკანონებული
დოგმატური ტერმინი ‘Filioque’ (რაც შეიძლება ვთარგმნოთ, როგორც ‘და ძისაგან’)
და აღმოსავლეთში მიღებული ტერმინი ‘ძისა მიერ’ ერთსა და იმავე შინაარსს
გადმოსცემენ.
ჩვენს სამეცნიერო საზოგადოებაში ასევე გავრცელებულია შეხედულებები, თითქოს
დიდი სქიზმის ეპოქაში ქართველებს ბერძნებისგან განსხვავებული
დამოკიდებულება ჰქონდათ რომის ეკლესიისადმი (საქართველო თითქოს არ
იზიარებდა საბერძნეთის შეხედულებებს რომის ეკლესიის შესახებ); თითქოს
ქართველებს ჰქონდათ სიმპათიები კათოლიკური სარწმუნოებისადმი და თითქოს
საქართველომ დიდი სქიზმის შემდეგ კიდევ კარგა ხნის მანძილზე (მე-13 ს-ის 30-იან
თუ 40-იან წლებამდე) შეინარჩუნა ეკლესიური ერთობა კათოლიკური რომთან.
თუკი ეს მართლაც ასე იყო, მაშინ, წესით, დიდი სქიზმის ეპოქის ქართულ
სასულიერო მწერლობაში სულიწმიდის გამომავლობის შესახებ ისეთივე სწავლება
უნდა იყოს გადმოცემული, როგორიც კათოლიკური რომისთვის არის მისაღები. ჩვენ
დავიწყეთ მოცემული საკითხის შესწავლა და აღმოჩნდა, რომ სინამდვილეში საქმე
პირიქით არის. ჩვენს ხელში დაგროვდა უამრავი მასალა, რომელიც ამის
საწინააღმდეგოდ მეტყველებს. ამ მასალის მცირე, მაგრამ მნიშვნელოვან ნაწილს
წარმოგიდგენთ ჩვენს მოხსენებაში.
თავიდან ვისაუბრებთ ძეგლებზე, რომლებშიც კათოლიკური ‘ფილიოკვეს’
მხარდაჭერა შეიძლება დავინახოთ, ხოლო შემდგომ განვიხილავთ ძეგლებს, სადაც
პირდაპირ გადმოცემულია კათოლიკური დოგმატის საწინაამდეგო სწავლება.

xelnawerTa erovnuli centri 2013 wlis 25-26 noemberi ilia abulaZisadmi miZRvnili III samecniero konferencia gTxovT mobrZandeT misamarTi: Tbilisi. faqsi: (995 32) 236 32 41 . tel: (995 32) 247 42 42. merab aleqsiZis 1/3.

RvTismSoblis erTi simbolikisaTvis qarTvel himnografTa SemoqmedebaSi (evas codvis gamomsyidveli/adamis wyevis damxsneli) nino ciciSvili. „ese iyavn Senda kanon marTlmadideblobisa“ (suliwmidis gamomavlobis sakiTxi didi sqizmis epoqis qarTul sasuliero mwerlobaSi) qeTevan patariZe. elizbar biCinaSvili _ ucnobi saxeli qarTuli emigraciis istoriaSi jon gremi. RAR 25/3-ze („paraklitoni“ _ „rva £maTa”) Catarebuli sareსtavracio samuSaoebis Sesaxeb lela gociriZe. papuna wereTlis arqivSi daculi fotoebis restavraciis Sesaxeb sofio cercvaZe. 26 noemberi ____________ reglamenti 10 wuTi 11:00 korneli kekeliZis sakonferencio darbazi. A-685 SifriT daculi saxarebis daTariRebisaTvis Tamar dvaliSvili.samSabaTi. qaRaldsafuZvliani istoriuli dokumentis Hd-1369 ganmeorebiTi restavraciisa da konservaciis Sesaxeb asmaT gvazava. • • • • • • • giorgi maWaraSvili. ZvelnabeWd wignze (`mcire locvani“) Catarebuli sarestavracio samuSaoebis Sesaxeb . germanul enaze prozaulad naTargmni „vefxistyaosnisa“ da misi avtoris Sesaxeb Teona kapanaZe. zogierTi mosazreba „vefxistyaosanSi“ xvarazmelebisa da xataelebis moxseniebasa da poemis Seqmnis drois Sesaxeb rusudan saRinaZe. kompilacia _ Zvel qarTvel avtor-redaqtorTa muSaobis meTodi Sesveneba 15:00 korneli kekeliZis sakonferencio darbazi. ivliane nikolaZe: qarTul ZlispirTa redaqtori Salva gabeskiria. aleqsandre da ivane nikuraZeebis arqivSi daculi. gviandeli periodis egzegetikosebis warmodgenebi dro-sivrcul kategoriebze (A-61 xelnaweris mixedviT) TamTa grigolia. Tamar niniZe. • • • • • • • nana mrevliSvili. gramatikuli evfemizmebi maTes saxarebaSi (axali aRTqmis xelnawerTa mixedviT) eka CikvaiZe.