You are on page 1of 1

T Tuzla na starim fotografijama Otrgnuto od zaborava

Tuzla je jedno od starijih bosanskohercegovakih naselja. Brojni arheoloki ostaci potvruju njen neolitski karakter. Prvi pisani izvor koji se odnosi na Tuzlu i njenu okolinu potie iz ranog srednjeg vijeka i vezan je za pomen solarskog naselja Salines polovinom 10. stoljea u djelu D , poznatog bizantskog cara i historiara Konstantina Porfirogenita. U ovom djelu u grkoj transkripciji spominje se naselje Castron to Salenus. Osmansko osvajanje srednjovjekovnog bosanskog kraljevstva, a time i ireg tuzlanskog podruja u historiografiji se vee za vremenski period od 1460. do 1512. godine. Od upe Soli su se formirale dvije nahije: Donja i Gornja Tuzla. U osmanskim dokumentima Tuzla se prvi puta spominje u sumarnom popisu Bosanskog sandaka iz 1474. godine, kao Agac Tuzla - Drvena Solana. Sam naziv Tuzla prvi put se spominje u vakufnami Turali-bega 1580. godine. Ovaj naziv je zadrala do danas, a osim ovog naziva koriten je i naziv Donji Soli. U vrijeme osmanske uprave Donja Tuzla je imala znaajnu ulogu, u poetku kao jedno od vanijih sredita, a od sredine 19. stoljea i kao administrativno-upravni centar Zvornikog sandaka. Politiki motivi austrougarske okupacije Bosne i Hercegovine, privredna, odnosno industrijska ekspanzija, te demografske promjene, kao i promjene nacionalne i socijalne strukture stanovnitva, odredili su i usmjeravali organizovanje stanovnitva na kulturno-prosvjetnom, a kasnije i nacionalno-politikom polju. Tuzla je karakteristian primjer tih promjena, koje su dovele do intenzivne industrijalizacije grada i okoline, temeljene na prirodnim bogatstvima tuzlanskog kraja, a to su drvo, ugalj i so. Industrijalizacijom, Tuzla postaje znaajan privredni, administrativni, vojni, obrazovni i kulturni centar regije, usljed ega dolazi do izgradnje znaajnih upravnih, vojnih, administrativnih, obrazovnih i drugih objekata. Za vrijeme austrougarske uprave, Tuzla se postepeno mijenjala od tradicionalnog agrarno-zanatlijsko-trgovakog u industrijski grad, sa svim etnikim, vjerskim, socijalnim, kulturnim i ukupnim civilizacijskim karakteristikama. Postepeno je gubila orijentalni karakter, a stanovnitvo se opredijelilo za moderna zanimanja, od vojnika i inovnika do intelektualaca, poslovnih ljudi i radnika, koji postaju nosioci nove urbanizacije i evropskog naina ivota. Nekontrolisana eksploatacija slanice i kamene soli, posebno u socijalistikom periodu je prouzrokovala fenomen povrinske deformacije zemljita u zoni slijeganja terena koji je nepovratno progutao cijelu gradsku etvrt sa objektima i ulicama u samom centru grada. Bespovratno su nestali mnogi vani objekti kao to su: Gimnazija, Medresa, Pota, Kameni sud, Fiskulturni dom, Investiciona banka, Hoteli Bristol i Grand, Okruni sud, Samostan, Dom zdravlja, javni bazen i drugi. Sjeanje na ove graditeljske dragulje moemo nai jo na poutjelim fotografijama. Znaajan broj istih uva se u Arhivu Tuzlanskog kantona. Stoga smo odluili da na ovaj nain predstavimo iste, te na trenutak otrgnemo od zaborava sjeanje na staru Tuzlu koje vie nema.

2/31