You are on page 1of 24

PROPISI ZA ASEIZMI^KO PROEKTIRANJE NA IN@ENERSKI OBJEKTI

prof. Elena Dumova-Jovanoska

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki (seizmi~ki) pritisok od fluidi Seizmi~ki inercijalen pritisok na tloto
Aktiven seizmi~ki pritisok Pasiven seizmi~ki pritisok

Dopolnitelen aktiven seizmi~ki pritisok na tloto kako rezultat na dejstvo na korisniot tovar na slobodnata horizontalna povr{ina na nasipot zad potporen yid Seizmi~ki zemjen pritisok kaj podzemni i vkopani objekti

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki (seizmi~ki) pritisok

Pri analiza na seizmi~ka stabilnost na in`enerskite konstrukcii koi pregraduvaat sredina so voda ili drug fluid, ili se nao|a vo takva sredina (brani, yidovi na kanali, yidovi na rezervoari, pristani{ni objekti, stolbovi na mostovi vo voda i dr.) osven inercijalnite seizmi~ki sili potrebno e da zeme vo predvid i dopolnitelen hidrodinami~ki pritisok (cicawe) na fluidot koj se superponira so hidrostatskiot pritisok.

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki (seizmi~ki) pritisok Veli~inata na hidrodinami~kiot (seizmi~ki) pritisok na vodata vo odredena to~ka na uzvodnata povr{ina na objektot zavisi: od visinata na vodeniot stolb nad razgleduvanata to~ka, nagibot na uzvodnata povr{ina na objektot vo odnos na vertikala i od pravecot na dejstvoto na seizmi~koto zabrzuvawe vo odnos na sistemot objekt-osnova.

Pri analizata se zemaat predvid dva slu~aja na dejstvo na vektorot na seizmi~koto zabrzuvawe i toa vo horizontalen i vertikalen pravec. Pravecot na hidrodinami~koto dejstvo e sprotiven na pravecot na seizmi~koto dejstvo.

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki (seizmi~ki) pritisok Pri vibrirawe na rezervoar za voda ili druga te~nost, se generiraat dva vida na hidrodinami~en pritisok na yidovite i dnoto na rezervoarot i toa impusliven i konvektiten (struen) pritisok. Konvektivniot pritisok e znatno pomal i mo`e da predizvika samo branuvawe na slobodnata povr{ina na fluidot Impulsivniot pritisok ima dominantno vlijanie pri proektirawe na kruti rezervoari

Pri proektirawe na elasti~ni rezervoari osven impulsivniot pritisok neophodno e da zeme predvid i dejstvoto na reaktivniot pritisok na yidovite na rezervoarot.

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj pravoagolen rezervoar
Hidrodinami~kiot impulsiven pritisok kaj pravoagolen rezervoar se opredeluva spored slednite izrazi:

px ,w

x Sh 3 y 1 y 2 h = Ks w h 3 l h 2 h Ch 3 h

()

Gw = w Vw
l Th 3 h Ge = Gw l 3 h
hb ,e h Gw = 4 1 8 Ge

y 1 y 2 l pw = K s w h 3 Th 3 h h 2 h
x Sh 3 3 h = Ks w h l 2 Ch 3 h

()

pb ,w

he =

3 h 8

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj pravoagolen rezervoar

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj pravoagolen rezervoar
p x , w (kPa ) hidrodinami~ki pritisok (cicawe) na vodata vo bilo koja od rezervoarot so koordinati x , y ; ( l x l ; 0 y h ) pw (kPa ) hidrodinami~ki pritisok (cicawe) na vodata na bo~nite yidovi od rezervoarot ( x = l ; 0 y h ) pb , w (kPa )hidridinami~ki pritisok na vodata na dnoto na rezervoarot
Vw m 3

volumen na vodata vo rezervoarot Gw (kN ) te`ina na vodata vo rezervoarot Ge (kN ) ekvivalentna te`ina na vodata vo rezervoarot polo`ba na ekvivalentna te`ina na vodata vo odnos na dnoto he (m ) na rezervoarot ako se tretira samo p x , w hb ,e (m ) polo`ba na ekvivalentna te`ina na vodata vo odnos na dnoto na rezervoarot ako se tretira p x , w i pb , w

( )

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj cilindri~en rezervoar
Hidrodinami~kiot impulsiven pritisok kaj cilindri~en rezervoar se opredeluva spored slednite izrazi:

y 1 y 2 R pw = K s w h 3 cos Th 3 h h 2 h
'

()

Gw = w Vw
R Th 3 h Ge = G w R 3 h

r Sh 3 3 h pb ,w = K s w h cos ' 2 Ch 3 R h 0rR 0 ' 2 y=h

he =

3 h 8

R (m ) - radius na cilindri~niot rezervoar

hb ,e

h Gw 1 = 4 8 Ge

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj cilindri~en rezervoar

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj rezervoari Kaj rezervoari so pravoagolna i cilindri~na forma koi se vkopani ili poluvkopani vo podlogata koeficientot na seizmi~kiot intenzitet (Ks) zavisi od proektnata seizmi~nost na lokacijata i se opredeluva vo sklad so odredbite od pravilnikot. Pri proektirawe na vodni kuli za oprdeluvawe na hidrodinami~kiot pritisok na yidovite ili dnoto od rezervoarot namesto koeficientot Ks, se zema vkupniot seizmi~ki koeficient Ke spored sledniot izraz:

K e = K s i ik

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj mostovski stolbovi
Kaj mostovskite stolbovi koi se nao|aat vo vodotok ili akumulacija i so cela visina ili delumno se potopeni vo voda, vkupnata horizontalna hidrodinami~ka sila na pritisok na stolb se opredeluva so sledniot izraz:

Pw = C e K s Ge ,w
Ce - koeficient koj zavisi od odnostot visinata (h) do koja stolbot e potopen vo voda i radiusot (R) na opi{aniot cilinder okolu popre~niot presek ili del od popre~niot presek na stolbot Ge , w (kN ) - vkupna te`ina voda na cilinderot opi{an okolu popre~niot presek ili del od popre~niot presek na stolbot

Pw (kN ) - vkupna hidrodinami~ka sila (pritisok + cicawe)

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj mostovski stolbovi
Vrednosti na koeficient Ce koj zavisi od odnostot visinata (h) do koja stolbot e potopen vo voda i radiusot (R) na opi{aniot cilinder okolu popre~niot presek ili del od popre~niot presek na stolbot Visina na potopeniot del (h) Radius na opi{aniot cilinder (R)

Ce
0,390 0,575 0,675 0,730 0,775 0,800

h/R=1,00 2,00 3,00 4,00 5,00 6,00

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj mostovski stolbovi

Raspredelbata na hidrodinami~kiot pritisok po visina na stolbot, intenzitetot i polo`bata na rezultantata na pritisokot na sekoja 1/10 od visinata na stolbot, kako i hidrodinami~kiot pritisok na dnoto na stolbot dadeni se na slednata skica:

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj mostovski stolbovi
Tipi~ni popre~ni preseci na stolbovi i opredeluvawe na radiusot na opi{aniot ili vpi{aniot cilinder (R) zavisno od pravecot na seizmi~ko dejstvo vo odnos na popre~niot presek na stolbovite prika`ani se na slednite skici:

DOPOLNITELNI SEIZMI^KI VLIJANIJA


Hidrodinami~ki pritisok kaj mostovski stolbovi
Vrednostite na koeficientite na distribucija na hidrodinami~kiot pritisok po visina na stolbot C1 , C2 , C3 i C4 dadeni se vo slednata tabela: C1=y/h 0,10 0,20 0,30 0,40 0,50 0,60 0,80 1,00 C2 0,410 0,673 0,832 0,922 0,970 0,990 0,999 1,000 C3 0,026 0,093 0,184 0,289 0,403 0,521 0,760 1,000 C4 0,9345 0,8712 0,8103 0,7515 0,6945 0,6390 0,5320 0,4286

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Opredeluvawe na stepenot na seizmi~ka za{tita na in`enerskite objekti se vr{i spored dozvoleni napregawa, grani~ni sostojbi ili faktori na sogurnost definirani vo pravilnikot. Objekti od tipot na brani
Betonski brani Nasipani brani

Objekti od tipot na nasipi Objekti od tipot na mostovi i vijadukti Objekti od tipot na vodni kuli i drugi rezervoari Objekti od tipot na industriski oxaci i razladni kuli Objekti od tipot na potporni yidovi Objekti od tipot na tuneli

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na mostovi i vijadukti
Pri opredeluvawe na stepenot na seizmi~ka za{tita na mostovi i vijadukti treba da se zemat slednite osnovni i dopolnitelni tovari i nivni kombinacii.

Osnovni tovari Sopstvena te`ina (postojani tovari) Polovina od podvi`nite tovari (p/2), samo za `elezni~ki mostovi

Dopolnitelni tovari 3) Seizmi~ki inercijalni sili spektralna analiza 4) Hidrodinami~ki pritisok na stolbovite koi se nao|aat vo voda 5) Vlijanie na zemjotres od tip Z1 (za objekti von kategorija) 6) Vlijanie na zemjotres od tip Z2(za objekti von kategorija)

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na mostovi i vijadukti Kombinacii na optovaruvawa: Kombinacija I: (1) + (3+4) (1+2) + (3+4) Kombinacija II: (1) + (4+5) (1+2) + (4+5) Kombinacija III: (1) + (4+6) (1+2) + (4+6) za patni mostovi za `elezni~ki mostovi za patni mostovi za `elezni~ki mostovi za patni mostovi za `elezni~ki mostovi

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na mostovi i vijadukti Dimenzionirawe spored dozvoleni napregawa:
Za Kombinacija I dozvolenite napregawa se zgolemuvaat za 50% vo odnos na vrednosta pri osnovni tovari, pri {to nesmee da se premine granicata na te~ewe na materijalot. Kaj metali bez izrazena granica na te~ewe dozvolenite napregawa nesmeat da preminat 90% od jakosta na materijalot. Koeficientot na sigurnost na lizgawe i prevrtuvawe na dolniot stroj na mostot (stolbovi i potpori) nesmee da e pomal od 1,15. Za Kombinacija II dozvolenite napregawa na pritisok kaj betonski AB mostovi i vijadukti ne smeat da bidat pogolemi od 70%k, a za zategawe 10%k. Za ~eli~ni mostovi dozvolenite napregawa nesmeat da preminat 90% od granicata na te~ewe na materijalot. Koeficientot na sigurnost na lizgawe i prevrtuvawe na dolniot stroj na mostot nesmee da e pomal od 1,00.

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na mostovi i vijadukti Dimenzionirawe spored dozvoleni napregawa:
Za Kombinacija III dozvolenite napregawa na pritisok kaj betonski AB mostovi i vijadukti ne smeat da bidat pogolemi od k, a za zategawe 15%k. Za ~eli~ni mostovi dozvolenite napregawa nesmeat da preminat 90% od granicata na te~ewe na materijalot. Koeficientot na sigurnost na lizgawe i prevrtuvawe na dolniot stroj na mostot mo`e da e pomal od 1,00 no vo toj slu~aj se pravi kontrola na maksimalnite deformacii na objektot.

Pri dimenzionirawe spored grani~ni sostojbi se primenuvaat propisitete za soodvetnite materijali.

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na vodni kuli i drugi rezervoari
Pri opredeluvawe na stepenot na seizmi~ka za{tita na vodni kuli i drugi rezervoari treba da se zemat slednite osnovni i dopolnitelni tovari i nivni kombinacii.

Osnovni tovari
Sopstvena te`ina (postojani tovari) Masa na te~nosta (voda) Hidrostatski pritisok Aktiven i pasiven pritisok od tloto (za vkopani)

Dopolnitelni tovari
5) 6) 7) 8) 9) Seizmi~ki inercijalni sili spektralna analiza Hidrodinami~ki pritisok Seizmi~ki aktiven i pasiven pritisok od tloto (za vkopani) Vlijanie na zemjotres od tip Z1 (za objekti von kategorija) Vlijanie na zemjotres od tip Z2(za objekti von kategorija)

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na vodni kuli i drugi rezervoari Kombinacii na optovaruvawa: Kombinacija I: (1+2+3) + (4) + (5+6) + (7) Kombinacija II: (1+2+3) + (4) + (6+8) + (7) Kombinacija III: (1+2+3) + (4) + (6+9) + (7)

Pri dimenzionirawe na ovie konstrukcii spored dozvoleni napregawa se primenuvaat istite kriteriumi i koeficienti na sigurnost kako i za mostovi i vijadukti. Yidovite na AB vodna kula i rezervoar se dimenzioniraat bez pojava na prsnatini.

KOMBINACII NA TOVARI I KRITERIUMI ZA SIGURNOST


Objekti od tipot na industriski oxaci i razladni kuli
Pri opredeluvawe na stepenot na seizmi~ka za{tita na vodni kuli i drugi rezervoari treba da se zemat slednite osnovni i dopolnitelni tovari i nivni kombinacii. Osnovni tovari Sopstvena te`ina Dopolnitelni tovari 2) Seizmi~ki inercijalni sili spektralna analiza 3) Vlijanie na zemjotres od tip Z1 (za objekti von kategorija) 4) Vlijanie na zemjotres od tip Z2(za objekti von kategorija)

Kombinacii na optovaruvawa: Kombinacija I: (1) + (2) Kombinacija II: (1) + (3) Kombinacija III: (1) + (4)