You are on page 1of 59

GTAR ETMNDE PERFORMANS LE GELTRME ALIMASI EVK ZER AKAY Yksek Lisans Tezi Gzel Sanatlar Eitimi Ana

Bilim Dal Yrd. Do. Dr. Serhat YENER 2011 (Her Hakk Sakldr)

T.C. ATATRK NVERSTES ETM BLMLER ENSTTS GZEL SANATLAR ETM ANABLM DALI MZK RETMENL BLM DALI

GTAR ETMNDE PERFORMANS LE GELTRME ALIMASI


(A Study of Developing Performance Scale in Guitar Education)

YKSEK LSANS TEZ

evki zer AKAY

Danman: Yrd. Do. Dr. Serhat YENER

ERZURUM Haziran, 2011

TEZ ETK VEBLDRM SAYFASI Yksek Lisans Tezi olarak sunduum Gitar Eitiminde Performans lei Gelitirme almas balkl almann, tarafmdan, bilimsel ahlak ve geleneklere aykr decek bir yardma bavurmakszn yazldn ve yararlandm eserlerin kaynakada gsterilenlerden olduunu, bunlara atf yaplarak yararlanlm olduunu belirtir ve onurumla dorularm. Tezimin kt ve elektronik kopyalarnn Atatrk niversitesi Eitim Bilimleri Enstits arivlerinde aada belirttiim koullarda saklanmasna izin verdiimi onaylarm. Lisansst Eitim-retim ynetmeliinin ilgili maddeleri uyarnca gereinin yaplmasn arz ederim.

Tezimin tamam her yerden eriime alabilir. Tezim sadece Atatrk niversitesi yerlekelerinden eriime alabilir. Tezimin yl sreyle eriime almasn istemiyorum. Bu srenin sonunda uzatma iin bavuruda bulunmadm takdirde, tezimin tamam her yerden eriime alabilir.

10 / 06 / 2011

mza evki zer AKAY

II

ZET YKSEK LSANS TEZ GTAR ETMNDE PERFORMANS LE GELTRME ALMASI evki zer AKAY 2011, 57 sayfa Mzik eitiminin alt alanlarndan biri olan alg eitiminde, performansn llmesinde bilimsel niteliklere sahip bir lme arac kullanlarak daha nesnel sonular elde etmek amacyla performans testlerinden yararlanlmaktadr. Bu dnceden hareketle, aratrma kapsamnda konuya ilikin literatr kapsaml bir ekilde taranarak, elde edilen veriler dorultusunda bir performans gzlem formu oluturulmu, oluturulan bu performans gzlem formu hakknda uzman grleri alnarak bir lme arac oluturulmutur. Alnan grler dorultusunda oluturulan lme arac Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ve Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dalnda okuyan 7 bireysel alg gitar rencisi zerinde uygulanmtr. 4 gitar retim elemannn puanlayc olarak katld uygulama sonular eitli istatistik yntemleri ve SPSS 17 bilgisayar program kullanlarak analiz edilmitir. Gelitirilen lme aracnn yap geerlilii iin faktr analizi uygulanm, tm faktr yklerinin yksek kt grlmtr. Ayrca testin tamam iin Cronbachs Alfa gvenilirlik katsays .84, Kendalls W puanlayclar aras gvenilirlik katsays .60 olarak bulunmutur. Aratrma kapsamnda yaplan almalar, uygulamalar ve analizler sonucunda, geerlilii, gvenilirlii ve kullanll kabul edilebilir dzeyde bir lme arac gelitirildii dnlmektedir.

Anahtar Kelimeler: lme Deerlendirme, Performans lei, Gitar Eitimi

III

ABSTRACT

MASTER THESIS A STUDY OF DEVELOPING PERFORMANCE SCALE IN GUITAR EDUCATION evki zer AKAY 2011, 57 pages

In performance measurement in instrument instruction, one of the subcategories of music instruction, performance tests have been utilized to obtain more objective results by using a scale that has scientific qualities. From this point of view, within the study the literature related to the topic was scanned extensively; a performance observation form was composed through the data obtained; a scale was formed by receiving the views of experts about this performance observation form. In accordance with the views received, the scale was applied to 7 students who study at Ataturk University the Faculty of Fine Arts, Department of Musicology and Ataturk University Kazm Karabekir Faculty of Education, Department of Music Instruction and whose personal instruments was the guitar. The results of the application, to which 4 guitar instructor participated as raters, were analyzed using various statistical methods and SPSS 17 software. Factor analysis was applied for the structural validity of the scale developed and it was seen that all the loads of factors were high. Besides, Cronbachs Alfa reliability factor was detected .84, Kendalls W interraters reliability factor was detected .60. As a result of the studies, applications, practices and analyses within the current research, it is considered that a scale that has validity, reliability and practicality at an acceptable level has been developed.

Key Words: Measurement and Evaluation, Performance Scale, Guitar Training

IV

N SZ Eitimde devinisel alan (psiko-motor) davranlarn lmek iin kullanlan yntemler performans lme deerlendirme yntem/teknikleri olarak bilinmektedir. Eitimde lme ve yaplan lmlerden elde edilen verilerin deerlendirilmesi, ileriye dnk olarak verilecek kararlarn, yaplacak dzenlemelerin, hazrlanacak olan eitim programlarnn, eitim srecinde ihtiya duyulan/duyulabilecek olan materyallerin belirlenmesine ve sre devam ederken tekrar gzden geirilerek gelitirilmesine nemli katk salayacaktr. Mzik, Beden eitimi, resim gibi devinisel alan becerilerinin llmesi istenilen durumlarda, rencinin performans baarsn lmek amacyla performans testleri kullanlmaktadr. Bilimsel niteliklere sahip, nesnel, tutarl, detayl, ileriye dnk planlama/programlama konularnda salkl veriler elde etmeye yarayan lme aralar deien gelitirilmesinin aa uyum ve kullanlmasnn, srecinde eitim retim salama yarar salayaca

etkinliklerinde dnlmektedir.

Bu almada, bilgi ve deneyimlerinden olduka yararlandm, deerli danmanm Yrd. Do. Dr. Serhat YENER bata olmak zere, deerli hocam Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm Bakan Yrd. Do. Dr. Cahit AKSUya, Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dalndaki deerli hocalarm Yrd. Do. Dr. Cengiz ENGLe, Yrd. Do. Dr. Gkalp PARASIZa, Yrd. Do. Dr. Bar DEMRCye ve almaya katk salayan tm dier kii ve kurumlara teekkr ederim.

Erzurum - 2011

evki zer AKAY

NDEKLER KABUL VE ONAY TUTANAI ....................................... Hata! Yer iareti tanmlanmam. TEZ ETK VEBLDRM SAYFASI .......................................................................................I ZET ...........................................................................................................................................III ABSTRACT ............................................................................................................................... IV NSZ ........................................................................................................................................ V NDEKLER .......................................................................................................................... VI TABLOLAR DZN .............................................................................................................. VIII KISALTMALAR DZN ........................................................................................................ IX BRNC BLM 1. GR ...................................................................................................................................1 1.1. Problem Durumu ........................................................................................................ 2 1.2. Aratrmann Amac ................................................................................................... 2 1.3. Aratrmann nemi ................................................................................................... 2 1.4. Snrllklar ................................................................................................................. 3 1.5. Sayltlar ..................................................................................................................... 4 1.6. Tanmlar ..................................................................................................................... 4 KNC BLM 2. KURAMSAL EREVE VE LGL ARATIRMALAR ....................................5 2.1. Eitim ......................................................................................................................... 5 2.1.1. Eitimde lme-Deerlendirme ................................................................. 6 2.1.2. Eitimde Psiko-Motor Alan Davranlar ................................................. 14 2.2. Mzik Eitimi .......................................................................................................... 15 2.2.1. Mzik Eitiminde Performansn llmesi.............................................. 16 2.2.2. Mzik Eitiminde Performans Testlerinin Yeri ve nemi ....................... 17 2.3. alg Eitimi ............................................................................................................ 18 2.4. Klasik Gitar Eitimi ................................................................................................. 19 2.5. lgili Aratrma ve ncelemeler ................................................................................ 20 NC BLM 3. YNTEM................................................................................................................ 24 3.1. Aratrmann Modeli ................................................................................................ 24 3.2. alma Grubu ......................................................................................................... 24 3.3. Verilerin Toplanmas ............................................................................................... 25 3.4. Verilerin Analizi ...................................................................................................... 27 DRDNC BLM 4. BULGULAR VE YORUM............................................................................................28 4.1. Gitar Eitiminde Performansn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Kullanlan lme Yntemlerine likin Bulgular ve Yorum .......................................... 28

VI

4.2. Gitar Eitiminde Performansn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Dikkat Edilen ltlere likin Bulgular ve Yorum ....................................................... 29 4.3. Gitar Eitiminde Performansn llmesi Amacyla Hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei Tasla Hakknda Gitar retim Elemanlarnn Grlerine likin Bulgular ve Yorum .......................................................................................................... 31 4.4. Gitar retim Elemanlarnn Grleri Alnarak Oluturulan lme Aracnn Bilimsel Niteliklerine likin Bulgular ve Yorum ........................................................... 33 4.4.1. Kapsam ve Yap Geerliliklerinin ncelenmesine likin Bulgular ve Yorum ................................................................................................................... 34 4.4.2. Gvenilirliin ncelenmesine likin Bulgular ve Yorum ......................... 35 4.4.3. lme Aracnn Kullanllna likin Bulgular ve Yorum ..................... 36 BENC BLM 5. SONU VE NERLER ...............................................................................................37 KAYNAKA ............................................................................................................................39 EKLER .......................................................................................................................................41 ZGEM ...............................................................................................................................48

VII

TABLOLAR DZN Tablo 3.1 alma Grubuna likin Dalmlar Tablosu ................................................. 25 Tablo 3.2 Gitar retim Elemanlarnn Grev Yaptklar Kurumlarna likin Dalmlar Tablosu.......................................................................................................... 25 Tablo 3. 3 Gitar retim Elemanlarnn Kiisel zelliklerine likin Dalmlar Tablosu..26 Tablo 4.1.1 Gitar retim Elemanlarnn lme Yntemlerine likin Dalmlar Tablosu ............................................................................................................................ 28 Tablo 4.1.2 retim Elemanlarnn Snav Yapma Birlikteliklerine likin Dalmlar Tablosu ............................................................................................................................ 29 Tablo 4. 2.1 Gitar Performansnn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Dikkat Edilen ltlerin fade Edili Biimlerine likin Dalmlar Tablosu .............. 30 Tablo 4. 3.1 Gitar Eitiminde Yaryl Sonu Snavlarnda rencinin Performansn Deerlendirmede rencinin Dnem i Performansna (Devam-Devamszlk, Derse Olan lgisi, Verilen devlerine Hazrlanmas) Verilen nemi Gsteren Dalmlar Tablosu ............................................................................................................................ 32 Tablo 4. 4.1 lme Aracnn Yapsn Gsterir Temel Bileenler Analizi Sonular Tablosu ............................................................................................................................ 34 Tablo 4. 4.2 lme Aracnn Tutarlln Gsterir Gvenilirlik Testi Sonular Tablosu ............................................................................................................................ 35

VIII

KISALTMALAR DZN GSEB: Gzel Sanatlar Eitimi Blm A..B.. : Abant zzet Baysal niversitesi MEABD: Mzik Eitimi Ana Bilim Dal SPSS: Statistical Packcage for Social Sciences (Sosyal Bilimler iin statistik Paketi)

IX

BRNC BLM 1. GR Bireyin davranlarnda, kendi yaants yoluyla istenilen deiiklikleri meydana getirme sreci olarak tanmlanan eitimin en nemli boyutlarndan biri lme deerlendirme boyutudur. Bireyin, davranlarnda meydana getirilmesi ngrlen deiiklikleri ne kadar yerine getirebildiini, ne kadar iselletirebildiini, ne kadar gelime gsterdiini tespit edebilmede ve eitim srecinde hem bireyin, hem eitimcinin hem de eitim srecinin geliimine ynelik kararlarn alnabilmesinde lme deerlendirme nemli rol oynar. Gelien ve deien eitim yaklamlar dorultusunda eitimbilimciler lme deerlendirme yntem ve teknikleri zerinde daha fazla durmaktadrlar. Davrann tm boyutlarnn lmne ynelik ayrntlara inilerek yaplan almalar, davrann farkl boyutlarn farkl yntem ve tekniklerle lmek gerektii sonucunu ortaya karmtr. nk davrann bir boyutunu lmede baarl olan yntemin/tekniin baka bir boyutu lmede yetersiz kalabildii bilinmektedir. Eitimde devinisel alan (psiko-motor) davranlarn lmek iin kullanlan yntemler performans lme deerlendirme yntem/teknikleri olarak bilinmektedir. Bireyin bir performans sergileyerek, edindii bilgi/beceri donanmn ifade ettii durumlar yazl lme aralaryla lmenin salkl olamayaca gz nne alndnda, performans lmnn nemi ortaya kmaktadr. Mzik eitiminde mzik yapma devinisel alanna ynelik performans davranlar, alg alma, ark syleme, beste yapma gibi davranlar eklinde rneklendirilebilir. Eitimde lme ve yaplan lmlerden elde edilen verilerin deerlendirilmesi, ileriye dnk olarak verilecek kararlarn, yaplacak dzenlemelerin, hazrlanacak olan eitim programlarnn, eitim srecinde ihtiya duyulan/duyulabilecek olan materyallerin belirlenmesine ve sre devam ederken tekrar gzden geirilerek gelitirilmesine nemli katk salayacaktr.

1.1. Problem Durumu Bu almann problem cmlesi Gitar eitiminde performans lei gelitirme almas olarak belirlenmitir. Gzel Sanatlar Faklteleri Mzik Blmlerinde ve Eitim Faklteleri Mzik Eitimi Anabilim Dallarnda yrtlen bireysel alg gitar eitiminde, rencinin performans baarsnn objektif ekilde belirlenebilmesi amacyla kullanlmak zere gitar performans lei gelitirme, bu almann ana problemidir. 1.2. Aratrmann Amac Bu aratrma, gnmzde gelien ve deien eitim retim yaklamlar ve lme deerlendirme ihtiyalar dorultusunda, mzik eitiminin alt boyutlarndan biri olan gitar eitiminde, performansn llmesinde, nesnel, bilimsel, tutarl, geerli ve gvenilir bir lme arac gelitirmek amacyla yaplmtr. Bu almada ana problem erevesinde u alt problemlere yant aranmtr: 1 Gitar eitiminde performansn llmesinde gitar retim elemanlar tarafndan kullanlan lme yntemleri nelerdir? 2 Gitar eitiminde performansn llmesinde gitar retim elemanlar tarafndan dikkat edilen ltler nelerdir? 3 Gitar eitiminde performansn llmesi amacyla hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei tasla hakknda gitar retim elemanlarnn grleri nelerdir? 4 Gitar retim elemanlarnn grleri alnarak oluturulan lme aracnn bilimsel nitelikleri (geerlilik, gvenilirlik ve kullanllk zellikleri) nelerdir? 1.3. Aratrmann nemi Eitimde lme ve deerlendirme, rencinin renme srecinin ve bu sre ierisinde deiik dzeylerdeki durumunun gzlemlenmesi, rencinin motivasyonuna ve baarsna etki eden unsurlarn tespit edilmesi, renciye verilecek olan eitimin planlanmasnda doru yntem ve tekniklerin belirlenmesi, tm bu verilerin doru ekilde ve doru yntem/tekniklerle yorumlanmas ve eitimin hedeflendii ekilde srdrlmesi bakmndan nemi byktr. Eitimde deerlendirmenin doru ve salkl olabilmesi iin lmenin doru ve salkl olmas gerekmektedir. Bu nedenle kullanlan

ya da gelitirilen bilimsel nitelikte lme aralarna ihtiya vardr. zellikle de mzik eitiminin bir alt kolu olan alg eitiminde, rencinin performansnn llmesi ve deerlendirilmesinde bu ihtiya daha da fazladr. nk alg eitiminde bireyin performansna ynelik lme szl ya da yazl ekilde yaplamayacandan performans lm ancak gelitirilen bir lek aracyla yaplabilir. alg eitiminde renci performansnn doru ekilde llmesi, rencinin baar/baarszlk durumunun doru ekilde deerlendirilmesine olanak salayaca gibi, rencinin geliimine ynelik doru kararlarn alnmasn ve eitim-retim srecinin de doru ekilde planlanmasn da salayacaktr. Bu nedenlerden dolay, alg eitiminde performansn doru ekilde llmesini salayacak performans leklerine ihtiya vardr. Bu performans lekleri, geerli, gvenilir ve uygulanabilir olmaldr. Bu aratrma, bireysel alg gitar eitiminde rencinin ilerlemesinin deerlendirebilmesi, yaplan snavlarda rencinin performansnn doru ve standart bir ekilde llebilmesi, lm sonularnn saysal ifadelere dntrlebilmesi ve performansa etki eden unsurlarn belirlenmesi asndan nemlidir. Ayrca mevcut performans lme-deerlendirme yntemlerinin incelenmesi ve bu konuda uzman grlerinin alnmas asndan da nemlidir. 1.4. Snrllklar 1 Bu aratrma bireysel alg gitar eitimi veren yksek renim kurumlarnda kullanlan performans deerlendirme yntemlerinin incelenmesi ile snrldr. 2 3 Aratrma alanla ilgili literatrn taranmas ile snrldr. Aratrmada kullanlan performans lme formu ve uzmanlarla grme formlarnn yntem snrllklar bu alma iin de geerlidir. 4 Aratrma lme aracnn uygulanmasnda, Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ve Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dalnda okuyan 7 bireysel alg gitar rencisi, gr alnan 9 gitar retim eleman ve uygulamaya katlan 4 puanlayc ile snrldr.

1.5. Sayltlar 1 2 1.6. Tanmlar lme: Basit olarak, llen niteliklerin aralarndaki ilikileri (byklkkklk, baarl-baarsz) koruyacak ekilde bu niteliklere say veya sembollerin atanmas ilemleri olarak tanmlanabilir (Tan, 2008: 32). Deerlendirme: lme sonularnn, ayn alana ait bir lt ile kyaslanarak bir deer yargsna ve oradan da bir karara ulama srecidir (Ylmaz, 2007: 140). Performans: Yapma, ifa, icra, yerine getirme, oyun, temsil, konser, i, eser, marifet, baar anlamlarn tamaktadr (Arkan, Yenal ve Tapnar, 2006: 441). Performans Testi: Eitimde, performansa dayal etkinlikleri lmek iin kullanlan aralara performans testleri denilmektedir. Alanla ilgili literatrn doru bilgileri yanstt kabul edilmitir. rneklemin evreni yeterince temsil ettii varsaylmtr.

KNC BLM KURAMSAL EREVE VE LGL ARATIRMALAR Aratrmann bu blmnde, bu almaya temel oluturan kuramsal bilgiler

2.

ana ve alt balklar halinde ele alnm, konuyla ilgili yurt iinde ve yurt dnda yaplm almalar incelenmitir. 2.1. Eitim Bu blmde, eitim ve mzik eitimi kavramlar zerinde ksaca durularak; eitimde lme deerlendirme, performans testleri, performans testlerinin zellikleri, performans testlerinde kullanlan lme aralar ve performans testlerinin hazrlanmas konular ele alnmtr. Eitim, bireyin davranlarnda kendi yaants yoluyla istenilen deiiklikleri meydana getirme sreci olarak tanmlanabilir (Kncal, 2002). Eitim, bilim, teknik ve sanatn her n de kapsayan bir ierikle dzenlenip gerekletirilerek, bireyleri ve toplumlar biimlendirme, ynlendirme, deitirme, gelitirme ve yetkinletirmede en etkili sre nitelii kazanr (Uan, 2005a) Dewey (2007)e gre ise eitim kuram iki kart gr zerine ekillenmitir. Bunlardan ilki eitimin rencinin doal yeteneklerine dayal isel bir sre olduu; dieri ise eitimin sz konusu yeteneklerden bamsz bir dardan oluturma sreci olduudur. Sz edilen tanmlar nda eitim srecinin, bireyin yaantsnda istenilen ynde kkl deiikliklere neden olacak olan bilimsel ve sanatsal temelli bilgi, teknik ve deneyimlerin, bireyin yetenekleri dorultusunda ya da yeteneklerinden bamsz olarak, sistemli bir biimde bireye aktarld sre olduu sylenebilir. Eitim srecinin beklenen sonular verip vermediini grmek; duruma gre gerekli dzenlemeleri/yeniletirmeleri yapmak, eitim srecinin, eitim yntem ve yaklamlarnn, eitimde kullanlan materyallerin, fiziki koullarn vb. eitim srecini ve eitim kalitesini dorudan etkileyecek olan etkenlerin doru tespit edilmesine baldr. Bu tespit etme; doru aralarla doru zaman aralklaryla, doru lmler,

doru gzlemler ve bu gzlem/lm sonularnn doru ekilde deerlendirilmesiyle mmkn olabilir. 2.1.1. Eitimde lme-Deerlendirme lme-deerlendirme konusunda ncelikli olarak lme ve deerlendirme kavramlar zerinde ayr ayr durulmal, bu kavramlar ksaca ele alnmaldr. lme basit olarak, llen niteliklerin aralarndaki ilikileri (byklkkklk, baarl-baarsz) koruyacak ekilde bu niteliklere say veya sembollerin atanmas ilemleri olarak tanmlanabilir (Tan, 2008: 32). Tan (2008)a gre lme ileminde aama vardr. Bunlar ncelikle, llmek istenen niteliklerin ne olduunun tespit edilmesi, llecek niteliklerin hangi say veya sembollerle ifade edileceinin belirlenmesi, belirli kurallara gre niteliklerle niceliklerin eletirilmesi ileminin yaplmas olarak sralanmaktadr. Eitimde renci baarsnn belirlenmesi iin yaplan lmelerde nitelikler sabit deil deiken yapya sahip olduklarndan, lme sonularnn geerli, gvenilir ve tutarl olmalar asndan baz glkler ortaya kabilmektedir. lmek istediimiz nitelikler sadece kiiden kiiye deil, durumdan duruma ve zamandan zamana da farkllk gsterirler (Tan, 2008). zellikle de performansa (devinisel davran) dayal lmelerde performans etkileyen faktrlerin de deikenlik gsterebildii gz nne alndnda lme ileminde pek ok glk ve sonularda farkllklar olmas kanlmaz hale gelebilmektedir. Deerlendirme ise, lme ilemi sonucunda elde edilen verilerin belli saysal ifadelere dntrlerek, bu saysal ifadelerin, ileriye dnk yorumlarnn yaplmas ilemi olarak tanmlanabilir. Deerlendirme; lme sonularnn, ayn alana ait bir lt ile kyaslanarak bir deer yargsna ve oradan da bir karara ulama srecidir. Deerlendirme srecinde en nemli e lttr. Deerlendirme srecinde lte gre deer yargs ve dolaysyla karar deiecektir (Ylmaz, 2007). Doru, nesnel ve bilimsel geerlilii olan bir eitim srecinin planlanabilmesi iin yaplan lmlerin, dolaysyla lmlerde kullanlan ltlerin llmek isteneni doru, nesnel ve bilimsel nitelikte lmesi gerekmektedir.

Gnmzde gelien ve deien eitim yaklamlar, birbiriyle ilikili olarak, lme-deerlendirme yaklamlarnn yntem ve teknikleri zerinde de etkili olmaktadr. zellikle performansa dayal etkinliklerin lme-deerlendirme srecinde srekli yeni lme aralar gelitirmeye ynelik almalarn yaplmas, bu alana ynelik lme-deerlendirme yaklamlarnn gelitirilmesi, gnmzde zerinde oka allan bir alan haline gelmitir. ada lme deerlendirme uygulamalar, performans deerlendirmede olduu gibi, gerek yaam durumlarnda renci performansnn gerek deerlendirmesi zerine younlamaktadr (Russel, 2008). Bu balamda, performansn tanmlanmas, performansn boyutlarnn belirlenmesi, performans lmne ynelik aralarn gelitirilmesi ve bu lme aralarnn temel zelliklerinin bilimsel olarak ortaya konmas gerekliliinden hareketle, ncelikle performans szc zerinde ksaca durmakta yarar vardr. Performans szc ngilizce perform szcnden tretilmi olup, yapmak, icra etmek, yerine getirmek, oynamak, temsil etmek, rol yapmak, rol oynamak, alg almak, marifetler gstermek anlamlarn tamaktadr. Performans szc ise; yapma, ifa, icra, yerine getirme, oyun, temsil, konser, i, eser, marifet, baar anlamlarn tamaktadr (Arkan, Yenal ve Tapnar, 2006: 441). Mzikte performans ise; alg almak, ark sylemek, mziksel bir davran ya da uygulamay yerine getirmek, icra etmek, mzikal becerilerini gstermek olarak tanmlanabilir. Dolaysyla mzik eitimi srecinde ulalmak istenen hedeflerden birinin de mzikal bir performans sergileyebilme olduu sylenebilir. Mzik eitimi sreci boyunca, bireyin edindii bilgi ve deneyimleri kullanabilecei, yeteneklerini sergileyebilecei alann mzikal performans sergileme alan olduu dnlmektedir. Eitim sreci bireyin yaantsnda/davranlarnda istenilen ynde deiiklikler yapmay hedeflediine gre, davrann tm boyutlarna ynelik bir eitim sreci planlanmas, planlanan sre devam ederken ve/veya sre tamamlandnda bireyden davran boyutlarna gre ilgili performanslar sergilemesi beklenmektedir. Eitim srecinde bireye kazandrlmas hedeflenen davranlarn hem bilgi, hem tutum hem de beceri ile ilgili olduu gz nne alnrsa, davrann boyutunun (bilisel, duyusal, devinisel) hemen her etkinlikte bir arada bulunmas gerekmektedir (Ylmaz, 2007).

Bireyin, performans gerektiren bir alandaki baar durumunu lmede, bireyin ilgili performans nasl yerine getireceini yazmas ya da anlatmas deil, dorudan ilgili performans gerekletirmesi istenir. Bu durum zellikle mzik eitiminde, mziksel davranlarn (bireysel ya da toplulukla alg alma/syleme icras gibi) llmesinde balca geerli lme yntemidir. Bu tr davranlarn llmesi, davrann icras iin yaplan hazrlk ve icra etkinliini gzlemekle, etkinlik icras sonunda ortaya kan rnn miktar ve kalitesini lmekle mmkn olabilmektedir (Ylmaz, 2007). Eitimde, performansa dayal etkinlikleri lmek iin kullanlan aralara performans testleri denilmektedir. Performans, insan davrannn boyutundan biri olan devinisel alan davranlarn ifade eden bir kavram olduu iin, performans testleri de devinisel alana ait becerilerin llmesi iin kullanlmaktadr. Mzik eitiminde kullanlan performans testlerinin nesnel lmler yaparak bilimsel nitelikte veriler salayabilmesi iin belli niteliklere sahip olmas gerekmektedir. Bu nitelikler geerlilik, gvenilirlik ve kullanllk olarak grupta ele alnmaktadr. Geerlilik; bir performans testinin geerlilii, onun lmeyi amalad performans baka bir performansla kartrmadan doru olarak lebilme derecesini ifade eder. Buna gre bir performans testinin geerlilik derecesi, onu, lmedeki amaca hizmet etme ya da o amala ie yarama derecesidir (Uan, 2005b). Tarman (2006)a gre; terminolojide farkl geerlilik trlerine rastlansa da ou bilim adamlarnca kabul gren tr geerlilik bulunmaktadr. Bunlar Kapsam Geerlilii(Content Validity), Yordama Geerlilii(Predictive Validity) ve Yap Geerlilii(Construct Validity)dir. Bir testte yer alan sorularn, llmek istenen davranlar, llmek istenen davrann ders programn ya da alma sonularn yeterince temsil edip etmediine Kapsam Geerlilii denir. Bir testte yer alan sorularn, uygun grlen/beklenen srede cevaplandklar zaman, eitim srecinde bireye kazandrlmas ngrlen bilgi, beceri ve teknikleri yanstma derecesi Kapsam Geerliliinin derecesini gstermektedir. Kapsam geerlilii dnda bilim adamlarnca kabul edilen bir dier geerlilik tr Yordama Geerliliidir.

Testlerden elde edilen bir yordayc puan ile gelecekteki durumlarla ilgili bir lte ilikin deerler arasndaki korelasyon katsays olarak nitelendirilebilir. Baz bilim adamlar tarafndan, yordama geerlilii ile ilikili olarak ltlere dayal geerlilik ve uyum geerlilii kavramlar da kullanlmtr. ltlere dayal geerlilik: Gelecee ynelik bilgiler iin ltlerden ne derecede yararlanlabilecei hakknda bilgi verirler. Her durumda lt ve yordayc puan arasndaki iliki ya da baka deyile, testin yordayc geerlilii Pearson Momentler arpm Korelasyonu ile hesaplanr. Uyum geerlilii: Testin uyguland ayn zaman diliminde elde edilebilen baka bir ltle korelasyon hesaplamasyla elde edilir. Bu yntemle geerlilik hesaplamann balca gl, geerlilii nceden kantlanm bir baka lei bulmaktadr. Bu durumda zaten geerlilii yksek bir lek varsa yeni bir lek gelitirmeye gerek yoktur (Tarman, 2006). Performans testlerinde kullanlan nc geerlilik tr ise Yap Geerliliidir. Bir testin geerliliini belirlemek amacyla bu testin, llmek istenen zellie sahip olu dereceleri nceden bilinen kii veya gruplara uygulanmas sonucunda elde edilen lmlerin, kiiler veya gruplar arasnda var olduu bilinen farkllklar yanstp yanstmadna baklmasna Yap Geerlilii denir. Geerlilii kantlanacak puanlarla lt puanlar arasndaki iliki, korelasyon katsaylar ile hesaplanr. Bu durumdaki korelasyon geerlilik katsays adn alr. Geerlilik katsaylar -1.00 ile +1.00 arasnda deerler alabilir. Geerlilik katsaysnn negatif olmas testin nemli bir kusurunun olduunu, sfr olmas geersizliini, geerlilik katsays pozitif ise ykseklii deerinde testin geerli olduunu gsterir (Tarman, 2006: 76). Bu noktada, kapsam geerlilii, yordama geerlilii ve yap geerlilii olmayan bir lme aracnn bilimsellik zelliinden sz edilmesi mmkn deildir. Tm lme aralar iin ortak olan bu zellikler, hazrlanacak olan lme aracnn, hazrlan amacna ve llmek istenen performansn hedeflerine uygunluu bakmndan byk nem tamaktadr. Mzikal performans lmede geerlilii artrmak iin, llmek istenen performans sre ve rn ynnden dikkatli bir biimde zmlenmeli; sre ya da rnn llmesi gerekli nemli ve kritik yanlar eksiksiz belirlenmeli; lmede

10

izlenecek yaklam doru olarak kararlatrlmal; gzlenmesi gereken davranlar veya incelenmesi gereken rn zellikleri ak, yaln ve yorum gerektirmeyecek biimde ifade edilerek gerek performans en iyi temsil edecek ekilde bir araya getirilip listelenmeli; llecek performansn niteliine, eitim dzeyine, lmenin amacna ve eldeki olanaklara en uygun lek ve ara oluturulmaldr (Uan, 2005b). Nesnel lmler yapabilen bir lme aracnn, bilimsel deerinin yksek olmas iin sahip olmas gereken bir dier zellik Gvenilirliktir. Bilimsel nitelii yksek, nesnel lmler yapabilen gvenilir bir lme arac, lmeyi amalad performans en az hatayla ve tutarl olarak lebilmelidir (Uan, 2005b). Tarman (2006)a gre; gvenilirlikle ilgili korelasyon hep pozitif olur ve 0.00 ile 1.00 arasnda deiir. Korelasyonun 1.00e yakn olmas testin gvenilirliinin yksek olduu, 0.00a yakn olmas gvenilirliin dk olduu anlamna gelir. Gvenilirlii yksek olan bir lme aracnn, llmek istenen performans en az hatayla lt ve lm sonularnn gerei yanstt kabul edilir. Gvenilirliin hesaplanmasnda kullanlan eitli yntemler bulunmaktadr. Aada bu yntemler, Tarman (2006)n mzik yetenek testleriyle ilikilendirdii biimde ele alnmtr. Test-tekrar-test yntemi: Mzik yetenek snavlarnda adaylara ayn testin iki kez uygulanmasnn ardndan, adaylarn birinci ve ikinci uygulamalardan aldklar puanlar arasndaki ilikiye baklarak yaplan gvenilirlik hesaplamas yntemidir. Edeer formlar yntemi: Mzik yetenek snavlarnda adaylar tek bir testle snamak yerine, ayn davranlar ayn zellikleri lecek nitelikte birbirine edeer iki farkl test uygulanarak, adaylarn birinci ve ikinci testlerden aldklar puanlar arasndaki ilikiye baklarak yaplan gvenilirlik hesaplamas yntemidir. ki yar yntemi: Uygulanacak olan testin ilk uygulamasndan elde edilen puanlarn iki yarya ayrlarak ve tek bir testten elde edilen bu iki ayr puann korelasyonu bulunarak kan sonucun testin tmne genellenmesiyle yaplan gvenilirlik hesaplama yntemidir. Fakat testin iki yars farkl yetenekleri lyorsa, rencilerin bu yeteneklerde ayn derecede yetenekli olmalar beklenemeyeceinden, iki yarnn puanlar arasndaki tutarszlk sadece testteki tesadfi hatalardan deil, iki yarnn lt yeteneklerin farkl oluundan da doar. Bu nedenle byle hesaplanm

11

bir testin gvenilirlik katsays yksek karsa, hem testin tesadfi hatalardan arnk olduu hem de testin iki yarsnn edeer olduu kansna varlr. tutarlk yntemleri: Bir kez uygulanabilen mzik yetenek testlerinin gvenilirliini snamann bir yolu da iki yardan alnan puanlarn birbiriyle uyumu yerine btn sorularn birbiriyle uyumuna bakmaktr. Bylece bulunan yksek gvenilirlik katsays, hem test puanlarnn tesadfi hatalardan arnk olduunu, hem de o testte llen deikenin tek boyutlu bir deiken olduunu gsterir. Bir testin btn maddelerinin birbiriyle ne derece tutarl olduunu ya da ne derece ayn zellii ltklerini hesaplamak iin kullanlan yntemler KR-20 ve 21 (Kuder-Richardson) ile Cronbach Alfa (Coefficient Alpha) yntemleridir. Bu yntemleri uygulayabilmek iin test ve madde analizi yapmak gerekir. Puanlayclar aras gvenilirlik: Mziksel davrann lm iin kullanlan bireysel performans testleri, birden ok puanlaycnn performans lmesiyle uygulanmaktadr. Jri ya da komisyon olarak da adlandrabileceimiz birden ok puanlaycnn sz konusu olduu durumlarda test gvenilirliini hesaplamada kullanlacak yol puanlayclar aras uyuma bakmak olacaktr (Tarman, 2006). Test-tekrar test ynteminin uygulanmas, llmek istenen performansa ilikin olarak, ilk test uygulandnda sergilenen performans ile tekrar test uygulanrken sergilenen performans arasnda farklar olabilecei dnlerek pek tercih

edilmemektedir. Edeer formlar ynteminin uygulanmasnda da, hazrlanan lei snamak iin kullanlabilecek bilimsel nitelikte bir lek varken, mevcut lee edeer yeni bir lein hazrlanmasnn anlamsz olduu dnlerek, bu yntem de pek tercih edilmez. Yukarda sz edilen yntemler, daha ok yazl (kat-kalem) testler iin kullanlan yntemler olduundan, bir mziksel davran lmek zere hazrlanan performans lei iin uygun yntemler olmad, bunlar arasndan Puanlayclar Aras Gvenilirlik ynteminin hazrlanan lme aracnn snanmasnda kullanlabilecek en uygun yntem olduu dnlmektedir. Mziksel performans lmede gvenilirlii artrmak iin; llecek performans oluturan kritik davranlarn nasl gzlenecei veya rnn kritik zelliklerinin nasl incelenecei saptanmal, gelitirilen lek erevesinde ayrntl bir puanlama anahtar hazrlanmal, gzlem ve puanlama olabildiince kolaylatrlp

12

nesnelletirilmeli, gzleyici ya da puanlayc says yeterince artrlmal, gzleyiciler birbirinden bamsz olarak yapacaklar gzlem ve puanlama konusunda yetitirilmeli ve bu konuda aralarnda gr birlii salanmal, uygulayclar iin bir ynerge hazrlanarak onlarn testin uygulan srasnda bu ynergeye gre hareket etmeleri salanmal, sre kaydedilmeli ve bylece sonradan yeniden gzden geirilebilmelidir (Uan, 2005b). Bilimsel nitelikte nesnel lmler yapabilen bir performans leinin sahip olmas gereken niteliklerden bir dieri de Kullanllktr. Bir performans lei, lmeyi amalad performans gereinden ok aba, para-malzeme ve zaman harcamadan lebildii kadar kullanldr (Uan, 2005b). lme aralarnn ve yntemlerinin kullanll zerine karar verirken; ekonomi, hazrlama ve uygulama sreleri, hazrlayclarn ve uygulayclarn nitelikleri, cevaplayclarn nitelikleri, uygulama kolaylklar, puanlama kolaylklar ve puanlar yorumlama kolaylklar gibi konulara dikkat edilmelidir (Tarman, 2006). Kullanl olmayan bir lme aracnn gelitirilme, kullanlma ve puanlama aamalarnda ortaya kabilecek olan zaman, para ve emek kayb, gelitirilen lein kullanlabilirliini olumsuz etkileyeceinden, yaplan almann amacna ulaamayaca dnlmektedir. Performans lmnde, llmek istenen performansn niteliine ve lme amacna uygun olarak eitli lme aralar kullanlmaktadr. Bunlar; rn dosyalar, performans devleri ve performans testleri olarak bilinmektedir. Bu alma, gitar eitiminde, devinisel alan davran olan alg alma performansn lmeye ynelik bir lek gelitirme zerine olduu iin, rn dosyalar ve performans devleri almann dnda tutularak yalnzca performans testleri zerinde durulmu olup, tm tanmlamalar mzik eitimi ile ilikilendirilerek ele alnmtr. Mzik eitiminde nitelikleri bakmndan, basitten karmaa doru, eteleme lekli, dereceleme lekli ve hem eteleme hem de dereceleme lekli olmak zere eit lme arac kullanlmaktadr. eteleme lekli aralar; llecek davrann yalnzca var olup olmadn gzlemleyip gzlem sonularnn lek zerinde var-yok ya da evet-hayr eklinde iaretlendii lme aralardr. Dereceleme lekli aralar; llecek davrann var olup olmadnn yan sra var olu derecesinin de

13

saptanmasna olanak veren, yetkinlik dzeyini betimleyici ifadeleri ikiden fazla kategoriden oluan (rn: 5li likert tipi) lme aralardr. Hem eteleme Hem Dereceleme lekli aralar ise; llecek davrann hem var olup olmama durumunun hem de varl halinde yetkinlik derecesinin belirlenebilecei, eteleme ve dereceleme leklerinin her ikisinin de zelliklerini bir arada bulunduran lme aralardr (Uan, 2005b). Dereceli puanlama anahtar hazrlanrken dikkat edilmesi gereken aamalar u ekilde sralamak mmkndr (Gnay, 1973; Ogan Bekirolu, 2008; Ylmaz, 2007): llmek istenen performansn niteliklerinin analiz edilmesi, renim hedeflerinin belirlenmesi Belirlenen her renim hedefi, bilgi ve beceri iin ortalamann st, ortalama ve ortalamann alt olabilecek durumlarn belirlenmesi Kullanlacak aracn biiminin belirlenmesi. eteleme lekli, dereceleme lekli veya hem eteleme hem de dereceleme lekli aralardan biri seilebilir. llmek istenen davranlar yeterince temsil edebilecek, ak, anlalr, yorum gerektirmeyen ifadelerden oluan ltlerin yer ald lme aracnn hazrlanmas. Genel olarak lme aracnda u bilgilere yer verilmektedir: rencinin kimlii ve snavla ilgili bilgiler Uygulama ynergesi ltlerin (llmek istenen davranlarn) listesi ltlerin (llmek istenen davranlarn) yetkinlik derecesinin iaretlendii ksm ltlerin nem derecesi snflara gre deiiklik gsteriyorsa, yetkinlik derecesini ifade eden puan, uygun bir katsay ile arplabilir. Byle bir durum varsa ilgili katsaylarn gsterildii ksm Toplam puan ve deerlendirme sonucunun olduu blm reticinin sonu ile ilgili grlerini yazaca blm

Hazrlanan lme arac kullanlarak performans lm yaplmas

14

Hazrlanan lme aracnn gzden geirilerek gerek duyulursa tekrar ilgili deiikliklerin yaplmas

Performans testlerinin, llmek istenen davranlar tam olarak, nesnel biimde ve bilimsel yntemle lebilmesi iin testin byk bir dikkatle hazrlanmas gerekmektedir. lme aralarnn gelitirilmesinde; aracn hazrlanmas, denenmesi, deerlendirilmesi ve dzeltilmesi sras takip edilmelidir. Bu sraya gre hazrlanan lme arac kullanld sre ierisinde dzenli olarak gzden geirilerek gerekli deiiklikler yaplarak gncellenmeli, gelitirilmeye devam edilmelidir (Uan, 2005b). 2.1.2. Eitimde Psiko-Motor Alan Davranlar nsann davransal yaps, ok ynl/ok boyutlu nitelie sahiptir. Bu ok ynllk/ok boyutluluk, insan davranlarnn, eitim alannda yaplmas planlanan dzenleme ve deiikliklerin daha kolay yaplabilmesi iin belli biimlerde snflandrlmasn gerekli klmtr. zellikle sanat eitimi zerine yaplan almalarda temel alnan iki ana snflama modeline gre, insan davranlar bilisel, duyusal, devinisel ve sezisel alan davranlar olarak snflandrlmaktadr. Bu davranlardan devinisel alan davranlarn Uan yle sralamaktadr (Uan, 2005a: 228):

T. ALGILAMA 1. Dikkat Etme 2. Seme 3. Anlaml Hale Getirme 4. Bilincine Varma 1. Kurulma 1.1. Uyarlma 1.2. (Bedensel) Kurulma 1.3. Devinime Balama 2. Yapma 2.1. Benzetme-yknme 2.2. Deneme 2.3. Dzeltme-Onarma

15

2.4. Dzenekletirme 3. Beceriletirme 3.1. Alma 3.2. Yatknlama 3.3. Etkinle(tir)me 4. Otomatikletirme 4.1. Kalplatrma 4.2. Karlatrma 4.3. lekletirme 5. Yaratma 5.1. Uyarlma 5.2. Uydurma 5.3. Yeni Beceri-rn Oluturma 6. DEERLENDRME 6.1. Karlatrma 6.2. Yargya varma 6.3. (nceleme-) Eletirme 6.4. Karlatrma-Karar Verme Bu snflandrmadan hareketle Uan tarafndan eitli almalardan derlenerek aktarlan Sanatsal Aamasz Snflama yaklam ise, alt sanatsal zellik ve davran biimine temellenen bir model dizgesidir. Bu modele gre sanatsal davranlar; yaratsal/retisel, yeniden yaratsal/gerekletirisel, alglaysal/zmseyisel, bilgilenisel/bilgiletirisel ve dnsel/yanstsal olarak alt balk altnda toplanmaktadr (Uan, 2005a). Burada snflanan davran biimlerinin her biri kendi bana bir davran biimi olduu gibi, her birinin de kendi alt biimleri bulunmaktadr. Bu davran balklarnn alts bir araya gelerek de bir ana davran biimi oluturmaktadr. 2.2. Mzik Eitimi Mzik eitimi, temelde, bir mziksel davran kazandrma, bir mziksel davran deitirme veya bir mziksel davran deiiklii oluturma, bir mziksel davran gelitirme srecidir (Uan, 2005b: 14).

16

Uan (2005b), mzik eitimini ynelik olduu ana ama ve hedeflenen kitleler bakmndan, Genel Mzik Eitimi, zengen (Amatr) Mzik Eitimi ve Mesleki Mzik Eitimi olarak balkta ele almtr. Bu almada, genel mzik eitiminde alg eitiminin ne derecede verildii/verilebildii ve renciden beklenen davranlarn zengen mzik eitimi ve mesleki mzik eitimine kyasla ne derecede beklendii gz nne alndnda, mesleki mzik eitiminde yer verilen alg eitiminin younluu esas alnarak, mesleki mzik eitiminde performansn llmesi zerinde durulmutur. 2.2.1. Mzik Eitiminde Performansn llmesi Mzik eitiminde, zellikle de alma/syleme alanlarn ifade eden mzikal performansa dayal derslerde, rencinin birikiminin niteliini, dzeyini, becerilerini ve baar durumunu lmek, lmleri kesin ifadelerle puanlamak olduka g bir durumdur. Bunun sebeplerinin banda, mzikal performansn, performans sergileyecek olan icracya, performansn sergilenecei ortama, performansn niteliine, puanlayclar arasndaki farkllklara, performans ltlerinin znelliine bal olarak deiiklik gsterebilen yapya sahip olmas sylenebilir. Ayrca ada eitim yaklamlar nda gelitirilen lme deerlendirme yntemleri asndan bakldnda, bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan bir lme aracnn olmay da lm sonularnn nesnellikten uzak olma ihtimalini artrd eitimciler tarafndan yaygn olarak kabul grmektedir. Mziksel performansn llmesi ekilde yaplabilir. Bunlar; srece bakarak lme, rne bakarak lme ve hem srece hem de rne bakarak lme eklinde olabilir. Performans srece bakarak lme yaklamnda, rencinin icrasn gzleyen lmeci gzlem sonularn uygun sembollerle belirtir. Performans rne bakarak deerlendirme yaklamnda, renci performansa ilikin icra sonucunda bir rn ortaya karr ve lmeci ortaya kan bu rn inceleyerek yapt deerlendirme sonularn uygun sembollerle belirtir. Performans hem srece hem de rne bakarak deerlendirme yaklamnda ise, renci gerekli davranlar icra ederek bir rn ortaya karr. lmeci ortaya kan bu rnn hem icras srasnda renci performansn gzlemler hem de kan rn inceleyerek bir deerlendirme yapar ve sonular uygun sembollerle belirtir (Uan, 2005b: 97).

17

Bu yaklamlardan hangisinin, ne zaman, nerede ve nasl izlenecei llecek performansn niteliine, eitimin dzeyine, lmenin amacna ve eldeki olanaklara baldr. 2.2.2. Mzik Eitiminde Performans Testlerinin Yeri ve nemi Gnmzde lme deerlendirme konularnda yaplan pek ok alma sayesinde, bilimsel temellere dayanan, nesnel lmlere daha fazla imkn veren, geerlilii ve gvenilirlii yksek lme aralarnn, eitimin pek ok alannda ihtiyaca ynelik gerekli uyarlamalar yaplarak, yaygn olarak kullanlmaya baland grlmektedir. Zaman ierisinde performans testlerinin mzik eitiminde de kullanlmas nem kazanm ve kullanm alanlar yaygnlamaya balamtr. Uan (2005b: 102)a gre performans testleri yoluyla; 1. Mziksel performansn netlii, sre ve rn ynlerinden tad zellikler, eitimle gerekletirilebilirlik ve llebilirlik dereceleri daha iyi anlalr. 2. rencilerin renme dzeyi, eksiklii ve gl ile retimin etkililii, programn salaml, reticinin salad retim hizmetlerinin verimlilii hakknda daha geerli ve gvenilir bilgiler elde edilir. 3. Elde edilen bu bilgilerden yola klarak; a. renciler, retim, program ve retici daha nesnel rencilerin renmelerindeki yanllk, eksiklik ve yntemlerle deerlendirilir. b. glkleri gidermeye dnk olarak daha etkili tamamlayc retim yaplr ve rencilere daha kolay klavuzluk edilir. c. retim ve klavuzluk hizmetleri dzeltilerek daha iyi Programlardaki gerekli deiikliklere daha kolay ve gidilir. Performans testlerinin gelitirilmesi dorultusunda yeni

duruma getirilir. d. abuk e.

ve daha etkili admlar atlr.

18

Ayrca performans testlerinde kullanlan baz lme aralar, zellikle eteleme aralar kk baz deiikliklerle birer retim arac olarak da kullanlr. Bu aralar, rencinin, belli bir beceriyi renirken neleri hangi sra ile ve nasl yapacan hatrlatarak kendisine nemli lde k tutar. Gerekli nitelikleri tayacak biimde oluturulmu bir lme arac, mzik eitiminde program ve retim ynnden deiiklik olmad srece aynen kullanlabilirse de, program ve retimi etkileyen dier koullarda meydana gelen deiiklikler nedeniyle zaman zaman yeniden gzden geirilerek daha iyi bir duruma getirilmeye allr. Ayrca, bulunmas gerekli nitelikler ynnden eksiklik ya da yetersizlikleri olan bir lme aracnn ise daha yeterli duruma getirilmesi zorunludur (Uan, 2005b). Bu aklamadan da anlalaca gibi, performans lmek amacyla gelitirilen testler, tm zamanlarn ihtiyalarn karlama konusunda tatmin edici olamayaca iin, zaman ilerledike deien artlar ve ihtiyalar dorultusunda yeni yaklamlara gre gzden geirilmeli, dzeltilmeli ve iyiletirilip gelitirilmelidir. 2.3. alg Eitimi Mzik eitiminin bir boyutu olan alg eitimi, bireyin mzik eitimini ve mzikal yaantsn ekillendirmek amacyla, mzik alanna ait bilgi, beceri ve deneyimlerin bir alg ile ilikilendirilerek bireye kazandrlmas sreci olarak tanmlanabilir. Bu srete renciler alglar zerinden yerel ve evrensel mzikleri tanma, anlama, anlamlandrma, icra etme, retme, kendilerini ifade etme becerilerini kazanabilir ve kazanmlarn gelitirebilirler. alg eitiminin amac, temelde rencinin bir algy belirli bir dzeyde alabilmesini salayarak alg alma becerisinin yannda mzik sevgisini gelitirip mzik bilgisini arttrmaktr (Parasz, 2001: 4). alg eitimi, genel mzik eitiminden mesleki mzik eitimine giden yolda bireyin mzikal geliimini ekillendiren en nemli aralardan biridir. alg eitiminin niteliini etkileyen nemli faktr olarak retmen, renci ve retim program ele alnabilir. alg eitiminde retmen faktr, alg alm ayla ilgili temel teknik ve mzikal davranlar renciye kazandrarak bu temel davranlarn gelitirilmesinin ve etkili alg almaya dntrlmesinin nn aacak retmenlik formasyonuna sahip kii olarak tanmlanabilir (ilden, 2003).

19

alg eitiminde renci faktr, mzik yetenei becerilerinden bir ya da birkana ilikin devinisel, duyusal ve bilisel davranlara sahip, algya fiziki olarak uygun, mzikal yetenee ve alglamaya sahip bireyler olarak tanmlanabilir. alg eitiminin nc faktr olan retim program ise; alg almaya ynelik temel, teknik ve teorik bilgilerin, alma disiplininin, algya zel becerilerin, bilinli ve disiplinli bir ekilde kazandrld sre olarak tanmlanabilir. yi dnlerek hazrlanm, ihtiyalara ve bireysel farkllklara gre dzenlenip gelitirilebilecek esneklie sahip bir retim programnn, alg eitimi srecini baarya gtrmesi asndan nemli olduu dnlmektedir (enolu nder ve Yldz, 2008). Bu bilgiler nda bakldnda alg eitiminin, alg almaya uygun bireylere, alg eitiminin temel, teknik, bilgi ve becerilerinin, yeterli donanma sahip bir retmen tarafndan bilinli ve disiplinli olarak kazandrld sre olduu sylenebilir. 2.4. Klasik Gitar Eitimi Mzik eitiminin bir boyutu olan alg eitimi kapsamnda, bireyin mzik eitimini ve mzikal yaantsn ekillendirmek amacyla, mzik alan bilgi, beceri ve deneyimlerinin klasik gitar algs ile ilikilendirilerek bireye kazandrlmas sreci olarak tanmlanabilir. alg eitiminin niteliini etkileyen faktrler klasik gitar eitimine indirgendii zaman, klasik gitar almaya uygun bireylere, klasik gitar eitiminin temel, teknik, bilgi ve becerilerinin, yeterli donanma sahip bir retmen tarafndan bilinli ve disiplinli olarak kazandrld sre olduu sylenebilir. Bu sre birbirine bal aamalar halinde gerekleen bir sretir. lk aama olarak gitar iin gerekli oturu/tutu pozisyonunun doru bir ekilde alnmasyla balar ve parmaklarn esneklii, sa ve sol el koordinasyonunun salanmas, eser alma yntemleri, alma disiplini, eser dinleme ve yorumlama gibi davranlarn kazanlmas eklinde devam eder. Klasik gitar eitiminde dier alglardan farkl olarak renciye kazandrlmas gereken baka zel boyutlar da bulunmaktadr. ok seslilie uygunluu sayesinde hem elik hem de solo alg olarak icra edilebilen klasik gitarn eitim srecinde, rencilerin her iki alanda da bilgi sahibi

20

olmalar ve bu bilgileri gitar zerinde uygulayabilmeleri iin rencilere ok sesli mzik anlay ve gitar mzii kltrnn de kazandrlmas salanmaldr (enolu nder ve Yldz, 2008: 118). Ayrca klasik gitar eitiminde, temel, teknik, bilgi ve becerilerin yannda, klasik gitar repertuarndan deiik dnemlere ait, deiik formlarda eserlerin allmasnn, rencinin mzikal yorumlama becerisinin gelitirilmesinde nemli olduu dnlmektedir. 2.5. lgili Aratrma ve ncelemeler Trkiyede mzik eitimi alannda performans lmeye ynelik almalara 1970li yllarda balanmtr. Gnay, 1973 ylnda yapm olduu Yayl alg retmede Bir Grup zel Hedefler, ki rnek Hedefin Davranlara evrilmeleri ve Bu Davranlar lebilecek l Aralar isimli almasnda, keman almaya ynelik olarak zel hedefleri gruplar halinde sralam, rnekler vermi ve iki rnek zerinde zel hedeflerin lmn yapmak zere lme cetvelleri gelitirmitir. Uan, 1977 ylnda yapm olduu Uygulamal Keman Eitiminde PsikoMotor Becerilerin ve rnlerinin llmesi isimli almasnda, lme arac oluturma aamasnda ncelikle llmek istenen davranlarn analiz edilmesi gerektiini belirtmitir. lme aralarnda bulunmas gereken zellikler, lme aralarnn trleri gibi konular ele alm ve uygulamal keman eitiminde kullanlmak zere bir lme arac rnei sunmutur. Uan, 1987 ylnda yapm olduu Mzik Eitiminde Performans Testlerinin Yeri ve nemi isimli almasnda, mzik eitiminde performans testlerinin yerini ve nemini, mziksel performansn llebilir yanlarn, mziksel performansn llmesinde izlenen yaklamlar ele almtr. Bunlara ek olarak, mzik eitiminde kullanlan performans testlerinde bulunmas gereken zellikleri belirtmi, performans testlerinde kullanlan lme aralarn da ifade etmitir. Mzik eitiminde performans testlerinin yararlar ve performans testlerinin gelitirilmesi konularna da yer vermitir. Yayla, 2000 ylnda yapt Gzel Sanatlar Eitimi Blm MEABD Flt Eitiminde rencilerin Psiko-Motor Alan Hedef ve Davranlara Ulama Dzeyleri isimli almasnda; ana alg flt rencilerinin, temel olduu ngrlen hedefleri ne derecede gerekletirdiklerini incelemitir. Bu amala beli likert tipi bir gzlem formu

21

hazrlam, gzlem formundan elde edilen verileri bilimsel teknikler yoluyla analiz etmi ve bulgular istatistiksel ilemlerle tablolar haline getirmitir. Yayla, 2003 ylnda yapt Mziksel Yetenein lm isimli almasnda; mzik yetenek snavlarnda kullanlan lme yntemlerini ve lme aralarn incelemi, bu alanda dnyada kullanlan mziksel alglama ve performans testlerini ele almtr. Ayrca almasnn sonunda yayl sazlar, piyano, nefesli sazlar, bireysel ses, gitar ve balama alanlarnda kullanlmak zere eitli performans lekleri gelitirmitir. Yayla, 2004 ylnda yapt Mziksel Performansn llmesi balkl almasnda; mziksel performansn llmesine ynelik yaklamlar ele alm, fakl lme yntemleri ve performans lekleri hakknda bilgi vermi, mzik eitiminde performans lmlerini daha salkl gerekletirebilmek iin mziksel performansn alt deikenlerini ieren geerlilii-gvenilirlii olan performans lekleri gerektii dncesini savunmutur. Alpagut, 2004 ylnda yapm olduu Keman Eitiminde Kurul nnde Gerekleen Snavlarda Deerlendirmede Standardizasyon isimli almasnda; keman eitimi srecini ve deerlendirme aamalarn etkileyen olumsuz deikenleri, kurul nnde gerekleen snavlarda dikkat edilmesi gereken unsurlar belirtmitir. Ayrca iyi ve etkili bir deerlendirme yaplabilmesi iin deerlendirme leklerinin gelitirilmesiyle ve keman eitimcilerinin kurul nnde gerekletirilen snavlarda standardizasyon almalarna yapacaklar katklarla keman eitimi srecinin olumlu ynde etkilenecei dncesini savunmutur. ztosun ve Akgl Barn 2004 ylnda yapm olduklar Bireysel alg Eitimi I (Keman) Dersi Hedeflerinin Gerekleme Dzeylerinin Belirlenmesi balkl deneysel almada, A..B.. Eitim Fakltesi Gzel Sanatlar Eitimi Blm MEABDda keman eimine yeni balayan 7 renciye uygulanmak zere taslak bir eitim program hazrlanm ve uygulanmtr. Hazrlanan bu taslak eitim program birinci snf birinci yaryl sonuna kadar belirlenmi toplam nitenin hedeflerini iermektedir. Ayrca bu nitenin hedef davranlarna ulalma dzeyini belirlemek amacyla, toplam niteyi kapsayan gzlem formlar hazrlanm, uygulanm ve elde edilen veriler frekans ve yzdelerle izelgeler halinde gsterilmitir.

22

Tebi, 2004 ylnda yapm olduu Musiki Muallim Mektebinden Gnmze Mzik retmeni Yetitirme Programlarndaki Yayl alg retimine likin Snama lme Deerlendirme Durumlarnn ncelenmesi balkl almasnda; Musiki Muallim Mektebinin kuruluundan gnmze yayl alg eitiminde izlenen snamalme-deerlendirme yaklamlarn, yayl alg eitiminde snama-lmedeerlendirme durumlarna ynelik hedefler ve ilgili almalar aratrm ve mevcut lme aralarna rnekler vermitir. Dalkran, 2006 ylnda yapt Keman Eitiminde Performansn llmesi isimli almasnda; keman retim elemanlarnn grleri dorultusunda yeni bir performans lme arac gelitirmi, bu aracn geerlilik-gvenilirlik snamalarn yapm ve retim elemanlarnn bu yeni lme arac ile ilgili grlerini almtr. Dier bireysel alg eitimi derslerinde kullanlmak zere, gelitirdii lme aracndan yararlanlarak yeni lme aralar gelitirilebilecei grn savunmutur. Nalbantolu, 2007 ylnda yapt Yayl alglar rencilerinin Performansn Etkileyen Baz Faktrler ve lme Deerlendirme Yntemleri zerine Bir Aratrma isimli almasnda; mziksel performans lme ve deerlendirme uygulamalarn saptama, geerli ve gvenilir bir performans lme-deerlendirme yntemi nerme, derse olan tutum, almaya olan tutum gibi faktrlerin performansa etkilerini aratrmtr. Bu amala hazrlanan, geerlilii ve gvenilirlii olan yedi farkl veri toplama arac kullanlmtr. Elde edilen bulgulardan hareketle, yayl alglar performans derecelendirme leinin lme arac olarak kullanlmas savunulan grler arasndadr. Yurt dnda yaplan almalar ise; Cooksey, 1975 ylnda yapt An Application of the Facet-Factorial Approach to Scale Construction in the Development of a Rating Scale for High School Choral Music Performance adl almasnda; lise koral mzik performansnn deerlendirilmesinde facet-factorial yaklam kullanan, geerlilii ve gvenilirlii bilimsel yntemlerle snanm bir derece lei gelitirmitir. DCamp, 1980 ylnda yapt An Application of the Facet-Factorial Approach to Scale Construction in the Development of a Rating Scale for High School Band Music Performance adl almasnda; lise mzik topluluu mzik performans derece

23

lei gelitirme zerine alm, gvenilirlii ve geerlilii bilimsel olarak snanm bir lme arac gelitirmitir. Bergee, 1987 ylnda yapt An Application of the Facet -Factorial Approach to Scale Construction in the Development of a Rating Scale for Euphonium and Tuba Music Performance adl almasnda; facet-factorial yaklam dorultusunda, bakr flemeli ve tuba alglarna ynelik, geerlilii ve gvenilirlii bilimsel yntemlerle snanm bir lme arac gelitirmitir. Rusell, 2008 ylnda The Development of a Guitar Performance Rating Scale Using Facet-Factorial Approach isimli almasnda; facet-factorial tekniklerini kullanan bir gitar performans derece lei gelitirmek amacyla, iyi veya zayf bir gitar performansnn karakteristiine ilikin maddelerin toplanmas, gemite oluturulmu derece leklerinin incelenmesi ve gitar uzmanlarnn grlerinin alnmasna ynelik bir aratrma yapmtr. Bu almada alnan grlerden elde edilen veriler dorultusunda beli likert tipinde bir lek gelitirilmi, uygulanm ve maddelerin faktr analizi yaplmtr. Faktr analizi sonularndan elde edilen veriler dorultusunda be etkenli bir yapya sahip Gitar Performans Dereceleme lei gelitirilmitir. Grld zere; Russelln 2008 ylnda yapt The Development of a Guitar Performance Rating Scale Using Facet-Factorial Approach isimli alma ile Yaylann 2003 ylnda yapt Mziksel Yetenein lm isimli alma dnda gitar eitiminde kullanlmak zere herhangi bir performans lei gelitirme almasna rastlanmam, daha ok yayl alglar ve flemeli alglar zerinde duran almalara rastlanmtr.

NC BLM YNTEM Bu blmde aratrmann evren ve rneklemi, verilerin toplanmas ve verilerin deerlendirilmesi ile ilgili yntem ve yaklamlar ele alnmtr. 3.1. Aratrmann Modeli Aratrmada tarama (survey) modeli kullanlmtr. Tarama modeli, gemite ya da halen var olan bir durumu var olduu ekliyle betimlemeyi amalayan aratrma yaklamdr. Aratrmaya konu olan olay, birey ya da nesne, kendi koullar iinde ve olduu gibi tanmlanmaya allr. Onlar, herhangi bir ekilde deitirme, etkileme abas gsterilmez. Bilinmek istenen ey vardr ve oradadr. nemli olan, onu uygun biimde gzleyip belirleyebilmektir (Karasar, 2006:77). Tarama ynteminin temel amac, durumlarla ve olaylarla ilgili olarak nicel veriler elde etmek ve eitli istatistikler retmektir. Bu tr almalarda veriler, bireylere eitli sorular ynelterek toplanabilir. Bu amala almada anket ve grme gibi yntemlerden yararlanlabilir. Tarama modeli aratrmalar genellikle evreni temsil eden bir rneklem zerinde yrtlr (Tanren, 2009). Bu bilgiler nda, yaplan almada verileri elde etmek amacyla, aratrmac tarafndan gelitirilen Gitar Performans Dereceleme lei ve uzman grlerinin alnabilmesi iin ise hazrlanan grme formu kullanlmtr. Kullanlan lme arac ve grme formunun rnei ekler ksmnda sunulmutur. 3.2. alma Grubu Aratrmann evrenini, Trkiyede mesleki mzik eitimi veren yksekrenim kurumlarndan bireysel gitar eitimi olan Gzel Sanatlar Faklteleri Mzik Blmleri ve Eitim Fakltelerinin Mzik Eitimi Anabilim Dallarndan oluan 26 yksekrenim kurumu oluturmaktadr. Aratrmann alma evrenini, Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ve Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dal, aratrmann alma grubunu ise, bu

3.

25

kurumlarda okuyan, raslantsal (Random) yntemle seilmi 7 bireysel alg gitar rencisi, lein hazrlanmasnda gr alnan 9 gitar retim eleman ve lme aracnn uygulamasna katlan 4 gitar retim eleman oluturmaktadr. alma grubuna ilikin dalmlar Tablo 3.1de verilmitir. Tablo 3.1 alma Grubuna likin Dalmlar Tablosu
Gr lme renciler Puanlayc gitar retim elemanlar 4 alnan aracnn gitar retim uyguland 9

elemanlar 7

Aratrma kapsamnda grlen gitar retim elemanlarnn grev yaptklar kurumlarna ilikin dalmlar Tablo 3.2de verilmitir. Tablo 3.2 Gitar retim Elemanlarnn Grev Yaptklar Kurumlarna likin Dalmlar Tablosu
Dalmlar n Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Blm Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dal 9 9 f 4 5 % 44,44 55,56

Kurumlar

Tablo 3.2de grld gibi; aratrma kapsamnda gr alnan gitar retim elemanlarndan %55,56s Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Anabilim Dalnda, %44,44 Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Blmnde grev yapmaktadr. 3.3. Verilerin Toplanmas Bu aratrmada, konuya ilikin literatr kapsaml bir ekilde taranm, elde edilen veriler dorultusunda bir performans gzlem formu oluturulmutur. Ayrca aratrma konusuyla ilgili olarak uzman gr alnabilmesi iin bir grme formu oluturulmutur. Hazrlanan grme formunda, gitar eitiminde kullanlan lme yntemlerinin ve performans lmnde dikkat edilmesi gereken hususlarn neler

26

olabilecei konularna ynelik sorulara yer verilmitir. Bunlara ek olarak, gitar eitiminde performans lm iin bilimsel niteliklere sahip yazl bir performans leinin kullanlmas hakkndaki grler alnmtr. Grme formunun son blmnde ise nihai lekte kullanlmak zere belirlenmi, gitar performansn nesnel biimde lmesi hedeflenen maddelerden oluan madde havuzu niteliindeki Gitar Performans lei Tasla hakknda da uzman grleri alnmtr. lme arac tasla otuz maddeden olumakta iken, uzman grleri dorultusunda lek on be maddeye indirgenmitir. Aratrma kapsamnda grlen gitar retim elemanlarnn kiisel zelliklerine ilikin dalmlar Tablo 3.3te verilmitir. Tablo 3.3 Gitar retim Elemanlarnn Kiisel zelliklerine likin Dalmlar Tablosu
DEKEN CNSYET DZEY Erkek Bayan Toplam Lisans Yksek Lisans Doktora Sanatta Yeterlilik Toplam Profesr Doent Yardmc Doent retim Grevlisi Okutman Aratrma Grevlisi Toplam 0-5 yl 6-10 yl 11-15 yl 16-20 yl 21-25 yl 26 yl ve zeri Toplam f 9 0 9 0 4 4 1 9 2 1 2 1 3 9 3 3 0 2 0 1 9 % 100 0 100 0 44,44 44,44 11,11 100 0 22,22 11,11 22,22 11,11 33,33 100 33,33 33,33 0 22,22 0 11,11 100

RENM DZEY

UNVAN

HZMET YILI

Tm bu grler ve literatr taramasndan elde edilen veriler nda hazrlanan nihai Gitar Performans Dereceleme lei, aratrmann rneklemini oluturan Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ile Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi MEABDnda okuyan 7 bireysel alg gitar rencisi zerinde uygulanm, uygulamaya katlan puanlayclar aras

27

geerlilik-gvenilirlik hesaplamalar yaplm ve elde edilen sonular bulgular ve yorum blmnde gsterilmitir. Verilerin toplanmasnda tamamen objektif (nesnel) davranlmtr. 3.4. Verilerin Analizi Aratrma kapsamnda veri toplamak amacyla oluturulan grme formundan elde edilen veriler istatistik yntemlerinden frekans (f) ve yzde (%) kullanlarak zmlenmitir. Elde edilen bulgular tablolar halinde verilmi ve szel olarak ifade edilmitir. Aratrmann alma grubunda yer alan Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ile Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi MEABDnda okuyan 7 bireysel alg gitar rencisi zerinde uygulanm olan Gitar Performans Dereceleme lei verileri, eitli istatistik yntemleri kullanlarak analiz edilmitir. Analizler bilgisayar ortamnda SPSS 17 (Statistical Packcage for the Social Sciences Sosyal Bilimler in statistik Paketi) yazlm kullanlarak yaplm, istatistiksel anlamllk dzeyi 0,05 olarak belirlenmitir. Aratrmada parametrik istatistik yntemleri kullanmaya uygun kii says olmadndan, parametrik olmayan (non-parametrik) istatistik yntemleri kullanlmtr. Elde edilen bulgular deerlendirilmi ve deerlendirme sonular bulgular ve yorum blmnde gsterilmitir.

DRDNC BLM

4.

BULGULAR VE YORUM Bu blmde, aratrmann rneklemi dahilinde, aratrmann ana problemi

erevesinde toplanm olan verilere, drt alt problem balnda zmlenmesiyle elde edilen bulgulara ve bu bulgularn yorumlarna yer verilmitir. 4.1. Gitar Eitiminde Performansn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Kullanlan lme Yntemlerine likin Bulgular ve Yorum Aratrmann bu blmnde, almann birinci alt problemini oluturan, Gitar eitiminde performansn llmesinde gitar retim elemanlar tarafndan kullanlan lme yntemleri nelerdir? sorusuna cevap aranmtr. Bu balamda, gitar retim elemanlarnn lme yntemlerinin belirlenmesine ynelik bulgular Tablo 4.1.1de verilmitir. Tablo 4.1.1 Gitar retim Elemanlarnn lme Yntemlerine likin Dalmlar Tablosu
Dalmlar Soru No Grler n (5) Tamamen f Gitar eitiminde performans lme amacyla gelitirilmi olan yerli ve yabanc performans leklerini izleyebilme durumu Gitar eitiminde nceden hazrlanm bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan yazl bir lme aracndan yararlanma durumu Gitar eitiminde kendi gelitirdii bir lme aracndan yararlanma durumu % f (4) ok % f (3) Orta % f (2) Az % f (1) Hi %

11,11

33,33

44,44

11,11

22,22

11,11

22,22

33,33

11,11

44,44

44,44

0,00

0,00

11,11

Tablo 4.1.1de grld gibi, Gitar eitiminde performans lme amacyla gelitirilmi olan yerli ve yabanc performans leklerini, gr alnan gitar retim

29

elemanlarndan %11,11i tamamen, %33,33 orta derecede, %44,44 az izleyebilirken, %11,11i de hi izleyememektedir. Gitar eitiminde, nceden hazrlanm, bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan yazl bir lme aracndan yararlanma durumu ile ilgili olarak, retim elemanlarnn %22,22si tamamen, %11,11i ok, %22,22si orta, %33,33 az, %11,11i ise hi eklinde gr bildirmilerdir. Gitar eitiminde kendi gelitirdii bir lme aracndan yararlanma durumu ile ilgili olarak gr alnan retim elemanlarnn %44,44 tamamen, %44,44 ok, %11,11i ise hi eklinde gr bildirmilerdir. Gr alnan retim elemanlarnn snav yapma birlikteliklerine ilikin bulgular Tablo 4.1.2de verilmitir. Tablo 4.1.2 retim Elemanlarnn Snav Yapma Birlikteliklerine likin Dalmlar Tablosu
Seenekler n Kendim tek bama 4 Gitar retim elemanlaryla birlikte Dier retim elemanlaryla birlikte 9 9 9 Dalmlar f 2 2 5 % 22,22 22,22 55,56

Soru No

Tablo 4.1.2de grld gibi, gr alnan gitar retim elemanlarnn %22,22si yaryl snavlarn kendisi tek bana, %22,22si gitar retim elemanlaryla birlikte, %55,56s ise dier retim elemanlaryla birlikte yapmakta olduu tespit edilmitir. 4.2. Gitar Eitiminde Performansn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Dikkat Edilen ltlere likin Bulgular ve Yorum Aratrmann bu blmnde, almann ikinci alt problemini oluturan, Gitar eitiminde performansn llmesinde gitar retim elemanlar tarafndan dikkat edilen ltler nelerdir? sorusuna cevap aranmtr. Gitar eitiminde performansn llmesinde gitar retim elemanlar tarafndan dikkat edilen ltlerin ifade edili biimlerine ilikin bulgular Tablo 4.2.1de verilmitir.

30

Tablo 4. 2.1 Gitar Performansnn llmesinde Gitar retim Elemanlar Tarafndan Dikkat Edilen ltlerin fade Edili Biimlerine likin Dalmlar Tablosu
ltler n Teknik Snav performans Mzikalite Yorumlama Dnem ii performans (Dnem ii alma, Derse kar tutum ve ilgi, Derse devam vb.) Btnlk Eser/Ett seviyesi Ritim oklu almalarda partneri ile uyum Hz Duate Akord Refleks Konumlandrma Form bilgisi Tn 9 9 9 9 f 7 6 5 3 Dalmlar % 77,78 66,67 55,56 33,33

44,44

9 9 9 9 9 9 9 9 9 9 9

3 2 1 2 1 1 1 1 1 1 1

33,33 22,22 11,11 22,22 11,11 11,11 11,11 11,11 11,11 11,11 11,11

Tablo 4.2.1de grld gibi, gitar retim elemanlar tarafndan gitar performansnn llmesinde Teknik lt %77,78, Snav performans lt %66,67, Mzikalite lt %55,56, Yorumlama lt %33,33, Dnem ii performans (Dnem ii alma, Derse kar tutum ve ilgi, Derse devam vb.) lt %44,44, Btnlk lt %33,33, Eser/Ett seviyesi lt %22,22, Ritim lt %11,11, oklu almalarda partneri ile uyum lt %22,22 orannda ifade edilmitir. Bununla birlikte, Hz, Duate, Akord, Refleks, Konumlandrma, Form bilgisi, Tn ltlerinin her biri, gitar retim elemanlar tarafndan gitar performansnn llmesinde %11,11 orannda ifade edilmitir.

31

4.3. Gitar Eitiminde Performansn llmesi Amacyla Hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei Tasla Hakknda Gitar retim Elemanlarnn Grlerine likin Bulgular ve Yorum Aratrmann bu blmnde, almann nc alt problemini oluturan, Gitar eitiminde performansn llmesi amacyla hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei tasla hakknda gitar retim elemanlarnn grleri nelerdir? sorusuna cevap aranmtr. Gitar eitiminde performansn llmesi amacyla hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei tasla hakknda gitar retim elemanlarnn grleri alnm ve alnan grler maddeler halinde aada sralanmtr. Mzikal hedeflerin teknik hedeflerden daha nemli olduu belirtilmitir. Teknik davranlar ksmnda yer alan ayrntl ifadelerin yerine belirtilen teknik davranlarn belli ifadeler altnda toplanmas ynnde gr bildirilmitir. Performans lmnde nem arz etmeyen ifadelerin lekte yer almasnn anlamsz olaca ynnde gr bildirilmitir. Genel olarak hazrlanan lek taslann gitar performansn lmeye ynelik ifadeleri ierdii belirtilmitir. Hazrlanan lein bilimsel niteliklerinin (geerlilik, gvenilirlik ve kullanllk) yeterli olmasnn yararl olaca ifade edilmitir. Gitar eitiminde yaryl sonu snavlarnda rencinin performansn

deerlendirmede rencinin dnem ii performansna (Devam-devamszlk, derse olan ilgisi, verilen devlerine hazrlanmas) verilen nemin belirlenmesi amacyla gitar retim elemanlarnn grleri alnm, bu grlerin dalmlar Tablo 4.3.1de gsterilmitir.

32

Tablo 4. 3.1 Gitar Eitiminde Yaryl Sonu Snavlarnda rencinin Performansn Deerlendirmede rencinin Dnem i Performansna (Devam-Devamszlk, Derse Olan lgisi, Verilen devlerine Hazrlanmas) Verilen nemi Gsteren Dalmlar Tablosu
Dalmlar Soru No Grler n Gitar eitiminde, yaryl snavlarnda rencinin performansn deerlendirmede rencinin dnem ii performansnn (Derse devam-devamszlk, derse olan ilgi, verilen devlerine hazrlanma) ne derecede nemli olduu (5) Tamamen f % (4) ok f % (3) Orta f % (2) Az f % (1) Hi f %

44,44

44,44

11,11

Tablo 4.3.1de grld gibi, gr alnan retim elemanlarnn %44,44 gitar eitiminde yaryl sonu snavlarnda rencinin performansn deerlendirmede rencinin dnem ii performansna Tamamen, %44,44 ok, %11,11i ise Orta derecede nem vermektedirler. Bu bilgiler nda bakldnda gitar eitiminde yaryl sonu snavlarnda rencinin performansn deerlendirmede rencinin dnem ii performansna verilen nem, gr alnan retim elemanlarnn tamamnda Orta derecenin stnde olduu grlmektedir. Bu durumda alnan grler dorultusunda, rencinin dnem iindeki performansnn snav esnasnda deerlendirmeye katlmas uygun bulunmutur. Bu bulgudan hareketle de, Dnem ii durum maddesi lee eklenmitir. Alnan grler dorultusunda Gitar Performans Derece lei tasla zerinde deiiklikler yaplm ve lee son hali verilmitir. Alnan grler dorultusunda lek zerinde yaplan deiiklikler: 1.madde, duru-tutu-oturu olarak deitirilmitir. 4.madde, Akort yapabilme olarak deitirilmitir. 5.madde, performans baarsnda teknik ve mzikalite kadar nem arz etmedii iin lekten karlmtr.

33

6.madde, performans baarsna etki eden bir madde olmad dnlerek lekten karlmtr. 7.madde, Konum geileri olarak dzeltilmitir. 8.madde, Bareli pasajlarda temiz ses retebilme olarak deitirilmitir. 10.madde, Sa el teknii altnda yer ald iin lekten karlarak Sa el teknii maddesi iinde deerlendirmeye katlmtr. 11.madde, yeterince ak/anlalr bir ifade olmadndan lekten karlmtr. 12.madde, (Tempoya bal kalma) Mzikal etki ve yorumlama blmne alnmtr. 13,14,15,16. Maddeler, Sol el teknii maddesi altnda toplanmtr. 17,18,19,20,21,22,23,24. Maddelere, Sa el teknii maddesi altnda yer verilmitir. 25.madde, Grlk ifadelerine uygun alma olarak deitirilmitir. 26.madde, 25.maddede yaplan deiiklie bal olarak ihtiya duyulmadndan lekten karlmtr. 27.madde, Hz ifadelerine uygun alma olarak deitirilmitir. 28.madde, 27.maddede yaplan deiiklie bal olarak ihtiya duyulmadndan lekten karlmtr. 29.madde, Eserin/etdn etkili biimde seslendirilmesi/yorumlanmas olarak deitirilmitir. 30.madde, 29.maddede yaplan deiiklie bal olarak ihtiya duyulmadndan lekten karlmtr. Eseri/etd seslendirmede btnlk ve Dnem ii durum maddeleri, lee yeni maddeler olarak eklenmitir.

4.4. Gitar retim Elemanlarnn Grleri Alnarak Oluturulan lme Aracnn Bilimsel Niteliklerine likin Bulgular ve Yorum Aratrmann bu blmnde, almann drdnc alt problemini oluturan, Gitar retim elemanlarnn grleri alnarak oluturulan lme aracnn bilimsel nitelikleri (geerlilik, gvenilirlik ve kullanllk zellikleri) nelerdir? sorusuna cevap aranmtr.

34

4.4.1. Kapsam ve Yap Geerliliklerinin ncelenmesine likin Bulgular ve Yorum lme aracnn kapsam geerliliinin belirlenmesi amacyla, gelitirilen lme aracnn kapsad davranlar belirleyebilmek iin, Eitim Faklteleri GSEB MEABD lisans programnda yer alan sekiz yaryllk bireysel alg gitar dersi ierikleri incelenmitir. Ayrca lekte yer alan maddelerin oluturulmasnda konuyla ilgili yurt iinde ve yurt dnda nceden yaplm benzer almalar ve mzik eitimi veren deiik kurumlarda kullanlan lekler incelenmi, analiz edilmitir. Analiz ve incelemeler sonucunda oluturulan lek taslann yaps ve maddeler hakknda uzman grleri alnmtr. Oluturulan lek tasla iin, ifade-anlatm, ierik, biim ve puanlama yntemleri ile ilgili szl ve yazl olarak alnan uzman grleri ve nerileri dorultusunda lekte ilgili deiiklikler yaplmtr. Gitar eitimcileri, lme aracnn kapsam bakmndan, gitar performansnn llmesi amacna ynelik lme yapabilecei grn bildirmilerdir. lme aracnn yap geerliliini belirlemek amacyla temel bileenler analizi yaplmtr. Tablo 4.4.1de lme arac maddeleri ve bu maddelerin faktr ykleri verilmitir. Tablo 4. 4.1 lme Aracnn Yapsn Gsterir Temel Bileenler Analizi Sonular Tablosu
ltler 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Duru, tutu, oturu Sa ve sol el uyumu Doru ve temiz alma (entonasyon) Akort yapabilme Dnem ii durum (Derse devam, derse olan ilgi ve tutum, devlerine hazrlanma) Konum geileri Bareli pasajlarda temiz ses retebilme Akorlu pasajlarda netlik Sa el teknii (Apoyando, Tirando, Tremolo, Resguado vb.) Sol el teknii (Legato, Glissando, Vibrato vb.) Grlk ifadelerine uygun alma Hz ifadelerine uygun alma Tempoya bal kalma Eserin etkili biimde seslendirilmesi/yorumlanmas (Dnem zelliklerini ve form zelliklerini yanstabilme ) Eseri/Etd seslendirmede btnlk Bileen 1 .853 .798 .776 .767 * .716 .862 .658 .682 .804 .741 .659 .846 .787 .706

35

Tablo 4.4.1 incelendiinde, lme aracnn tek bir temel yapy lt grlmtr. Bu yap, lme aracnn gelitirilme amac olan gitar performansnn llmesidir. lme aracnn genel amacna hizmet etme derecesini bildiren bileen ykleri incelendiinde, deerlerin .65 ile .86 arasnda deitii grlmtr. Yalnzca beinci madde olan Dnem ii durum (Derse devam, derse olan ilgi ve tutum, devlerine hazrlanma) maddesi tm puanlayclar tarafndan bo brakld iin faktr analizine dhil edilmemitir. Ancak alnan uzman grlerinin %88i tarafndan snavlarda deerlendirmeye katld iin lekte yer almas uygun grlmtr. Bu deerlerin -1,00 ile +1,00 arasnda deitii ve (tm maddelerin pozitif ynde lme yapt koulda) kabul edilebilir faktr yk alt snrnn .30 olduu gz nne alndnda tm faktr yklerinin belirtilen snrn olduka stnde olduu grlmtr (Dalkran, 2009: 4). Bu durum tm maddelerin lme aracnn genel amacna ynelik lme yaptnn gstermektedir. 4.4.2. Gvenilirliin ncelenmesine likin Bulgular ve Yorum lme aracnn gvenilirliinin belirlenmesi amacyla, i tutarllk testi (Cronbachs Alfa) ve puanlayclar aras gvenilirlik (Kendalls W) testi yaplmtr. lme aracnda yer alan maddelerin birbirleriyle ne derecede tutarl olduklarn belirlemek amacyla yaplan i tutarllk testi sonular tablo 4.4.2de verilmitir. Tablo 4. 4.2 lme Aracnn Tutarlln Gsterir Gvenilirlik Testi Sonular Tablosu
ltler Duru, tutu, oturu Sa ve sol el uyumu Doru ve temiz alma (entonasyon) Akort yapabilme Dnem ii durum (Derse devam, derse olan ilgi ve tutum, devlerine hazrlanma) Konum geileri Bareli pasajlarda temiz ses retebilme Akorlu pasajlarda netlik Sa el teknii (Apoyando, Tirando, Tremolo, Resguado vb.) Sol el teknii (Legato, Glissando, Vibrato vb.) Grlk ifadelerine uygun alma Hz ifadelerine uygun alma Tempoya bal kalma Eserin etkili biimde seslendirilmesi/yorumlanmas (Dnem zelliklerini ve form zelliklerini yanstabilme ) Eseri/Etd seslendirmede btnlk .864 .815 .835 .833 * .824 .864 .837 .830 .831 .819 .821 .819 .818 .818

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

36

Tablo 4.4.2 incelendiinde beinci madde dnda kalan tm maddelerin Cronbachs Alfa gvenilirlik katsaylarnn .81 ile .86 arasnda deitii grlmektedir. Ayrca testin tamamna ait Cronbachs Alfa gvenilirlik katsays .84tr. Bu bulgular nda testin kabul edilebilir i tutarlla sahip olduu sylenebilir. lme aracnn puanlayclar aras gvenilirlik derecesinin belirlenmesi amacyla yaplan Kendalls W testi sonucunda, gvenilirlik katsays .60 kmtr. lme aracnn gvenilirliinin .80in stnde, geerliliinin ise .40 - .70 aralnda olmas gerektii gz nne alndnda, lme aracnn kabul edilebilir dzeyde geerlilie ve gvenilirlie sahip olduu sylenebilir. 4.4.3. lme Aracnn Kullanllna likin Bulgular ve Yorum Gitar eitiminde performansn llmesi amacyla hazrlanan lein son zellii olan kullanllnn belirlenmesi amacyla, hazrlanan lme arac, Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm ve Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi MEABD gitar rencileri arasndan rastlantsal olarak seilen 7 bireysel alg gitar rencisine uygulanmtr. Yaplan uygulama sonucunda lein kullanllna dair temel yaklam alanlar maddeler halinde aadaki ekilde sralanabilir. 1. lein kapsam, biimi, likertleri ve puanlama yntemi tm retim elemanlar tarafndan ayn ekilde aka anlalmtr. 2. lekte 3 boyut altnda toplanan 15 madde, lme aracnn performans esnasnda kullanlmasna uygun bir srede puanlanabilmitir. (Ortalama 3 dakika) Bu balamda, hazrlanan lme aracnn asgari kullanllk derecesine sahip olduu sylenebilir.

BENC BLM 5. SONU VE NERLER Gitar Eitiminde Performans lei Gelitirme isimli bu aratrma kapsamnda elde edilen bulgular nda, aada maddeler halinde sralanan sonulara ulamak mmkn olmutur. 1. Bu almaya zemin oluturmak amacyla, gitar retim elemanlarndan alnan grler dorultusunda, grlen gitar retim elemanlar, gitar eitiminde performans lme amacyla gelitirilmi olan yerli ve yabanc performans leklerini arlkl olarak az ve/veya orta derecede izlemektedirler. 2. Gr alnan gitar retim elemanlarnn; gitar eitiminde nceden hazrlanm, bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan yazl bir lme aracndan yararlanma durumlar arlkl olarak az ve/veya orta derecededir. 3. Gr alnan gitar retim elemanlar arlkl olarak kendi gelitirdikleri bir performans lme aracn kullanmaktadrlar. 4. Gr alnan gitar retim elemanlarnn yaryl sonu snavlarn arlkl olarak dier retim elemanlaryla birlikte yapt grlmektedir. 5. Gr alnan gitar retim elemanlarnn, gitar performansn deerlendirmede, arlkl olarak teknik, snav performans, mzikalite, dnem ii durum gibi ltlere dikkat ettikleri tespit edilmitir. 6. Gitar eitiminde performansn llmesi amacyla hazrlanan lme arac, rn ve sre deerlendirmeye ynelik olup, A.Temel Davranlar, B.Teknik Davranlar ve C.Mzikal Etki ve Yorumlama olarak alt boyutta yer alan toplam on be hedef davran kapsamaktadr. 7. Kapsam geerliliinin belirlenmesi amacyla alnan uzman grlerinin pozitif ynde olmas ve yap geerliliinin belirlenmesi iin yaplan temel bileenler analizinde faktr yklerinin yksek kmas, hazrlanan lme aracnn kapsam ve yap geerlilii bakmndan kabul edilebilir dzeyde olduunu gstermektedir.

38

8. lme aracnn kendi iinde ne derece tutarl olduunun belirlenmesi amacyla yaplan i tutarllk testi sonularnn .81 - .86 aralnda olduu grlmtr. Bu balamda hazrlanan lein tutarl lm yapt sylenebilir. 9. lein Cronbachs Alfa gvenilirlik katsays .84, Kendalls W puanlayclar aras gvenilirlik katsays ise .60 olarak tespit edilmitir. Elde edilen bulgular nda, hazrlanan lein gvenilirliinin de kabul edilebilir dzeyde olduu sylenebilir. 10. lme aracnn kullanllna dair yaplan alma sonucunda, performans esnasnda kullanlabilmesine uygun yapda olduu, asgari kullanlla sahip olduu sylenebilir. neriler 1. Aratrma kapsamnda gelitirilen Gitar Performans Dereceleme lei gitar eitiminde gitar performansnn nesnel, gvenli ve tutarl ekilde llmesi amacna ynelik olarak kullanlabilir. 2. Aratrma kapsamnda oluturulan lme aracndan hareketle, baka alglarn performanslarn lmeye ynelik benzer lme aralar gelitirme almalar yaplabilir. 3. Mevcut lme yntemleri ve lme aralar zerine gncelleme ve/veya gelitirme almalar yaplabilir. 4. Hazrlanan Gitar Performans Dereceleme lei gerek grlrse ilgili uyarlamalar yaplarak, mesleki mzik eitimi veren kurumlarn zel yetenek snavlarnda, gitar performansnn llmesi amacyla kullanlabilir. 5. Aratrma kapsamnda hazrlanan lek ilerleyen zamanda, deien eitim retim ve lme-deerlendirme yaklamlar dorultusunda gzden geirilerek gncellenebilir. 6. Bu aratrma ileriye dnk yaplacak benzer almalar iin temel oluturma ya da k tutma balamnda da yararl olabilir.

39

KAYNAKA ilden, . (30-31 Ekim 2003). alg eitiminde nitelik sorunlar, Cumhuriyetin 80. ylnda mzik sempozyumunda sunulan bildiri. nn niversitesi, Malatya. Dalkran, E. (23-25 Eyll 2009). Keman eitiminde performansa ynelik lme arac rnei. 8. Ulusal Mzik Eitimi Sempozyumunda sunulan bildiri, Ondokuz Mays niversitesi, Samsun. Dewey, J. (2007). Deneyim ve eitim. (ev: S. Akll). Ankara: ODT Yaynclk. Arkan, N., Yenal, G. ve Tapnar, G. (2006). Golden dictionary. stanbul: Altn Kitaplar Yaynevi. Gnay, E. (1973). Yayl alg retmede bir grup zel hedefler, iki rnek hedefin davranlara evrilmeleri ve bu davranlar lebilecek l aralar. Flarmoni Dergisi, 9(84), 20-23. Karakaya, . (2009). Bilimsel aratrma yntemleri. Tanren, A. (Ed.). Bilimsel aratrma yntemleri iinde (s.55-79). Ankara: An Yaynclk. Karasar, N. (2006). Bilimsel aratrma yntemi. Ankara: Nobel Yayn Datm. Kncal, R. Y. (2002). retmenlik mesleine giri. Erzurum: Babil Yaynlar. Ogan Bekirolu, F. (2008). Performansa dayal lmler: teori ve uygulama, Trk Fen Eitimi Dergisi, 5(1), 113-131. Parasz, G. (2001). Trkiyede Eitim Faklteleri Gzel Sanatlar Eitimi Blmlerinde retim eleman ve renci grlerine gre ana alg keman eitiminde karlalan sorunlarn incelenmesi. Yaymlanmam Yksek Lisans Tezi, Atatrk niversitesi Sosyal Bilimler Enstits Gzel Sanatlar Eitimi Anabilim Dal, Erzurum Russell, B. E. (2008). The development of a guitar performance rating scale using facet-factorial approach. MENC 61 National Biennial In-service Conference Milwaukee WI.

40

enolu nder, C. ve Yldz, G. (2008). Klasik gitar eitiminin boyutlar, Mehmet Akif Ersoy niversitesi Eitim Fakltesi Dergisi,8(15) 115-133. Tan, . (2008) retimde lme deerlendirme. Ankara: Pegem Akademi Tarman, S. (2006). Mzik eitiminin temelleri. Ankara: Mzik Eitimi Yaynlar Uan, A. (2005a). nsan ve mzik, insan ve sanat eitimi. Ankara: Evrensel Mzikevi Yaynlar. Uan, A. (2005b). Mzik eitimi. Ankara: Evrensel Mzikevi Yaynlar. Ylmaz, H. (2007). Eitimde lme ve deerlendirme. Konya: izgi Kitabevi Yaynlar.

41

EKLER

42

EK-1: ARATIRMA KAPSAMINDA GELTRLEN GTAR PERFORMANS DERECELEME LE FORMU


rencinin Ad-Soyad Snf

: : Snav Tarihi:

GTAR PERFORMANS DERECELEME LE


ok yi

Hedef Davran
1) Duru, tutu, oturu 2) Sa ve sol el uyumu 3) Doru ve temiz alma (entonasyon) 4) Akort yapabilme 5) Dnem ii durum
(Derse devam, derse olan ilgi ve tutum, devlerine hazrlanma)

Katsaylar
1. Snf 2x 2x 2x 1x 1x 1,5x 1,5x 1,5x 2x 2x 0,5x 0,5x 1x 0,5x 1x 2. Snf 1x 2x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 2x 2x 1x 1x 1x 2x 2x 3. Snf 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 2x 2x 1x 3x 2x 4. Snf 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 1x 2x 2x 1x 3x 2x

A- TEMEL DAVRANILAR

B- TEKNK DAVRANILAR

6) Konum geileri 7) Bareli pasajlarda temiz ses retebilme 8) Akorlu pasajlarda netlik 9) Sa el teknii (Apoyando, Tirando, Tremolo, Resguado vb.) 10) Sol el teknii (Legato, Glissando, Vibrato vb.) 11) Grlk ifadelerine uygun alma 12) Hz ifadelerine uygun alma 13) Tempoya bal kalma 14) Eserin etkili biimde seslendirilmesi/yorumlanmas
(Dnem zelliklerini ve form zelliklerini yanstabilme )

C- MZKAL ETK VE YORUMLAMA

15) Eseri/Etd seslendirmede btnlk

TOPLAM PUAN

retim Eleman

Arlkl lme Puan

Zayf

Orta

Hi

yi

43

EK-2:

ARATIRMA

KAPSAMINDA

VER

TOPLAMAK

AMACIYLA

GELTRLEN UZMAN GRME FORMU

YNERGE Bu anket, Atatrk niversitesi Sosyal Bilimler Enstits Mzik retmenlii Anabilim Dal Yksek Lisans programnda yrtlmekte olan Gitar Eitiminde Performans lei Gelitirme isimli yksek lisans tezine ilikin verilerin bir ksmn toplamak amacyla hazrlanmtr. Anket, gitar eitiminde dnem sonu snavlarnda kullanlmak zere yazl bir lme arac gelitirme amacna ynelik olarak hazrlanmtr. Anket iki blmden olumaktadr. Birinci blm ankete katlan retim elemanlarna ait kiisel bilgileri kapsamaktadr. kinci blm ise gitar eitiminde performansn lmne ilikin sorular kapsamaktadr. Ankete vereceiniz gereki ve itenlikli yantlar aratrmaya byk katk salayacandan, ilginiz ve titizliiniz iin imdiden teekkr eder sayglarm sunarm. evki zer AKAY Aratrma Grevlisi Kiisel Bilgiler Aadaki sorulara uygun yerlere (X) iareti koyarak yant veriniz. 1. Cinsiyetiniz? ( ) Kadn 2. En son renim dzeyiniz? ( ) Lisans niversite Faklte Blm Anabilim dal ( ) Yksek Lisans ( ) Doktora ( ) Sanatta Yeterlilik 3. Grevli olduunuz kurum? : : : : ( ) Erkek

44

4. nvannz? ( ) Profesr ( ) Doent ( ) Yardmc Doent ( ) retim Grevlisi ( ) Okutman ( ) Aratrma Grevlisi 5. Kdeminiz? 0 5 yl 6 10 yl 11 15 yl 16 20 yl 21 25 yl 26 daha fazla () () () () () ()

Gitar Eitiminde Performansn llmesine likin Sorular Bu blmdeki sorulara vereceiniz yantlar aadaki ifadeleri ve saysal deerleri iermektedir. Size uygun olan saysal deerin yanndaki paranteze (X) iareti koyarak yantlaynz. (5) Tamamen (4) ok (3) Orta (2) Az (1) Hi

1- Gitar eitiminde, performans lme amacyla gelitirilmi olan yerli ve yabanc performans leklerini ne derecede izleyebiliyorsunuz? 5() 4() 3() 2() 1()

2- Gitar eitiminde, nceden hazrlanm bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan yazl bir lme aracndan ne derecede yararlanyorsunuz? 5() 4() 3() 2() 1()

3- Gitar eitiminde, kendi gelitirdiiniz bir lme aracndan ne derecede yararlanyorsunuz?

45

5()

4()

3()

2()

1()

4- Gitar eitiminde, yaryl sonu snavlarn nasl yapyorsunuz? ( ) Kendim, tek bama ( ) Gitar retim elemanlaryla birlikte ( ) Dier retim elemanlaryla birlikte

5- Gitar

eitiminde,

yaryl

sonu

snavlarda

rencinin

performansn

deerlendirmede rencinin dnem ii performans (Devam-devamszlk, derse olan ilgisi, verilen devlerine hazrlanmas) ne derecede nem tamaktadr? 5() 6- Gitar eitiminde, 4() yaryl 3() sonu 2() renci 1() performansn

snavlarnda

deerlendirmede kullandnz ltler (kriterler) nelerdir?

46

7- Gitar eitiminde, performans lm iin, bilimsel geerlilii ve gvenilirlii olan yazl bir lme arac kullanlmas hakkndaki grleriniz nelerdir?

8- Gitar eitiminde, performansn llmesine ynelik olarak hazrlanm olan ekte sunduumuz Gitar Performans Derece lei tasla hakknda (desteklenmesi gereken ynleri ve/veya yeterlilii hakknda) gr ve nerileriniz nelerdir?

47

EK-3: ALIMA KAPSAMINDA GELTRLEN LEKLE YAPILAN UYGULAMA LMLERNDE 4 RETM ELEMANI TARAFINDAN VERLEN PUANLAR TABLOSU

1.renci 2.renci 3.renci 4.renci 5.renci 6.renci 7.renci

A Puanlaycs 60 56 51 59 49 54 54

B Puanlaycs 57 62 54 66 59 59 80

C Puanlaycs 85 63 44 75 62 61 70

D Puanlaycs 87 73 57 77 72 80 58

48

ZGEM

evki zer AKAY 1982 ylnda Erzurumda dodu. lk, orta ve lise renimini Erzurumda tamamlad. 2003 ylnda Atatrk niversitesi Kazm Karabekir Eitim Fakltesi Mzik Eitimi Blmn kazand. ki yl keman eitimi aldktan sonra 2005 ylnda gitar ana dalna geerek bu alandan mezun oldu. 2003-2004 sezonunda Erzurum Devlet Tiyatrosunda mzisyen sanat olarak grev ald. 2003-2007 yllar arasnda pek ok Orkestra ve Koro konserinde Keman icracs, Gitar icracs ve Korist olarak grev ald. 2007 ylnda mezun olduktan sonra ayn yl Atatrk niversitesi Aydn Doan zel lkretim Okulunda mzik retmeni olarak grev yapt. 2007 ylnda Atatrk niversitesi Sosyal Bilimler Enstitsnde Yksel Lisans eitimine balad. 2009 ylnda Atatrk niversitesi Gzel Sanatlar Fakltesi Mzik Bilimleri Blm'nde Aratrma Grevlisi olarak greve balad. Halen bu grevine devam etmektedir.