‫‪1‬‬

‫ا  اول‬
‫  م ا 

‫‪MS‬‬‫‪MS-DOS‬‬
‫ﺕ( ﺕ& 
ه‪$‬ا ا ‪ #‬ب  !  آ  ا  ا  

‫‪www.cb4a.com‬‬
‫ ‪4&5‬ی  ا ‪: 
&; <=  #‬ت ا  وا‪ # 9‬و 
ت ‪ ،‬ﺕ‪!56‬ا ‪4‬یرﺕ‪1‬‬

‫‪2‬‬

‫  م ا 
‪MS-DOS‬‬
‫ ‪!# :‬ت ا  ا> @‬
‫او ً‬
‫ی ‪!#‬ن ا  ا @  ا !ﺡات ا>ﺕ 
‪:‬‬

‫‪ -1‬وﺡات اد‪E‬ل ‪(I/N) :‬‬
‫‪ -2‬وﺡات ا‪E‬اج ‪(I/O):‬‬
‫‪ -3‬وﺡة ا 
ا &آ‪4‬ی )‪(CPU‬‬
‫‪ -4‬وﺡات ا ‪4L‬ی ا ا‪(Internal Storage) 
5E‬‬
‫‪ -5‬وﺡات ا ‪4L‬ی ا ‪!N‬ی )‪(Auxiliary Storage‬‬
‫و ـــــ!ف  ‪1‬ـــــــول آــ ‪1‬ــــــ ‪P1‬ــــ( ‪5‬ــــ@ ﺡــــــــة ‪:‬‬

‫‪ -1‬وﺡات اد‪E‬ل ‪(I/N) :‬‬
‫‬
‫ه@ ا !ﺡات ا @ ی (  ‪S‬ی‪ P‬اد‪E‬ل ا &‪!5‬ت و ا ‪R‬ا‪ T‬ا @ وﺡة ا & ‪ :‬ا &آ‪4‬ی و ﺕ & ‪:‬‬
‫أ‪! -‬ﺡ ا &ﺕ
‪( Keyboard ) V‬‬

‫ب‪ -‬ا ‪W‬رة ) ‪Mouse‬‬
‫ج‪ -‬ا ‪ (5‬ا &‪( Light Pen ) X6‬‬
‫د‪! -‬ﺡ ا ( ) ‪( Graphics Tabels‬‬
‫هـ ‪  -‬ا ‪( Joustick) (#‬‬
‫و‪ -‬ا &‪ V‬ا ‪( Scanner ) @Z!6‬‬
‫(‬

‫‪ -2‬وﺡات ا‪E‬اج ‪(I/O):‬‬

‫‬
‫ه@ ا !ﺡات ا @ ی (  ‪S‬ی‪ P‬ا‪E‬اج ا &‪!5‬ت و ا ‪ ، P :   TZ 1‬و ﺕ & ‪:‬‬
‫أ‪  \ -‬ا [‪( Printer ) R‬‬

‫ب‪  \ -‬ا ( ) ‪Plotter‬‬
‫ج‪ -‬ﺵﺵ ا ض ) ‪Monitor‬‬
‫(‬

‫(‬

‫‪ -3‬وﺡة ا 
ا &آ‪4‬ی )‪ (CPU‬و ﺕ &‪:‬‬

‫)أ(‪ -‬وﺡة ا `ب و ا &‪A.L.U )a[1‬‬
‫)ب(‪ -‬وﺡة ا ‪( C. uU ) (#‬‬

‫(‬

‫‪ -4‬وﺡات ا ‪4L‬ی ا ا‪(Internal Storage) 
5E‬‬
‫أ‪ -‬ذاآة ا ‪4L‬ی ا  !ا‪RAM )@Z‬‬
‫ب‪ -‬ذاآة ا اءة =‪( ROM ) c‬‬

‫(‬

‫و ﺕ & ‪:‬‬

3

: & ‫( و ﺕ‬Auxiliary

Storage) ‫!ی‬N ‫ی ا‬4L ‫ وﺡات ا‬-5
(

Floppy Disk ) & ‫ ا[!ا ا‬-‫أ‬
( Hard Disk ) 5 ‫ ا ص ا‬-‫ب‬

KEYBOARD V
‫ !ﺡ ا &ﺕ‬: ً 
‫ﺙ‬
:
‫&!ت اﺕ‬:& ‫  ا‬V
‫!ن !ﺡ ا &ﺕ‬# ‫ﺕ‬

KYPEWRITER KEY

‫وف‬gg ‫ ا‬gg ‫ آ‬V
‫ﺕ‬gg

-1

AREA
NUMERIC KEYPAD
FUNCTION CONTROL

‫ ار م‬V
‫ ﺕ‬-2
hZggi! ‫ ا‬V
‫ﺕ‬gg -3

KEYS
CURSOR CONTROL 

gg‫ﺵ‬j& ‫ ا‬kgg‫ ﺕی‬V
‫ﺕ‬gg -4

KEYS
EDITING KEYS
CONTROL KEYS
INDICATOR LIGHTS 

# ‫ ﺕی ا‬V
‫ ﺕ‬-5
(# ‫ ا‬V
‫ ﺕ‬-6
(# ‫ 
ﺡ  ا‬R‫ اﺵری ا @ ﺕ‬V 
& ‫( ا‬6‫ آ& ﺕ‬-7

: ` ‫&!ت ا‬:& ‫@ ﺵح ا‬5‫و =
& ی‬
:‫ آ  ا وف‬V
‫ ﺕ‬-1
@gg ‫ت ا‬gg
R ‫ل ا‬ggE‫م د‬L `gg‫@ ﺕ‬gg ‫ وا‬%$# ggN gg‫ﺹ‬L ‫!ز ا‬gg ‫ ا‬pgg‫م و‬gg ‫وف وار‬gg ‫ ا‬V
‫ﺕ‬gg gg!&: @gg‫ه‬
. ‫ا‬

-: ‫ ار م‬V
‫ ﺕ‬-2
‫م‬gg ‫ ار‬ugg
RN‫ح ﺕ‬gg  @gg5 c 6gg  ‫م‬gg ‫ ار‬ugg
RN‫ ﺕ‬gg ‫م‬gg ‫ر‬v V
‫ﺕ‬gg&‫ آ‬gg‫ﺵ‬j& ‫ ا‬kgg‫ ﺕی‬V
‫ﺕ‬gg gg!&: ‫م‬L `gg‫ﺕ‬

NUM LOCK
:hZi! ‫ ا‬V
‫ ﺕ‬-3
h5 L‫ وا @ ﺕ‬P 
i‫ وو‬V
‫ ا &ﺕ‬w ‫م‬L `‫ ا @ ﺕ‬TR ‫ وید ا‬F10 @ ‫ ﺡ‬F1 ‫ ﺕ& ا !ز‬V
‫&! ﺕ‬: @‫ه‬ 
E‫ ا @ ا‬T 

-: ‫ـــل‬N
:-@‫!ن آﺕ‬#‫ ﺕ‬hZi! ‫ ا‬V
‫ =ن ﺕ‬BASIC.COM k`
R ‫  ا‬T  
‫ ﺕ‬1

LIST‫ﺹار ا‬: F1
F10@ ‫ ﺡ‬$#‫ وه‬RUN ‫ﺹار ا‬: F2
:‫ ان‬: LOTUS

1-2-3  
‫ و‬# ‫اول ا‬: ‫ ا‬:  T 
‫ ﺕ‬1 &1 

. ‫ا‬$#‫ وه‬HELP ‫ ض ا ﺵت ا &`ة‬5SF1

4

-:CURSOR ‫ﺵ‬j& ‫ ا‬k‫ ﺕی‬V
‫ ﺕ‬-4
‫@ ا ﺵ وه@ ﺕد !ﺽ ا ف‬5 ‫  &ار‬p!‫ ا  
ة ا @ ﺕ‬wS ‫ه! ا‬

CURSOR ‫ﺵ‬j& ‫* ا‬

. #5 @  ‫ا‬ 
‫@ وا وا @ ا
& 
وا
`ر ا‬5 ‫ﺵ‬j& ‫( ﺕك ا‬P‫ل ا‬#‫ﺵ ا @ ﺕ& اﺵ‬j& ‫ ا‬k‫ ﺕی‬V
‫&! ﺕ‬: *
. w
= ‫م‬L `‫ى ﺕ‬$ ‫ ا‬TR ‫@ ا‬5 & ‫ ﺕ‬w 
i‫ =ن و‬PgUp, PgDn,Home,End V
‫ا &ﺕ‬

-: ‫ل‬N

wordstar ‫!ص‬gg1 ‫ ا‬T gg 
gg‫ ﺕ‬gg1
$g‫ وه‬, g‫م ﺹ‬g 5 ,PgDn `g ‫ ا‬g ‫@ ا‬g ‫!دة ا‬g5 PgUp [` ‫ی ا‬P @ ‫ﺵ ا‬j& ‫ ا‬k‫ ی‬end 
‫ ﺵ‬gg ‫`ر ا‬gg‫@ ی‬gg5‫@ ا‬gg ‫ ا‬gg‫ﺵ‬j& ‫= ا‬gg

home

‫م‬L `gg‫ی‬

.T‫ا‬R ‫ف ا‬v EW h5 L‫ ﺕ‬hZi! ‫ا‬

5

-:  # ‫ ﺕی ا‬V
‫ ﺕ‬-5
V
‫@ !ﺡ ا &ﺕ‬5  # ‫ء ا‬1‫ 
ت اﺙ‬R ‫[ء آ  ا‬E‫ 
ﺕی ا‬i‫دى و‬j‫ﺕ‬
‫ا & ح‬ 

i! ‫ا‬
a` ‫ ا ف ا‬V`  ‫ ﺡف‬h5L5 ‫ا !دة‬
BACK SPACE 
‫ﺵ ‚م د  ا &`=ت‬j& ‫ ا‬k‫ﺕی‬
TAB 

@  ‫ ا ف ا‬V`

DEL
-: (# ‫ ا‬V
‫ ﺕ‬-6
-: ENTER‫ل‬E‫  ح اد‬- ‫أ‬
. @  ‫ﺵ ا @ ای ا `[ ا‬j& ‫اآة ویك ا‬$ ‫@ ا ﺵ ا ى‬5 ! #& ‫ 
ت ا‬R ‫ ا‬1‫ ی‬w
5 c 6 ‫ ا‬1

-: CAPS

LOCK @  ‫ ا‬u
RN‫  ح ﺕ‬-‫ب‬

. ‫ى !د ا وف ا  
ة‬E‫ 
ة ا‬5 c 6 ‫ 
ة ﺡ @ ا‬R# ‫ آ  ا وف  وف ا‬uRN‫ 
ی‬5 c 6 

-: NUM

LOCK ‫ ار م‬u
RN‫  ح ﺕ‬-‫ج‬

.‫ﺵ‬j& ‫ ا‬k‫ ا @ ﺕی‬V
‫ى !د ا &ﺕ‬E‫ ة ا‬w
5 c 6 ‫ﺵ ﺡ @ ا‬j& ‫ ا‬k‫ ﺕی‬V
‫ آ  ار م  ﺕ‬uRN‫ی‬

:

SCROLL LOCK ‫ ا ﺵ‬u
RN‫  ح ﺕ‬- ‫د‬

‫  [!ر ;یة‬# 
5 ‫ ا[ ا‬V` 1& ‫م‬L `‫ 
ت ی‬R  ‫ء ا ﺵ‬v ‫ ا‬1

-: PRINT

SCRN ‫ ا ﺵ‬RS ‫  ح‬-‫هـ‬ 

g ‫!رة‬g‫ ﺹ‬gR[‫ ﺵ ﺕ‬g ‫ ا‬gRS ‫ح‬g  @g5 c 6g ‫( ا‬g‫ ﺙ‬g
RN‫ وﺕ‬SHIFT @ g ‫ح ا‬g  @g5 c 6g ‫ ا‬g1
. R[ ‫@ ا  ا‬5 ‫@ ا ﺵ‬5 @ ‫ 
ت ا‬R ‫ا‬

-: CTRL (# ‫  ح ا‬-‫و‬ 
N P ‫ ا‬hZi! ‫ ا‬p ‫دى‬j‫ى ی‬E‫ ا‬V
‫@ ا &ﺕ‬5 w c 6 ‫ 
وا‬RN‫ 
وﺕ‬5 c 6 
. TR ‫ ﺕ 
ا‬h !‫ ی‬CTRL +C
. SCROLL

LOCK

. ‫ دى ا  ااآة وادة
 ا‬

CTRL+S
CTRL +ALT +DEL

‫ 
ا & ح‬i‫دى و‬j‫ی‬

-:

ALT

‫  ح ا‬- ‫ز‬ 

5 L& ‫ ا‬T‫ا‬R ‫  ا‬5 L hZi‫دى و‬j‫ى ی‬E‫ ا‬V
‫@ ا &ﺕ‬5 w c 6 ‫ 
وا‬RN‫ 
وﺕ‬5 c 6 

: ‫ اﺵری‬V 
& ‫ا‬-7
‫ل‬g‫@ ﺕ‬g ‫ری ا‬g‫ اﺵ‬V 
& ‫&!  ا‬:&  
L ‫ت ا‬R ‫ ا!اع ا‬p @= V
‫ود !ﺡ ا &ﺕ‬4‫ ﺕ‬V
‫&ﺕ‬5 =‫ﺽ‬9
:N u
RN ‫ ا‬V
‫@ ﺡ  ﺕ‬5

CAPS 
g1 ‫@ء‬6‫ی‬

@ gg ‫ ا‬ugg
RN‫ح ﺕ‬Rgg ‫م و‬gg ‫ ار‬ugg
RN‫ ﺕ‬gg1 ‫@ء‬6gg‫ی‬

SCROLL LOCK

NUM LOCK

‫م‬gg ‫ ار‬ugg
RN‫ح ﺕ‬Rgg 

‫ ا ﺵ‬u
RN‫ح ﺕ‬R ‫ ا وف ا  
و‬u
RN‫ ﺕ‬1 ‫@ء‬6‫ی‬LOCK
. ‫ ا ﺵ‬u
RN‫@  ح ﺕ‬5 c 6 ‫ا‬

wZi‫ و و‬MS-DOS 
‫ م ا‬h‫ ﺕی‬: ً N ‫ﺙ‬

‫‪6‬‬

‫‪ -1‬ﺕی‪ h‬م ا 
‪: MS-DOS‬‬
‫ه! ‪  5#  !&:‬ا ‪gR‬ا‪ T‬ﺕ‪!g‬م ‪;…g‬اءات ا ‪ 
g‬ا ‪6g‬وری „دارة ;&
‪ g‬وﺡ‪g‬ات ا ‪gS g g‬از‬
‫‪ IBM‬أو ا & !ا= ‪ . P‬وی[‪ wg
5 ag5‬ا ـ‪g‬ـ ‪ DOS‬وه‪ @g‬أ‪g E‬ر ‚ﺡ‪g‬ف ا„و ‪ g @g‬ا ‪gR‬رة ‪DISK‬‬
‫‪. OPRAITING SYSTEM‬‬
‫وی † ‪R‬ا‪ T‬م ا 
‪ @5‬ا[!ات  أو ی ( وﺽ‪ @5 w‬ا„[!ا ا ‪. R5‬‬

‫‪ -2‬و‪ hZi‬م ا 
‪: MS-DOS‬‬
‫أ‪ -‬ﺕ!ی و ا ‪
R‬ت وا ‪&
5‬ت  
ا ‪$‬اآة ا ‪ 
`
Z‬وا„[!ات ‪.‬‬
‫ب‪ -‬ء ﺕ 
ا  وا  
م د  ا„‪R E‬رات ‪W 5‬آ 
 ‪ v‬ا !ﺹ
‪v‬ت ا ‪. 
ZP#‬‬
‫ج‪!R -‬ل أوا ا 
ا @ ی ( إد‪S g P E‬ی‪! ag‬ﺡ‪ g‬ا &‪g‬ﺕ
‪ V‬وا ‪ @g‬ﺕ‪g!# g
&; @g= (# g kg V&`g‬ت‬
‫ا  ‪.‬‬
‫د‪ -‬ﺕ&‪ 
#‬ا &` ‪L‬م  ا !ل ‪ ˆ` @5‬اﺽ= 
 ا &‪5‬ت  ‪ @5‬ا„[!ا إ @ أ[!ا أ‪E‬ى‬
‫هـ‪  -‬ا ‪&
5‬ت وا ‪
R‬ت إ @ وﺡة ا [‪. R‬‬

‫را ً ‪ :‬إﺹارات م ا  
‪MS - DOS‬‬
‫ا ‪ u:‬ﺵآ ‪ MICROSOFT‬ا„ی‪ 
#‬وه@ أﺵ‪ P‬ﺵآت أ ج ا‪ T‬ا ‪ @g= g‬ا ‪g ( g‬ة أﺹ‪g‬ارات‬
‫ م ا ‪ MS-DOS 
g‬ور‹‪ (g‬أن ا„ﺹ‪g‬ارات ‪ g5 L‬و ‪ gP1#‬واﺡ‪g‬ة =‪ @g‬ا„‪g‬س و ‪ g g5 L gP1#‬ﺡ
‪‰g‬‬

‫ا„‪g 
#‬ت ا ‪ @g‬ﺕ‪6g‬ف ‪ g‬اﺹ‪g‬ار ا ‪ @g‬ا‪ gE‬و ی‪ @g 5‬ا„ﺹ‪g‬ار ا ‪:‬ی‪VERSION ) g‬‬

‫‪ ( NEW‬ا„ﺹ‪g‬ار‬

‫ا ‪$‬ى ‪. w5R‬‬
‫وی & ا ‪:‬ول ا  @ أه( ا„‪=v E‬ت  
اﺹارات م ا 
‪.‬‬
‫اﺹار‬

‫‪MS-DOS‬‬
‫‪1.0‬‬
‫‪MS-DOS‬‬
‫‪1.25‬‬
‫‪MS-DOS‬‬
‫‪2.0‬‬
‫‪MS-DOS‬‬
‫‪3.0‬‬
‫‪MS-DOS‬‬
‫‪3.1‬‬

‫ا 
ات ا„ 

‫اﺹار ا„ول وا„@ ‪1‬م ا 
‪.‬‬
‫أﺕح ا   ا„ اص ذات ا !;‪(DS) 
P‬‬
‫أﺽف ﺕ`
‪1‬ت ;یة ‪ ( 
1‬ا ص ا ‪5‬‬
‫ا‪L ggg‬م ا„ ‪ggg‬اص 
‪ ggg‬ا ‪ ggg=N#‬وأﺽ‪ggg‬ف أوا‪; ggg‬ی‪ggg‬ة ‪ gggN‬أ‪ggg‬‬

‫‪ATTRIB‬‬
‫أﺕح ا   ا ‪#R‬ت ا &‪
5‬‬

7  

„‫ا 
ات ا‬ 
‫ !ﺹ‬3.5 (: ‫أﺕح ا   ا„ اص ذات ا‬ 
gggggggg‫ !ﺹ‬3.5 (gggggggg: ‫اص ذات ا‬gggggggg „‫ ا‬gggggggg gggggggg ‫ح ا‬gggggggg‫أﺕ‬
‫= ا  
وأﺽف أوا ;یة‬N# ‫وا‬

MEM g‫ وأ‬DOS SHELL g g ‫ ا‬g 
#‫ف إ‬g‫أﺽ‬
‫ت‬5& ‫  ا‬R‫وأﺕح ا   د أآ‬

‫اﺹار‬

MS-DOS
3.2
MS-DOS
3.3
MS-DOS
4.0

‫‪8‬‬

‫اﺹار‬

‫ا 
ات ا„ 

‫‪MS-DOS‬‬
‫‪5.0‬‬

‫أﺽ‪ggggggggg‬ف ﺕ‪1
`ggggggggg‬ت ‪. DOSSHELL Tggggggggg @ggggggggg5‬‬

‫‪MS-DOS‬‬
‫‪6.0 - 6.22‬‬

‫وا‪L gggg‬م ‪!gggg a`gggg1‬ص ;ی‪ . ( EDITOR ) gggg‬وأﺽ‪gggg‬ف‬
‫ﺕ`
‪1‬ت آ‪
N‬ة ‚ دة  ا ‪$‬اآة وا  ‪ g‬ا ‪$g‬اآة ا„ﺽ‪. 
=g‬‬
‫وأﺽف أوا ;ی‪g‬ة ‪; g‬ع ا &‪g5‬ت ا &‪$‬و=‪ g‬أو إ‪g‬دة ا ‪g‬ص‬
‫إ @ ﺡ ‪ w‬ا ` ‪ R‬إدة ﺕ ‪ ، w5
#‬آ& أﺽف ﺕ`‪v
P‬ت =@ ا ‪g‬‬
‫ [ ا„وا ﺕ &‪ @= N‬ا ‪!g‬ل ‪g!5 @g5‬ت ‪`g‬ة ‪ g‬أى‬
‫أ أو ﺕ‪4L‬ی ا„وا ا ` وا ;‪ P‬أو ﺕی‪ !P` P5‬‬

‫أﺽف ﺕ`
‪1‬ت ‪5‬ىﺹار ا `‪MS-DOS 5.0 a‬‬
‫وأﺽف ﺕ`
‪1‬ت آ‪
N‬ة ‚ دة  ا ‪$‬اآة وا   ا ‪$‬اآة‬
‫ا„ﺽ= 
‪ .‬وأﺽف أوا ;یة ‪ N‬ا ‪ SCANDISK‬ا ‪$‬‬
‫ی` ‪L‬م ﺹ‪v‬ح ا[ل ا ص ا ‪ 5‬و ا ‪ DELTREE‬ا ‪$‬ى‬
‫ی` ‪L‬م &`‪ V‬ا ‪P‬رس ا  
‪!  #‬یﺕ‪. P‬‬

‫‪ : ً `E‬ا &‪5‬ت ا„ 
=@ م ا 
‪MS-DOS‬‬
‫ی ‪!#‬ن م ا 
ا ی‰ ‪6.22‬‬

‫‪  MS-DOS‬ار‪g5 g‬ت أ‪ 
g‬ﺕ&‪ gN‬ا ‪ g
1R‬ا„‪g15 
g‬م وا &‪!g‬د‬

‫ا ى ‪ . w‬ه‪ $‬ا &‪5‬ت ه@ ‪:‬‬

‫‪1 -BIO.SYS‬‬
‫‪2 - MS-DOS.SYS‬‬
‫‪3 - COMMAND.COM‬‬
‫‪4-DBLSPACE .BIN‬‬

‫‪BIO.sys‬‬
‫ه‪$‬ا ا &‪ h5‬ی !ى ‪ !&: <5‬ا ‪&
5‬ت وا ‪R‬ا‪ T‬ا @ ﺕ‪
5& (1‬ت اد‪E‬ل وا‪E‬اج ا 
‪.‬‬

‫] ] ‪[ BASIC INPUT/OUTPUT [ BIO‬‬

‫‪MS-DOS.SYS -2‬‬
‫ه‪$‬ا ا ‪ TR‬ی ‪!#‬ن  ‪ !&:‬ا‪ w 
= T‬ﺹ 
 ی‪ Œ L‬آ ‪ : & P1‬اﺡى ا &‪
5‬ت دا‪ E‬ا  وی‪Œ L‬‬
‫‪ 
P`  MS-DOS.SYS T‬ﺕ‪ $ 
1‬ا‪ T‬ا [‪
R‬ت ‪ @5‬ا  وی‪v‬ﺡ† ان ا‪ (g‬ه‪$g‬ا ا &‪ hg5‬و‪(g g‬‬
‫ﺵآ ‪ MS‬وه@ ا آ‪ w‬ا &‪1 : 1‬م ا 
و ‪ ŒZE‬ه‪$‬ی ا ‪ 
:R‬ا‪ wg‬ی‪ ( g‬ﺕ&
‪ @g= gP5‬ذاآ‪ g‬ا ‪g‬‬
‫&‪:‬د  
ا ‪P:‬ز =@ آ ة دون ﺕ‪  E‬ا &` ‪L‬م !ا[ ‪E T‬ص ا&‪ BOOT w‬وی‪ 
R‬ن =‪ @g‬ذاآ‪g‬ة‬
‫ا   ` &ة ﺡ @ اﺙ‪1‬ء ﺕ‪ $ 
1‬ا‪ T‬ا [‪
R‬ت ن ‪g‬و‪ &P‬ی&‪ g#‬اد‪gE‬ل ا ‪g
R‬ت ا ‪L‬ﺹ‪ $gP g‬ا ‪gR‬ا‪ T‬او‬
‫ا‪E‬اج ا &‪!5‬ت ا @ ﺕ&‪! P :  u‬ا[‪ w‬ه‪ $‬ا ‪R‬ا‪T‬‬

‫‪COMMAND.COM -3‬‬
‫ه‪$‬ا ا ‪E TR‬ص وا ا @ ﺕ‪ g5 P5E‬ﺡ
‪ ‰g‬ی‪!g‬م ‪R gW‬ل ه‪ $g‬اوا‪ g‬ﺕ‪ $g 
1‬ا &[‪!g5‬ب ‪S g gP1‬ی‪ag‬‬
‫ا‪ P:‬ا  
‪ .‬و ‪$P‬ا ا ‪ p TR‬ا &‪P‬م ا &دة ‪ &P N‬ﺕی ا ریˆ ‪ 1‬ای ﺕ 
ا  ‪ .‬آ‪&P k $‬‬

‫‪9‬‬

‫ا‪Pi‬ر ‰ م ا 
‪ DOS‬ا ‪$g‬ى ی‪ gP‬ا‪!g  g‬ر >\‪ A:‬او >‪ C:‬وا ‪ @g‬ی‪gR‬ء ‪g1 g‬ه ا ‪g g‬‬
‫اوا ا ‪1‬م ‪ &P :‬ﺕ‪ $ 
1‬اوا ا ا‪1 w
5E‬م ا 

‫‪DBLSPACE.BIN -4‬‬
‫ه‪$‬ا ا ‪ TR‬ی` ‪L‬م =‪ @= c‬ﺡ  اذا  ر‹ ا &` ‪L‬م =@ ﺽ ‪5 c‬ت ا ص ا ‪4 5‬یدة ‪`g‬ﺡ ا ‪g‬ص =
‪( g‬‬
‫ﺕ‪4L‬ی  
‪g‬ت ا ‪g‬ص ‪ gR‬ا ‪ @g= c 6g‬ه‪$g‬ا ا &‪ hg5‬ﺡ ‪ @g‬اذا ‪ g‬ر‹‪ g‬ا &‪L `g‬م =‪ @g‬ا‪g‬دة =‪ kg‬ا ‪ c 6g‬ی‪ ( g‬ا‪; g‬ع‬
‫ا ‪
R‬ت او 
‪5‬ص  ه‪$‬ا ا &‪. h5‬‬

‫د ً ‪!# :‬ت م ا 
‪MS-DOS‬‬
‫ﺕ‪# (`1‬ـ!ت ـم ا 
ا @ ;‪1 
Z4‬ء ‪# @5‬ن و;!ده‪:‬‬
‫‪ -1‬ا ‪:‬ـ‪4‬ء ا &!;ـ!د =@ ا ‪$‬اآة ا ا‪ ROM RESIDENT &Z‬و ی‪ ROM BIOS @&`g‬وو‪g
i‬‬
‫ه‪$‬ا ا ‪4:‬ء اﺵاف ‪ <5‬ا &‪
5‬ت ا
‪ w‬وا 
!ی‪ w‬ا < ی ;‪ gP‬ا ‪ g‬وه‪$g‬ا ا ‪4g:‬ء ی&‪g 
v g g‬‬
‫‪ < g‬أ;‪4gg‬اء ‪gg‬م ا ‪ 
gg‬اي ان ا‪ wg:‬ﺕ&‪gg:& gg‬د ا ‪g  @gg5 c 6gg‬ح ا ‪ 
gg‬ا ‪ggL‬ص !ﺡ‪gg‬ة ا ‪gg1‬م‬
‫‪ SYSTEM UNIT‬و ‪ #‬ی‪ :‬ان ‪ wR1‬ان  @ ال ‪!;! 
‹ DOS‬د وی‪ :‬ﺕ&
‪ gR w5‬أن ی‪VRg‬‬
‫ا & ‪ <5‬ا ‪P:‬ز &‪ 1#‬وا !ا  ان ‪ p‬ا‪ ROMT‬ه@ ا @ ﺕ!م ‪) k $‬ﺕ& 
ا ‪4:‬ء ا ‪ @ gR‬ا ‪ @g‬ا ‪$g‬اآة‬
‫‪(RAM‬‬

‫‪ -2‬ا ‪:‬ـ‪4‬ء ا &!;!د [!ا ‪DISK RESIDENT‬‬

‫و ی ‪ #‬ا ‪4:‬ء ا„@ ‪g g‬م ا ‪ 
g‬و ی&‪g#‬‬

‫;‪:
Z4‬‬

‫ﺕ`
&‪ w‬ور ا @‬
‫أ ‪4; -‬ء ی ( ﺕ&
‪ @= w5‬ذاآة ا &‪g‬‬

‫‪SYSTEM FILE‬‬

‫‪ g RAM‬دا‪ g&Z‬و ﺕ&‪ wg5N‬ﺙ‪v‬ﺙ‪g5 g‬ت ﺕ‪g5 @&`g‬ت ا ‪g1‬م‬

‫‪S‬‬

‫وو;!د ه‪$‬ا ا ‪4:‬ء ﺽورى ‪R‬ء & ا  ‪.‬‬

‫ب ‪4; -‬ء ی ( ﺕ&
‪ @= w5‬ذاآة ا & ‪RAM‬‬
‫و ﺕ&‪5 w5N‬ت ا‪ T‬أوا ال ‪DOS‬‬

‫‪ 1‬ا ; ا
‪ w‬وی ( `‪:& P1 w‬د إ ‪P‬ء ا  ‪wg‬‬

‫ ً ‪![E :‬ات ﺕ 
ا ‬
‫ی ( ذ ‪ k‬ﺕ‪R‬ع ا ‪![L‬ات ا  
‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺕ!ﺹ 
)= ‪ (V‬ا ‪P#‬ء ‪P:5‬ز  ‪L‬ام ا & ح ا ‪L‬ص  
‪.‬‬
‫‪ -2‬ﺽ‪ cR‬اﺽءة  ‪L‬ام ا &ﺕ
‪ V‬ا &!;!د & ا ﺵ‬
‫‪ =  -3‬ة ﺕ‪R P‬رة ﺕ 
ا
‪ 
&  k‬م ا 

‫‪  -4‬ﺕ& 
ا ‪1‬م =@ ا  ی‪ ‰ P‬ال ‪DOS‬آ  ‪ @5‬اﺕ&م &‪ 
5‬ا & 
وا اد ا ‪1‬م „داء‬

‫ا !‪ hZi‬ا &[‪ w1 !5‬و دة ی‪!g#‬ن ‪ ‰g‬ال ‪!g  DOS‬رة ا>ﺕ
‪A>g‬‬
‫‰ ا ‪1‬م >‪ A‬وﺕ‪ P‬ا ‪ C> v‬اذا آن م ا 
 ﺕ( وﺽ‪ @5 w‬ا„[!ا ا ‪. R5‬‬

‫اذا آ‪g‬ن ا &
‪ g g‬ﺕ‪ug‬‬

‫و&! ﺕ!; ‪S‬ی ن 
ا ‪!
R&#‬ﺕ وه@ ‪ @5‬ا ‪ !1‬ا  @ ‪:‬‬
‫‪ -1‬ا
ــ ا ‪R‬ـرد‪ :‬وﺕ` ‪L‬م =@ ﺡ  ء ا & ‪P; @5‬ز ا  ‪.‬‬
‫‪ -2‬ا 
ا ا=@ء ‪ :‬وﺕ` ‪L‬م ‪ g1‬ر‹‪ gR‬ا &‪L `g‬م إ‪g‬دة ﺕ&
‪ g‬ا ‪gP:‬ز ) ‪ ( RESET‬دون إ‪L g‬ام‬
‫ ح ‪ ON/OFF‬أو  ح ا ـ ‪. RESET‬‬

‫‪-1‬ﺕ 
ا ‪!
R&#‬ﺕ ‪ @5‬ا ‪R‬رد ‪:‬‬
‫أ‪ -‬اد‪ E‬أ[!ا ا ــ " ‪ @= " DOS‬ا &  >‪. A‬‬

‫‪10‬‬

‫ب‪6  -‬ء &‪ R‬ا &‪g  A>  g‬ة ‪ 
g‬ة ) 
‪ ag‬ا ‪g1‬م ‪ ( w`g g‬وﺕ ! ‪g = hg‬ة ا„ ‪g‬ر ‪ @g5‬ا ‪$g‬اآة‬
‫ا &!;!دة  ‪P:‬ز‬
‫‪ i!5‬ه ‪  :‬ﺕول  ا„[!ا  ا &  أﺙ‪1‬ء اﺽءة ا ‪ R&5‬ﺡ @  ﺕ أو ﺕ ‪.h5‬‬
‫ا &‪!5‬ت ا &!;!دة „[!ا‬
‫و=@ ﺡ  ا„ ‪gP‬ء ‪ g‬ا‪gR E‬ر ا ‪!g
R&#‬ﺕ &‪!#‬ﺕ‪ wg‬ا ا‪ g
5E‬وا ‪W‬آ‪ g g‬و;‪!g‬د ا ـ‪g‬ـ " ‪ P g " DOS‬ا ‪ g‬‬
‫ا  
‪-:‬‬

‫‪CURRENT DATE IS TUE 1-01-1980‬‬
‫‪ENTER NEW DATE ( MM - DD - YY ) :‬‬
‫وه@ ﺕ‪ @1‬ان &‪ 
5‬ﺕ& 
م ﺕ 
ا„[!ا ال " ‪  " DOS‬ﺕ&‪:1 u‬ح وی‪ @g5 kgN‬اد‪gE‬ل ا ‪g‬ریˆ 
‪g&1‬‬
‫إذا آ‪  u1‬اد‪ u5E‬ا[!ا ا‪E‬ى ‹ 
ا[!ا ا ـ " ‪ P `= " DOS‬ر  أ‪E‬ى ‪:‬‬
‫‪NON-SYSTEM DISK OR DISK ERROR‬‬
‫‪REPLACE AND STRIKE ANY KEY WHEN READY‬‬
‫     
 
 ‪       ! dos‬‬
‫‪"  #$‬‬

‫‪ -2‬ﺕ 
ا ‪!
R&#‬ﺕ ‪ @5‬ا ا=@ء ‪:‬‬
‫وه@ ا [ی ا ‪ 
 
N‬ا ‪P:‬ز وﺕ‪!#‬ن  ‪g  @g5 c 6‬ح ‪ CTRL‬و ‪g‬ح ‪ ALT‬و ‪g‬ح ‪@g= DEL‬‬
‫\ن واﺡ ‪.‬‬

‫ﺙ‪ : ً 1‬أوا م ا 
‪MS-DOS‬‬

‫ی ( ﺕ‪ 
g‬أﺡ‪ g‬و‪ hZgi‬ال ‪S g DOS‬ی‪ ag‬آ ‪ g‬ا‪ (g‬ا„‪ g‬ا &‪ $gP ig1‬ا !‪ ‰g g g
i‬ال ‪DOS‬‬
‫ﺽ ‪  c‬ح اد‪E‬ل ‪ . ENTER‬و ﺕ‪ (`1‬ا„وا ا @ ی&‪ g#‬ﺕ!;
‪ gPP‬ا ‪g @g‬م ال ‪ DOS‬ا ‪ @g‬اوا‪g‬‬

‫ﺙ‪(g‬‬

‫دا‪ 
5E‬واوا ‪E‬ر; 

‫و ی!ﺽ‪ V‬ا ‪:‬ول ا>ﺕ@ ا وق 
‪:&P1‬‬

‫ا„وا ا ا‪
5E‬‬
‫ی ( ﺕ‪4L‬ی ;& 
اوا &‪:‬د ﺕ& 

‫ا ‪P:‬ز ‪1‬م ا 
‪ DOS‬‬
‫ااآة‬
‫و;!ده دا‪$  (Z‬اآة &‪:‬د ﺕ&
‪P5‬‬

‫ا„وا ا ‪L‬ر; 

‫   و;!د ا &‪ h5‬ا &‪ @5 i1‬ا[!ا‬
‫ا &!;!دة   ‪ 1‬ﺕ 
ه‪$‬ا ا„‬
‫و;!ده ‹ 
دا‪$  (Z‬اآة وی‪ :‬ﺕ&
‪ P5‬آ‬
‫ة ‪ 1‬إدة ا ‪L‬ا‪P‬‬

‫وی ( =@  
ه‪$‬ا ا  ﺕی‪ p h‬ا„واـ ا ‪ 5P`g‬ا‪L g‬ام =‪g @g‬م ا ‪DOS . 
g‬‬
‫ه‪ $‬ا„وای‪ :‬ﺕ!ﺽ
‪ V‬أ‪ w‬ﺕ!; ا ی  ا [ق ا @ ی&‪ #‬آ  ا„ ‪ @g= P‬ا ‪g‬ـ ‪ DOS‬و‪!g‬ف ی‪ ( g‬ه‪g1‬‬

‫و ‪ gR‬أن ‪ `g‬ض‬

‫ﺵح أآ‪ N‬ه‪ $g‬ا [‪g‬ق ا‪L g‬ا‪ .‬وی‪L `g‬م ا !‪g‬ن ا &‪g‬ن ] [=‪ @g‬ﺵ‪g‬ح ا ‪!g‬رة ا ‪„ g‬ى ‪ g‬ا„وا‪g‬‬
‫ ‪ @5  5‬أن  
‪ &P1‬ا‪
E‬رى أى أ‪ w‬ی&‪ #‬ﺕ!;
‪ w‬ا„ ون ه‪$‬ا ا ‪4:‬ء‪.‬‬

‫‪11‬‬

‫‪ -1‬ض و ﺕ 

ا ! ‪ u‬ا„ـــــ ‪TIME‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪:‬‬
‫ــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أــــ دا‪E‬ــ‪. @5‬‬

‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ ض و ﺕ 

ا ! ‪.   u‬‬

‫ا !رة ا  ‪:‬‬

‫]]]‪TIME [ HH [ :MM[:SS .PP‬‬

‫ﺡ
‰ ‪ :‬ی‪j‬دى ا ‪L‬ام ا„ ون أى ‪v‬ت ض ا ! ‪ u‬ا  @   ‪.‬‬
‫‪ HH‬ﺕد ا ` وا @ ی‪ :‬اد‪ @= P E‬ا ‪[1‬ق  ‪. 0 .. 23‬‬
‫‪ MM‬ﺕد ا  ‪ aZ‬و ی‪ :‬اد‪ @= P E‬ا ‪[1‬ق  ‪. 0 .....59‬‬
‫‪ SS‬ﺕد ا ‪!N‬ا@ و ی‪ :‬اد‪ @= P E‬ا ‪[1‬ق  ‪. 0 ...... 59‬‬
‫‪ PP‬ﺕد ا„;‪4‬اء  ا ‪  
N‬وی‪ :‬اد‪ @= P E‬ا ‪[1‬ق  ‪. 0 ..99‬‬
‫ص ‪ -1Time12‬ا‬
‫* یا@ ‪ 1‬آ  ا !
‪ u‬ا ی ( ﺕ
( ا `ت =@ ;‪P‬ز ا ‪!
R&#‬ﺕ  ‪ 24: 1‬و
–  ‪ c= 12 : 1‬ﺡ @ ی ‪w @1N‬‬
‫ان یق  
ا !
‪ u‬ا ‪R‬ﺡ@ وا !
‪ u‬ا &`‪. @Z‬‬
‫‪N‬ل‬
‫‪1- C: \ Time 5:30‬‬
‫ 
ا ! ‪ u‬ا @ ا ` ا ‪ `L‬وا  
‪ 30‬ﺹ‪R‬ﺡ‬
‫‪2- C: \ Time 17 ; 30‬‬
‫ ی ا !
‪ u‬ا @ ا ` ا ‪ `L‬وا  
‪` 30‬ءا‬
‫‪3- C: \ >Time‬‬
‫ اض ا !
‪ u‬ا  @‬
‫ ‪v‬ﺵرة ان ا !
‪` u‬ءا‬

‫‪5 : 30 :‬‬

‫‪current Time is‬‬

‫‪01.10 P‬‬
‫) ‪enter new Time ( HH : MM : SS . PP‬‬

‫‪ -2‬ض و ﺕ 

ا ریˆ ا„ ‪DATE‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ ض و ﺕ 

ا ریˆ  ‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫ـــ!ع ا„ـــ ‪ :‬أـ دا‪@5E‬‬

‫ا  
ا  ‪:‬‬

‫]‪DATE [MM/DD/YY‬‬

‫ﺡ
‰ ‪ :‬ی‪j‬دى ا ‪L‬ام ا„ ون أى ‪v‬ت ض ا ریˆ ا  @   ‪ MM .‬ﺕد ا ‪DD P‬‬
‫ﺕد ا
!م ‪ YY‬ﺕد ا `‪1‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫ ی ا ریˆ دا‪ E‬ا   ‪ –L‬وا  ی  ﺵ‪ P‬رس ‪1994 1‬‬

‫‪DATE 3/25/94 OR DATE 3/25/1994‬‬

‫‪13‬‬

‫‪ V`& -3‬ا ‪
R‬ت ا &!;!دة ‪ @5‬ا ﺵ ا„ ‪ CLS‬ض‬
‫و ﺕ 

ا ریˆ ا„ ‪DATE‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ &`‪ V‬ا ‪
R‬ت ا &!;!دة ‪ @5‬ا ﺵ ‪.‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪:‬‬

‫أـ دا‪@5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪CLS :‬‬
‫و ی` ‪L‬ـم ه‪$‬ا ا„ ‪ 1‬ﺕ!;  
ت آ‪
N‬ة ‪ @5‬ا ﺵ ( ﺕ ه‪1‬ك ﺡ; ‪ P‬و ‹ =@ `‪ V‬ه‪ $‬ا ‪g
R‬ت آ‪@g‬‬

‫ &‪ 
   #‬ت أ‪E‬ى ‪ @5‬ا ﺵ ‪.‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫‪A:>CLS‬‬

‫‪ =& -4‬ر ( ا‪9‬ﺹار ا„ ‪VER‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ &= ر ( ا‪9‬ﺹار  ا ‪ L`1‬ا  
 م ا 
‪DOS .‬‬

‫‪14‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪@5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪VER :‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫‪A>VER‬‬
‫ﺡ
‰ ی!م ا  ض ر ( اﺹار ا  @  م ا 
‪ DOS‬آﺕ@‪:‬‬

‫‪MS-DOS VERSION 6.22‬‬

‫‪16‬‬

‫‪; 9 -5‬ع اوا ا ` ‪DOSKEY‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪:‬‬

‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„  ;ع اوا ا ` ‪ v‬ا  @ و ا @ ﺕ`‪ @= :‬ذاآة‬

‫ا  و ﺕ` ; ‪ 1‬ا ‪  @5 c 6‬ح ا `‪ (P‬ا ‪!5‬ى ‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@‬

‫ا !رة ا  ‪C:\ DOSKEY :‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫‪C:\ DOSKEY‬‬
‫ﺡ
‰ ی!م ا   ‪4L‬ی اوا ا @ !ف ی ( اد‪ P E‬ﺕ‪ ً R‬ا @ ا ‬
‫و ‪ 1‬آ  اوا ا  
‪:‬‬

‫‪C:\ DIR /S‬‬
‫‪C:\ CD DATA‬‬
‫‪C:\ DIR *.EXE‬‬
‫=…‪ w‬ﺕ( ﺕ`‪ @= (P5
:‬ا ‪$‬اآة و ‪ 1‬ا ‪  @5 c 6‬ح ا `‪ (P‬ا ‪!5‬ى  !ف ی ( ‪!Pi‬ر ا‪ E‬ا ﺕ‪ً
Z5‬‬

‫‪C:\ DIR *.EXE‬‬
‫و ‪ 1‬ا ‪ – @5 c 6‬ا & ح ة ا‪E‬ى !ف ی‪ P‬ا ا `‪ v a‬ا &وض‬

‫‪C:\ CD DATA‬‬
‫و ه‪$#‬ا ا @ ان ی ( ا ‪P‬ء  اوا ا &`‪ @= 5:‬ا ‪$‬اآة ‪.‬‬

‫‪ -6‬ض !اﺹت ا ‪$‬اآة ‪MEM‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪:‬‬

‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ ض !اﺹت ا ‪ (:‬ا;& @ ‪$‬اآة ا  و ا ‪ (:‬ا & !ل‬

‫‪ @= P1‬ا ! ‪ u‬ا  @ و ا ‪ (:‬ا ‪$‬ى ی ‪ w5‬م ا 
و ا ‪ (:‬ا ‪ @ L‬ا & ‪L `&5 @R‬م‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪:‬‬

‫أـ ‪E‬ر;@‬

‫ا !رة ا  ‪C:\ MEM :‬‬

17

: ‫ل‬N

C:\ MEM

.  ‫!ت  ذاآة ا‬5& ‫@ آ ا‬5‫ﺡ
‰ ی!م ا  ض ا ﺵ ا  
و ا @ ﺕ !ى‬

Memory Type

Total = Used + Free

----------------

-------

--------

--------

Conventional

640K

31K

609K

Upper

155K

155K

0K

Reserved

384K

384K

0K

Extended (XMS)

7,013K 5,989K 1,024K

----------------

---------- ----------- -----------

Total memory

8,192K 6,559K 1,633K

Total under 1 MB

795K

186K

Largest executable program size
Largest free upper memory block

609K
609K (623,152 bytes)
0K

MS-DOS is resident in the high memory area.

(0 bytes)

‫‪18‬‬

‫‪ 
% -7‬ﺵ‪ #‬ا"! ‪prompt‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا 

ﺵ‪ ‰ #‬م ا 

‫!ع ا ‪ :‬دا‪@5E‬‬
‫]]‪Prompt [[text ] [$character‬ا !رة ا  ‪:‬‬
‫‪v‬ﺡت ‪ -1 :‬ه‪$‬ا ا ی` ‪L‬م 

ﺵ‪ ‰ #‬م اﺕ 
)آ&‪N‬ل> ‪ ( A‬و‪1‬‬
‫` ‪L‬م ا ‪ c= PROMPT‬دون وﺽ اى
( =‪W‬ن ﺵ‪ #‬ا &‰ ی‪!#‬ن ا(  ‬
‫ا[!ات =‪c‬‬
‫ ‪ a
5L‬ﺵ‪E #‬ص ‪  -2prompt ‰&5‬ا &&‪ #‬ا ‪L‬ام ﺡف او ا‪v‬ن ‪E‬ص  ا‬
‫وا ‪:‬ول ا  @ ی!ﺽ‪ V‬ه‪ $‬ا وف وا ‪ v‬ت‬
‫ﺵ‪ #‬ا &‰‬
‫ا ف او ا ‪ v‬‬
‫=‬
‫‪9$‬‬
‫‪$‬‬
‫‪$$‬‬
‫ا ! ‪ u‬ا  @‬
‫‪$t‬‬
‫ا ریˆ ا  @‬
‫‪$d‬‬
‫ا ‪P‬س او ا ‪P‬س ا ع ا  @‬
‫‪$p‬‬
‫ر ( اﺹار م ا 

‫‪$v‬‬
‫‪$9‬‬
‫>‬
‫‪$L‬‬
‫<‬
‫‪:‬‬
‫‪$6‬‬
‫ا‪5N‬‬
‫‪ 1 -1‬آ  ا ‪prompt $p :‬‬
‫ی 
ﺵ‪ #‬ا &‰ ا @ ا ‪P‬س او ا ‪P‬س ا @ ا  @ ) =@ ﺡ  ا ‪P‬س ا  @ ه!‬
‫)‪ (DB‬ی‪!#‬ن ﺵ‪ #‬ا &‰ ه‪$#‬ا ‪c: \DB‬‬
‫‪ 1‬آ  ا ‪Prompt $ p$ g‬‬
‫ی 
ﺵ‪ #‬ا &‰ ا @ > ‪c: \DB‬‬
‫‪ 1-3‬آ  ا ‪prompt $ T$D$‬‬
‫ی 
ﺵ‪ #‬ا &‰ ا @ ‪13 : 11 : 07,55 sun 29/12/1997‬‬

‫ا  ا ‪@N‬‬

‫‪19‬‬

‫اوا ادارة ا &‪5‬ت‬

‫أوا ادارة ا &‪5‬ت‬
‫‪File Handling Commands‬‬
‫ی&‪ #‬ﺕ`
( أواـ ادارة ا &‪5‬ت ا @ أوا ‪E‬ر; 
و دا‪ 
5E‬آ>ﺕ@‪:‬‬

‫ا„وا ا ا‪
5E‬‬
‫ا ا اض ا &‪5‬ت ا &!;!دة ‪5‬ى[!ا‬
‫ا ا ء `‪ wL‬ا‪E‬ى  ا &‪h5‬‬
‫ا ا ء ا &‪5‬ت‬
‫ا ادة ﺕ`& 
ا &‪5‬ت‬
‫ا ا‪Pi‬ر  !یت ا &‪ @5 h5‬ا ﺵ‪w‬‬

‫‪DIR‬‬
‫‪COPY‬‬
‫‪DEL‬‬
‫‪REN‬‬
‫‪TYPE‬‬

‫ا„وا ا ‪L‬ر;
‪: w‬‬
‫ا ا‪Pi‬ر ا &‪5‬ت ‪ @5‬ا ﺵ‪ w‬ﺹ‪ w‬ﺕ‪ !5‬ا ‪w‬‬
‫ا ‪1 RS‬وی ا &‪5‬ت ‪ @5‬ا  ا [‪wR‬‬
‫ض و
 ‪ )*+,‬ا"('ت‬

‫‪%& '() * '() # + ,-‬‬
‫`ˆ ا &‪5‬ت  ‪P‬رس و ا ‪P‬رس ا 
‪w‬‬
‫* 
‪+./ +  0‬‬

‫‪MORE‬‬
‫‪PRINT‬‬
‫‪ATTRIB‬‬
‫‪MOVE‬‬
‫‪XCOPY‬‬
‫‪UNDELETE‬‬

‫‪1 1‬ول  ح =@ ه‪$‬ا ا  ادارة ا &‪5‬ت وی&‪! k1#‬ا[ اوا ا @ ‪!1‬م  ﺡ‪  
 P‬ﺕ‪$ 
1‬‬
‫ا>ﺕ@‪:‬‬
‫‪ h5  h5 ˆ` - -1‬ا‪E‬‬
‫‪ -2‬ا‪Pi‬ر ‪ @5 h5‬ا ﺵ‪w‬‬

‫‪20‬‬

‫‪ -3‬ا ء ‪h5‬‬
‫‪-4‬ﺕ 

إ( ‪h5‬‬
‫‪ -5‬إ ء ‪h5‬‬
‫‪ @5 h5 RS -6‬أ  ا [‪wR‬‬

‫أو ‪ :‬ا„وا ا ا‪
5E‬‬
‫‪ -1‬أا اض ا&ء ا &‪5‬ت ا &!;!دة =@ ا„[!ا‬
‫‪DIR‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ـــ‪g‬ـام‪ :‬ا‪ g‬اض ا‪&g‬ء ا &‪g5‬ت ا &!;‪!g‬دة =‪ @g‬ا„‪![g‬ا ‪ @g5‬ا ‪ g‬ﺵ‪pg g w‬‬

‫ا ‪
R‬ت  ه‪ $‬ا &‪5‬ت‪.‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪:‬‬

‫أـ دا‪@5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪DIR [file name (s)] [/p][/w] :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫)‪ : file name (s‬ا( ‪ h5‬أو ‪  !&:‬ا وف و ا ‪v‬ت ا ‪L‬ﺹ یاد ض ا &‪g5‬ت ا ‪@g‬‬
‫ﺕ[‪P‬‬

‫‪ /p‬ﺕ`ـــ ‪L‬ــم ــ اض أــ&ء ا &‪5‬ــت ا &!;ــــ!دة =@ ا[!ا ﺹ  ا„‪E‬ى‪.‬‬
‫‪ /w‬ﺕ` ‪L‬م ــــض ا &ـــ‪5‬ـت ا &ــ!;ـ!دة =@ ا[ـ!ا‪ @5‬ه
‪ ¤‬ا&ة ) ‪ `&E‬ا&ة (  آ ‬

‫أ&ء ا &‪5‬ت =‪ ..c‬اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪:w‬‬

‫أ( ‪Pi‬ر أ&ء ;& 
ا &‪5‬ت ا &ـ!;ـ!دة =@ ا[!ا‪ @5 w‬ا ﺵ ` ‪L‬م ا„ـ ‪A>DIR‬‬
‫ب( ‪Pi‬ر أ&ء ;& 
ا &‪5‬ت ا @ ‪ P‬ا اد ‪ @5 EXE‬ا ﺵ  ا ! ‪  h‬آ ﺹ ` ‪L‬م‬
‫ا„‬

‫‪A>DIR *.EXE /p‬‬

‫ج( ‪Pi‬ر أ&ء ;& 
ا &‪5‬ت ا @
– ‪ P‬ا اد و ﺕ ‪!#‬ن  ﺡف واﺡ ` ‪L‬م ا„‬

‫‪DIR ?.‬‬

‫>‪A‬‬

21

‫@ ا„[!ا  ض أ&ء‬5  
R & ‫ ض د ا وف ا‬DIR „‫&  ی!م ا‬Z‫ دا‬: ‫ﺡ‬v
‫ت‬5& ‫ا‬

COPY h5  wL` ‫ أا ء‬-2

. h5  ‫ى‬E‫ ا‬wL` ‫ ا ء‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @5E‫ أـ دا‬: ‫ـــــ!ع ا„ــــ‬
COPY file1 file 2 [/v] :  ‫ا !رة ا‬
: ‰
‫ﺡ‬
. w1 L` & ‫ ا &اد‬h5& ‫ ا( ا‬file1
. ‫ی ا &اد ا ؤ‬: ‫ ا‬h5& ‫ ا( ا‬file2
. &‫ اآ‬w;! ‫@ ا‬5 u&‫`ˆ  ﺕ‬1 ‫ 
ا‬5& ‫  ان‬a ‫ ی‬COPY ‫ ا‬: 

/V

:w‫ـــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬

XYZ.COM @&`‫ وی‬E‫ ا‬h5 @ ‫ا‬CHKDSK.COM@&`& ‫ ا‬h5& ‫`ˆ ا‬1 (‫أ‬
A> COPY CHKDSK.COM XYZ.COM . 
‫م ا„ــ‬L ` BAK ‫ ا اد‬P ‫ت‬5 @ ‫ ا‬PAS ‫ ا اد‬P @ ‫ت ا‬5& ‫`ˆ ;& 
ا‬1 (‫ب‬

A> COPY

*.PAS *.BAK

CON (‫ام ا‬L ‫ ا‬a‫ی‬S  k ‫ ;ی وذ‬h5 ‫ ء‬COPY‫ام ا„ــ‬L ‫ ا‬#&‫ ی‬: ‫ﺡ‬v

COPY CONABC.DAT ‫ـ‬g‫م ا„ـ‬L `g ABC.DAT @&`g‫ ی‬g‫ ;ی‬h5‫ـ‬g‫ ــء ـ‬9 (‫ج‬
ENTER ‫ح‬g & ‫ ا‬c 6g [g g‫ء  آ‬P ‫ [ [ و  ا‬h5& ‫ل  
ت ا‬E‫وه ی ( اد‬

22

. ggggg CTRL

+

Z 

‫ﺡ‬ggggg & ‫ا‬

c 6ggggg ggggg&‫ل ﺕ‬gggggE‫ اد‬ggggg ‫ء‬gggggP ‫ ا‬ggggg‫و‬

‫‪23‬‬

‫‪ -3‬أ ﺡ‪$‬ف ‪DEL h5‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام ‪ :‬ا ء ‪  h5‬ا[!ا‪. w‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫ا !رة ا  ‪DEL file name :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬

‫‪ file name ..‬ه! ا( ا &‪ h5‬ا &اد ا ؤ‪.‬‬

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪:w‬‬
‫‪ (1‬اذا اردت ا ء ‪SAID44.BAS ( h5‬‬

‫ ا[!ا‪  w‬ر ا ا  @‬

‫‪A>DEL SAID44.BAS‬‬

‫ب(  ء ;& 
ا &‪5‬ت ا &!;!د ‪ @5‬ا[!ا‪ w‬وﺕ‪R‬أ  وف‬

‫ ر ا ا  @ *‪DISK???.‬‬

‫‪A>DEL‬‬

‫ج( اذا اردت ا ء ;& 
ا &‪5‬ت  ‪ @5‬ا[!ا‪ w‬ﺕ` ‪L‬م ا‪.‬‬
‫*‪A>DEL *.‬‬

‫‪ DISK‬ود ﺡو=‪ 7 P‬ﺡوف‬

‫‪24‬‬

‫‪ -4‬أ ﺕ 

ا( ‪ @5 h5‬ا[!ا‪REN w‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ﺕ 

ا( ‪ @5 h5‬ا[!ا‪.w‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫ا !رة ا  ‪REN old file new file :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪ old file :‬ه! ا( ا &‪ h5‬ا &اد ﺕ 

ا&‪. w‬‬
‫‪ new file‬ه! ا( ا ‪:‬ی ‪. h5&5‬‬
‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪-: w‬‬
‫أ(‬

‫ ـ ــ ــ
ــ
ــــــــــــ اــــــــــ( ا &‪5‬ـــــــــ‪ SAID.TET h‬ا @ ‪L ` SAID1.DOC‬م‬
‫ا„‬

‫‪A> REN SAID.TET SAID1.DOC‬‬
‫ب( 

أ&ء ا &‪5‬ت ذات ا اد‪ LST‬ا @ – ا&ء و ‪  #‬اد ا‪PRN ,‬‬
‫‪*.LST *.PRN‬‬

‫‪A> REN‬‬

‫‪ -5‬أ ا‪Pi‬ر  !یت ا &‪TYPE h5‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ا‪Pi‬ر  !یت ا &‪ @5 h5‬ا ﺵ‪.w‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫ا !رة ا  ‪TYPE [ File name ] :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫‪ File name‬هـ!ا( ا &‪ h5‬ا &اد ا‪Pi‬ر‪.‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫‪Pi‬ر  !یت ا &‪SAID1 h5‬ا &!;!د =@ ا[!ا‪ @5 w‬ا ﺵ ` ‪L‬م ا„ـ‬
‫‪A>TYPE SAID1‬‬

‫ﺙ 
‪ :‬ا„وا ا ‪L‬ر; 

‫‪-1‬أ ا ض ‪MORE‬‬

25

.‫@ ا ﺵ ﺕض ﺹ ﺹ‬5 ‫;ت‬L& ‫ ا‬: „‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬

. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
[ DOS COMMAND] | MORE :  ‫ا !رة ا‬
:w‫ـــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬

A> DIR | MORE .

(‫أ‬

.w‫ ﺹ‬w‫ ﺹ‬w‫  !یت ا[!ا‬P‫!ف ﺕ‬
‫ اول‬ggP‫!ف ﺕ‬gg(Piping) @&`gg‫| ﺕ‬wggv ‫ن ا‬gg gg&5 ENTER ‫ل‬ggE‫ح اد‬gg  @gg5 c gg‫أﺽ‬

---MORE---&5‫ آ‬P ‫ی‬P @=‫ و‬h5& ‫ =@ ا‬w‫ﺹ‬
‫ح‬g  ‫@ اى‬g5 c 6g wg ‫ ا‬$g‫ت ه‬g‫@  !ی‬g5 ‫ع‬vgS‫ وا‬---MORE--- gv ‫!ر‬gPi g (‫ب‬

.w  ‫ – ا‬P ‫ی‬P @= 6‫ وای‬w
 ‫ ا‬w ‫@ ا‬5 ‫!ل‬5
---MORE---

.h5& ‫ی ا‬P @ ‫ا ﺡ‬$#‫وه‬
(‫ج‬

A> SAID.COM | MORE or MORE < SAID.COM
--- &5‫ آــ‬P ‫ـــی‬P @=‫ و‬SAID.COM @&‫ ا &`ــ‬h‫ـ‬5‫ =@ ا &ـــ‬w‫ اول ﺹـــ‬P‫!ف ﺕ‬
.--MORE
wg ‫ت ا‬g‫  !ی‬gP‫!ف ﺕ‬g ‫ح‬g  ‫@ اى‬g5 c 6g ‫@ وا‬g ‫ او‬wg ‫@  !یت ا‬5 ‫ع‬vS‫ ا‬
. ---MORE--- w  ‫ – ا‬6‫ ای‬P ‫ی‬P @=‫ و‬w‫@ ا ﺵ‬5 w 
N ‫ا‬

.h5& ‫ی ا‬P @ ‫ا ﺡ‬$#‫و ه‬

PRINT h5 RS‫ أ‬-2
.  
1 ‫ت ا‬5& ‫  !یت ا‬RS @= ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬

PRINT[file name ][device name] :  ‫ا !رة ا‬

: ‫ل‬N
C:\PRINT Autoexec.bat on LPT1
w RS ‫ ا &اد‬h5& ‫ ه! ا( ا‬Autoexec.bat ‰
‫ﺡ‬
. R[ ‫ =@ ا‬w‫ا‬L ‫ز ا &اد ا‬P: ‫ ا‬P
5  & ‫ ه! ا( !ا ا !ﺹ 
ا‬LPT1 ‫و‬

‫‪26‬‬

‫‪ -3‬أض و ﺕ 

‪ATTRIB h5 ŒZE‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ض و ﺕ 

‪ ŒZE‬ا &‪5‬ت‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬
‫ا !رة ا  ‪ATTRIB ( + or - ) [/H] [/A] [/S] [/R] :‬‬
‫ﺕ!ﺽ ‪[ + v‬ء ا &‪ h5‬ا ‪L‬ﺹ 
ا @ ﺕ‪ ، P
5‬و ‪  - v‬ء ا ‪L‬ﺹ 
ا @ ﺕ‪. P
5‬‬

‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫]‪ [H‬ﺕ!م  !ی ا &‪ h5‬ا @ ‪@L h5‬‬
‫]‪ [A‬ﺕ!م  !ی ا &‪ h5‬ا @ ‪ h5‬ارﺵ
‪h‬‬
‫]‪ [S‬ﺕ!م  !ی ا &‪ h5‬ا @ ‪ h5‬م‬
‫]‪ [R‬ﺕ!م  !ی ا &‪ h5‬ا @ ‪ h5‬اءة =‪c‬‬

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪:w‬‬
‫أ( ‪ :‬ا &‪  # @L h5 ABD.EXE h5‬ا‬

‫‪C:\ ATTRIB +H ABD.EXE‬‬
‫ب( ‪ :‬ا &‪  # @E 
‹ h5 ABD.EXE h5‬ا‬

‫‪C:\ ATTRIB -H ABD.EXE‬‬

‫‪ -4‬أ ‪#  h5‬ن ا @ ا‪MOVE E‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ h5  :‬او ة ‪5‬ت  ‪#‬ن ا @ ا‪. E‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬

‫ا !رة ا  ‪MOVE [ path1 ] [ file name ] [ path2 ] :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫] ‪ [ path1‬ا &‪#‬ن ا &اد  ا &‪w1 h5‬‬
‫] ‪ [ file name‬ه! ا( ا &‪ h5‬ا &اد ‪w5‬‬

27

w
‫ ا‬h5& ‫ن ا &اد  ا‬#& ‫ [ا‬path2 ]

:w‫ـــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬ 
g # INFO @g ‫س ا‬gP ‫@ ا‬g ‫ ا‬DATA @g ‫س ا‬gP ‫  ا‬AAA.TXT h5& ‫ ا‬1 (‫أ‬ 
‫ا‬

C:\ MOVE C:\DATA\AAA.TXT C:\INFO 

‫  ا‬# WIN @ ‫س ا‬P ‫ ا @ ا‬ISI @ ‫س ا‬P ‫ت  ا‬5& ‫ آ ا‬1 (‫ب‬

C:\ MOVE C:\ISI\*.* C:\WIN

XCOPY h5  L` ‫  ء‬E‫ أ ا‬-5

. h5  ‫ى‬E‫ ا‬wL` ‫ ا ء‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ــــ‬
C:\XCOPY [ path1 ] [ files ] [ path2 ] [/s] :  ‫ا !رة ا‬
: ‰
‫ﺡ‬
. w1 ‫ت‬5& ‫س ا &اد `ˆ ا‬P ‫ ا( ا‬path1
. PL` ‫ت ا &اد‬5& ‫ ا&ء ا‬files
. w
‫ت ا‬5& ‫س ا &اد `ˆ ا‬P ‫ا( ا‬path2
. w1 ˆ`1 ‫س ا &اد ا‬P5  
‫رس ا‬P ‫`ˆ ا‬1 ‫ ی!م‬XCOPY ‫ ا‬: 

/S

: ‫ل‬N 
g‫`ˆ آ‬g g DATA @g ‫س ا‬gP ‫@ ا‬g ‫ا‬

DOS @g ‫س ا‬gP ‫@ ا‬g= ‫ت ا @ ﺕ‬5& ‫`ˆ ا‬1
DOS ‫س‬P ‫ ا‬u‫رس ا  
ا !ا  ﺕ‬P ‫ا‬

C:\DOS\XCOPY *.* C:\DATA /S
: ‫ﺡ‬v

28

‰
‫&!ت ﺡ‬:& ‫ [ی ا‬P5 ‫ت ا &اد‬5& ‫`ˆ ا‬1 ‫ ی!م‬wW COPY ‫  ا‬XCOPY ‫ ا‬4
& ‫ی‬

XCOPY g‫ ا‬g‫ ا‬g‫ی‬: ‫ن ا‬g#& ‫@ ا‬g ‫ ا‬wL`1 ‫ واﺡ ﺙ( ی!م‬h5  ‫ت !ا‬5& ‫ یأ ا‬COPY ‫ان ا‬ 
g& g‫ی‬: ‫ن ا‬#& ‫ ة واﺡة =@ ا‬PL`1 ‫اآة 
!م‬$ ‫ =@ ا‬P4L‫ت =@ ا &ة ا !اﺡة ﺙ( ی‬5 ‫ یأ ة‬w…=
(g:‫@ ﺡ‬g5 ‫ة‬g‫ة ا !اﺡ‬g& ‫@ ا‬g= E!`g1& ‫ت ا‬g5& ‫( ا‬g‫ آ‬hg ! ‫ و ی‬، ˆ`g1 ‫ 
ا‬5& ‫زم‬v ‫ ا‬u ! ‫ 
ًا =@ ا‬N‫ی!= آ‬
. ‫ز‬P: ‫ذاآة ا‬

UNDELETE ‫وف‬$ h5 ‫ أا دة‬-6
‫ى‬E‫ ة ا‬w; ‫!ب ا‬5[ ‫ و‬w=$‫ ﺕ( ﺡ‬h5 ‫ ا دة‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬

. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
UNDELTE :  ‫ا !رة ا‬
: ‰
‫ﺡ‬
: =‫و‬$ ‫ت‬5 ‫ز [ء ا   ا  
=@ ﺡ  م و;!د‬P: ‫أ(  
!م ا‬

NO ENTIRES WERE FOUND
‫وف ون ا ف اول‬$& ‫ ا‬h5& ‫و= !ف ی!م ا  …[ء ا( ا‬$ ‫ت‬5 ‫ب( ا =@ ﺡ  و;!د‬
‫ا‬$‫ ه‬،h5& ‫ل ا ف اول  ا( ا‬E‫م اد‬L `& ‫@ ا‬5 :‫ ی‬h5& ‫ ) ? ( و  ;ع ا‬w# ‫ى ی!ﺽ‬$ ‫ا‬
: w; ‫ ا‬#&‫ ی‬h5& ‫اذا آن ا‬

Directory: C:\WINDOWS
File Specifications: *.*
?UTOEXEC BAT

543 8-26-96 2:09p ...A Undelete (Y/N)? 
‫ =` 
[@ ا  ا   ا ی‬w; ‫ ا‬#&‫  ی‬h5& ‫ج( ا اذا آن ا‬

Directory: C:\TEMP
File Specifications: *.*
** ?DFT3B30 TMP 37376 8-26-96 1:53p ...A
Starting cluster is unavailable. This file cannot be recovered
with the UNDELETE command. Press any key to continue.

‫‪29‬‬

‫ا  ا ‪‰ N‬‬
‫ا   ا ‪P‬رس‬

‫ا   ا ‪P‬رس‬
‫أو ‪ :‬ا„وا ا ا‪
5E‬‬
‫‪ -1‬أ ﺕی `ر ‪ /‬ة `رات ‪PATH‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا„ ی `ر ‪ /‬ة `رات ی`‪ P#5‬ا ـ ‪g ‰gR5 DOS‬‬
‫‪ T‬أو ‪!;! 
‹ h5‬د =@ ا ‪ 
g‬ا ‪ . @ g‬وی ‪ g‬ه‪$g‬ا ا„‪ g g‬ا &‪g5‬ت ا ‪$ 
1‬ی‪ g‬ا ‪ @g‬ﺕ‪@gP 1‬‬
‫„ اد ‪. .COM , .BAT , .EXE‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أ دا‪. @5E‬‬
‫ا !رة ا  ‪ ] :‬أ( ا &`ر[ ; ]أ( ا &`ر[ ‪PATH‬‬

30

: w‫ــــ‬5‫ـ‬N‫أــ‬ 
g‫ام ا‬L g kg ‫ وذ‬$g 
1‫!ب ﺕ‬g5[& ‫ ا‬TgR ‫ ا‬g gP
= ‰R‫@ ی‬# w5‫ی‬R ‫رس ا‬P ‫ ا‬w!&: ‫ ﺕی‬#&‫ی‬
k ‫@ ذ‬5 ‫ل‬N‫و‬PATH

A> PATH \ PROGRAMS
A> PATH \ DOS
A> PATH \ DIS ; B: ; C: / MAIN
( ‫ =ن‬A: ‫@ ا !ﺡ‬5 DOS @&`& ‫س ا‬P ‫ =@ ا‬$ 
1‫ ا‰  ا ا &اد ﺕ‬1 
E‫وا ا‬
@&`& ‫س ا‬P ‫ =@ ا‬C: ‫ =‰ =@ ا !ﺡ‬:‫
`@ =ن ( ﺕ‬Z ‫س ا‬P ‫  ا‬B: ‫ =‰ =@ ا !ﺡ‬:‫ﺕ‬
. \ MAIN

MKDIR ‫رس‬P ‫ء ا‬1 ‫ أ‬-2

MD .‫ ر‬E‫ام ا‬L ‫ ا‬#&‫ وی‬w‫@ ا[!ا‬5 ‫س ;ی‬P= ‫ء‬1R ‫م‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @5E‫ أـ دا‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
MKDIR [ directory name ] :  ‫ا !رة ا‬
MD[ directory name ]

‫او‬

: w‫ـــــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬

.C:\ MD LOTUS.w
 ‫ ا‬w‫@ ا[!ا‬5 LOTUS ‫س‬P ‫ء ا‬1R (‫أ‬
C:\ MD \ FILE \ DATA.E‫س ا‬P= E‫س دا‬P= V = k1#&‫ب( وی‬
.DATA @ ‫س ا‬P ‫ وا( ا‬FILE w&‫س ا@ ا‬P= E‫س =@ دا‬P= V = ( ‫ی‬

:‫ﺡ‬v
wg 
#‫ ا‬$g‫ وه‬wg5 L& ‫رس ا‬gP ‫ ا‬gE‫ دا‬w‫[!ا‬g‫@ اى ا‬g5 ‫ت‬g5& ‫&ء ا‬g‫ار ا‬#‫  ﺕ‬k1#&‫رس ی‬P ‫ء ا‬1‫و‬

.‫رس‬P ‫ام ا‬L ‫‹ 
 != ون ا‬

CD ‫رس‬P ‫  
ا‬1 ‫ أ ا‬-3

‫‪31‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ا ‪ CD‬ا‪ E‬ر ‪@1& CHANGE DIRECTORY 
R 5‬‬
‫‹ 
ا ‪P‬س ا  @ اى ا  ا @ =‪P‬س ا‪ E‬وا;‪ w5‬ه!ا ‪P‬س ا  @ وا ‪ CD‬ﺽ‪g‬ورى ‪g1‬‬
‫ا‪ g‬ء ﺵ‪ :g‬ا ‪gP‬رس و‪ g1‬ا ‪!  g g = ،gP g‬ی‪g‬ت =‪gP‬س =‪ g g @g‬ا &‪g5‬ت او‬

‫ا ‪P‬رس او آ‪ &P
5‬ی` ‪45‬م او ا ل ا @ ه‪$‬ا ا ‪P‬س‪.‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫ا  
ا  ‪CD [ directory name ] :‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫اذا ارد ا ‪!E‬ل ا @ ا ‪P‬س ا @ ‪ DOS‬ا‪  # 1‬ا‬
‫‪C:\CD DOS‬‬
‫‪v‬ﺡت‪:‬‬
‫‪ -1‬ﺕ‪W‬آ  ا( ا ‪P‬س ا ‪$‬ى ﺕ‹ ا ل ا
‪L  w‬ام ا ‪DIR‬‬
‫‪ @= -2‬ﺡ  و;!دك =@ =‪P‬س =@ ی ع ‪R‬ﺵة  ا ‪P‬س ا ‪ @`
Z‬ی `وى ا‪CD‬‬

‫!رﺕ
‪w‬‬

‫‪.CD\ OR CD..‬‬

‫‪ -4‬أ ﺡ‪$‬ف =‪P‬س‪RMDIR‬‬
‫ا ‪g‬ض ‪ g‬ا ‪L‬ـــ‪g‬ـام‪ :‬ی‪L `g‬م ا‪ @g= g‬ا ‪g‬ء =‪gP‬س ‪ g 
g‬ط ان ی‪!g#‬ن ا ‪gP‬س ‪g g
E‬‬

‫ا &‪5‬ت‪ .‬وا ‪P‬رس ا  
وی&‪ #‬ا ‪L‬ام ا‪ E‬ر‪RD‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫ا !رة ا  ‪RMDIR [ directory name ] :‬‬
‫او‬

‫] ‪RD[ directory name‬‬

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ــــ‪: w‬‬
‫أ(  ء ا ‪P‬س ا &`&@‬

‫‪  HOME‬ا ‪gP‬س اﺹ‪ g @5g‬او ‪ g
&; V`g g‬ا &‪g5‬ت ا &!;‪!g‬دة‬

‫=@ ا ‪P‬س‬

‫‪C:\CD DATA‬‬
‫‪C:\CD HOME‬‬
‫*‪C:\DEL *.‬‬

‫‪32‬‬

‫‪C:\CD ..‬‬
‫‪C:\ RD HOME‬‬
‫ب( وﺕ!; ‪S‬ی أ‪E‬ى  ‪L‬ام أ&ء ا &`رات آ>ﺕ@‪:‬‬

‫*‪C:\DEL \DATA\HOME\*.‬‬
‫‪C:\RD \DATA\HOME‬‬
‫ج( ‪ 1‬ی‪!#‬ن ه‪1‬ك ‪5‬ت دا‪ E‬ا ‪P‬س ا &اد ا ‪ wZ‬ﺕ[@ ا  ‪ w‬اﺕ
‪:-w‬‬

‫‪Invalid path, not directory or directory not empty‬‬
‫ه‪ 1‬ی‪ V` :‬ا &‪5‬ت او ‪ R‬ا ء ا ‪P‬س‪.‬‬

‫ﺙ 
‪ :‬ا„وا ا ‪L‬ر; 

‫‪ -1‬ا ا اض ا ‪P‬رس ‪TREE‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ا  اض ا ‪P‬رس ا &!;!دة ‪ @5‬ا ص &‪ gP
= g‬ا ‪gP‬رس‬
‫ا  
‪.‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬
‫ا !رة ا  ‪TREE [ path ] [ directory name ] :‬‬
‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ــــ‪: w‬‬
‫أ(  اض ا ‪P‬رس ا  
ا &!;!دة ‪ @5‬ا ص ‪! C‬م ‪  #‬ا‬

‫‪C> TREE‬‬
‫و !ف ی!م ا  ض ;& 
ا ‪P‬رس ا  
ا &!;!دة دا‪. w5E‬‬
‫ب(  اض ا ‪P‬رس ا  
ا &!;!دة دا‪ E‬ا ‪P‬س ا ‪! DATA @`
Z‬م ‪  #‬ا‬

‫‪C> TREE C:\DATA‬‬
‫و !ف ی!م ا  ض ا ‪P‬رس ا  
ا &!;!دة دا‪ E‬ا ‪P‬س ا ‪. DATA @`
Z‬‬

‫‪ -2‬أ ﺡ‪$‬ف =‪P‬س ‪!  #‬یﺕ‪DELTREE w‬‬
‫ا ‪g‬ض ‪ g‬ا ‪L‬ـــ‪g‬ـام‪ :‬ی‪L `g‬م ا‪ @g= g‬ا ‪g‬ء =‪gP‬س و  ی‪ g‬ط ان ی‪!g#‬ن ا ‪gP‬س ‪g g
E‬‬
‫ا &‪5‬ت‪.‬أو ا ‪P‬رس ا  
‪.‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬

33

DELTREE [ directory name ] :  ‫ا !رة ا‬

: ‫ل‬N
@g= ‫!دة‬g;!& ‫ت ا‬g5& ‫ ا‬g
&; V`g  ‫@  او‬5‫س اﺹ‬P ‫  ا‬DATA

@&`& ‫س ا‬P ‫ ء ا‬
‫س‬P ‫ا‬

C:\ DELTREE DATA
. w5E‫رس ا  
ا &!;!دة دا‬P ‫ت و ا‬5& ‫& 
ا‬: ‫س‬P ‫ ا‬V`&  ‫و !ف ی!م ا‬

MOVE ‫س‬P= (‫ اﺕ 

ا‬-3
‫@ ا ص‬5 ‫س‬P= (‫ 

ا‬MOVE ‫م ا‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬

. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
MOVE [ path ] [ directory name ] [ new directory nam ] :  ‫ا !رة ا‬

: ‫ل‬N 
‫  ا‬# INFO (‫ ا @ ا‬C: ‫@ ا ص‬5 ‫ ا &!;!د‬DATA @ ‫س ا‬P ‫ 

ا( ا‬

C:\MOVE C:\DATA INFO

XCOPY ‫س‬P=  L` ‫ أ ا ء‬-4
. P‫رس ا  
ا @ ی !ی‬P ‫س و ا‬P=  ‫ى‬E‫ ا‬wL` ‫ ا ء‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ــــ‬
C:\XCOPY [ path1 ] [ Directory name ] [ path2 ] [/s] :  ‫ا !رة ا‬
: ‰
‫ﺡ‬
. w1 ‫ت‬5& ‫س ا &اد `ˆ ا‬P ‫ ا( ا‬path1
. wL` ‫س ا &اد‬P ‫ ا( ا‬Directory name
. w
‫ت ا‬5& ‫س ا &اد `ˆ ا‬P ‫ا( ا‬path2
. wL` ‫س ا &اد‬P5  
‫رس ا‬P ‫`ˆ ا‬1 ‫ ی!م‬XCOPY ‫ ا‬: 

/S

: ‫ل‬N

34 

g ‫ ا !ا‬g 
‫رس ا‬gP ‫ ا‬g‫`ˆ آ‬g  DATA @ ‫س ا‬P ‫ ا @ ا‬INFO @ ‫س ا‬P ‫`ˆ ا‬1

DOS ‫س‬P ‫ ا‬u‫ﺕ‬
C:\INFO\XCOPY *.* C:\DATA /S 

‫ا  ا ا‬ 
‫اوا ا   ا[!ا‬

( R5 ‫ ا‬- & ‫) ا‬

FORMAT ‫ 
ا„[!ا‬# ‫ أ ﺕ‬-1

35

g ‫ ول‬P‫ا‬L g‫ ا‬g1 w‫[!ا‬g‫ اد ا‬FORMAT ‫م ا‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
‫ ء‬g‫( ا‬g‫ ﺙ‬. w‫ﺡ 
ا[!ا‬v‫آ  ﺹ‬W  ‫ا ا او‬$‫ وی!م ه‬P
5 ‫ 
ت‬R ‫ 
ا‬:`‫ ﺕ‬#&‫ ﺡ @ ی‬k ‫وذ‬ 
6g‫م ای‬L `g‫ ی‬g&‫ آ‬w‫[!ا‬g‫@ ا‬g5 P5
:`g‫ت ا @ 
( ﺕ‬5& ‫( ﺡ !اء  
ت ا‬directory)
‫د‬ 
wg‫ ا‬T 1 `g ‫ا‬$g‫ و ه‬P
‫ ا‬w; ‫  
ت ( ﺕ‬P
5 :` w‫ اد ا[!ا‬FORMAT ‫ا‬
w5:`g& ‫ت ا‬g
R ‫ ا‬g=‫! آ‬g&‫ ی‬wg w‫[!ا‬g‫@ ا‬g5 ‫ت‬g 
‫ 
اى‬:`g‫ ﺕ‬g g‫ا ا‬$g‫ام ه‬L g‫!ز ا‬:‫ی‬

.P
5
. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
FORMAT D:[/v[:label][/q]

:  ‫ا !رة ا‬

[/f:size][/s][b][/t:TRACKS]
[/n:sectors][/1][/4][/8]
: ‰
‫ﺡ‬ 
P5
# ‫ ا[!ا ا &اد ﺕ‬P
= ‫ ه! ا( !ا  ا[!ات ا &!ﺽ!ع‬D *

( QUICK ) / Q
‫ت‬5& ‫ ﺕی !ا  ا‬h5 ‫  ء‬P
= ‫ 
ی ی!م‬# ‫ ﺕ‬w
5& ‫ 
م‬5
aRg w‫[!ا‬gv @`g
Z ‫س ا‬gP ‫وا‬

(FAT) FILE ALOCATION TABLE

.wR 
& ‫ و  @  ی ( ﺕی ا [ت ا‬w‫ ون  @ ا[!ا‬P5
# ‫ﺕ‬
‫ت‬g5& ‫ ا‬g‫ آ‬g= @g ‫دى ا‬jg‫ ﺕ‬wg5‫ 
آ‬# g‫ ﺕ‬g
5& ‫م‬g 
5 ( UNCONDITIONAL )

/U*

. UNFORMAT‫ام ا‬L   &
= P‫ ا دﺕ‬1&‫ وﺕ‬w‫@ ا[!ا‬5 ‫ا &!;!د‬
hg5‫ 
و‬g 
L ‫ 
ا‬g5& ‫ وا‬SYSTEM FILES ‫م‬g1 ‫ت ا‬g5 ˆ`g1 ( SYSTEM )

/S*

@g5 ‫ در‬w‫ ا[!ا‬$‫ ه‬VR‫@ ﺕ‬# P5
# ‫ء ﺕ‬P ‫ی  ا‬: ‫ ا‬w‫@ ا[!ا‬5COMMAND 
gP‫ اى ا‬cg= wg
5E‫ ا ا‬g‫ اوا‬$g 
1‫ وﺕ‬BOOTABLEg ‫ة ا‬g‫@ ذاآ‬g ‫ 
ا‬g ‫م ا‬g g
&‫ﺕ‬

.w
;‫ر‬L ‫ ون اوا ا‬DOS w‫ ا[!ا‬VR‫ﺕ‬

‫‪36‬‬

‫‪ -2‬أ أدة  !یت أ[!ا ‪UNFORMAT‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ا دة ‪g!5‬ت ا‪![g‬ا‪ w‬ﺕ‪ (g‬ﺕ‪[ REFORMATTED P5
# g‬ی‪ag‬‬
‫ا ‪ [L‬او ادة ﺕآ
‪L  RESTRUCTUREDPR‬ام ا ‪! RECOVER‬اء آ‪ug‬‬
‫‪ w‬او ﺹ‪ wR5‬وآ‪ k $‬ا دة ‪!5‬ت ;ول ا `
( ‪5‬ى[!ا‪ w‬ﺹ‪. wR5‬‬

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬
‫ا !رة ا  ‪UNFORMAT D: :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫‪D:‬‬

‫ه! ا( !ا  ا[!ات ا &!ﺽ!ع =
‪ P‬ا[!ا ا &اد ا دة  !یﺕ‪P‬‬

‫‪ -3‬أ إ ء ‪!1‬ان ‚[!ا ‪LABEL‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا =@ ض وﺕ 

ا( ا[!ا‪ w‬ا ‪$‬ى ی‪!#‬ن =@ ﺡود ‪11‬‬

‫‪.wE‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ر;@ ‪.‬‬
‫ا !رة ا  ‪LABEL :‬‬

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪:w‬‬

‫أ( ‪ ! vN‬اراد = ا( ا ی( ‪  #‬ا ا  @‪:‬‬
‫وا ‪c 6‬‬

‫‪ENTER‬‬

‫‪A> LABEL‬‬

‫ب(وی&‪ #‬ﺕ 

ا( ا[!ا‪ w‬دون ض ا( ا ی(‪:‬‬
‫و‪ENTER c 6‬‬

‫‪A> LABEL B:YEAR_GO‬‬

‫وی 
ه‪$‬ا ا =@ ﺕ ‪ 
#‬ا[!ا‪ w‬ﺕ‪ ŒL‬آ   &= اى ‪ (P1‬ی‪ ŒL‬آ ص‪.‬‬

‫‪ -4‬أ ض إ( ا„[!ا ‪VOL‬‬

‫‪37‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م =@ ض ا( ا[!ا‪ w‬ا &!;!د =@ وﺡة ا[!ات‪.‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬ا دا‪. @5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪VOL :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪:‬‬
‫اذا آن ‪ P‬ا( !ف یض واذا ( ی‪! #‬ف ی[@ ا  ‪ w‬اﺕ
‪w‬‬

‫‪: Volume in drive A Has no label‬‬

‫‪ -5‬أ `ˆ أ[!ا 
‪DISKCOPY‬‬

‫ا ‪gg‬ض ‪ gg‬ا ‪L‬ـــ‪gg‬ـام‪ gg1:‬ا‪L gg‬ام ه‪$gg‬ا ا‪ gg‬ی‪!gg‬م ا ‪ggP:‬ز ‪gg‬اءة  !ی‪gg‬ت ا‪![gg‬ا‪ w‬او ‪@gg‬‬

‫وی‪ @= P6‬ا ‪$‬اآ ﺙ( ی!م ‪ @5 #  P51‬ا[!ا‪ w‬ا ‪.w 
N‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬ا ‪E‬ر;@ ‪.‬‬

‫ا !رة ا  ‪:‬‬

‫]‪DISKCOPY [Drive name‬‬

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪:w‬‬
‫أ( اذا ( ﺕ‪$‬آ =@ ا ا[!ا‪ w‬ا ‪ w 
N‬ﺕ ( &‪ 
5‬ا ‪L g ˆ`g1‬ام ا‪![g‬ا‪ w‬ا 
‪ g g wg‬ا‪![g‬ا‪w‬‬
‫ا ‪.w 
N‬‬

‫‪A> DISKCOPY B:‬‬

‫ب( ﺕ‪ ˆ`gg g
5& ( g‬ا‪![g‬ا‪ @gg5 B: w‬ا‪![g‬ا‪ w‬ا ‪ A: wg
L‬و ی&‪![gv ˆ`gg g& gg#‬ا‪L gg w‬ام‬

‫ا[!ا‪ w‬واﺡ ‪#‬ن ا[!ا‪ w‬او @ ‪A>DISKCOPY B: B:‬‬

‫‪ -6‬أ =Œ ا„[!ا ‪CHKDSK‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ Œ= :‬ا[!ا‪ w‬وض ﺕی آ ‪ P1‬ﺽ=‪ w‬ی  ا ‪$‬اآ‪.‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ ‪E‬ـر;@ ‪.‬‬

‫ا !رة ا  ‪:‬‬

‫]‪CHKDSK [D:][FILE NAME [.EXT]][/F][/V‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫أ(‬

‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا‪ Œg= @g= g‬ا ‪g
R‬ت ا &‪ @g5 w5:`g‬ا‪![g‬ا‪ w‬وﺕی‪ g‬و;‪!g‬د اى ا‪g[E‬ء =‪ @g‬ا ‪
:`g‬‬

‫ Œ  
ت ;& 
ا &‪5‬ت ا & !ا; ‪ @5‬ا[!ا‪w‬‬

‫‪:A. A> CHKDSK A:‬‬

38

A> CHKDSK A:/F w‫@ ا[!ا‬5 
:` ‫[ء ا‬E‫ح ا‬v‫ اﺹ‬#&‫ب( ی‬
A>CHKDSK A:/ V ‫ ا ی‬4‫ام ر‬L  ‫@ ﺡة‬5 h5 ‫ج( ض  
ن ﺡ  آ‬
.A>CHKDSK ‫ت‬5& ‫  ا‬w!&: ‫ د او‬h5  ‫ = ﺡ‬#&‫د( ی‬
A:\TESTFILE.DAT
A> CHKDSK A: *.

39

SCANDISK ‫ Œ ا„[!ا‬E‫ أ ا‬-7

Microsoft Scandisk
Scandisk is now checking the following areas of drive C :
Media Descriptor
File allocation tabels
Directory structure
File system
Surface scan 

P1 ‫ وض ﺕی آ‬w‫ =Œ ا[!ا‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @;‫ـر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬

:  ‫ا !رة ا‬
SCANDISK [Drive name] [All] [Autofix] [Checkonly] [Custom]
[Nosave] [No summury] [Surface] [Mono]
: SCANDISK ‫  ا‬L `& ‫ ا‬V
‫ا &ﺕ‬
w= ‫[ ا( ا ص ا &اد‬Drive name] * 
R5 ‫[ =Œ آ ا اص ا &!;!دة ا & و ا‬All] *
‫م‬L `& ‫آ 
ا‬W‫ ﺕ‬5S ‫ 
ون‬Z5‫ح ا[ل !رة ﺕ‬v‫[ اﺹ‬Autofix] *
‫ح ا[ل‬v‫ ون اﺹ‬c= ‫[ ی ( =Œ ا ص‬Checkonly] *
h5& ‫ =@ ا‬4L& ‫
&ت ا‬5 5 ً =‫ و‬SCANDISK T 
‫[ ﺕ‬Custom] *

SCANDISK.INI 
5S ‫@ ا ص ون‬5 ‫ اآ ا &!دة‬V` ( ‫@ ی‬# [Autofix] ‫م  ا & ح‬L `‫[ ی‬Nosave] *
. ‫م‬L `& ‫آ 
ا‬W‫ﺕ‬
‫@  ی!م ض‬# [Checkonly] ‫[ و‬Autofix] V
‫م  ا &ﺕ‬L `‫[ ی‬No summury] *
. ‫@ ا ص‬5 ‫
Œ ا[ل ا &!;!دة‬L5‫ﺕ‬

40

. ‫ى‬E‫ [ت ا ص  & ا !ص ا‬V[ Œ= ( ‫[ ی‬Surface] *
. ‫ و ا!د‬p 
‫! 
ا‬5  TR ‫[ ی ( ض ﺵﺵت ا‬Mono] *

FDISK R5 ‫ أ إاد ا„[!ا ا‬-8 
P&
`‫ 
ﺕ‬#‫ 
وی[@ ا‬5 R5 ‫اد ا[!ا` ا‬9 „‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
FORMAT „‫ام ا‬L ‫ ا‬R R5 ‫ا ا„  ا„ـ[ـ!ا ا‬$‫ام ه‬L ‫اء و  ا‬4‫ا @ أ;ــ‬
.
. @;‫ـر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬ 

‫& ا>ﺕ‬Z ‫  ‰ ا وس ی ( ض ا‬FDISK „‫ ا[ء ا‬1 :w‫ـــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬

FDISK Options.
Current Fixed Disk Drive:1.
Choose one of the following:
1. Create DOSPartition
2. Change Active Partition.
3. Delete DOS Partition.
4. Dispay Partition Data.
5. Select Next Fixed Disk Drive.
Enter choice: [ ]
Press ESC to return to DOS.
‫ل‬ggE‫ح اد‬gg  c gg‫ او ﺽ‬gg&Z ‫ ا‬gg ‫رك‬gg
E ‫ل‬ggE‫ اد‬kgg1#&‫ ی‬، FDISK Tgg @gg= gg‫ ا‬gg# 

g! &g‫ ﺵ ﺽ‬g ‫@ ا‬g5 ‫ض‬g‫ ﺕ‬g‫ =!ری‬: g‫( ا‬FDISK) TgR ‫@ ا‬g[‫< وی‬ENTER> 
gg
‹ ‫ر‬gg
L ‫ء ا‬gg ‫دى ا‬gg FDISK Tgg  gg‫ ﺕ‬gg1 ‫وس‬gg ‫ ا‬gg
‫@ د‬gg ‫!دة ا‬gg ‫@ ا‬gg5 ‫ص‬gg‫اﺡ‬
.1& ‫ا‬
‫وس‬g ‫ ا‬w&
`g‫ك ﺕ‬g1‫ن ه‬g‫ذا آ‬g= . ‫وس‬g ‫م ا‬g [g‫ !ا‬P & g w&
`‫ !ﺽ ﺕ‬k V&`‫ ی‬:‫ 
ر اول‬L ‫ا‬
‫ &ل‬g ‹‫ ﺕ‬u1‫ال & اذا آ‬j P
`= ‫ وا‬. WE  ‫  ض ا ﺵ ر‬5 ‫@ ا ص ا‬5
‫ل‬ggE‫@ اد‬gg5 FDISK Tgg kN
gg k $gg gg‹‫ ﺕ‬gg#‫( ﺕ‬gg ‫ اذ‬. ‫وس‬gg5 wgg5# 5gg ‫ص ا‬gg ‫ا‬
. ‫!  ء ا `
&ت‬5[& ‫!ت ا‬5& ‫ا‬
. 5g ‫ص ا‬g ‫@ ا‬g5 &
`g‫ ﺕ‬g gN‫ك اآ‬g1‫ [ اذا آن ه‬1 ‫  

ا `
& ا‬k V&`‫ ی‬: @N ‫ 
ر ا‬L ‫ا‬ 
g
‫وس او‬g5 ) gP!‫( و‬g5E ‫ [ او‬g) &
`g ‫ ا‬g ‫ ﺵ ﺡ‬g ‫@ ا‬5 ‫ 
ر ﺕض‬L ‫ا ا‬$‫ ا ء ه‬1
kg
5 g ، g[1 ‫ ا‬$g‫ ه‬g1 5g ‫ص ا‬g ‫@ ا‬5 &
`‫ ﺕ‬# ‫ی‬P1 ‫ای وا‬R ‫ا وس( وار م ا[!ا ا‬
.[  ‫!ى ا ء ا `
& ا @ ﺕیه‬
‫ر‬$g ‫ر‬g
L ‫ا ا‬$g‫ &ل ه‬g‫ @ ا‬R1‫ ی‬. &
` ‫ ا‬k5‫ 
ت =@ ﺕ‬R ‫ف ﺕ`
& ا وس و;& 
ا‬$‫ ی‬: ‰ N ‫ 
ر ا‬L ‫ا‬
FDISKTg ‫آك‬$‫ ی‬، † ‫ و ` ا‬. & 
‫!ت ا‬5& ‫  ا‬u‫ی‬: 

6‫ ﺕ‬k` : `= ‫ وا‬،

‫‪41‬‬

‫‪W‬ن ه‪$‬ا ا ‪
L‬ر ی ‪ h5‬ا ‪
R‬ت ‪ .‬ﺕ‪W‬آ  ا‪g‬اد ‪ ˆ`g‬اﺡ 
‪ g
S‬ی‪g5 g‬ت ﺕی‪ g‬ا ‪g‬ظ ‪ gR gP‬ﺡ‪$g‬ف‬
‫ﺕ` 
ا وس ‪ .‬واذا ر‹‪&  uR‬ل ﺕ`
& م ﺕ 
ا‪  E‬ﺡ‪$‬ف ﺕ`
& ال‪ ، DOS‬ا; ﺕ‪kg5‬‬
‫ا `
&  [ ‪ R‬ان ﺕ‪$‬ف ﺕ`
& ال ‪. DOS‬‬
‫ا ‪
L‬ر ا ا ‪ :‬ی!= و
‪ 5‬ﺕ`&‪ V‬ض ‪!5‬ت ﺡ‪!g‬ل ﺡ ‪ g‬ا ‪&
`g‬ت =‪ @g‬ا ‪g‬ص ا ‪ . 5g‬ﺕ‪g‬ض‬
‫ار ‪gg‬م ا‪![gg‬ات ا ‪R‬ای‪ gg‬وا ‪P1‬ی‪ gg# gg‬ﺕ‪ ، &
`gg‬و‪ gg‬اذا آ‪ ugg‬ا ‪ [ gg &
`gg‬ام  ‪ ،‬و‪ gg‬اذا آ‪ugg‬‬
‫ﺕ`
& ال‪ DOS‬ام  ‪.‬‬
‫ا ا ‪
L‬ر ا ‪ @= @1 ` #
= : –L‬ﺡ  ﺕآ 
اآ‪g g gN‬ص ﺹ‪ 5g‬واﺡ‪ g‬ا ‪ @g‬ا ‪ g‬ا ‪. @gL‬‬
‫وه! ی`&‪ $ 
1  k V‬اى  ا ‪
L‬رات ار او ‪ g @g‬ا ‪ g&Z‬ا ‪@g5 FDISK TgR5 
`g
Z‬‬
‫ا ص ا ‪ 5‬ا ‪.@N‬‬
‫و;ی  ‪$‬آ أن ا &‪!g‬د  ‪ @g= &
`g‬آ‪ g g‬ا ‪g‬ات ا ‪ `g‬ه‪ !g‬أ‪![g‬ا ی‪ ( g‬ا ‪! gP g‬ا‪[g‬‬
‫أوا ال ‪ DOS‬آ‪W‬ى ا[!ا دی ‪.‬‬
‫!ف ـ!م =@ ه‪$‬ا ا ــ  ـــح آ  

ا 

=‪g @g‬م ا &‪g @g= g‬م ا ‪S g DOS
g‬ی‪ag‬‬
‫اــ ‪L‬ام ا &‪ CONFIG.SYSh5‬ودة  ی ( وﺽ ا &‪ @g= CONFIG.SYS hg5‬ا ‪gP‬س‬
‫ا ‪![„ @`
Z‬ا ا @ ﺕ !ى ‪5 @5‬ت ا ‪g1‬م و ‪ g#‬و;‪!g‬د ه‪$g‬ا ا &‪ –
g hg5‬ﺽ‪g‬وری ‪
g‬‬
‫ا ‪g1‬م‪ .‬و‪ g9‬ـء (@?‪ CONFIG.SYS‬ی&‪ g#‬ا‪L g‬ام ا„‪ COPY CON g‬ا ‪$g‬ى ‪uRg‬‬
‫درا ‪ w‬أو ا ‪L‬ام ‪ T‬ﺕی ا ‪!1‬ص‪ . EDIT‬وی‪v :‬ﺡ أن أى ﺕ

‪ @g= g‬ه‪$g‬ا ا &‪hg5‬‬
‫  ی‪ P‬ﺕ‪W‬ﺙ 
 إ  إدة ا & 
‪ .‬و!ف ی ( =@ ا ‪4:‬ء ا ‪  @ R‬ه‪$‬ا ا  ا اض ا„وا‪g‬ـ‬
‫ا @ ی&‪ #‬ﺕ!;
‪ @= PP‬ا &‪. CONFIG.SYSh5‬‬

‫‪ -9‬ا  ‪ h5‬ا ‪1‬م [!ا ‪sys‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪5  :‬ت ا ‪1‬م  ا[!ا ﺹ‪ R5‬او  ا @ ا[!ا ا‪E‬ى‬
‫ﺹ‪ R5‬او  ‪.‬‬
‫‪1-Ms dos .come‬‬
‫و‪5‬ت ا ‪1‬م ه@ ‪@L h5:‬‬
‫‪2- command com‬‬
‫‪3- /IO . SYS‬‬
‫‪@L h5‬‬
‫!ع ا ‪ :‬ا ‪E‬ر;@‬
‫ا !رة ا  ‪:‬‬
‫‪sys A :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪ A‬ا( ا ــ‪ drive‬ا &[‪!5‬ب  ا &‪5‬ت ‪
5‬‬
‫‪v‬ﺡت ‪5 -1 :‬ت ‪ Io .sys‬و‪5 msdos .sys‬ت ‪  
L‬اى  ﺕ‪ 1 P‬ﺕ‪ $ 
1‬أ‬
‫‪  -1‬ی` ‪L‬م ا ‪  sys‬ﺵ‪#R‬ت ا ‪R‬ت‬
‫أ‪: 5N‬‬
‫‪sys A:‬‬
‫ه‪$‬ا ا ‪5 1‬ت ا ‪1‬م ا @ ا[!ا ا &!;!دة =@   ا اص ‪   A‬‬
‫ا اص ا  @‬

‫‪47‬‬

‫‪ CFG "B - 10‬اﺡ‪ C D %‬وا‪B%‬د ‪A‬‬

‫‪Ms - backup‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ L` & :‬اﺡ 
‪![v 
S‬ا ا ‪ #  R5‬او ;‪4‬ء ‪ P1‬وآ‪ k $‬ا دة ‪5‬ت ا ‪L`1‬‬
‫اﺡ 
‪ 
S‬ووﺽ‪ @5 P‬ا[!ا ا ‪. R5‬‬
‫!ع ا ‪E :‬ر;@‬
‫‪Msbackup‬‬
‫ﺵ‪ #‬ا ‪:‬‬
‫ا‪ 1 : 5N‬ا[ء ا ‪ ‰  msbackup‬م ا 
ی ( ض =‪$‬ة ﺕ !ى ‪ @5‬اﺕ@ ‪:‬‬

‫‪1- Backup‬‬
‫‪2- Restore‬‬
‫‪3- compare‬‬
‫‪4- configure‬‬
‫‪5- quit‬‬
‫و‪ k
5‬ان ﺕ‪ L‬ر اﺡ ا ‪
L‬رات و=
& ی‪! @5‬ﺽ‪ & V‬آ ا‪
E‬ر ‪:‬‬
‫ا‪
E‬ر اول ) ‪ : ( Backup‬ی!م & `‪ L‬اﺡ 
‪  
S‬ا[!ا ا ‪ R5‬او ;‪4‬ء ‪. P1‬‬
‫ا‪
E‬ر ا ‪ : ( Restor ) @N‬ی!م  دة ا &‪5‬ت  ا ‪ L`1‬اﺡ 
‪ 
S‬ووﺽ‪ @5 P‬ا[!ا ا ‪R5‬‬
‫ا‪
E‬ر ا ‪ : (compare ) ‰ N‬ی!م &ر ‪5‬ت ا ‪ L`1‬اﺡ 
‪5&  
S‬ت اﺹ‪ 
5‬ا &!;!دة ‪ @5‬ا[!ا‬
‫ا ‪. R5‬‬
‫ا‪
E‬ر ا ا ) ‪R E : ( configure‬ر ا !ا=‪a‬‬
‫ا‪
E‬ر ا ‪L5 : ( quit ) –L‬وج  ‪Msbackup‬‬
‫وا !دة &‰ م ا 
‪.‬‬

‫‪virus scan‬‬

‫‪-11‬‬
‫ﺕی‪ h‬ا  
وس ‪ :‬ه! ‪ T‬آ&‪!
R‬ﺕ ی!م ‪ v‬ر ‪vE‬ل  @ ا ‪R‬ا‪ T‬ا &!;!دة ‪ @5‬ا  & ی`‪ R‬ﺕ‪ h5‬ه‪$‬ة‬
‫ا ‪R‬ا‪. T‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ام ‪ :‬اآ ف = 
وت ا ‪!
R&#‬ﺕ وا ‪6‬ء ‪ P
5‬وه! ی!م ‪R E‬ر ا ص ) ﺹ‪ 5‬او ن ( او‬
‫م ا   ‪ #‬آ ف اى اﺹ   
وت آ& ید ا &‪5‬ت او ا &‪ aS1‬ا &   
وس ﺽ= ا @‬
‫!ع ا  
وس ا & `‪ @= R‬اﺹ ‪ .‬آ& ی
‪L `&5 V‬م ا ‪  Œ5L‬ا  
وس او ا  
وت ا &‪.  #‬‬
‫!ع ا ‪ :‬ه! ‪  1 T‬م ا 
اى ا
–  ﺽ& ‪5‬ت واوا م ا 
دوس ‪.‬‬
‫ا‪ 5N‬ا‪ T‬اآ ف ا  
وس‬

‫‪1- Macafee‬‬
‫‪2- scan . X‬‬
‫‪ X : i!5‬ﺕ‪ @1‬ر ( آ&‪N‬ل ‪SCAN 97‬‬
‫ا !رة ا  ‪: SCAN TR‬‬
‫‪ -1‬آ ف ا  
وت‬

‫‪scan drive - name‬‬
‫] ‪clean [ virus name‬‬
‫‪OR‬‬
‫‪CLEAN / ALL‬‬

‫ﺽ ‪ c‬ا &‪5‬ت‬

48 

! `‫ ا[!ا ﺕ‬:‫ ( &ی‬R5‫@ ا[!ت )  اوﺹ‬5 4L& ‫ت ا‬5& ‫( ا‬:‫ 
ﺡ‬5‫ ﺕ‬: ‫ام‬L ‫ا ض  ا‬
. ‫ت‬5& ‫ 
 ا‬R‫د آ‬
‫  م ا 
دوس‬1 T !‫ ه‬: ‫!ع ا‬
: @
R[ ‫ ا‬P&: P‫ت و ادﺕ‬5& ‫ ا‬c 6 T‫ ا‬5N‫ا‬

1-ARJ
2- ZIP
3-UNZIP
: ARJ TR  ‫ا !رة ا‬
‫ت‬5& ‫ ا‬c ‫ =@ ﺡ  ﺽ‬-1

C > arj A - VA - JM -Je - A:\ file name . arj
‰
‫ﺡ‬

C : \ path
ARJ X - JYC A:\file - name . ARJ C: \

( [ ‫@ ) ا &اد ﺽ‬5‫ اﺹ‬h5& ‫ا( ا‬
@
R[ ‫ ا‬P&: ‫ت‬5& ‫ =@ ﺡ  أدة ا‬-2

‫‪49‬‬

‫ا  ا ‪–L‬‬
‫اوا ﺕ 
ا ‪1‬م‬

50

COUNTRY ˆ‫ أ ﺕی ﺹ!رة ا ری‬-1 
g ‫ ﺵ‬g ‫@ ا‬g5 ug ! ‫ریˆ و ا‬g ‫ ا‬gP g #‫@ ی‬g ‫!رة ا‬g ‫ ا‬g‫ ی‬g„‫ا ا‬$g‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬

DATE , TIME ‫ ا„ی‬a‫ی‬S
COUNTRY = XXX :  ‫ا !رة ا‬

‫ﺡ‬

w‫ا‬L ‫ ا &اد ا‬5R ‫ه! آ!د ا‬XXX

: ‫ل‬N
CONFIG.SYS

hggg5& ‫@ ا‬ggg= @ ggg ‫ ا‬ggg„‫ ا‬ggg‫ ( وﺽ‬ggg‫ ی‬dd-mm-yy ‫!رة‬ggg  ggg #‫ریˆ ی‬ggg ‫ ا‬ggg:

‫س‬gP ‫@ ا‬g= COUNTRY.SYS hg5& ‫!د ا‬g;‫ و‬g  „‫ا ا‬$‫ام ه‬L ‫ و‬COUNTRY=033

. @`
Z ‫ا‬

FILES ‫ت‬5& ‫ أ ﺕی د ا‬-2
‫م‬g1‫ =ى‬gP g ‫ ا‬g#&‫@ ی‬g ‫ت ا‬g5& ‫ى& ا‬g „‫د ا‬g ‫ ا‬g‫ ی‬g„‫ا ا‬$g‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬

.‫ واﺡ‬u ‫ =@ و‬DOS 
‫ا‬
FILES = XX :  ‫ا !رة ا‬ 
P  ‫ت ا &اد ا‬5& ‫ ه! د ا‬XX : ‰
‫ﺡ‬

: ‫ل‬N 
gggN T‫ا‬gggR ‫ ا‬pggg ggg# ‫ و‬. ‫ت‬ggg
R[ ‫ ا‬T‫ا‬gggR ggg‫اآة ا & ﺡ‬$ggg ‫`ﺡ ا‬ggg 5‫ـ‬ggg‫ت یـ‬ggg5& ‫د ا‬ggg ‫دة‬ggg‫† أن زی‬ggg‫ﺡ‬v‫ی‬ 
=g‫ إﺽ‬g g TgR ‫ا ا‬$g‫ 
ه‬g‫ ﺕ‬g1 k $g ‫ و‬g&‫@ ﺕ‬g ‫ــــت ﺡ‬5& ‫ﺕ ج ا @ ﺡ أد@  ا‬DBASE ‫ال‬
‫ ال‬h5 @= @  ‫ا `[ ا‬

CONFIG.SYS FILES=20
. 255 !‫ ه‬DOS ‫ =@ ال‬w ‫ت `&!ح‬5& ‫ د  ا‬R‫ﺡ† أن اآ‬v‫وی‬

DEVICE (# ‫ ا‬T‫ أ إﺽ= ا‬-3
‫ز‬ggggggP: ‫@ ا‬gggggg= (# gggggg ‫ ا‬T‫ا‬gggggg gggggg‫= أﺡ‬gggggg‫ﺽ‬9 gggggg„‫ا ا‬$gggggg‫م ه‬L `gggggg‫ ی‬:‫ـام‬gggggg‫ـــ‬L ‫ ا‬gggggg ‫ض‬gggggg ‫ا‬
. 
‫ ا‬¤ 
@ ‫ ا‬DEVICE DRIVERS

DEVICE = filename :  ‫ا !رة ا‬
w5
‫ ا &اد ﺕ‬TR ‫ه! ا( ا‬filename

: ‰
‫ﺡ‬

51

: ‫ل‬N 
g g ‫ ا‬g ‫دة‬g‫ی‬4 P‫ا‬L g‫ ا‬g#&‫ ی‬DISK

RAM ‫ـة‬g‫ ـء ا[!ا ذاآــ‬9 „‫ا ا‬$‫ام ه‬L ‫ ا‬#&‫ی‬
.‫ا„[!ا‬

CONFIG.SYS h5 @= @  ‫ اﺽ= ا„ ا‬a‫ی‬S  k ‫وی ( ذ‬
DEVICE=VDISK.SYS 160 512 64
ug‫ ی‬512 ‫ء‬4g; g‫ آ‬g ‫اء‬4g;‫@ أ‬g ‫`& ا‬g ‫ و‬ug‫ ی‬.‫ ك‬160 P g ‫ة‬g‫[!ا ;ی‬g‫ ء أ‬g g„‫ا ا‬$g‫!م ه‬g‫ﺡ
‰ ی‬
.hgg5 64 !gg‫[!ا ه‬gg„‫ ا‬$ggP @`gg
Z ‫س ا‬ggP ‫@ ا‬gg= ‫ ؤه‬gg‫ ا‬gg#&‫@ ی‬gg ‫رس ا‬ggP ‫ت وا‬gg5& ‫ ا‬gg ‫د‬gg @gg ‫وأ‬
‫ن‬g‫ اذا آ‬vNg&= ‫!دة‬g;! ‫[!ا‬g‫ أ‬gE> @ g ‫( ا‬g‫! ا‬g‫ ؤه ه‬g‫ ( ا‬g‫@ ی‬g ‫ ا‬g
&‫[!ا ا !ه‬g‫( ا‬g‫ﺡ† أن ا‬v‫وی‬ 
gP ‫!ن‬#
g ‫ة‬g‫ ;ی‬g ‫[!ا‬g‫= ا‬g‫ن اﺽ‬g= A:(g‫ ا‬gP ‫ة‬g‫@ !ا  ا[!ات  واﺡ‬5 ‫ز ی !ى‬P: ‫ا‬

B:.(‫ا‬

‫ا  ا `دس‬
EDIT ‫ص‬I+J‫ر ا‬

52

EDIT ‫!ص‬1 ‫ ر ا‬T
TEXT FILES‫!ص‬1 ‫ت ا‬5 ‫  ء وﺕی‬TR ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬: ‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @;‫ر‬E ‫ أـ‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬

EDIT [ file name ] :  ‫ا !رة ا‬
TggR ‫@ ا‬g= [g [g ‫ح‬vg‫ ( اﺹ‬g‫‰ ی‬g
‫ ﺡ‬C:\>‫ اد‬g‫ ا‬ggv ‫!ر‬gPi g ‫ت‬g5& ‫ح ا‬vg‫ ء واﺹ‬g‫ ا‬g‫ ا‬g #‫ی‬
hg5 ag5L ‫ و‬FILE-NAME(g g‫ ;ی‬hg5 ‫ ء‬g‫ ( او ا‬FILE-NAME g&5# g
‫ ر ا‬g& ‫ ا‬h5& ‫)ا‬
: @‫ اﺕ‬R ‫ ی‬ABC.BAT @&`‫;ی ی‬
: 
 ‫ ا ﺵ ا‬P = C> EDIT ABC.BAT

FILE

EDIT

SEARCH

OPTIONS 

‫  ا‬#‫ی‬

HELP

ABC.BAT 

( ggggg‫ى ﺕ‬$ggggg ‫ن ا‬ggggg#& ‫ـ ( ا‬ggggg‫ 
ة ) ـ‬ggggg& ‫د ا‬ggggg‫ و ﺕ‬k $ggggg ŒgggggL& ‫ ا‬ggggg # ‫ ا‬ggggg gggggE‫Œ دا‬1ggggg ‫ ا‬ggggg ‫ ( آ‬ggggg‫و ﺕ‬
: EDIT T (Z‫!ت !ا‬# @5‫ و !ف ` ض =
& ی‬، w
=  # ‫ا‬

: File &Z : 
ً ‫او‬
: 
 ‫@ اوا ا‬5 File &Z ‫ﺕ !ى‬
: New ‫ ا‬-1
. ‫ ء Œ ;ی‬9 ‫م‬L `‫ی‬
: Open ‫ ا‬-2
.   (Z @ h5 h5 V  ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ی‬

: Save ‫ ا‬-3
. WR` ‫  !ح‬h5 @= ‫یة‬: ‫ت ا‬v‫ او † ا ی‬R  w‫ ﺡ‬aR`‫ ;ی ( ی‬h5 † ‫م‬L `‫و ی‬

: Save As ‫ ا‬-4
. (‫ ا ی‬h5& ‫ ا & !ح …( ;ی  ﺡ† ا‬h5& ‫ا ادة ﺡ† ا‬$‫م ه‬L `‫ی‬

: Print ‫ ا‬-5

‫‪53‬‬

‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا [‪ R‬ا ‪!1‬ص و اوا ا &!;!دة دا‪ E‬ا &‪5‬ت ‪.‬‬
‫‪ -6‬ا ‪: Exit‬‬
‫و ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪L5‬وج  ا ‪. TR‬‬

‫‪HELP‬‬

‫‪OPTIONS‬‬

‫‪SEARCH‬‬

‫‪EDIT‬‬
‫‪New‬‬
‫‪Open‬‬
‫‪Save‬‬
‫‪Save As‬‬
‫‪Print‬‬
‫‪Exit‬‬

‫‪ABC.BAT‬‬

‫ﺙ
ً‪: Edit &Z :‬‬
‫ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ‬
‫ﺕ !ى ‪ @5 Edit &Z‬اوا ا  
‪:‬‬

‫‪ -1‬ا ‪: Cut‬‬
‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا Œ ;‪4‬ء  ا ‪ Œ1‬ا &‪! #‬ب و اﺡ ظ ‪  
w‬ا ‪L‬ا‪. w‬‬

‫‪ -2‬ا ‪: Copy‬‬
‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا & `‪  L‬ا &‪ h5‬ا &‪! #‬ب دون ﺡ‪L  w=$‬ا‪.  &
= w‬‬

‫‪ -3‬ا ‪: Paste‬‬
‫و ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪ a5‬ا ‪ Œ1‬ا ‪ $‬ى ‪ w aR‬او `‪ Cut W wL‬او ا ‪.Copy‬‬

‫‪ -4‬ا ‪: Claer‬‬
‫ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪$‬ف ;‪4‬ء  ا ‪ Œ1‬ا &‪! #‬ب ‪.‬‬

‫‪v‬ﺡ ‪:‬‬
‫ ﺕی ا ‪ Œ1‬ا &اد ا & ‪ ˆ` ، Œ ) w
5‬او ‪( a‬‬
‫‪L 9‬ام اى ا  اوا ا ` ی‪ :‬او ً‬
‫ ‪L‬ام ﺕ
‪  shift V‬ا `‪ (P‬ا ‪!5‬ى‬

‫‪ABC.BAT‬‬

‫‪Cut‬‬
‫‪Copy‬‬
‫‪Paste‬‬
‫‪Clear‬‬

‫‪FILE‬‬

54

FILE

EDIT

SEARCH

OPTIONS

HELP

: Search &Z ً N ‫ﺙ‬
: 
 ‫@ اوا ا‬5 Search &Z ‫ﺕ !ى‬

: Find ‫ ا‬-1
. h5& ‫ Œ ا‬E‫&ت دا‬5‫&! آ‬: ‫ او‬1 
&5‫‰  آ‬R5 ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ی‬

: Repeat last find ‫ ا‬-2
‰R ‫&ت ﺕ( ا‬5‫&! آ‬: ‫& او‬5‫ آ‬E‫ ا‬L ` ‫&ت‬5‫&! آ‬: ‫& او‬5‫‰  آ‬R ‫ا ا دة ا‬$‫م ه‬L `‫ی‬
. P1

: Change ‫ ا‬-3
. ‫ى‬E‫&ت ا‬5‫&! آ‬: ‫& او‬5‫ن آ‬# ‫&ت‬5‫&! آ‬: ‫& او‬5‫ل آ‬v‫ال او اﺡ‬9 ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫و ی‬

FILE

EDIT

SEARCH

OPTIONS

Find
C.BAT
Repeat last find
Change

HELP

55

: Options &Z ً N ‫ﺙ‬
: 
 ‫@ اوا ا‬5 Options &Z ‫ﺕ !ى‬

: Display ‫ ا‬-1
. ‫ !ب‬#& ‫Œ ا‬1 ‫  و !ن ا‬# ‫[ ا‬1  
5E ‫ا ا 

ا !ان‬$‫م ه‬L `‫ی‬

: Help path ‫ ا‬-2
.Edit TR ‫ص‬L ‫ ( ا‬Help ) ‫
&ت‬5 ‫ ا‬h5 ‫ن‬# ‫ا ا ی‬$‫م ه‬L `‫ی‬

FILE

EDIT

SEARCH

OPTIONS
Display
ABC.BAT
Help path

HELP

56

YZ‫ ا‬+'‫ا‬

‫‪57‬‬

‫('ت ا\م‬

58

‫م‬4 ‫ت ا‬5
BATCH FILES
(AUTOEXEC.BAT)$ 
1 ‫ 
ا‬Z5 ‫ت ا‬5& ‫ ا‬: 
ً ‫او‬
‫م او ادة‬1 ‫ ﺕ 
ا‬1 
#
‫ اوﺕ!ﺕ‬$1‫ ی‬، ‫ص‬E h5 !‫( ه‬AUTOEXEC.BAT) $ 
1 ‫@ ا‬Z5 ‫ ا‬h5& ‫ا‬
. RS R ، u ‫=@ اى و‬DOS ‫ة  ال‬$ 
1‫ ﺕ‬#&‫ ی‬w‫  ﺡ
‰ ا‬، E\ ‫م‬4‫ ﺡ‬h5 ‫ &ﺙ ى‬# ‫ و‬. w5
&‫ﺕ‬
TR ‫م 
ا‬L `& ‫ &`ة ا‬$ 
1 ‫ 
ا‬Z5‫ت ﺕ‬5 &6 ‫ة ﺕ‬4‫ه‬: ‫ ا‬T‫ا‬R ‫ 
 ا‬N# ‫ا‬AUTOEXEC.
@5 $ 
1 ‫ 
ا‬Z5‫ت ﺕ‬5 ‫  ا & 
ااد‬w‫ ا‬:  ، & ‫@ ا اص ا‬5 &‫ ﺕ` &  ی‬u1‫اذا آ‬. @
R[ ‫ا‬
‫ وﺕ 
ا !ورد  ر‬u ! ‫ ض ا ریˆ وا‬#&‫ ی‬، vN . T‫ا‬R ‫ ا‬$‫ ه‬k  ‫ آ@ ﺕ‬، k:‫ا اص ا‬
: RS R ، 
#
‫(اوﺕ!ﺕ‬WORDSTAR)

ATUOEXEC.BAT<ENTER> COPY CON
DATE <ENTER> TIME <ENTER>
WS <F6> <ENTER>
@g5 kgN‫وس ی‬g ‫ ا‬g: ‫م‬4g ‫ ا‬hg5 @=) (TIME) u ! ‫( و ا‬DATE) ˆ‫ ا &ل اى ا ری‬:‫ ی‬w‫ﺡ† ا‬
‫ن‬g‫! آ‬g ‫ و‬XT, PC. ‫ة‬4gP;‫@ ا‬g5 $g 
1 ‫@ ا‬Zg5 ‫=ﺕ@ ا‬g ‫ ا‬hg5& ‫` & ا‬g‫ ﺕ‬1   

‫ و ا ریˆ ا‬u ! ‫ل ا‬E‫اد‬
(ˆ‫ری‬g ‫ (و)ا‬ug ! ‫ى )ا‬g‫ال ا‬R g g‹‫ ﺕ‬ug1‫ ر& آ‬، ‫[ری‬R  &‫  ﺕ‬w‫ و‬AT ‫از‬S  @L ‫ ا‬kR‫ﺡ‬
.‫!ﺡ‬5 ‫ 
ت ا @ ﺕﺕ@  ا‬:R  
g‫ ﺕی‬g g&‫ ر‬.wg5 L ‫اض‬g‹ wR5g‫اص ﺹ‬g ‫ ا‬gP
= @g ‫ ا‬w&‫ =@ ا‬6‫  
 ای‬$ 
1 ‫ 
ا‬Z5 ‫ ا‬w
‫ت ا =ﺕ‬5& ‫و ا‬
، 5g ‫@ ا ص ا‬5 w‫و‬4L& ‫ ا‬T‫ا‬R ‫ 
 ا‬N‫ك آ‬1‫!ن ه‬# 
w ، 1 
 

R[‫ ﺕ‬: k  ‫ت ان ﺕ‬5& ‫ ا‬$P
@ !g ‫@ ﺕ‬g ‫ ا‬g‫& اوا‬6g ‫ ان ی‬w1#&‫ ی‬$ 
1 ‫@ ا‬Z5 ‫م ا‬4 ‫ ا‬h5 # ،  ‫ =@ آ‬w` TR  ‫أ‬R‫و  ﺕ‹ ان ﺕ‬  
‫( ) !ر ا‬Side Kick) k
‫ ی آ‬N ، ( 1 #  P5& `‫ 
ت ا @ ﺕ
( =@ ذاآة ا ام وﺕ‬:R ‫ﺕ 
ا‬
T‫ا‬gR ‫ ا‬$g‫( ان ه‬g5 g&‫( وآ‬u=!g‫و‬# 
DOSKEY )‫( أو‬u`g#‫ = 
ی!ﺕ‬T1g 

(Ready) ( ‫ﺵ!ل أو ) ریى‬
Tg ‫ اى‬g  j ‫!ل‬5  ‫ = !م‬V
‫  ا &ﺕ‬1 
!&: c 6‫ ا @ ان ﺕ‬P
= w 
L ‫اآ وﺕ‬$ ‫ﺕ!ﺽ =@ ا‬
TR ‫ى = 
!د ا‬E‫ ا‬V
‫&! ﺕ‬: c 6‫ ﺕ‬،‫اآ‬$ ‫ ا &
( =@ ا‬TR ‫@  ا‬P 1‫ ﺕ‬1‫ و‬. ‫اآ‬$ ‫ =@ ا‬w5& `‫ ﺕ‬u1‫آ‬
.‫!ر‬P ‫@ ا @ ا‬5‫اﺹ‬
‫ا‬$g‫وه‬AUTOEXEC.BAT $g 
1 ‫@ ا‬Z5 ‫ ا‬h5& ‫( )=@ ا‬PATH) ‫ اا &`ر‬6‫ان ﺕ‬6‫ ﺕی ای‬u1‫ر& آ‬
(RAM DISK) ‫اآــة‬$ ‫@ اوا ﺕ ــــ 
ص ا‬5 6‫ ای‬V‫ی‬ 
g‫& 
ا‬6g  vN ‹‫ = ﺕ‬. k‫اﺕ‬L ‫ ا‬PR5[ ‫ى ﺕ‬E‫ وای اوا ا‬، (Print Spooler) R[ ‫ ا‬h5 T‫وا‬
PROMPT ‰gg& ‫ ا‬gg‫س ا‬gg1 ‫( ا‬gg 6gg‫ وی‬، ‫ا‬gg
E‫ 
ا‬5`gg5`‫ ﺕ‬ggS & `gg‫ ﺕ‬ugg1‫()اذا آ‬MODE)c&1gg ‫ا‬ 
g ‫ك‬RL‫ى ی‬$ ‫ ا‬k ‫ ذ‬DOS ‫ ‰ ال‬#‫ا ی 
ﺵ‬$‫ وه‬. 5 ‫( ا‬P‫ =@ ﺹ‬$ 
1 ‫@ ا‬Z5 ‫ ا‬h5& ‫ =@ ا‬$P$G
(:\LOTUS\ ‫ او‬C:\ vN) 6‫ك  ا  
ا @ ا  @ ای‬RL‫ ا @ ‰ ی‬C > ) vN) @  ‫ا &ك ا‬

ESTEMATES

‫ال‬R v w5 ‫ت ا‬v& ‫ ا‬: W 
‫ﺙ‬

59

‫ت‬g‫ت آ‬g= ‫!ع‬g g ‫ 
ء‬g‫< أﺵ‬g ‫ 
ا‬g‫ ﺕ‬wg‫ 
ری‬E‫ أو ا‬wg 
‫ا‬4 ‫را ات ا‬g g ‫وس‬g ‫ ا‬g‫ أوا‬g g
N# ‫` & ا‬g‫ی‬
‫وس‬g ‫ ا‬kg V&`g‫م ی‬4g‫ ﺡ‬hg5 P
= $1‫ =< آ  ی‬w5 L ‫!ن‬#‫را ات  ﺕ‬R ‫ت وا ن ا‬5& ‫ا اص أو أ&ء ا‬
$ 
1‫ 
( ﺕ‬5#
P ‫را ات ا  
)ا‬R ‫ن ا‬# w
5 ‫را ات ا‬R ‫ ا‬$EW‫ وﺕ‬w
5 ‫را ات ا‬R ‫ 
ا‬N& w 
‫  

را ات د‬
( g ‫دى ا‬g‫د \ﺡ‬g ‫ أى‬aR`g‫@ ﺕ‬g ‫ ا‬% wg‫!ی‬¤& ‫ ا‬wR`g1 ‫ ا‬wgv TgR ‫ ا‬gE‫را ات دا‬gR ‫@ ا‬g ‫ ر ا‬g‫=ﺕ@ ی‬g ‫ ا‬hg5& ‫ا‬
@gN ‫را  ا‬gR ‫@ ا‬g ‫ا‬%2، ‫را  ا„ول‬gR ‫ ا @ ا‬%1، w` ‫م‬4 ‫ ا‬h5 (‫ ﺕ 
ا @ ا‬%0 . (ˆ ‫ ا‬، %2‫أو‬%1‫أو‬%0)
:@‫ل ا>ﺕ‬N& ‫  ا‬V6 ‫ 
آ& ی‬N# ‫ ا=د‬N‫م أآ‬4 ‫ت ا‬5 ‫ أوا‬:‫ال ﺕ‬R v w5 ‫را ات ا‬R ‫أ ˆ ا‬

COPY CON DIRCHK.BAT<ENTER>
DIR %1 / W <ENTER>
CHKDSK %1 <F6> <ENTER>
‫ك‬g g‫ر ﺕی‬g
E k‫ ا>ن ی‬# ‫س ا  @ و‬P ‫@ ا‬5 ‫– ا„ﺵ 
ء‬1 h5& ‫ا ا‬$‫ ی!م ه‬، ‫ م ذآ \ی را ات‬1
vN ،DIRCHK B: <ENTER> R[= @‫ ا =ﺕ‬h5& ‫ ا„وا =@ ا‬w
5 aR[‫  
ﺕ‬h5 ‫أ اص  
أو‬ 
&6g ‫ ی‬، B: ‫ك‬g& ‫@ ا‬g5 CHKDSK g‫  ی‬g!R  ، :B ‫ك‬g& ‫@ ا‬g5 ‫ت‬g5& ‫ ا‬g# 6‫ی‬v
‫ د‬5[‫ ی‬،
‫را ات‬g wg Tg @g5 E\ ‫ل‬N&‫ وآ‬B. ‫@ ا ص =@ ا &ك‬5 ‫ت ا &!;!د‬5& ‫ ﺡ!ل ;& 
ا‬w
=‫!ت اﺽ‬5
‫ال‬R v w5

COPY CON DIRCHK.BAT<ENTER>
COPY A:%1 B: / V <ENTER>
COPY A:%2 B: / V <ENTER>
DIR A: / P <ENTER
DIR B: / P <ENTER
<F6> <ENTER>
wgg5 ‫را ات‬gg [gg‫ !ا‬ggP5
N&‫ ﺕ‬gg#&‫ أو ی‬- ‫ت‬gg‫ت ا &آ‬gg= h5 L gg ، 5gg‫ص ﺹ‬gg Rgg‫` & ﺡ‬gg‫ ﺕ‬ugg1‫اذا آ‬
:RS‫ ا‬،NAMES.CON ‫ و‬FILE.CON(‫ن ا‬v&‫ 
ی‬5 @5 &‫ ﺕ‬u1‫ال واذا آ‬R v

COPY&CK FILE.CON NAMES.CON <ENTER>
(COPY).ˆ`1 ‫ ا„&ء =@ \ ا‬k5‫ل ﺕ‬E‫= 
!م ا وس د‬

w4 ‫م ا‬1 
‫ أوا ا‬: ً N ‫ﺙ‬
. ECHO
. FOR
. GOTO
. IF
. PAUSE
. REM

w1 
w ‫ر ر‬Pi‫أ ا‬
  N‫ أآ‬w
5& ‫ار‬#‫أ ﺕ‬
@ ‫ ا‬h5& ‫ن  
=@ ا‬# @ ‫أ ا ع ا‬
‫أ ا ع ا & وط‬
@5 ‫ ا‬h ! ‫أ ا‬
‫ت‬i!5& ‫أ آ  ا‬ 

g‫ ا„وا‬$g‫( وه‬BATCH PROCESSING) wg4 ‫[ ا‬g‫ 
!ا‬g ‫م ا‬g1 wR`g1  ‫ ا>وا‬$‫م ه‬L `‫وﺕ‬
ECHO - FOR - GOTO - IF - PAUSE - REM - SHIFT ‫ه‬
. 
 ‫ ا>وا‬$‫ول  ح ه‬1  ‫و!ف‬

- ECHO

‫‪60‬‬

‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪Pi‬ر ر ‪ @= w‬ﺡ  ]‪ ECHO [ON‬وم ا‪Pi‬ر ا ‪@= Z‬‬
‫ﺡ ‪ECHO[OFF].‬‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬
‫]‪ECHO [ON] [message‬‬
‫ا !رة ا  ‪:‬‬

‫] ‪ECHO [OFF] [ message‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫> ‪A> ECHO HELLO < ENTER‬‬
‫!ف ﺕ‪ P‬ر  ‪HELLO .‬‬

‫‪ -2‬أ ‪FOR‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪#‬ار ﺕ‪ $ 
1‬ا  
ة ات‬
‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪FOR %%C IN set DO COMMAND :‬‬
‫ﺡ
‰ ‪: C‬ه! اى ﺡف ا ‪9 - 0‬‬
‫‪ set‬ه! ا ‪ File space‬او
( دة‬
‫‪ : Command‬ه! اى ا  اوا م ا 

‫اــ‪N‬ـــ‪5‬ـــــ‪: w‬‬
‫‪FOR %%+ IN (*.ASM) DO TYPE %%+‬‬
‫أ(‬
‫وذ ‪ 
&: k‬آ ا &‪ #
h5‬ا اد ا( ‪.ASM‬‬
‫ب(‬
‫> ‪FOR %%+ IN ( SALES\*.*) DO TYPE %%+ < ENTER‬‬
‫و ذ ‪Pi k‬ر  !یت آ ا &‪5‬ت ا @ أ اده‬

‫‪asm‬‬

‫‪ -3‬أ ‪GOTO‬‬
‫ا ض  ا ‪L‬ــــام‪ :‬ی` ‪L‬م ه‪$‬ا ا ‪#  1 5‬ن ا @ ا‪ E‬دا‪ E‬ا &‪ h5‬ا @ ون اة ا ﺕ 

‫ـــــ!ع ا„ـــــ ‪ :‬أـ دا‪. @5E‬‬

‫ا !رة ا  ‪GOTO Label :‬‬

‫‪N‬ل ‪:‬‬
‫‪Looping ............‬‬

61

Begin :
Rem looping.....
Goto Begin
@5‫  ی‬$ 
1  ‫ی!م ا‬
. ‫ى‬E‫ ة ا‬Begin ‫ ا @ ا‬4‫ ﺙ( ی‬Rem looping ‫! ا‬5 ‫ ﺙ( ی‬Begin ‫ ا‬$ 
1‫ﺕ‬

IF ‫ أ‬-4 

1 

i‫  ﺹ ﺵط  
„داء و‬a 5 ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @5E‫ أـ دا‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬
IF Condition Command :  ‫ا !رة ا‬

:w‫ـــــ‬5‫ـــ‬N‫اــ‬
IF NOT EXIST 620 Can’t find file < enter > (‫أ‬
@&`& ‫ ا‬h5& ‫ل اذا آن ا‬N& ‫ا ا‬$‫=@ ه‬TXT.620 
‫ م ا‬P‫  ی!; !ف ی‬DOS 
 ‫ا   ا‬
Can’t find file
(‫ب‬
IF %1 == Quit GOTO END
END ‫ء‬P‫ى ی 
ا @ ا‬$ ‫ ( !ف ی ( ا ل ا @ ا ا‬1==quit ) ‫ل ﺡ
‰ ا & 
اول‬N& ‫ا ا‬$‫=@ ه‬

PAUSE ‫ أ‬-5
‫@ اى  ح‬5 c 6 ‫ ﺡ @ ی ( ا‬k ‫@ و ذ‬5 ‫ ا‬$ 
1 ‫ ا‬h ! ‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
$ 
1 ‫ &ار ا‬
. @5E‫ أـ دا‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬

PAUSE
:  ‫ا !رة ا‬ 

 ‫ ا   ا‬P‫ !ف ﺕ‬PAUSE ‫ ا‬$ 
1‫ ﺕ‬1 : ‰
‫ﺡ‬
Press any key to continue

: ‫ل‬N
DIR A:
ECHO DISPLAY the directory of drive B next
PAUSE
DIR B: 
6g‫@ ﺕ‬# k V&`‫ ی‬k ‫ و ذ‬B  & ‫@ ا[!ا ا @ =@ ا‬5 5:`& ‫ت ا‬5& ‫ر ا‬Pi‫ ا‬R @ h !‫!ف یث ﺕ‬
. P
5 ‫ت‬5& ‫@ ﺕى ا&ء ا‬#  & ‫ا[!ا ;یة =@ ا‬

REM ‫ أ‬-6

62

$ 
1 ‫ء ا‬1‫ﺡت اﺙ‬v& ‫ر ا‬Pi‫ا ا‬$‫م ه‬L `‫ ی‬:‫ــــام‬L ‫ا ض  ا‬
. @5E‫ أـ دا‬: ‫ـــــ!ع ا„ـــــ‬

REM Command

:  ‫ا !رة ا‬

: ‫ل‬N
REM This file checks new disks
PAUSE Insert new disk in drive A :
Format A : /S
DIR A :
CHKDSK A :

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful