You are on page 1of 2

Διεθνής Πρότυπος Αριθμός Βιβλίου – ISBN

Ο Διεθνής Πρότυπος Αριθμός Βιβλίου – ISBN (International Standard Book


Number) είναι ένας μηχαναγνώσιμος ραβδοκώδικας (barcode) ο οποίος
χρησιμοποιείται από εκδοτικούς οίκους, βιβλιοπωλεία, βιβλιοθήκες, εκπαιδευτικά
ιδρύματα, κ.ά. Ο ραβδοκώδικας αυτός απαρτίζεται από ψηφία, συγκεκριμένα από
αριθμούς και τον ρωμαϊκό αριθμό Χ. Σύμφωνα με το πρότυπο ISO-2108 το ISBN
είναι ένας 10-ψήφιος αριθμός ο οποίος αποτελείται από τέσσερα τμήματα τα οποία
χωρίζονται μεταξύ τους με ενωτική παύλα ή κενό. Τα ψηφία των τριών πρώτων
τμημάτων του ISBN μπορούν να είναι ένας αριθμός από το 0 έως το 9, ενώ το
τέταρτο τμήμα του ISBN μπορεί να πάρει τιμές από 0 έως 9 καθώς και την τιμή Χ
(Χ=10).

Ο πρότυπος αυτός αριθμός αποδίδεται στα βιβλία και συγκεκριμένα στις


μονογραφίες. Κάθε αριθμός ISBN είναι μοναδικός για κάθε μονογραφία και
αποτελεί την ταυτότητα της στο χώρο του βιβλίου. Την 1η Ιανουαρίου του 2007 η
βιομηχανία του βιβλίου παγκοσμίως θα πρέπει να χρησιμοποιεί το 13-ψήφιο
ISBN. Ο Διεθνής Πρότυπος Αριθμός Βιβλίου άλλαξε για να μπορέσει να
ανταποκριθεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις του βιβλιεμπορίου. Το 10-ψήφιο ISBN
έχει χωρητικότητα 1 δισεκατομμύριο αριθμούς το οποίο θα αυξηθεί με το ISBN-13
ώστε να καλυφθεί ο αυξανόμενος αριθμός των εκδόσεων αλλά και των εκδοτών
παγκοσμίως.

Δομή του ISBN-10 και ISBN-13

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο του Unimarc τα Σύμφωνα με την Book Industry


τέσσερα τμήματα του ISBN-10 είναι: Study Group τα πέντε τμήματα του
ISBN-13 είναι:

1) “Ταυτότητα ομάδας: Αποδίδεται σε κάθε 1) “Μέρος 1ο: Το πρόθεμα EAN (είτε


χώρα ή ομάδα χωρών ή γλωσσικών ομάδων 978, είτε 979)
από το Διεθνές Κέντρο ISBN. Διεθνείς 2) Μέρος 2ο: Η ταυτότητα της ομάδας
οργανισμοί, π.χ. ο ΟΗΕ, έχουν, επίσης, τη (χώρα, εδαφική ή γλωσσική
δική τους ταυτότητα ομάδας. περιοχή)
2) Ταυτότητα εκδότη: Αποδίδεται σε κάθε 3) Μέρος 3ο: Η ταυτότητα του εκδότη
εκδότη από ένα Εθνικό ή Περιφερειακό 4) Μέρος 4ο: Η ταυτότητα του τίτλου
Κέντρο ISBN. 5) Μέρος 5ο: Το ψηφίο ελέγχου”.
3) Ταυτότητα τίτλου: Αποδίδεται σε κάθε
τίτλο από τον εκδότη
4) Ψηφίο ελέγχου: Υπολογίζεται στη βάση
των υπολοίπων 9 ψηφίων του ISBN” (Holt
1993, σ. 5).

Τα πέντε μέρη του ISBN-13 χωρίζονται και αυτά με ενωτικές παύλες ή κενά. Τα
μέρη 2, 3, 4 του ISBN-13 παραμένουν τα ίδια όπως και στο ISBN-10, ενώ
προστίθεται στην αρχή το πρόθεμα 978 ή 979 και στο τέλος το ψηφίο ελέγχου
υπολογίζεται εξαρχής για να επικυρώσει την εγκυρότητα ολόκληρου του αριθμού.

Το πρόθεμα EAN
Η Book Industry Study Group αναφέρει ότι “ο EAN (International Article
Number) είναι ένας 13-ψήφιος πρότυπος αριθμός που προσδιορίζει κάθε προϊόν
στην παγκόσμια αγορά. Ο αριθμός ΕΑΝ διανέμεται από τον οργανισμό EAN
International ο οποίος καθιερώνει τα πρότυπα και τους κανόνες για τους
εκχωρούμενους αριθμούς των προϊόντων αλλά και την κωδικοποίησή τους σε
ραβδοκώδικες (barcodes), σε EDI (Electronic Data Interchange) και σε RTID
messages. Ο οργανισμός EAN International καθιέρωσε και εκχώρησε τα
προθέματα 978 και 979 για τον προσδιορισμό των βιβλίων μέσα στο παγκόσμιο
σύστημα ταυτοποίησης του ΕΑΝ”.

Μετατροπή από ISBN-10 σε ISBN-13

10-ψήφιο ISBN 960-7510-94-1


Διαγραφή του ψηφίου ελέγχου 960-7510-94-
Προσθήκη του προθέματος 978 978- 960-7510-94-
Υπολογισμός του νέου ψηφίου ελέγχου 978- 960-7510-94-6

Για να υπολογίσουμε το ψηφίο ελέγχου του ISBN-13 πολλαπλασιάζουμε τα 12


πρώτα ψηφία του ISBN με το βάρος 1 και 3 εναλλάξ. Το άθροισμα των γινομένων
το διαιρούμε με τον αριθμό 10 και το υπόλοιπο της διαίρεσης το αφαιρούμε από το
αριθμό 10. Για παράδειγμα:

ISBN 9 7 8 9 6 0 7 5 1 0 9 4
Βάρος 1 3 1 3 1 3 1 3 1 3 1 3
Αποτέλεσμα 9 21 8 27 6 0 7 15 1 0 9 12

Σύνολο 104 / 10 = 10 υπόλοιπο 4


10-4=6 Άρα το ψηφίο ελέγχου είναι το 6

Πηγές

http://www.loc.gov/catdir/cpso/13digit.html
http://www.bisg.org/isbn-13/faq.html
http://www.isbn-international.org/en/manual.html
http://pcn.loc.gov/isbncnvt.html
http://www.bisg.org/isbn-13/faq.html
http://www.oclc.org/news/announcements/announcement96.htm
http://librinfoscience.blogspot.com/2006/10/are-you-ready-for-isbn-13.html
Holt, Brian P. (επίμ.) 1993, Εγχειρίδιο UNIMARC, Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος,
Αθήνα.