Análise da situación

Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Xuño, 2009

PTE Costa da Morte

APROBADO POLO COMITÉ DE DIRECCIÓN DO PTE DA COSTA DA MORTE O 18 DE XUÑO DE 2009

2

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ÍNDICE

OS PACTOS TERRITORIAIS DE EMPREGO .............................................................................................................. 7

TERRITORIO E INFRAESTRUTURAS......................................................................................................................... 9 DELIMITACIÓN TERRITORIAL .................................................................................................................................. 9 CARACTERÍSTICAS MORFOLÓXICAS DO TERRITORIO E HÁBITAT NATURAL ............................................ 11 INFRAESTRUTURAS E EQUIPAMENTOS ............................................................................................................... 13 PLANEAMENTO VIXENTE ........................................................................................................................................ 14 PATRIMONIO CULTURAL .......................................................................................................................................... 15 ENTIDADES SUPRAMUNICIPAIS ............................................................................................................................. 16 ANÁLISE DAFO: TERRITORIO E INFRAESTRUTURAS ........................................................................................... 18

POBOACIÓN EN CIFRAS ............................................................................................................................................. 20 ÍNDICE DE RURALIDADE............................................................................................................................................. 22 POBOACIÓN POR XÉNERO ......................................................................................................................................... 24 EVOLUCIÓN DA POBOACIÓN .................................................................................................................................. 25 TAXA DE NATALIDADE ................................................................................................................................................ 27 TAXA DE MORTALIDADE ............................................................................................................................................ 29 CRECEMENTO VEXETATIVO ........................................................................................................................................ 30 PERSOAS NO ESTRANXEIRO POR COMARCAS............................................................................................................ 31 OS MOVEMENTOS MIGRATORIOS .......................................................................................................................... 32 EVOLUCIÓN SALDO MIGRATORIO PACTO – GALICIA .................................................................................................. 32
Destino das emigracións do Pacto no 2007 ............................................................................................................................. 35 Procedencia das Inmigracións do Pacto no 2007 ..................................................................................................................... 36

ESTRUTURA POR GRANDES GRUPOS DE IDADE ................................................................................................ 37 DEPENDENCIA DA POBOACIÓN ................................................................................................................................. 38 ÍNDICE DE RECAMBIO DA POBOACIÓN ACTIVA ......................................................................................................... 39 DISCAPACIDADES ..................................................................................................................................................... 44 ANÁLISE DAFO: ESTRUTURA SOCIODEMOGRÁFICA ....................................................................................................... 45

INDICADORES ECONÓMICOS ................................................................................................................................... 47 RENDA FAMILIAR DISPOÑIBLE, VEB POR HABITANTE E ÍNDICE DE PRODUTIVIDADE ........................... 47 CONTA DE RENDA DOS FOGARES.......................................................................................................................... 49 INDICADOR MUNICIPAL DA RENDA DOS FOGARES .......................................................................................... 52 PRESTACIÓNS ECONÓMICAS.................................................................................................................................. 53 VARIABLES E INDICADORES ECONÓMICOS ....................................................................................................... 55 PARQUE DE VEHÍCULOS E MATRICULACIÓNS ................................................................................................... 57 LIÑAS DE BANDA ANCHA ........................................................................................................................................ 59

3

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O MERCADO LABORAL .............................................................................................................................................. 60 AFILIACIÓN ................................................................................................................................................................. 60 EVOLUCIÓN DA AFILIACIÓN ....................................................................................................................................... 60 AFILIACIÓN POR RÉXIMES.......................................................................................................................................... 67 AFILIACIÓN POR SECTORES ........................................................................................................................................ 69 PRINCIPAIS ACTIVIDADES ECONÓMICAS SEGUNDO O NÚMERO DE AFILIADOS ........................................................ 71 ÍNDICE DE AFILIACIÓN: ................................................................................................................................................... 75 ÍNDICE DE ACTIVIDADE: ................................................................................................................................................. 76 ACTIVIDADES ECONÓMICAS CON MÁIS PESO NO PACTO ............................................................................... 77 CONSTRUCIÓN ........................................................................................................................................................... 78 AGRICULTURA ............................................................................................................................................................ 79 COMERCIO POLO MIÚDO .......................................................................................................................................... 80 HOSTALARÍA .............................................................................................................................................................. 81 CONFECCIÓN ............................................................................................................................................................. 82 PESCA ........................................................................................................................................................................ 83 ADMINISTRACIÓN PÚBLICA ....................................................................................................................................... 84 INDUSTRIA PRODUCTOS ALIMENTARIOS ................................................................................................................... 85 COMERCIO POR XUNTO ............................................................................................................................................. 86 OUTRAS ACTIVIDADES EMRPESARIAIS ...................................................................................................................... 87 PARO REXISTRADO: ........................................................................................................................................................ 88 PARO REXISTRADO POR SEXOS ............................................................................................................................. 88 PARO REXISTRADO, POR IDADES: ......................................................................................................................... 91 PARO REXISTRADO, POR SECTORES DE ACTIVIDADE: ..................................................................................... 93 PARO REXISTRADO EN MENORES DE 25 ANOS: ................................................................................................................ 97 PARADOS DE LONGA DURACIÓN: ................................................................................................................................... 99 ÍNDICE DE PARO REXISTRADO: ..................................................................................................................................... 103 ÍNDICE DE PARO REXISTRADO POR SECTORES DE ACTIVIDADE: .............................................................................. 105 ORIENTACIÓN LABORAL ....................................................................................................................................... 110 CONTRATACIÓN ...................................................................................................................................................... 111 EVOLUCIÓN ANUAL DO NÚMERO DE CONTRATOS .................................................................................................. 111 EVOLUCIÓN DOS CONTRATOS POR IDADE E SEXO ................................................................................................... 113 EVOLUCIÓN DA CONTRATACIÓN POR NIVEL FORMATIVO ....................................................................................... 116 EVOLUCIÓN DA CONTRATACIÓN POR NIVEL FORMATIVO ....................................................................................... 116 CONTRATOS POR SECTORES .................................................................................................................................... 117 TIPO DE CONTRATOS ............................................................................................................................................... 121 EVOLUCIÓN DOS CONTRATOS POR MODALIDADE .................................................................................................. 124 GRANDES GRUPOS DE OCUPACIÓN ......................................................................................................................... 126 ACTIVIDADE ECONÓMICA DOS CONTRATADOS ....................................................................................................... 128 SINISTRALIDADE LABORAL ................................................................................................................................. 131 RECURSOS PARA A CONCILIACIÓN .................................................................................................................... 132 1.- INFANCIA E MOCIDADE: ..................................................................................................................................... 132
GARDERÍAS E PAI´s: ................................................................................................................................................................ 132 CENTROS DE MENORES:......................................................................................................................................................... 134

2.- MAIORES: ........................................................................................................................................................... 134 3.- PERSOAS CON DISCAPACIDADES: ....................................................................................................................... 135 ANÁLISE DAFO: MERCADO LABORAL ......................................................................................................................... 136

4

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ESTRUTURA EMPRESARIAL DO PACTO .............................................................................................................. 139 VOLUME DE EMPRESAS E DENSIDADE EMPRESARIAL .................................................................................. 139 DISTRIBUCIÓN DE EMPRESAS POR SECTORES ................................................................................................. 142 DISTRIBUCIÓN DE EMPRESAS POR NÚMERO DE ASALARIADOS ................................................................. 143 DISTRIBUCIÓN SEGUNDO A CONDICIÓN XURÍDICA ....................................................................................... 144 ALTAS E BAIXAS EMPRESARIAIS ......................................................................................................................... 145 ESPECIALIDADES PRODUCTIVAS ........................................................................................................................ 146 PESCA E ACUICULTURA ............................................................................................................................................ 146
LONXAS .................................................................................................................................................................................. 146 EMBARCACIÓNS PESQUEIRAS ................................................................................................................................................ 147 MERCADO LABORAL NO RÉXIME DO MAR............................................................................................................................. 148 ACUICULTURA ........................................................................................................................................................................ 151

AGRICULTURA E GANDEIRÍA .................................................................................................................................... 152 ACTIVIDADE AGRÍCOLA: ........................................................................................................................................... 152
DISTRIBUCIÓN MUNICIPAL DE USOS ...................................................................................................................................... 152 DISTRIBUCIÓN XERAL DE TERRAS POR COMARCAS ............................................................................................................... 152 DISTRIBUCIÓN DOS PRINCIPAIS GRUPOS DE CULTIVOS POR COMARCAS: ............................................................................. 153

ACTIVIDADE GANDEIRA: .......................................................................................................................................... 154 MERCADO LABORAL NO RÉXIME AGRARIO ............................................................................................................. 158
VOLUME DE EMPRESAS ......................................................................................................................................................... 160 MERCADO LABORAL NO SECTOR DA INDUSTRIA ................................................................................................................... 164

SECTOR DA CONSTRUCIÓN ...................................................................................................................................... 167
MERCADO LABORAL NO SECTOR DA CONSTRUCIÓN ............................................................................................................. 172

SECTOR COMERCIO.................................................................................................................................................. 175
MERCADO LABORAL NO SECTOR DO COMERCIO................................................................................................................... 177

O TURISMO NA COSTA DA MORTE .......................................................................................................................... 179
A OFERTA TURÍSTICA .............................................................................................................................................................. 179 ESTABLECEMENTOS TURÍSTICOS ............................................................................................................................................ 182 Tipos de aloxamentos ....................................................................................................................................................... 184 Establecementos Hoteleiros: ....................................................................................................................................... 185 Establecementos de turismo rural:.............................................................................................................................. 190 MERCADO LABORAL NO SECTOR TURÍSTICO ......................................................................................................................... 193

CHAN INDUSTRIAL ................................................................................................................................................. 195 ANÁLISE DAFO: ESTRUTURA PRODUTIVA .................................................................................................................... 197

FORMACIÓN ................................................................................................................................................................. 204 FORMACIÓN REGRADA.......................................................................................................................................... 204 FORMACIÓN OCUPACIONAL ................................................................................................................................. 206 FORMACIÓN CONTÍNUA ........................................................................................................................................ 207 ANÁLISE DAFO: FORMACIÓN E ORIENTACIÓN LABORAL ............................................................................................. 210

ÍNDICE DE TÁBOAS .................................................................................................................................................... 215

ÍNDICE DE GRÁFICAS................................................................................................................................................ 219

ÍNDICE DE MAPAS ...................................................................................................................................................... 221

AGRADECEMENTOS .................................................................................................................................................. 222

5

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

6

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Os Pactos Territoriais de Emprego
En 1996 a Comisión Europea creou a figura do Pacto Local para o Emprego, insistindo na necesidade dunha ampliación e unha intensificación da cooperación entre os interlocutores sociais e o sector privado dunha determinada zona que presentase unha inestabilidade laboral moi aguda. O primeiro paso para a implantación destas estruturas foi a creación de 89 Pactos pilotos (6 en España) que contribuíron a orientar a actuación dos Estados membros ao ámbito do desenvolvemento local do emprego. Despois, o Consello Europeo de Amsterdam (xuño de 1997) recoñeceu que o problema do desemprego era unha cuestión de interese común para o conxunto da UE. Este enfoque plásmase no artigo 127 del Tratado da Comunidade Europea modificado polo Tratado de Amsterdam, que establece que ao formular e aplicar todas as políticas e medidas comunitarias deberase ter en conta o obxectivo dun nivel de emprego alto (Comisión Europea, 1999). En novembro de 1999 os Fondos Estruturais da UE publican a “Guía dos Pactos Territoriais en favor do Emprego. 2000-2006” na que establecen o seu Marco de acción, baseado na Estratexia Europea para o Emprego e nos Regulamentos dos fondos estruturais. Xa dentro do novo período de programación e tendo en conta a situación de Galicia dentro do obxectivo de converxencia e de acordo co establecido no Programa Operativo Fondo Social Europeo de Galicia 2007-2013, establécense catro eixes de programación: Eixo 1. Fomento do espírito empresarial e mellora da adaptabilidade de traballadores, empresas e empresarios Eixo 2. Fomentar a empregabilidade, a inclusión social e a igualdade entre homes e mulleres Eixo 3. Aumento e mellora do capital humano Eixo 4. Promover a cooperación transnacional e interrexional

En Galicia os Pactos Territoriais de Emprego están recollidos no Acordo sobre un Novo Marco de Relacións Laborais en Galicia, subscrito no marco do Proceso de Diálogo Social aberto pola Xunta de Galicia xunto cos axentes económicos e sociais máis representativos de Galicia. Este documento está integrado por nove acordos concretos, que abarcan os diferentes aspectos da concertación social.
7

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O apartado concreto no que se recolle a figura dos Pactos Territoriais de Emprego é o Acordo sobre o Novo Modelo do Servizo Público de Emprego de Galicia, onde se di: “Un terceiro ámbito de participación, a crear de novo, viría determinado pola necesidade de implicar a todas as organizacións nun ámbito territorial para que aporten os seus coñecementos e experiencias. Esta implicación debe realizarse por medio da posta en marcha de Pactos Territoriais de Emprego. O obxectivo destes é acercar o nivel de intervención ao ámbito no cal se desenvolven as diferentes políticas de emprego e a creación de marcos de coordinación - intervención das diferentes administracións e axentes sociais implicados nos temas de emprego”. O Decreto 98/2008, do 15 de maio, polo que se crean e regulan os órganos consultivos denominados Pactos territoriais de emprego (PTE), recolle na súa disposición adicional segunda a constitución inicial de catro deles, entre os que se atopa o da Costa da Morte, ademais de Lugo, Valdeorras e o Salnés. O PTE Costa da Morte está integrado polos concellos Camariñas, de Cabana Carballo, de Bergantiños, Cee,

Carnota,

Corcubión, Coristanco, Dumbría, Fisterra, A Laracha, Laxe, Malpica de Bergantiños, Mazaricos, Muros, Muxía, Ponteceso, Santa Comba, Vimianzo e Zas. A súa composición abrangue, ademais dos concellos

mencionados, á Xunta de Galicia, a través da Consellería de Traballo, e e ás

organizacións

empresariais

sindicais

intersectoriais máis representativas no ámbito da Comunidade Autónoma.
Mapa 1. Fonte: elaboración propia

O PTE Costa da Morte estrutúrase en torno á Asemblea Xeral e o Comité de Dirección, co apoio dunha comisión técnica. Paralelamente ao nacemento do Pacto, a Asociación Impulsora do Pacto Territorial do Emprego da Costa da Morte creou unha unidade de promoción e desenvolvemento (UPD), que será a encargada de levar a cabo o plan de traballo marcado polo Comité de Dirección, que comeza co presente diagnóstico.
8

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Territorio e infraestruturas
DELIMITACIÓN TERRITORIAL
A Costa da Morte está situada no extremo occidental da provincia da Coruña, lindando de norte a sur coas comarcas de A Coruña, Ordes, Santiago, A Barcala e Noia, e ao oeste co Océano Atlántico. En canto ao Mapa Comarcal de Galicia, o Pacto Territorial de Emprego da Costa da Morte comprende na súa totalidade cinco comarcas: Bergantiños, Terra de Soneira, Fisterra, Xallas e Muros. O espazo que estamos estudando abrangue unha boa lonxitude de costa (máis de 300 km), e ningún punto dista do mar máis de 40 quilómetros en liña recta. O nome da comarca invita a pensar que a Costa da Morte só comprende concellos do litoral. Sen embargo, trátase dun territorio heteroxéneo, que mestura totalmente litoral e interior. Ademais, a proximidade de diversas cadeas montañosas ao litoral separa fisicamente ámbalas zonas. Coristanco, Zas, Santa Comba e Mazaricos son concellos de interior. A Laracha, Cabana de Bergantiños, Vimianzo e Dumbría, tamén poden considerarse de interior malia ter unha pequena saída ao mar. Carballo, Ponteceso, Muxía e Cee, son concellos costeiros que tamén contan cunha importante extensión interior. Finalmente, Malpica, Laxe, Camariñas, Fisterra, Corcubión, Carnota e Muros son eminentemente costeiros. Esta diversidade determina as peculiaridades

socioeconómicas de cada unha das comarcas que conforman o territorio do PTE da Costa da Morte. No seu conxunto, o territorio do Pacto abarca 1990 km. cadrados, que supoñen a cuarta parte da superficie da provincia da Coruña e o 6,7% do total de Galicia. A superficie dos concellos varía enormemente, dende os 6,5 km2 de Corcubión até os 203 km2 de Santa Comba. En termos xerais, os concellos do interior teñen unha superficie maior que os costeiros.

9

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Concellos Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas
PACTO

Superficie
100,3 51,9 186,8 70,9 57,5 6,5 141,1 124,7 29,4 125,8 36,9 61,4 187,3 72,9 121,3 91,9 203,7 187,4 133,2 1990,9 7.950,40 29574,4

% Pacto
5,04 2,61 9,38 3,56 2,89 0,33 7,09 6,26 1,48 6,32 1,85 3,08 9,41 3,66 6,09 4,62 10,23 9,41 6,69 100,00 25,04% 6,73%

Estamos nunha zona moi diferente dos sectores litorais que o rodean polo norte (Golfo Ártabro) e contra o sur (as Rías Baixas). Diferénciase deles pola dinámica

demográfica, social e económica. Malia estar situada na franxa costeira occidental, a Costa da Morte non pertence ao denominado Eixo Atlántico, a zona máis desenvolvida do territorio galego. Os

indicadores socioeconómicos da Costa da Morte seméllanse máis aos de outras zonas de Galicia que non acadaron aínda os niveis de desenvolvemento do Eixo, coma o Ortegal ou moitas das comarcas do os interior. datos e

Posteriormente socioeconómicos

examinaremos do

territorio

A Coruña
Galicia

observaremos como se sitúan bastante afastados das medias provincial e galega.

Táboa 1. Fonte: elaboración propia

10

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CARACTERÍSTICAS MORFOLÓXICAS DO TERRITORIO E HÁBITAT NATURAL
O litoral da Costa da Morte mestura zonas de cantís rochosos con grandes extensións areosas, entre as que se atopa a praia de Carnota, a máis longa de Galicia cunha lonxitude de seis quilómetros. As rías que están situadas neste treito de litoral son as de Corme-Laxe, Camariñas, Lires, Corcubión e Muros-Noia. Os ríos Anllóns, Grande, Castro, Xallas e Tambre son os máis importantes que discorren polo territorio do PTE Costa da Morte, se ben a rede hidrográfica de todas as comarcas é moi extensa. O punto máis alto da Costa da Morte é o Alto da Ruña, no concello de Mazaricos, que acada os 646 metros, uns poucos máis que o mítico Monte Pindo. En xeral, o relevo da Costa da Morte caracterízase pola alternancia de pequenas formacións montañosas, coma o denominado Bloque de Xallas ou o Macizo Pindo-Serra de Outes, e os grandes vales de interior, coma o val de Vimianzo ou o do Anllóns. Unha das características xeográficas mais destacados da Costa da Morte son os seus cabos. O Cabo Fisterra, que foi considerado historicamente o lugar máis occidental da Península Ibérica, é o segundo lugar máis visitado de Galicia, coa importancia que isto ten dende o punto de vista turístico. Outras puntas de interese son Cabo Touriñán, Cabo Vilán e Cabo San Adrán.

Mapa 2. Lic Costa da Morte. Fonte: Consellería de Medio Ambiente

1

11
1

Lic - son todos aqueles ecosistemas protexidos co obxecto de contribuír a garantir a biodiversidade mediante a conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres consideradas prioritarias no territorio pola directiva 92/43/CEE dos estados membros da Unión Europea.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Os espazos protexidos existentes no Pacto suman unha extensión terrestre de 124,15 km2, aos que hai que engadir unha extensión de 54,68 km2 de augas mariñas. Isto supón unha porcentaxe do 6,25% do territorio, moi afastada do 11,7% galego e aínda máis do 26,4% español. O lugar de interese comunitario (LIC) Costa da Morte comprende o extenso tramo de costa entre o cabo Fisterra e a praia de Alba (Arteixo). A excepción dunha gran parte da ría de Camariñas e dos núcleos habitados máis importantes, abarca a totalidade do litoral noroccidental de Galicia e algúns dos treitos máis apartados e mellor conservados da costa galega. Ademais do LIC Costa da Morte hai outros espazos protexidos pertencentes á Rede Natura 2000, como son as zonas de especial protección dos valores naturais (ZEPVN) Carnota-Monte Pindo, Monte e Lagoa de Louro e Río Anllóns; e a zona de especial protección de aves (ZEPA) Illas Sisargas. Este arquipélago pode pasar a formar parte do Parque Nacional das Illas Atlánticas, para o que sería necesario o seu cambio de titularidade ao dominio público. A Costa da Morte posúe un clima oceánico similar ao resto da costa galega. As temperaturas, suaves, oscilan entre os 18o e os 25o en verán, e entre os 8o e os 12o no inverno. As precipitacións son abundantes, arredor de 1500 mm. anuais. Novembro, decembro e xaneiro son os meses máis chuviosos e xuño, xullo e agosto os máis secos. A gráfica e os datos que aparecen debaixo deste texto corresponden ás medicións efectuadas na estación meteorolóxica de Malpica durante o ano 2007, publicadas no Anuario Climatolóxico de Galicia da Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible da Xunta de Galicia.

12

Gráfica 1. Fonte: Anuario climatolóxico de Galicia. Consellería de Medio Ambiente

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

INFRAESTRUTURAS E EQUIPAMENTOS
A comarca presenta déficits importantes de comunicación que teñen sido denunciados historicamente. A única autoestrada existente no territorio do Pacto é a AG-55, A Coruña - Carballo, que comunica a capital provincial coa comarca de Bergantiños. Recentemente comezaron as obras da Vía de Alta Capacidade (VAC) da Costa da Morte, que paliará en parte o illamento secular das comarcas de Soneira e Fisterra. A demanda dun enlace de alta capacidade coa capital de Galicia suscita o consenso de todos os sectores políticos e socioeconómicos do territorio. A Costa da Morte carece de rede ferroviaria en toda a súa extensión. En canto ao transporte público de viaxeiros, o seu funcionamento é deficiente, suscitando numerosas queixas da poboación. A Costa da Morte conta con 24 instalacións portuarias. O porto de Brens (en obras para a súa ampliación), no Concello de Cee é a maior instalación portuaria de titularidade autonómica e o peirao cun maior tráfico de mercadorías do territorio do Pacto (derivado sobre todo da proximidade á Factoría de Ferroatlántica). Dende o pasado ano o Porto de Laxe estableceu o tráfico de madeira con Portugal. Sen embargo, a práctica totalidade das instalacións portuarias da Costa da Morte só teñen actividade pesqueira. Hai pequenos embarcadoiros, que dan servizo ás pequenas embarcacións tradicionais, e tamén importantes dársenas pesqueiras, coma Malpica, Fisterra ou Muros. Con respecto aos equipamentos sanitarios, a Costa da Morte conta cun hospital de carácter comarcal, o Virxe da Xunqueira de Cee, que atende á poboación das comarcas de Soneira e Fisterra. Ademais, hai dezanove centros de saúde (un por cada concello), e 12 consultorios. Dende o punto de vista dos servizos sociais, o territorio do Pacto conta con cinco escolas infantís municipais, sete de titularidade privada e cinco galescolas. Hai unha residencia para persoas maiores en Carballo, e estase a construír unha nova en Vimianzo. Ademais, Carballo conta cunha oficina I+B, e hai cinco centros de información á muller (CIM).
13

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PLANEAMENTO VIXENTE
Estado de tramitación do planeamento revisado e adaptado a Lei 9/2002, “de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia en data 12/05/2008”

CONCELLO CABANA CAMARIÑAS CARBALLO1 CARNOTA CEE CORCUBIÓN CORISTANCO DUMBRÍA FISTERRA LARACHA LAXE MALPICA MAZARICOS MUROS MUXÍA PONTECESO SANTA COMBA VIMIANZO ZAS
1

PLANEAMENTO VIXENTE Figura Data aprobación PXOM 09/06/1999 29/01/1981 PXOM 20/05/2003 NSP 08/06/1996 NSP 23/02/1995 NSP 13/01/1989 PXOM 12/05/2000 NSP PXOM NSP NSP NSP NSP PXOM PXOM NSP PXOM 17/07/1996 30/06/2003 06/02/1987 23/02/1995 04/05/1995 04/05/1995 26/08/2002 05/04/2001 01/07/1994 08/11/2007

Figura PXOM PXOM

PLANEAMENTO EN REVISIÓN Estado Tramitación DataTramitación Inf. A.I. CONTRATADO 21/06/2004

PXOM PXOM PXOM

Inf. A.I. AI AP

10/04/2006 31/12/2007 27/09/2006

PXOM PXOM

AI AP

28/04/2006 28/04/2007

Anulado por sentenza do TSXG de data 1/3/2007, vixente en tanto non se resolva o recurso de casación PXOM - Plan Xeral de Ordenación Municipal DSU - Delimitación de Solo Urbán NSP - Normas Subsidiarias de Planeamento

Táboa 2. Fonte: Consellería de Política Territorial e Urbanismo

Só sete dos 19 concellos que conforman o Pacto contan na actualidade con PXOM aprobado. Nos restantes son de aplicación as Normas subsidiarias de planeamento, aínda que en 7 destes últimos o planeamento atópase en proceso de revisión.

14

Mapa 3. Fonte: Consellería de Política Territorial e Urbanismo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PATRIMONIO CULTURAL
A Costa da Morte posúe unha enorme e variada riqueza patrimonial froito da pegada das distintas civilizacións que poboaron consecutivamente o seu territorio. A simple enumeración dos elementos patrimoniais do territorio obrigaría a encher moreas de páxinas de información. Como non é ese o obxectivo do presente estudo, limitarémonos a sinalar os aspectos sobranceiros do patrimonio da Costa da Morte. A riqueza patrimonial da Costa da Morte aséntase fundamentalmente sobre un elemento: a pedra. Xa na idade antiga foi así, como o demostran as abundantes mostras de monumentos megalíticos existentes na comarca, dos que o Dolmen de Dombate é o máis coñecido. Pero o culto ás pedras non remata aí, senón que se estende de norte a sur e a través do tempo en vestixios coma a Pedra da Serpe, en Corme (Ponteceso), o castro de Borneiro, en Cabana, as pedras do Santuario da Barca de Muxía, ou as pedras santas do Monte de San Guillerme, en Fisterra. As paisaxes pétreas e antropomorfas de enclaves coma o Monte Pindo e os Penedos de Traba e Pasarela, por nomear os máis salientábeis, son lugares cheos de misterio, maxia e crenzas de todo tipo. As mostras de arquitectura relevantes, tanto relixiosa coma civil, son numerosas. Hai varias igrexas de estilo románico moi apreciadas, coma a de Moraime en Muxía e Santa María das Areas, en Fisterra, por citar só dúas. En canto ás edificacións civís abundan os castelos e fortalezas (Torres de Mens, Castelo de Vimianzo,…) e tamén os pazos e casas señoriais (Torres do Allo, Pazo de Vilardefranco,…) Especial mención merecen construcións de arquitectura popular, coma os hórreos de Lira e Carnota, os meirandes do país, e os numerosos muíños de auga que hai no territorio. A nivel administrativo, de protección dos bens patrimoniais, temos que sinalar que no conxunto do territorio hai un total de 19 Bens de Interese Culturais2, como podemos observar na seguinte táboa:

BENS DE INTERESE CULTURAL 2008
Galicia
Monumentos Xardín Histórico Conxunto Histórico Sitios históricos Zona Arqueolóxica Outros Bens 583 6 48 16 7 8

A Coruña
117 3 16 4 1 3

Costa da Morte
16 0 2 0 1 0

Táboa 3. Fonte: Ministerio de Cultura

15
2

Segundo a Ley 16/1985, de 25 de junio, del Patrimonio Histórico Español, un Ben de Interese Cultural (BIC) é calquera inmoble e obxecto moble de interese artístico, histórico, paleontolóxico, arqueolóxico, etnográfico, científico ou técnico, que fora declarado como tal pola administración competente.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ENTIDADES SUPRAMUNICIPAIS
Diversas entidades están a traballar en proxectos de desenvolvemento sectoriais no territorio comprendido polo PTE Costa da Morte. O ámbito territorial de actuación non coincide totalmente en ningún dos casos. O Consorcio de Turismo agrupa aos mesmos concellos que o PTE agás Muros e Santa Comba. Esta entidade naceu como prolongación do Plan de Dinamización Turística da Costa da Morte, unha actuación trianual que foi financiada pola Secretaria General de Turismo do Goberno de España, a Dirección Xeral de Turismo e a Deputación da Coruña, en representación dos 17 concellos obxecto do Plan.
Mapa 4. Fonte: elaboración propia

No referente ao Grupos de Desenvolvemento Rural (GDR), dous deles, o 26 e 27, están completamente inseridos no territorio do PTE, sendo de novo os concellos de Muros e Santa Comba os que se integran noutros ámbitos territoriais (GDR 25 e 24 respectivamente).

Mapa 5. Fonte: elaboración propia

Dous Grupos de Acción Costeira (GAC) afectan aos concellos da Costa da Morte. O que leva este mesmo nome desenvólvese integramente en concellos costeiros do territorio do Pacto, mentres que o GAC Seo de Fisterra, Ría de Muros-Noia, afecta a concellos situados fóra do territorio do PTE, como Outes, Noia e Porto do Son.
Mapa 6. Fonte: elaboración propia

16

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

A Asociación Neria xestionou diferentes proxectos europeos como Leader e Equal. Ademáis desenvolve a súa actividade en diversas áreas, como a prevención de drogodependencias, cultura,

patrimonio e turismo.

Mapa 7. Fonte: elaboración propia

17

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Análise DAFO: TERRITORIO E INFRAESTRUTURAS
Para finalizar esta visión xeral do territorio e das infraestruturas, preséntase o apartado correspondente da análise DAFO consensuada polos axentes económicos e sociais integrantes do PTE Costa da Morte.

Debilidades:
Rede de infraestruturas deficitarias: viarias, enerxéticas,
portuarias (portos con pouco calado), telecomunicacións… Ausencia do ferrocarril e de nodos de transporte.

Ameazas:

A presión urbanística sobre zonas de especial interese paisaxístico. A maioría dos
concellos teñen sen aprobar o Plan Xeral de Ordenación Municipal.

Deficiente rede de transporte público que dificulta a mobilidade laboral e o acceso aos servizos (sanitarios, sociais,
administrativos,…).

Insuficiente regulación medioambiental que garanta o tráfico marítimo seguro e evite catástrofes naturais. O territorio
da Costa da Morte ten sufrido importantes desastres naturais provocados pola mala acción do home, como os lumes, as inundacións e as mareas negras.

Deterioro

do

entorno.
deuse unha polos temas

Tradicionalmente escasa atención medioambientais.

Deficiente territorial.

ordenación

Necesidade dunha maior planificación dos usos do solo, tanto para temas produtivos coma para cuestións de índole urbanística.

Situación periférica do territorio. A Costa da Morte é
unha das poucas zonas da costa atlántica galega que non pertence ao denominado Eixo Atlántico, o polo de desenvolvemento máis importante de Galicia

Rede de infraestruturas de atención á infancia e dependencia non adaptadas á realidade demográfica do pacto.
| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

18

Fortalezas:
Abundancia de recursos monumentais, culturais, naturais e paisaxísticos. Riqueza de recursos enerxéticos. Galicia é unha
potencia europea no referente á enerxía eólica e a Costa da Morte é unha das zonas da comunidade con maior concentración de parques. Así mesmo, tamén é significativa a produción hidroeléctrica. Infraestruturas portuarias. O corredor de Fisterra é unha das canles de tráfico marítimo máis importantes a nivel mundial e o porto de Brens é a maior instalación portuaria de titularidade autonómica.

Oportunidades:
A difusión entre a poboación dos servizos prestados pola Administración Autonómica a través dos concellos (portelo
único, PIC, terminais telemáticas do SPEG,...)

Creación de reservas mariñas como a dos Miñarzos, en Lira (Carnota). Porto exterior de Punta Langosteira, a ampliación do porto de Brens e a mellora das infraestruturas viarias. Desenvolvemento das TIC. Asentamento de empresas chegadas de áreas próximas máis desenvolvidas (Arteixo ou A
Coruña), no caso de que se melloren as infraestruturas.

Amplo territorio (unha cuarta parte do da provincia da Coruña) e extensa lonxitude de costa (máis de trescentos quilómetros). Clima axeitado para as producións do sector primario.

19

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Poboación en cifras
O territorio do Pacto tivo nas últimas décadas unha evolución paralela á de zonas rurais e periféricas do país, ou sexa, un descenso da natalidade así coma un saldo migratorio negativo. As consecuencias máis inmediatas desta situación son o descenso da poboación e o seu envellecemento. Non obstante, compre analizar máis polo miúdo os distintos indicadores demográficos dos concellos que conforman o Pacto, para observar as peculiaridades de cada un deles con respecto ao territorio da Costa da Morte e ao de Galicia. A partir desta análise poderemos extrapolar en que medida as características demográficas son unha debilidade do territorio, tendo en conta que un dos piares básicos do desenvolvemento é o capital humano, dentro do cal a situación demográfica ten moito peso. Na táboa da seguinte páxina podemos ver que a poboación, segundo o Padrón de habitantes do 2008, ascende a 144.533 habitantes. O municipio con menor poboación é Corcubión mentres que Carballo é o que conta con maior poboación. Case a metade da poboación do territorio habita na comarca de Bergantiños. A densidade de poboación3 do Pacto é de 72,60 habitantes por quilómetro cadrado, sendo Camariñas, Carballo, Cee, Fisterra, Malpica e Muros os que superan os 100 hab/Km2 e Corcubión o que ten a densidade de poboación maior, acadando os 280 hab/Km2. Densidade de poboación - 2008

160,00 140,00 120,00 100,00 80,00 60,00 40,00 20,00 0,00

143,28 94,14 72,60 Galicia A Coruña PACTO
PACTO A Coruña Galicia

Gráfica 2. Fonte: IGE e elaboración propia

20
3

Densidade de poboación: indica o número de persoas ou habitantes que constitúen a poboación nunha zona por 2 unidade de superficie territorial de dita zona (km ).

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Táboa 4. Fonte: Padrón e elaboración propia

21

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ÍNDICE DE RURALIDADE O territorio do Pacto, está formado por 1.856 entidades singulares de poboación4. No 99,62% destas entidades de poboación hai menos de 2.000 habitantes. En total, nestas entidades hai censadas 111.601 persoas, que representan o 77,21% do total de poboación do Pacto.

ANO 2008
CONCELLOS CABANA CAMARIÑAS CARBALLO CARNOTA CEE CORCUBIÓN CORISTANCO DUMBRÍA FISTERRA LAXE LARACHA MALPICA MAZARICOS MUXÍA MUROS PONTECESO STA. COMBA VIMIANZO ZAS PACTO EE SS EE SS 2000 - 10000 <2000 Hab. Hab. 145 25 319 51 48 7 141 72 23 39 247 61 96 102 61 73 134 107 98 1849 6 1 1 1 1 1 1 1 1 EE SS >10000 Hab. Nº Total EE SS 145 26 320 51 49 7 141 72 24 39 248 62 96 102 61 73 135 107 98 1856 Pob. Entidades <2000 Hab. 5045 3506 13909 4958 4239 1822 7376 3820 2022 3434 8588 4229 5050 5579 9823 6381 8061 8300 5459 111601 16188 16744 2516 2491 2091 2937 3452 2701 16744 Pob entidades 2000 - 10000 Hab. Pob entidades > 10000 Hab.

Táboa 5. Fonte: INE e elaboración propia

4

Entidade singular de poboación: calquera área habitable do termo municipal, habitada ou excepcionalmente deshabitada, claramente diferenciada do mesmo, e que se coñece por unha denominación específica que a identifica sen posibilidade de confusión. Unha área considérase habitable cando existen na mesma vivendas habitadas ou en condicións de selo e considérase claramente diferenciada cando as edificacións e vivendas pertencentes á mesma poden identificarse perfectamente sobre o terreo e o conxunto das mesmas coñécese por unha denominación.

22

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O Instituto Nacional de Estatística (INE) define como hábitat rural aquelas zonas onde os municipios teñen unha poboación inferior aos 2.000 habitantes. No territorio do Pacto hai 12 concellos cun índice de ruralidade5 do 100%, o que significa que non hai ningunha entidade singular de poboación neses concellos na que os seus habitantes superen a cifra de 2.000. No Pacto hai seis entidades de poboación que segundo o índice semirural ou semiurbano 6 son consideradas semirurais, é dicir, cunha poboación entre os 2.000 e os 10.000 habitantes. En canto ó índice urbano7, na zona do Pacto só hai unha entidade singular no concello de Carballo con poboación superior ós 10.000 habitantes.
ANO 2008 CONCELLOS
CABANA CAMARIÑAS CARBALLO CARNOTA CEE CORCUBIÓN CORISTANCO DUMBRÍA FISTERRA LAXE LARACHA MALPICA MAZARICOS MUXÍA MUROS PONTECESO STA. COMBA VIMIANZO ZAS TOTAL PACTO

Pob. Total
5045 6207 30653 4958 7691 1822 7376 3820 4959 3434 11079 6320 5050 5579 9823 6381 10577 8300 5459 144533

% Rural
100% 56,48% 45,38% 100% 55,12% 100% 100% 100% 40,77% 100% 77,52% 66,91% 100% 100% 100% 100% 76,21% 100% 100% 77,21%

Semirural ou % Urbano Semiurbano
43,52% 54,62% 44,88%

59,23% 22,48% 33,09%

23,79%

11,20%

11,58%

Táboa 6. Fonte: INE e elaboración propia

5

Índice de ruralidade (% rural): é a porcentaxe de poboación residente en entidades singulares con menos de 2.000 habitantes, en relación á poboación total do concello.
6

Índice semirural: é o porcentaxe de poboación residente en entidades singulares con poboación entre os 2.000 e os 10.000 habitantes.
7

23

Índice urbano: é o porcentaxe de poboación residente en entidades singulares con poboación superior aos 10.000 habitantes.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

POBOACIÓN POR XÉNERO No tocante á proporción entre homes e mulleres, no territorio do Pacto obsérvase a mesma tendencia que no resto de Galicia, é dicir, unha porcentaxe de mulleres máis alta que a de homes (agás nos concellos de Fisterra e Ponteceso). A diferenza é maior en Carnota, Dumbría e Mazaricos, tal e como expresa o índice de masculinidade (no entorno dos 92 puntos), máis baixo con respecto non só ao Pacto, senón tamén aos Concellos que o compoñen e a Galicia. Se poñemos en relación ao Pacto e á Comunidade Autónoma o índice de masculinidade tamén é maior no territorio que estamos a analizar, como se pode observar a continuación:

Homes Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas
PACTO 2486 3081 15015 2380 3716 892 3587 1833 2500 5437 1711 3070 2429 4770 2723 3214 5144 4057 2667 70712 1344268

Mulleres
2559 3126 15638 2578 3975 930 3789 1987 2459 5642 1723 3250 2621 5053 2856 3167 5433 4243 2792 73821 1439901

Total
5045 6207 30653 4958 7691 1822 7376 3820 4959 11079 3434 6320 5050 9823 5579 6381 10577 8300 5459 144533 2784169

% Homes %Mulleres
49,28% 49,64% 48,98% 48,00% 48,32% 48,96% 48,63% 47,98% 50,41% 49,07% 49,83% 48,58% 48,10% 48,56% 48,81% 50,37% 48,63% 48,88% 48,86% 48,92% 48,28% 50,72% 50,36% 51,02% 52,00% 51,68% 51,04% 51,37% 52,02% 49,59% 50,93% 50,17% 51,42% 51,90% 51,44% 51,19% 49,63% 51,37% 51,12% 51,14% 51,08% 51,72%

Indice masculinidade
97,15 98,56 96,02 92,32 93,48 95,91 94,67 92,25 101,67 96,37 99,30 94,46 92,67 94,40 95,34 101,48 94,68 95,62 95,52 95,79 93,36
24

GALICIA

Táboa 7. Fonte: Padrón e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

EVOLUCIÓN DA POBOACIÓN
Ao longo dos últimos oito anos a poboación do territorio que conforma o Pacto territorial de emprego da Costa da Morte segue unha tendencia8 negativa, ao reducirse un 2,43%, ao contrario que Galicia, onde o número de habitantes ascende ao 1,21%. En termos absolutos, a Costa da Morte perdeu 6.631 habitantes durante ese período de tempo. Dentro do Pacto houbo Concellos que sufriron reducións da poboación aínda máis bruscas como é o caso de Mazaricos (-11,46%), Dumbría (-9,71%), Malpica (-8,28%), Carnota (-7,39%), Zas (-7,67%), Cabana de Bergantiños (-7%), que superaron o 7% de perda de poboación. Do lado contrario, só atopamos aos concellos de Carballo, Cee e A Laracha, que gañan un 5,01%, 4,13% e 2,93% respectivamente, todos por enriba das medias provincial e galega. No seguinte mapa amósase a situación dos concellos do Pacto en relación a evolución da poboación entre os anos 2000 e 2008:

Mapa 8. Fonte: elaboración propia.

25
8

Indicador de tendencia: indicador relativo á evolución anual e do período de referencia. A fórmula aplicada é a seguinte: (Valor ano n – media anos anteriores)/media anos anteriores*100

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

A continuación observamos a evolución anual do número de habitantes do Pacto, de cada un dos concellos que o conforman, da provincia e de Galicia:

2000 Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO A Coruña Galicia
5.733 6.813 28.271 5.645 7.364 1.945 8.146 4.529 5.224 10.701 3.551 7.262 6.185 10.519 6.213 7.155 10.930 8.766 6.212 151.164

2001
5.689 6.747 28.497 5.593 7.320 2.001 8.098 4.488 5.175 10.666 3.575 7.172 6.072 10.378 6.191 7.118 10.920 8.787 6.160 150.647

2002
5.592 6.620 28.527 5.510 7.239 2.002 8.001 4.428 5.132 10.683 3.557 7.070 5.948 10.272 6.103 7.019 10.892 8.686 6.082 149.363

2003
5.447 6.597 28.949 5.421 7.308 1.997 7.860 4.307 5.141 10.782 3.544 6.944 5.787 10.095 6.029 6.880 10.823 8.653 5.978 148.542

2004
5.354 6.502 29.521 5.285 7.344 1.964 7.765 4.166 5.093 10.800 3.558 6.890 5.639 10.050 5.899 6.810 10.704 8.517 5.867 147.728

2005
5.294 6.467 29.689 5.244 7.467 1.927 7.646 4.067 5.042 10.806 3.539 6.786 5.488 9.995 5.823 6.698 10.683 8.466 5.780 146.907

2006
5.199 6.323 29.985 5.112 7.489 1.912 7.582 3.970 5.009 10.803 3.489 6.567 5.329 9.999 5.746 6.588 10.647 8.402 5.674 145.825

2007
5.091 6.275 30.091 5.017 7.555 1.887 7.528 3.890 4.971 10.871 3.453 6.432 5.179 9.931 5.663 6.494 10.588 8.364 5.549 144.829

2008
5.045 6.207 30.653 4.958 7.691 1.822 7.376 3.820 4.959 11.079 3.434 6.320 5.050 9.823 5.579 6.381 10.577 8.300 5.459 144.533

Tendenc 08-00
-7,00% -5,14% 5,01% -7,39% 4,13% -6,77% -5,78% -9,71% -2,73% 2,93% -2,81% -8,28% -11,46% -3,27% -6,37% -6,78% -1,82% -3,26% -7,67% -2,43% 1,72% 0,0121

1.108.419 1.108.002 1.111.886 1.120.814 1.121.344 1.126.707 1.129.141 1.132.792 1.139.121 2.731.900 2.732.926 2.737.370 2.751.094 2.750.985 2.762.198 2.767.524 2.772.533 2.784.169

Táboa 8. Fonte: IGE e elaboración propia

26

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

TAXA DE NATALIDADE9 No ano 2000 a taxa de natalidade do territorio do Pacto de Emprego da Costa da Morte foi de 5,54 nacementos por cada mil habitantes, inferior á de Galicia que acadou os 7. No ano 2006, dos 19 concellos que conforman o Pacto, só Carballo, Cee, Corcubión, Fisterra e Laracha se sitúan por enriba da media autonómica. Máis tamén destacan negativamente os casos de Cabana de Bergantiños, Carnota e Mazaricos, que non acadan o 4 por mil. Este último pasa dunha taxa de natalidade bruta do 5,1 no 2000 ao 3,9 no 2006 acorde coa perda de poboación que sofre.

Concello
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO

2000
4,4 5 8 4,3 5,4 7,2 5 4,5 7,5 5,1 6,1 5,2 5,1 6,2 4,6 4,2 5,7 5,8 6 5,54

2001
6,1 5,3 7,6 4,5 5,3 6,7 5,3 4,7 6,7 5,3 5,5 4,8 5,9 6,9 4,4 4,4 5,4 4,8 6 5,56

2002
5,6 5,4 7,1 5,4 6 8 5,4 5 6,9 5,1 5,3 4,5 4,7 6,3 5 4,6 5,3 4,5 5,4 5,55

2003
4,4 6 8,2 4,4 6,8 10,3 5 4,2 7,3 5,6 6,8 4,5 3,7 6,8 5,7 5 5,8 5,1 4,9 5,82

2004
4,8 6,4 8,5 4,6 7,1 6,6 5 3,8 6,8 5,2 6,5 5,2 4,2 7,1 6 5 5,7 5,5 4,3 5,70

2005
3,8 5,9 8,2 4,8 8 4,2 5,2 3,9 7,3 4,8 5,1 5,1 4,6 6,1 6,7 4,8 5,9 5,3 4,9 5,51

2006
3,4 5,4 8,8 3,5 8,5 8,4 4,9 4,5 7,1 7,5 5,3 4,9 3,9 6,6 5,3 5,5 6,6 6,3 5,3 5,88

Táboa 9. Fonte: IGE e elaboración propia

Na gráfica da páxina seguinte podemos observar a evolución da taxa de natalidade do Pacto e de Galicia desde o 2000 ata o 2006:
27

9

Taxa de natalidade: número de nacementos por cada 1.000 habitantes.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución da taxa de natalidade Pacto-Galicia
9,00 8,00 7,00 6,00 5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 2000 2001 2002 PACTO
Gráfica 3. Fonte: IGE e elaboración propia

2003

2004 Galicia

2005

2006

O descenso da natalidade nas últimas décadas é algo común a calquera país do occidente, por cuestións sociais como a incorporación da muller ao mercado laboral, novas condutas sociais... Pero sen dúbida, este problema agrávase nas zonas máis desfavorecidas, entre outras cousas por ser un territorio periférico, coma no caso que nos atinxe.

28

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

TAXA DE MORTALIDADE10 A taxa bruta de mortalidade reflicte o número de defuncións por cada mil habitantes. A súa combinación coa taxa de natalidade indícanos o crecemento vexetativo da poboación nun territorio. Durante os anos 2000 e 2001 a taxa de mortalidade no territorio do Pacto é similar á de Galicia, pero a partir do ano 2002 a taxa é superior no Pacto, o cal implica un maior envellecemento da poboación.

2000
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO GALICIA
10,6 9 9,1 13,7 10,5 4,9 10,7 8,1 9,3 11,1 9,6 13,6 12,1 10,9 11,6 13,2 10 11,1 10,3 10,49 10,6

2001
10,4 9,3 9,1 12,2 10,6 7,5 10,5 8,7 9,5 10,6 11,5 12,9 12,4 9,7 10,5 11,4 9,8 10,1 10,9 10,40 10,5

2002
12,7 8,8 9,1 12,5 12 9,7 10,6 9,1 10,2 9,8 9,8 12,6 12,4 9,7 10,6 11,7 9,9 8,6 11,3 10,58 10,3

2003
13,5 8,9 9,3 14,7 11,2 8,8 10,1 11,5 9,9 10,2 9,6 11,8 11,5 11,1 12,7 11,5 10,1 9,5 12,5 10,97 10,6

2004
12,9 8,9 8,8 14 9,7 10,7 11,2 11,9 8,7 11,4 10,5 12,9 11,8 11 12,2 11,2 11,8 10,9 12,4 11,21 10,6

2005
11,9 10,4 7,9 12,7 9,2 13,2 11,8 9,6 8,3 11,1 9,3 13,9 12,8 11 12,4 13,1 12,4 10,5 11,2 11,19 10,5

2006
11,5 10,4 8,5 13,5 9,2 12 10,6 9,9 9,2 11,1 8,9 13,9 13,7 11,5 13,3 13,8 11,7 11,3 13,3 11,44 10,6

Táboa 10. Fonte: IGE e elaboración propia 29

10

Taxa de mortalidade: número de defuncións por cada 1.000 habitantes.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CRECEMENTO VEXETATIVO11 A consecuencia de todo o anterior é unha taxa de crecemento vexetativo12 negativo que está na liña da tendencia galega. De feito, na táboa seguinte podemos observar as diferenzas entre o ano 1992 e o ano 2007 nos que sobresaen os casos de Vimianzo e Zas que pasan dun crecemento vexetativo de -2 e -9 a -63 e -41 respectivamente. Aínda así, non todos son datos negativos xa que tamén se observa que hai concellos como Cabana de Bergantiños, Cee, Carballo, Laracha, Mazaricos ou Ponteceso onde melloran os datos do crecemento vexetativo do ano 2007 en relación ao 2002. A taxa de crecemento vexetativo considérase alta se supera o 2%, moderada se vai do 1 ao 2% e baixa se está por debaixo do 1%.

1992
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas Pacto -11 17 9 -25 18 -8 -36 -9 -29 -29 -8 -44 -23 -19 -5 -16 -54 -2 -9 -283 -5383

1997
-30 -27 -55 -58 -9 -2 -43 -15 -10 -61 -1 -57 -41 -41 -26 -44 -29 -32 -50 -631 -9455

2002
-54 -18 -50 -44 -38 1 -40 -19 -12 -49 -13 -53 -47 -46 -32 -52 -51 -26 -39 -682 -9026

2007
-37 -24 -17 -53 -17 -10 -69 -19 -13 -43 -23 -64 -44 -53 -60 -50 -79 -63 -41 -779 -8129

Taxa Crecem. Vexetativo
-0,73% -0,38% -0,06% -1,06% -0,23% -0,53% -0,92% -0,49% -0,26% -0,40% -0,67% -1,00% -0,85% -0,53% -1,06% -0,77% -0,75% -0,75% -0,74% -0,54% -0,29%

Galicia

Táboa 11. Fonte: IGE e elaboración propia

11

Crecemento vexetativo: é a diferenza entre o número de nacementos e o número de falecementos nunha poboación.

30

12

Taxa de crecemento vexetativo: é a diferenza entre o número de nacementos e o número de falecementos nunha poboación determinada dividida pola poboación no ano considerado e expresado en porcentaxe.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PERSOAS NO ESTRANXEIRO POR COMARCAS Segundo os datos publicados no INE referidos ao Padrón de españois residentes no estranxeiro, o territorio da Costa da Morte ten 37.511 persoas no estranxeiro. Se sumamos as persoas que están censadas no territorio do Pacto e os da diáspora o número de habitantes supera as 180.000 persoas. Os residentes no estranxeiro representan case o 21% do total de persoas orixinarias do territorio. Tendo en conta o número de habitantes censados máis o número de persoas no estranxeiro, o concello cunha maior porcentaxe de persoas no exterior é Cabana (30,94%), seguido de Fisterra (30,49%) e Vimianzo (30,44%). No lado contrario atópase o concello de Carballo (13,54%).
PADRÓN 2008
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
70.288 23.871 14.781 19.966 15.627 144.533 1.139.121 2.784.169

PERE 01/01/2009
14.552 7.155 3.155 7.096 5.553 37.511 135.377 383.599

TOTAL
84.840 31.026 17.936 27.062 21.180 182.044 1.274.498 3.167.768

% Poboac. Residente no estranxeiro
17,15% 23,06% 17,59% 26,22% 26,22% 20,61% 10,62% 12,11%

Táboa 12. Fonte: Padrón de españois residentes no estranxeiro (PERE) – IGE – Elaboración propia

A porcentaxe de poboación do Pacto que reside no estranxeiro é moi superior ás medias provincial e galega, que acadan o 10,62 (practicamente a metade) e o 12,11% respectivamente. Por comarcas, a que conta con máis persoas no estranxeiro en relación á súa poboación censada é Soneira (26,22%), seguida de Xallas (26,22%), Fisterra (23,06%), Muros (17,59%) e Bergantiños (17,15%). Todos os concellos do Pacto teñen unha porcentaxe de poboación no exterior superior á media de Galicia e á provincia da Coruña.

Mapa 9. Fonte: elaboración propia.

31

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

OS MOVEMENTOS MIGRATORIOS
Se o crecemento vexetativo é un factor importante á hora de analizar a evolución da poboación, os movementos migratorios tamén poden ser determinantes nesa análise. Un saldo migratorio13 positivo é un indicador de desenvolvemento, en tanto que a acumulación de riqueza atrae a outras sociedades emigrantes. Galicia foi historicamente unha rexión moi dada á emigración, non obstante isto parece estar cambiando. Hoxe en día, a pesar de que Galicia segue a ser unha das comunidades autónomas con menores porcentaxes de inmigración, esta comeza a ser significativa e os seus saldos migratorios son positivos. De todas maneiras, no caso do Pacto a situación non vai parella á da comunidade autónoma. EVOLUCIÓN SALDO MIGRATORIO PACTO – GALICIA En relación á evolución do saldo migratorio observamos que en Galicia é positivo, e cada vez recibimos mais inmigración do exterior. No territorio do pacto a situación en xeral é diferente, tendendo a un saldo negativo. A partir do 2003, o saldo é positivo, excepto no ano 2005. O saldo positivo consolida a Carballo, A Laracha, Santa Comba, Cee e Fisterra como núcleos de atracción de poboación.
2000
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO -39 -79 151 3 -12 47 2 -27 -37 70 31 -40 -86 -103 -9 -4 34 -41 -27 -166 3331 6894

2001
-50 -66 63 -52 -27 13 -44 -7 -3 60 8 -37 -38 -73 -45 -34 33 -32 -28 -359 3749 7166

2002
-73 -32 305 -61 89 -54 -63 -91 -4 99 3 -72 -68 -77 -68 -81 -36 -26 -44 -354 6146 10341

2003
-15 29 343 -21 97 -12 -33 -49 -7 100 39 3 -68 -11 -30 -34 -28 -28 -20 255 6190 11175

2004
-40 19 229 12 110 -16 -70 -49 -20 78 5 -47 -78 -17 -35 -50 44 -15 -24 36 7168 15052

2005
-60 -71 307 -45 46 -26 -21 -54 -33 78 -32 -136 -84 -32 -4 -35 22 20 -65 -225 6915 16845

2006
-60 8 173 -37 112 -1 -9 -45 -5 105 -21 -78 -72 -35 -9 -18 57 -6 -55 4 7644 17601

2007
-7 -11 537 -12 73 -55 -82 -51 25 252 -8 -50 -42 -41 -30 -61 90 4 -28 503 9396 19583

A CORUÑA
GALICIA

Táboa 13. Fonte: IGE e elaboración propia

32
13

Saldo migratorio: É a diferenza entre o total de inmigrantes e o total de emigrantes. Se é positivo indica que as entradas de poboación superan ás saídas, e ao contrario se é negativo.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Na seguinte gráfica obsérvase de xeito máis claro a tendencia da evolución do saldo migratorio do Pacto e de Galicia dende o ano 2000 ata o ano 2007:

Evolución saldo migratorio Galicia-Pacto
600 400 200 0 -200 -400 -600 2000 2001 2002 PACTO
Gráfica 4. Fonte: IGE e elaboración propia

25000 20000 15000 10000 5000 0 2003 2004 2005 GALICIA 2006 2007

No que atinxe á migración interna, durante o ano 2007, 3.036 persoas residentes nos concellos do Pacto cambiaron o seu lugar de residencia a outro concello de Galicia, cando no ano 2002 foran 2467 persoas. O 94,2% dos movementos migratorios internos no Pacto son de persoas que cambian a súa residencia a outro concello da mesma provincia, namentres que en Galicia estes movementos supoñen o 82,08%.

2002
Total

PACTO
1651 1547 104 2467 2362 105 Da mesma provincia

A CORUÑA GALICIA
25287 21615 3672 24298 21615 2683 52220 42885 9335 52220 42885 9335

Inmigración interna

Doutra provincia galega Total

Emigración interna

Á mesma provincia A outra provincia galega

2007
Total

PACTO
2330 2194 136 3036 2860 176 Da mesma provincia

A CORUÑA GALICIA
29987 25603 4384 28968 25603 3365 65223 53535 11688 65223 53535 11688

Inmigración interna

Doutra provincia galega Total

Emigración interna

Á mesma provincia A outra provincia galega

33

Táboa 14. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Na táboa anterior observamos como no ano 2007 marcharon do Pacto cara a outros concellos 3.036 persoas e chegaron doutros concellos para o noso territorio 2.330 persoas, polo que o saldo migratorio intraprovincial é de – 666 persoas e co resto de Galicia de – 40 persoas. No referido á migración externa, durante o ano 2007 saíron do Pacto con destino a outra comunidade autónoma 771 persoas (68,35%) e chegaron aos concellos do Pacto 894 persoas (38,25%), o que sitúa ao Pacto cun saldo migratorio positivo de 123 persoas co resto de España. Así tamén, o saldo migratorio co estranxeiro é positivo (1086 persoas), xa que chegaron máis persoas do estranxeiro (1443 persoas), ca persoas emigraron ao estranxeiro (357 persoas). A seguinte táboa pon de manifesto a diminución da emigración das xentes do territorio do Pacto cara a outros países, que pasou de 577 persoas no 2002 a 357 no 2007. A emigración cara ao exterior apenas é perceptible, o cal sen dúbida é todo un indicador de que as cousas están cambiando respecto ao pasado. Porén, a situación empeora con respecto a emigración a outras partes do Estado.
2002
Total

PACTO
1889 657 1232 1427 850 577 Doutra CCAA Do estranxeiro Total

A CORUÑA GALICIA
14437 6206 8231 9280 7405 1875 33218 15032 18186 22877 18684 4193

Inmigración externa

Emigración externa

A outra CCAA Ao estranxeiro

2007
Total

PACTO
2337 894 1443 1128 771 357 Doutra CCAA Do estranxeiro Total

A CORUÑA GALICIA
19123 8494 10629 10746 8740 2006 47772 21386 26386 28189 22722 5467

Inmigración externa

Emigración externa

A outra CCAA Ao estranxeiro

Táboa 15. Fonte: IGE e elaboración propia

34

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Destino das emigracións do Pacto no 2007 Os principais destinos dos desprazamentos de poboación dos concellos do Pacto son a outras poboacións de Galicia (73%), a outras CCAA (19%) e ao estranxeiro (9%), tal e como amosa a seguinte gráfica.

Destino das emigracións do Pacto 2007

AO ESTRANXEIRO A OUTRA CCAA A OUTRA PROVINCIA Á MESMA PROVINCIA 0% 4%

9% 19%

69% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80%

Gráfica 5. Fonte: IGE e elaboración propia

35

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Procedencia das Inmigracións do Pacto no 2007 Os lugares de procedencia principais dos desprazamentos de poboación galegos son tamén os internos (50%); os que proceden doutras CCAA supoñen un 19%, mentres que os que proceden do estranxeiro son un 31%.

Procedencia das inmigracións do Pacto 2007
DO ESTRANXEIRO DOUTRA CCAA DOUTRA PROVINCIA DA MESMA PROVINCIA 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 3% 47% 50% 19% 31%

Gráfica 6. Fonte: IGE e elaboración propia

Os concellos do Pacto que máis poboación reciben de inmigracións externas no ano 2007 son Carballo (28,16%), Santa Comba (8,64%), Laracha (8,04%) e Muros (7,53%). En canto a inmigracións internas no ano 2007, os concellos que máis poboación reciben son Carballo (26,22%), Laracha (13,26%), Cee (7,9%) e Vimianzo (6,18%). Por outra banda, segundo os datos facilitados polos distintos concellos do Pacto, os principais países dos que se recibiron inmigrantes foron de: o América do Sur: Arxentina, Perú, Brasil, Uruguai. o Centro América: Cuba, Rep. Dominicana, o Europa: Romanía, Portugal.

36

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ESTRUTURA POR GRANDES GRUPOS DE IDADE
O primeiro aspecto a resaltar en canto á análise da porcentaxe de poboación segundo os grandes grupos de idade é o feito de que nos concellos do territorio do Pacto a porcentaxe de poboación maior de 64 anos é de 23,56 %, superior ao 10,97% de poboación menor de 16 anos, o que reflexa o dito ata o de agora en canto ao envellecemento da poboación.
2008 Territorio Pob Total
5.045 6.207 30.653 4.958 7.691 1.822 7.376 3.820 4.959 11.079 3.434 6.320 5.050 9.823 5.579 6.381 10.577 8.300 5.459 144.533 1.139.121 2.784.169

Pob.<16
9,08% 11,52% 13,31% 7,79% 12,60% 11,09% 9,06% 9,74% 12,91% 10,64% 10,22% 8,56% 8,53% 11,33% 10,72% 9,12% 10,92% 10,73% 9,64% 10,97% 12,15% 12,16%

Pob. 16-64
65,09% 65,93% 67,40% 61,98% 67,21% 68,22% 63,53% 65,73% 67,27% 66,12% 67,15% 63,96% 63,43% 64,32% 63,36% 63,67% 65,05% 65,18% 63,78% 65,46% 67,20% 66,19%

Pob >64
25,83% 22,56% 19,29% 30,23% 20,19% 20,69% 27,41% 24,53% 19,82% 23,24% 22,63% 27,48% 28,04% 24,35% 25,92% 27,21% 24,03% 24,08% 26,58% 23,56% 20,65% 21,65%

Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO A Coruña GALICIA
Táboa 16. Fonte: Padrón 2008

Se temos en conta que para que unha poboación se considere equilibrada é recomendable que os menores de 16 anos se correspondan co 25% do total e os maiores de 64 anos non superen o 15 %,
37

observamos que o territorio estudado se atopa moi afastado destas óptimas condicións, o cal é algo xeneralizado en Galicia. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

2008
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO A Coruña Galicia

ÍNDICE DE ENVELLECEMENTO

ÍNDICE DE ÍNDICE DE RECAMBIO DEPENDENCIA GLOBAL DA POBOACIÓN ACTIVA

203,28 140,85 112,46 281,77 119,55 131,36 220,74 172,24 116,61 158,25 165,28 230,37 223,70 184,67 161,73 218,09 162,74 164,12 197,41 159,72 131,50 136,73

62,69 62,79 57,34 69,39 58,94 57,34 66,20 63,32 58,28 58,54 59,50 65,06 68,28 66,54 65,04 65,78 63,40 63,29 66,79 62,12 57,11 59,97

130,72 125,57 102,48 146,43 115,28 127,27 115,90 122,67 110,74 112,73 124,87 141,79 117,65 122,58 125,49 122,28 125,29 130,43 119,50 119,68 112,39 108,77

Táboa 17. Fonte: Padrón 2008 e elaboración propia

DEPENDENCIA DA POBOACIÓN O índice de dependencia global expresa o volume de poboación que polas súas características de inactividade (ben por ser demasiado novos ou polo seu envellecemento) dependen da poboación activa. Canto maior sexa este índice, maior será a carga que a poboación traballadora terá que sobrelevar. Se este índice é elevado pola cantidade de poboación nova, resulta positivo, porque o relevo nas actividades produtivas estaría garantido. Pero neste caso o elevado índice global débese á situación de envellecemento da poboación, e terá repercusións económicas negativas no futuro. Tal e como se amosa na táboa anterior, o índice de dependencia global ou xeral é similar ao de Galicia pero o índice de envellecemento14 é superior, chegando case a duplicalo en concellos como Carnota, Malpica, Mazaricos ou Coristanco. Isto implica que, por exemplo no caso de Carnota, por cada 100 persoas menores de 20 anos hai 282 maiores de 65 o cal nos leva a realizar o estudo do índice de reemprazo xeracional.
38

14

Índice de envellecemento: Mide a relación existente entre a poboación maior de 64 anos e a menor de 20.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ÍNDICE DE RECAMBIO DA POBOACIÓN ACTIVA No ano 2008 no Pacto o índice de recambio de activos15 situábase en 119,68 persoas; en cambio en Galicia, a cifra era de 108,77 persoas. Isto quere dicir que non temos a capacidade necesaria para substituír ás persoas que se van xubilando. Como poderemos comprobar na pirámide, temos máis poboación de 60 a 64 anos, ca poboación de 20 a 24 anos.

RESUMO DE INDICADORES DEMOGRÁFICOS COMARCAIS

Poboación total 2008 Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
70288 23871 14781 19966 15627 144533 1139121 2784169

Evolución poboación 00-08
-0,3% -3,1% -4,7% -5,1% -5,2% -2,4% 1,7% 1,2%

Poboac. <16
11,2% 11,7% 10,1% 10,7% 10,2% 11,0% 12,2% 12,2%

Poboac. 16-64 Poboac. >64
66,0% 66,2% 63,5% 65,0% 64,5% 65,5% 67,2% 66,2% 22,9% 22,2% 26,3% 24,3% 25,3% 23,6% 20,7% 21,7%

Idade media
45,2 44,9 46,9 46 46,9 45,98 44 44,4

Poboación total 2008 Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
70288 23871 14781 19966 15627 144533 1139121 2784169

Evolución poboación 00-08
-0,7% -5,6% -8,6% -8,4% -8,7% -4,4% 2,8% 1,9%

Poboac. <16
11,2% 11,7% 10,1% 10,7% 10,2% 11,0% 12,2% 12,2%

Poboac. 16-64 Poboac. >64
66,0% 66,2% 63,5% 65,0% 64,5% 65,5% 67,2% 66,2% 22,9% 22,2% 26,3% 24,3% 25,3% 23,6% 20,7% 21,7%

Idade media
45,2 44,9 46,9 46 46,9 45,98 44 44,4

Táboas 18 e 19. Fonte: Padrón 2008, IGE e elaboración propia

39
15

Índice de recambio da poboación activa: Mide a relación entre a poboación entre 60 e 64 anos e a poboación entre 20 e 24 anos. Calculando a capacidade dunha poboación para substituír os individuos que se van xubilando.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ESTRUTURA POR PEQUENOS GRUPOS DE IDADES
Para levar a cabo unha análise da poboación por pequenos grupos de idade, a mellor representación gráfica son as pirámides de poboación, que nos presentan, mediante o cruce das variables idade e sexo, a porcentaxe correspondente a cada grupo. O que faremos será comparar a pirámide de poboación do territorio do Pacto coa pirámide de poboación de Galicia.

Pirámide de poboación Pacto 2008
85 e mais 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 6 4 2 % Mulleres 0 % Homes 2 4

Tanto na pirámide galega coma na do Pacto a base é moi reducida, síntoma da caída da natalidade desde mediados dos anos 80. O 14,75% da poboación do Pacto ten menos de 20 anos fronte ao 15,84 galego

(recordemos que a taxa de natalidade tamén é inferior no Pacto).

Gráfica 7. Fonte: IGE e elaboración propia

Dentro da base da pirámide podemos destacar que o grupo de idade de 15-19 presenta unha porcentaxe lixeiramente superior á galega, debido ao incremento da natalidade que se produciu no Pacto a principios dos anos noventa. No tocante ao cumio das dúas pirámides observamos que ámbalas dúas presentan un forte envellecemento da poboación, moito máis acusado no caso do Pacto. O 21,65% da poboación de Galicia ten máis de 65 anos e no noso territorio esa cifra acada o 23,56%. Dentro deste grupo de idade a diferenza de composición entre homes e mulleres aumenta. Así, no caso do Pacto un 13,71% dos maiores de 65 son mulleres (12,67% en Galicia) e un 9,85% son homes (8,98% en Galicia)
40

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O groso da poboación sitúase entre os 20 e os 64 anos (61,68% no Pacto e 62,51% en Galicia) e a cohorte de idade con máis poboación no Pacto é a de 30 a 34 anos (7,25% no Pacto e 8,17% en Galicia). Por último, existe un

Pirámide de poboación Galicia 2008
85 e máis 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4 5 4 3 2

elemento común a tódalas pirámides. Este é a fenda existente entre os 60 e os 64 anos, que corresponde coas xeracións posguerra. A idade media da poboación do Pacto sitúase en 46,2 anos, case dous puntos por riba que a media de Galicia que viviron a

% Mulleres

1

0

1

% Homes

2

3

4

5

que está en 44,4 anos.

Gráfica 8. Fonte: IGE e elaboración propia

En canto á análise por comarcas, as que teñen unha estrutura máis similar á do Pacto na súa base son as de Bergantiños, Soneira e Xallas. A Comarca de Fisterra achégase máis ás cifras de Galicia, mentres que Muros se atopa por debaixo da media do Pacto. A porcentaxe de poboación entre 20 e 64 anos tamén varía dunhas comarcas a outras. Mentres as comarcas de Bergantiños (62,33%) e Fisterra (62,08) se achegan ás cifras galegas (62,51%), as comarcas de Muros, Xallas e Soneira están por debaixo da media do Pacto (61,68%). No cumio da pirámide, todas as comarcas presentan porcentaxes de poboación maior de 65 anos superiores a Galicia. Na comarca de Muros o 26,32% ten máis de 65 anos sendo a de Fisterra a que presenta a menor porcentaxe cun 22,19%.
41

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Pirámide de poboación Bergantiños 08
85 e 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 05-09 0-4 -6 -4 -2 %Homes 0 2 % Mulleres 4 6

Cohorte máis numerosa: 45-49 anos Idade media: 45,2 anos 60,1

Índice de dependencia:

Índice de envellecemento: 150

Gráfica 9. Fonte: IGE e elaboración propia

Pirámide de poboación C. Fisterra 08
85 e 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 05-09 0-4 -6 -4 -2 %Homes 0 2 % Mulleres 4 6

Cohorte máis numerosa: 30-34 anos Idade media: 44,9 anos 60,5

Índice de dependencia:

Índice de envellecemento: 135,9

Gráfica 10. Fonte: IGE e elaboración propia

Pirámide de poboación C. Muros 08
85 e 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 05-09 0-4 -6 -4 -2 %Homes 0 2 % Mulleres 4 6

Cohorte máis numerosa: 70-74 anos Idade media: 46,9 anos 66,8

Índice de dependencia:

Índice de envellecemento: 180,7

42

Gráfica 11. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Pirámide de poboación C. Soneira 08 85 e mais 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 05-09 0-4 -5
% Mulleres

Cohorte máis numerosa: 45-49 anos Idade media: 46 anos 63,9

Índice de dependencia:

Índice de envellecemento: 156,1

0
%Homes

5

Gráfica 12. Fonte: IGE e elaboración propia

Pirámide de poboación C. Xallas 08
85 e 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 05-09 0-4 -6 -4 -2 %Homes 0 2 % Mulleres 4 6

Cohorte máis numerosa: 55-59 anos Idade media: 46,9 anos 65,1

Índice de dependencia:

Índice de envellecemento: 175,9

Gráfica 13. Fonte: IGE e elaboración propia

43

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

DISCAPACIDADES
O número de discapacidades nos concellos do Pacto ascende a 12.254, segundo os datos de Vicepresidencia. Estes datos non se corresponden co total de persoas discapacitadas, posto que unha mesma persoa pode figurar en máis dun tipo de discapacidade. O 60% das discapacidades, corresponde a persoas de entre 18 a 65 anos, o 37,10% a persoas maiores de 65 anos e o 2,91% restante a menores de 18. Este dato resulta moi importante á hora de elaborar o futuro plan de emprego da Costa da Morte por causa de que se trata dun colectivo cunhas dificultades engadidas á hora de atopar traballo.

Na gráfica seguinte observamos as discapacidades clasificadas por
37,10%

% PACTO
2,91% < 18 18 a 65 59,99% > 65

idades no Pacto no ano 2007:

Gráfica 14. Fonte: elaboración propia a partir dos datos de Vicepresidencia

O tipo de discapacidade máis frecuente é a física, cun total de 6990 (o 46,35% son homes e o 53,65% son mulleres). Aínda que a clasificación non se axusta ao estándar en canto a poboación en idade de traballar (16 a 65 anos), podemos dicir que 3.909 desas persoas están en dita idade, e o 82,53% teñen un grao de discapacidade inferior ao 75%. No caso das discapacidades psíquicas e sensoriais a situación é similar:
FÍSICA IDADE GRAO TOTAL
33% a 75% < 18 > 75 33% A 75% 18 a 65 > 75 33% A 75% >65 > 75 TOTAL 104 46 3226 683 1999 932 6990

PSÍQUICA MULLER
58 23 1543 263 1275 588 3750

SENSORIAL MULLER
49 16 1020 251 354 326 2016

HOME
46 23 1683 420 724 344 3240

TOTAL
124 35 1984 575 505 485 3708

HOME
75 19 964 324 151 159 1692

TOTAL
27 21 691 192 360 265 1556

HOME MULLER
13 5 354 108 164 105 749 14 16 337 84 196 160 807

44

Táboa 20. Fonte: elaboración propia a partir dos datos de Vicepresidencia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Análise DAFO: Estrutura sociodemográfica
Completamos a análise da estrutura sociodemográfica coa análise DAFO que lle corresponde, froito do consenso dos axentes económicos e sociais integrantes do PTE Costa da Morte.

Ameazas: Debilidades:
Atracción da poboación cara a outras zonas con maiores posibilidades de emprego. A
falta de postos de traballo na zona, fai que a xente en idade de traballar se desprace a núcleos máis desenvolvidos economicamente, e que lles ofrecen unhas mellores condicións de vida, o que provoca unha perda de poboación importante no territorio do Pacto.

Deterioro da estrutura da poboación. Estrutura demográfica
con baixos índices de natalidade e elevados índices de dependencia e avellentamento.

Perda constante de poboación, máis agravada no rural. Dende o
ano 2000 a perda de poboación no territorio do Pacto foi dun 4,4%, pero algún concello superou o 15%.

Baixa densidade de poboación e dispersión dos núcleos rurais.
O Pacto ten aproximadamente a metade de densidade de poboación que a provincia da Coruña e tamén é bastante inferior á media galega.

Emigración da xuventude cara a outras comunidades autónomas, coa conseguinte
perda do capital humano máis formado e a redución da poboación en idade de traballar.

Saldo migratorio flutuante. Uns
anos positivo e outros negativo, o que impide a planificación de medidas concretas.

A perda de poboación pode significar unha diminución dos ingresos provenientes das administracións (Estado e Comunidades Autónomas)

O índice de recambio da poboación activa non está garantido. O índice no ano 2008 é
de 119,68 o que demostra que non temos a capacidade necesaria para substituír ás persoas que se van xubilando.

45

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Fortalezas:

Oportunidades:

Lixeiro aumento da taxa de natalidade en relación co ano 2000.
No ano 2007 o número de inmigrantes que recibe o territorio do Pacto supera o número de emigrantes que o abandonan, polo que dá lugar a un saldo

Medidas de apoio á natalidade e á dependencia das distintas administracións (estatal, autonómica e local). Dotación de
servizos á comunidade que fagan atractivo vivir no rural.

Retorno dos emigrantes debido á actual crise económica. Se o
mercado laboral pode absorbelos aumentará a poboación en idade de traballar. As persoas retornadas tamén poden aportar a súa cualificación e experiencia.

migratorio positivo en canto a
migracións externas.

Dentro do territorio do pacto hai concellos que funcionan como foco de atracción de poboación: Carballo, A Laracha e
Cee.

Redución do éxodo rural, debido á eliminación da oferta de emprego nos territorios urbanos. A xente será máis reacia
a marchar se diminúen as oportunidades de emprego nas zonas que funcionaron até agora como polos de atracción.

46

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Indicadores económicos
Neste apartado estudamos a situación económica do territorio do Pacto, empregando os datos publicados no IGE e no Atlas Socioeconómico de Galicia 2008, editado por Caixanova. Analízanse os indicadores da renda dos fogares, e outros como o turístico, o industrial ou o comercial.

RENDA FAMILIAR DISPOÑIBLE, VEB POR HABITANTE E ÍNDICE DE PRODUTIVIDADE
A renda familiar dispoñible16 estimada para o ano 2006 para as comarcas do Pacto Territorial de Emprego da Costa da Morte sitúase entre os 10.000€ e os 11.000€, cantidades inferiores ás da provincia, da comunidade galega e de España. A renda familiar media dispoñible do Pacto sitúase en torno aos 10.515€. Só 9 concellos pertencentes ao territorio do Pacto superan esta media. Os concellos con maior renda dispoñible do Pacto, son Corcubión, Cee e Carnota.
POBOACIÓN (2007) Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas A CORUÑA GALICIA ESPAÑA
5.091 6.275 30.091 5.017 7.555 1.887 7.528 3.890 4.971 10.871 3.453 6.432 5.179 9.931 5.663 6.494 10.588 8.364 5.549 1.132.792 2.772.533 45.200.737

RENDA FAMILIAR DISPOÑIBLE POR HABITANTE (2006)
10.037 10.490 10.666 11.000 11.187 11.489 10.002 10.169 10.101 10.794 10.201 10.704 10.115 10.944 10.033 10.896 10.059 10.344 10.561 12.378 12.418 14.084

VEB POR HABITANTE (2006)
10.264 11.240 15.863 11.772 17.849 11.422 10.451 25.541 9.038 13.559 10.809 11.956 14.599 11.722 9.840 12.558 13.698 15.207 13.762 19.273 18.474 22.306

ÍNDICE DE PRODUTIVIDADE (2001)
75 86 101 99 99 85 117 294 90 130 101 79 108 102 79 93 88 104 105 105 100 100

Táboa 21. Fonte: Atlas socioeconómico de Galicia 2008. Caixanova.

47
16

Renda familiar dispoñible: nivel de renda en € de que dispoñen as economías domésticas para gastar e aforrar, ou ben a suma de todos os ingresos efectivamente percibidos polas economías domésticas durante un período.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Mapa 10. Fonte: elaboración propia a partir de datos do Atlas socioeconómico de Galicia 2008. Caixanova.

A media do VEB17 do territorio do Pacto, sitúase en torno aos 13218€/hab. Por debaixo dos 10000 € do VEB atópanse os concellos de Fisterra e Muxía, e por riba dos 15000€/hab., o concello de Dumbría, que supera a media da Coruña e de Galicia debido ao desenvolvemento industrial da zona, e máis concretamente á empresa FERROATLÁNTICA S.L.
POBOACIÓN (2007)
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas A CORUÑA GALICIA ESPAÑA
69960 23966 14948 20188 15767 1132792 2772533 45200737

RENDA FAMILIAR DISPOÑIBLE POR HABITANTE (2006)
10570 10544 10963 10449 10078 12378 12418 14084

VEB POR HABITANTE (2006)
13583 14869 11739 13576 13999 19273 18474 22306

ÍNDICE DE PRODUTIVIDADE (2001)
103 117 104 97 97 105 100 100

Táboa 22. Fonte: Atlas socioeconómico de Galicia 2008. Caixanova.

O índice medio de produtividade18 do Pacto, sitúase en 107, superior á media do índice da provincia, Galicia e España. Os maiores índices de produtividade alcánzanse nos concellos de Dumbría, Laracha e Coristanco; os menores valores preséntanse nos concellos de Cabana, Malpica e Muxía.

17

Valor engadido bruto: é a diferenza entre a produción de bens e servizos e o consumo intermedio, referidos ambos ao conxunto de ramas de actividade económica e todos os sectores institucionais.
18

48

Índice de produtividade: é a proporción entre o valor engadido bruto total e a poboación ocupada no nivel municipal. Calcúlase tendo en conta a poboación ocupada derivada do Censo de Poboación e Vivendas do ano 2001.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CONTA DE RENDA DOS FOGARES
Para estudar este apartado, só contamos cos datos publicados no IGE, que fan referencia ao período 2000-2002. A conta de renda dos fogares estúdase en base á renda dispoñible bruta, que é a diferenza entre os recursos e empregos de dita conta. As partidas que forman parte dos recursos da conta de renda dos fogares son as seguintes: Remuneración dos asalariados: comprende toda a remuneración en efectivo e en especie a pagar polos empresarios aos seus asalariados como contrapartida do traballo realizado por estes durante o período contable. Excedente de explotación bruto e a renda mixta: é o excedente xerado pola produción por conta propia de servizos de alugamento das vivendas ocupadas polos seus propietarios. A renda mixta é a remuneración do traballo realizado polo propietario de empresas non constituídas en sociedades, ou os membros da súa familia, e que non poden distinguirse dos seus beneficios como empresarios. Prestacións sociais: son un conxunto de medidas que pon en funcionamento a Seguridade Social para prever, reparar ou superar determinadas situacións de infortunio ou estados de necesidade concretos, que adoitan orixinar unha perda de ingresos ou un exceso de gastos nas persoas que os sofren. A remuneración dos asalariados, ten unha evolución positiva no período analizado (2000-2002), incrementándose nun 19,77% se comparamos o ano 2000 co 2002. A media estimada para o Pacto é de 4296 € no ano 2002, un 63,9% inferior que no caso da Coruña, e un 54,4% que Galicia. Seis concellos do territorio do Pacto (Carballo, Cee, Corcubión, Laracha, Coristanco e Malpica) superan a media do mesmo. O excedente de explotación bruto e a renda mixta experimentan un incremento dun 17,06% dende o ano 2000 ata o 2002 no territorio do Pacto. A media estimada para o Pacto é de 2573 € no ano 2002, un 5,02% superior que no caso da Coruña, e un 2,8% que no caso de Galicia. Dez concellos do Pacto, superan a media do mesmo. A prestación social media estimada para o territorio do Pacto, é de 1756 € no ano 2002, un 15,33% inferior que no caso da Coruña, e un 15,21% menos que no caso de Galicia. O seu comportamento dende o ano 2000 ata o 2002 é positivo, incrementándose nun 10,09%. Só seis concellos do Pacto superan a súa media. Os concellos de Carnota e Ponteceso, superan a media da Coruña e de Galicia.
49

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

RECURSOS
Excedente de explotación bruto/ Renda mixta 2000 2001 2002
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO * A CORUÑA
2264 2045 2530 2004 1988 1570 2145 1728 1700 2510 1969 2451 2379 1912 2262 2459 2766 2345 2729 2197,7 2152 2516 2308 2824 2204 2222 1628 2318 2006 1838 2831 2257 2698 2821 2011 2538 2678 3203 2636 2951 2446,7 2351 2680 2435 2977 2267 2351 1726 2508 2154 1957 2950 2362 2777 3005 2080 2577 2763 3404 2785 3129 2573 2450

Remuneración dos asalariados 2000
3407 2660 5415 2985 5027 5073 4237 3041 3435 4727 3319 3903 2243 3585 2544 3597 2870 3026 3067 3587,4 6269 5883

Prestacións sociais 2000
1561 1449 1416 2128 1638 1627 1612 1592 1393 1484 1439 1795 1517 1825 1463 1956 1566 1341 1498 1594,7 1901 1904

Outros recursos 2000
525 2048 870 840 1455 733 712 692 600 711 1118 506 1062 588 898 693 2861 984 1710 1031,9 683 622

2001
3775 3049 5757 3353 5457 5331 4638 3369 3650 4938 3675 4296 2490 3949 2798 3834 3125 3314 3350 3902,5 6659 6239

2002
4161 3365 6111 3860 5927 5838 4990 3803 4215 5326 4136 4544 2748 4252 3138 4263 3549 3656 3737 4295,7 7041 6633

2001
1642 1535 1497 2242 1718 1673 1680 1702 1510 1562 1444 1911 1611 1922 1548 2074 1630 1403 1576 1677,9 1974 1991

2002
1731 1582 1566 2348 1786 1740 1765 1746 1594 1613 1520 2031 1713 2012 1572 2176 1709 1481 1686 1756,4 2074 2071

2001
543 2325 841 703 1476 754 766 714 563 720 1222 514 1102 619 875 698 2618 1103 1620 1040,8 669 622

2002
539 2380 811 858 1434 831 786 685 680 752 1266 478 956 579 888 684 3032 939 1669 1065,6 628 580

GALICIA 2221 2412 2504 Táboa 23. Fonte: IGE e elaboración propia

(*) Os datos do Pacto están calculados como a media entre os datos dos concellos.

As partidas que forman parte dos empregos da conta dos fogares, son as seguintes: Cotizacións sociais: inclúense as efectivas e as imputadas. As efectivas comprenden todos os pagamentos que as persoas aseguradas ou os seus empresarios fan a institucións que conceden prestacións sociais. As cotizacións sociais imputadas representan a contrapartida das prestacións sociais directas dos empresarios. Impostos de renda e patrimonio: recollen os distintos impostos que pagan as familias. Renda dispoñible bruta: a diferenza entre os recursos e os empregos das familias, nos proporciona a renda dispoñible bruta, elemento básico no cálculo do Indicador Municipal da Renda dos Fogares.
50

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Tanto as cotizacións sociais coma os impostos de renda e patrimonio, teñen unha evolución positiva no período analizado (2000-2002). As cotizacións sociais, incrementáronse nun 17,19% se comparamos o ano 2000 co 2002. A media estimada para o Pacto é de 1302 € no ano 2002, un 33,77% inferior que no caso da Coruña, e un 30,41% que no caso de Galicia. Os impostos da renda e o patrimonio incrementáronse nun 36,78% se comparamos o ano 2000 co 2002. A media estimada para o Pacto é de 331€ no ano 2002, un 64,6% inferior que no caso da Coruña, e un 58,63% menor que no caso de Galicia. A renda dispoñible bruta do Pacto, unha vez tidos en conta os recursos e descontados os empregos, sitúase nos 8058 €, o que supón un 13,28% inferior que na Coruña, e un 11,62% menor ca en Galicia. Só tres concellos do territorio do Pacto superan a media da renda dispoñible de Galicia: Santa Comba, que tamén supera a provincial, Cee e Carballo.

EMPREGOS
Impostos renda e patrimonio 2000 2001 2002 Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas
PACTO* A CORUÑA GALICIA
183 161 371 198 463 462 190 241 146 293 199 204 166 257 149 279 244 211 175 241,68 733 630 209 216 415 222 505 508 249 292 186 343 260 266 231 313 166 305 283 258 217 286,53 823 705 240 250 484 271 579 576 283 347 229 394 265 301 291 356 198 353 316 285 269 330,89 935 800

Cotizacións sociais 2000
1090 818 1625 920 1465 1412 1287 940 987 1421 1014 1210 815 1046 849 1149 996 1005 1068 1111,42 1774 1683

2001
1213 949 1761 1039 1626 1512 1419 1058 1073 1519 1147 1343 905 1160 940 1236 1093 1112 1157 1224,32 1922 1818

2002
1294 1013 1813 1143 1702 1599 1488 1156 1191 1584 1236 1373 979 1206 1004 1317 1202 1185 1246 1301,63 1966 1871

Renda dispoñible bruta 2000 2001 2002
6484 7223 8235 6839 8180 7129 7229 5872 5995 7718 6632 7241 6220 6607 6169 7277 8823 6480 7761 7058,63 8498 8317 7054 8052 8743 7241 8742 7366 7734 6441 6302 8189 7191 7810 6888 7028 6653 7743 9200 7086 8123 7557,16 8908 8741 7577 8499 9168 7919 9217 7960 8278 6885 7026 8663 7783 8156 7152 7361 6973 8216 10176 7391 8706 8058,21 9292 9117

51

Táboa 24. Fonte: IGE e elaboración propia.

(*) Os datos do Pacto, están calculados como a media dos datos dos concellos.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

INDICADOR MUNICIPAL DA RENDA DOS FOGARES
Tomando a renda dispoñible bruta media de Galicia no ano 2002 como base 100, na seguinte táboa observamos o índice municipal da renda dos fogares dos concellos que forman o PTE da Costa da Morte. No ano 2002 só tres concellos do territorio do Pacto superan a media da renda galega (Santa Comba, Carballo e Cee), mentres que dez concellos da zona do Pacto, non superan a media da renda do Pacto.

Indicador municipal da renda dos fogares (Base 2000) 2000 2001 2002 Cabana 78 81 83 Camariñas 87 92 93 Carballo 99 100 101 Carnota 82 83 87 Cee 98 100 101 Corcubión 86 84 87 Coristanco 87 88 91 Dumbría 71 74 76 Fisterra 72 72 77 Laracha 93 94 95 Laxe 80 82 85 Malpica 87 89 89 Mazaricos 75 79 78 Muros 79 80 81 Muxía 74 76 76 Ponteceso 87 89 90 Santa Comba 106 105 112 Vimianzo 78 81 81 Zas 93 93 96 PACTO (*) 85 86 88 A CORUÑA 102 102 102 GALICIA 100 100 100
Táboa 25. Fonte: IGE e elaboración propia

(*) Os datos do Pacto, están calculados como a media dos datos dos concellos.

52

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PRESTACIÓNS ECONÓMICAS
Neste apartado estudaremos a Renda de Integración Social19 (RISGA) e as Axudas de Emerxencia Social20 (AES), xa que son as únicas das que dispoñemos de datos desagregados a nivel municipal. No territorio do Pacto, o número de persoas beneficiarias no ano 2008 da RISGA e da AES foron 215 e 61 respectivamente. Nos dous casos, representan aproximadamente o 13% do total da provincia da Coruña e o 4,94% e o 2,81% de Galicia respectivamente. O 48,37% dos beneficiarios da RISGA, e o 45,90% dos beneficiarios das AES na zona do Pacto pertencen á comarca de Bergantiños, e máis concretamente no caso da RISGA, o 28,37% son do concello de Carballo, e no caso das AES, o 85,71% pertencen ó mesmo concello. Destaca o concello de Carnota, onde non hai persoa algunha beneficiaria da RISGA. Nos concellos de Corcubión e Cabana hai menos de tres persoas beneficiadas pola RISGA. No caso das AES, os concellos de Carnota, Mazaricos, Cabana, Malpica, Ponteceso, Dumbría e Corcubión, non teñen ningún beneficiario desta prestación no ano 2008.
BENEFICIARIOS DA RISGA E DAS AES
2001 PACTO CORUÑA GALICIA RISGA AES RISGA AES RISGA AES 271 64 1887 427 4357 1473 2002 253 80 1825 425 4310 1599 2003 226 81 1904 525 4499 1834 2004 226 55 1844 397 4173 1747 2005 224 77 1785 484 4145 1915 2006 227 102 1755 532 4225 2123 2007 223 83 1726 535 4178 2074 2008 215 61 1717 473 4350 2172

Táboa 26. Fonte: IGE e elaboración propia

O 71,16% das persoas beneficiarias da RISGA no territorio do Pacto son mulleres, porcentaxe similar á da provincia da Coruña, no caso das AES esta porcentaxe é do 70,49%. Hai concellos como Corcubión, Fisterra e Ponteceso, onde o 100% dos perceptores da RISGA son mulleres. O mesmo sucede no caso das AES, en Coristanco, Laxe, Fisterra e Muxía.

19

RISGA: configúrase como unha prestación social destinada a garantir recursos económicos de subsistencia a quen careza deles, así como a acadar a súa autonomía e integración normalizada mediante un proxecto personalizado de inserción.
20

53

AES: son axudas económicas de pagamento único destinadas a paliar necesidades extraordinarias e urxentes de persoas afectadas por situacións de emerxencia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Persoas beneficiarias de RISGA, por sexo (2008)
GALICIA 1506 1200 1717
Homes Total

2844 4350
Mulleres

CORUÑA 146 62 208 0

517

PACTO

1000

2000

3000

4000

5000

Persoas beneficiarias de AES, por sexo (2008)
GALICIA 323 150 43 18 61 0 500 1000 1500 2000 2500 473 720 1452 2172
Mulleres Homes Total

CORUÑA

PACTO

Gráficas 15 e 16. Fonte: Informe de Xestión RISGA 2008. Vicepresidencia da Xunta. Elaboración propia.

Segundo o informe de Xestión da RISGA 2008 publicado pola Vicepresidencia da Xunta, o perfil da persoa beneficiaria da RISGA é unha muller de entre 25 e 44 anos, solteira ou separada, con cargas familiares e que vive nunha zona urbana, nun piso de aluguer ou cedido en precario, con estudos primarios incompletos e en situación de desemprego aínda que non na busca do seu primeiro traballo.

54

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

VARIABLES E INDICADORES ECONÓMICOS
Para facer un estudo máis profundo do territorio do Pacto, inclúese a cota de mercado 21 e os índices de participación territorial para os concellos que o constitúen. O territorio do Pacto acada o 11,83% da cota de mercado da provincia da Coruña, cun valor de 476, destacando o concello de Carballo cunha cota de mercado de 106, o que representa aproximadamente tres veces máis que o valor da cota do segundo e terceiro concello (Santa Comba e Laracha), e demostra a súa elevada capacidade de consumo. O índice de poboación22 está relacionado coa cota de mercado, xa que esta é fundamentalmente función da poboación e do seu poder adquisitivo. O 12,51% da poboación da provincia da Coruña reside no territorio do Pacto. O concello de Carballo é o máis importante en termos de poboación con 109 puntos, seguido de Santa Comba e Muros con 38 e 36 puntos respectivamente. Os concellos con menor índice de poboación son Corcubión (7), Laxe (12) e Dumbría (14).
Cota de Índice de Índice Índice mercado poboación industrial comercial Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha (A) Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA TOTAL PACTO/CORUÑA 14 22 106 19 29 5 22 10 14 34 10 20 17 32 15 22 34 29 22 476 4022 11,83% 18 23 109 18 27 7 27 14 18 29 12 23 19 36 20 23 38 30 20 511 4086 12,51% 14 28 66 19 13 1 14 88 2 37 5 17 43 15 5 17 54 39 10 487 4056 12,01% 8 12 105 15 25 2 19 6 9 23 7 11 11 17 9 13 30 22 14 358 4279 8,37% Índice de restauración e bares 10 25 108 13 33 7 12 4 14 47 11 20 11 35 12 22 55 24 19 482 4485 10,75% Índice turístico 7 15 69 10 30 12 2 3 16 6 3 9 4 37 19 3 9 8 4 266 4595 5,79% Índice de actividade económica 8 17 77 11 18 2 14 34 5 27 5 13 21 15 6 14 37 25 12 361 4240 8,51%

Táboa 27. Fonte: Atlas socioeconómico de Galicia 2008. Caixanova – Elaboración propia

21

Cota de mercado: Índice que expresa a capacidade de consumo comparativa dos concellos, referida a 1 de xaneiro de 2007, expresando a participación, en tanto por dez mil, de cada concello sobre unha base para o total de Galicia de 10.000 unidades.
22

55

Índice de poboación: índice comparativo da importancia da poboación de cada concello a 1 de xaneiro de 2007, que reflexa o peso relativo (en tanto por 10.000) da poboación dun concello respecto ao total de Galicia, con base na poboación de Galicia=10.000 unidades.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O índice industrial23 na provincia da Coruña acada 4.056 unidades das 10.000 galegas, é dicir, a actividade industrial provincial representa o 40% da galega. A porcentaxe para o Pacto é do 4,87%. Destaca o alto índice industrial de Dumbría (88), motivado pola presenza da empresa Ferroatlántica S.L., que representa o 2,17% da actividade industrial da provincia da Coruña. Os concellos cun índice industrial inferior a 10 puntos son Corcubión (1), Fisterra (2), Laxe (5) e Muxía (5). O índice comercial24 do Pacto supón o 3,58% do galego e o 8,37% do provincial. Sobresae o concello de Carballo, cun índice de 105 unidades. Por debaixo das dez unidades atópanse os concellos de Cabana, Corcubión, Dumbría, Fisterra, Laxe e Muxía. O índice de restauración e bares25 supón o 4,82% do galego e o 10,75% do provincial. De novo destaca o concello de Carballo cun índice de 108 unidades, e pola contra, os concellos de Corcubión e Dumbría con menos de 10 unidades. O índice turístico26 do Pacto acada o 2,66% do galego e o 5,79% do provincial. O concello cun maior índice turístico do Pacto é Carballo (69). Seis dos concellos teñen un índice inferior a 5: Coristanco, Dumbría, Laxe, Mazaricos, Ponteceso e Zas. O índice de actividade económica27 segue a mesma tendencia observada nos índices anteriores, xa que o 42,4% da actividade económica galega localízase na provincia da Coruña, da que o 8,51% pertence ao territorio do Pacto cun valor de 361 unidades. Destaca o concello de Carballo con 77 unidades, que supón o 21,33% da actividade económica do Pacto.

23

Índice industrial: é o índice comparativo da importancia da industria, incluída a construción, de cada concello, referido a 2006. Elabórase en función do IAE correspondente ás actividades industriais. O valor do índice reflexa o peso relativo (en tanto por 10.000) da industria dun municipio respecto ao total de Galicia, con base: total € de recadación de IAE en Galicia=10.000 unidades.
24

Índice comercial: índice comparativo da importancia do comercio (por xunto e retallista conxuntamente) de cada concello, referido a 2006. Este índice elabórase en función do IAE correspondente ás actividades comerciais dun concello respecto ao total de Galicia, con base: total € de recadación de IAE en Galicia= 10.000 unidades.
25

Índice de restauración e bares: índice comparativo da importancia da restauración e bares de cada concello referido ao 2006. Elabórase en función do IAE correspondente ás actividades de restauración e bares dun concello respecto ao total de Galicia, con base: total € recadación IAE en Galicia= 10.000 unidades.
26

Índice turístico: índice comparativo da importancia turística de cada concello, referido a 2006. Obtense en función do IAE correspondente ás actividade turísticas, o cal se basea pola súa vez na categoría dos establecementos turísticos, número de habitacións e ocupación anual. O valor do índice indica a participación (en tanto por 10.000) de cada concello sobre o total de Galicia de 10.000 unidades.
27

56

Índice de actividade económica: índice comparativo do conxunto da actividade económica municipal no 2006. Obtense en función do imposto correspondente ao total de actividades económicas empresariais e profesionais. O

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Son dous os concellos que seguen a liña provincial no referente á diferenza favorable entre a participación da actividade económica e a participación da poboación, que ven determinada pola comparación entre o índice da actividade económica e o índice de poboación. Estes concellos son os de Dumbría e Mazaricos.

PARQUE DE VEHÍCULOS E MATRICULACIÓNS
Dúas variables económicas a ter en conta á hora de analizar a realidade económica e social do territorio do Pacto son o parque de vehículos e as matriculacións. Ata o ano 2007, coincidindo co auxe económico, as matriculacións de vehículos foron en aumento, mentres que a partir do ano 2008, coa crise económica que está a sufrir o país, comezan a reducirse.
PARQUE DE VEHÍCULOS A 31/12/2007
Total Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
46.955 13.123 7.795 12.823 10.425 91.121 699.617 1.845.467

Turismos
36.494 10.476 6.504 9.756 8.251 71.481 558.353 1.434.751

Motos
1.841 518 357 490 371 3.577 34.055 99.731

Furgonetas e camións
6.655 1.669 796 2.034 1.338 12.492 83.895 241.840

Autobuses
132 1 4 48 55 240 1.806 4.600

Tractores industriais
370 72 8 50 62 562 4.585 13.631

Outros
1.463 387 126 445 348 2.769 16.923 50.914

Táboa 28. Fonte: IGE e elaboración propia

O 13,02% dos vehículos da provincia da Coruña atópanse no territorio do Pacto e tamén o 11,9% das matriculacións. Se comparamos o 2008 co 2005, o número de matriculacións descendeu nun 27,8% no territorio do Pacto, diminución superior á da provincia da Coruña e á de Galicia (23,18% e 22,92% respectivamente). As matriculacións que máis descenderon no Pacto foron as dos tractores nun 50% e a dos camións e furgonetas nun 40,88%. As únicas matriculacións que aumentaron foron as dos autobuses que pasaron de 7 a 11 e as das motocicletas que aumentaron un 35,64%.

57 valor do índice expresa a participación da actividade económica (en tanto por 10.000) de cada concello sobre unha base galega de 10.000 unidades equivalente á recadación do imposto de actividades económicas, empresariais e profesionais de Galicia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MATRICULACIÓNS DE VEHÍCULOS 2005
Comarcas Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA Total 3107 915 478 897 649 6046 47734 118303 Camións e Tractores Remolques e Autobuses Turismos Motocicletas Ciclomotores Outros furgonetas industriais semirremolques 325 73 38 111 67 614 4335 12340 5 0 0 1 1 7 88 257 2049 668 376 574 404 4071 35018 80868 154 37 22 45 17 275 2789 8739 48 6 1 6 11 72 558 1401 155 39 22 49 27 292 1827 5044 135 32 2 32 49 250 1286 3912 236 60 17 79 73 465 1833 5742

Táboa 29. Fonte: IGE e elaboración propia

MATRICULACIÓNS DE VEHÍCULOS 2008
Comarcas Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA Total 2103 732 390 592 548 4365 36671 91184 Camións e furgonetas 200 45 19 60 39 363 2810 7849 Autobuses 5 1 1 1 3 11 81 245 Turismos 1346 504 293 370 306 2819 25574 59245 Motocicletas 197 64 44 35 33 373 3817 10869 Tractores industriais 22 3 1 4 6 36 365 926 Ciclomotores 118 32 23 33 22 228 1374 3807 Remolques e semirremolques 80 41 3 39 74 237 1246 4166 Outros 135 42 6 50 65 298 1404 4077

Táboa 30. Fonte: IGE e elaboración propia

EVOLUCIÓN MATRICULACIÓNS
Comarcas Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA 2005
3107 915 478 897 649 6046 47734 118303

2006
3152 1005 581 865 634 6237 49236 121745

2007
3114 1012 544 862 669 6201 49409 124625

2008
2103 732 390 592 548 4365 36671 91184

Táboa 31. Fonte: IGE e elaboración propia

58

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución matriculacións
0,05 0 -0,05 -0,1 -0,15 -0,2 -0,25 -0,3 -0,35 Variac. 05-06 PACTO
Gráfica 17. Fonte: IGE e elaboración propia

Variac. 06-07

Variac. 07-08 GALICIA

LIÑAS DE BANDA ANCHA

No ano 2007, o número de liñas de banda ancha do territorio do Pacto representan o 5,46% das liñas da provincia da Coruña, e o 2,48% das galegas. Hai concellos, como o de Mazaricos, nos que o ADSL non se implantou até comezos do ano 2009. Os concellos de Cee e Corcubión, e en xeral as zonas urbanas, son as que contan cunha maior implantación do acceso rápido á rede.

59
Táboa 32. Fonte: Atlas socioeconómico 2008. Caixanova – Elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O Mercado Laboral
AFILIACIÓN
EVOLUCIÓN DA AFILIACIÓN
(Nota Metodolóxica: A partir de xaneiro de 2008 desaparece o Réxime Especial Agrario por conta propia, e os seus afiliados intégranse no Réxime Especial de Autónomos. Todos os datos anuais corresponden á afiliación a data 31 de decembro)

Existen dúas posibilidades para levar a cabo o estudo da afiliación: ben considerando o concello de residencia do traballador, ou ben tomando como referencia a conta de cotización, é dicir, o concello onde está situado o seu centro de traballo. No estudo empregamos maiormente a afiliación por conta de cotización, para analizar os empregos que realmente se desenvolven no territorio do Pacto e ver o volume real do mercado de traballo. Pero no caso dos índices de afiliación e actividade utilizamos os datos segundo o concello de residencia, posto que se trata de coñecer a porcentaxe de persoas de cada localidade que están dentro do mercado laboral, independentemente do lugar onde desenvolvan a súa actividade. Os datos e indicadores de afiliación varían substancialmente segundo a alternativa de explotación dos mesmos pola que optemos. Máis de 12.000 persoas residentes no Pacto traballan fóra do territorio do mesmo. De feito, Cee é o único concello que conta con máis afiliados por conta de cotización que por concello de residencia. O mercado laboral da Costa da Morte non é quen de absorber a man de obra local. Esta situación acentúase nas comarcas de Bergantiños e Muros.
Afiliación por conta de cotización
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laxe Laracha, A Malpica Mazaricos Muxía Muros Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO 1.159 1.429 9.748 1.157 2.710 289 1.708 768 978 687 2.696 1.710 1.315 1.159 1.454 1.604 3.266 2.377 1.679 37.893

Afiliación por concello de residencia
1.828 1.884 11.815 1.409 2.481 564 2.793 1.142 1.400 1.110 4.246 2.379 1.745 1.735 2.541 2.232 3.771 2.738 2.162 49.975

Diferencial
-669 -455 -2.067 -252 229 -275 -1.085 -374 -422 -423 -1.550 -669 -430 -576 -1.087 -628 -505 -361 -483 -12.082

60

Táboa 33. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O incremento porcentual (tendencia 00-08)28 da afiliación por conta de cotización foi maior na Costa da Morte ca en Galicia no período 2000 - 2008. Sen embargo, durante o último ano, o descenso porcentual do número de persoas afiliadas á seguridade social foi moi superior no territorio do Pacto, case o dobre que na comunidade. A decembro de 2008 había algo máis de dúas mil persoas afiliadas menos que no mesmo mes do ano anterior.

Evolución do número de afiliados na Costa da Morte 2000
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos
TOTAL

2001
7.888 6.366 6.475 11.092 6.613 1.018 3.461 31.821

2002
8.019 6.108 6.607 12.046 6.986 1.137 3.923 32.780

2003
8.233 6.189 6.786 12.811 7.498 1.223 4.090 34.019

2004
8.110 6.173 7.081 13.857 7.937 1.296 4.624 35.221

2005
7.873 6.588 7.813 14.627 8.534 1.283 4.810 36.901

2006
8.057 6.895 8.368 16.344 9.483 1.451 5.410 39.664

2007
7.724 7.165 8.552 16.476 9.108 1.524 5.844 39.917

2008
7.387 6.581 7.602 16.323 9.007 1.431 5.885 37.893

7.753 6.197 5.903 10.468 6.322 932 3.214 30.321

Var 00-01 % 4,95

Var 01-02 % 3,01

Var 02-03 % 3,78

Var 03-04 % 3,53

Var 04-05% 4,77

Var 05-06% 7,49

Var 06-07% 0,64

Var 07-08% -5,07

Tendenc. 00-08 %

8,02

Evolución do número de afiliados en Galicia 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos TOTAL
107.793 153687 101.694 512763 216.167 43.784 252.812 877.598 103.518 157156 109.014 536086 221.896 45.860 268.330 906.253 100.233 159673 111.412 551380 228.719 47.018 275.643 923.126 98.850 158751 109.712 569269 235.645 47.072 286.552 940.999 94.999 159732 118.843 593418 243.316 48.310 301.792 961.265 90.967 160898 126.066 622597 252.805 50.152 319.640 1.000.755

2006
88.153 165817 133.510 654269 260.152 53.357 340.760 1.041.762

2007
84.512 174842 136.742 675782 263.161 57.118 355.503 1.071.890

2008
79.973 163395 120.429 677102 259.164 56.502 361.436 1.040.899

Var 00-01 %

Var 01-02 %

Var 02-03 %

Var 03-04 %

Var 04-05 %

Var 05-06 %

Var 06-07 %

Var 07-08 %

Tendenc. 00-08 % 7,81

3,27

1,86

1,94

2,15

4,11

4,10

2,89

-2,89

Táboas 34, 35, 36 e 37. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

28

Indicador de tendencia: indicador relativo á evolución anual e do período de referencia. A fórmula aplicada é a seguinte: (Valor ano n – media anos anteriores)/media anos anteriores*100

61

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución da afiliación
10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 -2,00 -4,00 -6,00 Var 00-01 % Var 01-02 % Var 02-03 % Var 03-04 % Var 04-05 % Var 05-06 % Var 06-07 % Var 07-08 % Pacto Galicia

Gráfica 18. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

As táboas e a gráfica anteriores conteñen o total de persoas afiliadas, incluíndo aos que traballan por conta allea (que nós chamaremos traballadores) e aos que o fan por conta propia (autónomos). A partir de xaneiro de 2008, o colectivo que pertencía ao Réxime Especial Agrario por conta propia intégrase no Réxime Especial de Autónomos. Esta circunstancia dificulta a análise separada dos traballadores e os autónomos, polo que nos gráficos de evolución non incluímos os datos de 2008.

Variación interanual de autónomos
18,00 16,00 14,00 12,00 10,00 8,00 6,00 4,00 2,00 0,00 Var 00-01 % Var 01-02 % Var 02-03 % Var 03-04 % Var 04-05 % Var 05-06 % Var 06-07 %

Pacto
Gráfica 19. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

Galicia

62

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O ritmo de afiliación de autónomos na Costa da Morte foi moi superior ao de Galicia, malia o seu brusco descenso durante o ano 2007. No 2006 produciuse un incremento superior ao 15%. O 1 de xaneiro de 2008 prodúcese o cambio no sistema de afiliación, coa entrada en vigor da lei 18/2007 do 4 de xullo, que avanza na liña establecida pola Recomendación IV do Pacto de Toledo, ao crear dentro do réxime de autónomos o sistema especial para traballadores por conta propia agrarios.

Evolución do número de autónomos na Costa da Morte 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos TOTAL
112 775 1.519 4314 3.099 475 740 6.720 120 810 1.712 4670 3.329 511 830 7.312 133 879 1.897 4966 3.531 529 906 7.875 154 911 2.079 5340 3.766 558 1.016 8.484 171 954 2.287 5701 3.998 579 1.124 9.113 175 963 2.474 6021 4.216 599 1.206 9.633

2006
196 1165 2.845 6956 4.925 684 1.347 11.162

2007
224 1163 3.041 7071 4.939 699 1.433 11.499

2008
4.760 1150 3.000 7051 4.901 683 1.467 15.961

Var 00-01 % Var 01-02 % Var 02-03 % Var 03-04 % Var 04-05 % Var 05-06 % Var 06-07 % 8,81 7,70 7,73 7,41 5,71 15,87 3,02

Composición por sectores dos autónomos na Costa da Morte

31% 3% 13% 5% 21% 31% 21% 6%

Sector primario Sector Servizos Outros servizos

Sector secundario Comercio e hostalería

Sector Construcción Transporte e comunicacións 63

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Composición por sectores dos autónomos en Galicia

37%

3% 37% 23% 11%

9% 13%

4%

Sector primario Sector Servizos Outros servizos

Sector secundario Comercio e hostalería

Sector Construcción Transporte e comunicacións

Gráficas 20 e 21. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

Evolución do número de autónomos en Galicia 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos TOTAL 2.066 16.312 24.147 120.570 80.913 12.742 26.915 164.549 2.248 16.287 25.161 121.303 80.865 12.609 27.829 165.287 2.479 16.089 26.035 122.558 80.943 12.525 29.090 167.426 2.803 16.210 27.450 126.199 82.509 12.575 31.115 172.911 3.060 16.323 28.931 130.395 83.974 12.699 33.722 172.942 3.335 16.249 30.146 133.784 84.986 12.778 36.020 183.736

2006
3.656 16.304 31.742 136.289 85.177 12.861 38.251 188.004

2007
3.962 16.262 33.570 138.281 85.067 12.863 40.351 192.087

2008
46.828 16.258 32.917 137.210 83.543 12.756 40.911 233.213

Var 00-01 % 0,45

Var 01-02 % 1,29

Var 02-03 % 3,28

Var 03-04 % 0,02

Var 04-05 % 6,24

Var 05-06 % 2,32

Var 06-07 % 2,17

Táboas 38, 39, 40 e 41. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

En canto á evolución do número de traballadores dados de alta no período 2000-2007, o incremento foi constante tanto en Galicia coma no Pacto, con porcentaxes similares. Sen embargo, durante o ano 2007, na Costa da Morte diminuíu o número de traballadores por conta allea, mentres que en Galicia aumentou un 3%. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
64

Variación interanual de traballadores/as
5,00 4,00 3,00 2,00 1,00 0,00 -1,00 Var 00-01 % Var 01-02 % Var 02-03 % Var 03-04 % Var 04-05 % Var 05-06 % Var 06-07 %

Pacto

Galicia

Gráfica 22. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

No ano 2008 o número de traballadores afiliados descendeu en todos os sectores económicos no Pacto, mentres que para Galicia só medrou no sector servizos. No caso do sector primario o descenso hai que matizalo, polo cambio dos afiliados do Réxime especial agrario, que pasaron a ser considerados autónomos.

Evolución do número de traballadores na Costa da Morte 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos TOTAL 7.641 5422 4.384 6154 3.223 457 2.474 23.601 7.768 5556 4.763 6422 3.284 507 2.631 24.509 7.886 5229 4.710 7080 3.455 608 3.017 24.905 8.079 5278 4.707 7471 3.732 665 3.074 25.535 7.939 5219 4.794 8156 3.939 717 3.500 26.108 7.698 5625 5.339 8606 4.318 684 3.604 27.268 7.861 5730 5.523 9388 4.558 767 4.063 28.502

2007
7.500 6002 5.511 9405 4.169 825 4.411 28.418

2008
2.627 5431 4.602 9272 4106 748 4418 21.932

Var 00-01 %

Var 01-02 %

Var 02-03 %

Var 03-04 %

Var 04-05 %

Var 05-06 %

Var 06-07 %

3,85

1,62

2,53

2,24

4,44

4,53

-0,29

Táboas 42 e 43. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

65

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución do número de traballadores en Galicia 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Sector primario Sector secundario Sector Construción Sector Servizos Comercio e hostalería Transporte e comunicacións Outros servizos TOTAL 105.727 137.375 77.547 392.193 135.254 31.042 225.897 713.049 101.270 140.869 83.853 414.783 141.031 33.251 240.501 740.966 97.754 143.584 85.377 428.822 147.776 34.493 246.553 755.700 96.047 142.541 82.262 443.070 153.136 34.497 255.437 768.088 91.939 143.409 89.912 463.023 159.342 35.611 268.070 788.323 87.632 144.649 95.920 488.813 167.819 37.374 283.620 817.019

2006
84.497 149.513 101.768 517.980 174.975 40.496 302.509 853.758

2007
80.550 158.580 103.172 537.501 178.094 44.255 315.152 879.803

2008
33.145 147.137 87.512 539.892 175.621 43.746 320.525 807.686

Var 00-01 %

Var 01-02 %

Var 02-03 %

Var 03-04 %

Var 04-05 %

Var 05-06 %

Var 06-07 %

3,92

1,99

1,64

2,63

3,64

4,50

3,05

Táboas 44 e 45. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

Composición sectorial dos traballadores na Costa da Morte
30% 2% 14% 15% 17% 30% 13%

9%

Sector primario Sector Construcción Comercio e hostalería Outros servizos

Sector secundario Sector Servizos Transporte e comunicacións

Composición sectorial dos traballadores en Galicia

40% 40% 7% 11% 2% Sector primario Sector Construcción Comercio e hostalería

3%

24%

13%

Sector secundario Sector Servizos Transporte e comunicacións

66

Gráficas 23 e 24. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

AFILIACIÓN POR RÉXIMES O estudo da afiliación á seguridade social debe contemplar os diferentes réximes existentes. A continuación examinaremos o ritmo de crecemento das diferentes modalidades de afiliación dende o ano 2004 e a proporción de cada un dos réximes sobre o total de afiliados.

RÉXIME
XERAL/CARBÓN AGRARIO MAR FOGAR AUTONOMOS TOTAL XERAL/CARBÓN AGRARIO MAR FOGAR AUTONOMOS TOTAL

2004
18.018 5.385 2.438 267 9.129 35237 683.503 60.601 28.390 15.829 178.942 967265

2005
19.462 5.244 2.242 320 9.648 36916 713.886 56.935 27.596 18.602 183.736 1000755

2006
20.531 5.394 2.230 347 11.162 39664 753.483 54.490 26.685 19.100 188.004 1041762

2007
20.852 5.085 2.111 370 11.499 39917 783.165 51.347 25.502 19.789 192.087 1071890

2008
19.214 204 2.109 405 15.961 37893 757.806 4.364 24.795 20.721 233.213 1040899

PACTO

GALICIA

Táboa 46. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

O comportamento dos autónomos foi analizado previamente, polo que nos centraremos nos restantes réximes, cos datos dos que dispomos, dende o ano 2004. A evolución é similar en termos porcentuais, cun leve decrecemento nos réximes asociados ao sector primario e un crecemento continuo no réxime do fogar, que ten unha presenza case testemuñal. O número de persoas afiliadas ao réxime xeral aumentou considerablemente entre os anos 2004 e 2007, pero durante o ano 2008 sufriu un brusco descenso (8%). Observamos a práctica desaparición do réxime especial agrario, que xa foi comentado con anterioridade e que redunda no aumento dos autónomos durante 2008.

Afiliación por reximes Pacto
25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 2004 XERAL/CARBÓN 2005 2006 AUTONOMOS 2007 AGRARIO MAR 2008 FOGAR 67

Gráfica 25. Fonte:. Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Afiliación por rexímenes Galicia
800.000 600.000 400.000 200.000 0 2004 XERAL/CARBÓN 2005 2006 AGRARIO 2007 MAR 2008 FOGAR

AUTONOMOS

Gráfica 26. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo e do I.G.E.

A comparación das porcentaxes de cada réxime sobre o total de afiliados amosa, con respecto a Galicia, a importancia do autoemprego na comarca e a maior presenza dos réximes ligados ao sector primario.

Afiliación por rexímenes no Pacto 2008
XERAL/CARBÓN

42%

AGRARIO MAR

1% 6% 0%

51%

FOGAR AUTONOMOS

73% 22%

Galicia
2% 2% 1%

Gráfica 27. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo e do I.G.E.

68

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

AFILIACIÓN POR SECTORES Por último, imos examinar a afiliación segundo os grandes sectores económicos:

Afiliacións por sectores no Pacto - 2008
20%

17% 43%

20%

Sector primario

Sector secundario

Sector Construcción

Sector Servizos

8%

Galicia

65% 11%

16%

Gráfica 28. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

Observamos unhas enormes diferenzas na composición da afiliación en Galicia e nas nosas comarcas. A Costa da Morte ten máis do dobre de traballadores no sector primario, un 8% de traballadores máis dedicados ao sector da construción e similar porcentaxe só no caso da industria. Todo isto, claro está, implica unha menor terciarización do mercado de traballo. A fin de completar a panorámica sobre as afiliacións na Costa da Morte cómpre ver as variacións que se presentan entre os distintos territorios que a conforman, como podemos observar nas gráficas comarcais. Comprobamos a maior dependencia do sector da construción das comarcas de Terra de Soneira e Bergantiños, e as grandes diferenzas no sector primario, sobre todo na Comarca de Xallas, onde case alcanza a porcentaxe do sector servizos.
69

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Comarca de Bergantiños

Comarca de Fisterra

13% 44% 22% 21%

22% 49% 14% 15%

Comarca de Muros

Comarca Terra de Soneira

43%

28% 12% 17%

36%

23% 17% 24%

Sector primario Sector Construcción

Sector secundario Sector Servizos

36% 18%

34% 12%

Comarca de Xallas
Gráficas 29, 30, 31, 32 e 33. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

70

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PRINCIPAIS ACTIVIDADES ECONÓMICAS SEGUNDO O NÚMERO DE AFILIADOS O descenso a un nivel inferior de análise realizámolo a través do estudio da afiliación por

actividades económicas segundo a Clasificación Nacional de Actividades Económicas (CNAE) a dous díxitos.

Peso actividades económicas segundo afiliados xuño 2008
1251; 4%

8588; 29%

2080; 7%

2106; 7%

2777; 9% 3986; 13%

5183; 17%

Construción Comercio polo miúdo Pesca, acuicultura Administración pública Transporte terrestre

Agricultura, gandeiría Hostalaría Industria confección e peletería Comercio polo xunto Industria productos alimenticios

Gráfica 34. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

A simple enumeración das actividades económicas que contan cun maior número de traballadores apórtanos unha perspectiva sincrónica da actividade económica no territorio do pacto. Para obter unha visión diacrónica debemos observar a evolución do número de persoas afiliadas durante un período de tempo concreto.
71

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Se analizamos a evolución do período xuño 2005 – xuño 2008, ollamos como a maioría das actividades incrementan o número de afiliados. Sen embargo, se focalizamos a observación no derradeiro ano a situación cambia drasticamente, posto que todas as actividades perden afiliación.

Evolución dos dez sectores con máis peso no Pacto 2005-2008

xuño 2008

xuño 2007

xuño 2006

xuño 2005

0

2000

4000

6000

8000

10000

Industria productos alimenticios Comercio polo xunto Industria confección e peletería Hostalaría Agricultura, gandeiría

Transporte terrestre Administración pública Pesca, acuicultura Comercio polo miúdo Construción

Gráfica 35. Fonte: Elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

72

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

AFILIADOS Construción Agricultura, gandeiría Comercio polo miúdo Hostalaría Pesca, acuicultura Industria confección e peletería Administración pública Comercio polo xunto Transporte terrestre Industria productos alimenticios

xuño 2005 xuño 2006 xuño 2007 xuño 2008 EVOL 05-08 EVOL 07-08
7744 5542 3475 2302 2294 2063 1263 1578 1144 1419 8473 5747 3980 2643 2248 2169 1104 1692 1242 1403 8827 5565 3998 2781 2179 2246 1540 1324 1311 1341 8588 5183 3986 2777 2106 2080 1463 1313 1306 1251 10,9% -6,5% 14,7% 20,6% -8,2% 0,8% 15,8% -16,8% 14,2% -11,8% -2,7% -6,9% -0,3% -0,1% -3,4% -7,4% -5,0% -0,8% -0,4% -6,7%

Táboa 47. Fonte: elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Consellería de Traballo

O estudo das actividades económicas con maior afiliación a nivel municipal amosa a heteroxeneidade do territorio e a preocupante dependencia do sector da construción en moitos dos concellos.

73

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Actividades económicas con maior afiliación por concello Concello Actividade económica % afiliados/as
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas
Construción Industria da confeccion e da peletaría Pesca, acuicultura... Construción Construción Comercio polo miudo Pesca, acuicultura... Construción Comercio polo miudo Actividades sanitarias e veterinarias Hostalaría Administracion publica, defensa... Construción Agricultura, gandeiría,... Construción Agricultura, gandeiría,... Pesca, acuicultura... Hostalaría Construción Agricultura, gandeiría,... Construción Pesca, acuicultura... Construción Pesca, acuicultura... Agricultura, gandeiría,... Construción Construción Comercio polo miudo Agricultura, gandeiría,... Pesca, acuicultura... Construción Agricultura, gandeiría,... Agricultura, gandeiría,... Construción Construción Agricultura, gandeiría,... Agricultura, gandeiría,... Construción 25,17% 16,91% 24,69% 18,42% 24,99% 10,45% 25,10% 16,60% 14,09% 12,76% 12,34% 12,34% 24,34% 17,78% 28,59% 26,11% 29,85% 17,85% 24,86% 12,32% 19,92% 16,10% 16,58% 13,03% 52,23% 15,12% 17,70% 14,63% 25,21% 16,32% 26,02% 16,55% 25,80% 20,22% 26,93% 14,25% 25,58% 23,72%

Táboa 48. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

74

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Índice de Afiliación:
(Nota Metodolóxica: ao igual que no Plan Aurora, calculamos este índice en lugar da Taxa de Ocupación, debido a non ter datos de Ocupados por concellos, por ser outro dato da EPA. Índice de Afiliación= Nº Afiliados Residentes / habitantes 16-64 anos).

Neste Índice observamos que no 2008 medra en máis de medio punto a fenda existente entre Galicia e o Pacto, xa presente nos dous anos anteriores, que significa que en Galicia hai da orde de 57 afiliados por cada 100 persoas en idade de traballar (case 5 máis ca no Pacto). En 10 dos 19 concellos do Pacto o índice de afiliación non acada o 50%, é dicir, máis da metade da poboación entre 16 e 64 anos non está afiliada á seguridade social. Hai que sinalar que só cinco concellos do Pacto (Zas, A Laracha, Carballo, Coristanco e Malpica) presentan un Índice de Afiliación superior á media de Galicia. Os concellos costeiros do sur do Pacto son os que peores datos presentan, sobre todo Muros e Fisterra que se aproximan ao 40% .
Táboa 49. Fonte: elaboración propia

Entre un índice do 50% - 57,23% atopamos 4 concellos do Pacto (Santa Comba, Cabana, Ponteceso e Mazaricos), que superan

lixeiramente o índice medio do territorio. Se ollamos detidamente o mapa vemos que hai unha maior afiliación nas comarcas de

Bergantiños, Xallas e Soneira.
75

Mapa 11. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Índice de Actividade:
(Nota Metodolóxica: Calculamos este índice en lugar da Taxa de Actividade debido a non ter os datos de Poboación Activa por concellos (equiparamos Activos a afiliados residentes+parados), por ser un dato da EPA. Índice de Actividade= Afiliados Residentes + Parados Rexistrados / habitantes 16-64 anos).

O Índice de Actividade no territorio do Pacto está a algo máis de tres puntos por debaixo do índice medio galego. En Galicia houbo, durante o ano 2008, unha media de 67 persoas activas por cada 100 persoas en idade de traballar. Obsérvase unha gran similitude co Índice de Afiliación, xa que destacan os mesmos 5 concellos por encima da media de Galicia (Carballo, Zas, Coristanco, A Laracha e Malpica). No punto contrario atópanse de novo os concellos de Fisterra e Muros que se sitúan a máis de 20 puntos de Carballo, que presenta o índice máis alto (72,30). O índice medio do Pacto é de 64,37, malia que a maioría dos concellos (12) sitúanse por debaixo del. Só Santa Comba está na franxa comprendida entre o índice medio de Galicia e o provincial.
Táboa 50. Fonte: elaboración propia

Entre un Índice dun 60-65% sitúanse os restantes 7 concellos (Cabana, Ponteceso, Cee, Laxe, Mazaricos, Vimianzo e Muxía).

76
Mapa 12. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ACTIVIDADES ECONÓMICAS CON MÁIS PESO NO PACTO
Dentro do Pacto Territorial de Emprego da Costa da Morte as dez actividades económicas que teñen un maior peso en canto a volume de activos (afiliados e parados rexistrados) son as seguintes: construción, agricultura e gandeiría, comercio miúdo, hostalaría, confección-peletaría, pesca, administración pública, industria de produtos alimentarios, comercio por xunto e outras actividades empresariais. Para a súa definición analizouse o comportamento de 24 actividades económicas no territorio entre os meses de xaneiro de 2006 e decembro de 2008, ambos incluídos (en total 36 meses), tomando como referencia a Clasificación Nacional de Actividades Económicas (CNAE) a 2 díxitos. As actividades que incluímos son as que permiten o seu tratamento completo, ao dispor tanto dos datos de afiliación, poboación parada rexistrada e formación. Debido a cuestións de metodoloxía, que impiden a publicación de datos protexidos polo segredo estatístico, foi imposible analizar todas as actividades económicas, pero sí están as que contan con máis activos no territorio do Pacto. Aínda así, as actividades económicas tratadas no presente documento supoñen máis do 90% da actividade económica xeral do territorio. O eixo de ordenadas das gráficas representa os 36 meses estudados, mentres que o eixo de abscisas é dobre. O da dereita representa a proporción entre persoas paradas rexistradas e afiliados (sobre base cen), mediante as barras verticais de cor granate (afiliados) e salmón (PPR). O da esquerda indica o número absoluto de activos, representado gráficamente pola línea de cor negra. As restantes líneas de cores mostran as medias de afiliados para cada un dos tres anos analizados. A continuación de cada gráfica lévase a cabo unha lectura analítica da evolución da actividade que representa, na que se incorporan valoracións extraidas do estudo do mercado laboral do territorio da Costa da Morte. Esta análise incorpora información que non aparece detallada nas representacións gráficas, como a porcentaxe de afiliados e parados sobre o total das actividades no Pacto, o peso no pacto,29 e o índice de paro sintético30.

29

peso no pacto: estímase tomando como referencia o 75% da porcentaxe de afiliados e o 25% da porcentaxe de parados. Calcúlase a efectos de establecer unha orde motivada das actividades analizadas.
30

77

índice de paro sintético: é o resultado de dividir a media dos tres anos estudados de poboación parada rexistrada entre a media de activos.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CONSTRUCIÓN
AFILIADOS - PPR. CNAE 45. CONSTRUCIÓN. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008) 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

11000 10500 10000 9500 9000 8500 8000 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000

Gráfica 36. Fonte: elaboración propia

O comportamento do sector da construción no período analizado (xaneiro 2006 – decembro 2008) foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 8.523 afiliados, 1.787 persoas paradas rexistradas e 10.310 activos (afiliados + parados). No referente aos valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 82,66% e 84,45% dos activos, pasando no 2008 ao 80,91%. Obsérvase unha certa estacionalidade, xa que os picos máis baixos de afiliación, e polo tanto os máis altos de paro, danse durante os meses de inverno. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 21,37% de afiliados da Costa da Morte pertencen á actividade da construción, así como o 19,01% das persoas paradas rexistradas e o 20,94% dos activos do Pacto (que obtemos pola suma de afiliados e parados). A construción acada o maior peso das actividades da Costa da Morte: 20,78%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 17,33%. Observando as gráficas vemos como o período de maior afiliación entre o ano 2007 e mediados do 2008, momento a partir do cal descenderon os valores por debaixo dos do 2006, os máis baixos en todo o período analizado. As maiores porcentaxes de paro rexistráronse en novembro e decembro do 2008 e a liña de activos amósase bastante estable, cunha lixeira tendencia ascendente que permanece entre os 10.000 e 11.000 activos.
78

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

AGRICULTURA
AFILIADOS - PPR. CNAE 01. AGRICULTURA – GANDERÍA. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008) 100% 99% 98% 97% 96% 95% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

11000 10500 10000 9500 9000 8500 8000 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000

Gráfica 37. Fonte: elaboración propia

O comportamento do sector agrogandeiro durante os tres anos que abarca o estudo foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 5.468 afiliados, 74 persoas paradas rexistradas e 5.542 activos (afiliados + parados). Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 98,70% e 98,77% dos activos, pasando no 2008 ao 98,49%. Queda clara, pois, a grande estabilidade da afiliación neste sector, que podería deberse ao feito de tratarse dunha actividade na que prima moi maioritariamente o autoemprego e na que a contratación é moi escasa . Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 13,71% de afiliados da Costa da Morte pertencen á actividade agro-gandeira, así como o 0,79% das persoas paradas rexistradas e o 11,26% dos activos do Pacto (que obtemos pola suma de afiliados e parados). A agricultura e gandería acadan o segundo maior peso das actividades da Costa da Morte: 10,48%. Polo que respecta ao índice sintético de paro (media de persoas paradas rexistradas / media de activos) é do 1,34%. Observando as gráficas atopamos o momento de maior afiliación en maio do ano 2006 (5774 afiliados), e vemos como dende entón foi descendendo lenta e constantemente ata decembro de 2008, o último mes analizado e o de menor afiliación do período (5.026). As maiores porcentaxes de paro rexistráronse durante o último semestre de 2008. A liña de activos amosa un declive suave pero imparable.
79

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

COMERCIO POLO MIÚDO
AFILIADOS - PPR. CNAE 52. COMERCIO MIÚDO. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008) 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

8000 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000 3500 3000

Gráfica 38. Fonte: elaboración propia

O sector do Comercio pólo miúdo tivo o seguinte comportamento no período 2005 - 2008: rexistrou unhas medias de 3950 afiliados, 463 persoas paradas rexistradas e 4413 activos. Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 88,77% e 90,17% dos activos, pasando no 2008 ao 89,58%. As maiores porcentaxes de afiliación danse no 2º semestre do ano 2007. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 9,90% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector do Comercio polo miúdo, así coma o 4,95% das persoas paradas rexistradas e o 8,96% dos activos do Pacto. O peso do Comercio pólo miúdo na actividade económica da Costa da Morte é do 8,67%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 10,49%, e mantense moi estable dende o 2º semestre do 2006. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación foi no 2º semestre do ano 2007, e o de menor no 2º semestre do 2005, que presentou tamén as maiores porcentaxes de paro. A liña de activos oscila entre as 4000-4500 persoas, presentando unha case total estabilidade dende o 2006: arredor das 4500 persoas.
80

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

HOSTALARÍA
AFILIADOS - PPR. CNAE 55. HOSTALARÍA. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)

100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

4000 3800 3600 3400 3200 3000 2800 2600 2400 2200 2000

Gráfica 39. Fonte: elaboración propia

No período analizado (xaneiro 2006 – decembro 2008) o comportamento do sector da Hostalaría foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 2687 afiliados, 773 persoas paradas rexistradas e 3460 activos. En canto ao resto de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 77,49% e 78,06% dos activos, pasando no 2008 ao 77,45%. As maiores porcentaxes de afiliación danse no 3º trimestre do ano 2008. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 6,74% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector da Hostalaría, así coma o 8,26% das persoas paradas rexistradas e o 7,02% dos activos do Pacto. O peso da Hostalaría na actividade económica da Costa da Morte é do 7,12%. Polo que respecta ao índice sintético de paro (media de persoas paradas rexistradas / media de activos) é do 22,33%, e diminuíu lixeiramente nos dous últimos anos. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación deuse no 3º trimestre do ano 2008, e o de menor no 1º trimestre do 2006, que implica tamén as maiores porcentaxes de paro. A liña de activos oscila entre as 3000 e 3800 persoas, presentando unha tendencia ascendente dende o 2006 e moi marcada póla estacionalidade nos momentos de maior afiliación (cumios no 3º trimestre do ano e vales entre estes períodos).
81

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CONFECCIÓN
AFILIADOS - PPR. CNAE 18. CONFECCIÓN E PELETARÍA. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)

100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 65% 60% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

8000 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000

Gráfica 40. Fonte: elaboración propia

O sector da Confección e peletaría presentou os seguintes datos no trienio analizado: rexistrou unhas medias de 2158 afiliados, 909 persoas paradas rexistradas e 3067 activos. Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 70,05% e 72,08% dos activos, pasando no 2008 ao 68,90%. As maiores porcentaxes de afiliación danse no primeiro e último cuadrimestre do ano 2007. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 5,41% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector da Confección e peletaría, así coma o 9,72% das persoas paradas rexistradas e o 6,23% dos activos do Pacto. O peso da Confección e peletaría na actividade económica da Costa da Morte é do 6,49%, mentres que o índice sintético de paro é do 29,64%. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación é no 1º e 3º cuadrimestre do ano 2007, e o de menor no segundo semestre do 2008, que implica tamén as maiores porcentaxes de paro. A liña de activos sufre pequenas oscilacións, pero mantense arredor das 3000 persoas en todo o período.

82

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PESCA
AFILIADOS - PPR. CNAE 5. PESCA. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)

100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

8000 7500 7000 6500 6000 5500 5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000

Gráfica 41. Fonte: elaboración propia

O sector da Pesca e a acuicultura entre xaneiro de 2006 e decembro de 2008 foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 2234 afiliados, 249 persoas paradas rexistradas e 2484 activos. Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 89,92% e 89,80% dos activos, pasando no 2008 ao 90,17%. As maiores porcentaxes de afiliación danse no 2º semestre do ano 2008. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 5,61% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector da Pesca, acuicultura, así coma o 2,67% das persoas paradas rexistradas e o 5,04% dos activos do Pacto. O peso da Pesca, acuicultura na actividade económica da Costa da Morte é do 4,87%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 10,04%, e mantense bastante estable en todo o período analizado. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación é no 2º semestre do ano 2008, e o de menor no 2º trimestre do 2007, que implica tamén as maiores porcentaxes de paro. A liña de activos case non oscila e permanece arredor das 2500 persoas en todo o período.

83

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ADMINISTRACIÓN PÚBLICA
AFILIADOS - PPR. CNAE 75. ADMÓN. PÚBLICA. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)
100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 65% 60% 55% 50% Nov-06 Nov-07 Oct-08 Nov-08 Mar-06 Set-06 Mar-07 Set-07 Mar-08

2400 2200 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200

Out-06

Mai-06

Mai-07

Out-07

Ago-06

Dec-06

Xuñ-07

Xan-06

Xuñ-06

Xan-07

Ago-07

Dec-07

Xan-08

Mai-08

Abr-06

Abr-07

Abr-08

Xuñ-08

Jul-08

Aug-08

Sep-08

% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007

% PPR % Afiliados s/ Total 2008

% Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

Gráfica 42. Fonte: elaboración propia

O sector da Administración Pública presenta os seguintes datos: rexistrou unhas medias de 1.459 afiliados, 538 persoas paradas rexistradas e 1.998 activos (afiliados + parados). Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 67,11% e 76,50% dos activos, pasando no 2008 ao 74,60%. As maiores porcentaxes de prodúcense durante os meses centrais do ano. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 3,65% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector da Administración Pública, así como o 5,75% das persoas paradas rexistradas e o 4,06% dos activos do Pacto. O peso do sector da Administración Pública na actividade económica da Costa da Morte é de 4,18%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 26,95%, se ben a tendencia dos últimos dous anos marca unha leve melloría. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación é durante os meses de verán do ano 2007, e o de menor no primeiro semestre do 2006. As maiores porcentaxes de paro danse tamén no primeiro semestre de 2006. A liña de activos presenta un comportamento moi irregular, con flutuacións entre as mil e as mil oitocentas persoas. afiliación

Dec-08

Feb-06

Feb-07

Feb-08

Xull-06

Xull-07

84

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

INDUSTRIA PRODUCTOS ALIMENTARIOS
AFILIADOS - PPR. CNAE 15. IND. PROD. ALIMENTAR. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)
100% 95% 90% 85% 80% 1000 75% 70% 65% 60% Nov-06 Dec-06 Nov-07 Dec-07 Oct-08 Nov-08 Dec-08 Feb-06 Feb-07 Feb-08 Out-06 Out-07 Abr-06 Abr-07 800 600 400 200 2000 1800 1600 1400 1200

Ago-06

Xan-06

Xuñ-06

Xan-07

Xuñ-07

Ago-07

Xan-08

Abr-08

Set-06

Set-07

Xuñ-08

Jul-08

Aug-08

% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007

% PPR % Afiliados s/ Total 2008

% Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

Gráfica 43. Fonte: elaboración propia

No período analizado (xaneiro 2006 – decembro 2008) o comportamento do sector da industria de produtos alimenticios e bebidas foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 1.288 afiliados, 436 persoas paradas rexistradas e 1.724 activos (afiliados + parados). Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 76,60% e 75,11% dos activos, pasando no 2008 ao 72,24%. Observamos unha grande estacionalidade, cun aumento significativo da afiliación no verán. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 3,23% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector da industria de produtos alimenticios e bebidas, así como o 4,66% das persoas paradas rexistradas e o 3,50% dos activos do Pacto. O peso da industria de produtos alimenticios e bebidas na actividade económica da Costa da Morte é de 3,59%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 25,29%, e a súa tendencia é claramente negativa. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación foron os meses centrais do ano 2006, e os menores os meses de decembro dos tres anos estudados. As maiores porcentaxes de paro danse nos meses de decembro, xaneiro e febreiro de cada ano. A liña de activos presenta un comportamento moi irregular, con flutuacións entre as mil cincocentas e mil novecentas persoas.
85

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Sep-08

Mar-06

Mar-07

Mar-08

Xull-06

Xull-07

Mai-06

Mai-07

Mai-08

COMERCIO POR XUNTO
AFILIADOS - PPR. CNAE 51. COMERCIO POR XUNTO. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008)

100%

2000 1800

95%

1600 1400 1200

90% 1000 800 85% 600 400 80% 200

Mai-07

Mai-06

Out-06

Out-07

Mai-08

Ago-06

Nov-06

Dec-06

Ago-07

Nov-07

Dec-07

Aug-08

Sep-08

Oct-08

Abr-06

Abr-07

Abr-08

Jul-08

Nov-08

% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007

% PPR % Afiliados s/ Total 2008

% Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

Gráfica 44. Fonte: elaboración propia

No período analizado (xaneiro 2006 – decembro 2008) o comportamento do sector do comercio por xunto e intermediarios do comercio foi o seguinte: rexistrou unhas medias de 1.434 afiliados, 194 persoas paradas rexistradas e 1.628 activos (afiliados + parados). Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 88,84% e 87,62% dos activos, pasando no 2008 ao 87,59%. Observamos unha certa estacionalidade, con picos máis altos de afiliación nos meses centrais do ano e maior paro no primeiro e último trimestres. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 3,60% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector do comercio por xunto, así como o 2,07% das persoas paradas rexistradas e o 3,31% dos activos do Pacto. O peso do comercio por xunto na actividade económica da Costa da Morte é de 3,22%, entanto que o índice sintético de paro é do 11,92%. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación foi no ano 2006, e os menores no segundo semestre do 2008, coincidindo coas maiores porcentaxes de paro. A liña de activos tivo un brusco descenso en xaneiro de 2007, en que pasou de oscilar na franxa dos 1800 a facelo na dos 1400.

Dec-08

Feb-06

Mar-06

Set-06

Feb-07

Mar-07

Set-07

Feb-08

Xan-06

Xuñ-06

Xan-07

Xuñ-07

Xan-08

Mar-08

Xull-06

Xull-07

Xuñ-08

86

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

OUTRAS ACTIVIDADES EMRPESARIAIS
AFILIADOS - PPR. CNAE 74. OUTRAS ACT. EMPRESARIAIS. PACTO COSTA DA MORTE (01/2006 - 12/2008) 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 65% 60% 55% 50% Xan-06 Feb-06 Mar-06 Abr-06 Mai-06 Xuñ-06 Xull-06 Ago-06 Set-06 Out-06 Nov-06 Dec-06 Xan-07 Feb-07 Mar-07 Abr-07 Mai-07 Xuñ-07 Xull-07 Ago-07 Set-07 Out-07 Nov-07 Dec-07 Xan-08 Feb-08 Mar-08 Abr-08 Mai-08 Xuñ-08 Jul-08 Aug-08 Sep-08 Oct-08 Nov-08 Dec-08
% Afiliados % Afiliados s/ Total 2007 % PPR % Afiliados s/ Total 2008 % Afiliados s/ Total 2006 Total Activos

3000

2500

2000

1500

1000

Gráfica 45. Fonte: elaboración propia

O sector de Outras actividades empresariais engloba unha ampla diversidade de actividades económicas: actividades xurídicas e de contabilidade, auditoría e asesoría fiscal, servizos técnicos de arquitectura e enxeñería, publicidade, selección e colocación de persoal, actividades industriais de limpeza, fotografía, envasado e empaquetado por conta de terceiros, secretaría, tradución e reprografía, deseño non industrial e decoración de interiores e actividades de centro de chamadas. No período analizado (xaneiro 2006 – decembro 2008) este sector rexistrou unhas medias de 877 afiliados, 670 persoas paradas rexistradas e 1547 activos. Se continuamos falando de valores medios, no ano 2006 e 2007 os afiliados representaban respectivamente o 58,43% e 56,72% dos activos, pasando no 2008 ao 55,25%. Comparando esta actividade coa totalidade da actividade económica no territorio do Pacto, vemos que o 2,20% de afiliados da Costa da Morte pertencen ao sector de Outras actividades empresariais, así coma o 7,15% das persoas paradas rexistradas e o 3,14% dos activos do Pacto. O peso de Outras actividades empresariais na actividade económica da Costa da Morte é do 3,44%. Polo que respecta ao índice sintético de paro é do 43,28%, e foi aumentando nos últimos 2 anos. Observando as gráficas vemos como o momento de maior afiliación é no 2º semestre do ano 2006, e o de menor no 2º semestre do 2008, que implica tamén as maiores porcentaxes de paro. A liña de activos ten unha tendencia ascendente debido á influencia do paro, partindo de algo menos das 1500 persoas no 2006 ata superar ben esa cifra no 2008.
87

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Paro Rexistrado:
(Nota Metodolóxica: Datos de paro rexistrado a 31 de decembro de cada ano. A partir de maio do 2005 o INEM incluíu nas estatísticas de paro rexistrado a 3 colectivos inicialmente non previstos na Orde de 1985: os demandantes estranxeiros, os demandantes que teñen suspendida a demanda e os demandantes no período de inactividade dun contrato laboral fixo descontinuo, de aí que para poder comparar os datos dos concellos se aplicase o factor de corrección da provincia da Coruña).

Tanto no Pacto coma en Galicia a variación no período 2001-2008 supón un forte incremento da porcentaxe de paro (o 11,18% no Pacto e o 9,5% en Galicia), debido fundamentalmente aos malos datos do último ano. O paro aumenta en todos os concellos, agás en Mazaricos (-24,31%), Corcubión (-3,72%) e Zas, onde se mantén.

PARO REXISTRADO POR XÉNERO
2001 Pacto Homes Mulleres Galicia Homes Mulleres
9478 4663 4811 166761 65790 100971

2002
10016 4576 5431 179850 71805 108045

2003
11185 4871 6309 188407 75071 113336

2004
11328 4949 6575 184680 73190 111489

2005
10284 4227 6057 178676 69155 109521

2006
9385 3622 5763 160666 60245 100421

2007
9343 3552 5791 154982 59090 95892

2008
11280 4950 6330 189903 83966 105937

Tend.01-08
11,18% 13,76% 8,77% 9,50% 23,91% 0,25%

Táboa 51. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

Dáse unha notable diferenza na variación por sexos, posto que no Pacto a porcentaxe de paro masculino medrou o 13,76% fronte a un aumento dun 23,91% en Galicia. Sen embargo, o desemprego feminino en Galicia só aumentou un 0,25%, por un 8,77% no Pacto, evidenciando a maior fraxilidade do emprego feminino na Costa da Morte. Cabe sinalar que a porcentaxe do paro rexistrado por sexos no 2008 é similar nos dous territorios (44% masculino e 56% feminino), pero no 2001 as diferenzas eran bastante acusadas (as cifras igualáronse polo descenso do 0,25% do paro feminino en Galicia e o seu aumento; na mesma proporción; no Pacto):

88

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PARO REXISTRADO POR XÉNERO Pacto 2008
56,12% 43,88%
55,78% 44,22%

Galicia 2008

Pacto 2001
50,76%

Homes Mulleres
60,55%

Galicia 2001

39,45% 49,20%

Gráficas 46, 47, 48 e 49. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% HOMES PACTO

Variación 2001-2008 do Paro rexistrado (%) Pacto - Galicia

HOMES GALICIA

MULLERES PACTO

MULLERES GALICIA 89

Gráfica 50. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Como sinalamos anteriormente o paro rexistrou, entre 2001 e 2008, unha tendencia de incremento en todos os concellos do Pacto, agás Mazaricos e Corcubión. Esta tendencia á subida do paro dáse en maior medida en 5 concellos, que acadaron un incremento comparativo de máis do 15%. Destaca Camariñas, onde esta tendencia ao incremento alcanzou o 32,65%. Séguenlle Laxe e Muros, con máis do 19%, e Cabana e Carballo que rexistraron arredor do 17%. O caso de Mazaricos resulta especial, porque foi o único concello no que diminuíu o paro tanto en homes coma en mulleres, aínda que cunha diferenza notable entre eles, o 20% no caso dos homes e só o 1,45% no das mulleres. No caso de Corcubión obsérvase, pola contra, que a baixada do paro se debeu á tendencia favorable que mantivo o desemprego

feminino, que diminuíu un 16,4%, a maior baixada en todo o Pacto e a tendencia inversa ao paro feminino rexistrado en Galicia, que subiu neste período un 0,25%. Outros concellos do Pacto nos que baixou o desemprego feminino foron Coristanco e Zas, arredor do 8 e 7% respectivamente.
Táboa 52. Fonte: Cª Traballo e elaboración propia

90

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

PARO REXISTRADO, POR IDADES:
Para levar a cabo a análise do paro por idades establecemos tres tramos: menores de 25 anos, entre 25 e 45, e maiores de 45, coa correspondente división en función do xénero.
<25 Home 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
502 529 528 629 572 469 376 354 552 677 645 701 769 705 617 462 421 437

25 - 45 Muller Home
2830 2923 3225 3730 3812 3543 3277 3212 3493 2242 2060 1926 2086 1976 1677 1406 1342 2117

>45 Muller
1252 1245 1508 1808 2056 1897 2024 2158 2400 2242 2098 2167 2194 2241 2081 1840 1856 2281

Muller Home

Táboa 53. Fonte: Elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Cª de Traballo

Observamos que o paro feminino aumentou considerablemente máis que o masculino, sobre todo para as maiores de 45 anos, que practicamente dobran a cifra que había no ano 2000. Tamén o colectivo de mulleres entre 25 e 45 anos sofre un incremento substancial, manténdose como a franxa de idade e sexo que concentra maior número de persoas desempregadas. Só no caso das menores de 25 anos o paro descendeu na última década. No caso dos homes, ata o ano 2007 todos os colectivos sufrían un descenso practicamente constante, pero os efectos da crise fixéronse notar no ano 2008 e o paro xa é lixeiramente maior para os menores de 25 e os maiores de 45 anos. O colectivo de 25 a 45 aínda non alcanzara a finais de 2008 as cifras do 2000.

Paro por idades e xénero no Pacto
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 0,0% 20,0% 40,0% 60,0% 80,0% 100,0%

<25 Home <25 Muller 25 - 45 Home 25 - 45 Muller >45 Home >45 Muller 91

Gráfica 51. Fonte: Elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Cª de Traballo

Na gráfica anterior observamos o peso de cada un dos tramos de idade no desemprego cada un dos anos estudados. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Á hora de comparar os datos con Galicia vemos que as peores cifras do territorio do Pacto danse para os homes maiores de 45 anos, que representan un 20,2% de todos os desempregados do territorio por un 15,9% no caso de Galicia. Ao contrario sucede co colectivo masculino de 25 a 45 anos, que suman o 18,8% dos parados da Costa da Morte e o 22,5% de Galicia. O resto de tramos móvense en diferenzas de menos dun punto porcentual.

2008
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO A Coruña Galicia

<25 25 - 45 >45 Home Muller Home Muller Home Muller
13 28 162 16 37 7 34 9 19 40 13 15 18 22 23 19 42 21 14 552 4093 11001 12 23 107 7 26 7 19 10 12 30 17 18 15 22 27 17 30 28 10 437 3083 8436 56 108 529 70 129 34 107 64 84 131 51 86 50 160 72 85 129 98 74 2117 16889 42720 99 170 954 104 220 37 156 71 130 248 94 140 65 243 117 132 249 178 86 3493 23613 58028 80 101 480 54 116 23 162 50 51 170 60 73 93 124 87 73 255 132 97 2281 12353 30245 82 131 654 70 133 25 138 44 77 175 73 77 33 150 115 69 169 131 54 2400 15736 39473

Táboa 54. Fonte: Elaboración propia a partir de datos proporcionados pola Cª de Traballo

Na análise por concellos atopamos grandes contrastes. Nos menores de 25 anos, Mazaricos é o único concello que supera a porcentaxe galega, mentres nas mulleres desa mesma idade acompáñano outros cinco: Corcubión, Laxe, Malpica, Muxía e Vimianzo. Corcubión, Fisterra e Dumbría superan a porcentaxe galega de homes parados que teñen entre 25 e 45 anos, e en oito concellos sucede o mesmo para as mulleres dese rango. En canto aos maiores de 45, só Fisterra está por debaixo da porcentaxe galega no caso dos homes, e no das mulleres son 7 concellos os que están nesa situación: Cee, Corcubión, Dumbría, Malpica, Mazaricos, Ponteceso, Santa Comba e Zas. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
92

PARO REXISTRADO, POR SECTORES DE ACTIVIDADE:
(Nota Metodolóxica: Datos de paro rexistrado a 31 de decembro de cada ano. A partir de maio do 2005 o INEM incluíu nas estatísticas de paro rexistrado a 3 colectivos inicialmente non previstos na Orde de 1985: os demandantes estranxeiros, os demandantes que teñen suspendida a demanda e os demandantes no período de inactividade dun contrato laboral fixo descontinuo, de aí que se aplicase o factor de corrección da provincia da Coruña ós datos dos concellos para poder comparalos).

Agric/Gand. Industria Construc.
Pacto 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
4,51% 3,86% 3,56% 3,37% 3,89% 3,78% 3,91% 3,73% 2,74% 2,65% 2,76% 2,97% 3,01% 3,15% 3,22% 3,06% 20,67% 22,44% 22,75% 23,66% 23,80% 24,23% 24,75% 23,48% 18,11% 17,44% 16,89% 16,37% 16,32% 16,04% 15,80% 15,93% 22,66% 21,79% 21,57% 21,10% 20,64% 19,44% 19,01% 23,58% 10,94% 11,40% 11,71% 11,77% 11,21% 10,66% 10,92% 14,29%

Serv.
37,43% 36,45% 39,38% 40,73% 40,43% 40,53% 39,91% 38,09% 50,71% 51,22% 52,43% 54,38% 55,33% 55,53% 55,16% 54,27%

Sen Empr.
14,03% 14,65% 12,05% 10,37% 11,23% 12,02% 12,43% 11,13% 17,50% 17,29% 16,20% 14,51% 14,13% 14,63% 14,89% 12,45%

Galicia

Táboa 55. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

Porcentaxe de paro rexistrado por sectores

Galicia 2001
2,74% 17,50% 18,11% 10,94%

Agric/Gand. Industria Construc. Serv. Sen Empr.
37,43%

Pacto 2001
4,51% 20,67%

14,03%

22,66%

50,71%

93

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Pacto 2008
11,13% 38,09% 3,73% 23,48% 12,45%

Galicia 2008
3,06% 15,93% 14,29%

23,58% 54,27%

Gráficas 52, 53, 54 e 55. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

En canto ao paro rexistrado por sectores de actividade, tal e como se deduce da táboa e as gráficas anteriores, hai diferentes tendencias no Pacto e en Galicia ao comparar o ano 2001 co 2008: No Pacto baixou algo máis de medio punto o paro rexistrado na agricultura/gandería, que rexistra no 2008 un 3,7%. Tamén descendeu no colectivo de persoas sen emprego anterior, case 3 puntos, situándose no 11,3%. Pola contra, subiu cerca de 3 puntos na industria (acadando o 23,48%), preto do 1% na construción, ata o 23,58%, e algo máis de medio punto nos servizos. Na Comunidade Galega, pola contra, subiu tres décimas o paro rexistrado na agricultura/gandería (3,06%) e baixou na industria algo máis de 2 puntos (15,93%). Pero onde máis diminuíu foi nas persoas sen emprego anterior, arredor dos 5 puntos (queda no 12,45%). A construción e o sector servizos presentan un incremento semellante, que se aproxima ao 3,5%, para deixar as súas respectivas porcentaxes no 14,29% e o 54,27% respectivamente. A modo de resumo, no 2008 a situación é a seguinte: Sector primario: Semellanza no paro rexistrado neste sector entre o Pacto e Galicia (2,74 – 3,06%). Os concellos con maior porcentaxe de paro rexistrado neste sector coinciden cos portos pesqueiros máis importantes: Camariñas, Fisterra, Malpica, Muxía, Muros ou Ponteceso. Industria: Sete puntos e medio máis de paro no Pacto (case 1 de cada 4 persoas paradas).
94

A maior porcentaxe de paro industrial rexístrana os concellos de Bergantiños, onde todos alcanzan o 30%.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Construción: Arredor de 9 puntos máis de paro no Pacto (case 1 de cada 4 persoas paradas). Os concellos con máis paro na construción foron Mazaricos, Zas, Dumbría, Coristanco e Vimianzo. Servizos: 16 puntos menos de paro no Pacto. As maiores porcentaxes de Paro son para Corcubión, Fisterra, Santa Comba, Cee e Muros. Persoas sen emprego anterior: Certa semellanza entre o Pacto e Galicia, con aproximadamente un punto menos para o primeiro (12%). Este sector rexistra maior porcentaxe de paro en Camariñas e Muxía. Nas seguintes gráficas pódese ver a evolución do paro rexistrado por sectores de actividade, tanto no Pacto coma en Galicia, dende o 2001 e ata o 2008:

Evolución do paro rexistrado por sectores de actividade (%) Pacto 2001-2008
60% 55% 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% -5% 2001 2002 2003
Industria

2004

2005
Construc.

2006
Serv.

2007

2008

Agric/Gand.

Sen Empr.

95

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución do paro rexistrado por sectores de actividade (%) Galicia 2001-2008
60% 55% 50% 45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 2001 2002 2003 Industria 2004 Construc. 2005 2006 Serv. 2007 Sen Empr. 2008

Agric/Gand.

Gráficas 56 e 57. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

96

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Paro rexistrado en menores de 25 anos:
(Nota Metodolóxica: Datos de paro rexistrado a 31 de decembro de cada ano. A partir de maio do 2005 o INEM incluíu nas estatísticas de paro rexistrado a 3 colectivos inicialmente non previstos na Orde de 1985: os demandantes estranxeiros, os demandantes que teñen suspendida a demanda e os demandantes no período de inactividade dun contrato laboral fixo descontinuo, de aí que se aplicase o factor de corrección da provincia da Coruña ós datos dos concellos para poder comparalos).

Na táboa e na gráfica podemos ver a porcentaxe de paro que representa o grupo de persoas menores de 25 anos en relación ao total de parados e tamén a súa evolución do 2001 ao 2007:
Porcentaxe de Paro que representan os < 25 anos 2001 2002 2003 2004 2005 2006
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas Pacto Galicia
14,44% 16,81% 13,68% 16,67% 12,58% 8,41% 11,63% 16,83% 21,78% 14,10% 11,48% 15,79% 12,42% 11,89% 18,08% 19,62% 12,16% 13,03% 15,17% 14,13% 16,76% 13,57% 15,89% 13,49% 16,28% 14,37% 12,69% 9,14% 14,42% 25,90% 13,46% 15,69% 14,79% 13,51% 11,29% 20,63% 14,24% 13,40% 13,98% 11,18% 14,03% 16,36% 14,33% 20,17% 14,40% 15,36% 13,26% 10,64% 12,28% 13,72% 26,97% 12,54% 12,74% 15,97% 12,83% 14,49% 18,43% 16,35% 10,18% 13,99% 9,90% 14,29% 15,61% 14,81% 15,27% 13,99% 12,38% 10,29% 13,77% 13,22% 13,79% 17,98% 13,55% 14,17% 12,44% 10,84% 10,34% 13,60% 14,16% 9,68% 8,22% 11,08% 12,45% 13,93% 13,55% 15,17% 12,56% 9,22% 8,47% 15,79% 10,50% 10,92% 16,81% 11,47% 12,50% 12,42% 8,99% 10,67% 15,12% 13,07% 10,18% 10,53% 10,28% 11,81% 13,92% 10,04% 17,60% 8,82% 9,35% 9,36% 15,09% 7,16% 11,58% 18,09% 9,08% 11,44% 8,19% 11,72% 8,21% 10,36% 12,45% 8,26% 9,02% 9,13% 9,80% 12,23%

2007
12,45% 8,80% 9,65% 10,85% 10,20% 7,77% 7,00% 8,49% 17,51% 8,39% 8,96% 6,38% 6,49% 8,85% 10,99% 14,39% 4,73% 5,77% 9,41% 9,05% 11,40%

2008
7,89% 10,00% 10,28% 7,72% 10,54% 11,76% 9,41% 8,30% 9,06% 9,67% 10,79% 8,78% 13,69% 6,50% 12,79% 10,03% 8,98% 9,09% 7,72% 9,61% 11,40%

Táboa 56. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

Observamos que a tendencia é similar, aínda que resulta máis favorable ao Pacto, xa que as persoas paradas menores de 25 anos sempre supuxeron unha porcentaxe menor ca na Comunidade Galega, arredor dos 2 puntos en todo o período. Tamén se conclúe que o paro neste grupo de idade (< 25 anos) foi diminuíndo a medida que transcorría o tempo, pero no 2008 incrementouse en medio punto no Pacto mentres que en Galicia se mantivo inalterado. No período 2001-2007, Fisterra foi o concello con máis paro entre as persoas menores de 25 anos. Sen embargo, reduciuno á metade no 2008, mentres que Mazaricos o duplicou, converténdose no concello do territorio con maior porcentaxe de paro entre os menores de 25 anos. Se valoramos a evolución por sexos, vemos o seguinte: | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
97

Porcentaxe de Paro que representan os < 25 anos 2001
Pacto Galicia Homes Mulleres Homes Mulleres
11,33% 13,41% 13,52% 14,90%

2002
11,54% 12,94% 14,50% 13,76%

2003
12,87% 12,22% 14,50% 12,84%

2004
11,54% 10,72% 13,78% 11,21%

2005
11,10% 10,19% 14,70% 10,66%

2006
10,38% 8,02% 13,44% 9,37%

2007
9,97% 7,27% 12,97% 8,54%

2008
11,15% 6,90% 13,10% 7,96%

Táboa 57. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

Tanto no Pacto coma en Galicia destaca a tendencia do paro feminino de menos de 25 anos, que descendeu ata situarse por debaixo do masculino, acadando no 2008 4 puntos menos no Pacto e 5 menos en Galicia. Nas gráficas apréciase mellor esta evolución:

Porcentaxe de paro menores de 25 anos - Pacto
16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Homes

Mulleres

Porcentaxe de paro menores de 25 anos - Galicia
16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 98

Homes

Mulleres

Gráficas 59 e 60. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Parados de Longa Duración:
(Nota Metodolóxica: consideramos parados de longa duración aos demandantes inscritos durante 12 ou máis meses. Debido ao segredo estatístico non se coñecen os datos exactos e traballamos cunha marxe de erro medio no período 2005-2008 cifrada nun -1,30%).

Parados L.D. por xénero

Pacto
2005 2006 2007 2008

Total
4.280 4.017 3.847 4.004

Homes
1.501 1.371 1.264 1.421

%
35,07% 34,13% 32,86% 35,49%

Mulleres
2.779 2.646 2.583 2.583

%
64,93% 65,87% 67,14% 64,51%

Galicia
2005 2006 2007 2008

Total
69.866 65.175 59.453 61.531

Homes
21.197 19.625 17.564 19.253

%
30,34% 30,11% 29,54% 31,29%

Mulleres
48.669 45.550 41.889 42.278

%
69,66% 69,89% 70,46% 68,71%

Táboa 58. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración Propia.

Peso do paro LD por xénero Pacto
2005 2006 2007 2008

Total
41,62% 42,80% 41,18% 35,50%

Homes
35,51% 37,85% 35,59% 28,71%

Mulleres
45,88% 45,91% 44,60% 40,81%

Galicia
2005 2006 2007 2008

Total
39,10% 40,57% 38,36% 32,40%

Homes
30,65% 32,58% 29,72% 22,93%

Mulleres
44,44% 45,36% 43,68% 39,91%

Táboa 59. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración Propia.

Na 1ª táboa vemos a evolución dos últimos 4 anos e pódese observar que tanto no Pacto coma en Galicia a tendencia era de redución do número de parados de longa duración, ata que no 2008 se inverteu (situouse no Pacto en valores absolutos do 2006). Atendendo á distribución por sexos, atopamos situacións similares no Pacto e na Comunidade Autónoma: Existe un claro predominio das mulleres como perfil de persoas paradas de longa duración, tendencia aínda máis acentuada en Galicia que no Pacto.
99

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

No 2008 a distribución porcentual por razón de sexo acada no Pacto valores do 2005 (35% homes e 64% mulleres), amosando unha variación de 3 puntos respecto ao ano anterior (aumentan os homes parados de longa duración e diminúen as mulleres). Galicia marca no 2008 unha diferenza de 4 puntos respecto á distribución porcentual por razón de sexo no Pacto (31% homes e 68% mulleres) e tamén respecto ao 2007 aumentan os homes e diminúen as mulleres a razón de 2 puntos porcentuais. Na segunda táboa vemos que as persoas paradas de longa duración supoñían, ata o 2007, arredor dun 41% das persoas paradas rexistradas no Pacto e dun 39% das de Galicia. No 2008, ámbolos dous territorios rexistraron unha baixada porcentual de 6 puntos no peso das persoas paradas de longa duración respecto ás persoas paradas rexistradas. Peso paro L.D. por xénero no Pacto
50,00% 45,00% 40,00% 35,00% 30,00% 25,00% 20,00% 15,00% 10,00% 5,00% 0,00% 2005 2006 2007 2008

Homes

Mulleres

Peso paro LD por xénero en Galicia
50,00% 45,00% 40,00% 35,00% 30,00% 25,00% 20,00% 15,00% 10,00% 5,00% 0,00% 2005 2006 2007 2008 100

Homes

Mulleres

Gráficas 61 e 62. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Observando a distribución por sexos no período 2005-2007, vemos que os homes parados de longa duración supoñen arredor dun 36% de tódolos homes parados do Pacto e un 31% en Galicia (28 e 22% respectivamente no 2008). As mulleres paradas de longa duración acadan o 45% de tódalas mulleres paradas do Pacto e o 44% do total de mulleres paradas na Comunidade Galega, pasando no 2008 a un 40 e 39% respectivamente. É dicir, o 2008 supón unha baixada de 7 puntos nos homes e 4 nas mulleres do peso dos/as parados/as de longa duración sobre o total de paro rexistrado por sexos.

Pacto
2005 2006 2007 2008 Media 05-08

Porcentaxes paro LD por rangos de idade 16-24 25-34 35-44 45-54 55-64
3,00% 2,27% 1,80% 1,28% 2,10% 16,46% 14,87% 14,44% 13,24% 14,76% 23,89% 23,14% 20,65% 21,33% 22,28% 21,08% 21,52% 23,36% 24,28% 22,55% 35,57% 38,19% 39,75% 39,87% 38,31%

Táboa 60. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración propia.

As persoas paradas de longa duración no Pacto concéntranse no rango de 55-64 anos (38%) e en menor medida no de 45-54 e 35-44 anos (22% de media). Por debaixo atópanse os parados de longa duración de 25 a 34 anos (14%) e cun peso xa pouco representativo, os de 16-24 anos. Isto amósanos que o perfil dun parado/a de longa duración no Pacto é unha persoa entre 55 e 64 anos. Cómpre salientar que no 2008 os segmentos case non sufriron variacións respecto ao 2007. Os 3 primeiros rangos de idade (16 – 44 anos) marcan unha tendencia a diminuíren no tempo, pola contra, os 2 últimos (45 – 64 anos) marcan unha tendencia a incrementarse paulatinamente.
Evolución Paro L.D. por rangos de idade no Pacto (%)
45% 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 16-24 2005 25-34 2006 35-44 2007 45-54 2008 55-64

101

Gráfica 63. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Porcentaxes paro LD por niveis de estudos Pacto
2005 2006 2007 2008 Media 05-08 Ata Certif. Escol.
63,30% 63,16% 64,89% 64,66% 63,99% 44,97% 46,73% 48,95% 48,62% 47,22%

Ensino Obrigat.
23,27% 24,42% 24,22% 24,31% 24,05% 26,94% 26,88% 26,97% 27,88% 27,16%

F.P.
6,70% 6,19% 5,96% 5,84% 6,18% 10,06% 9,63% 8,86% 9,01% 9,42%

BUP,Bachl. Sup., COU
3,05% 3,14% 2,94% 3,03% 3,04% 8,73% 8,33% 8,05% 8,01% 8,30%

Titulados
3,66% 3,07% 1,99% 2,15% 2,73% 9,25% 8,37% 7,14% 6,44% 7,86%

Outras Titulac.
0,02% 0,02% 0,00% 0,00% 0,01% 0,05% 0,05% 0,04% 0,04% 0,04%

Galicia
2005 2006 2007 2008 Media 05-08

Táboa 61. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración propia.

Evolución Paro L.D. por niveis de estudos no Pacto (%)
70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Ata Certif. Escol. Ensino Obrigat. 2005 F.P. 2006 BUP,Bachl. Sup., COU 2007 Titulados 2008 Outras Titulac.

Gráfica 64. Fonte: I.G.C. (Observatorio Ocupacional). Elaboración propia.

En canto ao perfil das persoas paradas de longa duración por niveis de estudos, non cabe dúbida que tanto no Pacto coma en Galicia é dun nivel de formación de ata o Certificado de Escolaridade (64% no Pacto e 47% en Galicia). O segundo tramo con maior peso, o do Ensino Obrigatorio, aglutina case un terzo dos parados de longa duración con menor nivel de estudos e a metade a nivel galego (24 e 27% respectivamente). O resto dos niveis de estudos xuntos só acadan representar un 12% dos parados/as de longa duración no Pacto e un 25% en Galicia. Hai que subliñar que Galicia conta con case o triplo de parados de longa duración con estudos de Bacharelato e Titulados. Da análise feita do paro de longa duración extráese que o perfil correspóndese cunha muller dunha idade comprendida entre 55 e 64 anos e cun baixo nivel de estudos (ata o certificado de escolaridade). | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
102

Índice de Paro Rexistrado:
(Nota Metodolóxica: Índice de Paro Rexistrado é a relación existente entre os demandantes de emprego parados existentes nun concello e os habitantes entre 16-64 anos do mesmo. Como non temos datos da Poboación Activa en vez de Taxa de Paro falaremos de Índice de Paro Rexistrado. Datos de paro rexistrado a 31 de decembro de cada ano. A partir de maio do 2005 o INEM incluíu nas estatísticas de paro rexistrado a 3 colectivos inicialmente non previstos na Orde de 1985: os demandantes estranxeiros, os demandantes que teñen suspendida a demanda e os demandantes no período de inactividade dun contrato laboral fixo descontinuo, de aí que se aplicase o factor de corrección da provincia da Coruña aos datos dos concellos para poder comparalos).

Táboa 62. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). INE. Padrón municipal de habitantes. IGE. Elaboración propia.

Evolución do índice de paro rexistrado por sexos (%) 2001-2008
16% 14% 12% 10% 8% 6% 4% 2% 0% 2001 Homes Pacto 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Mulleres Pacto

Homes Galicia

Mulleres Galicia

Gráfica 65. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). INE. (Padrón) IGE. Elaboración propia.

O Índice de Paro Rexistrado no Pacto é superior ao de Galicia en todo o período 2001-2008. No 2001 a diferenza era de 0,32 puntos por riba no Pacto, pero ao final do período sitúase en 1,61 puntos. É dicir, incrementouse 5 veces máis. En Galicia, do 2001 ao 2007 o Índice de Paro Rexistrado diminuíu en 0,75 puntos, mentres que no Pacto se incrementou en 0,31 puntos. No 2008 ámbolos dous territorios sufriron unha subida deste índice de arredor de 2 puntos respecto ao ano anterior.
103

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

A evolución deste índice en canto á análise por sexos amosa que do 2001 ao 2007 o índice de paro rexistrado só se incrementou para as mulleres do Pacto, pero no 2008 subiu tanto para homes coma para mulleres, no Pacto e na Comunidade Galega. Hai que remarcar, aínda así, que o comportamento deste índice foi moito mellor para as mulleres ( incrementouse arredor dun punto nos dous territorios) que para os homes, que sufriron un incremento medio de 3 puntos nas dúas zonas. En canto aos concellos que conforman o territorio do Pacto, sinalar que no 2001 tiñamos 9 concellos cun Índice de Paro Rexistrado inferior ao de Galicia (Cabana, Carnota, Corcubión, Dumbría, Fisterra, Malpica, Muros, Ponteceso e Zas), 6 no 2007 (Cabana, Carnota, Laracha, Mazaricos, Ponteceso e Zas) e só 5 no 2008 (Dumbría, Malpica, Mazaricos, Ponteceso e Zas). O seguinte mapa amosa a situación dos concellos do Pacto en relación aos índices de paro rexistrado no Pacto e en Galicia no 2008:

Mapa 13. Fonte: elaboración propia

104

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ÍNDICE DE PARO REXISTRADO POR SECTORES DE ACTIVIDADE:
(Nota Metodolóxica: Índice de Paro Rexistrado é a relación existente entre os demandantes de emprego parados existentes nun concello e os habitantes entre 16-64 anos do mesmo. Como non temos datos da Poboación Activa en vez de Taxa de Paro falaremos de Índice de Paro Rexistrado. Datos de paro rexistrado a 31 de decembro de cada ano. A partir de maio do 2005 o INEM incluíu nas estatísticas de paro rexistrado a 3 colectivos inicialmente non previstos na Orde de 1985: os demandantes estranxeiros, os demandantes que teñen suspendida a demanda e os demandantes no período de inactividade dun contrato laboral fixo descontinuo, de aí que se aplicase o factor de corrección da provincia da Coruña aos datos dos concellos para poder comparalos).

Na análise por sectores de actividade e comparando o 2007 co 2001 vemos que as tendencias do Pacto e de Galicia só coinciden no sector da construción e no das persoas sen emprego anterior (onde diminúe o índice de paro rexistrado no 2007 respecto do 2001, é dicir, baixan nestes sectores o número de parados/as por cada 100 persoas en idade de traballar). Nos demais sectores as tendencias de Pacto e Galicia son inversas, como vemos de seguido: mentres na agricultura/gandería o Pacto reduciu o índice de paro rexistrado Galicia aumentouno, pero aínda así a Comunidade Autónoma mantén un índice lixeiramente inferior (0,11 puntos menos). Na industria, subiu o índice de paro no Pacto mentres en Galicia baixou, o que sitúa á Comunidade Galega cun punto menos neste sector. No sector servizos ocorre xusto o contrario, subiu no Pacto e baixou en Galicia. Malia isto, o sector mantén 0,73 puntos menos de índice de paro rexistrado no Pacto (menos parados nos servizos por cada 100 persoas en idade de traballar).

Índice de Paro rexistrado por sectores de actividade (%) Agric/Gand. Industria Construc. Serv. Sen Empr.
Pacto 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Galicia 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
0,43% 0,39% 0,41% 0,39% 0,41% 0,37% 0,38% 0,44% 0,25% 0,26% 0,29% 0,30% 0,29% 0,28% 0,27% 0,32% 1,97% 2,28% 2,60% 2,75% 2,52% 2,36% 2,43% 2,80% 1,67% 1,73% 1,75% 1,66% 1,59% 1,40% 1,33% 1,64% 2,16% 2,22% 2,46% 2,45% 2,18% 1,90% 1,87% 2,81% 1,01% 1,13% 1,21% 1,19% 1,09% 0,93% 0,92% 1,47% 3,56% 3,71% 4,50% 4,74% 4,28% 3,96% 3,92% 4,54% 4,66% 5,08% 5,42% 5,50% 5,38% 4,86% 4,65% 5,59% 1,33% 1,49% 1,38% 1,21% 1,19% 1,17% 1,22% 1,33% 1,61% 1,72% 1,68% 1,47% 1,37% 1,28% 1,26% 1,28%

105

Táboa 63. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). INE. Padrón. IGE. Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O 2008 amosa, respecto ao 2007, incrementos do índice de paro rexistrado en tódolos sectores e nos dous ámbitos territoriais, se ben as diferenzas máis acusadas se rexistran na construción e nos servizos: na construción incrementouse en case 1 punto no Pacto e ½ punto en Galicia e nos servizos situouse en 0,6 puntos máis no Pacto e case 1 en Galicia. A industria acadou no Pacto, no 2008, un índice de paro rexistrado do 2,80%, máis de 1 punto por encima do de Galicia e a construción o 2,81%, o dobre có galego. Os servizos, cun 4,54% no Pacto mantense 1 punto por debaixo do índice de paro galego. Na seguinte táboa podemos ver os índices de paro rexistrado por sectores de actividade nos concellos que integran o Pacto:

Índice de Paro Rexistrado por sectores de actividade (%) 2008 Agric/Gand. Industria Construc. Serv. Sen Empr.
Cabana de Berg. Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica de Berg. Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas Pacto Galicia 0,37% 1,20% 0,20% 0,55% 0,41% 0,08% 0,26% 0,40% 1,02% 0,12% 0,43% 0,72% 0,31% 1,00% 0,85% 0,66% 0,20% 0,43% 0,23% 0,44% 0,32% 3,20% 1,52% 4,21% 1,95% 1,70% 0,64% 4,25% 1,71% 0,93% 2,87% 3,17% 3,22% 1,16% 2,36% 2,77% 2,81% 1,99% 2,90% 2,24% 2,80% 1,64% 2,65% 3,15% 3,06% 2,77% 2,65% 2,09% 3,99% 2,95% 1,50% 2,65% 2,56% 1,90% 3,59% 2,30% 2,49% 1,90% 3,30% 3,05% 3,02% 2,81% 1,47% 3,44% 5,52% 5,02% 4,13% 6,35% 6,44% 3,48% 3,78% 6,26% 4,22% 5,42% 3,36% 2,44% 4,84% 4,07% 3,22% 5,89% 3,18% 3,22% 4,54% 5,59% 0,76% 2,32% 1,48% 1,04% 1,68% 1,45% 1,17% 1,04% 1,47% 0,98% 1,78% 0,92% 1,06% 0,92% 2,29% 1,13% 1,32% 1,31% 0,92% 1,33% 1,28%

Táboa 64. Fonte: Cª Traballo. (Informes Paro Rexistrado). INE. Padrón. IGE. Elaboración propia.

Nos mapas reflíctese de modo visual como se sitúan os concellos respecto dos índices de paro rexistrado por sectores de actividade no Pacto e en Galicia:
106

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Agricultura/gandería (sector primario): Índice en Galicia = 0,32%, Índice no Pacto = 0,44%

7 concellos cun índice menor có galego e outros 7 cun maior có do Pacto.

Mapa 14. Fonte: elaboración propia

Industria (sector secundario): Índice en Galicia = 1,64%, Índice no Pacto = 2,80%

4 concellos cun índice menor có galego e 8 cun índice maior có do Pacto.

Mapa 15. Fonte: elaboración propia

107

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Construción: Índice en Galicia = 1,47%, Índice no Pacto = 2,81%

Ningún concello cun índice inferior ó galego e 8 cun índice superior ó do Pacto.

Mapa 16. Fonte: elaboración propia

Servizos: Índice en Galicia = 5,59%, Índice no Pacto = 4,54%

Só 4 concellos teñen un índice maior có galego.

108

Mapa 17. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Sen Emprego Anterior: Índice en Galicia = 1,26%, Índice no Pacto = 1,22%

Só 7 concellos teñen un índice maior có do Pacto e có galego.

Mapa 18. Fonte: elaboración propia

109

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ORIENTACIÓN LABORAL
(Nota Metodolóxica: Non existen datos rexistrados pola Cª de Traballo no ano 2005).

A análise das orientacións laborais realizadas a través das Oficinas de Emprego e entidades colaboradoras do SPEG no período 2000-2007 revela os seguintes datos: En canto á distribución por sexos das persoas orientadas, destaca de forma moi notable a porcentaxe de mulleres, que no referido período acada unha cota do 64% das persoas beneficiarias dos servizos de orientación laboral. Os homes supoñen o 36% dos beneficiarios do servizo. En termos absolutos, o número de mulleres orientadas suma 6.667 e o de homes 3.752.
Persoas orientadas no Pacto segundo o sexo 2000-2007

36,01% 63,99%

Home Muller

Gráfica 66. Fonte: Cª de Traballo. Elaboración propia.

Segundo a distribución por grupos de idade das persoas orientadas no Pacto, resalta que máis da metade das 10.419 orientacións realizadas, en concreto 5445, tiveron por suxeito a persoas comprendidas na franxa de idade de 25 a 44 anos. Este grupo acada o dobre de porcentaxe do segundo grupo máis numeroso, o de 16 a 24 anos, que con 2.603, se sitúa no 25% (1 de cada 4 persoas orientadas tiñan entre 16-25 anos). Sígueos de preto a franxa de 45-64 anos, que acadou o 22% da orientacións realizadas, con 2.360. O número de orientacións realizadas a persoas de outras idades é insignificante, xa que só representa o 0,1% das orientacións realizadas e 11 persoas.
Persoas orientadas no Pacto por grupos de idade 2000-2007
0,11% 22,65% 24,98%

16-24 anos 25-44 anos

52,26%

45-64 anos

110
Out. Idad.

Gráfica 67. Fonte: Cª de Traballo. Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CONTRATACIÓN
EVOLUCIÓN ANUAL DO NÚMERO DE CONTRATOS O número de contratos asinados no territorio do Pacto Territorial de Emprego da Costa da Morte experimentou un incremento constante entre os anos 2002 e 2006, tendencia que se rompeu no ano 2007 e se agravou durante o 2008. Até ese momento a evolución da contratación na Costa da Morte avanzaba parella á da provincia da Coruña e á de Galicia, incluso con maiores incrementos porcentuais no período 2002 – 2005. No ano 2006 o incremento da contratación foi menor que o provincial e o galego, e durante o 2007 xa se produce unha diminución do número de contratos asinados. Finalmente, en 2008 o descenso porcentual no número de contratos asinados no Pacto é practicamente o dobre do da provincia da Coruña e tamén maior que o de Galicia.
10,00 PACTO A Coruña Galicia 5,00

0,00

-5,00

-10,00

-15,00 Var 02-03% Var 03-04% Var 04-05% Var 05-06% Var 06-07% Var 07-08%

Gráfica 68. Fonte: IGE e elaboración propia

O exame do número de contratos iniciais asinados por concello amosa o grande peso relativo de Carballo no territorio do Pacto, posto que aglutina case un terzo do total durante o período 20022008, cunha media de algo máis de 6600 contratos. Sen embargo, os datos indican que a capital de Bergantiños perdeu certo peso dende o ano 2002, pasando do 33% ao 28 % de contratos que se asinan na Costa da Morte.
111

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O concello de Cee experimentara o maior crecemento en termos absolutos e relativos no período 2002 – 2006. Ademais, lograra un lixeiro incremento no ano 2007, fronte ao pronunciado descenso da maioría de concellos. Sen embargo, malia que en 2008 aparece de novo como o segundo concello no que máis se contrata, tras Carballo, o número de contratos asinados baixou

drasticamente, dende a franxa dos 2500 contratos anuais onde se instalara desde 2004 ata os 1586. A continuación aparecen as outras localidades que tamén son cabeceira de comarca: Santa Comba, Muros e Vimianzo, ademais de A Laracha, que oscilaron até 2008 entre os 1200 e 1500 contratos anuais, baixando durante este exercicio ao entorno dos 1000, 1100, agás Santa Comba que se mantén nos valores anteriores. Un terceiro grupo o conformarían os concellos que se sitúan na franxa dos 700 aos 1000 contratos, concretamente Cabana de Bergantiños, Camariñas, Carnota, Coristanco, Malpica e Ponteceso. Por último, temos aos concellos nos que se asinan 500 ou menos contratos anuais: Corcubión, Dumbría, Fisterra, Laxe, Mazaricos, Muxía e Zas.

Evolución dos contratos iniciais por comarcas
14000 12000 10000 8000 6000 4000 2000 0
Bergantiños Soneira Fisterra Xallas Muros 2002 10844 2349 2850 1561 1960 2003 11608 2598 3512 1536 2085 2004 11731 2605 3929 1685 2047 2005 12624 2888 3707 1783 1867 2006 12546 3142 3904 1950 2271 2007 11335 2872 3893 1840 1989 2008 9852 2522 3053 1756 1660

Gráfica 69. Fonte: INE e elaboración propia

112

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

EVOLUCIÓN DOS CONTRATOS POR IDADE E SEXO A evolución da contratación na Costa da Morte atendendo ao xénero presenta un comportamento moi estable dende o ano 2000, sendo unhas décimas maior a feminina cá masculina, agás o ano 2000, en que foi lixeiramente maior a masculina e os anos 2007 e 2008, nos que practicamente danse o mesmo número de contratos para homes e mulleres.

Evolución da contratación por xénero no Pacto
14000 13000 12000 11000 10000 9000 8000 7000 6000 2000 2001 2002 2003 Muller
Gráfica 70. Fonte: IGE e elaboración propia

2004 Home

2005

2006

2007

2008

A porcentaxe de contratación feminina no Pacto é algo maior que a media de Galicia, se ben a diferenza foise reducindo ano tras ano polo crecemento que se produce a nivel autonómico.

Evolución da contratación por xénero en Galicia
500000 450000 400000 350000 300000 250000 200000 2000 2001 2002 2003 Muller
Gráfica 71. Fonte: IGE e elaboración propia

2004 Home

2005

2006

2007

2008

113

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Se descendemos a análise á perspectiva municipal, hai un comportamento moi dispar, con moitos concellos nos que a contratación masculina veu sendo dende o ano 2000 moito maior cá feminina (vinte puntos porcentuais ou máis): Dumbría, A Laracha, Laxe, Mazaricos, Muxía, Santa Comba, Vimianzo e Zas (agás 2008).

Mapa 19. Fonte: elaboración propia a partir de datos do IGE Ano 2008

O equilibrio a nivel de Pacto dáse pola preeminencia da contratación feminina nos dous concellos onde hai un maior volume de contratación: Carballo e Cee, sumados a outros como Cabana, Carnota, Muros ou Corcubión, onde as mulleres son frecuentemente as máis contratadas. Outros concellos presentan un comportamento moi irregular, variando de ano en ano o xénero máis contratado, ou corrixindo progresivamente a masculinización do mercado de traballo.

114

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En relación cos grupos de idade, e se analizamos a evolución da contratación no territorio do Pacto desde o ano 2000, observamos que o colectivo de persoas traballadoras menores de 25 anos é o único que sofre unha redución, tanto en termos porcentuais coma absolutos. Ese descenso do 10,1% repártese entre os seguintes grupos de idade, de forma que o colectivo de 25-34 medra case un 3%, os de 35-44 e 45-54 un 2,9 e un 2,4% respectivamente, e o de 55 anos e máis, un 0,8%.

Contratos por tramos de idade PACTO 2000 % 2001 % 2002 % 2003 % 2004 % 2005 % 2006 % 2007 % 2008 %
<25 25 a 34 35 a 44 45 a 54 55 e máis
6334 5580 3913 2067 718 34,0 30,0 21,0 11,1 3,9 6373 6134 4084 2219 735 32,6 31,4 20,9 11,3 3,8 6158 6304 4483 2328 791 30,7 31,4 22,3 11,6 3,9 6391 6815 4957 2718 956 29,3 31,2 22,7 12,4 4,4 6018 7445 5187 2905 1099 26,6 32,9 22,9 12,8 4,9 5976 8034 5430 3160 1119 25,2 33,9 22,9 13,3 4,7 6287 8646 5892 3658 1245 24,4 33,6 22,9 14,2 4,8 5650 7900 5570 3393 1169 23,9 33,4 23,5 14,3 4,9 4819 6637 4825 2919 948 23,9 32,9 23,9 14,5 4,7

Contratos por tramos de idade GALICIA 2000 % 2001 % 2002 % 2003 % 2004 % 2005 % 2006 % 2007 % 2008 %
<25 25 a 34 35 a 44 45 a 54 55 e máis
225659 32,8 225414 32,0 218809 30,9 223121 30,0 221477 28,9 213334 27,0 224106 253134 36,8 260430 37,0 268676 37,9 282545 38,0 299846 39,1 315101 39,8 341768 128877 18,7 134063 19,0 134588 19,0 142304 19,1 145512 19,0 155794 19,7 172420 61579 9,0 64340 9,1 66303 9,4 73392 9,9 75020 9,8 80905 10,2 91442 18396 2,7 20213 2,9 20642 2,9 22310 3,0 24168 3,2 26094 3,3 27858 26,1 39,9 20,1 10,7 3,2 227334 333156 178084 96526 28545 26,3 38,6 20,6 11,2 3,3 197618 299041 173228 95162 29121 24,9 37,7 21,8 12,0 3,7

Táboas 65 e 66. Fonte: IGE e elaboración propia

O comportamento da contratación na Costa da Morte é similar ao da media de Galicia, onde tamén os restantes grupos de idade recollen o que perde o colectivo de menores de 25. Sen embargo, este descenso é menor en termos porcentuais. En definitiva, na Costa da Morte deuse unha menor contratación xuvenil e unha maior contratación dos tramos de idade de persoas maiores de 35 anos.

115

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

EVOLUCIÓN DA CONTRATACIÓN POR NIVEL FORMATIVO Por nivel formativo, o que caracteriza ao territorio do Pacto respecto a Galicia é o meirande peso que teñen os contratos dos que posúen a educación secundaria, case 10 puntos maior. Sen embargo, os contratos asinados con titulados universitarios están moi lonxe de acadar as cifras galegas. Hai que ter en conta que o nivel de titulados na Costa da Morte é inferior á media de Galicia (ou cando menos o era no censo de 2001 que son os datos dos que dispoñemos)

Nº contratos por nivel de estudos no Pacto - 2008
90 80 70 60 50 40 30 20 10 0

84,4

2,3
Sen estudos

3,6
Educación primaria Educación secundaria

9,7
Educación superior

Nº contratos por nivel de estudos Galicia - 2008
74,9

80 70 60 50 40 30 20 10 0 Sen estudos Educación primaria

16,9 3,9 4,3
Educación secundaria Educación superior 116

Gráficas 72 e 73. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CONTRATOS POR SECTORES A contratación tendo en conta os sectores de actividade económica, amosa cambios moi profundos durante os últimos seis anos na Costa da Morte, que contrastan coa estabilidade a nivel galego. Se no ano 2002 a industria era o sector no que se asinaba un maior número de contratos, no 2008 ocupou o terceiro lugar, cun 20% de contratos asinados por un 50% do sector servizos. De feito, o sector terciario foi o que recibiu a gran maioría dos contratos que perdeu o sector industrial, como se pode observar na diverxencia das liñas verde e rosa da seguinte gráfica.

Evolución da contratación por sectores no Pacto
60,0 50,0 40,0 30,0 20,0 10,0 0,0 2002 2003 2004 2005 Industria 2006 Construción 2007 2008 Servizos

Agricultura e pesca
Gráfica 74. Fonte: IGE e elaboración propia

A análise das cifras desvela unhas enormes diferenzas coa distribución sectorial da Comunidade Autónoma, coa que apenas comparte a progresiva terciarización da actividade económica. Os contratos que se asinan no sector primario, na industria e na construción representan o dobre, en termos comparados, que os que se asinan en Galicia. Pola contra, hai unha enorme diferenza no peso que representa a contratación no sector servizos: 77% en Galicia, fronte ao 50,1% do Pacto.

Contratación sectores Pacto - 2008
8% 50% 20%

Contratación sectores Galicia - 2008
3% 10% 10%

Agricultura e pesca Industria Construción

22%

117 Servizos 77%

Gráficas 75 e 76. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O elevado peso que ten o sector da construción na Costa da Morte respecto a Galicia é un factor moi a ter en conta dada a actual situación de parón inmobiliario. Polo que respecta ao sector da industria é preciso estudar detalladamente o alto nivel de contratación da comarca de Bergantiños. A análise a nivel municipal presenta unha grande heteroxeneidade. A continuación observamos os mapas coa porcentaxe de contratación para cada un dos sectores de actividade:

Mapa 20. Fonte: elaboración propia

Hai unha serie de concellos nos que a contratación no sector primario aínda ten unha gran relevancia, como Carnota, Laxe, Mazaricos e Muxía. En Carnota, máis da metade dos contratos asinados pertencen a este sector. O concello de Santa Comba ten a mesma porcentaxe que a media de Galicia, e por debaixo dela están Cabana, Carballo, Corcubión, Coristanco, Dumbría, A Laracha e Zas. A maior contratación nos concellos costeiros revela o predominio case absoluto do

autoemprego no sector agrario. Na industria, presentan valores moi superiores á media: Cabana (máis da metade dos contratos), Carballo, Coristanco e Malpica, e en xeral a Comarca de Bergantiños, posto que en todos os concellos agás Laxe cando menos a cuarta parte dos contratos asinados pertencen a este sector. Pola contra, a menor actividade industrial dáse nas Comarca de Fisterra e Muros. Concellos como Santa Comba, Muxía, Laxe e Dumbría están moi cerca da porcentaxe galega (9,7%).
118

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Mapa 21. Fonte: elaboración propia

A construción destaca en concellos coma Dumbría, Vimianzo e Santa Comba, onde representa arredor de un de cada tres contratos. Carballo, A Laracha ou Mazaricos, superan en cinco puntos a media de contratación do Pacto para este sector. Só en Cee e Corcubión sitúanse por debaixo da porcentaxe galega, que acada o 10,3%.

Mapa 22. Fonte: elaboración propia

119

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Por último, no sector servizos destaca Corcubión (cunha porcentaxe dez puntos superior á media galega), Cee e Fisterra. Pola contra, na comarca de Bergantiños só o concello de Laxe supera a metade dos contratos no sector servizos (50,3%). Por debaixo, chama a atención o concello de Cabana, con só o 25,2%.

Mapa 23. Fonte: elaboración propia

120

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

TIPO DE CONTRATOS Analizaremos neste apartado o tema relativo á duración dos contratos, indefinidos ou temporais, e á duración da xornada de traballo, a tempo completo ou parcial.

Contratación indefinida/temporal 2002 %
PACTO Indefinida Temporal A Coruña Indefinida Temporal Galicia Indefinida Temporal
20073 1444 18629 299035 23818 275217 709018 57712 651306 7,19

2003 %
1237 5,66

2004 %
1523 6,72

2005 % 2006 % 2007 %
100 25728 100 23682 100 1899 8,01 3051 11,86 3063 12,93

2008 %
20160 100 2417 11,99 17743 88,01 100

100 21845

100 22654

100 23719

92,81 20608 100 323662 7,96 25884 92,04 297778 100 743672 8,14 60239 91,86 683433

94,34 21131 100 335337 8,00 28264 92,00 307073 100 766023 8,10 64245 91,90 701778

93,28 21820 91,99 22677 88,14 20359 85,97 100 340140 100 365542 100 373438

100 343158

8,43 29357 8,63 40494 11,08 41209 11,04

36626 10,67

91,57 310783 91,37 325048 88,92 332229 88,96 306532 89,33 100 791228 100 857594 100 864632 100 767814 100

8,39 69860 8,83 95595 11,15 98708 11,42

85238 11,10

91,61 721368 91,17 761999 88,85 765924 88,58 682576 88,90

Táboa 67. Fonte: IGE e elaboración propia

En canto á duración dos contratos, ata 2008, obsérvase un crecemento constante do peso dos contratos indefinidos, tanto na Costa da Morte coma en Galicia, se ben é un crecemento lento. Mesmo no 2007, no que houbo unha diminución do número de contratos no territorio do Pacto, a contratación indefinida medrou, superando por segundo ano consecutivo as porcentaxes da provincia e de Galicia. Durante o último ano o peso da contratación indefinida retrocedeu case un punto na Costa da Morte, o triplo que en Galicia.

121

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Tipo de Contratación
100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2002 Indefinida Pacto
Gráfica 77. Fonte: IGE e elaboración propia

%

2003

2004 Temporal Pacto

2005

2006

2007

2008

Indefinida Galicia

Temporal Galicia

A

contratación temporal descendeu bruscamente en Galicia no ano 2008, despois do

ininterrompido período de crecemento 2002 – 2007. O mesmo sucede na Costa da Morte, coa particularidade de que o descenso adiantouse ao ano 2007. Se observamos o tipo de contrato en función do xénero, comprobamos que tanto en Galicia coma nas 5 comarcas obxecto de estudo, hai unha maior porcentaxe de contratación indefinida para os homes. Esta fenda é bastante máis acusada na Costa da Morte, salvo durante o período 2005 – 2007, no que logrou equipararse á media da comunidade.

Contratación indefinida por xénero
65,00 60,00 55,00 50,00 45,00 40,00 35,00 30,00 2002
Homes Pacto

2003

2004
Mulleres Pacto

2005

2006
Homes Galicia

2007

2008

Mulleres Galicia

Gráfica 78. Fonte: IGE e elaboración propia

Ata 2008 na Costa da Morte asinábanse máis contratos temporais ás mulleres que en Galicia, cunhas marxes de diferenza moi pequenas, que se foron reducindo no transcurso dos últimos sete anos. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

122

Contratación temporal por xénero
60,00 56,00 52,00 48,00 44,00 40,00 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008

Homes Pacto
Gráfica 79. Fonte: IGE e elaboración propia

Mulleres Pacto

Homes Galicia

Mulleres Galicia

O estudo dos contratos segundo a duración da xornada de traballo, a tempo completo ou parcial, evidencia a menor utilización da xornada partida no territorio do Pacto, circunstancia que non se corrixe co paso dos anos, senón que mesmamente se fai máis acusada.

Duración da xornada
90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2002 2003 2004 T. parcial Pacto 2005 2006 T. Completo Galicia 2007 2008

T. Completo Pacto

T. parcial Galicia

Gráfica 80. Fonte: IGC e elaboración propia

123

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

EVOLUCIÓN DOS CONTRATOS POR MODALIDADE Vimos de ver que a contratación temporal é moito máis frecuente que a indefinida, tanto a nivel de Pacto coma de Galicia. No referente ás modalidades de contrato, observamos unha proporción semellante de contratos indefinidos ordinarios e de fomento do emprego na Costa da Morte e Galicia. As conversións en indefinidos, que presentaban valores inferiores anteriormente, superaron por primeira vez a proporción galega no ano 2006, manténdose dende entón cunha porcentaxe lixeiramente superior.
PACTO
Indefinido ordinario e fomento do emprego Conversións a indefinidos Total Indefinidos De obra ou servizo Eventual por circunstancias da produción Interinidade En prácticas Para a formación Outros Total temporais TOTAL CONTRATOS

2002
922 509 1431 11823 3915 671 152 987 1094

%
4,6 2,5 7,1

2003
723 506 1229

%
3,4 2,4 5,8

2004
849 657 1506

%
3,7 2,9 6,6

2005
1034 850 1884

%
4,4 3,6 7,9

2006
1121 1915 3036

%
4,4 7,4 11,8

2007
1280 1753 3033

%
5,4 7,4 12,8 45,5 25,2 7,2 0,6 5,1 3,6

2008
1082 1318 2400 9417 5025 1492 112 784 930

%
5,4 6,5 11,9 46,7 24,9 7,4 0,6 3,9 4,6

58,9 11871 19,5 3,3 0,8 4,9 5,5 4459 160 160 923 2219

56,5 12463 21,2 0,8 0,8 4,4 10,6 4749 1233 168 1060 1475

55,0 13248 21,0 5,4 0,7 4,7 6,5 5071 1294 193 1107 922

55,9 12827 21,4 5,5 0,8 4,7 3,9 6245 1416 210 1091 903

49,9 10771 24,3 5,5 0,8 4,2 3,5 5959 1698 149 1218 854

18642 92,9 19792 94,2 21148 93,4 21835 92,1 22692 88,2 20649 87,2 17760 88,1 20073 100 21021 100 22654 100 23719 100 25728 100 23682 100 20160 100

Táboa 68. Fonte: IGE e elaboración propia

Os contratos temporais máis frecuentes no territorio do Pacto son os de obra ou servizo. A metade dos contratos que se asinan no noso territorio pertencen a esta modalidade, mentres que os eventuais apenas alcanzan o 25%. Non sucede o mesmo en Galicia, onde tanto os contratos eventuais coma os de obra se moven en cifras semellantes, no contorno do 35%, aínda que neste caso a modalidade máis frecuente é a eventual. En canto ás outras modalidades de contratos, os de prácticas presentan valores parellos, mentres que hai o dobre de contratos para a formación no territorio do Pacto.

124

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

GALICIA
INDEFINIDOS Indefinido ordinario e fomento do emprego Conversións a indefinidos Total Indefinidos De obra ou servizo

2002

%

2003

%

2004

%

2005

%

2006

%

2007

%

2008

%

30135 27165 57300

4,3 30983 3,8 28791 8,1 59774

4,2 30688 3,9 33012 8,0 63700

4,0 34788 4,3 34470 8,3 69258

4,4 38843 4,4 55984 8,8 94827

4,5 48705 6,5 49166 11,1 97871

5,6 45735 5,7 41654 11,3 87389

5,8 5,2 11,0

264619 37,3 273109 36,7 278444 36,3 289911 36,6 305514 35,6 299237 34,6 270545 34,1

Eventual por circunstancias 261138 36,8 274962 37,0 294076 38,4 312072 39,4 327917 38,2 335506 38,8 309166 38,9 da produción Interinidade En prácticas Para a formación Outros Total Temporais TOTAL CONTRATOS
60940 6325 14802 43894 8,6 68898 0,9 6565 2,1 15298 6,2 45066 9,3 68620 0,9 6735 2,1 14255 6,1 40193 9,0 65492 0,9 7197 1,9 13303 5,2 33995 8,3 75557 0,9 7457 1,7 12724 4,3 33598 8,8 86533 0,9 7048 1,5 12879 3,9 25558 10,0 87966 0,8 5260 1,5 9080 3,0 24764 11,1 0,7 1,1 3,1

651718 91,9 683898 92,0 702323 91,7 721970 91,2 762767 88,9 766761 88,7 706781 89,0 709018 100 743672 100 766023 100 791228 100 857594 100 864632 100 794170 100

Táboa 69. Fonte: IGE e elaboración propia

125

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

GRANDES GRUPOS DE OCUPACIÓN Os contratos asociados aos grandes grupos de ocupación amosan diferenzas significativas entre a Costa da Morte e Galicia, así como valores moi dispares en función do xénero.

Contratos por grandes grupos de ocupación no Pacto - 2008
5000 4500 4000 3500 3000 2500 2000 1500 1000
Home Muller Total

500 0 Traballadores servizos de restauración

Gráfica 81. Fonte: IGC e elaboración propia

O tipo de contrato máis frecuente na Costa da Morte até o 2002 era o de operadores de instalación de maquinaria e montadores. Sen embargo, a contratación para este grupo diminuíu ano tras ano até o 2008, pasando do 30% dos contratos formalizados no 2000 ao 17% do pasado ano. O grupo máis contratado dende o 2003 é o de artesáns e traballadores cualificados das industrias manufactureiras, a construción, e a minería, agás os operadores de instalacións e maquinaria. Os datos amosan o grande peso do sector secundario e a construción na comarca, aínda que tamén medran os contratos no sector da hostalería e o comercio, sobre todo no caso das mulleres, como veremos no estudo por xénero. En Galicia, o grupo máis contratado ano tras ano é o dos traballadores non cualificados, cun de cada catro contratos, se ben descende o peso relativo continuamente. Sígueo moi de preto o grupo de traballadores do sector da hostalaría e o comercio, que medra constantemente e acada o 23,6%.
126

Dirección empresas e Administracions

Artesáns e traballadores cualificados

Técnicos e profesionais científicos

Técnicos e profesionais de apoio

Operadores de instalación e maquinaria

Traballadores cualificados na agricultura

Traballadores non cualificados

Empregados de tipo administrativo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Contratos por grandes grupos de ocupación en Galicia - 2008
250000
Total

200000

150000
Muller

100000

50000
Home

0 Dirección empresas e Administracions Técnicos e profesionais científicos Traballadores servizos de restauración Artesáns e traballadores cualificados Traballadores non cualificados Técnicos e profesionais de apoio Empregados de tipo administrativo Operadores de instalación e maquinaria Traballadores cualificados na agricultura

Gráfica 82. Fonte: IGC e elaboración propia

O contrato máis frecuente para os homes da Costa da Morte é o de artesáns e traballadores cualificados das industrias manufactureiras, a construción, e a minería, que acada practicamente a metade deles, seguido moi de lonxe polos traballadores non cualificados. No caso das mulleres, o ano 2008 foi o segundo ano consecutivo en que o grupo de traballadoras dos servizos de restauración, persoais, protección e vendedoras dos comercios acumulou maior número de contratos, culminando así un ascenso continuo. En sentido contrario se comporta o colectivo de operadoras de instalación e maquinaria e montadoras, que descendeu dende os 4525 contratos de 2002 aos preto de 2150 do pasado ano.

127

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ACTIVIDADE ECONÓMICA DOS CONTRATADOS Realizamos a análise das actividades económicas dos contratados en función do CNAE a 2 díxitos, e o facemos separadamente para os dous sexos, dadas as evidentes diferenzas que se manifestan nos seguintes mapas:

Mapa 24. Fonte: elaboración propia

A construción é a principal actividade de contratación masculina, mentres que para as mulleres domina a confección no norte do territorio do Pacto e a hostalaría e outros servizos no sur.

128

Mapa 25. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

GRUPO OCUPACIONAL DOS CONTRATADOS Do mesmo xeito que no apartado anterior, análise dos principais grupos ocupacionais realizámola separadamente para cada un dos sexos, porque o seu tratamento agregado oculta información interesante. Como podemos observar nos seguintes mapas, hai uns grupos de contratación preferentes tanto para os homes coma para as mulleres. En canto ás principais ocupacións das mulleres, observamos o grande peso do téxtil na Comarca de Bergantiños, mentres que no resto de comarcas e concellos hai unha maior heteroxeneidade.

Mapa 26. Fonte: elaboración propia

Respecto aos homes, só nalgúns concellos de Costa a ocupación de mariñeiro de altura supera o monopolio dos traballadores da construción. En Cee ponse de manifesto o potencial de contratación da factoría de ferroaleacións.

129

Mapa 27. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

OFERTAS DE EMPREGO O acordo sobre o novo modelo de emprego do Servizo Público de Emprego de Galicia (SPEG), que se inscribe no Novo Marco de Relacións Laborais en Galicia, asinado pola Xunta de Galicia e as organizacións empresariais e sindicais máis representativas da Comunidade, sinala como primeiro obxectivo do SPEG a colocación dos demandantes de emprego. Ese obxectivo realízase a través da intermediación entre demandantes e empresas. Pero, ao igual que ocorre en Galicia, os índices de intermediación no territorio do Pacto son meramente testemuñais. Na seguinte táboa amósase a relación entre os contratos asinados e as ocupacións ofertadas durante os últimos dous anos:
2002
Comarca de Bergantiños Comarca de Soneira Comarca de Fisterra Comarca de Xallas Comarca de Muros PACTO Galicia
10844 2349 2850 1561 1960 19564 681853 55,4 12,0 14,6 8,0 10,0 2,9

2003
11608 2598 3512 1536 2085 21339 54,4 12,2 16,5 7,2 9,8 3,0

2004
11731 2605 3929 1685 2047 21997 53,3 11,8 17,9 7,7 9,3 3,0

2005
12624 2888 3707 1783 1867 22869 55,2 12,6 16,2 7,8 8,2 3,0

2006
12546 3142 3904 1950 2271 23813 52,7 13,2 16,4 8,2 9,5 3,0

2007
11335 2872 3893 1840 1989 21929 51,7 13,1 17,8 8,4 9,1 2,7

2008
9852 2522 3053 1756 1660 18843 52,3% 13,4% 16,2% 9,3% 8,8% 2,6 100

100 714881

100 733011

100 756758

100 801610

100 815466

100 727464

Táboa 70. Fonte: IGC e elaboración propia

As ocupacións máis ofertadas na Costa da Morte foron as seguintes:

12 Ocupacións mais ofertadas
CNO
71100016 50200018 42100010 50100017 83630022 94400012 93510013 71300018 72200014 53300010 34110038 34110038 ALBANEL CAMAREIRO, EN XERAL EMPREGADO ADMINISTRATIVO, EN XERAL COCIÑEIRO, EN XERAL OPERADOR DE MÁQUINA INDUSTRIAL DE COSER Á PLANA, EXCEPTO PELETARÍA, CALZADO, MARROQUINARÍA E GUANTARÍA DE PEL PEÓN FORESTAL MOZO DE RECOLLIDA DE LIXO-VARREDOR CARPINTEIRO, EN XERAL FONTANEIRO DEPENDENTE DE COMERCIO, EN XERAL TÉCNICO ADMINISTRATIVO, EN XERAL TÉCNICO ADMINISTRATIVO, EN XERAL

DESCRICIÓN

TOTAL
70 35 29 19 17 16 15 15 14 12 12 11
130

Táboa 71. Fonte: IGC e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

SINISTRALIDADE LABORAL
Os datos que presenta a Consellería de Traballo sobre os accidentes laborais, amósannos que no ano 2008 o total de accidentes reduciuse no territorio do Pacto en termos relativos nun 4,21%, porcentaxe superior á da provincia da Coruña (1,62%) e á de Galicia (2,79%). O 8,15% dos accidentes que sucederon na Provincia da Coruña, tiveron lugar no territorio do Pacto. Aproximadamente o 14% dos accidentes mortais da Coruña ocorreron na Costa da Morte. Os accidentes que máis se reduciron foron os graves, reducíndose no Pacto un 25%, diminución superior á da Coruña e á de Galicia. No ano 2008, os accidentes que máis aumentaron tanto no territorio do Pacto coma na provincia da Coruña foron os mortais, en cambio en Galicia diminúen nun 4%. En termos absolutos, o territorio do Pacto rematou o 2008 con 76 accidentes menos que o ano anterior. Dos 1728 accidentes que houbo no Pacto, 557 (32,23%) ocorreron no concello de Carballo, dos cales 549 foron leves, o que supoñen un terzo dos que sucederon no Pacto. A razón pola cal o concello de Carballo acolle un maior número de accidentes, é porque tamén é o municipio do Pacto con maior actividade económica, e polo tanto con maior poboación con máis risco de sufrir accidentes.

Accidentes laborais rexistrados segundo gravidade 2006 2007 2008 Pacto
Total Leves Graves Mortais Total Leves Graves Mortais Total Leves Graves Mortais 1685 1623 57 5 19891 19489 371 31 48571 47544 949 78 1804 1762 40 2 21555 21238 291 26 51848 50939 834 75 1728 1693 30 5 21205 20914 256 35 50399 49626 701 72

A Coruña

Galicia

Peso dos accidentes laborais do Pacto na provincia (%) 2006 2007 2008 Total 8,47% 8,37% 8,15% Leves 8,33% 8,30% 8,10% Pacto Graves 15,36% 13,75% 11,72% Mortais 16,13% 7,69% 14,29%
Táboas 71 e 72. Fonte: ISSGA. Consellería de Traballo. Elaboración propia.

131

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

RECURSOS PARA A CONCILIACIÓN
“O tempo de traballo, a súa distribución, e os sistemas de organización do traballo, ligados aos sistemas de produción e prestacións de servizos das empresas para atender as demandas do mercado, están pensados e deseñados na maioría dos casos na adaptación ás necesidades empresariais e á obtención do maior beneficio económico posible, sen ter en conta os requirimentos e as necesidades dos traballadores para facer realmente compatible a súa vida e desenvolvemento persoal co traballo retribuído31”. No noso país a incorporación da muller ao mercado laboral non ven acompañada dun cambio de roles na esfera doméstica. Son maioritariamente as mulleres as que se encargan do coidado que requiren os fillos e as persoas dependentes, o que supón un freo a súa plena incorporación en igualdade de condicións no mercado laboral. Neste apartado preténdese facer unha análise dos diferentes recursos existentes no territorio que contribúen a facer posible a conciliación e compatibilización da vida persoal, familiar e profesional das mulleres e dos homes. 1.- INFANCIA E MOCIDADE: GARDERÍAS E PAI´s: As garderías son centros de atención á primeira infancia (0 – 3 anos), que recollen unha dobre función educativa e asistencial, afondando en determinados requisitos e prestacións que tratan de ofrecer unha garantía de calidade e adaptarse ás novas necesidades de funcionamento. Na zona do Pacto hai 17 garderías infantís, incluíndo as de titularidade pública e privada, e un Punto de Atención á Infancia (PAI). Os PAI son establecementos de carácter diúrno e titularidade municipal, encadrados nos servizos sociais especializados dos concellos, que teñen como finalidade prestar unha atención de apoio aos pais, titores ou gardadores dos/das nenos/as de entre 3 meses e 3 anos cando concorran situacións ou circunstancias que lles impidan o seu coidado. Ademais poderán atender aqueles casos que respondan a necesidades puntuais. Na comarca de Bergantiños atópanse 7 das 17 garderías do Pacto, o que supón o 41,18% do total e o 53,84% das prazas. O PAI, atópase nesta mesma comarca, no concello de Coristanco, e conta con 20 prazas.
132

31 “Conciliación de la vida laboral, personal y familiar para que todo encaje”. Secretaría para la igualdad – Dpto. Confederal de la Mujer. UGT

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

No territorio do Pacto hai, en base ao Padrón municipal de habitantes do ano 2008, 4.596 nenos/as de entre 0 e 4 anos. En canto a prazas, no territorio do Pacto temos 821, o que nos ofrece unha ratio de aproximadamente 18 prazas por cada 100 nenos de entre 0 e 4 anos. A partir dos tres anos, as nenas e nenos son escolarizados nos centros de educación infantil e primaria. O INE só ofrece datos de poboación para o intervalo de 0 a 4 anos, polo que a ratio que calculamos non se corresponde estritamente co público obxectivo das escolas infantís. En canto aos servizos prestados polas garderías, 12 das 17 que hai no Pacto contan con servizo de comedor, só dúas contan con servizo de transporte e outras actividades como poden ser a natación, inglés, música e informática entre outros.
T Táboa 74. Fonte: Información facilitada polos concellos e elaboración propia

133

Mapa 28. Fonte: elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CENTROS DE MENORES: A Comarca de Fisterra conta cun Centro de Menores dotado con 16 prazas, que se atopa no concello de Fisterra. Estes equipamentos proporciónanlles, durante as 24 horas do día, a menores en situación de risco, desamparo ou conflito social, unha serie de servizos de apoio socioeducativo e familiar, co obxecto de favorecer o seu proceso de normalización. A súa titularidade é privada sen ánimo de lucro. 2.- MAIORES: CENTROS DE DÍA: son equipamentos destinados á atención diúrna de persoas con algún tipo de discapacidade que, residindo nos seus propios fogares, precisan dunha serie de coidados e atencións de carácter persoal, terapéutico ou social. No territorio do Pacto hai 9 centros de día, 5 na comarca de Bergantiños, o 55,55% dos centros da zona. O número de prazas no territorio do Pacto ascende a 320, das que o 62,81% se sitúan na comarca de Bergantiños. No territorio do Pacto temos 0,94 prazas por cada 100 persoas maiores de 64 anos.
Táboa 75. Fonte: Información facilitada polos concellos e elaboración propia

RESIDENCIAS: son centros nos que se presta, dunha maneira estable e continuada, atención directa a persoas con idade igual ou superior aos 65 anos ou, excepcionalmente, a maiores de 60 que pola súa situación persoal ou social precisan destes centros. Son centros destinados a vivenda permanente e común nos que se presta unha asistencia integral e continuada ás persoas maiores. No territorio do Pacto hai 6 centros residenciais, 4 deles na comarca de Bergantiños, o 66,67%. En canto a prazas, na Costa da Morte hai 384, das cales 214 están na comarca de Bergantiños, o que representan o 55,73% das que hai no Pacto. No concello de Vimianzo hai un único centro con 150 prazas que entrará en funcionamento en breve. No territorio do Pacto, hai 1,19 (superior á galega, 0,95) prazas en residencias por cada 100 persoas maiores de 64 anos, ratio moi próxima á recomendada situada en 1,4 prazas residenciais públicas por cada 100 maiores.
Táboa 76. Fonte: Información facilitada polos concellos e elaboración propia

134

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

VIVENDAS COMUNITARIAS: consisten en fogares de pequeno ou mediano tamaño destinados a aloxar en réxime de convivencia case familiar a un número máximo de 12 persoas cun alto grao de independencia. No territorio do Pacto, hai dúas vivendas comunitarias para maiores, unha delas é a que Aspadex ten no concello de Cee, que conta con 13 prazas, e outra é a que ten o concello de Vimianzo, con 12 prazas. 3.- PERSOAS CON DISCAPACIDADES: VIVENDAS TUTELADAS: son fogares de pequeno ou mediano tamaño destinados a aloxar en réxime de convivencia casi familiar a un número máximo de 12 persoas discapacitadas, preferentemente cun alto grao de independencia. No concello de Carballo hai un piso tutelado con 5 prazas, e outro de próxima apertura que terá 10 prazas. En Cee existe unha vivenda tutelada con 5 prazas. 4.- BANCOS DE TEMPO: son un sistema de intercambio destinado a subministrar servizos e/ou coñecementos nos que o valor de cambio é o tempo e a unidade de medida a hora. Teñen por finalidade favorecer ás persoas a conciliación da súa vida persoal, familiar e laboral. Nestes momentos existen bancos de tempo nos concellos de Cabana, Camariñas, Carballo, Cee, Corcubión, Coristanco, Laxe, Muros, Santa Comba, Vimianzo e Zas.

135

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Análise DAFO: Mercado Laboral
A continuación observamos o apartado da análise DAFO adicado á analise do mercado laboral, froito do consenso dos axentes económicos e sociais integrantes do PTE Costa da Morte.

Debilidades:
Maior dependencia do sector da construción. Temos maior
porcentaxe de afiliados neste sector que Galicia. No ano 2008 un 20% no territorio do Pacto, fronte a un 12% en Galicia.

Escasa capacidade de contratación do sector servizos.
Mentres que en Galicia 3 de cada 4 contratos pertencen a este sector, no Pacto apenas acadan a metade.

Feminización do paro. Temos
similares porcentaxes de paro rexistrado por sexos ca Galicia, tamén de longa duración, pero un maior índice de paro rexistrado nas mulleres do Pacto.

Elevada porcentaxe de paro de longa duración en relación con Galicia. Existencia de economía somerxida en diversos sectores.

Menor proporción de afiliados que en Galicia. En Galicia hai da
orde de 58 afiliados por cada 100 persoas en idade de traballar (4 máis que na Costa da Morte).

Baixo nivel de asalariados en xeral. Os traballadores por conta
allea en Galicia representan o 73%, mentres que na Costa da Morte só o 52%.

Estacionalidade determinados

de sectores

(industria alimentaria, administración pública, hostalería).

Temporalidade no emprego.
Aumentan as contratacións pero non diminúe o paro. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

136

Ameazas:
Crise económico-financeira mundial. Que repercute en todos
os sectores económicos e mesmo pon en perigo empresas rendibles.

Fortalezas:
Existencia de subsectores que empregan sobre todo man de obra feminina. Por exemplo o
téxtil, a industria alimentaria ou a hostalaría.

Crise do sector inmobiliario e da construción. Máis acusada en
España que europeos. noutros países

Existencia de novos viveiros de emprego sen explotar. Falta de
desenvolvemento das actividades consideradas como novos filóns de emprego que poden incidir positivamente na economía da zona.

Alta taxa de precariedade laboral e de desemprego. Alta temporalidade. O sector
servizos é un dos que máis paro rexistrado reflicte, estando suxeito a unha alta temporalidade en función da estacionalidade da demanda e a etapa do ciclo económico no que nos atopemos.

Maior refuxio de emprego no sector primario que Galicia. No
pacto hai un 19% de persoas afiliados no sector primario fronte a un 8% en Galicia.

Baixa retribución salarial. Os
salarios baixos poden provocar o éxodo da poboación traballadora cara a outros territorios.

Nos menores de 25 anos a taxa de paro rexistrado é inferior á galega, con case dous puntos menos. Espírito
En termos comparados o Pacto ten unha porcentaxe maior de autónomos que Galicia.

Minifundismo empresarial. O
feito de que o mercado laboral do Pacto estea constituído por empresas de pequeno tamaño, incide na falta de ofertas de traballo para perfiles máis especializados.

emprendedor.

Existencia de profesionais formados en temas de formación e emprego. Case a
totalidade dos concellos contan cun persoal técnico especializado en temas de formación e emprego.
137

Escasa capacidade de absorción da man de obra retornada.
Debido á crise económica a capacidade de absorción da man de obra, que antes emigrou a outras zonas buscando unhas mellores posibilidades económicas, é escasa.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Oportunidades:
As liñas de axuda á promoción do emprego desde as administracións públicas
(Consellería de Traballo, IGAPE,…)

Retorno de capital humano, que
enriquece o mercado laboral. As persoas retornadas poden aportar a súa cualificación e experiencia.

Oportunidades de

emprego.

Existen oportunidades de emprego ligadas aos novos viveiros de emprego e a implantación da Lei de dependencia. Ao mesmo tempo, a estrutura madura da pirámide poboacional do Pacto, provoca a aparición dun novo sector centrado na atención e coidado das persoas maiores.

Impulsar o emprego feminino.
A ocupación da poboación feminina leva asociado un aumento na demanda de servizos que favorece a creación de novos postos de traballo neste sector.

Formación ocupacional. Incidir
na formación ocupacional, tanto inicial como continua, en sectores con mellores perspectivas de emprego, favorece a ocupabilidade da poboación traballadora (ocupada e desempregada), e tamén a produtividade das empresas.
138

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Estrutura Empresarial do Pacto
VOLUME DE EMPRESAS E DENSIDADE EMPRESARIAL
Neste apartado veremos a evolución do tecido empresarial dos concellos do Pacto, facendo un estudo sobre o crecemento empresarial comparando o ano 2000 co 2007, analizando o volume de empresas segundo a condición xurídica, por sectores de actividade e segundo estratos de asalariados. Entre os anos 2000 e 2007, o número de empresas dos concellos do Pacto incrementouse en 1.764, situándose no 2007 en 10.144 unidades empresariais, o que representa o 4,93% do total de empresas activas nese período no conxunto de Galicia. A tendencia32 positiva do número de empresas no Pacto foi, en termos relativos, inferior á rexistrada en Galicia: 13,33% e 14,65%, respectivamente.

Nº Empresas 2000 2007
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA
279 324 2164 233 478 84 384 145 190 617 194 459 191 467 268 381 603 546 373 8380 69358 166055 332 419 2710 253 588 106 431 179 235 802 238 516 248 485 290 432 771 675 434 10144 86102 205906

Diferenza
53 95 546 20 110 22 47 34 45 185 44 57 57 18 22 51 168 129 61 1764 16744 39851

Tendencia 00-07
9,62% 19,37% 16,57% 7,00% 13,86% 8,80% 4,90% 10,98% 20,69% 17,52% 13,03% 9,55% 17,62% 5,57% 7,58% 8,23% 15,91% 12,85% 11,49% 13,33% 15,31% 14,65%

Táboa 77. Fonte: IGE e elaboración propia

139
32

Indicador de tendencia: indicador relativo á evolución anual e do período de referencia. A fórmula aplicada é a seguinte: (Valor ano n – media anos anteriores)/media anos anteriores*100.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

00-01 01-02 PACTO CORUÑA GALICIA
0,93% 2,17% 1,99% 0,91% -0,06% 0,92%

02-03
2,24% 2,60% 2,88%

03-04
5,45% 6,00% 5,78%

04-05
3,54% 2,48% 2,38%

05-06
3,16% 5,26% 4,30%

06-07
3,20% 3,64% 3,68%

Táboa 78. Fonte: IGE e elaboración propia

Gráfica 83. Fonte: IGE e elaboración propia

Ao analizar a densidade empresarial (nº total empresas/total habitantes*1000) no Pacto, temos que no ano 2007 había un total de 70 empresas por cada mil habitantes, fronte ás 74 de Galicia. Pero esta cifra por si soa non nos dá unha información veraz sobre distribución empresarial, como consecuencia da contía do emprego, xa que as empresas que se están agregando son moi heteroxéneas en canto a número de traballadores. Non é o mesmo que nun concello teñamos 10 microempresas ca 10 empresas de máis de 50 traballadores. A fin de acadar un índice sintético de densidade empresarial que poida ser comparable entre os distintos concellos elaborouse un índice ponderado baseado na idea de que unha empresa de máis de 250 traballadores equivale a un número determinado e tomando como referencia o número total de microempresas do Pacto.

140

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Mapas 29 e 30. Fonte: IGE e elaboración propia

Os concellos do Pacto cunha maior densidade de empresas son: Carballo (90 empresas por cada mil habitantes), Vimianzo (81 empresas por cada mil habitantes), Malpica (80 empresas por cada mil habitantes), Cee e Zas con 78 empresas por cada mil habitantes ambos os dous, mentres que na banda contraria temos a Dumbría, Fisterra, Mazaricos e Muros que non acadan 50 empresas por cada 1000 habitantes. Pero como se sinalou con anterioridade estas empresas son moi heteroxéneas en canto a volume de traballadores. O índice de densidade empresarial ponderado móstranos a densidade de empresas tendo en conta ó mesmo tempo a variable número de empregados. Os concellos do Pacto cunha maior densidade empresarial ponderada son: Carballo, Vimianzo e Cee, seguidos por Zas, Ponteceso, A Laracha, Carnota e Coristanco.

141

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

DISTRIBUCIÓN DE EMPRESAS POR SECTORES
No ano 2007, o sector servizos recolle máis da metade das empresas activas (66,6% das empresas do Pacto), 6.755 empresas, fronte ás 2.308 do sector da construción (22,75%) e 1.081 empresas industriais (10,65%). En Galicia estas porcentaxes representan o 77,33% no sector servizos, o 14,61% no sector construción e o 8,05% no sector industria.

PACTO
2000
11,87%
INDUSTRIA

2007
10,66%

18,39% 69,74%

CONSTRUCCIÓN

22,75% 66,59%

SERVIZOS

GALICIA
2000
8,91% 12,63% 78,46%
INDUSTRIA CONSTRUCCIÓN SERVIZOS

2007
8,05% 14,61% 77,34%

Gráficas 84, 85, 86, e 87. Fonte: IGE e elaboración propia

O peso das empresas dos concellos do Pacto con respecto a Galicia flutúa segundo o sector que consideremos. O 4,24% das empresas dedicadas a servizos en Galicia están situadas nos concellos do Pacto, o 6,52% no caso da industria, e no caso da construción o 7,67%. Se comparamos dentro do territorio do Pacto o ano 2000 co 2007, vemos que os tres sectores económicos creceron en canto ó número de empresas, aumentando significativamente o sector da construción (49,77%), seguido polo sector servizos (15,6%) e polo sector da industria (8,64%). O mesmo que ocorre en Galicia onde os incrementos son os seguintes: construción (43,44%), servizos (22,22%) e industria (12,08%). | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
142

DISTRIBUCIÓN DE EMPRESAS POR NÚMERO DE ASALARIADOS
Por outra banda, se analizamos o número de empresas segundo o número de asalariados, chegamos á conclusión de que máis da metade (62,42%) das empresas (6.332 firmas) do Pacto non teñen asalariados, valor relativo superior ó de Galicia (59,40%). Destaca dentro do noso territorio que o 96,14% das empresas son microempresas, por tanto teñen menos de 10 traballadores.

EMPRESAS
PACTO % sobre o Pacto GALICIA % sobre Galicia

Distribución das empresas segundo o número de asalariados no ano 2007 T. Empr. 0 1-2 3-5 6-9 10-19 20-49 50-99 100-249
10144 100% 6332 2260 839 321 231 142 14 5 0,05% 357 0,17% 62,42% 22,28% 8,27% 3,16% 2,28% 1,40% 0,14% 19350 8075 5633 3295 793

250 ou máis
0 0% 109 0,05%

205906 122310 45984 100%

59,40% 22,33% 9,40% 3,92% 2,74% 1,60% 0,39%

Táboa 79. Fonte: IGE e elaboración propia

Nas seguintes gráficas podemos observar distribución empresarial segundo o número de asalariados en Galicia e no Pacto no 2007.

PACTO 2007
0 1-2 3-5 6-9 10-19 20-49
8,27% 22,28% 62,42%

GALICIA 2007

22,33% 9,40%

3,92% 2,74% 1,60% 0,39% 0,17%

50-99 100-249 250 ou máis
1,40% 2,28% 59,40% 3,16%

0,05%

Gráficas 88 e 89. Fonte: IGE e elaboración propia

143

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

DISTRIBUCIÓN SEGUNDO A CONDICIÓN XURÍDICA
En canto á condición xurídica das empresas do Pacto, predomina a figura da persoa física que representa o 70,29% do total de empresas do Pacto, seguido pola Sociedade de Responsabilidade Limitada (20,66%). O peso relativo da condición xurídica de persoas físicas sobre o total de persoas físicas de Galicia é do 5,75%, e o das Sociedades de Responsabilidade Limitada é do 3,43%.

Distribución de empresas segundo a súa condición xurídica
ANOS TOTAL EMPRESAS PERS. FÍS. S.A. S.R.L. SOC. COOP. OUTROS

PACTO PACTO (%) CORUÑA CORUÑA (%) GALICIA GALICIA (%)

2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007

8380 10144 100% 100% 69358 86102 100% 100% 166055 205906 100% 100%

6420 7130 76,61% 70,29% 47827 52637 68,96% 61,13% 113366 124057 68,27% 60,25%

78 69

1315 2096

49 39 0,58% 0,38% 412 399 0,59% 0,46% 953 1000 0,57% 0,49%

518 810 6,18% 7,99% 4648 7295 6,70% 8,47% 9841 15724 5,93% 7,64%

0,93% 15,69% 0,68% 20,66% 1848 1683 14623 21088

2,66% 21,08% 1,95% 24,49% 4128 4008 37767 61117

2,49% 22,74% 1,95% 29,68%

Táboa 80. Fonte: IGE e elaboración propia

PACTO 2007
0,38% 7,99% 20,66%
S.R.L. PERS. FÍS. S.A.

GALICIA 2007
0,49% 7,64%

29,68% 60,25% 1,95% 144

0,68% 70,29%

SOC. COOP. OUTROS

Gráficas 90 e 91. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ALTAS E BAIXAS EMPRESARIAIS
En canto á situación da actividade e sede social, podemos apreciar que no Pacto no ano 2007, o número de empresas que se deron de alta aumentou nun 21,47% respecto ao ano 2000, situándose en 1092 empresas de nova creación no 2007. Pola contra, o número de empresas que se deron de baixa nese mesmo ano foron 708, un 1,87% máis que no 2000. O número de altas supera ao de baixas; esta mesma tendencia séguea Galicia. En Galicia, a evolución nas altas dende o 2000 ata o 2007 tamén foi positiva (22,75%), valor relativo similar ó Pacto. En canto ás baixas, o porcentaxe de crecemento das mesmas foi do 13,68%, porcentaxe superior ó do Pacto.

Alta PACTO GALICIA
899 18993

2000 Permanencia
7481 147062

Baixa
695 13893

Alta
1092 23312

2007 Permanencia
9052 182594

Baixa
708 15794

Táboa 81. Fonte: IGE e elaboración propia

ALTAS
1200 1000 800 600 400 200 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 PACTO GALICIA 25000 20000 15000 10000 5000 0

BAIXAS
1000 800 600 400 200 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 145 PACTO GALICIA 20000 15000 10000 5000 0

Gráficas 92 e 93. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ESPECIALIDADES PRODUCTIVAS

PESCA E ACUICULTURA

LONXAS

No territorio do Pacto Territorial de Emprego da Costa da Morte hai 12 lonxas: Muros, Carnota (Lira), Corcubión, Fisterra, Baldaio, Caión, Camariñas, Corme, Laxe, Malpica, Muxía e Río Anllóns. Dende o ano 2001 ata o 2008 só tres lonxas aumentaron as súas vendas: Corcubión, Fisterra e o Río Anllóns. A que máis o fixo con respecto a valor monetario e a quilos vendidos foi Corcubión. No ano 2008, con respecto ao 2007, reducíronse as vendas no conxunto das lonxas do Pacto un 6,11% en canto a valor monetario, e un 12,13% en canto a quilos. A lonxa con maior facturación e con maior volume de venda en kg. no ano 2008 no territorio do Pacto foi Muros (4.697.632,86 €) seguida de Camariñas (3.832.507,91 €), Malpica (3.801.794,63 €) e Fisterra (2.598.728,71 €). A lonxa de Muros representa un 26,37% do valor das vendas das lonxas do Pacto. Polo que respecta á cantidade de producto vendido, a lonxa de Muros representa o 37,56% do total no ano 2008. No ano 2007, en cambio, a lonxa que máis kg. vendeu foi Camariñas, co 36,04% das vendas do Pacto. En canto ás especies vendidas nas lonxas do Pacto, as de maior importancia en cantidade de vendas no ano 2008 son: xurelo (2.736.617,06 kg), a xarda (1.296.137,75 kg) e a sardiña (1.288.378,25 kg). En cambio, a especie que máis aporta á facturación é o polbo, que no ano 2008 alcanzou un importe de 3.413.837,24 €, seguido polo xurelo (2.355.365,26 €), a pescada (1.298.358,97 €) e o percebe (1.288.090,44 €).

146

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

EMBARCACIÓNS PESQUEIRAS

O número de buques pesqueiros no territorio do Pacto no ano 2008 ascendía a 595 embarcacións, oito máis que o ano anterior. No relativo á evolución da frota, o porto de Corme (Ponteceso), sufriu no ano 2008 un descenso dun 10,34% no número de embarcacións respecto do 2007, seguido de Caión (Laracha) cun 10%, Malpica (8,11%) e Camariñas (5,52%). Pola contra, Muros (22,99%) e Carnota (11,11%) destacan polo incremento do número de embarcacións no ano 2008. O porto de Camariñas representa no ano 2008 o 23,03% da flota pesqueira do Pacto, seguida por Muros (17,98%), Fisterra (14,45%) e Malpica (11,43%). O 85,38% (508) das embarcacións do Pacto dedícanse a artes menores, seguidas pola acuicultura (28) que representa o 4,71%. Hai concedidos 2136 permisos de pesca nos portos base do Pacto, dos cales o 17,79% son de nasa de polbo, seguidos polos dos miños (9,83%), o palangriño (9,64%) e as nasas da nécora (9,5%). O 16,54% das embarcacións dedicadas ás nasas de polbo, encóntranse en Fisterra, seguidas de cerca por Camelle, Malpica, Camariñas e Laxe.

2007 Nº Buques
Camariñas Carnota Corcubión Fisterra Laracha Laxe Malpica Muros Muxía Ponteceso PACTO CORUÑA GALICIA
145 36 30 82 10 53 74 87 41 29 587 2577 5029

2008 Nº Buques
137 40 29 87 8 53 68 107 40 26 595 2985 6078

Variac. 07-08
-5,52% 11,11% -3,33% 6,10% -20,00% 0,00% -8,11% 22,99% -2,44% -10,34% 1,36% 15,83% 20,86%
147

Táboa 82. Fonte: Consellería de Pesca e Asuntos Marítimos, Rexistro de Buques de Galicia – Elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO RÉXIME DO MAR

O número de persoas afiliadas no réxime do mar no territorio do Pacto descendeu un 1,46% en decembro do 2008, con respecto ao mesmo mes do ano anterior; mentres que en Galicia tamén se reduciu nun 2,77%. O concello que máis afiliados ten no réxime do mar é Camariñas, característica que se cumpre ao longo dos anos, malia que o seu peso con respecto ao total do Pacto vai diminuíndo. En decembro do 2008, os afiliados de Camariñas representan o 18,10% dos afiliados do sector da pesca no Pacto, seguido de Fisterra que acada o 15,18%, e de Malpica que chega ata o 11,35%.
Cabana Ademais de ser o que máis afiliados ten, Camariñas a lonxa de Camariñas é a terceira con Carballo Carnota maior volume de facturación no ano Cee Corcubión 2008. Coristanco O territorio do Pacto, acolle o 31,64% dos Dumbría Fisterra afiliados do réxime do mar da provincia Laracha da Coruña; en canto a Galicia, os afiliados Laxe Malpica do Pacto, teñen un peso do 8,84%. Mazaricos Muros En decembro do 2008 con respecto ao Muxía mesmo mes do ano anterior, só en 7 Ponteceso Santa Comba concellos do Pacto, creceron os afiliados Vimianzo no réxime do mar; noutros 5 concellos Zas PACTO descenderon, e no resto permaneceron CORUÑA sen variacións. GALICIA

Afiliados Réxime do Mar Dec. 2006 Dec. 2007 Dec. 2008
29 425 88 320 104 17 0 1 308 21 121 274 0 240 201 153 0 5 0 2307 7049 26685 30 395 83 324 92 15 0 2 299 19 115 236 0 237 192 150 0 16 0 2205 7034 25502 32 397 93 318 87 17 0 2 333 18 126 249 0 176 192 137 0 16 0 2193 6931 24795

Táboa 83. Fonte: IGE e elaboración propia

148

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Como podemos comprobar na táboa das variacións intermensuais dos afiliados no sector da pesca, non se segue unha tendencia que se repita nos distintos anos, senón que as variacións son moi dispares. Con todo, podemos xeneralizar que o número de afiliados medra no mes de xullo (6,66%) e sofre a súa caída máis brusca nos meses de outubro a decembro.

Afiliados Sector Pesca
2006 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
2219 2243 2186 2199 2177 2182 2229 2213 2203 2218 2236 2230

Variac. Interm. 06
1,08% -2,54% 0,59% -1,00% 0,23% 2,15% -0,72% -0,45% 0,68% 0,81% -0,27%

2007
2223 2196 2145 2156 2083 2098 2153 2147 2437 2146 2109 2111

Variac. Interm. 07
-0,31% -1,21% -2,32% 0,51% -3,39% 0,72% 2,62% -0,28% 13,51% -11,94% -1,72% 0,09%

2008
2099 2107 2082 2087 2030 1996 2129 2142 2269 2166 2168 2109

Variac. Interm. 08
-0,57% 0,38% -1,19% 0,24% -2,73% -1,67% 6,66% 0,61% 5,93% -4,54% 0,09% -2,72%

Táboa 84. Fonte: Consellería de Traballo – Elaboración propia

O maior descenso do número de parados no réxime do mar durante o ano 2008 foi no mes de xullo, reducíndose nun 25,61%. Ao longo dos anos é habitual que o número de parados descenda durante este mes. O maior incremento produciuse no mes de decembro (11,74%).

Parados Sector Pesca
2006 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
284 261 295 283 277 267 237 230 238 221 233 234

Variac. Interm. 06
1,43% -8,10% 13,03% -4,07% -2,12% -3,61% -11,24% -2,95% 3,48% -7,14% 5,43% 0,43%

2007
226 242 277 254 285 277 254 240 244 231 247 257

Variac. Interm. 07
-3,42% 7,08% 14,46% -8,30% 12,20% -2,81% -8,30% -5,51% 1,67% -5,33% 6,93% 4,05%

2008
246 239 256 235 256 285 212 201 203 225 247 276

Variac. Interm.08
-4,28% -2,85% 7,11% -8,20% 8,94% 11,33% -25,61% -5,19% 1,00% 10,84% 9,78% 11,74%

149

Táboa 85. Fonte: Consellería de Traballo – elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución paro rexistrado sector pesca
350 300 250 200 150 100 50 0

2006

2007

2008

Gráfica 94. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

150

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ACUICULTURA

O territorio do Pacto conta con 13 piscifactorías, cinco delas de augas continentais e as oito restantes marítimas. Entre as empresas radicadas na Costa da Morte hai que destacar ao Grupo Tres Mares, un dos maiores produtores de troita a nivel europeo, e sobre todo Stolt Sea Farm, multinacional norueguesa que conta con catro plantas no noso litoral, que fundamentalmente producen rodaballo (a planta de Cabo Vilán-Camariñas é a maior granxa de Rodaballo do mundo, e anteriormente fórao a de Lira) En canto á produción de mexillón, o cultivo en bateas é máis propio das Rías Baixas, polo que só hai unha produción significativa no concello de Muros e un pequeno parque en Corme (Ponteceso) O que si abunda son os establecementos de cultivos mariños e auxiliares, posto que o 20,21% das cetarias de Galicia, están radicadas no territorio do Pacto de emprego da Costa da Morte. No que respecta aos criadeiros, o 19,05% dos que hai en Galicia están no Pacto. Por outra banda, o 92% das embarcacións dedicadas á acuicultura están asentadas en Muros.
Cetáreas Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA 3 5 Criadoiros Granxas Depuradoras 1 1 2 2 1 1 2 1 Centro expedición 1 Centro reg. Crustác Parques cultivo 6 6 Viveiros 4

1

3 1 1 2 3 1 1 1 1

1 1 1 1 1 1 107 12

1

1

1

19 42 94

4 10 21

7 17 30

7 31 83

3 11 28

2 7 18

14 50 1127

123 1045 3737

151

Táboa 86. Fonte: Consellería de Pesca e asuntos marítimos: Establecementos de cultivos mariños e auxiliares. (Xaneiro 2009) – Elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

AGRICULTURA E GANDEIRÍA ACTIVIDADE AGRÍCOLA: DISTRIBUCIÓN MUNICIPAL DE USOS A superficie total do territorio do Pacto supón o 25,03% da superficie da provincia da Coruña, e o 6,73% da de Galicia. Segundo os datos do Anuario Estatístico Agrario do 2005, o territorio do Pacto conta cunha superficie agraria utilizada (SAU) do 28%, cifra igual á provincial pero lixeiramente superior á de Galicia (24%); sen embargo, a superficie forestal é do 56,22%, oito puntos inferior á de Galicia. DISTRIBUCIÓN XERAL DE TERRAS POR COMARCAS Do total da superficie xeográfica do territorio do Pacto (199.050 Ha), un 56,22% corresponde á superficie forestal, en tanto que a superficie cultivada acada o 31,1% (porcentaxe superior á da Coruña (25,7%) e á de Galicia (17,94%)), e a prados e pasteiros o 9,76%.

Distribución Xeral de terras por comarcas - 2005 Aproveitamento (Ha) Ámbito Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
Terras de cultivo Cultivos herbáceos 17.846 6.255 564 7.330 17.454 49.449 155.853 382.524 Cultivos leñosos 552 131 65 54 50 852 10.220 75.897 Prados e Outras terras Cultivos asociados pasteiros de cultivo e sucesivos 999 280 54 438 344 2.115 7.107 18.901 4.001 1.256 71 1.316 2.840 9.484 31.230 53.247 6.799 4.082 2.748 2.560 3.243 19.432 103.294 449.161 Outras superficies 10.002 3.524 2.705 4.912 3.638 24.781 107.584 322.899 Superficie forestal 42.172 20.933 8.317 23.278 17.206 111.906 442.499 Superficie total 74.369 33.949 14.382 37.256 39.095 199.051 795.327

1.761.707 2.957.842

Táboa 87. Fonte: Consellería do Medio Rural. Anuario de Estatística Agrario 2005. Elaboración propia.

O 79,89% da superficie de cultivo dedícase a cultivos herbáceos. A comarca de Bergantiños é a comarca coa maior superficie dedicada a terras de cultivo, con 23.398 Ha, seguida por Xallas con 20.688 Ha.
152

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

DISTRIBUCIÓN DOS PRINCIPAIS GRUPOS DE CULTIVOS POR COMARCAS: Se temos en conta os principais grupos de cultivos, no territorio do Pacto predomina a superficie dedicada ós cultivos forraxeiros, ao que se dedican un total de 40.514 Ha (o 65,45% da superficie de cultivo), seguida da superficie dedicada a cereais gran, con 4.445 Ha (o 7,18% da superficie de cultivo). En Galicia estas porcentaxes son de 54,49% e 9,58% respectivamente; e na provincia da Coruña as porcentaxes ascenden a 61,19% e 7,24%.

Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

Distribución dos principais grupos de cultivos por comarcas - 2005 Cultivos herbáceos (Ha) Cultivos leñosos (Ha) Cereais Cultivos Leguminosas Hortícolas, flores e Tubérculos Froiteiras Castiñeiro Viñedo gran forraxeiros gran viveiros
2.525 745 179 589 407 4.445 14.792 50.855 12.208 5.174 199 6.247 16.686 40.514 125.081 289.081 1.501 145 109 167 199 2.121 6.652 20.829 672 111 23 162 74 1.042 1.968 3.501 940 80 53 166 88 1.327 7.360 18.258 442 70 62 31 31 636 5.252 11.796 63 46 0 9 13 131 2.000 30.414 46 15 3 14 6 84 2.968 33.687

Táboa 88. Fonte: Consellería do Medio Rural. Anuario de Estatística Agrario 2005. Elaboración propia.

153

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ACTIVIDADE GANDEIRA: O número de explotacións de gando bovino ascendeu no ano 2007 no territorio do Pacto a 4849 (o 25,02% das explotacións da provincia da Coruña, e o 9,36% das explotacións de Galicia) das que o 33,53% están na comarcas de Bergantiños (1626 explotacións). Se comparamos o ano 2001 co 2007, comprobamos que o número de empresas dedicadas ao gando bovino descendeu un 24,16%. A comarca na que máis descenderon as explotacións de gando bovino en termos absolutos foi en Bergantiños (861), seguida de Soneira (220), Xallas (214), Fisterra (200) e Muros (50).

Nº Explotacións de gando bovino 2001-2002 2003 2004 2005 2006
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO Variac. Interan. CORUÑA Variac. Interan. GALICIA Variac. Interan.
297 50 642 44 138 6 465 365 65 548 126 162 739 74 417 247 921 588 500 6394 24854 63414 295 65 643 40 136 6 463 377 65 541 123 161 767 76 453 246 948 611 524 6540 2,28% 25906 4,23% 67628 6,65% 275 61 589 29 130 6 444 355 55 523 121 152 782 72 429 226 965 585 522 6321 -3,35% 25239 -2,57% 69496 2,76% 221 60 482 24 106 6 383 342 41 437 101 123 701 62 400 186 853 514 452 5494 -13,08% 21827 -13,52% 58034 -16,49% 200 56 430 20 94 6 345 322 35 400 91 119 674 57 383 169 817 481 428 5127 -6,68% 20470 -6,22% 54634 -5,86%

2007
189 49 409 17 84 6 313 308 29 384 72 114 664 51 364 145 782 456 413 4849 -5,42% 19381 -5,32% 51796 -5,19%
154

Táboa 89. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En canto ao número de cabezas de gando bovino, no ano 2007 ascenden no territorio do Pacto a 95.351, que representa o 27,38% das reses da provincia da Coruña, e o 10% de Galicia.

Nº de bovinos (vacas + outros bovinos) 2001-2002 2003 2005 2006 2007
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA
3620 176 6993 247 1137 25 6757 6450 303 7945 802 2396 20367 165 6644 3599 20207 8145 8858 104836 373319 939848 3016 163 5896 174 968 17 5390 5470 234 6698 719 2095 17495 144 6129 3466 17751 7330 7281 90436 329144 887449 3296 166 5917 138 1107 23 6011 6215 216 7214 759 2162 20053 140 6936 3791 20052 8418 8264 100878 365841 986626 3194 154 5537 110 961 18 5650 5854 172 6673 677 2122 18738 120 6638 3618 19005 8138 7797 95176 346669 939794 3167 141 5293 102 912 19 5373 5843 145 6727 646 2027 19569 114 6637 3643 18857 8430 7706 95351 348203 954325

Táboa 90. Fonte: IGE e elaboración propia

Do total de bovinos, o 43,43% dedícanse á produción de leite, mentres que o 14,66% á produción de carne. As vacas de muxidura do Pacto, representan o 29,14% da provincia da Coruña, e o 12,40% de Galicia. O 40,3% do conxunto das reses do Pacto, pertencen á comarca de Xallas, que representa o 11,04% das reses da provincia da Coruña, e o 4,03% de Galicia. As vacas produtoras de leite da comarca de Xallas supoñen o 47,03% do Pacto, o 13,71% da Coruña e o 5,83% de Galicia.

155

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

Total
26876 13556 216 16277 38426 95351 348203 954325

Nº de bovinos 2007 Vacas leite Vacas carne Outros bovinos
9903 4986 20 7026 19478 41413 142121 334077 5469 3064 107 2111 3224 13975 64656 217214 11504 5506 89 7140 15724 39963 141426 403034

Táboa 91. Fonte: IGE e elaboración propia

O número medio de reses por explotación no territorio do Pacto dende o 2000 ata o 2005, é superior á rexistrada na provincia da Coruña e de Galicia, acadando as 12,1 reses por explotación no Pacto, e as 11,1 e 11,5 no conxunto da Coruña e de Galicia respectivamente. Os concellos con maior número de reses por explotación son os de Mazaricos, Santa Comba e Ponteceso.
Nº de vacas por explotación 2001 2002 2003 2004 9,3 9,3 9,4 9 2,5 2,5 2,7 2,9 8,1 8,1 7,6 7,8 4,4 4,4 4 5,3 5,5 5,5 5,7 5,5 2,7 2,7 2,3 2,2 10,4 10,4 10,4 9,8 13,5 13,5 13,1 11,6 3,1 3,1 2,8 2,9 10,9 10,9 10,2 9,3 4,6 4,6 4,9 4,9 10,4 10,4 10,2 9,9 21,8 21,8 20,7 17,3 1,6 1,6 1,7 1,7 11,7 11,7 11,8 10,7 11,2 11,2 13,5 13 19,9 19,9 18,1 15,5 11,2 11,2 11,4 10,5 13,5 13,5 13,2 11,5 13 13 12,3 11,5 12,4 12,4 11,7 10,7 11,9 11,9 11,8 11

Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha, A Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA

2000 8,3 2,3 7,5 5,2 4,7 2,5 9,3 12 2,8 8,9 4,4 8,4 16,6 1,7 10,3 11,6 13,7 9,4 11,4 16,6 10,1 9,5

2005 10,3 2,8 8,1 3,9 6,2 2 10,3 11,3 3,1 10,1 4,9 10,4 17,6 1,7 10,9 14,5 16,4 10,6 12 12,1 11,1 11,5

156

Táboa 92. Fonte: Consellería do Medio Rural – Anuario Estatístico Agrario – Elaboración propia.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En relación ao gando porcino, no territorio do Pacto no ano 2005 había un total de 7615 prazas de reprodutoras e 2440 prazas de cebo, sendo o seu peso na provincia da Coruña de 21,6% e 4,72% respectivamente. A comarca de Bergantiños é a que ten o maior número de prazas reprodutoras representando o 86,62% do Pacto, e en canto a prazas de cebo, representa o 100% do Pacto.

Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

Prazas de reprodutoras
6596 296 28 535 160 7615 35270 95775

Prazas de cebo
2440 0 0 0 0 2440 51665 269619

Táboa 93. Fonte: Cª do Medio Rural Anuario Estatístico Agrario – Elaboración propia.

157

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO RÉXIME AGRARIO Os afiliados do réxime agrario no territorio do Pacto de Emprego da Costa da Morte, descenderon en decembro do 2008, con respecto ao mesmo mes do ano anterior, un 5,89%. En todos os concellos do Pacto se reduce o número de afiliados neste réxime en decembro de 2008, se o comparamos con decembro do 2007. O concello que máis afiliados ten no réxime agrario é Santa
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO

Afiliados Réxime Agrario Dec. 2006 Dec. 2007 Dec. 2008
244 50 614 165 128 5 362 224 55 391 82 197 714 92 317 299 915 425 471 5.750 230 45 598 144 130 6 336 214 54 351 75 189 703 82 308 302 884 410 458 5.519 214 42 559 117 114 3 304 201 49 333 68 184 688 71 297 277 849 393 431 5.194

Comba, característica que se cumpre ao longo dos anos, aínda que vai en descenso. En decembro de o do 2008, os

afiliados

Santa

Comba dos

representan

16,35%

afiliados do sector agrario no Pacto, seguido de Mazaricos que acada o 13,25%, e de Carballo que chega ata o 10,76%.

Táboa 94. Fonte: IGE e elaboración propia

No ano 2008, so hai un mes no que a afiliación do sector agrario medra, que se corresponde con maio. O mes no que máis se reduciu o número de afiliados foi en abril (1,12%).

Afiliados Sector Agrario Meses
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro

2006
5577 5557 5831 5845 5878 5845 5826 5797 5777 5758 5770 5750

Variac. Interm. 06
-0,36% 4,93% 0,24% 0,56% -0,56% -0,33% -0,50% -0,35% -0,33% 0,21% -0,35%

2007
5751 5759 5744 5747 5745 5698 5693 5655 5641 5618 5572 5519

Variac. Interm. 07
0,02% 0,14% -0,26% 0,05% -0,03% -0,82% -0,09% -0,67% -0,25% -0,41% -0,82% -0,95%

2008
5488 5465 5448 5387 5397 5356 5336 5302 5280 5267 5224 5194

Variac. Intermens. 08
-0,56% -0,42% -0,31% -1,12% 0,19% -0,76% -0,37% -0,64% -0,41% -0,25% -0,82% -0,57%

158

Táboa 95. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

No territorio do Pacto, o número de parados no réxime agrario no ano 2008 sufriu o seu maior descenso no mes de xuño, reducíndose nun 9,02%. O seu maior incremento produciuse no mes de novembro (15,65%).

Meses 2006
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro 127 131 131 131 130 128 115 107 102 106 116 121

Parados Sector Agrario Variac. Variac. Interm. 06 Interm. 07 2007
3,15% 0,00% 0,00% -0,76% -1,54% -10,16% -6,96% -4,67% 3,92% 9,43% 4,31% 119 117 125 119 120 109 106 102 104 100 109 108 -1,65% -1,68% 6,84% -4,80% 0,84% -9,17% -2,75% -3,77% 1,96% -3,85% 9,00% -0,92%

2008
118 119 120 125 122 111 104 99 103 115 133 145

Variac. Interm. 08
9,26% 0,85% 0,84% 4,17% -2,40% -9,02% -6,31% -4,81% 4,04% 11,65% 15,65% 9,02%

Táboa 96. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

Evolución paro rexistrado sector agrario
160 140 120 100 80 60 40 20 0

2006

2007

2008

Gráfica 95. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

159

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

SECTOR DA INDUSTRIA
VOLUME DE EMPRESAS Dende o ano 2000 ata o 2007, o número de empresas do sector da industria incrementouse nun 8,64%, o que equivale á constitución de 86 novas unidades empresariais. O peso das firmas dedicadas ao sector da industria no Pacto sobre a provincia da Coruña no ano 2008, é dun 16,84%, e sobre Galicia é dun 6,52%; acadando un incremento medio interanual do 1,06%.

Nº empresas do sector da industria, incluída a enerxía 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
574 111 77 149 84 995 5805 14796 588 118 75 150 86 1017 5944 15016 566 117 71 151 86 991 5854 15059 580 117 67 151 88 1003 5924 15345 602 118 63 153 88 1024 6079 15706 629 120 63 160 89 1061 6276 16097 629 120 61 164 90 1064 6396 16391 648 123 61 160 89 1081 6418 16583

Táboa 97. Fonte: IGE e elaboración propia

Tal e como amosa a táboa seguinte, o motor da actividade no sector industrial no territorio do Pacto é a industria manufactureira, que acada o 97,87% do total da actividade industrial. A industria manufactureira do Pacto representa o 17,04% da provincia da Coruña e o 6,68% de Galicia. Se comparamos o ano 2000 co 2007, podemos comprobar que a industria manufactureira aumentou nun 9,18%, crecemento inferior ao da Coruña e ao de Galicia (9,58% e 10,93% respectivamente).
Ind. Extractiva Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 2000 2007 6 5 0 0 0 0 2 1 2 0 10 6 62 68 402 448

Ind. Manuf.
564 639 106 119 76 61 142 152 81 87 969 1058 5666 6209 14268 15827

Prod. dist. enerxía eléctrica, gas e auga
4 4 5 4 1 0 5 7 1 2 16 17 77 141 126 308

160

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Táboa 98. Fonte: IGE e elaboración propia

Xa que a industria manufactureira é a maior compoñente industrial do territorio do Pacto, estudarémola de forma máis pormenorizada de seguido. Dentro da industria manufactureira, destacan cinco subsectores: a industria téxtil e de confección é a que máis peso ten no territorio do Pacto, posto que representa o 27,03% no ano 2007, seguido pola industria da metalurxia cun 16,64%, da industria da alimentación, bebidas e tabaco cun 15,5%, da industria da madeira e cortiza cun 11,72% e por industrias diversas cun 10,78%. A industria téxtil do Pacto acada o 27,11% deste subsector na provincia da Coruña, e o 15,36% de Galicia. A comarca de Bergantiños concentra as tres cuartas partes das empresas do territorio do Pacto. A presenza da industria téxtil no Pacto aumentou no ano 2007 respecto ao 2000 un 7,52%, porcentaxe superior ao da provincia da Coruña (0,86%), e ao de Galicia (neste caso decreceu un 2,1% o número de empresas dedicadas á industria téxtil).

2007
Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA Ind. alim, beb, tab 87 20 14 21 22 164 958 2962 Ind. Text e confec 230 17 6 26 7 286 1055 1862 Ind. Ind. Doutros Ind. Coiro, Ind. Mad Ind. Ind. Ref. Ind. Ind. Const Ind. Mat. Ind. Mat. Ind. Transf. prod minerais Metalurxia calzado e cortiza Papel petról Química maquin Equip eléc Transp Diversas Caucho non metál 3 71 14 0 2 4 46 94 13 8 14 53 2 23 4 0 0 0 9 18 3 1 1 21 0 11 3 0 0 1 7 8 0 0 0 11 2 16 5 0 1 2 19 28 4 1 4 23 0 3 2 0 0 0 12 28 5 1 1 6 7 124 28 0 3 7 93 176 25 11 20 114 32 624 609 0 71 68 347 1043 230 223 173 776 68 1832 1313 0 173 234 1119 2871 585 545 564 1699

Táboa 99. Fonte: IGE e elaboración propia

No ano 2007, no territorio do Pacto, dentro do subsector da industria téxtil e confección, o 59,44% das empresas (170) están dedicadas á confección de pezas de vestir en téxtiles e accesorios. No caso da metalurxia, o 75% das unidades empresariais (132), atópanse no epígrafe de fabricación de elementos metálicos para a construción. Na industria da alimentación, bebidas e tabaco, as firmas que máis abundan son as dedicadas á fabricación doutros produtos alimenticios como poden ser a fabricación de produtos de panadería e pastelería, entre outros, que acadan o 76,83% das empresas (126) do subsector da alimentación.
161

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Industria manufactureira 2007 (PACTO)
1,89% 1,04% 2,36%

10,78%

15,50%

Ind. alim, beb, tab Ind. Text e confec Ind. Coiro, calzado Ind. Mad e cortiza Ind. Papel Ind. Ref. petról Ind. Química Ind. Transf. Caucho Ind. Doutros prod minerais non metál Metalurxia

16,64% 27,03% 8,79% 11,72% 0,66% 0,28%2,65%
Gráfica 96. Fonte: IGE e elaboración propia

0,66%

Ind. Const maquin

Na industria da madeira e da cortiza, o 91,13% das empresas (113) deste subsector, pertencen ás actividades de aserrado e cepillado da madeira; preparación industrial da madeira; fabricación de estruturas de madeira e pezas de carpintería e ebanistería para a construción. As empresas clasificadas no apartado de industrias diversas, o 86,84% dedícanse á fabricación de mobles (99). En canto á condición xurídica das empresas do sector industrial, o 56,43% son persoas físicas ou autónomos, e o 43,57% son persoas xurídicas. Dentro das empresas coa condición de persoas xurídicas, o 75,37% son Sociedades de Responsabilidade Limitada.

Condición xurídica das empresas do sector industrial
2007 TOTAL Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA
648 123 61 160 89 1081 6418

PERS. FÍSICAS
376 74 33 86 41 610 2659

S.A.
18 2 2 1 3 26 403

S.R.L.
218 33 16 51 37 355 2840

SOC. COOP.
3 5 5 1 3 17 95

OUTROS
33 9 5 21 5 73 421
162

Táboa 100. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

No referente ás empresas do sector industrial segundo o número de asalariados, o 64,01% das mesmas teñen entre 0 e 2 traballadores. O 84,46% son microempresas, xa que teñen menos de 10 traballadores.

TOTAL
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
648 123 61 160 89 1081 6418 16583

Nº empresas sector industria segundo nº de asalariados 2007 0-2 3-5 6-9 10-19 20-49 50-99 100-249 250 ou máis
424 75 44 101 48 692 3982 10249 71 23 11 24 16 145 857 2298 43 14 0 10 9 76 489 1277 48 7 2 14 7 78 521 1264 52 4 2 11 9 78 391 1024 8 0 2 0 0 10 111 300 2 0 0 0 0 2 51 129 0 0 0 0 0 0 16 42

Táboa 101. Fonte: IGE e elaboración propia

163

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO SECTOR DA INDUSTRIA Se comparamos o mes de decembro do 2006 co mesmo mes do ano 2008, podemos ver que a cifra de persoas paradas no sector industrial aumentou nun 16,45%. Na seguinte táboa amósanse as variacións no paro rexistrado dende o 2006 ata o 2008:

Variacións mensuais do paro no sector industrial 2006 % 2007 % 2008
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro 2356 2373 2372 2328 2214 2174 2210 2186 2077 2142 2241 2274 -3,76% 0,72% -0,04% -1,85% -4,90% -1,81% 1,66% -1,09% -4,99% 3,13% 4,62% 1,47% 2158 2217 2224 2292 2203 2175 2137 2139 2051 2080 2140 2312 -5,10% 2,73% 0,32% 3,06% -3,88% -1,27% -1,75% 0,09% -4,11% 1,41% 2,88% 8,04% 2253 2208 2258 2298 2308 2310 2292 2347 2321 2358 2479 2648

%
-2,55% -2,00% 2,26% 1,77% 0,44% 0,09% -0,78% 2,40% -1,11% 1,59% 5,13% 6,82%

Táboa 102. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

Evoluc. paro rexistrado Industria
2700 2600 2500 2400 2300 2200 2100 2000 1900

2006
Gráfica 97. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

2007

2008

Como podemos ver na táboa, dende o mes de outubro, o paro sigue un ritmo de crecemento positivo. O mes no que máis aumentou foi en decembro do 2007, cunha porcentaxe do 8,04%, seguido do mes de decembro do 2008 (6,82%). Do total de parados en decembro do 2008, o sector da industria representa o 23,48%.
164

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En canto a afiliación, descende na maioría de concellos do Pacto, destacando o caso de Carballo, que perde máis do 10% de afiliados entre decembro de 2007 e o mesmo mes de 2008. Pola contra, sube significativamente nos concellos de A Laracha e Coristanco. A diferencia de afiliación que aparece no caso do concello de Cee entre os anos 2006 e 2007 débese ao cambio da codificación dos contratos da meirande empresa local.
Concello
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA

Afiliados Industria
Dec. 2006 Dec. 2007 Dec. 2008
377 199 2522 226 299 34 231 133 30 566 76 432 42 159 158 236 434 510 231 6895 60121 165817 370 207 2430 194 608 35 229 119 26 647 81 390 47 150 119 240 498 537 238 7165 63660 174842 290 196 2132 192 567 36 266 91 29 685 56 365 50 158 114 199 499 450 206 6581 60889 163395

Táboa 103. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

O comportamento dos datos dos afiliados é inverso ao dos datos de paro. No mes de decembro sofre un baixón. Se comparamos o mes de xaneiro co mes de decembro do ano 2008, descendeu a cifra de afiliados un 10,9%. A partir de febreiro do 2008 comezan a baixar as afiliacións, recupéranse no mes de maio e logo sigue baixando. As cifras dos afiliados en decembro do 2008 volven a valores do 2005.

Variacións mensuais da afiliación no sector industrial
2006 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
6955 6856 7207 7327 7371 7211 7105 7322 7535 7347 7301 6895

%
-1,42% 5,12% 1,67% 0,60% -2,17% -1,47% 3,05% 2,91% -2,50% -0,63% -5,56%

2007
7498 7604 7598 7496 7539 7608 7486 7539 7658 7628 7633 7165

%
8,75% 1,41% -0,08% -1,34% 0,57% 0,92% -1,60% 0,71% 1,58% -0,39% 0,07% -6,13%

2008
7386 7538 7428 7412 7477 7404 7302 7177 7187 7159 7085 6581

%
3,08% 2,06% -1,46% -0,22% 0,88% -0,98% -1,38% -1,71% 0,14% -0,39% -1,03% -7,11%

165

Táboa 104. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Un 13,69% dos contratos asinados durante o ano 2008 no sector da industria na provincia da Coruña pertencen ao territorio do Pacto (5,43% de Galicia). O ano 2006 é o que alcanza unha cifra maior de contratos no período 2006 - 2008, tanto no territorio do Pacto como na provincia da Coruña e en Galicia. A partir dese ano o sector da industria vaise resentindo, chegando a descender a cifra de contratos nun 39,9% do 2006 ao 2008 no Pacto, porcentaxe moi superior á da Coruña e Galicia (17,30% e 19,60% respectivamente).

Nº Contratos Sector Industria 2006 2007 2008
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
4753 405 650 682 307 6797 36079 93581 3851 408 351 479 279 5368 34499 92247 3007 366 83 418 211 4085 29838 75242

Táboa 105. Fonte: INEM e elaboración propia

166

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

SECTOR DA CONSTRUCIÓN No ano 2007 había 2308 empresas no territorio do Pacto que pertencían ao sector da construción, o que supón o 22,75% do total de empresas dos sectores da industria, a construción e os servizos (10.144). O peso das empresas da construción da Costa da Morte respecto á provincia da Coruña é do 19,44%, e do 7,67% respecto das de Galicia. Por comarcas destaca Bergantiños, co 56,07% das empresas da construción do Pacto.

Nº empresas do sector da Construción
2000 Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
869 193 87 253 139 1541 8126 20979

2001
894 189 88 267 154 1592 8288 21521

2002
975 190 95 279 158 1697 8866 22720

2003
1039 192 97 302 167 1797 9282 23788

2004
1123 216 104 327 172 1942 10018 25581

2005
1195 236 119 332 195 2077 10470 26746

2006
1253 254 133 341 209 2190 11097 28224

2007
1294 268 131 383 232 2308 11875 30092

Táboa 106. Fonte: IGE e elaboración propia

Se comparamos o ano 2000 co 2007, o número de empresas dedicadas á construción increméntanse nun 49,77%, por un 46,14% na provincia da Coruña e un 43,44% en Galicia.

Ámbito Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

Persoas físicas (P.F.) e persoas xurídicas (P.X.) no sector da construción Forma 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Tendencia 00-07
P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. P.F. P.X. 542 327 145 48 55 32 185 68 102 37 1029 512 4493 3633 11709 9270 565 329 138 51 58 30 194 73 118 36 1073 519 4529 3759 11929 9592 629 346 137 53 65 30 197 82 114 44 1142 555 4846 4020 12569 10151 666 373 136 56 67 30 218 84 121 46 1208 589 5032 4250 13048 10740 732 391 157 59 69 35 242 85 120 52 1320 622 5506 4512 14149 11432 769 426 172 64 81 38 244 88 138 57 1404 673 5702 4768 14673 12073 795 458 185 69 93 40 246 95 146 63 1465 725 5981 5116 15314 12910 814 480 195 73 94 37 266 117 161 71 1530 778 6377 5498 16260 13832 21,29% 26,79% 27,57% 27,75% 34,84% 10,21% 22,02% 42,43% 31,20% 48,36% 23,94% 29,82% 23,69% 28,04% 21,87% 27,12%

Táboa 107. Fonte: IGE e elaboración propia

En relación ás formas xurídicas, se comparamos o ano 2007 coa tendencia dos seis anos anteriores, o número de persoas físicas aumenta nun 23,94%, mentres que as persoas xurídicas fano nun 29,82%, crecementos moi similares aos da provincia da Coruña e lixeiramente superiores aos de Galicia. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
167

No ano 2007, as persoas físicas no Pacto representan o 66,29% do total de empresas, feito indicativo de que a meirande parte dos empresarios son autónomos. Este colectivo representa o 24% do total da provincia da Coruña, e o 9,41% de Galicia. Nas seguintes gráficas, podemos observar a evolución do número de empresas da Construción nas 5 comarcas que pertencen ao Pacto dende o ano 2000 ata o 2007:
Evolución do número de empresas da Construción na Comarca de Bergantiños 2000-2007
Evolución do número de empresas da Construción na Comarca de Fisterra 2000-2007

1500 1000 500 0

1195 1253 1294 1039 1123 869 894 975

300 200 100 0 193 189 190 192

254 268 216 236

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Evolución do número de empresas da Construción na Comarca de Muros 2000-2007

Evolución do número de empresas da construción na Comarca de Soneira 2000-2007

150 100 50 0 87 88 95 97 104

119

133 131

500 400 300 200 100 0

341 302 327 332 253 267 279

383

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Evolución do número de empresas da Construción na Comarca do Xallas 2000-2007

250 200 150 100 50 0

158 167 172 139 154

195 209

232

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Gráficas 98, 99, 100, 101 e 102. Fonte: IGE e elaboración propia

168

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

De seguido, móstranse unhas gráficas onde vemos o peso das empresas da construción por concellos sobre a comarca á que pertencen no ano 2007:

Distribución das empresas do sector da construción na Comarca de Bergantiños (2007)
Malpica; 7,81% Laxe; 4,48% Laracha; 15,7% Ponteceso; Cabana ; 7,0% 7,65% Carballo; 47,8%

Distribución das empresas da Construción na Comarca de Fisterra (2007)
Muxía; 25,75%

Fisterra; 12,69%

Dumbría; 20,15% Corcubión; 4,10%

Coristanco ; 9,6%

Cee; 37,31%

Distribución das empresas da Construción na comarca de Muros (2007)
Carnota; 36,64%

Distribución das empresas da construción na comarca de Soneira (2007)

Vimianzo; 46,21%

Zas; 29,50%

Muros; 63,36% Camariñas; 24,28%

Distribución das empresas da construción na comarca do Xallas (2007)

Mazaricos; 25,43% Santa Comba; 74,57%

169
Gráficas 103, 104, 105, 106 e 107. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Na comarca de Bergantiños, o concello no que máis se concentran as empresas dedicadas á construción é Carballo (619), seguido de Laracha (203) e Coristanco (124). No resto das comarcas, os concellos que máis destacan son Vimianzo (177), Santa Comba (173), Zas (113) e Cee (100). Seguindo a clasificación do CNAE 45, o sector da construción está conformado polas seguintes actividades: Preparación de obras. Construción xeral de inmobles e obras de enxeñería civil. Instalacións de edificios e obras. Acabado de edificios e obras. Alugueiro de equipo de construción ou demolición dotado de operario. Construción. Non clasificados. Como podemos ver na táboa seguinte, a maior parte das empresas do sector da construción dedicábanse no ano 2007 á actividade de Instalación de edificios e obras. Representan o 42,76% do das empresas do Pacto. A continuación están as empresas que se dedican ao acabado de edificios e obras (25,78%), e pola construción xeral de inmobles e obras de enxeñería civil (25,43%). O peso das empresas do Pacto dedicadas á instalación de edificios e obras (ano 2007) respecto ás da provincia da Coruña é do 18,52%, e do 7,12% respecto das de Galicia.

2007 Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

Construción xeral Preparación de inmobles e Total de obras obras de enxeñería civil
1294 268 131 383 232 2308 11875 30092 74 15 7 22 21 139 487 1247 346 66 24 93 58 587 3192 8251

Alugueiro de equipo Instalación Acabado de de construción ou Non de edificios edificios e demolición dotado de clasificados e obras obras operario.
485 149 71 166 116 987 5329 13863 389 38 29 102 37 595 2867 6730 0 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 0 0

Táboa 108. Fonte: IGE e elaboración propia

170

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Distribución por comarcas do sector da construción segundo a actividade principal
Comarca de Bergantiños (2007) Comarca de Fisterra (2007)

5,72 14,18% 30,06 26,74

5,60%

24,63% 55,60%

37,48

Comarca de Muros (2007)

Preparación de obras

Comarca de Soneira (2007)

5,34% 22,14%
Construción xeral de inmobles e obras de enxeñería civil Instalación de edificios e obras Acabado de edificios e obras

5,74% 26,63% 24,28%

18,32%

54,20%

43,34%

9,05% 15,95%

Comarca de Xallas (2007)
50,00%

25,00%

Gráficas 108, 109, 110, 111 e 112. Fonte: IGE e elaboración propia

As empresas da Costa da Morte caracterízanse polo seu pequeno tamaño e por ter un baixo número de traballadores. Isto ocorre tamén no sector da construción, onde o 78,47% das empresas teñen menos de 2 traballadores, porcentaxe tres puntos superior á da Coruña e Galicia (75,83% e 75,34% respectivamente). O 94,89% das empresas do Pacto son microempresas (< 10 traballadores).

TOTAL
BERGANTIÑOS FISTERRA MUROS SONEIRA XALLAS PACTO CORUÑA GALICIA 1294 268 131 383 232 2308 11875 30092

Empresas da construción segundo o número de asalariados 0-2 3-5 6-9 10-19 20-49 50-99 100-250 >250
1005 205 100 311 190 1811 9005 22671 159 32 18 39 17 265 1332 3589 57 20 5 19 13 114 690 1766 47 7 5 9 7 75 485 1254 25 3 3 3 5 39 271 633 1 0 0 1 0 2 66 124 0 0 0 1 0 1 23 51 0 0 0 0 0 0 3 4

171

Táboa 109. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO SECTOR DA CONSTRUCIÓN Durante o último trimestre do 2008 a construción é o sector no que máis medra o paro rexistrado. Ata o ano 2006 fora un sector en auxe e a partir de entón foi perdendo capacidade de absorción de emprego. Se comparamos os datos do mes de decembro de 2006 co mesmo mes do ano 2008, podemos comprobar que a cifra de parados aumentou nun 45,83%. Na seguinte táboa amósanse as variacións no paro rexistrado dende o 2006 ata o 2008:

Variacións mensuais do paro no sector da construción 2006 % 2007 % 2008
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
2069 1959 1910 1868 1787 1720 1643 1617 1565 1587 1633 1824 -2,54% -5,32% -2,50% -2,20% -4,34% -3,75% -4,48% -1,58% -3,22% 1,41% 2,90% 11,70% 1761 1697 1641 1580 1534 1502 1561 1574 1531 1526 1585 1776 -3,45% -3,63% -3,30% -3,72% -2,91% -2,09% 3,93% 0,83% -2,73% -0,33% 3,87% 12,05% 1848 1857 1856 1869 1856 1876 1833 1911 1933 2051 2327 2660

%
4,05% 0,49% -0,05% 0,70% -0,70% 1,08% -2,29% 4,26% 1,15% 6,10% 13,46% 14,31%

Táboa 110. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

Evoluc. paro rex. Construción
2800 2600 2400 2200 2000 1800 1600 1400

2006

2007

2008

172
Gráfica 113. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Como vemos na táboa, o mes no que máis aumenta o paro é en decembro, característica que se cumpre ao longo destes tres anos, alcanzando o seu maior valor en decembro do 2008. Podemos afirmar que no último trimestre do ano é cando o sector sufre unhas cifras máis altas de paro. O sector da construción representa o 23,58% do total de parados en decembro do 2008. En canto aos datos dos afiliados, seguen o mesmo comportamento que os datos do paro. xaneiro No mes de decembro sofre un baixón e logo en febreiro marzo xaneiro volve a subir. A partires do mes de marzo abril do 2008, comezan a baixar as afiliacións de maio xuño maneira ininterrompida ata final do ano, en que xullo se dá a afiliación máis baixa do trienio. agosto setembro outubro novembro decembro
Afiliados sector construción 2006 2007 2008
7978 8104 8333 8365 8469 8473 8578 8585 8602 8542 8600 8368 8466 8424 8607 8681 8780 8827 8841 8803 8895 8879 8885 8552 8602 8619 8651 8641 8637 8588 8594 8516 8379 8277 8082 7602

Táboa 111. Fonte: IGE e elaboración propia

A caída da afiliación foi practicamente xeneralizada durante o 2008 en todos os concellos do Pacto (só se incrementou un 20% no concello de Dumbría). Os concellos onde máis descendeu porcentualmente foron Corcubión, Fisterra, Muros e Zas.

Afiliados Construción
Concello
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA

Dec. 2006
312 238 2445 204 407 37 372 157 113 735 134 277 220 270 177 410 692 725 443 8368 58547 133510

Dec. 2007
332 279 2590 200 397 34 411 183 123 717 146 265 184 294 189 416 681 648 463 8552 59506 136742

Dec. 2008
285 238 2292 179 352 25 385 219 89 593 138 260 177 242 176 378 588 628 358 7602 52408 120429

173

Táboa 112. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Cª de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En canto ao número de contratos asinados no sector da construción no ano 2008, dos 38.062 da provincia da Coruña un 11,65% pertencen ao territorio do Pacto, que á súa vez representan un 5,43% dos 81.641 de Galicia. No período 2002 – 2008, o ano 2006 é o que alcanza unha cifra maior de contratos, tanto no territorio do Pacto como na provincia da Coruña e en Galicia. A partir dese ano o sector da construción vaise resentindo, e a cifra de contratos descende nun 25,46% no Pacto ata 2008, porcentaxe superior á da Coruña e Galicia (22,86% e 23,41% respectivamente).

Nº de contratos iniciais e conversións a indefinidos na Construción 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
2494 634 183 611 548 4470 42078 89347 2546 651 286 640 478 4601 45360 95166 2682 637 338 662 606 4925 44287 95538 2980 669 294 825 724 5492 44833 98084 3244 675 364 901 763 5947 49344 106600 3148 592 405 878 658 5681 47153 101679 2544 400 275 592 622 4433 38062 81641

Táboa 113. Fonte: IGE e elaboración propia

174

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

SECTOR COMERCIO Dende o ano 2000 ata o 2007, o número de empresas do sector do comercio incrementouse nun 3,41%, o que equivale á constitución de 93 novas unidades empresariais, aumento inferior ao da provincia da Coruña e ao de Galicia (6,47% e 8,44% respectivamente). O peso das firmas dedicadas ao sector do comercio no Pacto é dun 12,13% en relación á provincia da Coruña e dun 4,84% en relación a Galicia, no ano 2008.

Nº empresas do subsector do comercio
Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

2000
1402 391 258 444 235 2730 21851 53800

2001
1353 384 252 449 238 2676 21783 53983

2002
1362 386 243 435 242 2668 21317 53538

2003
1337 383 243 441 246 2650 21435 54100

2004
1383 402 250 445 250 2730 22334 56415

2005
1418 420 244 452 260 2794 22512 56772

2006
1427 417 239 466 256 2805 23104 57767

2007
1436 412 239 470 266 2823 23265 58339

Táboa 114. Fonte: IGE e elaboración propia

Tal e como amosa a táboa seguinte, o motor da actividade no subsector comercial no noso territorio é o comercio polo miúdo, que acada o 69,50% do total da actividade comercial. O comercio polo miúdo do Pacto representa o 12,79% da provincia da Coruña e o 5,2% de Galicia. Se comparamos o ano 2000 co 2007, comprobamos que o comercio polo miúdo foi o que menos creceu (0,1%); pola contra, a venda, mantemento e reparación de vehículos de motor, motocicletas e ciclomotores; venda polo miúdo de combustible para vehículos de motor aumentou nun 12,02%, seguido polo comercio por xunto e intermediarios do comercio, agás de vehículos de motor e motocicletas que creceu un 11,65%.

Número de empresas do subsector comercio Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
50. Venda, mantemento e reparación de 51. Comercio por xunto e vehículos de motor, … intermediarios do comercio… 52. Comercio polo miúdo…

2000
172 44 22 61 42 341 2146 5525

2007
190 49 22 69 52 382 2326 6115

2000
222 61 29 77 40 429 4779 11686

2007
250 76 29 71 53 479 5600 14485

2000
1008 286 207 306 153 1960 14926 36589

2007
996 287 188 330 161 1962 15339 37739

175

Táboa 115. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

2000

Ámbito
Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA

TOTAL

52.1 Comercio polo miúdo en establecementos non especializados

52.4 Outro comercio polo 52.2 Comercio polo miúdo de 52.3 Comercio polo miúdo de productos 52.5 Comercio polo miúdo de 52.6 Comercio polo miúdo 52.7 Reparación de efectos 52.N Comercio polo miúdo, agás o comercio de vehículos miúdo de artigos novos en alimentos, bebidas e tabaco en farmacéuticos, artigos médicos, beleza e bens de segunda man, en non realizado en persoais e utensilios de motor, motocicletas e ciclomotores; reparación de establecementos establecementos especializados hixiene establecementos establecementos domésticos efectos persoais e utensilios domésticos. Non clasificados especializados

1008 286 207 306 153 1960 14926 36589

187 75 59 75 37 433 2349 6264

136 50 33 34 16 269 2463 6051

25 14 8 13 10 70 756 1824

515 108 85 141 78 927 7778 18315

0 0 0 0 0 0 32 63

129 35 21 37 11 233 1156 3166

16 4 1 6 1 28 392 904

0 0 0 0 0 0 0 2

2007 Ámbito Bergantiños Fisterra Muros Soneira Xallas PACTO CORUÑA GALICIA
TOTAL 52.1 Comercio polo miúdo en establecementos non especializados 52.4 Outro comercio polo 52.N Comercio polo miúdo, agás o comercio de vehículos 52.2 Comercio polo miúdo de 52.3 Comercio polo miúdo de productos 52.5 Comercio polo miúdo de 52.6 Comercio polo miúdo 52.7 Reparación de efectos miúdo de artigos novos en de motor, motocicletas e ciclomotores; reparación de alimentos, bebidas e tabaco en farmacéuticos, artigos médicos, beleza e bens de segunda man, en non realizado en persoais e utensilios establecementos efectos persoais e utensilios domésticos. Non establecementos especializados hixiene establecementos establecementos domésticos especializados clasificados

996 287 188 330 161 1962 15339 37739

148 60 48 77 30 363 1938 4979

139 44 27 30 18 258 2290 5641

25 14 11 16 7 73 852 2044

535 132 77 162 92 998 8518 20624

1 0 0 0 0 1 28 60

122 33 22 39 12 228 1267 3374

26 4 3 6 2 41 446 1017

0 0 0 0 0 0 0 0

Táboas 116 e 117. Fonte: IGE e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO SECTOR DO COMERCIO Se comparamos o mes de decembro do 2006 co mesmo mes do ano 2008, podemos ver que a cifra de persoas paradas no subsector comercial aumentou un 10,26%. A partir do mes de xullo de 2008 a cifra de parados comeza a incrementarse, destacando o mes de outubro, cun aumento dun 8,65% con respecto ao mes anterior. No mes de decembro de 2008 baixa o paro nun 0,49% respecto a novembro, pero é unha circunstancia que se repite sempre nese mes, debido á campaña de nadal que afecta positivamente ao mercado laboral do sector. Na seguinte táboa amósanse as variacións no paro rexistrado dende xaneiro do 2006 ata decembro de 2008:

Variacións mensuais do paro no subsector comercio 2006 % 2007 % 2008
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
864 839 831 842 836 785 742 715 709 745 756 731
4,98%

%
8,24% -5,16% -1,15% 1,45% -2,14% -1,46% -2,22% 1,82% 4,91% 8,65% 5,74% -0,49%

-2,89% -0,95% 1,32% -0,71% -6,10% -5,48% -3,64% -0,84% 5,08% 1,48% -3,31%

763 742 753 726 696 681 657 648 618 651 684 680

4,38%

-2,75% 1,48% -3,59% -4,13% -2,16% -3,52% -1,37% -4,63% 5,34% 5,07% -0,58%

736 698 690 700 685 675 660 672 705 766 810 806

Táboa 118. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

Evolución paro rex. comercio
1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0

2006

2007

2008

177

Gráfica 114. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Do total de parados en decembro do 2008, o subsector do comercio representa o 7,15%. Polo que respecta ás afiliacións, o mes no que máis baixou a cifra de afiliados foi xaneiro de 2007, o 5,56%. En decembro do 2008, rómpese a tendencia de subida das afiliacións dos anos anteriores, posto que aínda que se reduciu o paro, non subiron as afiliacións con respecto ao mes anterior. No subsector do comercio, observamos unha certa estacionalidade, con picos máis altos de afiliación nos meses centrais do ano e maior paro no primeiro e último trimestres.

Variación mensual da afiliación no subsector comercio 2006 % 2007 % 2008
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
6212 6173 6657 6666 6666 6750 6848 6812 6828 6749 6782 6850 -0,46% -0,63% 7,84% 0,14% 0,00% 1,26% 1,45% -0,53% 0,23% -1,16% 0,49% 1,00% 6469 6387 6398 6405 6410 6474 6529 6503 6501 6434 6456 6493 -5,56% -1,27% 0,17% 0,11% 0,08% 1,00% 0,85% -0,40% -0,03% -1,03% 0,34% 0,57% 6422 6431 6456 6442 6433 6461 6520 6502 6381 6339 6366 6336

%
-1,09% 0,14% 0,39% -0,22% -0,14% 0,44% 0,91% -0,28% -1,86% -0,66% 0,43% -0,47%

Táboa 119. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

En canto aos datos por concellos

Concello observamos que a caída da afiliación Cabana

Afiliados Comercio Dec. 2006 Dec. 2007 Dec. 2008
134 245 1882 107 889 47 390 95 135 507 128 269 173 339 134 223 463 392 298 6850 81069 197120 131 243 1841 115 580 48 368 98 134 494 125 304 157 334 142 221 453 387 318 6493 82214 198550 118 228 1779 119 566 46 343 98 138 497 113 286 155 332 135 239 429 394 321 6336 81085 194649

foi algo maior de decembro de 2006 ao mesmo mes do ano seguinte, que do 2007 ao 2008. Destaca o caso de Cee, que perdeu un 35% de afiliados deste sector durante o ano 2007. No 2008 o concello de Ponteceso foi o que máis incrementou a afiliación en Cabana e Laxe, os municipios nos que máis diminuíu.

Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA

178

Táboa 120. Fonte: elaboración propia a partir de datos da Consellería de Traballo

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O TURISMO NA COSTA DA MORTE A OFERTA TURÍSTICA
INDUSTRIA CONSTRUCIÓN PACTO CORUÑA GALICIA
1081 6418 16583 2308 11875 30092

TOTAL
6755 67809 159231

SERVIZOS HOSTALARÍA
1354 9786 22741

OUTROS
5401 58023 136490

Táboa 121. Fonte: IGE e elaboración propia

No ano 2007 a provincia da Coruña representaba o 43,03% da actividade turística de Galicia, e o sector da hostalaría do territorio do Pacto da Costa da Morte supoñía o 13,84% do da provincia da Coruña. O 20% das empresas do sector servizos pertencen á hostalaría e representan o 13,35% do total de empresas do Pacto (10.144) dos tres sectores: Industria, Construción e Servizos.

Ámbito
BERGANTIÑOS FISTERRA MUROS SONEIRA XALLAS PACTO CORUÑA GALICIA

Camping e outros tipos de Hoteis hospedaxe de curta duración 13 17 8 17 7 62 419 1123 17 13 10 2 0 42 297 791

Establecementos de Restaurantes bebidas 87 45 27 32 33 224 1753 4322 492 167 85 143 122 1009 7135 16122

Comedores colectivos e provisión de comidas preparadas 8 2 2 4 1 17 182 383

Totais 617 244 132 198 163 1354 9786 22741

Táboa 122. Fonte: IGE e elaboración propia

O subsector turístico de establecementos de bebidas (cafeterías e bares) representa no ano 2007 o 74,52% do total do sector no noso territorio, seguido das actividades de restauración co 16,54%, e dos establecementos hoteleiros cun 4,58%. Por comarcas, a máis destacada é a de Bergantiños, que no ano 2007 conta con 617 empresas, o 45,57% da actividade hostaleira do Pacto, o 6,30% da actividade provincial, e o 2,71% de todo o sector turístico galego. A segunda comarca do Pacto máis relevante por volume de empresas turísticas é a de Fisterra, con 244 empresas dedicadas á hostalaría, que supoñen o 18,02% da actividade empresarial relacionada
179

co turismo no territorio do Pacto.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Os tres concellos con máis empresas do sector turístico son Carballo (274), Santa Comba (124) e Laracha (107), que representan o 81,85% das empresas hostaleiras do Pacto. Desde o 2000 ata o 2007, os tres concellos nos que máis aumentou a actividade turística en canto a número de empresas foron: Fisterra (37,78%), Camariñas (34%) e Corcubión (31,25%). Se comparamos o ano 2000 co 2007, as licenzas empresariais de Campings e outros tipos de hospedaxe de curta duración, foron as que máis creceron no territorio do Pacto, nun 250%, seguidas das dos hoteis (148%), restaurantes (51,35%), comedores colectivos e provisión de comidas preparadas (30,77%). Pola contra, diminuíron as licenzas de establecementos de bebidas nun 1,18%. A actividade empresarial turística máis representativa no noso territorio é a dos establecementos de bebidas (1.009), seguida polos restaurantes (224), que entre elas xa representan o 91,06% da actividade hostaleira do Pacto.

Nº Empresas sector turístico PACTO 2007
500 400 300 200 100 0
Hoteis Camping e outros tipos de hospedaxe de curta duración Restaurantes Establecementos de Comedores colectivos bebidas e provisión de comidas preparadas BERGANTIÑOS FISTERRA MUROS SONEIRA XALLAS

Gráfica 115. Fonte: IGE e elaboración propia

O número de empresas do sector turístico na Costa da Morte sufriu moitas variacións dende o 2000 ata o 2007, destacando que a partir do 2006 volve a crecer. O concello que máis creceu dende o 2000 foi o de Fisterra (34,78%), seguido de Camariñas (31,37%) e Corcubión (31,25%). Os concellos nos cales descendeu máis o número de empresas turísticas foron os de Ponteceso (15,15%) e Cabana (9,09%).
180

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Ámbito
PACTO CORUÑA GALICIA

2000
1224 9091 20853

Nº empresas turísticas da Costa da Morte 2001 2002 2003 2004 2005 2006
1240 9242 21085 1213 8935 20680 1238 9107 21273 1303 9563 22482 1289 9345 22011 1340 9726 22424

2007
1354 9786 22741

Táboa 123. Fonte: IGE e elaboración propia

A razón social máis destacada das empresas do sector hostaleiro, é a persoa física que acada o 83,46%, fronte ao 16,54% de persoas xurídicas.

Ámbito
PACTO CORUÑA GALICIA

2000
90,85% 82,85% 81,89%

2001
90,32% 81,75% 80,59%

2002
88,95% 80,37% 79,24%

Persoas físicas 2003 2004
88,13% 79,20% 78,10% 87,18% 78,40% 77,21%

2005
86,19% 76,61% 75,55%

2006
84,63% 74,99% 73,63%

2007
83,46% 74,20% 72,67%

Táboa 124. Fonte: IGE e elaboración propia

Ámbito
PACTO CORUÑA GALICIA

2000
9,15% 17,15% 18,11%

2001
9,68% 18,25% 19,41%

2002
11,05% 19,63% 20,76%

Persoas xurídicas 2003 2004
11,87% 20,80% 21,90% 12,82% 21,60% 22,79%

2005
13,81% 23,39% 24,45%

2006
15,37% 25,01% 26,37%

2007
16,54% 25,80% 27,33%

Táboa 125. Fonte: IGE e elaboración propia

A evolución no número de empresas baixo a razón de persoas físicas sofre flutuacións en canto a crecementos e diminucións, pero dende o 2006 vai en descenso. Pola contra, o número de persoas xurídicas aumenta entre o ano 2000 e o 2007. Dende o 2000 ata o 2007, as persoas físicas incrementáronse un 1,62%, e as persoas xurídicas fixérono nun 100%. Destaca a existencia nos concellos de Carballo, Corcubión e Malpica de 3 sociedades anónimas (unha en cada un dos concellos mencionados) no 2007, condición moi pouco habitual neste sector.

181

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

ESTABLECEMENTOS TURÍSTICOS As cifras do sector amósannos unha tendencia33 positiva da actividade empresarial turística, que se mostra de forma específica na evolución dos datos dende o 2000 ata o 2007.

Ámbito
BERGANTIÑOS FISTERRA MUROS SONEIRA XALLAS PACTO CORUÑA GALICIA

2000
574 213 126 163 148 1224 9091 20853

2001
575 218 123 168 156 1240 9242 21085

Nº establecementos turísticos 2000-2007 2002 2003 2004 2005 2006
569 209 119 172 144 1213 8935 20680 584 212 118 174 150 1238 9107 21273 607 225 129 181 161 1303 9563 22482 588 229 136 179 157 1289 9345 22011 622 242 131 182 163 1340 9726 22424

2007 Tend. 00-07
617 244 132 198 163 1354 9786 22741 4,86% 10,34% 4,76% 13,70% 5,75% 7,13% 5,37% 5,56%

Táboa 126. Fonte: IGE e elaboración propia

Na comarca de Soneira, obsérvase un aumento dun 13,70% no número de negocios turísticos, pasando dos 163 no ano 2000 a 198 no ano 2007. Este incremento, non foi tan representativo na provincia da Coruña, 5,37%, nin en Galicia: 5,56%. Destaca tamén a comarca de Fisterra cun crecemento empresarial turístico do 10,34%, seguido de cerca por Xallas (5,75%). Por tanto, o Pacto en canto a número de establecementos hostaleiros, medra por enriba da Coruña e de Galicia.

33

Indicador de tendencia: indicador relativo á evolución anual e do período de referencia. A fórmula aplicada é a seguinte: (Valor ano n – media anos anteriores)/media anos anteriores*100

182

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

700 600 500 400 300 200 100 0
2000

Nº establecementos turísticos 2000-2007

BERGANTIÑOS FISTERRA MUROS
SONEIRA

XALLAS
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007

Gráfica 116. Fonte: IGE e elaboración propia

183

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Tipos de aloxamentos
2003
Hoteis PACTO CORUÑA GALICIA 22 148 582

2004

2005

2006

2007

Turismo Turismo Turismo Turismo Turismo Camping Hoteis Camping Hoteis Camping Hoteis Camping Hoteis Camping rural rural rural rural rural 18 11 28 19 11 30 18 11 31 21 11 32 24 11 114 48 166 122 47 187 124 47 204 140 49 219 147 50 442 111 630 468 113 678 474 110 722 521 114 767 540 113

Táboa 127. Fonte: IGE e elaboración propia

En canto á evolución dos tipos de aloxamento, segundo a clasificación do IGE, dende o 2003 ata o 2007 produciuse un crecemento do número de hoteis nun 45,45% no territorio do Pacto, incremento inferior ao da Coruña (47,97%), pero superior ao de Galicia (31,79%). Os hoteis do Pacto no ano 2007, representan o 14,61% dos hoteis da provincia da Coruña, e o 4,17% dos de Galicia. En canto aos establecementos de turismo rural, no territorio do Pacto, incrementáronse nun 26,32%, porcentaxe superior á da Coruña (17,6%) e a de Galicia (13,39%). Os establecementos de turismo rural do Pacto no ano 2007, representan o 16,33% da oferta de turismo rural da Coruña, e o 4,44% de Galicia. No que respecta aos campamentos turísticos, no Pacto mantivéronse constantes en todo o período, mentres que na Coruña se incrementaron nun 4,71%, porcentaxe inferior ao de Galicia (0,89%). Os campamentos turísticos do Pacto no ano 2007, representan o 22% destes establecementos na Coruña, e o 9,73% en Galicia.

184

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Establecementos Hoteleiros:

Para analizar os establecementos hoteleiros empregamos como fonte a Enquisa de Ocupación Hoteleira do INE, que estuda a zona da Costa da Morte incluíndo os seguintes concellos: Arteixo, Laracha, Carballo, Malpica, Ponteceso, Cabana, Laxe, Camariñas, Muxía, Cee, Fisterra e Corcubión.

Evolución dos establecementos abertos na Costa da Morte
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Tend. 00-08 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Promedio anual
65 65 67 70 70 75 75 75 74 69 69 69 70 68 68 68 71 70 75 75 76 73 69 69 69 71 48 50 50 42 52 64 67 80 72 64 68 68 60 65 70 71 71 73 76 83 84 74 64 64 64 72 56 70 71 70 73 78 81 82 74 68 65 64 71 65 65 67 64 66 69 79 83 73 65 68 69 69 68 70 71 75 71 77 84 83 80 68 66 62 73 61 70 73 73 77 81 83 86 82 75 68 71 75 67 71 78 76 77 87 87 90 81 70 73 74 78 8,06% 7,58% 15,99% 13,43% 11,59% 16,97% 11,00% 10,94% 7,64% 3,32% 8,75% 10,45%

Táboa 128. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

A evolución dos establecementos hoteleiros é variable ó longo dos anos dende o 2000 ata o 2008, acadando neste último ano unha media de 77,58 establecementos abertos.

Como amosa a táboa anterior, a media anual vai en aumento a partir do ano 2006, conseguindo o seu maior valor no 2008. O mes no que se alcanzou un maior número de establecementos abertos foi en agosto do 2008, con 90 hoteis abertos.

185
Mapa 31. Fonte: IGE. ANO 2007.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evolución prazas estimadas establec. Hoteleiros na Costa da Morte
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Tend. 00-08 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Promedio
1542 1706 1750 1839 1839 1908 1958 1958 1917 1817 1570 1606 1784 1102 1226 1458 1292 1282 1372 1440 1532 998 1133 1118 1133 1257 1195 1322 1326 1079 1351 1704 1771 2028 1876 1653 1801 1802 1576 1651 1739 1817 1825 1852 1929 2077 2100 1927 1764 1686 1534 1825 1281 1781 1823 1898 1936 2071 2166 2239 1974 1903 1762 1724 1880 1807 1934 1997 1991 2031 2101 2249 2303 2151 1975 1983 2017 2045 1887 2054 2001 2148 2102 2139 2335 2316 2248 2043 2020 1807 2092 1751 2061 2159 2176 2227 2311 2347 2389 2329 2134 1953 2062 2158 1841 2003 2240 2241 2254 2523 2541 2568 2451 2209 2128 2194 2266 20,56% 15,92% 25,04% 25,83% 23,34% 29,93% 4,38% 21,81% 27,16% 22,54% 22,54% 28,26%

Variac. Intermens. 08
-10,72% 8,80% 11,83% 0,04% 0,58% 11,93% 0,71% 1,06% -4,56% -9,87% -3,67% 3,10%

Táboa 129. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

Atendendo ás prazas estimadas nos establecementos hoteleiros, no ano 2008, vemos unha concentración temporal nos meses de tempada alta, sendo no mes de agosto o que maior número de prazas ten con 2568, e xaneiro o mes máis baixo con 1841 prazas. Destacamos a forte caída nas prazas a partir do mes de setembro. A Costa da Morte conta co 9,4% das prazas hoteleiras da provincia e co 3,74% das de Galicia. En canto ao grao de ocupación por prazas hoteleiras na Costa da Morte no 2007, tan só acadan o 25,89% do nivel de ocupación da zona. Os maiores niveis de ocupación no ano 2008 alcánzanse nos meses de xullo e agosto, chegando neste último mes case ó 50%. O mes no que máis baixo foi o nivel de ocupación foi no mes de xaneiro.

Evoluc. grado ocupac. Establec. Hotel. por prazas Costa da Morte
2000 Total Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
20,2 8,66 15,01 13,59 17,72 15,26 19,24 26,13 56,78 19,17 16,63 13,21 13,88

2001
24,48 11,52 19,72 16,25 20,32 21,54 21,23 31,27 55,13 29,37 21,25 20,33 17,85

2002
23,31 7,47 14,24 27,65 17,61 18,77 19,58 26,34 57,03 20 ,76 17,11 17,89 19,7

2003
26,26 16,07 16,2 19,99 21,83 21,3 25,26 29,64 49,96 39,24 23,82 23,16 21,51

2004
26,75 15,74 18,41 21,09 23,36 24,13 23,04 35,24 53,69 26,9 27,2 20,41 20,79

2005
23,21 10,35 16,34 21,74 17,12 23,66 22,16 31,17 53,22 24,82 19,36 19,01 12,47

2006
25,68 9,74 15,9 17,59 24,41 22,66 26,36 44,09 53,54 29,46 22,23 15,2 17,97

2007
25,89 12,86 18,27 17,86 25,27 20,45 27,12 37,78 60,13 28,53 21,76 17,51 14,14

2008
10,75 16,83 27,51 19,14 21,7 24,7 35,8 48,65 28,12 23,67 15,5 11,85

186

Táboa 130. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Evoluc. grado ocupac. prazas hotel. Costa da Morte
30 28 26,26 26 24,48 24 22 20,2 20 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 23,31 23,21 26,75 25,68 25,89

Gráfica 117. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

En canto ao persoal ocupado nos establecementos hoteleiros da Costa da Morte, como podemos ver na seguinte táboa, acádanse os maiores valores nos meses de xullo, agosto e setembro, o que reflexa o alto grao de estacionalidade do sector. A media anual, alcanza a cifra de 177 persoas ocupadas nos establecementos hoteleiros no ano 2008, superior ó dos anos anteriores.

Evoluc. Persoal ocupado na Costa da Morte
2000 Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Promedio anual
87 105 109 115 114 120 143 148 138 120 90 90 114,92

2001
65 90 90 84 88 111 139 176 95 90 88 88 100,33

2002
82 98 123 95 115 143 161 207 171 138 137 139 134,08

2003
124 118 131 133 148 154 179 209 198 151 140 132 151,42

2004
86 119 122 130 126 144 167 213 155 131 126 121 136,67

2005
108 120 131 118 129 141 167 190 147 123 125 126 135,42

2006
105 134 139 154 154 157 202 227 189 151 142 139 157,75

2007
102 135 138 157 165 173 202 201 172 160 127 135 155,58

2008
141 148 172 171 172 183 218 230 204 169 156 160 177,00

Táboa 131. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

O número de viaxeiros entrados na Costa da Morte en establecementos hoteleiros, vemos como se concentran nos meses de xuño, xullo, agosto e setembro.
187

Aproximadamente o 21% dos viaxeiros que entran na Costa da Morte chegan no mes de agosto. O 55% dos turistas chegan na época estival. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Aínda así, cada vez é máis común que os viaxeiros cheguen nos meses de abril, maio e outubro, tal e como se observa na seguinte táboa, que reflicte o aumento do número de turistas ano tras ano. Se comparamos os datos do ano 2000, cos do 2007, podemos comprobar que o mes no que máis aumentou a afluencia de viaxeiros foi no mes de maio (87,41%), seguido por xuño (84,53%) e outubro (80,94%). Con respecto ao total anual, no 2007 aumentaron os viaxeiros nun 48,77% con respecto ao 2000.

Nº viaxeiros entrados na Costa da Morte - Hoteis
2000
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Total anual
2466 2785 2806 5543 3766 4873 7703 18758 5386 3878 3082 2392 63438

2001
2534 2535 2486 3910 3277 3263 6059 14038 3656 3588 2440 3090 50876

2002
2140 2191 6061 2516 3204 3870 7908 20764 5859 4042 3976 4809 67340

2003
4402 3757 3949 4855 5666 6251 7988 16159 9884 5637 4583 4577 77708

2004
3421 4060 5491 7143 6536 7191 12150 20019 8123 6551 4532 4911 90128

2005
3357 4151 6163 4810 6676 6985 12366 18288 7756 5086 3953 3948 83539

2006
3145 3312 4166 7719 6375 7438 13929 16813 9864 6175 3648 4065 86649

2007
3833 4312 4143 7872 7058 8992 13696 19744 9608 7017 4336 3764 94375

Táboa 132. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

Os viaxeiros que máis nos visitan son os residentes en España, que no ano 2007 representaron o 81,53%. No período que abarca dende o 2003-2007, as flutuacións dos viaxeiros residentes en España foron positivas e negativas, destacando un aumento no 2007 con respecto ao 2006 dun 14,24%. Pola contra, os viaxeiros non residentes en España descenderon un 9,65% no 2007. Os viaxeiros que nos visitan da Unión Europea (sen ter en conta España), representan o 16,34% de todos os turistas que nos visitan.

188

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Viaxeiros entrados na Costa da Morte segundo país de residencia 2003 2004 2005 2006
Residentes en España No residentes en España Unión Europea ( sin España) Alemania Austria Bélgica Dinamarca Finlandia Francia Grecia Irlanda Italia Luxemburgo Países Bajos Portugal Reino Unido República Checa Suecia Noruega Rusia Suiza Japón Estados Unidos
Total 66.455 11.253 8.925 2.756 367 117 .. .. 1.220 .. 163 1.295 207 398 1.781 551 .. .. 105 .. 266 .. 1.081 77.708 75.655 14.471 1.914 334 290 262 100 2.225 .. 408 232 2.188 53 2.030 877 91 127 0 487 0 795 199 11.005 90.127 67.733 15.808 13.305 3.266 441 550 197 148 2.274 100 346 2.038 104 498 2.142 764 18 112 44 15 724 730 83.541 67.355 19.294 16.720 3.861 549 722 233 145 2.907 35 260 3.205 112 333 2.475 1.308 23 231 108 .. 614 .. 744 86.649

2007
76.944 17.433 15.419 3.960 270 466 121 101 2.421 43 415 2.848 77 345 2.085 1.580 25 163 48 .. 574 232 214 94.377

Táboa 133. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

189

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Establecementos de turismo rural:

O número de establecementos de turismo rural abertos sempre aumenta na época estival, e soe diminuír a finais do ano. As prazas estimadas seguen a mesma evolución. A media anual no ano 2008 descendeu un pouco respecto do 2007, aínda que dende o 2005 esta media vai en aumento.

Mapa 32. Fonte: IGE. ANO 2007.

Establecementos abertos e prazas estimadas - Turismo Rural na Costa da Morte 2005 2006 2007
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Promedio anual
Nº establec. Abertos 14 15 17 17 17 17 17 17 17 17 14 14 16,08 Nº prazas estimadas 172 178 196 197 197 197 197 197 197 197 156 176 188,08 Nº establec. Abertos 15 16 18 17 18 18 18 18 18 18 13 14 16,75 Nº prazas estimadas 187 185 223 212 223 223 223 223 223 223 158 173 206,33 Nº establec. Abertos 16 15 17 18 18 18 18 18 17 18 15 12 16,67 Nº prazas estimadas 194 169 203 223 222 223 223 223 218 222 181 171 206,00

Táboa 134. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

190

O grao de ocupación medio ponderado por prazas no 2007 foi de 21,44%, dita media vemos que vai en descenso dende o 2005. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O grao de ocupación34 no ano 2008 alcanza os seus maiores valores nos meses de xullo (36,9%) e agosto (65,63%), cuestión que se repite ao longo dos anos. O valor máis representativo alcanzouno en agosto do 2006 cunha cifra do 69,9%.

Grao ocupación Turismo Rural Costa da Morte 2005 2006 2007
Total Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
26,32 8,72 8,43 18,56 9,64 17,48 21,59 60,27 82,44 31,77 18,97 16,17 14,46 23,35 6,9 9,81 7,99 21,38 14,59 20,63 51,18 69,9 22,99 16,56 10,83 17,42 21,44 6,52 6,04 5,57 20,68 19,16 20,39 36,9 65,63 28 15,69 9,06 12,19

Táboa 135. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

O persoal ocupado nos establecementos de turismo rural da Costa da Morte, vai en aumento dende o 2005, tal e como se aprecia na táboa ó calcular a media anual, que no ano 2007 alcanza un valor de 29,92 persoas.

Persoal ocupado Turismo Rural Costa da Morte 2005 2006 2007
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro Promedio
27 22 29 29 25 25 30 36 30 24 20 24 26,75 24 23 30 27 32 31 33 44 33 33 22 20 29,33 35 24 35 29 29 31 38 39 32 26 24 17 29,92

Táboa 136. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

191
34

grao de ocupación (por prazas ou habitacións) – defínese como a relación, expresada en porcentaxe, entre o total das pernoctacións nun mes determinado e o produto das prazas/habitacións hoteleiras polo número de días do mes.

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

En canto ó número de viaxeiros que visitan a Costa da Morte e se aloxan en establecementos de turismo rural, o 91,88% son residentes en España, e o 8,12% son estranxeiros. Dende o ano 2005 ata o 2007, as cifras de viaxeiros en establecementos de turismo rural vai en descenso. Se comparamos o dato do 2005 co do 2007, o número de turistas nestes establecementos reduciuse nun 10,68%. A maior variación ven dada polo lado dos viaxeiros estranxeiros, que descenderon un 38,04%, e os españois un 7,05%.

2005
Total viax. Viax. Res. España 6.781 288 237 447 341 451 474 984 1.561 732 533 357 376 Viax. no res. España 899 31 .. 55 17 70 190 245 138 91 41 8 12 Total viax. 7.608 245 300 362 697 538 681 1.336 1.459 748 556 283 403

2006
Viax. Res. España 6.845 213 300 354 674 385 563 1.199 1.291 683 497 283 403 Viax. no res. España 763 32 .. 8 23 152 118 137 168 65 59 .. .. Total viax. 6.860 132 176 227 624 613 751 847 1.654 821 466 256 293

2007
Viax. Res. España 6.303 132 176 227 545 553 687 735 1.536 718 449 250 293 Viax. no res. España 557 . . . 79 59 64 112 119 103 17 6 .

Total anual Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro

7.680 319 237 502 358 521 664 1.229 1.700 823 574 365 388

Táboa 137. Fonte: INE – Enquisa de ocupación hoteleira – Elaboración propia

No mes de agosto do 2007, os viaxeiros entrados nos establecementos de turismo rural representaron o 24,13% do total anual, e no mes de xullo un 12,35%.

192

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

MERCADO LABORAL NO SECTOR TURÍSTICO Entre decembro de 2007 e o mesmo mes do ano seguinte o paro aumentou no sector da hostalaría en máis de 100 persoas (o 15%). O sector caracterízase por presentar unha grande estacionalidade, posto que o paro diminúe no verán e aumenta o resto do ano.

Variacións mensuais do paro no subsector da hostalaría
2006
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro 822 815 799 752 745 720 693 677 710 744 780 795

%
-0,85% -1,96% -5,88% -0,93% -3,36% -3,75% -2,31% 4,87% 4,79% 4,84% 1,92%

2007
822 816 794 755 758 751 718 715 741 769 772 782

%
3,40% -0,73% -2,70% -4,91% 0,40% -0,92% -4,39% -0,42% 3,64% 3,78% 0,39% 1,30%

2008
786 795 798 806 786 744 699 721 794 850 894 896

%
0,51% 1,15% 0,38% 1,00% -2,48% -5,34% -6,05% 3,15% 10,12% 7,05% 5,18% 0,22%

Táboa 138. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

Evolución paro rexistrado hostalaría
1000 900 800 700 600 500 400 300 200 100 0

2006

2007

2008

Gráfica 118. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

En canto ao número de afiliados no sector turístico, medrou moi levemente entre decembro de 2007 e 2008, concretamente un 2%. A estacionalidade da afiliación actúa de maneira inversa á do paro, cun incremento durante os meses de verán e a conseguinte baixada durante a temporada invernal.
193

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

O comportamento da

afiliación por
Cabana Camariñas Carballo Carnota Cee Corcubión Coristanco Dumbría Fisterra Laracha Laxe Malpica Mazaricos Muros Muxía Ponteceso Santa Comba Vimianzo Zas PACTO CORUÑA GALICIA

Afiliados Turismo
Dec. 2006 Dec. 2007 Dec. 2008
52 96 590 91 199 36 76 34 141 225 43 149 70 152 85 95 280 141 78 2633 26632 63032 56 97 621 87 180 34 70 32 135 212 46 151 63 148 79 95 290 136 83 2615 27286 64611 53 88 615 92 197 30 65 31 137 212 53 154 62 159 80 117 303 134 89 2671 27146 64515

concellos non presenta variacións moi Concello bruscas. Destaca o incremento de

Ponteceso nun 23% entre os meses de decembro de 2007 e 2008. Só Corcubión (12%) e Camariñas (-9%) perden máis do 5% durante ese mesmo intervalo de tempo.

Táboa 139. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

Variacións mensuais da afiliación no subsector da hostalaría 2006 % 2007 % 2008
Xaneiro Febreiro Marzo Abril Maio Xuño Xullo Agosto Setembro Outubro Novembro Decembro
2271 2292 2482 2547 2581 2643 2892 2909 2697 2593 2622 2633 0,92% 8,29% 2,62% 1,33% 2,40% 9,42% 0,59% -7,29% -3,86% 1,12% 0,42% 2625 2637 2660 2677 2705 2781 3012 2981 2755 2630 2636 2615 -0,30% 0,46% 0,87% 0,64% 1,05% 2,81% 8,31% -1,03% -7,58% -4,54% 0,23% -0,80% 2596 2618 2630 2639 2672 2777 3060 3065 2742 2684 2703 2671

%
-0,73% 0,85% 0,46% 0,34% 1,25% 3,93% 10,19% 0,16% -10,54% -2,12% 0,71% -1,18%
194

Táboa 140. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

CHAN INDUSTRIAL
Na actualidade, no territorio do Pacto existen catro polígonos industriais en funcionamento35: Bértoa (Carballo), Ponteceso, Mazaricos e Santa Comba, cunha superficie útil de 526.004 m2 (811.154 m2 brutos). O polígono de Bértoa representa o 71,49% dos m2 netos totais do solo industrial que está nestes momentos en funcionamento. Só dúas das comarcas do Pacto contan con solo industrial en funcionamento: Bergantiños (79,74% do solo neto industrial) e Xallas (20,26% do solo neto industrial). Logo existen polígonos en construción ao longo da Costa da Morte: 1ª Fase do polígono de Carballo: 422.330 m2 de superficie neta con 168 parcelas. Cee: 106.805 m2 de superficie neta con Outros polígonos xa pasaron da fase de construción e están na da venda de parcelas: Malpica: 30.989 m2 de superficie neta con 20 parcelas. Muros: 92.124,36 m2 de superficie neta con 92 parcelas. Vimianzo: 169.825 m2 de superficie neta con 110 parcelas. Cando estean rematados os polígonos anteriores, o territorio do Pacto contará con 1.348.077,3 m2 de superficie neta. Os polígonos en proxecto no territorio do Pacto son: Laxe, Laracha, Camariñas, Carnota, Muxía, Zas e a 2ª Fase do polígono de Carballo. Como Polígonos emerxentes sinalamos o de O Allo (Zas)

195

35

Fonte: AEDLs dos Concellos; Antena Cameral de Carballo; CESGA; www.infoinvest.es

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

De seguido, móstranse unhas táboas coas características dos parques empresariais que están en funcionamento, dos que están en construción e dos que están na fase da venda de parcelas.
En funcionamento Superficies:
Bruta (m2) Neta (m2) Industrial (m2) Terciario (m2) Equip. Público (m2) Zonas Verdes (m2) Viales (m2) Parcelas de servicios (m2) Bértoa 517.845 376.017 376.017 10.245 51.785 61.624 5.814 128 1.000 10.000 6 si si si si no si si Sta Comba 113.454 67.249 67.249 4.484 11.160 22.311 41 778 3.000 0,7 si si si si si si si Ponteceso 105.243 43.393 118 300 3.000 Mazaricos 74.612 39345 39.345 5.287 9.981 1.295,60 35 2.000 3.000 0,42 si si si parcial parcial non si

En construción
1ª f. Carballo 718.482 422.330 213.726 28.413 15.267 103.476 138.476 168 300 >5.000 si si si si si si Cee 228.485 106.805 63.107 57.749 10.101 44.985 30.461 37 300 1,10-1,17 Vimianzo 321.445 169.825 72.478 31.125 7.797 61.687 61.024 57.749 110 600 36.500 0,59

En venda
Malpica 54.979 30.989 30.989 4.823 8.058 11.109 20 300 5.500 0,9-1,2 si si si si si si si Muros 181.433 92.124 80.469 11.654 7.330 57.728 30.013 2.335 92 465 15.460

Parcelas urbanísticas:
Nº parcelas Sup. Mínima (m2) Sup. Máxima (m2) Edificabilidad (m2/m2)

Servizos:
Pavimentado Abastec. Auga pot e indust Saneamentos Rede de comunicacións Rede eléctrica subterránea Rede de incendios Aparcam. e zonas verdes si si si si separativo separativo si si si si si si si si si si separativo si si si si

En proxecto

Emerxentes
Carnota Muxía Zas O Allo (Zas)

Superficies:
Bruta (m2 ) Neta (m2 ) Industrial (m2 ) Terciario (m2 ) Equip. Público (m2 ) Zonas Verdes (m2 ) Viales (m2 ) Parcelas de servicios (m2 ) Parcelas urbanísticas: Nº parcelas Sup. Mínima (m2 ) Sup. Máxima (m2 ) Edificabilidad (m2 /m2 ) Servizos: Pavimentado Abastec. Auga pot e indust Saneamentos Rede de comunicacións Rede eléctrica subterránea Rede de incendios Aparcam. e zonas verdes

2ª f. Carballo

Laxe

Laracha

Camariñas

554.007 282.554 147.174 77.410 184 500 > 5.000 si si si si si

50.508 25.492 23.763 1.729 1.972 12.323 10.721 500,8 0,7 - 1,2 non non non non non non non

850.000 -

59.840 -

57.000 -

52.528 -

375.490 244.068 4.125 1.575 500 0,65 non non non non non non non

46.240 5.700 4.125 1.575 500 0,12 non -

Táboas 141 e 142. Fonte: elaboración propia a partir de datos facilitados polos técnicos dos concellos, www.infoinvest.es, www.cesga.es, www.xesturcoruna.com

196

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Análise DAFO: Estrutura produtiva
As conclusións da análise DAFO da estrutura produtivaque seguen son froito do consenso dos axentes económicos e sociais integrantes do PTE Costa da Morte.

Debilidades:
Pequena empresarial. dimensión Escasa colaboración, cooperación e coordinación institucional e empresarial intermunicipal. O localismo
impide obter un aproveitamento idóneo dos recursos comarcais que permitiría unha redución de costos, e niveis de eficacia e eficiencia.

As empresas caracterízanse por seren de pequeno tamaño e predominan aquelas que teñen entre 0 e 2 traballadores, o que as leva a teren unha capacidade de inversión limitada. Por outra banda existe unha escasa implantación de empresas de economía social.

Baixa profesionalización dunha parte empresas. A baixa
cualificación dunha parte do empresariado pode constituír un dos principais obstáculos para o crecemento e mellora competitiva das empresas, así como para a implantación dunha nova cultura empresarial.

Falta de adaptación á realidade e aos novos mercados e non aposta por I+D+i. Falta de solo industrial a prezos competitivos e a inexistencia de axudas específicas para a adquisición dos terreos. Iso
unido a que os parques empresariais son de pequeno tamaño e en moitos concellos, dá lugar a unha grande dispersión empresarial.

Escaseza de RRHH cualificados e pouco atractivo de salarios.
Dificultade por parte das empresas dalgúns sectores como o das novas tecnoloxías da información ou a hostalaría á hora de atopar man de obra especializada.

Baixa renda dispoñible das familias. A renda da cal dispoñen
as familias para facer fronte ao consumo é reducida, o cal provoca unha diminución da demanda ás empresas.
197

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Produción orientada ao comercio interior o que limita o
volume de exportacións e a entrada de novos clientes potenciais.

Existencia de economía somerxida en diversos sectores,
que distorsiona o mercado e supón competencia desleal.

Falta de transformación, comercialización e posta en valor dos produtos agrogandeiros e do mar. Diminución da Superficie Agraria Utilizada (SAU). Presión
da rede urbana sobre o solo agrario, o que leva a unha diminución da superficie cultivada.

Redución das vendas nas lonxas locais. Cada vez máis, as
embarcacións do territorio do Pacto, apostan por facer a venda dos seus produtos nas lonxas ás que concorren máis compradores.

Excesiva dependencia do sector da construción. Nestes
momentos, esta característica fai que nos prexudique debido á crise que está a vivir este sector.

Pequena dimensión dos establecementos hostaleiros.
Sector turístico con baixo nivel de especialización e profesionalización. Pouca oferta de servizos complementarios ao turismo.

Escaso desenvolvemento do sector servizos. Sector terciario
tradicional centrado no pequeno comercio non especializado e o transporte. | Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte
198

Ameazas:
Falta de coordinación e eficiencia nas políticas públicas orientadas ao sector empresarial. Crise económico-financeira actual. Pesimismo xeneralizado
sobre a situación económica actual que fai que se limite o acceso ás liñas de créditos freando o proceso produtivo das empresas. A crise tamén pode afectar negativamente na demanda de servizos que non son de primeira necesidade e de xeito moi significativo na demanda turística.

O carácter cíclico da economía primaria pode xerar maiores
distorsións nunha zona que depende da evolución deste sector, dado o tamaño reducido do resto.

Aumento da competencia como consecuencia da ampliación da Unión Europea. As novas
incorporacións de países a UE supoñen unha nova competencia para os produtos locais.

O fenómeno da deslocalización de empresas (téxtil, etc.).
Proceso de deslocalización en certos sectores cunha presenza moi importante no Pacto como poden ser o téxtil e a conserva.

Crise do sector da construción
que afecta a máis da cuarta parte das empresas da comarca, con escasa capacidade de reacción.

Situación territorio.

xeográfica

do

Afastamento dos principais eixes loxísticos e de comunicacións, tanto a nivel da comunidade, coma do país, coma da UE.

Diminución da poboación entre o ano 2000 e o 2008, o que ten un efecto negativo na economía ó reducirse a demanda. A redución da
poboación no territorio do Pacto, fai que as empresas vexan reducidas as posibilidades de vendas dos seus produtos.

Competencia exterior no sector pesqueiro (unido á
sobreexplotación pesqueiros) e dos bancos

agrogandeiro dadas as importacións doutras especies e produtos. Moitas das
empresas do sector primario atópanse a niveis mínimos de rendibilidade, o que lle impide facer investimentos para conseguir unha boa posición futura e buscar alternativas viables.

Competencia con outras zonas turísticas próximas (Rías Altas, Rías Baixas). A competencia
creada entre as distintas zonas turísticas que pola súa posición territorial teñen unhas mellores condicións climatolóxicas que as do Pacto.

199

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Fortalezas:
O entorno xeográfico e as súas características medioambientais. A zona
costeira na que nos atopamos supón unha fonte de riqueza pesqueira, ademais de ter a posibilidade de contar con portos deportivos, lonxas, etc… Tamén debemos destacar que o chan e o clima son propicios para o sector da agrario – gandeiro. A riqueza paisaxística natural e cultural é un potencial para o sector turístico, posibilitando a creación de rutas turísticas alternativas que superen a estacionalidade do sector; por exemplo, as escapadas de fin de semana, turismo rural, etc.

A existencia de produtos de recoñecido prestixio. O territorio
do Pacto destaca polo amplo abano de artesanía como pode ser o encaixe de Camariñas, a olería de Buño, o liño de Zas; en canto a produtos agrarios e do mar, podemos mencionar a pataca de Coristanco, o longueirón de Fisterra, o percebe do Roncudo, o polbo de Muxía e o pan de Carballo

Existencia de superficie agraria útil e un número importante de comunidades veciñais de montes en mancomún . A
cantidade de SAU e o clima favorece ao sector e ao desenvolvemento de novas actividades que poden contribuír á modernización do mesmo.

Sector primario pouco explotado. Permite un amplo
abano de posibilidades de desenvolvemento, tanto no agro, no monte e no mar, poñendo en valor a produción natural e ecolóxica, e incluíndo o turismo nestas actividades. (turismo activo e de aventura, náutico – pesqueiro, náutico – deportivo).

Imaxe de marca de calidade “Costa da Morte”. A zona da
Costa da Morte, comeza a ser recoñecida no exterior, representando unha imaxe de exotismo, turismo virxe e de calidade no referente ó produto gastronómico, cultural e paisaxístico.

Feiras e mercados tradicionais.
A existencia aínda na actualidade destes eventos con unha forte tradición e sona, posibilitan a creación de canles directas entre o produtor e o consumidor, eliminando así ó intermediario, o que supón unha redución de costos.

Ampla oferta de establecementos de turismo rural. Nos últimos anos,
incrementouse a oferta de prazas no sector turístico, tanto en hoteis como en establecementos de turismo rural.

200

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Asociacionismo empresarial. A
unión entre as empresas do sector turístico, favorece o lanzamento de campañas publicitarias atractivas co fin de captar fluxos de compra doutras poboacións, así como a creación de paquetes turísticos co fin de eliminar a estacionalidade.

Implicación das administracións na mellora do entorno socioeconómico (GAC, GDR,
Consorcio de turismo, Neria, …).

201

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Oportunidades:
Liñas de financiamento a empresas. As axudas á creación
de empresas supoñen unha axuda importante aos novos emprendedores tanto no aspecto económico coma no de asesoramento.

Impulsar o asentamento de industrias asociadas á materia prima, como é o caso do silicio e a
empresa Ferroatlántica na Costa da Morte, e desta forma poder exportar produtos elaborados co ferrosilicio aparte da mesma materia prima.

Mellora das infraestruturas de comunicación internas. As
potenciais novas redes de comunicación poden favorecer o desenvolvemento da comarca, sempre que exista un axeitado plan de transportes. A proximidade do porto exterior de Punta Langosteira, a ampliación do porto de Brens e a construción da vía de alta capacidade (CarballoBerdoias-Cee) pode favorecer ó desenvolvemento do sector empresarial. Contar cun elevado número de portos pesqueiros situados de forma estratéxica nas rutas navieiras pode relanzar o comercio por vía marítima.

Aposta polas enerxías renovables e as novas tecnoloxías no territorio do Pacto. Dinamización do rural e modernización do sector agrario. Valorización dos produtos
a través da súa transformación e aproveitamento das novas oportunidades que supoñen as concentracións parcelarias, o banco de terras...

Ampla oferta de chan industrial. A ampliación do chan
empresarial pode actuar como foco de atracción e consolidación de empresas no territorio do Pacto. Posibilitar novas formas de acceso ao chan industrial como pode ser o alugueiro.

Especialización do sector pesqueiro e transformación das especies mariñas, dando valor engadido as mesmas.
Orientación da industria conserveira a produtos de calidade. Desenvolvemento de servizos e industrias anexos ao sector da pesca..

202

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Especialización do sector turístico orientado ao turismo rural e cultural. Fomento das actividades náutico – pesqueiras. O escaso grao de
saturación turística na zona da Costa da Morte, permite ofertar un turismo de calidade vinculado á natureza, á tranquilidade, á cultura, á gastronomía….

Apoio institucional á creación do Consorcio de Turismo, como
continuidade do Plan Dinamización Turística. de

Existencia de programas comunitarios para o desenvolvemento do territorio.
Os fondos comunitarios, favorecen a creación de diversos plans que permiten mellorar a situación na que se atopa a zona do Pacto, como poden ser o Consorcio de Turismo, o Pacto de Emprego, o proxecto Leader, os GAC, os GDR, …

203

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Formación
O estudo da formación para o emprego require unha exhaustiva compilación de información das múltiples institucións e organismos implicados neste ámbito. Antes da aprobación do Real Decreto 395/2007, de 23 de marzo, polo que se regula o subsistema de formación profesional para o emprego, existían tres tipos de formación profesional: regrada, ocupacional (para desempregados) e continua (para traballadores).

FORMACIÓN REGRADA
A formación profesional regrada ofrece unha especialización e coñecemento práctico respecto ao mundo laboral. Organízase en ciclos formativos: de grao medio para a obtención do título de Técnico da materia cursada e de grao superior para a obtención do título de Técnico Superior. Por último, están os Programas de Cualificación Profesional Inicial (PCPI), que constitúen a canle para que os alumnos obteñan unha acreditación profesional de nivel 1, segundo o Catálogo nacional de Cualificaciones Profesionales, así como para a obtención do título da ESO. Os PCPI desenvólvense segundo tres modalidades36, en función dos módulos formativos carácter xeral e específico impartidos, en centros educativos ou en entidades colaboradoras (corporacións locais, asociacións profesionais, entidades empresariais, sindicais,…) En canto á oferta de ciclos formativos no territorio do Pacto, os datos amosan que hai diversas especialidades que se ofertan en todas as comarcas, independentemente da súa adecuación ás necesidades dos mercados de traballo locais. Ademais, trátase dunha oferta formativa que se mantén ao longo dos anos e que apenas experimenta variacións.

36

Modalidade A, en que todos os módulos obrigatorios se imparten no mesmo centro formativo, agás a formación en centros de traballo Modalidade B, en que os módulos especifícaos se imparten nun centro educativo, agás a formación en centros de traballo, e os módulos formativos de carácter xeral se imparten noutro. Modalidade C, programas mixtos en que os módulos formativos de carácter xeral se imparten nun centro educativo, e os módulos formativos de carácter específico fóra deles.

204

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Nº DE CENTROS:

18

ESPECIALIDADES: 14

Comercio Xestión Administrativa (5) Equipos e instalacións electrotécnicas (5) Equipos electrónicos de consumo Mecanizado Desenvolvemento de produtos electrónicos Administración e Finanzas (4) Animación de actividades físicas e deportivas Administración de sistemas informáticos Explotacións agrarias extensivas Electromecánica de vehículos (2) Explotación de sistemas informáticos Coidados auxiliares de enfermería Instalación e mantemento electromecánico de maquinaria e condución de liñas
(O número que aparece entre parénteses corresponde ao número de centros que ofertan a especialidade)

205

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

FORMACIÓN OCUPACIONAL
A Formación Ocupacional engloba as Accións Formativas dirixidas prioritariamente a desempregados/as (AFD) e o Fondo Social Europeo (FSE) para desempregados. A programación de AFD realízase fundamentalmente tendo en conta as especialidades formativas de interese determinadas para cada comarca e os centros homologados que imparten unha determinada especialidade. No caso das comarcas que conforman o territorio do Pacto territorial de emprego Costa da Morte, as especialidades que se poden impartir en centros homologados apenas coinciden coas que foron consideradas de interese baseándose nos criterios dos técnicos locais de emprego (TLE) e de datos sobre inserción manexados pola administración competente en materia de traballo. Estes son algúns dos datos de interese que podemos extraer da análise da formación ocupacional: De 38 especialidades formativas homologadas no territorio do Pacto só 18 son consideradas de interese. (En total, nas cinco comarcas hai 116 especialidades consideradas de interese) Hai especialidades homologadas en máis de tres centros de formación que non son consideradas de interese en ningunha comarca. Das nove especialidades formativas consideradas de interese nas cinco comarcas, só dúas están homologadas: electricista de edificios e carpinteiro. A primeira só nunha comarca e localidade (Bergantiños/Carballo) e a segunda en Camariñas e Santa Comba, que pertencen as comarcas de Soneira e Xallas respectivamente. As non homologadas pero de interese nas cinco comarcas son as seguintes: o albanel o mantedor reparador de edificios o instalacións de enerxías renovables en edificios o electricista de mantemento o camareiro/a de restaurante-bar o carpinteiro metálico e de pvc o auxiliar de axuda a domicilio

206

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

FORMACIÓN CONTÍNUA
É unha formación non regrada dirixida á poboación que xa exerce unha actividade laboral.

Trala aprobación do Real Decreto 395/2007, de 23 de marzo, as tres modalidades de formación profesional intégranse nunha soa, favorecendo o acceso á formación de toda a poboación activa, co obxectivo de promover a aprendizaxe permanente para a competitividade, o emprego e o desenvolvemento persoal e profesional dos traballadores, atendendo ás necesidades do mercado de traballo actual.

207

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Formación Homologada
CÓDIGO CURSO
Construción (45) Agricult., ganaderia (01) ELEL10 AGAH10
ELECTRICISTA DE EDIFICIOS

CONCELLOS

AGAO50 Comercio polo miúdo COMD10 TCPF10 Industria confección e TCPF30 peletería (18) TCPF70 ARTT40 Transporte terrestre (60) TMVC31

Carballo HORTICULTOR Coristanco (EFA) Cabana, Carnota, Cee, XARDINEIRO Coristanco, Muxía XERENTE PEQUENO COMERCIO Coristanco, Malpica PATRONISTA ESCALADOR Ponteceso
MAQUINISTA DE CONFECCIÓN INDUSTRIAL COORDINADOR TÉCNICO DE PRODUCIÓN DE CONFECCIÓN MODISTO/A CONDUTOR DE VEHÍCULOS CLASES C1-C CONDUTOR DE VEHÍCULOS CLASE D PERRUQUEIRO SOLDADOR DE ESTRUTURAS METÁLICAS LIXEIRAS CHAPISTA PINTOR DE VEHÍCULOS

DE INTERESE COMARCAS SI BER, FIS, MUR, SON, XAL NON SI SI NON NON NON NON SI SI SI SI SI BER, FIS, MUR, XAL XAL BER BER, FIS BER, XAL BER SON

Carballo(2), Cee, A Laracha Carballo Muxía, Cee Santa Comba (mata) Santa Comba (mata) CARBALLO (Astarté) CARBALLO (cf) Carballo (CF)

TMVC41 Actividades diversas servizos persoais (93) IMPP10 Fabricación Produtos FMEL50 Metálicos (28) Venda e reparación TMVH10 vehículos (50) Actividades sanitarias, veterinarais e Serv. Soc. (85) Fabricación Mobles (36)

SANC30

AUXILIAR DE ENFERMARÍA EN XERIATRÍA

CABANA (CONCELLO)

SI

BER

MAMS10

CARPINTEIRO MONITOR DEPORTIVO MONITOR SOCIOCULTURAL PROGRAMAS DE RETOQUE DIXITAL E ESCANEAMENTO IMAXES DESEÑO E MODIFICACIÓN DE PLANOS EN 2D E3D TÉCNICO AUXILIAR EN DESEÑO GRÁFICO ELECTRICISTA INDUSTRIAL

Camariñas e Santa Comba Muxía e Cee Coristanco Carballo Carballo Carballo (2), Santa Comba Carballo

SI SI NON NON NON NON SI

BER, FIS, MUR, SON, XAL BER, FIS

Activ recreativas, AFDB40 culturais e deportivas (92) SSCS10 Edición, artes gráficas ARGD01 e reproducción de soportes gravados (22) ARGD02 Electricidade (40) ARGD10 ELEA10

BER, FIS, XAL

Administración e xestión (74 e 75)

ADGA10 ADGA20 ADGA30 ADGA40 ADGC02 ADGF01 ADGF10 ADGF60 ADGX01 ADGX04 ADGZ83 ADG120 ADG121 IFC123 IFC117

EMPREGADO DE OFICINA ADMINISTRATIVO DE PERSOAL ADMINISTRATIVO COMERCIAL ADMINISTRATIVO CONTABLE APLICACIÓNS INFORMÁTICAS DE XESTIÓN INGLÉS FINANCIEIRO EMPREGADO ADMINISTRATIVO DE ENTIDADES FINANCIEIRAS EMPREGADO DE XESTIÓN FINANCIERA DE EMPRESAS INGLES: XESTIÓN COMERCIAL EXPERTO EN XESTIÓN DE SALARIOS E SEGUROS SOCIAIS XERENTE DE EMPRESAS DE ECONOMIA SOCIAL SECRETARIO/A

Cabana, Carballo (4), Cee e Vimianzo (2) Carballo (2), Vimianzo Carballo (3) Carballo (3), Cee (1) Cabana, Cee, Coristanco, Santa Comba Cee e Carballo Cee e Muxía Cee e Muxía Vimianzo Cee e Santa Comba

SI NON NON NON SI NON NON NON NON SI SI NON NON SI NON

BER

XAL

XAL XAL

Santa Comba Cee SECRETARIADO DE DIRECCIÓN Santa Comba
INFORMÁTICA DE USUARIO TÉCNICO EN SOFTWARE OFIMÁTICO

Informática (transversal)

Carballo, Carnota, Coristanco, Santa Comba Coristanco, Muros Carballo, Carnota, Cee, Coristanco, Santa Comba e Zas Carnota Santa Comba

BER, FIS, MUR, XAL

IFCX02 IFCX0304

INICIACIÓN A REDE INTERNET DESEÑADOR WEB E MULTIMEDIA TÉCNICO EN CONSUMO

SI NON NON

BER, XAL

208

outros

SSCA10

Táboa 143. Fonte: Consellería de Traballo e elaboración propia

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

INICIATIVAS MIXTAS DE FORMACIÓN E EMPREGO Dende o ano 2000 beneficiáronse das Escolas Obradoiro e Obradoiros de Emprego 1366 persoas, contando as que participan durante o ano 2009 nalgunha destas iniciativas. O tipo de iniciativa preferida polas entidades que xestionan estes programas son os Obradoiros de Emprego. Tres de cada catro persoas que participan nestes programas son maiores de vintecinco anos. O tipo de formación que se oferta é moi constante e só se dá a innovación nalgunha iniciativa illada. O 53% das persoas que se formaron nos Obradoiros de Emprego e Escolas Obradoiro dende o ano 2000, fixérono en especialidades do sector da construción. Outro 21% na especialidade de xardinería e o 18% en carpintería de madeira. BENEFICIARIOS DOS PROGRAMAS MIXTOS DE FORMACIÓN E EMPREGO 1017
1200 1000 800

OE EO

349

600 400 200 0

ESPECIALIDADES DOS PROGRAMAS MIXTOS POR ACTIVIDADE ECONÓMICA (OE e EO)
719; 53%

252; 18%

18; 1% 50; 4% 40; 3% 287; 21% Construcción (45) Electricidade (40) Agricultura, gandeiría (01)
Gráfica 119 e 120. Fonte: elaboración propia.

Industria Madeira (20) Fabricación Produtos Metálicos (28) Hostalería (55)

209

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Análise DAFO: Formación e orientación laboral
Aportamos as conclusións da parte da análise DAFO relativa á formación e orientación laboral, froito do consenso dos axentes económicos e sociais integrantes do PTE Costa da Morte.

Debilidades:
Desaxuste entre a formación profesional ocupacional ofertada e as necesidades da zona. Algúns dos sectores con
máis actividade carecen de formación e de centros homologados onde poder impartila (ex. Hostalaría). Pola contra, hai sectores en declive ou con escasa inserción cun exceso de oferta formativa. A formación ocupacional é cada vez mais estática

Menos da metade das especialidades formativas homologadas son de interese.
Ademais, hai especialidades homologadas en diversos centros que non son de interese en ningunha comarca. Das nove especialidades que son de interese en todas as comarcas do territorio do Pacto, só dúas están homologadas (unha nunha soa comarca e outra en dúas)

Descoordinación da formación regrada e ocupacional. Falta de
planificación e repetición das mesmas especialidades en todas as comarcas.

Falta de abano de especialidades nos programas mixtos de formación e emprego. Máis da metade das
especialidades impartidas nos Obradoiros de Emprego e Escolas Obradoiro son do sector da construción, e coas especialidades de xardinaría e carpintería suman máis do 90%.

Escasa formación empresarial dunha parte dos xestores das empresas. Desinterese do sector
empresarial tradicional pola formación continua. Cando o autoemprego se converte na única saída laboral pode non haber unha cualificación suficiente.

Dificultades para realizar cursos específicos en diversos sectores no territorio. Ex: mar, agro e
monte.

210

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Falta de busca activa de emprego por parte dos colectivos en situación de desemprego. As persoas que
desenvolven os servizos de orientación laboral constatan que , moitas veces, as persoas desempregadas non realizan unha busca de traballo real, se non que se amosan pasivas ou esperan que os distintos profesionais deste sector lles presenten as ofertas.

Falta de compromiso por parte dos usuarios dos IPI´s. Maior
interese pola axuda económica que realmente pola formación para o emprego.

Certo desinterese pola formación se non é a cambio dunha remuneración económica. Este desinterese dáse
sobre todo canto menor é a cualificación profesional.

Inestabilidade da rede de orientación laboral. En gran
parte dos concellos os orientadores/as contrátanse en función da concesión das subvencións da Xunta o que fai que estes profesionais non estean contratados durante todo o ano.

211

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Ameazas:

Perda dos fondos estruturais na barreira do 2013. A maioría dos
cursos fináncianse co FSE.

Ralentización no proceso de posta en marcha do servizo. En
moitos casos, desde que o orientador/a é contratado/a ata que se lle carga a axenda transcorre unha media de 3 meses. Isto unido á tardanza na súa concesión e á brevidade dos contratos, orixina que algúns profesionais case non teñan tempo a realizar mais que 2-4 semanas de entrevistas.

Inexistencia de oferta de formación regrada adaptada ás necidades da zona. Falla de
planificación e repetición das mesmas especialidades en todas as comarcas dende hai moitos anos.

Dificultade da homologación dos centros de formación que imparten novos cursos axeitados para a zona. Temporalidade dos servizos de orientación. (Inadecuación da
duración do IPI coa duración do contrato de traballo do orientador.) A breve duración dos contratos das persoas que atenden estes servizos impiden que poidan atender a mais persoas e ademais supón que moitos IPIS se paren na metade da súa realización, ocasionando un cambio de profesional despois de un certo tempo ou simplemente que ninguén continúe con ese proceso. Por este motivo algunhas persoas non queren facer IPIS se non se lles asegura contar co mesmo profesional ata finalizalo.

212

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Fortalezas:
Existencia de profesionais cualificados en formación e emprego. AEDL, orientadores, ... Novas iniciativas de formación que se están a desenvolver nalgúns concellos do Pacto.
(Fórum Carballo Oficios) e Casa dos

lles chegue a cita enviada polo Servizo Público de Emprego.

Oportunidades:
Fondos europeos até o 2013. Formación emerxentes. en sectores

Achegamento da formación aos concellos a través de aulas móbiles. En concreto no sector
pesqueiro, a través de Salvacon, ofértanse cursos do sector náutico.

Aproveitamento dos novos sistemas de formación a distancia. Facilita a posibilidade
de realizar formación que non existe no territorio.

A promoción da formación continua. Garante a adaptación
técnica e a reciclaxe continua ás novas necesidades da economía.

Infraestruturas formativas derivadas de programas de emprego. Obradoiros de
carpintaría en Camariñas e Santa Comba, infraestruturas de formación en hostalaría en Aldea Madeira, Casa dos Oficios …

Formación no sector primario.
Os novos programas europeos (fondo europeo de pesca e fondos leader), poden ser unha oportunidade para xente formada no sector agrogandeiro, forestal e do mar.

Multiplicidade de axentes que ofrecen formación. Concellos,
patronal, sindicatos, confrarías, axencias comarcais agrarias,...

Políticas activas de emprego centradas na formación. Escolas
obradoiro, Obradoiros de Emprego, cursos FIP, de Formación Continua,…

Máis interese polo servizo de orientación debido á situación de crise. A situación actual que fai
aínda máis precario o traballo supón que moitas persoas teñan mais interese por contar con tódalas axudas posibles para atopar emprego. Isto supón que os profesionais da orientación sexan demandados xa polas persoas desempregadas sen esperar a que

213

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

214

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Índice de táboas
Núm. de páxina Táboa 1: Superficie territorial dos concellos do pacto ........................................................................................................................... 10 Táboa 2: Planeamento urbanístico ........................................................................................................................................................ 14 Táboa 3: Bens de interese cultural 2008 ................................................................................................................................................ 15 Táboa 4: Poboación, superficie e densidade de poboación dos concellos do Pacto .............................................................................. 21 Táboa 5: Índice de ruralidade (Entidades singulares de poboación) ...................................................................................................... 22 Táboa 6: Índice de ruralidade (Porcentaxes de rural, semiurbano ou urbano dos concellos do Pacto .................................................. 23 Táboa 7: Poboación por xénero e índice de masculinidade .................................................................................................................. 24 Táboa 8: Evolución da poboación e tendencia dos concellos do Pacto.................................................................................................. 26 Táboa 9: Taxa de natalidade ................................................................................................................................................................... 27 Táboa 10: Taxa de mortalidade .............................................................................................................................................................. 29 Táboa 11: Crecemento vexetativo ........................................................................................................................................................... 30 Táboa 12: Porcentaxe de poboación residente no estranxeiro, por comarcas ....................................................................................... 31 Táboa 13: Evolución saldo migratorio Pacto – Galicia ............................................................................................................................ 32 Táboas 14 e 15: Comparativa 2002-2007 inmigración e emigración ................................................................................................ 33-34 Táboa 16: Estrutura da poboación por grandes grupos de idade .......................................................................................................... 37 Táboa 17: Dependencia da poboación e índice de recambio da poboación activa................................................................................. 38 Táboas 18 e 19: Resumo de indicadores demográficos comarcais ......................................................................................................... 39 Táboa 20: Discapacidades ....................................................................................................................................................................... 44 Táboas 21 e 22: Renda familiar dispoñible, VEB por habitante e índice de produtividade ..................................................................... 48 Táboa 23: Conta de renda dos fogares (recursos) .................................................................................................................................. 50 Táboa 24: Conta de renda dos fogares (empregos) ............................................................................................................................... 51 Táboa 25: Indicador municipal da renda dos fogares............................................................................................................................. 52 Táboa 26: Prestacións económicas (RISGA e AES) .................................................................................................................................. 53 Táboa 27: Variables e indicadores económicos....................................................................................................................................... 55 Táboa 28: Parque de vehículos 2007 ..................................................................................................................................................... 57 Táboa 29: matriculacións 2005 ............................................................................................................................................................... 58 Táboa 30: matriculacións 2008 ............................................................................................................................................................... 58 Táboa 31: Evolución das matriculacións 2005-2008 ............................................................................................................................... 58 Táboa 32: Liñas de banda ancha ............................................................................................................................................................. 59 Táboa 33: Afiliación por conta de cotización e concello de residencia .................................................................................................. 60 Táboa 34: Evolución do número de afiliados na Costa da Morte ............................................................................................................ 61 Táboa 35: Variacións interanuais e tendencia do número de afiliados na Costa da Morte ................................................................... 61 Táboa 36: Evolución do número de afiliados en Galicia .......................................................................................................................... 61 Táboa 37: Variacións interanuais e tendencia do número de afiliados en Galicia ................................................................................. 61 Táboa 38: Evolución do número de autónomos na Costa da Morte ...................................................................................................... 63 Táboa 39: Variacións interanuais do número de autónomos na Costa da Morte ................................................................................... 63 Táboa 40: Evolución do número de autónomos en Galicia .................................................................................................................... 64 Táboa 41: Variacións interanuais do número de autónomos en Galicia ................................................................................................. 64 Táboa 42: Evolución do número de traballadores na Costa da Morte .................................................................................................... 65 Táboa 43: Variacións interanuais do número de traballadores na Costa da Morte ............................................................................... 65

215

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Táboa 44: Evolución do número de traballadores en Galicia ................................................................................................................. 66 Táboa 45: Variacións interanuais do número de traballadores en Galicia ............................................................................................. 66 Táboa 46: Afiliación por réximes ............................................................................................................................................................ 67 Táboa 47: Principais actividades económicas segundo o número de afiliados (evolución) .................................................................... 73 Táboa 48: Actividades económicas con maior afiliación por concello ................................................................................................... 74 Táboa 49: Índice de afiliación ................................................................................................................................................................. 75 Táboa 50: Índice de actividade ............................................................................................................................................................... 76 Táboa 51: Evolución 2001-2008 do paro rexistrado, por sexos .............................................................................................................. 88 Táboa 52: Tendencia e Paro rexistrado por sexos e concellos ................................................................................................................ 90 Táboa 53: Evolución 200-2008 do paro rexistrado por idades no Pacto ................................................................................................ 91 Táboa 54: Paro rexistrado por idades nos concellos do Pacto (2008) ..................................................................................................... 92 Táboa 55: Evolución 2001-2008 do paro rexistrado por sectores de actividade no Pacto e Galicia ....................................................... 93 Táboa 56: Evolución da porcentaxe de paro que representan os < 25 anos nos concellos do Pacto .................................................... 97 Táboa 57: Evolución da porcentaxe de paro que representan os <25 anos, por sexos .......................................................................... 98 Táboa 58: Evolución parados de longa duración, por sexos ................................................................................................................... 99 Táboa 59: Porcentaxe de parados de longa duración sobre o total de paro .......................................................................................... 99 Táboa 60: Porcentaxe de parados de longa duración por rangos de idade .......................................................................................... 101 Táboa 61: Porcentaxe de parados de longa duración por niveis de estudos ........................................................................................ 102 Táboa 62: Evolución do Índice de paro rexistrado… .............................................................................................................................. 103 Táboa 63: Evolución do Índice de paro rexistrado por sectores de actividade no Pacto e Galicia ........................................................ 105 Táboa 64: Índice de paro rexistrado por sectores de actividade nos concellos do Pacto (2008) .......................................................... 106 Táboa 65: Contratos por tramos de idade no Pacto ............................................................................................................................. 115 Táboa 66: Contratos por tramos de idade en Galicia ........................................................................................................................... 115 Táboa 67: Evolución 2002-2008 da Contratación indefinida/temporal................................................................................................ 121 Táboa 68: Evolución 2002-2008 dos contratos por modalidade no Pacto ........................................................................................... 124 Táboa 69: Evolución 2002-2008 dos contratos por modalidade en Galicia........................................................................................... 125 Táboa 70: Relación entre os contratos asinados e as ocupacións ofertadas ........................................................................................ 130 Táboa 71: As 12 ocupacións máis ofertadas no Pacto ......................................................................................................................... 130 Táboa 72: Accidentes laborais rexistrados segundo gravidade ............................................................................................................. 131 Táboa 73: Peso dos accidentes laborais do Pacto na provincia ............................................................................................................ 131 Táboa 74: Recursos para a conciliación – Infancia e mocidade (Escolas Inf.) ....................................................................................... 133 Táboa 75: Recursos para a conciliación – Maiores (C. de Día) ............................................................................................................. 134 Táboa 76: Recursos para a conciliación – Maiores (Residencias) ......................................................................................................... 134 Táboa 77: Volume de empresas e tendencia 2000-2007 ..................................................................................................................... 139 Táboa 78: Variacións interanuais no volume de empresas 2000-2007 ................................................................................................ 140 Táboa 79: Distribución das empresas segundo o número de asalariados no ano 2007 ....................................................................... 143 Táboa 80: Distribución de empresas segundo a condición xurídica ..................................................................................................... 144 Táboa 81: Comparativa Altas e baixas empresariais 2000 e 2007........................................................................................................ 145 Táboa 82: Número de Embarcacións pesqueiras e variación 2007-2008 ............................................................................................. 147 Táboa 83: Afiliados réxime do mar 2006-2007-2008 ........................................................................................................................... 148 Táboa 84: Afiliados sector pesca mensual 2006-2007-2008 ................................................................................................................ 149 Táboa 85: Parados sector pesca mensual 2006-2007-2008 ................................................................................................................. 149 Táboa 86: Establecementos de cultivos mariños e auxiliares .............................................................................................................. 151 Táboa 87: Distribución xeral de terras por comarcas 2005 .................................................................................................................. 152

216

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Táboa 88: Distribución dos principais grupos de cultivos por comarcas 2005 ...................................................................................... 153 Táboa 89: Número de explotacións de gando bovino .......................................................................................................................... 154 Táboa 90: Evolución Número de bovinos 2001-2007............................................................................................................................ 155 Táboa 91: Número de bovinos 2007 ..................................................................................................................................................... 156 Táboa 92: Número de vacas por explotación ....................................................................................................................................... 156 Táboa 93: Prazas de reprodutoras e de cebo ....................................................................................................................................... 157 Táboa 94: Afiliados réxime agrario 2006-2008 ..................................................................................................................................... 158 Táboa 95: Afiliados e variacións intermensuais sector agrario mensual .............................................................................................. 158 Táboa 96: Parados e variacións intermensuais sector agrario mensual ............................................................................................... 159 Táboa 97: Sector da Industria - Número de empresas ........................................................................................................................ 160 Táboa 98: Sector da Industria – Comparativa do número de empresas por tipo de actividade .......................................................... 160 Táboa 99: Número de empresas por subsectores da industria manufactureira (2007) ........................................................................ 161 Táboa 100: Distribución de empresas do sector industrial segundo a condición xurídica (2007) ........................................................ 162 Táboa 101: Número de empresas do sector industrial segundo número de asalariados (2007) ......................................................... 163 Táboa 102: Variacións mensuais do paro no sector industrial ............................................................................................................. 164 Táboa 103: Afiliados no sector industrial 2006-2007-2008.................................................................................................................. 165 Táboa 104: Variacións mensuais da afiliación no sector industrial 2006-2007-2008 ........................................................................... 165 Táboa 105: Número de contratos no sector industrial 2006-2007-2008 ............................................................................................. 166 Táboa 106: Evolución do nº de empresas do sector da Construción .................................................................................................... 167 Táboa 107: Sector da Construción - Número de empresas segundo condición xurídica ..................................................................... 167 Táboa 108: Número de empresas por subsectores da construción ..................................................................................................... 170 Táboa 109: Empresas da construción segundo o número de asalariados............................................................................................ 171 Táboa 110: Variacións mensuais do paro no sector da construción .................................................................................................... 172 Táboa 111: Afiliados no sector da construción, por meses .................................................................................................................. 173 Táboa 112: Afiliados no sector da construción, por concellos ............................................................................................................. 173 Táboa 113: Número de contratos iniciais e conversións a indefinidos na construción ........................................................................ 174 Táboa 114: Sector do Comercio - Número de empresas ..................................................................................................................... 175 Táboa 115: Número de empresas por subsectores do comercio ......................................................................................................... 175 Táboa 116: Número de empresas do subsector do comercio polo miúdo, ano 2000 .......................................................................... 176 Táboa 117: Número de empresas do subsector do comercio polo miúdo, ano 2007 .......................................................................... 176 Táboa 118: Variacións mensuais do paro no subsector do comercio .................................................................................................. 177 Táboa 119: Variacións mensuais da afiliación no subsector do comercio............................................................................................ 178 Táboa 120: Afiliados do comercio, decembro 2006, 2007, 2008 ......................................................................................................... 178 Táboa 121: Comparación do número de empresas da industria, construción e servizos ..................................................................... 179 Táboa 122: Número de empresas por subsectores do sector turístico ................................................................................................. 179 Táboa 123: Evolución do número de empresas turísticas da Costa da Morte ..................................................................................... 181 Táboa 124: Evolución do número de empresas turísticas segundo persoas físicas .............................................................................. 181 Táboa 125: Evolución do número de empresas turísticas segundo persoas xurídicas .......................................................................... 181 Táboa 126: Evolución do número de establecementos turísticos do ano 2000 ó 2007 ....................................................................... 182 Táboa 127: Evolución do número de aloxamentos segundo tipoloxía ................................................................................................. 184 Táboa 128: Evolución dos establecementos hoteleiros abertos na Costa da Morte ............................................................................ 185 Táboa 129: Evolución do número de prazas estimadas nos establecementos hoteleiros da Costa da Morte ..................................... 186 Táboa 130: Evolución do grao de ocupación por prazas dos establecementos hoteleiros da Costa da Morte ..................................... 186 Táboa 131: Evolución do número de persoas ocupadas nos establecementos hoteleiros na Costa da Morte ................................... 187

217

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Táboa 132: Evolución do número de viaxeiros entrados na Costa da Morte en establecementos hoteleiros ..................................... 188 Táboa 133: Evolución do número de viaxeiros entrados na Costa da Morte segundo país de residencia ........................................... 189 Táboa 134: Evolución do número de establecementos abertos e prazas estimadas no turismo rural ................................................ 190 Táboa 135: Evolución do grao de ocupación no turismo rural na Costa da Morte .............................................................................. 191 Táboa 136: Evolución do número de persoal ocupado no turismo rural na Costa da Morte ................................................................ 191 Táboa 137: Evolución de viaxeiros en establecementos de turismo rural segundo residencia ............................................................. 192 Táboa 138: Variacións mensuais do paro no subsector da hostalaría .................................................................................................. 193 Táboa 139: Evolución dos afiliados no turismo 2006-2007-2008 ......................................................................................................... 194 Táboa 140: Variacións mensuais da afiliación no subsector da hostalaría ........................................................................................... 194 Táboa 141 e 142: Características dos parques empresariais situados no Pacto.................................................................................... 196 Táboa 143: Formación non regrada homologada no Pacto ................................................................................................................. 208

218

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Índice de gráficas
Núm. de páxina Gráfica 1. Anuario climatolóxico de Galicia. Medicións Estación Meteorolóxica de Malpica ................................................................. 12 Gráfica 2. Densidade de poboación ........................................................................................................................................................ 20 Gráfica 3. Evolución taxa de natalidade Pacto – Galicia .......................................................................................................................... 27 Gráfica 4. Evolución saldo migratorio Pacto – Galicia ............................................................................................................................. 33 Gráfica 5. Destino das emigracións do Pacto 2007 ................................................................................................................................. 35 Gráfica 6. Procedencia das inmigracións do Pacto 2007 ......................................................................................................................... 36 Gráfica 7. Pirámide de Poboación do Pacto 2008 ................................................................................................................................... 40 Gráfica 8. Pirámide de Poboación de Galicia 2008.................................................................................................................................. 41 Gráficas 9, 10, 11, 12, 13. Pirámide de Poboación das comarcas do Pacto...................................................................................... 42 e 43 Gráfica 14. Discapacidades por idades no Pacto ..................................................................................................................................... 44 Gráfica 15. Persoas beneficiarias do RISGA por sexo .............................................................................................................................. 54 Gráfica 16. Persoas beneficiarias de AES por sexo .................................................................................................................................. 54 Gráfica 17. Evolución das matriculacións ................................................................................................................................................ 59 Gráfica 18. Evolución da afiliación no Pacto e en Galicia ........................................................................................................................ 62 Gráfica 19. Variación porcentual interanual dos autónomos .................................................................................................................. 62 Gráficas 20 e 21. Composición sectorial dos autónomos en Galicia e no Pacto ..............................................................................63 e 64 Gráfica 22. Variación porcentual interanual dos traballadores ............................................................................................................... 65 Gráfica 23 e 24. Composición sectorial dos autónomos en Galicia e no Pacto ....................................................................................... 66 Gráfica 25. Evolución da afiliación por réximes no Pacto........................................................................................................................ 67 Gráfica 26. Evolución da afiliación por réximes en Galicia ...................................................................................................................... 68 Gráfica 27. Afiliación por réximes en 2008 no Pacto e Galicia ................................................................................................................ 68 Gráfica 28. Afiliación por sectores en 2008 no Pacto e Galicia ............................................................................................................... 69 Gráficas 29, 30, 31, 32 e 33. Afiliación por sectores en 2008 nas comarcas do Pacto ............................................................................ 70 Gráfica 34. Peso das actividades económicas segundo afiliados – xuño 2008 ........................................................................................ 71 Gráfica 35. Evolución dos dez sectores con máis peso no Pacto 2005 – 2008 ........................................................................................ 72 Gráfica 36. Gráfica CNAE Construción..................................................................................................................................................... 78 Gráfica 37. Gráfica CNAE Agricultura ...................................................................................................................................................... 79 Gráfica 38. Gráfica CNAE Comercio polo miúdo ..................................................................................................................................... 80 Gráfica 39. Gráfica CNAE Hostalaría ........................................................................................................................................................ 81 Gráfica 40. Gráfica CNAE Confección ...................................................................................................................................................... 82 Gráfica 41. Gráfica CNAE Pesca ............................................................................................................................................................... 83 Gráfica 42. Gráfica CNAE Administración Pública ................................................................................................................................... 84 Gráfica 43. Gráfica CNAE Industria de produtos alimentarios ................................................................................................................ 85 Gráfica 44. Gráfica CNAE Comercio por xunto ........................................................................................................................................ 86 Gráfica 45. Gráfica CNAE Outras actividades empresariais ..................................................................................................................... 87 Gráfica 46, 47, 48 e 49. Paro rexistrado por sexos. Pacto e Galicia 2001 e 2008 .................................................................................... 89 Gráfica 50. Variación 2001 - 2008 do Paro rexistrado en Galicia e o Pacto ............................................................................................. 89 Gráfica 51. Paro por idades e xénero no Pacto ....................................................................................................................................... 91 Gráficas 52, 53, 54 e 55. Porcentaxe de paro rexistrado por sectores. Pacto e Galicia 2001 e 2008 ............................................... 93 e 94 Gráficas 56 e 57. Evolución do Paro rexistrado por sectores de actividade no Pacto e Galicia 2001 – 2008 .......................................... 95

219

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Gráfica 58. Evolución da porcentaxe de parados <25 anos ..................................................................................................................... 96 Gráficas 59 e 60. Evolución da porcentaxe de parados <25 anos por xénero ......................................................................................... 98 Gráfica 61 e 62. Evolución da porcentaxe de parados de Longa Duración (LD) por sexo no Pacto e Galicia ......................................... 100 Gráfica 63. Evolución do paro LD por rangos de idade no Pacto........................................................................................................... 101 Gráfica 64. Evolución do paro LD por nivel de estudos no Pacto .......................................................................................................... 102 Gráfica 65. Evolución do índice de paro rexistrado por sexos ............................................................................................................... 103 Gráfica 66. Persoas orientadas segundo sexo no Pacto ........................................................................................................................ 110 Gráfica 67. Persoas orientadas segundo idade no Pacto ...................................................................................................................... 110 Gráfica 68. Evolución anual do número de contratos ........................................................................................................................... 111 Gráfica 69. Evolución anual do número de contratos iniciais por comarcas ......................................................................................... 112 Gráficas 70 e 71. Evolución da contratación por xénero no Pacto e Galicia .......................................................................................... 113 Gráficas 72 e 73. Contratos por nivel de estudos no Pacto e Galicia en 2008....................................................................................... 116 Gráfica 74. Evolución da contratación por sectores no Pacto ............................................................................................................... 117 Gráficas 75 e 76. Contratación por sectores no Pacto e Galicia 2008 ................................................................................................... 117 Gráfica 77. Tipo de contratación ........................................................................................................................................................... 122 Gráfica 78. Contratación indefinida por xénero .................................................................................................................................... 122 Gráfica 79. Contratación temporal por xénero ..................................................................................................................................... 123 Gráfica 80. Duración da xornada laboral ............................................................................................................................................... 123 Gráfica 81. Contratos por grandes grupos de ocupación no Pacto 2008 .............................................................................................. 126 Gráfica 82. Contratos por grandes grupos de ocupación en Galicia 2008............................................................................................. 127 Gráfica 83. Evolución do crecemento empresarial ............................................................................................................................... 140 Gráficas 84, 85, 86 e 87. Distribución de empresas por sectores 2000 e 2007, Pacto e Galicia ............................................................ 142 Gráficas 88 e 89. Distribución de empresas por número de asalariados en 2007 no Pacto e Galicia ................................................... 143 Gráficas 90 e 91. Distribución de empresas segundo a condición xurídica en 2007 no Pacto e Galicia ................................................ 144 Gráficas 92 e 93. Evolución das altas e baixas de empresas no Pacto e Galicia .................................................................................... 145 Gráfica 94. Evolución do Paro rexistrado no sector da pesca ................................................................................................................ 150 Gráfica 95. Evolución do Paro rexistrado no sector agrario .................................................................................................................. 159 Gráfica 96. Composición da industria manufactureira .......................................................................................................................... 162 Gráfica 97. Evolución do Paro rexistrado no sector da industria ........................................................................................................... 164 Gráficas 98, 99, 100, 101 e 102. Evolución do número de empresas da construción por comarcas..................................................... 168 Gráficas 103, 104, 105, 106 e 107 Composición da distribución de empresas da construción por comarcas ...................................... 169 Gráficas 108, 109, 110, 111 e 112. Distribución comarcal da construción segundo a actividade principal .......................................... 171 Gráfica 113. Evolución do Paro rexistrado no sector da construción .................................................................................................... 172 Gráfica 114. Evolución do Paro rexistrado no sector do comercio ........................................................................................................ 177 Gráfica 115. Número de empresas do sector turístico no Pacto en 2007 ............................................................................................. 180 Gráfica 116. Evolución do número de establecementos turísticos por comarcas ................................................................................. 183 Gráfica 117. Evolución do grao de ocupación das prazas hoteleiras no Pacto ...................................................................................... 187 Gráfica 118. Evolución paro rexistrado na hostalaría ............................................................................................................................ 193 Gráfica 119. Especialidades dos programas mixtos de formación e emprego por CNAE ...................................................................... 209 Gráfica 120.Beneficiarios dos programas mixtos de formación e emprego .......................................................................................... 209

220

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Índice de mapas
Núm. de páxina Mapa 1. Delimitación xeográfica do PTE Costa da Morte ......................................................................................................................... 8 Mapa 2. Lugares de interese comunitario (LIC) da Costa da Morte ........................................................................................................ 11 Mapa 3. Planeamento vixente no Territorio do Pacto ............................................................................................................................ 14 Mapa 4. Ámbito territorial do Consorcio de Turismo da Costa da Morte ............................................................................................... 16 Mapa 5. Ámbito territorial dos Grupos de Desenvolvemento Rural que afectan á Costa da Morte ....................................................... 16 Mapa 6. Ámbito territorial dos Grupos de Acción Costeira que afectan á Costa da Morte .................................................................... 16 Mapa 7. Ámbito territorial da Asociación Neria ..................................................................................................................................... 17 Mapa 8. Evolución da poboación ............................................................................................................................................................ 25 Mapa 9. Porcentaxe de persoas no estranxeiro ...................................................................................................................................... 31 Mapa 10. Renda familiar dispoñible ....................................................................................................................................................... 48 Mapa 11. Taxa de afiliación..................................................................................................................................................................... 75 Mapa 12. Índice de actividade ................................................................................................................................................................ 76 Mapa 13. Índice de paro rexistrado ...................................................................................................................................................... 104 Mapa 14. Índice de paro rexistrado sector primario ............................................................................................................................. 107 Mapa 15. Índice de paro rexistrado industria ....................................................................................................................................... 107 Mapa 16. Índice de paro rexistrado construción .................................................................................................................................. 108 Mapa 17. Índice de paro rexistrado servizos ........................................................................................................................................ 108 Mapa 18. Índice de paro rexistrado persoas sen un emprego anterior ................................................................................................ 109 Mapa 19. Contratación por xénero ....................................................................................................................................................... 114 Mapa 20. Contratación sector primario 2008 ....................................................................................................................................... 118 Mapa 21. Contratación industria 2008 ................................................................................................................................................. 119 Mapa 22. Contratación construción 2008 ............................................................................................................................................. 119 Mapa 23. Contratación servizos 2008 ................................................................................................................................................... 120 Mapa 24. Principal actividade económica dos contratados .................................................................................................................. 128 Mapa 25. Principal actividade económica das contratadas .................................................................................................................. 128 Mapa 26. Principal grupo de ocupación das contratadas ..................................................................................................................... 129 Mapa 27. Principal grupo de ocupación dos contratados ..................................................................................................................... 129 Mapa 28. Escolas infantís, centros de día e residencias no Pacto ......................................................................................................... 133 Mapas 29 e 30. Densidade empresarial e densidade empresarial ponderada ..................................................................................... 141 Mapa 31. Establecementos hoteleiros.................................................................................................................................................. 185 Mapa 32. Establecementos de turismo rural ........................................................................................................................................ 190

221

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Agradecementos
Agradecemos a colaboración brindada por todas as persoas, institucións e organizacións que participaron na elaboración do presente estudo, en especial aos axentes de emprego e

desenvolvemento local das entidades que forman parte do Pacto, técnicos que desenvolven o verdadeiro traballo de campo en todos os temas referentes ao emprego (emprendemento, dinamización, análise, formación…) Igualmente, damos as grazas ás entidades que forman parte do Pacto, que puxeron á nosa disposición os datos necesarios para a elaboración do estudo.

222

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Equipo Técnico: Anabel Piñeiro – Directora Daniel Oca – Técnico de emprendemento Jesús Noya – Técnico de orientación Margarita Vilela – Técnica de análise Victoria Rey - Administrativa

223

| Pacto Territorial de Emprego Costa da Morte

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful