You are on page 1of 163

HİTİT ÜNİVERSİTESİ

CHEP KİMYA A.Ş.
TASARIM RAPORU
Yrd. Doç. Dr. Nihan KAYA

GRUP-7 (N.Ö.)

ÇORUM - 2012

1

T.C. HİTİT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

KİMYA MÜHENDİSLİĞİ TASARIMI II

ETİL FORMAT ÜRETİMİ ÇED RAPORU

Yrd. Doç. Dr. Nihan KAYA

GRUP 7 ( N.Ö.)
Hakan KILIÇ Cafer GÜNDOĞDU Hüseyin KÜÇÜKÖNER Erdem ÖZDEMİR Özlem Pınar ÖNDER 074240010 074240025 074240022 074240018 074240014

MAYIS – 2012 ÇORUM

2

İÇİNDEKİLER
1. PROJENİN TANIMI, AMACI ............................................................................. 7 1.1. 1.2. 1.3. 1.4. 1.5. 2. Projede Kullanılan Üretim Yöntemleri ve Projenin Kapasitesi .................... 7 ETİL FORMAT ÜRETİMİ ........................................................................... 8 ETİL FORMATIN KULLANIM ALANLARI ............................................. 8 ÜRETİM VE TÜKETİM MİKTARLAR ...................................................... 8 Projenin Sosyal ve Ekonomik Yönden Önemi ve Gerekliliği ....................... 9

PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU ...................................................... 10 2.1. 2.2. Fonksiyonel Alan Büyüklükleri .................................................................. 10 Sektörel Dağılım.......................................................................................... 10

3.

Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Harita Üzerinde Gösterimi ve Mevcut Alanın

Panoramik Fotoğrafları .............................................................................................. 10 4. 5. 6. Proje Yeri Olarak Önerilen Alanın Seçim Nedenleri ......................................... 11 PROJE ETKİ ALANININ BELİRLENMESİ .................................................... 13 PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ 13 6.1. 6.2. KONUMU ................................................................................................... 14 AKARSULAR............................................................................................. 16

6.3. GÖLLER ......................................................................................................... 17 6.4. 6.5. 6.6. 6.7. 6.8. 6.9. 6.10. 6.11. BİTKİ ÖRTÜSÜ ......................................................................................... 18 DAĞLAR VE OVALAR ............................................................................ 18 Nüfus Özellikleri ......................................................................................... 20 Fauna ........................................................................................................... 21 Flora............................................................................................................. 21 Jeolojik Özellikler ....................................................................................... 22 İklim Şartları ............................................................................................ 24 Rüzgar ...................................................................................................... 25

...................................................1.........................21....................................................... 25 Kullanma Suyu Tesisatı ..................... 49 ATIKLARI BERTARAF ETME YÖNTEMLERİ ......................................................... 6....... 63 Projenin Tanımı ................................... 6...... 6......... 46 ALINACAK PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ÖNLEMLER .......................................... 39 Ekonomi .......2... 6............................14.................................... 8................20........................................ 41 Doğal Afet Durumu .............. 6........... 64 ................................15........................................ 36 Coğrafi Konum ................................................................................................13..................................... 8. Atmosferik Koşullar............... 6..3....................... 6.. İŞ AKIŞ ŞEMASI . 39 Belediye Teşkilatı ......................................19....................4.... 64 8..... 6..............12..................2..................1..........3 6........... 64 Giriş ...............................1....... 49 7.......... 38 İklimi ..........................................1........ Otlak ve Sazlık Yangınları ....1..................................13..... İklimsel Faktörler ........................................... Tarihi ........................ Projenin Yapılacağı Ülkenin Genel Tanıtımı ................ 44 Orman..........20.........16...... 7.... 62 Projenin Yapılacağı Ülkenin Beşeri ve Fiziki Haritası ...... 6.......3............ Proje Tanımı Özet Tablosu................................................ 6..................................................................................... 8..................... 49 SUNUŞ ................................18..........................2............................. 6................... 6........................... 62 8................... 6........1.22.. 28 6........................................................................................................ 28 İzmir İçme Suyunu Nereden Alıyor .................................. 7................................................ 46 Mimari Ve Arkeolojik Özellikler .............. 45 Hava.................................13................................................4....... 42 Heyelan ve Çığ ..... 28 Yeraltısuyu Kaynakları ..................................................20.............1.................... Enerji ..........................................................................17............. 42 Depremler ...... 8........ 38 Nüfus ............................... 6...........................20.........................................

........3....3.......... 8...2.................7...4 8.. 119 KURULU İŞLETMELER ............. 8.3..3......4............1...........................4... 8.......................................... 100 8........... 69 Finansman Kuruluşları .............. 115 8.............................................. 115 Proje Alanında Tesis Düzenlemesi ...4.4..........4.......4........................1.................. 94 Projenin Yapılacağı Şehrin Özet Bilgisi .7............ 8................... 8.. 8.............. 109 Aliağa ....... ÜRETİM YÖNTEMİ VE KULLANILAN HAMMADDE KAYNAKLARI 118 8.6. 99 Alt Yapı Hizmetleri ........ 8...........7.. 127 FİNANS KAYNAKLARI.3..4...4..............1................................5.. 8....................................... 8.........4.......5........................... 67 Ekonomik Yapının Genel Değerlendirmesi ....1........................................... 121 8.2..................7....1. 129 ............1.. PROJE ETKİ ALANININ BELİRLENMESİ .................................................................................3..................... 8...... 119 Etil Formatın Ham Maddeleri ..3........ 107 8...............4............. 86 Yabancı Ekonomik Aktiviteler ...............................4.........7....................... 67 Projenin Yapılacağı Ülkenin Ekonomik Yapısı ................1................. 119 PROSESİN TANIMI .....6....4...1... Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Harita Üzerinde Gösterimi ve Mevcut Alanın Panoramik Fotoğrafları .......7............7.............................2..............4. 64 Parlemento ve Hükümet Yapısı ............4...........4.......................... ETİL FORMAT ..........1......... Ulaştırma..................................4........................................... 100 8...............1... 118 UYGULAMA ................................................................... 8.. 109 8..........................5.............1.......................... 8........... Proje Yeri Olarak Önerilen Alanın Seçim Nedenleri .... 8.................... Dünyada Etil Format Üretimi..................................3.......... 8............................................... 129 FİNANSAL ANALİZ .........2........... Genel ................1.................................7........ 89 Sanayi Bölgeleri .............................. 8........5...................1............7.....1................ 8...

......................................... 63 Şekil 16: Türkiye Beşeri Haritası ..... 10 Şekil 3: Parsel Alanı ......2..............................................2................................. 8...................................................9... 135 Pompalar için enerji denklikleri ......................................................................... 8........ 75 Şekil 21: Panoramik Görüntü ... 29 Şekil 11: Ürkmez Barajı .......................................................................................... 65 Şekil 19: İşgücüne Katılım Oranı..................... DKTR için enerji denkliği...................... 136 Etanol pompalamak için gerekli enerji miktarı ....................................... 8.....9.......................................................... 28 Şekil 10: Balçova Barajı .......................2................. 75 Şekil 20: İstihdam Oranları.................................... 162 ŞEKİLLER Şekil 1: İş Akış Şeması ................................... 118 ......... 136 Formik asit pompalamak için gerekli enerji ........................... 11 Şekil 4: Zostera marina Fotoğraf Şekil 6: Halkapınar Kuyuları Şekil 9: Tahtalı Barajı Şekil 5: Caulerpa racemosa ............................... 34 Şekil 13: Deprem Bölgesi Haritası .. 108 Şekil 23: Aliağa Organize Sanayi Bölgesi ............................... 138 8....................................................................... 9....................................................................... KÜTLE ENERJİ DENKLİKLERİ . 132 ENERJİ DENKLİĞİ 8........ KAYNAKLAR ............. 65 Şekil 18: Türkiye Haritası Üzerinde Adana .........................................2........................................................ 2004 ..........................1.............. 64 Şekil 17: Dünya Üzerinde Türkiye .....5 8....................................................................8.................... İstihdam ve Nüfus Artışı ........................................... Türkiye ve AB-15........................................9.............................................................................. 30 Şekil 12: Çamlı barajının yapılacağı Çamlıdere vadisi ....... 108 Şekil 22: Aliağa Organize Sanayi Bölgesi .................................... 49 Şekil 15: Türkiye Fiziki Haritası ............. 22 Şekil 7: Göksu Kuyuları ................... 30 Şekil 8: Göksu Kuyuları .........................................................9.............................................................................. 108 Şekil 24: Etil Format Üretimi Akış Şeması ........................................................................................................... 7 Şekil 2: Panoramik Görüntü .....................................................................8........1............ 44 Şekil 14: İş Akış Şeması ................................

......................................... 120 Şekil 27: Etil Formatın yapı formülü ....................................................................... 128 Şekil 29: 2009’dan 2010’a etil formatın ülkeler bazında pazar payındaki değişim ................................................................................................ 26 Tablo 1: Tablo 2.......................................................... 120 Şekil 28: Etil formatın 2010 yılı içerisinde kullanım miktarına göre dağılımını gösteren diyagram.........................................................................6 Şekil 25: CHAMCED ŞEMASI ..........1 Türkiye Genel .................................................................................... 83 Tablo 4: Milli Gelir ve Bütçe Harcamaları ......................... 14........... 118 Şekil 26: Paketleme: 180kg lık bidon..........4 ton/20'FCL............................................. 124 ..... 96 Tablo 6: Çeşitli hammaddelerden ton basına %95‟lik etil alkolün galon olarak elde edilen miktarları ..................................................... 85 Tablo 5: İzmir'de Bulunan Organize Sanayi Bölgeleri ........... 77 Tablo 3: 2006 Yılı Bütçe Sonuçları (Milyar YTL) .............................. ............................... 65 Tablo 2: Sektörlere Göre İstihdam................................................................................ 128 TABLOLAR Tablo 1: Türkiye ve İzmir'de 2008 Yılı Elektrik Tüketiminin Sektörlere Dağılımı (MWh) ............................................................ 1980-2004 (Milyon) .........

1. çevresel etkileri ve ekonomik yönlerini incelemek amacıyla çalışmalar yapılacaktır. tahıl ve darı için bakteri öldürücü ve gıda gibi birçok sektörde kullanılmasına rağmen sürekli olarak yurt dışından ithal ettiğimiz Etil Format Türkiye’de üreterek. kozmetik. Proses reaksiyonu tek aşama olan esterleşme tepkimesinden oluşur. PROJENİN TANIMI. Projede Kullanılan Üretim Yöntemleri ve Projenin Kapasitesi Şekil 1: İş Akış Şeması .7 1. Prosesimizin yıllık kapasitesi 8000 ton/yıl olarak karar verilmiştir. İlaç. 1. Prosesin raporlanması ve kurulması aşamasında üretilecek olan kimyasal araştırılması yapılmış ve buna istinaden Etil alkol ve Formik asidin esterlemesinden Etil Format üretimine karar verilmiştir. hem yurt içinin ihtiyaçlarını karşılamak hem de daha sonrası için yurt dışına ihraç etmek en önemli amaçlardan biridir. Fabrika için gerekli proses ekipmanları. Bunun için devletin belirlediği kanun ve tüzükler incelenmiş ve onlara dayanarak yer seçimi yapılmıştır. AMACI Projenin amacı Türkiye’de Etil Format üretimi yapan fabrika kurmaktır.

katalizör ömrünün uzun olması. yapay rum ve arrac üretiminde. 1. 1. Şti.2. yüksek verim. 940 West St.4. Proses için gerekli olan hammadde. oranik sentezlerde Aseton yerine kullanılır sentetik reçinelerde Estazolom üretimde kullanılıyor. Seçilen prosesde etil alkol ve formik asitin esterleşmesi ile etil format elde edilir. 1. ETİL FORMATIN KULLANIM ALANLARI        Lak endüstrisinde Selüloz asetat için solvent olarak yapay ipek üretiminde Limonata ve esanslar için lezzet verici.3. Inc. Paul Ave. infotex Tur. Afyondan ve formik asit Ozan kimya Sanyi Ticaret ve ltd.. Bir antikolvansandır.. ÜRETİM VE TÜKETİM MİKTARLAR Dünyada etil format üretimi yapan işetmeler:  Aldrich Chemical Company. şti. Kurutulmuş meyveler için fumigant olarak Yapay cinsiyet hormonlarının sentezinde kullanılır. fungisit ve larvasit olarak. nitroselüloz için solvent olarak. ETİL FORMAT ÜRETİMİ Bu prosesin avantajı. Gıda ve içecek mad. (414) 273-3850. Ticaret ltd. ürünlerin kolay ayrılması ve düşük enerji kullanımıdır. WI 53233. Sadece esterleşme tepkimesi ile elde edilir. Getirilme işlemi çelik tüplerle sağlanmaktadır. İmalat san. İzmirden nakledilmektedir.8 Üretim yöntemleri. Sey. Milwaukee. etil alkol. (800) 558-9160 .

Türkiye’de hammadde üretimi yeteri kadar yapılan bir kimyasaldır ancak hammade maliyeti sadece etil format üretim tesisi kurmak için finansal sorun yaratmaktadır. Kullanım alanı geniş olmasına rağmen kullanım miktarı kullanım alanlarına göre endüstriyel miktarlarda olmadığı için üretim yapan tesisler sayılıdır. NJ 07035 (201) 628-0600. Eğer Türkiye’de böyle bir tesis kurulacak olursa Türk ekonomisine büyük katkısı olacaktır. Sanayinin gelişmesi ve istihdam oranının artması için böyle sürekli kullanılan kimyasal üretim yapan tesislerin kurulması gereklidir. Bethlehem.9  International Chemical Group. 4 Bridgewater Lane. Pacific Beach. PA 18017 (215) 868-7266   Zibo Fuxi’er Chemical Co. CA 91941 (619) 441. 4740 La Rueda Dr. Projeye sosyal yönden incelersek. LTD) China Zhengzhou Yibang İndustry Company China Dünyada üretim yeri olarak en fazla Amirika görünmesine rağmen tedarikçi Şirketler olarak Çin en önde geliyor. Suite 3-118. CA.5.Ltd (Shanxian Fuxi’er Chemicals Co. Louis. Lincoln Park. 1. Hq. sanayi genellikle İzmir bölgesinde yoğunlaşmıştır. Bu yüzden o bölgede yığılma meydana gelmiştir. Production site: Chemical Division. 110 North Commerce Way. La Mesa. Bunun sebebi Çinin Avrupa ve Asya pazarına hakim olmasıdır. Türkiye’de bu şartlarda kar sağlamak çok zor. 1801 Diamond St. Projenin Sosyal ve Ekonomik Yönden Önemi ve Gerekliliği Türkiye’ üretimi yapılmayan bir kimyasaldır. Tedarikçi ülkelerin başında Çin olmak üzere Hindistan. St. PO Box 14508. . MO 63178-9916 (314) 771-5750. Hq. 92109 (619) 274-7215. (800) 325-3010 Ungerer & Company. Amerika gelmektedir. Production site: International Chemical Group.9108   Sigma Chemical Company. International Marketing Center.

2. römork ve yarı römork imalatı 30 hektar 340 hektar 247 hektar 48 hektar 15 hektar 3. PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN KONUMU 2.10 2. Fonksiyonel Alan Büyüklükleri Fonksiyonel Alan Büyüklükleri Brüt Alan Net Sanayi Parseli Alanı Yeşil Alanlar İdari ve Sosyal Tesisler Alanı Saha İçi Yolları 2.1. Sektörel Dağılım İzmir’de Yüksek Nokta Sanayi Sektörleri:     Gıda ürünleri ve içecek imalatı Makine ve teçhizat imalatı Kimyasal madde ve ürünleri imalatı Motorlu kara tasıtları karoseri. Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Harita Üzerinde Gösterimi ve Mevcut Alanın Panoramik Fotoğrafları Şekil 2: Panoramik Görüntü .

Abd. . 1 tane Japonya. İzmir çevre yoluna yakınlığı sayesinde karayolu ulaşımında kolay sağlanması ve kurulduğu yerin organize sanayii bölgesi üzerinde olmasıdır. 14 tane Çin olmak üzere toplamda 21 tane üretimi ve dağıtımı yapılan fabrika ve şirket vardır. İzmir’de fabrika kurulmasının en büyük nedenlerinden biri denize yakın olmasıdır. Buradaki kurulan fabrikalara bakılınca çoğu denize yakın yerlerde kurulmuştur. 2 tane Hindistan. Ayrıca EtF üretimi dünya üzerinde yaklaşık 6 tane ABD. Proje Yeri Olarak Önerilen Alanın Seçim Nedenleri Kurulacak fabrika yeri olarak İzmir ilinin Aliağa ilçesindeki Aliağa Organize Sanayii 1. Bölgesi düşünülmektedir. Hindistan pazarın %100 kadarına sahiptir. ihracat ve diğer ülkelere ulaşım olayı da kolayca sağlanıyor. Etil format çok ihtiyaç olmasına rağmen Çin. Bu bölgenin seçilmesinin nedeni ise su kaynaklarına yakınlığı. fiziki durumun müsaitliği.11 Şekil 3: Parsel Alanı 4. Böylelikle ithalat.

12 .

Faal Fabrika Sayısı: 34 adet Toplam parsel sayısı: 367 İstihdam: 4330 kişi OSB alanı: 922 hektar Adres: İzmir Aliağa OSB İzmir-Çanakkale E87 Karayolu 67. PROJE ETKİ ALANININ BELİRLENMESİ Ön izni alınan projenin tamamı yaklaşık 5000 m2 kapalı alana sahiptir. Söz konusu alan tesis kurulması için uygun bir mevkiye sahiptir.3.’de ayrıntılı olarak verilmiştir.km Aliağaİzmir/Türkiye 6. Fabrikamızın yanında Çelik Metal Sanayi ve Kimya Sanayi işetmeleri bulunmaktadır. PROJE YERİ VE ETKİ ALANININ MEVCUT ÇEVRESEL ÖZELLİKLERİ .13 5. Ayrıca proje yeri olarak önerilen alanın seçim nedenleri Bölüm 2. Bölüm 2’de alanın harita görüntüleri verilmiştir.

37o 45' ve 39o 15' kuzey enlemleri ile 26o 15' ve 28o 20' doğu boylamları arasında kalır. kuzeyindeki Burhaniye-Havran Ovaları ile güneyindeki Bergama Ovası arasında önemli bir yükselti meydana getirirler. Ova. Madra Dağları'nın güneyinde Bakırçay Ovası yer alır. güneyden Aydın illeri ile çevrilmiştir. İl toprakları. yakın jeolojik geçmişin bir sonucudur. Uzunluğu 60 km. KONUMU İzmir ili. Anadolu Yarımadası'nın batısında. Bunlar. Güneybatıya. Dumanlı Dağı.ye ulaşır.14 6. İlin kuzey-güney doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık olarak 200 km.1. İlin en kuzeyinde Madra Dağları bulunur. Buralara yayla adı verilir. kadardır. Bakırçay ve kollarının getirdiği alüvyonlarla örtülü olan ovanın en fazla genişlediği yer Kınık'ın kuzeyinde unur. Bakırçay Ovası'nın güneyinde kesintisiz dağlık bir alan meydana getirir. doğudan Manisa. Altınova ve Dikili'ye doğru uzanan kolları kıyı yakınlarına kadar ulaşır ve burada alçalarak kıyı düzlüklerine karışır. Madra Dağları'nın güneybatı ucu. Burada yükseklik 1061 m. 1250 metreyi aşan yüksekliğe sahip olan bu dağlar. Bergama batısında Geyikli dağ adı ile anılır. yüksekliğinde hafif dalgalı düzlükler halindedir. İzmir ilinin yeryüzü şekilleri. Doğu batı doğrultusunda uzanan sıradağlar arasında yer alan çöküntü ovaları ve akarsu ağızlarındaki birikinti ovaları. içine Gediz Nehri'nin yerleşmiş olduğu çöküntü alanı bulunur ve Dumanlı Dağ ile Yamanlar Dağı arasında 10 km. uzunluğunda dar . Ege kıyılarımızın tam ortasında yer alır. doğudaki Sultan Dağları ile birleşirler. Dumanlı Dağ'ın en yüksek noktası 1098 m. dir. Bakırçay Ovası'nın güneyinde Yunt Dağları yer alır. Akarsu vadileri ile çok parçalanmışlardır. Yunt Dağı. Madra Dağları üzerinde bazı yerler 500-700 m.012 km2 dir. Dumanlı Dağ'ın güneyinde. Kuzeyden Balıkesir. doğu-batı doğrultusundaki genişliği ise 180 km’dir. Fıstık çamı ormanları ile kaplı Kozak Yaylası bunların en bilinenidir. Yüzölçümü 12. yeryüzü şekillerinin ana hatlarını meydana getirirler. bunlarla birleşmiş durumda olan Sultan Dağı ve Çamlıdağ. genel olarak. Soma yakınlarından Çandarlı Körfezi'ne kadar kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanır.

Bozdağlar. Yamanlar Dağı genç bir volkan konisidir. Menemen Ovası ve Gediz Delta Ovası adı verilen bu düzlük. İzmir Körfezi'nin doğusunda yüksekliği 1500 m. alçalır. Bozdağlar. Gediz Nehri. esas itibariyle Manisa ili sınırları içinde kalır. İzmir Körfezi ve Kemalpaşa Ovası'nın kapladığı çöküntü çukurunun güneyinde. "Menemen Boğazı" adı verilen bu dik yamaçlı derin vadinin doğusunda Alaşehir'e.15 bir boğaz meydana getirir. vadiler derin ve dardır. Delta düzlüğünün kuzeygüney doğrultusundaki uzunluğu yaklaşık olarak 20 km. Bornova Ovası ile Kemalpaşa Ovası arasında yüksekliği 250 m. . ye kadar çıkmaktadır. Burada yükseklik 2159 m. Bu dağlara genel olarak Bozdağlar adı verilir. Fazla aşınmamıştır. Körfezin doğusunda. doğu-batı doğrultusunda uzanan yüksek ve dağlık bir alan ortaya çıkar.ye kadar çıkan Kemalpaşa Dağları heybetli bir görünüm meydana getirir. etraftaki yamaçlardan inen akarsuların getirdiği alüvyonların denizi doldurması ile oluşmuş Bornova Ovası. kadardır. Çatalkaya'dan batıya doğru yükseklikler gittikçe alçalır. Bozdağlar en yüksek noktaya Birgi'nin kuzeyinde ulaşır. tektonik kökenli bir kayma sonucunda oluşan çukurluğa Karagöl yerleşmiştir. onun doğusunda Kemalpaşa Ovası bulunur. Menemen Boğazı. Gediz Deltası'na bitişir. hatta Sarıgöl'e kadar Gediz Ovası uzanır. döküldüğü yerde geniş bir delta meydana getirmiştir. kuzeyindeki Gediz Ovası'na ve güneyindeki Küçükmenderes Ovası'na dik yamaçlarla iner. Yamanlar Dağı üzerinde. Yamanlar ve Manisa Dağları'nın meydana getirdiği yüksekliğin güneyinde bir çöküntü alanı vardır. Bu ova. doğuda Sarıgöl'ün güneyinden başlar ve Kemalpaşa güneydoğusundaki Karabel Geçidi'ne kadar uzanır. Bu çöküntü çukurunun batı kısmı deniz tarafından kaplanmış ve İzmir Körfezi meydana gelmiştir.yi geçen tepelere az rastlanır. ye kadar çıkan Belkahve Geçidi yer alır. Urla'dan Çeşme'ye kadar olan yerlerde 500 m. ülkemizin en verimli ovalarından biri teşkil eder. İzmir kentinin batısında Çatalkaya (Kızıldağ) yükseltilerinde yamaçlar çok dik. batıya doğru Emiralem'den itibaren genişler.

Gediz Nehri. AKARSULAR İzmir ili içinde Ege Bölgesi'nin önemli akarsularından olan Gediz'in aşağı çığırı ile Küçükmenderes ve Bakırçay akış gösterir. Menemen yakınlarında başlayıp batıya doğru giden ve Foça yakınlarında son bulan bir yatak açıldı. genişlikte. En yüksek yeri Cevizli Dağı'nda 1646 m. 6. Karaburun ilçe merkezinin güneyinde 1218 m. Selçuk ovaları gibi). Karşıyaka'nın hemen batısında denize dökülüyordu. Küçükmenderes Ovası'nın bazı yerlerine. Diğerlersel karakterli küçük akarsulardır. Toplam uzunluğu 400 km.2. Bozdağlar'ın güneyinde Küçükmenderes Ovası yer alır. Gediz. Yamanlar Dağı ile Dumanlı Dağ arasındaki Menemen Boğazı'ndan geçerek. Küçükmenderes Ovası.ye ulaşır. İzmir ilinin güney sınırı üzerinde Aydın Dağları uzanır. Getirdiği alüvyonlarla deltasını devamlı ilerletiyor. Pelikan Burnu. Tire.16 Karaburun Yarımadası'nda bu sıradağlara dikey durumda olan ve kuzeyden güneye doğru uzanan dağlar bulunur. (Ödemiş. Üzeri çok verimli alüvyon toprakları ile örtülmüştür.ye kadar çıkan Akdağ'dır. Körfez'in derinliği çok azalmıştı. Bu andan itibaren Gediz açık denize dökülmeye başladı. İzmir sınırı içindeki Yamanlar Dağı'ndan doğan Kemalpaşa Çayı Gediz'in en önemli kollarından biridir. yerleşme merkezlerinin ismi verilmiştir. İçbatı Anadolu'da Murat Dağı'ndan doğar. Ülkemizin en işlek limanı olan İzmir Limanı'nın karşılaştığı tehlikeyi yok etmek için 1886'da biraz kuzeyden akan bir derenin yatağından da faydalanarak. İzmir Körfezi'ni kapatmaya doğru gidiyordu. Aydın Dağları'nın Küçükmenderes Ovası'na bakan kuzey yamaçları çok diktir. . Bayındır. Manisa Ovası'nın batısında İzmir il sınırına ulaşır. Bunlar Bozdağlar kadar yüksek değildir. Torbalı ve Selçuk'a kadar uzanır. karşı kıyıya çok yaklaşmış. Gediz eskiden. ortalama 10-15 km.dir. doğuda hemen hemen Beydağ yerleşim alanından başlar. Foça'nın güneyinde denize dökülür. Bu dağların en yüksek olanı.

bu yüzden ilk çağların en önemli liman kentlerinden olan Efes. Bozdağlar'dan doğar. güneyde Yunt Dağı'ndan gelen kollardan oluşur. 128 km uzunluğundadır. Torbalı ile Selçuk arasında Küçükmenderes'in sol tarafında bulunmaktadır. Karagöl. Dağ sıralarının genel doğrultusunda güneyden kuzeye doğru uzanan küçük bir çöküntü çukuru içine yerleşmiştir.3. Yamanlar Dağı üzerindedir. Gölcük'ün oluşumunda etraftan gelen sellerin bıraktıkları alüvyon birikintisinin de rolü olmuştur. bugün denizden 5-6 km içeride kalmıştır. Çandarlı Körfezi'nde denize dökülür. Çakalboğaz Gölleri. Tektonik kökenli bir kayma sonucu oluşan çukurlukta şekillenmiştir. kuzeyde Madra. doğuda Ömerdağ. Derinliği. Bakırçay. Sığ bir göldür. Etrafı çam ormanları ile kaplıdır. Ödemiş'in kuzeyinde Bozdağlar'ın en yüksek noktasının batısında bulunur. Selçuk ilçesinin batısında denize dökülür. Gölcük''ün suları tatlıdır. Belevi Gölü. Belevi Gölü.17 Küçükmenderes. Uzunluğu 124 km. Kendi ismi ile anılan çok bereketli bir ovayı sulayarak. Küçükmenderes de bol alüvyon getirdiği için. kıyı çizgisini devamlı olarak ilerletmiş. . GÖLLER İzmir'de yer alan önemli göller olarak Gölcük. ilerilere kadar doldurduğu körfezde meydana gelmiş olan ovanın kuzey kenarında bulunurlar. küçüklüğüne göre fazladır. 6. Eski körfezin kalıntısıdırlar. Olağanüstü güzel görünümlüdür. Küçükmenderes'in Selçuk'tan 5-6 km. Son derece güzel bir görünüm sunar. Suları küçük bir dere ile kuzeye doğru akarak Gediz'e ulaşır. Gölcük etrafından gelen sular ve özellikle dip kaynakları ile beslenir. Çakalboğaz Gölleri ve Karagöl sayılabilir.dir. Gölcük. Ege Havzası'nın bir parçası olan ve büyük bölümü İzmir il sınırları içerisinde yer alan Bakırçay Havzası'nın en önemli akarsuyudur.

söğüt. çitlembik. Zamanın (Tersiyer) sonlarına doğru aşınmış. daha yukarılarda karaçam ormanları vardır. yüksekliğe kadar çıkmaktadır. akçakesme. deniz seviyesinden 1. 6. Karaburun Yarımadası’ndaki dağlar ise çoğunlukla burada birikmiş tortuların kıvrılmasından meydana gelmiştir. kermes meşesi. Akdeniz bitkilerinin her türü bulunmaktadır. yabani zeytin.4. Güneybatıda Altınova ile Dikili’ye doğru uzanan Madra Dağı’nın kolları deniz kıyısına kadar ulaşırken alçalarak kıyı düzlükleri ile birleşir. Makilik alanlar. maki florası kendini göstermektedir. akçaağaç. kuzeyde Burhaniye-Havran ovaları. Bunlar III. yangın ve tarla açma nedenleriyle ormanların ortadan kalktığı yerlerde. katırtırnağı. Torbalı'nın Helvacı Köyü çevresinde doğal olarak yetişmiş fıstıkçamı ormanları bulunur. kestane. Maki florasına ardıç. gibi kuraklığa dayanıklı ağaççıklar girer. karaağaç ve kızılcık gibi yapraklı ağaçlar yayılış gösterir. kuytu ve nemli dere yataklarında çınar. güneyde de Bergama Ovası arasındaki en büyük yükseltidir. Palamut meşesi de ilimiz ormanlarının karakteristik ağaçlarından birisidir.5. denizden 600 m. yeni tektonik hareketlerle parçalanmış yükseltilerdir. Yüzyıllar boyu aşırı otlatma. Dağlar ile ovalar arasındaki yükselti farkının büyük oluşu da akarsuların bu kütleleri parçalamasından kaynaklanmıştır. Toprağı elverişli. Ormanlar il içerisinde 431786 hektar bir alanı kaplar. BİTKİ ÖRTÜSÜ İzmir bitki örtüsü yönünden Akdeniz ikliminin etkisi altındadır. yükseklikte olup. yüksekliğe kadar kızılçam. pırnal. Bergama'nın Kozak. Denizden 600 m. dişbudak. Kuzeydeki Madra Dağları ile Yunt Dağları magmadan fışkıran lavların yığılmasından meydana gelmiştir. tesbih. kavak. . Madra Dağı ilin kuzeyinde. Cumaovası'nın Güner. Dağlık kesimlerin büyük kısmı ormanlıktır. il arazisinin % 41'idir.18 6.250 m. sakız. DAĞLAR VE OVALAR İzmir’in orta kesiminde Bozdağlar ile güneyinde Aydın Dağları bulunmaktadır. Ormanların kapladığı alan.

bulan dar bir boğaz vardır. Bu körfezin doğusu akarsuların taşıdığı alüvyonlarla dolmuş. 1. uzunluğunda Menemen Ovası ile Gediz Delta Ovası isimli düzlükler bulunmaktadır. Menemen Boğazı batıya doğru. Yamanlar Dağı jeolojik yönden bir volkan konisi olup. Emiralem’den itibaren genişler ve alçalır ve Gediz Deltası ile de birleşir. Tektonik kaymalar sonucunda meydana gelen çukurda da Karagöl bulunmaktadır.). güneyinde Gediz çöküntü alanı arasında bulunan 1.061 m. yüksekliğe ulaşarak Geyikli Dağı ismini alır. İzmir’in kuzeyinde Gediz Nehri. bunun sonucu olarak da Bornova Ovası ile onun doğusundaki Kemalpaşa . Burada meydana gelen düzlüğün güneydoğusunda 20 km. Üzerleri fıstık çamı ormanları ile kaplı olan Kozak Yaylası bu yaylaların en ünlüsüdür. Soma yakınlarından Çandarlı Körfezi’ne kadar uzanan Bakırçay Ovası yer almaktadır. Bu çöküntü alanının batısında Ege Denizi ve İzmir Körfezi bulunmaktadır. Marda Dağı’nın tepe noktalarında bazı yerler hafif dalgalı düzlükler halinde yaylalardır.513 m. güneyinde de Nif (Kemalpaşa) Çayı arasında yer alan Yamanlar Dağı (Karadağ) 40 km. İzmir’in güneyinde Gediz Nehri’nin bulunduğu çöküntü alanı içerisindeki Dumanlı Dağ ile Yamanlar Dağı arasında uzunluğu 10 km. Kınık’ın kuzeyinde de en fazla genişliğe ulaşır. Yamaçları eğimli olan bu dağ kütlesi Gediz Ovası’nın batısında yükselir ve dağın en yüksek noktası Manisa il sınırları içerisindeki Spil Dağı’dır (1. Menemen Boğazı ismi verilen bu vadinin doğusunda Gediz Ovası uzanmaktadır. uzunluğunda. Yunt Dağı’nın bir bölümünü oluşturan Sultan Dağı Bakırçay Ovası’nın güneyinde dağlık bir alan meydana getirir. genişliğinde bir alanı kaplamıştır. Madra Dağı’nın güneyinde. Bunlar Anadolu’nun en verimli ovalarıdır. 15 km. Bakırçay ve kollarının getirdiği alüvyonlarla örtülü olan bu ova 60 km. İzmir’in kuzeyinde Bakırçay. genç bir dağ kütlesidir.19 Bu dağın güney batı ucu Bergama’nın batısında.075 yüksekliğindeki Yunt Dağı akarsularla parçalanmıştır. Bu ovanın büyük bir kısmı Manisa ilinin sınırları içerisinde kalmıştır. uzunluğunda olup.

uzunluğunda. Velidağ’dır. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçe Bergama. 6.450. güneyde Küçük Menderes ovalarını birbirinden ayırmaktadır. Bozdağların en yüksek noktası Birgi’nin kuzeyinde 2. Kentin nüfusu 1970-1985 arasında çok artmıştır. Dağ sıralarının üzerinde aşınma sonucu meydana gelmiş yaylalar bulunmaktadır. ye kadar ulaşan Belkahve Geçidi bulunmaktadır. Şehir nüfusu 3. Karaburun Yarımadası’nı kuzeyde Kömür Burnu ile güneyde Teke Burnu arasında uzanan ikinci bir dağ sırası sınırlamaktadır.646 m.218 m.6.). İzmir’in batısında Çatalkaya (Kızıldağ) bulunmaktadır.978 kişilik nüfusu ile Türkiye'nin en fazla nüfusa sahip kentlerinden biridir. Konak. Bu iki ova arasında yüksekliği 250 m. 1945'e kadar Türkiye'nin ikinci büyük şehriydi. ye kadar ulaşır. ye kadar çıkar. Bu dağların dışında İzmir Körfezi’nin doğusunda Kemalpaşa Dağları (1. kuzey-güney yönünde 20-30 km.537 iken. Bayraklı ve Karşıyaka'dır. İzmir Körfezi’nin doğu-batı yönünde. Bu dağ kütlesi kuzeyde Gediz. ye kadar ulaşan Akdağlar bulunmaktadır. . Nüfus Özellikleri İzmir 3. Çatalkaya’nın batısından itibaren yükseklik alçalır ve Çeşme’ye kadar uzanan alanlarda küçük tepeler halinde devam eder.20 Ovası meydana gelmiştir.795.441'dir. İlin güney sınırı üzerindeki Aydın Dağları Bozdağlara kadar fazla yüksekliği olmamasına rağmen Cevizli Dağında 1. Karaburun Yarımadası’nda kuzeyden doğuya doğru uzanan ve yüksekliği Karaburun ilçe merkezinde 1. Bornova. İzmir ili 30 ilçe 596 köyden oluşmaktadır. oradan da Karabel Geçidi’ne kadar uzanır. en küçük ilçe Balçova'dır. Nüfus bakımından en küçük ilçe ise Karaburun'dur. Kentin nüfus yoğunluğu ise km² başına 316 kişidir. Buca. Eskici Dağı.159 m.500 m. Nüfus bakımından en büyük ilçeler sırasıyla Karabağlar. 110 km. Aydın Dağları’nın Küçük Menderes Ovası’na bakan yamaçları oldukça diktir. genişliğinde Bozdağlar sıralanmaktadır. Bozdağlar doğuda Sarıgöl’ün güneyinden başlayarak Kemalpaşa’ya. Bunlar Küre Dağı. köy nüfusu 345.

Sinarit gibi farklı türler de yer alır. Sardalya.8. Yine bu bölgede bulunan Dev midyelerde bölgenin önemli türleri arasında yer alır (Pinna nobilis). Böcek. Fauna Florası ile Karadeniz ve Marmara Denizinden farklılaşmış olan Ege Denizi.21 6. Mercan. Ahtapot. 6. Tekir. Ayrıca yine bu bölge de Hani. Suyun temiz olduğu bölgelerde deniz çayırları 40 metrelere kadar dağılım gösteri. Bu bölge de Marmara’daki Türlerin yanı sıra. Mığrı. Fotoğraf 10). Canlı tür ve zenginliğinin yüksek olduğu kuzey bölgelerinin aksine. Orkinoz. Denizkestanesi ve Denizhıyarı türleri gibi tuzluluğun daha yüksek olduğu bölgelerde yaşayabilen türler de bulunur. Müren. aynı zamanda Fauna olarak da farklılaşmıştır. Istakoz. Karagöz. güneylere inildikçe tür çeşitliliği ve dağılımı neredeyse hiç değişmez. Flora Ege sahip olduğu sıcaklık ve tuzluluk değerleri açısında Karadeniz ve Marmara denizlerinden çok daha farklı bir durumdadır.7. Bu bölgenin belirgin deniz bitkileri Posidonia oceanica ve Zostera marina deniz çayırlarıdır (bkz. Marmara’nın etkisinde kalan Çanakkale bölgesinin dışında. Bu bölge son zamanlarda katil yosunlar olarak da anılan türlerden Caulerpa racemosa nın da . güney Ege de canlılık oldukça fakirleşir.

Şehrin yerleşme alanının düz kısımlarını genç Kuvaterner çökeller oluşturur. özellikle de deniz çayırlarının bulunduğu bölgelerde yayılım gösterir. aynı zamanda buradaki canlı ortamın üzerini de zamanla örterek adeta boğar. Güzelyalı Agamemnon Hamamı ve Ballıkuyu' daki tepeler. Şekil 4: Zostera marina Fotoğraf 6. . bundan tüm canlı yaşam da etkilenecektir. Ayrıca Melez vadisinin doğusunda bulunan yüksek arazi Neojen yaşlı marn ve killi kireçtaşlarından. neojen yaşlı Altındağ formasyonu. Bölgedeki istiflenmeyi Üst Kretase yaşlı Bornova flişi. Deniz çayırlarının Ege ve Akdeniz’deki bir başka düşmanı da katil demirlerdir. Bölgede sabit şamandıraların kullanımı ile bu katliam engellenebilir. Bu bölge zarar görecek olursa. Volkaniklerin tabanında Mesozoyik yaşlı şistler ve Neojen yaşlı kireçtaşları bulunur. Deniz tabanına tutunan ve adeta bu bölgeyi saran katil yosun. Buca kireç taşı ve Yamanlar volkanikleri ve Kuvaterner yaşlı alüvyonlar oluşturmaktadır. Fotoğraf 11). Tepeler ve sahil arasındaki düzlükler. Jeolojik Özellikler Şekil 5: Caulerpa racemosa Tektonik bir çöküntü sahası olan İzmir Körfezinin kenarında bulunan şehrin içinde ve çevresinde yükselen tepeler volkanik kayaçlardan oluşmuştur. Her demirlemede bir miktar daha deniz çayırı dokusu hasar görecek ve belki de birçok türü için son kale olan bu doku da yok olacaktır. Yaprakları adeta üzüm salkımını andırdığından üzüm caulerpası olarak da bilinen bu tür deniz tabanında. deniz ve dere birikintilerinden ibarettir. Deniz çayırları ve bu bölgede yaşayan canlılar ekolojik döngünün vazgeçilmez parçalarıdır.9.22 yayılım göstermesi ille tehlike altına girmiştir (bkz.

Doğu kuşağı. Bu kuşak İzmir ve çevresinde filiş karakteri gösterir. Kuvarsitler üzerinde yer alan rekristalize kireçtaşları Bozdağ kütlesi üzerinde adalar şeklinde yükselimleri meydana getirir. İstif üste doğru Paleozoik yaşlı mikaşistler. Turgutlu güneyinde masife ait metakuvarsitler yüzeyler. Torbalı güneyinde Paleozoyik mermerler yaygındır. İnciraltı ve Narlıdere' ye doğru batıdaki sahil şeridinde geniş bir alüvyon örtüsü görülür. Anadolu'unu Paleotektonik dönem coğrafyası önemli tektonik yapılardan olan İzmir – Ankara Kuşağı birimleri İzmir civarında yaygındır. Eşrefpaşa' nın üst kısmındaki andazitler eski göller ile Kadife kalesinden şehrin düz kısmına yamaç. kalın bir enkaz örtüsü ile kaplıdır. altta kalın mika-şiştlerin yeraldığı üstünde ise platform tipi karbonatların metamorfizması sonucu oluşan mermerler ile temsil edilen “Menderes Masifi” dir. Tepecik' teki tepe aglomeradan ibarettir. Bornova filiş zonu veya Bornova karmaşığı olarak adlandırılmış olan bu tektonik birlik Üst Kretase – . Masifin çekirdeği Prekambiriyen yaşlı yüksek derecede metamorfizma geçirmiş gnayslardan oluşur. Bölgemiz Menderes Masifi' ne ait kaya birimleri Gediz Grabeni güneyinde Bozdağ yükselimi Torbalı – Gümüldür – Kuşadası Körfezi arasında yüzeyler. Menderes masifinin batısında ise “İzmir – Ankara Zonu” olarak adlandırılan ikinci kuşak yer alır. Özdere – Gümüldür yöresinde ise mikaşistler yaygın olarak izlenen kaya topluluklarıdır. Bu zon kuzedeki Sakarya Kıtası ile Menderes Masifi arasında tektonik bir birliktir. Üçüncü kuşak Üst Kretase yaşlı İzmir – Ankara sonunda yer alan “ Bornova Karmaşığı” filiş matriks içerisinde yer alan Kireçtaşı bloklarından oluşur. İzmir ve çevresinde 3 farklı tektonik kuşak gözlenmektedir. siyah fillit ve koyu renkli rekristalize pelajik kireçtaşları ile temsil edilir.23 Mesozoik yaşlı kireçtaşlı şistlerden. Torbalı güneyinde Çapak Köyü yöresinde masife ait mikaşistler ve mermerler izlenir. metamorfizmasını Daniyen – Genç Eosen de sonlandırır ve Menderes masifi üzerine itilmiştir. Matriksin yaşı Kampadiyen – Daniyen olarak tanımlanır. permo – karbonifer yaşlı metakuvarsit. Muhtemelen Bornova Karmaşığı. Tüm Batı Anadolu' nun temelini oluşturan Menderes Masifi metamorfik kayalardan oluşur.

8°C. Soğuk ay olan Ocak ayı ortalama sıcaklığı 6.7 dir.4°C.2 dir. yıllık ortalama sıcaklık 16. sedir. Kıyı kuşağında kar yağışı ve don olayları nadir olarak görülür. sıcaklık ve ışık isteği yüksek ve kuraklığa dayanıklı olan kızılçam ve bunların tahrip edildiği yerlerde her zaman yeşil olan makiler oluşturur. Yıllık ortalama nispi nem %63. Ortalama yıllık toplam yağış 725.10. İklim Şartları Ege Bölgesinin tamamında Akdeniz iklimi görülür. Bu yüzden bölgede yaz kuraklığı hakimdir. ve köknar ormanları hakimdir. diyabaz ve kireçtaşlarında bu tektonik birliğin litolojileridir.9mm dir ve yağışların çoğu kış mevsimindedir. Kıyı kuşağının doğal bitkisini. Filiş fasiyesindeki kırıntılı kayalar ile bunlar içerisinde irili ufaklı bloklar oluşturan serpantin. 6. . Ege Bölgesi'nin büyük bir bölümü ile İç Anadolu'nun batı kesiminde ve Akdeniz Bölgesi'nde Torosların güneye bakan kesimlerinde etkilidir. kışları ılık ve yağışlıdır. Yüksek yerlerde ise iğne yapraklı karaçam.3°C civarındadır. Bu iklim.24 Paleosen yaşlı kaya topluluklarından ouşur. Yüksek kesimlerde kışlar karlı ve soğuk geçer. çört. Yazları sıcak ve kurak. Yaz yağışlarının yıllık toplam içindeki payı %5. sıcak ay olan Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 26.

Rüzgar Daire büyüklükleri türbün sayısı ile doğru orantılıdır 6. Enerjiye .12. ekonomik. zamanında. güvenilir ve temiz olarak sunumu ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirleyen önemli göstergelerden biridir.11. Enerji Sanayinin yanı sıra insan yaşamının da vazgeçilmez girdilerinden biri olan enerjinin yeterli. kaliteli.25 6.

%16'sı hidrolik enerjiden %2'si de diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından (rüzgar.260. yerli ve yenilenebilir enerji kaynakları üretimine katkıda bulunarak ülkemiz ekonomisine katkıda bulunmak ve dışa bağımlılığımızı azaltmaktır.344. Rüzgar Enerjisi Santrali ve Termik santraller dışında özel kuruluşlara ait otoprodüktörler.24 2.11 334.26 talep sürekli artarken.9 iken ilimizde bu oran % 46.975.4 14. Aynı zamanda Manisa OSB ve İzmir Atatürk OSB kendi elektriğini üretmekle kalmayıp.5 46.217.730. İzmir.59 2.164.14 422. güneş vb.728.71 608.564. Tablo 1: Türkiye ve İzmir'de 2008 Yılı Elektrik Tüketiminin Sektörlere Dağılımı (MWh) Sektörler İzmir İzmir'in Elektrik Tüketim Dağılımı Mesken Ticaret Resmi Daire Sanayi Tarımsal Sulama Aydınlanma Diğer 373.62 Türkiye Türkiyeni n Elektrik Tüketim Dağılımı 24.41 9.790.7 9.45 20. %15'i nükleer enerjiden.82 23.903. %7'si petrolden. Sürdürülebilir bir doğa dengesinin sağlanması için enerji kaynak çeşitliğinin sağlanması günümüzde büyük önem kazanmıştır.5 4.9 2.779. fosil yakıt kaynakları da hızlı bir şekilde tükenmektedir.331.16 megavat/saat olarak gerçekleşmiştir.2 2.9 3.850. TEDAŞ'a elektrik satmaktadır.4 3.879. jeotermal.583.970. kojenerasyon santralleri ve OSB'lere ait elektrik üretim üniteleri bulunan bir kenttir.7 58.05 3.482.899.1 9.454.40 8.) karşılanmaktadır.01 7.9 2.17 74.9 7.252.54 5.8 4.228.76 12.564.99 6.636.66 7. İzmir ilinde 2008 yılı itibarı ile toplam elektrik tüketimi 15.08 İzmir in Payı (%) . Ülkemizde sanayi sektöründe tüketilen elektriğin toplam tüketim içindeki payı % 58. İzmir elektrik tüketiminde İstanbul'un ardından ikinci sırada yer almaktadır.597.263.37 7.539.42 4.07 1. Hidro Elektrik Santrali. İzmir'in enerji yönetiminde temel hedefi. % 20'si doğal gazdan.20'dir. Dünya elektrik enerjisi üretiminin % 40'ı kömürden.1 39.

27 TOPLAM 15. Kemalpaşa. yüzme havuzlarında. balık ve tavuk üretim çiftliklerinde kullanılmaktadır. organik madde kurutmasında.. Türkiye Rüzgar Enerjisi Potansiyeli Atlası (REPA)'ya göre rüzgar enerjisini kullanarak elektrik üretebilecek yerler içinde İzmir potansiyeli en yüksek olan illerden biridir. konutlarda. .16 100.. Karaburun. Balçova-Narlıdere. Nebiler.728. günümüzde büyük öneme sahip yenilenebilir enerji kaynaklarından Jeotermal Enerji açısından büyük bir potansiyele sahip bir şehirdir. 86 başvuru ile Çanakkale illeri izlemektedir. Bergama bölgeleri. Ancak sıcak su kullanımı ihtiyacını karşılamaya yönelik uygulamalar ötesine gitmeyen bu enerji kaynağının elektrik enerjisi üretiminde de kullanılabilmesi için gerekli teknolojiye sahip firmalarla işbirliğine gidilmesi bölge ekonomisi açısından önem taşımaktadır. Cumalı ve Tuzla).      Seferihisar (Karakoç. Talep edilen 752 yatırımın 113 tanesi İzmir'de kurulmak içindir. Alaçatı. Marmara Denizi çevresi ve Antakya civarında görülmektedir. İzmir'de sadece Çeşme- . Helvacı). . Paşa Ilıcası-Allianoi). Çamur Ilıcaları. . Çeşme. Urla (Gülbahçe).0 9. Bu alanda.899.0 161. EPDK verilerine göre en fazla rüzgar santrali yatırım talebi İzmir için yapılmıştır.. Çünkü REPA'ya göre en şiddetli yıllık rüzgar hızı ortalamaları Türkiye'nin batı kıyıları. Dübek. toprak ve sera ısıtmasında.34 100. Jeotermal enerji. Samurlu. Bayındır (Vardar Ilıcaları).528.70 Kaynak: TEDAŞ İzmir. Çiğli-Menemen (Ulukent).Çeşme (Ilıca. Türkiye'nin en zengin illerinden biridir. Güzelhisar. Aliağa (Ilıcaburnu. rüzgar santrali talebinin öne çıktığı bölgelerdir. Isınma ve endüstriyel ihtiyaçlar için kullanımını yaygınlaştırmak gerekir. on yılı aşkın süredir ısınma amaçlı kullanılmasının yanı sıra termal turizmde. Şifne). Bademli. Jeotermal kaynağın bulunduğu bölgeler.947. Aliağa. Doğanbey. Kocaoba). İzmir'i 113 başvuru ile Balıkesir. Biçer. Yenilenebilir enerji kaynaklarından biri olan güneş enerjisi de İzmir'in sahip olduğu uygun hava koşulları nedeniyle önemli potansiyellerinden biridir. Bergama (Güzellik Ilıcası. Menderes. Dikili (Kaynarca.

5 bin dolara ulaşabileceğini söylemek mümkündür.427 m3 olarak gerçekleşmiştir.1. 6. 6. Tüm konutlara ulaşılmasıyla bu alanda yaratılan ekonominin 4. Türkiye'de ilk defa İzmir'de konutların girişine deprem anında vanayı kapatmak üzere deprem sensörü konulmuştur. Aliağa'da ve Kemalpaşa'da Doğal Gaz Kombine Çevrim Santralleri faaliyete geçmiştir.28 Alaçatı'da çeşitli firmalara ait 15 adet rüzgar tribünü bulunmaktadır. Doğalgazın İzmir'de sanayide kullanımı oldukça yaygındır. İzmir İçme Suyunu Nereden Alıyor 3 796 bin kişi nüfusu ve binde 15 nüfus artış oranı ile İzmir batı Anadolu’nun en hızlı büyüyen kenti durumundadır. Çeşme-AlaçatıUrla-Karaburun hattını içine alan 40 km²'lik bir alanda tepelere konacak 1.13. Bu hızlı büyüme ile birlikte içme suyu ihtiyaçları da büyük bir hızla artmış ve merkezde yer alan nüfusun 2009 yılındaki günlük ortalama toplam su tüketimi 505. İzmir'de 360 bin haneye doğalgaz ulaştırılmıştır. Birincil enerji tüketimimizin yaklaşık yarısını oluşturan ve %90'nı ithal edilen petrol ürünlerinin rafinaj işlemleri ülkemizde yapılmaktadır.1.13.13. Ülkemizin en büyük rafinerilerinden biri olan Tüpraş Rafinerisi. Yeraltısuyu Kaynakları Şekil 6: Halkapınar Kuyuları Şekil 7: Göksu Kuyuları . Doğalgaz açısından bakıldığında.000 adet rüzgar değirmeni sayesinde günde ortalama 1 Dolarlık elektrik enerjisi elde edebileceği yetkililer tarafından belirtilmektedir. İzmir kenti sınırları içerisinde Aliağa ilçesinde bulunmaktadır.1. Kullanma Suyu Tesisatı 6.

Menemen ilçe merkezi ve Çavuşköy’deki kuyular 1976 yılında İzmir’e bağlanmış olup. Halen işletmede olan ancak sistemin bütünü içinde çok küçük bir paya sahip olan Pınarbaşı ve Buca’da bulunan yeraltısuyu kuyuları da yeraltısuyundan su sağlayan sistemin en küçük parçasıdırlar.29 Şekil 8: Göksu Kuyuları İzmir’e su sağlayan kaynakların 2009 yılı verilerine göre %63’ü yeraltısuyu kaynaklarıdır. kentsel alan içinde yer alan ve 1897 yılından beri 113 yıldır kente su sağlayan Halkapınar kaynakları. Potansiyeli daha yüksek olan ancak Manisa ili Muradiye beldesinde yer alan Göksu kaynakları 63 m3/yıl. Bu kaynaklar içinde. yine Manisa ilinde Saruhanlı ilçesi Nuriye beldesinde bulunan Sarıkız kaynakları da 45 m3/yıl potansiyelleri ile İzmir’e su sağlayan diğer yeraltısuyu kaynaklarıdır. toplam 25 m3/yıl potansiyel ile İzmir’in su kaynakları içinde önemli bir paya sahiptir. Sarıkız kaynakları da 1990 yılında kente bağlanmıştır. Göksu kaynakları 1988. kent içinde olması ve 45 m3/yıl potansiyeli ile en önemli kaynaktır. .

Ürkmez barajındaki yıllık içme suyu tahsisi 780 000 m3 olarak belirlenmiştir. 1997 yılından beri İzmir’e su veren Tahtalı barajının projesindeki ortalama potansiyeli 128 m3/yıl ‘dır. Aliağa ilçe merkezine devamlı. Ürkmez ve Payamlı’ya su veren Ürkmez barajı hem içme suyuna hem de sulamaya su veren iki amaçlı bir barajdır. Tahtalı ve Balçova barajları tamamen içme suyu amaçlı olmalarına karşın. İzmir kent merkezine ise zaman zaman su veren Aliağa . projesindeki ortalama potansiyeli 12 m3/yıl olarak belirlenmiştir. En önemli yüzeysel su kaynağı Tahtalı barajıdır. İzmir Büyükşehir alanı içinde Seferihisar ilçesi sınırlarında yer alan. İkinci yüzeysel su kaynağı 1984 yılından beri devrede olan Balçova barajı olup.30 Yüzeysel Su Kaynakları Şekil 9: Tahtalı Barajı Şekil 10: Balçova Barajı Şekil 11: Ürkmez Barajı İzmir’in su sağlayan sistem içinde yüzeysel su kaynaklarının payı 2009 yılı verilerine göre %37’dir.

241. Sarıkız.407 6093 2009 184.736.705 551.6 m3 su alınabilmiştir. Yıl Kente verilen su miktarı m3/yıl m3/gün Litre/saniye 2004 204. Güzelhisar barajından İzmir’e içme suyu amacıyla herhangi bir tahsis bulunmamakla beraber.414 526.31 ilçesindeki Güzelhisar barajı İzmir’in yüzeysel su kaynakları içindeki son paydaştır.138.059 6841 2007 201.481.704 559.003 505.845 573. İzmir’e Ne Kadar Su Veriliyor? Mevcut Kaynaklar Yeterlimi? İzmir kent merkezini oluşturan bölgeye 2009 yılı verilerine göre günde ortalama 505.513 591.665 6385 2008 192.357.427 5850 Tahtalı ve Balçova barajı ile Halkapınar.178. Yıllık toplam olarak 2004 yılından günümüze kadar olan sürede İzmir’e verilen su miktarları aşağıdaki tabloda verilmiştir.394 6474 2005 209.2 m3/yıl olarak belirlenmiştir. Menemen ve Pınarbaşı kuyularının ortalama toplam yıllık su potansiyeli DSİ’ce 324 m3 olarak belirlenmiştir.265 6635 2006 215. Göksu. . yılda ortalama toplam 206.427 m3 içme suyu verilmiştir. Su kaynaklarındaki bu azalmaya rağmen şehir içi su dağıtım şebekelerinde yapılan yenilemeler ve su tasarrufu kampanyaları ile İzmir’de su sıkıntısı yaşanmamıştır. 2009 yılında İzmir kent merkezi bölgesine verilen içme suyunun kaynaklara göre dağılımı aşağıdaki çizelgede verilmiştir. Güzelhisar barajından Aliağa’ya içme suyu tahsisi (70 litre/s) 2. Küresel ısınmanın bir sonucu olarak bölgemizde azalan yağışlar ve yaşanan kurak yıllar nedeniyle bu kaynaklardan 2000 yılından 2009’a kadar olan 10 yıllık dönemde % 36 oranında daha az olmak üzere. zaman zaman karşılıklı anlaşma yolu ile İzmir’e değişken miktarlarda içme suyu alınmaktadır.

538.8 2.421 45.803 318.gov.481.448 83. Verilen suyun kaynaklara göre dağılımı aşağıdaki grafikte verilmiştir.7 1. Güncel değerleri görmek için http://www.5 161.32 SU KAYNAĞI 2009 m3/yıl YILI ÜRETİLEN m3/gün SU MİKTARI Litre/san iye YERALTISUY U KUYULARI SARIKIZ KUYULARI GÖKSU KUYULARI MENEMEN+ÇAVUŞKÖ Y KUYULARI HALKAPINAR KUYULARI PINARBAŞI KUYULARI BUCA KUYULARI TOPLAM YERALTISUYU ÜRETİMİ BARAJLAR TAHTALI BARAJI BALÇOVA BARAJI GÜZELHİSAR BARAJI TOPLAM TOPLAM ÜRETİLEN SU SU ÜRETİMİ 184.300 5.427 5849.090.947 4.3 1452.595 1949. % 37’si ise yüzeysel su kaynaklarından sağlanmıştır.159.530.007 116.789 1.6 3.508 125.aspx web adresine bakınız.434 13.395 53.605 17.9 YÜZEYSEL 68.107.724 619.8 55.373.174 962.832 35.tr/damstatus.358.4 48. 2009 yılında İzmir’e verilen içme suyunun % 63’ü yeraltısuyu kuyularından.214 186.690.338 İzmir kent merkezine hangi kaynaklardan ne miktarda su verildiği İZSU Web sitesinde günlük olarak yayınlanmaktadır.128.818.003 505.222 168.7 19.2 30.665 3.784.816 1.izsu.9 61.753.093 4.9 563.530 48. .478.

33 .

46 m yüksekliğindeki kaya dolgu baraj Yamanlar dağının kuzeye bakan yamaçlarında ve Gediz nehri havzasındadır.5 m3 (680 litre/s ) içme suyu. Baraj revize planlama ve kesin proje yapımı için ihale çalışmalarına devam edilmektedir.35 m3 ( 170 litre/s ) içme suyu Menemen ilçesi ve Menemen ile Karşıyaka arasındaki yerleşim birimlerinin içme suyu ihtiyacının karşılanması amacıyla kullanılacaktır. başta Güzelbahçe olmak üzere İzmir kent merkezi ile Güzelbahçe arasında kalan yerleşim birimlerinin içme suyu ihtiyacını karşılayacaktır. Şekil 12: Çamlı barajının yapılacağı Çamlıdere vadisi Değirmendere Barajı Menemen İlçesi sınırları içinde Değirmen deresi üzerindedir. Barajın revize planlama ve sonrasında revize kesin projesinin yapımının tamamlanmasından sonra inşaatına başlanacaktır. Barajdan elde edilecek olan ortalama yıllık 5. İzmir ve ilçeleri için Yeni Yeraltı Suyu Kuyuları . Baraj 75 m yüksekliğinde kaya dolgu tipindedir. Barajdan elde edilecek olan ortalama yıllık 21.34 Çamlı Barajı Güzelbahçe İlçesi sınırları içinde Çamlı çayı üzerindedir.

Menderes. Seferihisar. Güzelbahçe.35 İzmir’de 11 ilçeyi. Menemen.508 62. Aliağa Harita Bilgiler Şehir nüfusu: İlçe nüfusu: Nüfus itibariyle: Nüfus Kaynak: Yüzölçümü: Rakım: Genel bilgiler Ülke: İl: Posta kodu: Alan kodu: Plaka: Kaymakam: Aliağa Zaman dilimi .Yaz (YSU) DAZD (+2) DAZD (+3) Türkiye İzmir 35800 0232 35 İbrahim Keklik 49. Menemen ve Seferihisar’da birer adet olmak üzere toplam 9 adet kuyunun açılması planlanmıştır. Ayrıca Buca ve Özdere’de 2’şer adet. Kemalpaşa. torbalı ve Urla ilçelerinde yaşayan vatandaşlarımızın su ihtiyaçları kesintisiz karşılandı. Bornova. Bu kuyularla 11 ilçemizde toplam olarak 751 litre/s yeni içme suyu üretimi yapılarak İzmir merkez ve Aliağa. Menderes Özdere ve Urla ilçelerinde 4 adet kuyunun açılmasına devam edilmektedir. Bayındır.258 2008 [1] 393 km² 2 metre . Halen Aliağa. Foça. Menderes. Kemalpaşa. Menemen. Foça. belde ve köylerini kapsayan alanda 2009 yılında 42 yeni yeraltısuyu kuyusu açıldı.

. daha çok yerli turistlerin ilgisini çekmektedir. 4. Kurtuluş yılından 1. 1936 yılı sonu ve 1937 yılında gelen Bulgaristan Göçmenleri de Kurtuluş Mahallesi'nde iskan edildi. Her yılın yaz aylarında yapılan Emek Şenlikleri. Petkim Limanı ve Aliağa Limanı gibi limanlara bu uğraşlar sayesinde kavuşmuştur. Tarihi Adını Ali Ağa adındaki bir kişinin çiftliğinden alan Aliağa'nın kuruluşunun 4. Murat dönemine kadar uzandığı bilinmektedir. Bu bağışlar sırasında bu bölgeyi Arapoğullarından Abdül Kerim Ağaya bağışlatmışlar. Aliağa Çiftliği Cumhuriyet çağının bucak merkezlerinden biri olmuştur. Çelebi bey ile Ali Ağa da buraya yerleşmiştir. Kuzubeyli taraflarına. Aliağa. 6. Abdül Kerim Ağanın oğullarından Kuzu Beyi ile Kerim Ağa. Petkim Petrokimya Holding gibi büyük şirketleri barındırmaktadır. İzmir ve Bergama uygarlıklarından izler taşımaktadır.5 yıl sonra. Aliağa'nın bir liman kenti olması için yıllarca çalışmışlardır. Tam bir liman kenti sayılmasa da. Geniş bir plaj alanına ve bir kuş cennetine sahip olan Aliağa. Sınırları içerisinde Petrol Ofisi. Türk Ordusu 13 Eylül 1922 günü Aliağa Çitliğine geldi.36 Aliağa. Abdül Kerim Ağa ölünce toprakları dört oğlu arasında paylaşılmıştır. Onlara Batıda geniş topraklar bağışlar. Dünyadaki 2 gemi söküm tesislerinden birisi Hollanda'da diğeri ise Aliağa'dadır. çevre ilçe ve illerden de katılımın olduğu halk konserleriyle şenlenen bir etkinliktir. İzmir iline bağlı bir ilçedir. Murat Bağdat'tan zafer alayı ile dönerken Bağdat Savaşı'nda Osmanlı Ordusu’na yardımı dokunanları beraberinde getirir. Göçmenler bu topraklara yerleştikten sonra. İzmir iline bağlı bir ilçedir. 1924'te Yunanistan'dan "Mübadele" diye bilinen olayla Türk göçmenler Aliağa Çiftliğinde Kazım Dirik Mahallesi'ne yerleştirildi. Aliağa için uğraş verenler. bütün bir yılın yorgunluğunu atmak için düzenlenen. yaklaşık 4 gün süren.14.

A. 2007-2008 öğretim yılında YDA lise bölümü son mezunlarını vererek kapandı.1994 yılında Aliağa İlköğretim Okulunun açılmasıyla orta bölümü kapanmıştır. İşleri yürütmek üzere müteahhitlerle birlikte.1979 yılında lise bölümü açılmış olup. ekonomik yaşam giderek canlanıyordu. Kasaba ilçe statüsüne erince. Nüfus sürekli artıyor.O ve İzmir Rafinerisi'nin kuruluş yıllarıydı. Başlangıçta 8 derslikli bir binada öğretime başlayan okulumuz 1985 yılında 12 derslikli ek binaya kavuşmuştur. Balığı ve deniz ürünleri lezizdi. Çevre yollara akşama yakın vakitte tarlalardan dönen dört tekerlekli at arabaları sıralanmaktaydı. Aliağa Lisesi 1968 yılında Aliağa Ortaokulu olarak açılmıştır.P. yeni idareci ve memurlar atandı. Yurdun her tarafından ilçeye gelenlerle burada oturan insan sayısı daha da çoğalmıştır. Bu tarihlerde nüfus birden artınca 1952 yılında Aliağa'da Belediye teşkilatı kuruldu. Cuma günleri haftada bir Nahiye Müdürlüğü binası ile Mehmet Saka'nın Bakkal dükkânı arasında "Hükümet Bahçesi" denilen alanın etrafında Pazaryeri kurulmaktaydı. Yeni gelenler. teknik eleman ve iş arayanlar Aliağa'ya akın etti. Belirtilen tarihlerde. 19521960 dönemlerinde Aliağa Çiftliği bucak olmasına rağmen tipik bir kıyı köyü görünümündeydi. 14 Ocak 1982 tarihine gelindiğinde Aliağa beldesi ilçe olmuştu. Ancak denizden geçimini sağlayan insan sayısı çok azdı. Hayırsever işadamı Selim ALTINTAŞOĞLU tarafından yaptırılan 4 derslikle derslik sayısı 24e çıkmıştır. 1994-1995 Eğitim-Öğretim yılında 2 şube ve 60 öğrenci ile Yabancı Dil Ağırlıklı lise bölümü açılmıştır. Aliağa Beldesinde isim yine Aliağa Çiftliğiydi. Aliağa'nın değişik mahallerinde kendilerine yer buldular. Hızlı bir gelişme vardı.37 1951-1952 yıllarında Aliağa'ya Bulgaristan ve Yugoslavya'dan yeni göçmenler geldi. Halkın büyük çoğunluğu rençberlik yapmaktaydı. 1970'li yıllar T. .

Coğrafi Konum İzmir’in kuzeydeki bir ilçesi olan Aliağa.Çanakkale karayolu kentin içinden geçmekte ve çift gidiş-gelişe sahip olan bu karayolu ile ilçeden İzmir'e 45 dakikada ulaşılmaktadır. Güney batısında Foça'ya komşudur . Doğusunda Manisa. İklimi İlçe Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Gündüzleri bu sıcaklığın 35 C' geçtiği görülmektedir. İzmir’in Sanayi ilçesi Aliağa. yeni konut alanları bu yönde konuşlanmaktadır. 27 Derece 10 Dakika Doğu boylamları arasında yer alır. 38 Derece 56 Kuzey. uygulanan İmar Planları ve konut politikalarından dolayı. 37 Derece güney enlemleri ile 26 derece 53 Dakika Batı. Kış aylarının sıcaklık ortalaması 7 C' dir. Yazları ortalama sıcaklık 24 -27 derece arasındadır. Aliağa. Kışlar genellikle yağmurlu geçerken.İzmir arasındaki Demiryolu hattında da iyileştirme çalışmaları devam etmektedir. İzmir. Çift gidiş geliş hat çalışmaları devam eden tren yolu ve hızlı tren projesinin hizmete girmesiyle. yaz mevsimleri kuraktır. önceleri Kuzey/ Güney yönünde genişlerken.16. Güney Doğusunda Dumanlı Dağı ve Kuzey Doğusuna düşen Yunt Dağı ile çevrelenmiş olup. Kışın kuzey rüzgârları hâkimdir. Aliağa'nın tüm köyleri ile ulaşımı sağlanmış olup. son yıllarda Doğu yönünde genişlemeye başlamış. . Aliağa. bu köylerin 6. Yazın ise batıdan esen İmbat ilçeye serinlik getirir.15. Aliağa’da en soğuk ay Ocak'dır. Aliağa'nın yüzölçümü 393 km2'dir.38 6. Batısında Ege Denizi bulunmaktadır. Kuzeyinde Bergama. Güneyinde Menemen. Ege Denizi'nin kıyısında yer alır. İlçe. demiryolu ulaşımı karayoluna önemli bir alternatif olacaktır. İlçe.

395 kişi Aliağa merkez ve belde-köyleri ile birlikte nüfus toplam 63.833 Erkek olmak üzere toplam 51. 1970'li yılarda başlayan sanayileşme hareketleri sonunda ilçede bir sanayi sitesi. 32. “Ağır Sanayi Bölgesi” olarak kabul edilince. Petro Kimya sanayinin kurulmasıyla birlikte 15-20 yıl içinde bir sanayi kentine dönüşmüştür. (31. ülkemizin en büyük petrokimya endüstrisi.037 Kadın) (TÜİK Aliağa Verileri)   6. Nemrut Limanının kuzeyine yerleşen. 1970'lerden itibaren sanayi yoğunluklu ekonomiye dayalı bir karakter kazanmaya başladı. Petrol Ofisi ve çeşitli sıvılaştırılmış gaz depo ve dolum tesisleri. 40 kadar büyük sanayi tesis ve kuruluşu ile 1577 işyeri kuruldu.503 kişidir. 6.ufaklı ark ocakları ve demir çelik fabrikalarının kurulması Aliağa'nın bir sanayi kentine dönüşmesini hızlandırdı. 1960'lı yılların başına kadar tarımsal yoğunluklu ekonomik etkinliğe sahip olan Aliağa. doğal güzellikleri. 6. Belde ve köylerde.191 Kadın.17. 25. Nüfus Türkiye İstatistik Kurumu.108 kişi.204 Erkek olmak üzere toplam 12. Makro ölçekteki kamu yatırımları olan Petkim-Tüpraş gibi dev sanayi kuruluşlarının bölgemizde kurulmasıyla başlayan Sanayileşme hızını arttırarak devam etti. .18. Ekonomi Tarihi zenginlikleri. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2009 yılı verilerine göre. 1961 Anayasası’nın “Planlı kalkınma” hedefleri uyarınca.275 Kadın. ve coğrafi özellikleri nedeniyle farklı bir çok potansiyeli barındıran Aliağa. 25.39 6.  Aliağa merkez ilçede. güneyinde irili.466 Erkek.

birçok özel Gemi Söküm tesisleri de açılmıştır. Rafineri ise güneyde. Habaş gibi özel demir-çelik fabrikalarının işletmeye açıldı. Güzelhisar çayı üzerinde kurulmuş olan Güzelhisar Barajı daha çok petro-kimya tesislerine hizmet vermektedir. Menemen yolu üzerinde.K. Aliağa'da çok çeşitli ve farklı amaçlar için kurulmuş çok sayıda sanayi kuruluşları vardır. Güzelhisar Çayı'nın yakınında olması nedeniyle su gereksinimi duyan kimya sektörü Aliağa'da. Ege Gübre Sanayi. Petrol Ofisi . Demir-Çelik ve haddehane tesisleri Nemrut Körfezi'nde kurulmuştur. Petkim ve Petkim'e bağlı olan 17 fabrika. Böylesine büyük bir iş istihdamı doğuran bu fabrikalar Aliağa'yı her geçen gün biraz daha büyütmekte ve geliştirmektedir. Petkim ile Tüpraş arasındaki sahil şeridinde ise Gemi Söküm tesisleri bulunmaktadır. Gemi-Söküm Tesisleri. Viking Kağıt Fabrikası. Yine aynı sahil şeridinde Opet ve Total gibi petrol şirketlerinin yatırımları da devam etmektedir. Çebitaş. iki adet gaz tribünü bu yıllarda kuruldu. 1980'lerde Çukurova. Petrol Ofisi ile çok sayıda özel dolum tesisleri. uzaklıktan getirmektedir. Ege Metal. Bu sanayi kuruluşlarının dağılımında. Ancak bu sanayi kuruluşları içinde en önemli yeri Petrokimya Tesisleri ve ark ocaklı Demir-Çelik işletmeleri oluşturmaktadır.40 1970'li yılların sonuna doğru özel şirketlerin de bölgemizde fabrikalar kurmaya başladığı görülmektedir. Kamunun kurmuş olduğu M. Bütün bu sanayi kuruluşları ve işletmelerde toplam 16.067 kişi çalışmaktadır. Yine aynı bölgede Makine Kimya Kurumu'na ait hassas döküm tesisleri ve hurda işletmesi. Gediz'den özel su alma yapılarıyla suyunu 20 km. İzmir Demir Çelik.E Gemi Söküm tesislerinin hemen yanında. haddehaneler ile deniz yolu nakliyeciliği yapan iş yerleri vardır. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren özel sektör yatırımları hızlanmıştır. Tüpraş. Demir-Çelik Fabrikaları. PETRO KİMYA: Petkim.

Egegaz. Akfen 6. Ege Gübre. Daha sonra sırasıyla. 21 Ocak 1982 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2585 sayılı kanun ile de Aliağa kasabası ilçe statüsüne girmiştir. Akdemir Çelik. Ocakgaz. Habaş.Ş. İhsan ATALAY (Nahiye Müdürü olarak başkanlığa atanarak 2 yıl süreyle belediye başkanlığı yaptı.Ş. 1 Mart 1952 yılında belediyelik olmuştur. Kazım ONARAN (17 Kasım 1963. Penkar tekstil San. Tic. İrfan ONARAN .).Ş. Aliağa’nın ilk belediye başkanı olan Arif Balamir 1952’de belediye başkanı olarak bu yılın Ekim ayına kadar başkanlık vazifesini yapmıştır. Aygaz. İrfan ONARAN (18 Aralık 1973. Opet Petrolcülük A. Pegagaz. Tic. Şti. Ayhan BAYRAK (25 Aralık 1977.Şti (Enka İntergen Enerji Santralı). İrfan ONARAN (25 . Bersel Kimya. Cevdet KUNTER (Nahiye Müdürü olarak 27 Mayıs 1960’a kadar belediye başkanlığı yaptı. Molteks kimya.. Kazım ONARAN (1954 Kasım. Milangaz ÖZEL SANAYİ KURULUŞLARI: İzmir Elektrik Üretim Ltd. Ahmet BALCI (1952 Ekim. Total Oil A. Strocpak A. Güriş. Gültekin EREN (1 Ekim 1980Nisan 1982).Ş. Erege Metal AKARYAKIT DEPOLAMA VE SATIŞ : Petrol Ofisi.Ş.1953 Temmuz).Ş.25 Aralık 1977).Erdoğan OYTUN (Nisan 1982. Viking Kağıt ve Selüloz A. Hüsnü AKDURAL (Nahiye Müdürü olarak 6 ay süreyle belediye başkanlığını atamayla yaptı). Ege Çelik. A. Pet-Line. Kocaer Haddecilik. Belediye Teşkilatı Osmanlılar döneminde nahiye olan Aliağa. Sözden Demir Çelik. Saka Beton ltd. Türk Petrol. İpragaz. TÜPGAZ DOLUM TESİSLERİ: Totalgaz. Rasim SAKA (19551958 Mayıs).41 DEMİR ÇELİK: İzmir Demir Çelik. Kardemir Çelik. Dört Yıldız Demir Çelik. Dema Tekstil San. Celal EREL (Atamayla bir yıl görev yaptı). Bizimgaz.1955 Haziran ). Özkan Demir Çelik.27 Mayıs 1960 İhtilal döneminde İrfan Onaran altı ay süreyle atamayla belediye başkanlığı yaptı).Ş. Şerafettin ÖZTÜRK (19531954 Kasım). Tuta.18 Aralık 1973).25 Mart 1984).19. A.12 Eylül 1980). Çebitaş. Batı Beton A.

Hakkı ÜLKÜ (29 Mart 1989.8 Ağustos 2002). Doğal Afet Durumu 6. 6.28 Mart 2004 ) Tansu KAYA (22 Mayıs 2004 30 Mart 2009) Ömer Turgut Oğuz (30 Mart 2009-) Belediye başkanlık görevlerinde bulunmuşlardır.27 Mart 1989). Depremler .20.42 Mart 1984.20.1. Süleyman AKBIYIKOĞLU (23 Ağustos 2002.

İzmir kenti merkez olmak üzere yaklaşık 50 km yarıçaplı bir daire içerisinde kalan alanda son yüzyılda meydana gelen 13 depremin magnitüdü 4’ten büyüktür. Şehrin dolgu kısımları bilhassa Konak.43 Birinci derecede tehlikeli deprem bölgesindedir. Neojen devri sonunda Ege denizinde meydana gelen çökmelerle oluşan fay ve diskolasyon sistemi içinde bulunur. Körfez. İzmir şehri. Körfezin güney kenarını takip eden fay üzerinde Urla içmeceleri ile Agamemnon. . 1900’lü yılların başından itibaren “Aletsel Dönem” olarak adlandırılan ve günümüze kadarki dönemi içeren zaman dilimi içerisinde İzmir ve yakın çevresini etkileyen çok sayıda deprem meydana gelmiştir. Körfez faylarını dik olarak Torbalı yönünde Menemen' e doğru uzanan ikinci bir dislokasyon sistemi vardır. Faylar. Kordon. Alsancak ve Bayraklı' nın denize yakın kısımları henüz tamamen yerleşmemiş genç birikintilerden meydana gelmiş olması ve Yer altı suyunun da yüzeye yakın bulunması nedeniyle daha çok tehlikelidir. İstatistiki kayıtlara göre. İzmir – Ege sahil bölgesi. tarihi birçok büyük depremler geçirmiştir. doğu – batı yönlü faylar tarafından sınırlanmış bir çökme çukurudur. Diyana hamamları ve Halkapınar membaları vardır. birçok yıkıcı depremlerin olduğu bilinmektedir. Agamemnon hamamı civarında kuzey – güney Ballıkuyu mahallesinde kuzey – batı yönünde görülür.

44 Bu depremlerin bazıları bölgede can kaybı ve maddi hasarlara neden olmuştur. . Heyelan ve Çığ Büyük Menderes graben fayına bağlı Kiraz. Kaya düşmesi olayının az olarak yaşandığı illerden birisi olup. Son yüzyılda meydana gelen depremler içerisinde en büyük deprem 31 Mart 1928 tarihli Torbalı depremidir (M: 6. 2000’den fazla ev yıkılmış ya da hasar görmüştür. 2003 yılında meydana gelmiş Urla depremi (Mw:5.7) ise Seferihisar’da az hasara yol açmıştır. Bu deprem çok geniş bir alanda etki yapmış. İzmir kent yerleşmesi orta büyüklükte de olsa çevresinde farklı alanlarda oluşan bu depremlerden etkilenen bir coğrafik konumdadır. Şekil 13: Deprem Bölgesi Haritası 6. Ödemiş.20.5).0’dır. Tire ilçeleri ile Konak ilçesinde heyelan olayları yoğun olarak gözlenmektedir. Bergama. Konak (Kadife kale) ilçelerinde gözlenmektedir.2. İzmir güneyinde meydana gelmiş 6 Kasım 1992 depreminin büyüklüğü ise Mw: 6.

Bergama. Çiğli ve Kiraz ilçelerinde gözlenmektedir. Menemen. Otlak ve Sazlık Yangınları İzmir Orman Bölge Müdürlüğü sınırları son 10 yılda 101 adet yangın çıkmış.20. Torbalı.3. . Küçük Menderes havzasında yer alan Bornova.599 Hektar orman alanı yanmıştır.20. 6.4. Seller Su baskını olayları. Orman. bu yangınlarda toplam 1496. Bu yangınları belirli dönemlere göre incelersek karşımıza şöyle bir tablo çıkmaktadır.45 6.

fıstık çamı. İlin topraklarının % 50’ye yakını orman ve fundalıklarla kaplıdır. Kar yağışı yok denecek kadar azdır. Kara ve denizin gece-gündüz arasındaki ısınma ve soğuma farkından meydana gelen bu rüzgâr sâdece bu ile aittir. heykeller. Teos antik kentine ait Dionysos Mabedine ait . Bundan sonra toplanan eserler İzmir İdadi Mektebi (I. İzmir’in kurtuluşu ve Cumhuriyetin ilanından sonra İzmir’de müzecilik çalışmalarına yeniden başlanmıştır. Böylece İzmir’deki müzenin temelleri resmi olarak atılmıştır.22. İzmir ili yaz ve kış yemyeşildir. % 15’e yakını çayır ve meradır. Kozak Dağı. Mimari Ve Arkeolojik Özellikler İonia Bölgesi’nin önemli kentlerinden biri olan Smyrna (İzmir) yöresinde bir müze kurma düşüncesi ilk kez Aziz Ogan tarafından ortaya atılmıştır. selvi.4°C arasında değişir. Kemalpaşa ilçesi en çok yağış alan bölgedir. Aydın ve İzmir havalisi Asar-ı Atika Müfettişi olarak 1914 yılında yöreye gelen Aziz Ogan burada yapılan yabancı kazılarda Osmanlı Hükümeti’nin temsilciliğini de yapmıştır.Dünya Savaşı ve ardından İzmir yöresinin Yunan işgali nedeniyle burada yapılan kazılar ve müzecilik çalışmaları hemen hemen bütünüyle durmuştur. maki ve zeytin ağaçlarına bol rastlanır. Bağ ve meyve bahçeleri oldukça geniş yer kaplar. Kavurucu yaz günlerinde İzmir’e tatlı bir serinlik getirir. Yazları kurak ve sıcak kışları ılık ve yağışlı geçer. İzmir şehrinin yeşil sahası çok azdır. % 33’ü ekili ve dikili saha. Atmosferik Koşullar.21. karaçam. İklimsel Faktörler İzmir ilinde Akdeniz iklimi hüküm sürer. Sıcaklık +42. Temmuz-ağustos ayları en sıcak ve ocak-şubat en soğuk aylardır. Sıcak yaz aylarında “imbat” ismi verilen rüzgâr serinlik getirir. kabartmalar.46 6.Sultani Mektebi) olan ve daha sonra Adliye Binasına dönüştürülen binanın bahçesinde toplanmıştır. Sıfırın altında gün sayısı 10 günü geçmez. Bu eserler arasında mimari parçalar. Türkiye’nin en büyük çam fıstığı istihsal yerlerinden biridir. Senenin 100 gününe yakını ise +30 derecenin üstüne çıkar. Fakat civarındaki bitki örtüsü boldur. Tarıma elverişli olmayan kısmı yüzde ikidir. Senelik yağış miktarı 700-1200 mm arasında bölgelere göre değişik olur. 6. Hava.7°C ile -8. Bitki örtüsünde kızılçam. I.

Yunan işgali sırasında Nysa (Sultanhisar)’da Atina Müzesi uzmanları tarafından kazılarda ortaya çıkarılan ve Atina’ya götürülmek üzere iken. Kapılar Mevkiinde yanmamış bir kilise (Ayavukla-Gözlü Kilisesi) bulmuş ve bu binayı müze olarak kullanmıştır. Aydın. yazma eserler. Aziz Ogan’ın başka bir görev için müzeden ayrılmasından sonra İzmir’in tanınmış ailelerinden gazeteci ve yazar Selahattin Kantar müzeye müdür olarak atanmıştır. Yeni müdür çalışmaları devam ettirmiş ve İzmir’de de arkeolojik kazıları başlatmıştır. yüzyıla ait Kula. Denizli ve Muğla gibi çevre illerden de eserler getirilmiştir. Bundan sonra kuruluş çalışmaları tamamlanan müze 15 Şubat 1927’de açılmıştır. Savaş sonrasında İzmir’in bir kısmının yakılıp yıkılması ve müze için uygun bina bulunması güçleşmiştir. Milas’taki Ahmet Gazi Camisi’nden getirilen minber. Cumhuriyet dönemi valilerinden Kazım Dirik Paşa’nın eski eserlere merakı ile de bu konuyla ilgili bir cemiyet kurulmuştur. Uşak ve Gördes halıları ve Söke Balat Köyü’nden Menteşeoğullarına ait mezar taşları sergilenmiştir.47 frizler. maddesine göre İzmir içerisinde ve İzmir bölgesinde mevcut olan Milli övünç kaynağı taşınır ve taşınmaz mimari eserler ile çeşitli kavimlere ait her çeşit anıtların eserlerin korunmasının yanı sıra halkın bilgilendirilmesine ve yararlanmasına dönük yayınlar yapmak amacıyla “İzmir ve Havalisi Asarı Atika Muhipleri Cemiyeti” kurulmuştur. bunların dışında çevredeki eserleri toplamış ve bir araya getirmiştir. Aziz Ogan 1924–1925 yıllarında müze kurmak için çalışmalara başlamış. Aziz Ogan Basmane semtinde. Bu cemiyetin 1. . Manisa. İlk müzede İnkılâp (Devrim) seksiyonu ile Etnografya seksiyonu ve kütüphane kurulmuştur. Bunlar da İzmir Hükümet Konağı bahçesinde koruma altına alınmıştır. Bundan sonra müzenin zenginleştirilmesi için çalışmalar sürdürülmüş Balıkesir. Ayrıca savaş sırasında sahipleri bilinmeyen ambarlarda bulunan eşyalar arasından seçilen kitaplar ve tablolarla da küçük bir galeri meydana getirilmiştir. İzmir’in kurtuluşu nedeni ile İzmir’de kalan eserler bulunuyordu. Basmane İstasyonuna yakın. Etnografya bölümünde tekke ve zaviyelerin kapatılmasından sonra toplanan tarikat eşyaları. Birgi Ulu Camisi’nden getirilmiş XVIII.

Büyük himmet ve dikkatle istifadeli bir hale getirilmiş. Cemiyet bundan sonra Bergama ve Efes rehberlerini de hazırlamıştır. Bundan sonra eserlerin daha da artması nedeni ile Konak’ta Bahri Baba Parkı içerisinde 5000 m2’lik bir alanda yeni ve modern bir müzenin yapımına başlanmış. İzmir Müzesi Ayavukla (Gözlü) Kilisesinin eserlerin çoğalması nedeni ile yetersiz kalmış ve İzmir Fuar alanında ikinci arkeoloji müzesi 1951 yılında açılmıştır. . ikinci rehberi de 1932 yılında yayınlanmıştır.48 İzmir Müzesi’nin ilk rehberi Aziz Ogan tarafından 1927 yılında Türkçe ve Fransızca. bu müze 11 Şubat 1984’te ziyarete açılmıştır. Atatürk İzmir’i ziyareti sırasında. 3 Şubat 1931’de İzmir Müzesi’ni gezmiş ve müzenin hatıra defterine “İzmir Asarı Atika Müzesini gezdim. memnun oldum” ibaresini yazmıştır.

ATIKLARI BERTARAF ETME YÖNTEMLERİ Yapılan araştırmalar ve EPA raporunun belirttiği gibi hava emisyonlarını belli değerler arasında tutmak için organik madde tutucu UVfiltreler kullanılmaktadır.49 7.2. . PROJENİN ÖNEMLİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 7. İŞ AKIŞ ŞEMASI Şekil 14: İş Akış Şeması 7.1.

sağlık bilimciler ve diğer iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri için özetlemektedir. Tanıma MADDE TANIMLAMA * Formül C (3) H (6) O (2) .Etil format MSDS Giriş Bu kılavuz. okuyucular bu nedenle genel kurallar bu önerileri kabul etmek ve yeni bir bilgi olup olmadığını belirlemek için tavsiye edilir. etkili iş sağlığı ve güvenliği programları yürütmek için bu bilgileri gerekebilir hekimler. Öneriler bu alanlarda yeni gelişmeler geçebilir.50 EK. ilgili işçi ve işverenler için etil format hakkında bilgilerin yanı sıra.

. DOT BM: 1190 26 4. 8. formik asit etil ester. formik. Kararsızlığı katkı koşulları: Isı veya alev. etil ester. Buharlaşma hızı: Veri yok. Özgül Ağırlık (su = 1): 20 ° C (68 ° F) 0. oldukça yanıcı ve tehlikeli bir yangın ve patlama riski oluşturur. Erime noktası: -80. 31 ppm bir hava koku eşik konsantrasyonu etil formate için rapor edilmiştir.3 ° C (129. Kaynama noktası (760 mm Hg 'de): 54.51 * Yapısı (Yapısı için. 20 derece C (68 ° F) Buhar basıncı: 194 mm Hg 7. DOT Etiketi: Yanıcı Sıvı * Görünüm ve koku Etil format hoş. Buhar yoğunluğu: 2.1 2. Çözünürlük: Bazı hidroliz olarak suda çözünür. benzen ve eter ile karışabilir.7 F derece) 3. CAS No: 109-94-4 2. meyveli kokusu ile renksiz bir sıvı değil.5 ° C (-112. alkol. KİMYASAL VE FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ * Fiziksel veri 1. Molekül ağırlığı: 74. RTECS No: LQ8400000 3.6 5. asit ve alkole nem ile var olan sıvıyı hidrolize. * Reaktivite 1.9 derece F) 6.92 4. formik eter * Tanımlayıcıları 1. kağıt kopyasını görmek) * Kelimeler Etil methanoate.

0 4.52 2. tehlike alanı yalıtmak ve giriş inkâr. Söndürmeyi: Küçük yangınlar kuru kimyasal. 16. Gereksiz kişileri uzak tutun. Parlama noktası: -20 ° C (-4 derece F) (kapalı kap) 2. Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı: 455 C derece (851 F derece) 3. güçlü asitler kaçınılmalıdır. Tehlikeli bozunma ürünleri: Yok bildirdi. ya da kanalizasyon bulunmaktadır. Buharlar bir patlama ve zehir tehlikesi dış mekânlarda. 1. Uyumsuzluk: etil format ve nitratlar arasındaki temas. üst. bölgeden çekilme ve ateş yansın. soğuk su ile yangın taraftan konteyner maruz. Bu mümkün değilse ateşin dışarı iyi sonrasına kadar. insansız hortum tutucuları veya uzaktan memeleri kullanmak. Yangın nedeniyle bir kap renk değişikliği olup olmadığı bir Havalandırma güvenlik cihazından gelen sesin artması veya duyulur ise Personel derhal geri çekmelidir. 4. Özel önlemler: Yok bildirdi. Etil format Konteynerler ateşin sıcağında patlayabilir ve bunu güvenli bir şekilde yapmak mümkün ise yangın alanından hareket ettirilmelidir. Bir kargo alanındaki büyük bir yangın için. ya kamyonu ateşe müdahil ise. 2. 3. Etil format içeren büyük yangınla mücadele için su spreyi. bu mümkün değilse. Acil personeli alçak alanlardan uzak durmalısınız. Etil format içeren Yangınlar mümkün olan azami mesafeden rüzgara karşı mücadele edilmelidir. sis ya da alkole karşı dayanıklı köpük kullanın. Konteyner biter uzak durun. karbon dioksit. tren vagonu. Bir tank. kuvvetli oksitleyiciler. Havasındaki yanıcı limitleri (hacimce yüzde): Alt.8. her yöne 1/2 km için alan ayırın. * Tutuşabilirlik Ulusal Yangın Önleme Derneği etil format için 3 bir yanma derecesi (ciddi yangın tehlikesi) atamıştır. Etil format içeren yangınları söndürme sırasında itfaiye koruyucu giysi ve solunum cihazı tam bir set giymeli. Buharlar ateşleme ve flash kaynağına seyahat edebilirler. su spreyi veya alkole karşı dayanıklı köpük kullanın. . güçlü alkaliler.

1000. s riski dayanmaktadır. s aracılığıyla oluşabilir. ACGIH sınırı göz ve burunda irritasyon [ACGIH 1991. Toksikoloji Özeti * . yutma ve göz veya cilt teması [Sittig 1991. 633]. * NIOSH REL İş Güvenliği ve Sağlığı Ulusal Enstitüsü (NIOSH) 10 saatlik işgünü ve 40 kadar bir TWA olarak 100 ppm (300 mg / m (3)) etil format için önerilen maruz kalma sınırı (REL) kurdu . Değerlendirme İŞ KAZALARINDA Maruz * Yolları Etil format maruz soluma.53 MARUZ KALMA LİMİTLERİ * OSHA PEL Etil format için geçerli Mesleki Güvenlik ve Sağlık İdaresi (OSHA) İzin verilen maruz kalma sınırı (PEL) 8 saatlik bir zaman ağırlıklı ortalama (TWA) konsantrasyonu 100 ppm (metreküp başına 300 miligram (mg / m (3))) 'dir [29 CFR 1910. 21]. * NIOSH REL Normal 8 saatlik işgünü ve 40 saatlik iş haftası için bir TWA olarak 100 ppm (303 mg / m (3)) bir eşik sınır değeri (TLV) formate etil Hükümeti Endüstri Hijyenistleri (EU) ve Amerika Konferansı atamışsa [ ACGIH 1994. Tablo Z-1]. Limit * Gerekçe NIOSH sınırı göz ve burun iritasyonu riskini dayanmaktadır ve yüksek konsantrasyonlarda [NIOSH 1992] az narkoz hayvanlarda. 778]. s.saatlik iş haftası [NIOSH 1992].

54

1. Hayvanlar Üzerine Etkileri: Etil format bir göz, cilt, mukoza ve solunum sistemini tahriş edici, ve merkezi sinir sistemini yatıştırıcı olduğunu. Sıçanlarda ağızdan LD (50) ait 1850 mg / kg ve kobay [NIOSH 1991] 'de 1.110 mg / kg' dır. Sıçanlarda düşük öldürücü inhalasyon konsantrasyonu () 4 saat [Sax ve Lewis 1989] için 8000 ppm. 80 dakika 10.000 sayfaya kadar kedilerin Pozlama 90 dakika [ACGIH 1991] sonra narkoz ve ölümüne neden olmuştur. 4 saat 10.000 sayfaya kadar köpeklerin başka bir çalışmada, maruziyet akciğer ödemi ve ölüm [NLM 1992] sonuçlandı. Bir tavşan gözleri sıvı etil format Uygulama hafif reversibl hasarı [Hibe 1986] üretti. Etil formate cilt [Hathaway ve ark hafif tahriş etmez. 1991]. Organizatörü 18 haftalık uygulamaları ile 133 gün boyunca etil format haftalık cilt uygulamalarına maruz bırakılan farelerde takip [Hathaway ve ark 10 hafta sonra tümör gelişmedi. 1991]. 2. İnsanlar Üzerine Etkileri: Etil format bir göz, cilt, mukoza ve solunum tahriş edici ve merkezi sinir sistemini yatıştırıcı olduğunu. 5 dakika için 330 ppm maruz kalma gözün biraz tahriş ve hızla artan burunda irritasyon [Hathaway ve ark neden olur. 1991]. Göz tahrişi birkaç saat [Hibe 1986] sonrasında azalır. Hayvanlarda görülen etkileri benzerliği ile etil format kardiyovasküler veya solunum durması [ACGIH 1991] bağlı ölüm takip narkoz üretebilir. İnsanlarda etil format maruz hiçbir kronik sistemik etkileri bildirilmiştir. * Belirti ve maruz kalma belirtileri 1. Akut maruz kalma: İşaretler ve akut maruz kalma belirtileri gözler, burun ve solunum yollarında [Hathaway ve ark içerir. 1991]. Etil format yutulması ağız ve mide tahrişine neden olabilir ve özofagus yanıkları [Genium 1993] üretebilir. 2. Kronik maruziyet: etil format kronik maruz kalmanın hiçbir belirti veya semptom insanlarda bildirilmiştir. ACİL TIP PROSEDÜRLER *Acil tıbbi prosedürler: [NIOSH tedarik]

55

Kurtarma: Daha fazla maruz bir aciz işçi çıkartın ve uygun acil durum prosedürleri (örneğin, OSHA Tehlike İletişim Standardı [29 CFR 1910.1200] tarafından gerekli Malzeme Güvenlik Bilgi Formu listelenmiş) uygulamak. Bütün işçiler acil durum prosedürleri, konumu ve acil ekipmanın uygun kullanımı ve kurtarma çalışmaları sırasında kendilerini koruma yöntemleri aşina olmalıdır. MARUZ KAYNAKLARI VE KONTROL YÖNTEMLERİ Aşağıdaki işlemleri etil format içerir ve bu maddeye maruz işçi yol açabilir:
  

Etil formate üretimi ve nakliye Lak püskürtme, fırça veya daldırma uygulamaları sırasında kullanın , Selüloz nitrat, selüloz asetat, yağlar, ve gres için bir çözücü olarak ve aseton için bir ikame olarak kullanmak

 

Emniyet cam imaline Tütün, hububat ve kuruyemiş için bir tütsü ve larvacide olarak kullanın Uygulama fizibilitesi bağlı olarak etil formate, etmek işçinin maruz kontrol

altında tutmakta etkili yöntemler, aşağıdaki gibidir:
    

Süreç muhafaza Yerel havalandırma Genel seyreltme havalandırma Kişisel koruyucu ekipmanlar

OSHA Tehlikeli Atık İşlemleri paragraf (q) ve Acil Müdahale Standart [29 CFR 1910,120] gereği tehlikeli bir madde bir sürümü ya da potansiyel yayın yanıt İşçi korunmalıdır. Kontrol yöntemleri hakkında bilgi İyi kaynakları şunlardır: 1. ACGIH [1992]. Endüstriyel havalandırma - önerilen pratik bir el kitabı. 21. ed. Cincinnati, OH: Hükümeti Endüstri Hijyenistleri Amerikan Konferansı.

56

2. Burton DJ [1986]. Endüstriyel havalandırma - Kendi kendine çalışma arkadaşı. Cincinnati, OH: Hükümeti Endüstri Hijyenistleri Amerikan Konferansı. 3. Alden JL, Kane JM [1982]. Endüstriyel havalandırma sistemleri tasarımı. New York, NY: Sanayi Press, Inc 4. Wadden RA, Scheff PA [1987]. Işyerindeki tehlikelerin kontrolü için mühendislik tasarımı. New York: McGraw-Hill. 5. Plog BA [1988]. Endüstriyel hijyen temelleri. Chicago, IL: Ulusal Güvenlik Konseyi. TIBBİ GÖZETİM OSHA anda tıbbi gözetim gereksinimlerini geliştiriyor. Bu gereksinimleri ilan edildiğinde, okuyucular ek bilgi için kendilerine bakmalıdır olan ve çalışanların etil format maruz kalan işverenler tıbbi gözetim prosedürleri uygulamak için gerekli olup olmadığını belirlemek için. Kimyasal tehlikelere maruz kalabilirsiniz İşçi, iş kazası ve hastalıkların önlenmesi amaçlanmaktadır tıbbi gözetim sistematik bir program izlenmelidir. Program işle ilgili tehlikeler konusunda işçi ve işverenlerin eğitim, sağlık üzerinde olumsuz etkiler erken teşhis, tanı ve tedavi için işçilerin sevk içermelidir. Hastalık ya da başka işle ilgili olumsuz sağlık etkileri ortaya birincil önleyici tedbirler (örn., endüstriyel hijyen kontrolü, mühendislik kontrolleri ve kişisel koruyucu ekipman) derhal değerlendirme mutlaka yapılmalıdır. Bir tıbbi gözetim programı, yerine, bu tür önlemler ek olarak hazırlanmıştır. Işle ilgili sağlık etkilerini tespit etmek ve kontrol etmek, tıbbi değerlendirmeler (2) periyodik olarak istihdam döneminde, işe yerleştirme öncesi (1) yapılmalı, ve (3) iş transferi veya fesih zamanda. * Preplacement tıbbi değerlendirme Bir işçinin etil format maruz kalma potansiyeli olan bir iş yerleştirilir önce, lisanslı bir sağlık uzmanına kapsamlı, tıbbi çevresel ve mesleki geçmişleri, bir fizik muayene ve fizyolojik ve laboratuvar testleri ile işçinin temel sağlık durumu değerlendirmek ve belgelemek gerekir beklenen mesleksel riskler için uygun. Bunlar

* Fesih tıbbi değerlendirmeler Yerleştirme sırasında yapıldı. tıbbi tarama testleri göz ve solunum sistemi üzerinde etil format olumsuz etkilerin belirlenmesi üzerine odaklanmalıdır. değerlendirmeler 3 ila 5 yılda bir yapılan ya da sık sık deneyimli bir iş sağlığı hekimi tarafından tavsiye edilmelidir. İşçinin sağlık durumunun herhangi bir değişiklik uygun bir referans nüfus için beklenen ile karşılaştırıldı edilmelidir. * Periyodik tıbbi değerlendirmeler İş sağlığı görüşmeler ve fizik muayene olarak herhangi bir federal. Hiçbir standart var ve tehlike minimal olduğu durumlarda. Solunum hastalığı tıbbi gözetim Amerikan Toraks Derneği tarafından önerilen ilkeler ve yöntemler kullanılarak yapılmalıdır. şiddeti ve maruz kalma gibi yürürlükteki herhangi bir tıbbi durumun niteliği ve derecesi süresi düşünmelisiniz. Mevcut sağlık durumu Bireysel işçinin temel sağlık durumu ile ya da uygun bir referans nüfus için beklenen değerler ile karşılaştırılmalıdır. Bir işçinin etil format maruz atfedilebilen belirtiler geliştiğinde Ek incelemeler gerekli olabilir. * Biyolojik izleme . Bu gibi durumlar (işe yerleştirme için mutlak kontrendikasyon olarak kabul edilmemelidir olan) bir geçmişi ve diğer bulguları gözler ve solunum sistemi hastalıkları ile tutarlı sayılabilir. Bir preplacement tıbbi değerlendirme ağırlaştırılmış görülebilecek sağlık koşulları değerlendirmek için işçi veya öngörülen maruz kalma sınırı veya altında etil format maruz kaldığında artış riskine neden olabilir önerilir. incelemeler. tıbbi çevresel ve mesleki geçmişi görüşmeler. Röportajlar. fizik muayene. Profesyonel sağlık muhtemel sıklığı. ve seçilen fizyolojik veya laboratuar testleri onun sonunda işçinin sağlık durumunu belirlemek için iş transferi veya fesih zamanda tekrar edilmelidir ya da onu istihdam. eyalet ya da yerel standart tarafından zorunlu. istihdam döneminde düzenli aralıklarla yapılmalıdır.57 göz ve solunum sistemi işlevi ve bütünlüğü üzerinde yoğunlaşmalıdır.

kuru ve iyi havalandırılan bir yerde muhafaza edilmelidir. tütün ürünleri kullanarak tuvalet kullanırken. Analiz bir alev iyonizasyon dedektörü (GC / FID) kullanılarak gaz kromotografisi tarafından yürütülmektedir. Rutin kullanım için kabul edilebilir hiçbir biyolojik izleme testleri henüz etil format için geliştirilmiştir. Etil format Konteynerler fiziksel hasar. iyice. Bu yöntem tamamen onaylanmadığı ve OSHA Bilgisayarlı Bilgi Sistemi olarak açıklanmıştır [OSHA 1994] ve NIOSH Yöntemi No 1452 yılında [NIOSH 1994b].58 Biyolojik izleme örnekleme ve bir zehirli madde veya metabolit maruz kalmanın bir dizin sağlamak için vücut dokuları veya sıvıları analiz etmeyi içerir. Numune daha sonra karbon disülfit ile muamele edilir. içmek. kozmetik uygulama ya da etil format veya etil format içeren bir çözüm ele işlenen veya depolanan alanlarda ilaç almamalıdır.2 litre / dakikada maksimum akış hızında toplanır. DEPOLAMA Etil format OSHA Tehlike İletişim Standardı [29 CFR 1910. 10 litre maksimum toplama hacmi ulaşılana kadar Örnekleri 0. Etil format ile kontamine giysileri hemen çıkarılmalı ve hükümler giyim kimyasal Güvenli kaldırma için yapılmalıdır. kozmetik ya da ilaç. tütün ürünleri kullanmayın. Kontrolleri KİŞİSEL HİJYEN PROSEDÜRLER Etil format temas cilt halinde. İşçiler yemek. Giysiler akladığı Kişiler etil format tehlike özellikleri konusunda bilgi verilmelidir.1200] uygun olarak etiketlenir sıkıca kapatılmış kaplarda serin. ön kol ve yüz yıkanmalıdır. yemek yemeden önce sabunla ve suyla eller. 20/40 mesh) kullanılarak yapılır. İŞYERİ İZLEME VE ÖLÇME İŞLEMLERİ Havadaki etil format bir işçinin maruz Belirlenmesi bir kömür tüp (100/50 mg bölümleri. Etil format işleyen bir işçi. işçilerin su ve sabunla yıkama. ardından bol su ile hemen etkilenen bölgeleri yıkayın gerekir. nem ve ateş .

2. Tehlikeli sürümler için * Raporlanabilir miktar gereksinimleri . 4. güçlü alkaliler. kuvvetli oksitleyiciler. Küçük sıvı dökülmeleri için. Döküntü ve sızıntıları Temizlik tamamlanana kadar etil format. Dökülen malzemenin dokunmayın. Su püskürtme buharların azaltmak için kullanılabilir. Isı ve tüm ateşleme kaynaklarını uzaklaştırın. 3. Emniyet personeline bildir. daha sonra ıslahı veya imha etmek için etil format içeren çok ilerisinde dökülen daykları oluşturmak. Geniş bir sıvı dökülmeleri için. bir dökülme veya sızıntı sonrasında yapılmalıdır: 1. ÖZEL ŞARTLAR Acil durum planlama için ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) gereksinimleri. kişilerin koruyucu ekipman takmayan ve giyim kapsayan bir dökülme veya sızıntı olması durumunda kirlenmiş bölgelerden sınırlı olmalıdır. * Acil durum planlama gereklilikleri Etil format 42 Superfund değişiklikler ve Yeniden Verilmesi Yasası (SARA) (Başlık III) USC 11022 altında EPA acil durum planlaması şartlarına tabi değildir. kum veya daha sonra bertaraf için kapalı kaplar içine diğer yanmaz emici materyal ve yeri kaplar. Dökülme veya sızıntı alanı havalandırın. ancak püskürtme kapalı alanlarda ateşleme önlemek olmayabilir.59 kaynaklarından korunmalıdır ve nitratlar. 7. bu risk olmadan bunu yapmak mümkün olup olmadığını sızıntıyı durdurmak. Kullanıcılar bu nedenle periyodik olarak yeni bir bilgi olup olmadığını belirlemek için tavsiye edilir. 5. 6. Aşağıdaki adımlar. güçlü asitler ve ayrı olarak saklanmalıdır. tehlikeli bültenleri raporlanabilir miktarlarda. toplum sağdan biliyoruz ve tehlikeli atık yönetimi zamanla değişebilir.

ilgili devlet ve yerel yönetimler bu maddenin atık toplama .40 içinde acil serbest bildirim hükümleri gerekli değildir. ABD mevcut yönetmeliklere uygun olarak yürütülür.40] bildirmek zorundadırlar. dökme. Kimyasal atık bertaraf EPA mevzuat şartlarını karşılayan emin olmak için. bu kılavuzun kapsamı dışındadır. işveren uygun Federal. taşıma ve bertaraf sağlamak için takip edilmelidir. EPA özellikle tehlikeli olarak birçok kimyasal atıklar ve saymaktadır. enjeksiyon.30 EPA tarafından gerekli değildir. * Topluluk sağdan know gereksinimleri İşverenler. Ayrıca. Etil format özellikle RCRA altında bir tehlikeli atık olarak listede olmamasına rağmen. Eyalet ve yerel yönetimler [40 CFR 355. DC).]. korozivite reaktivite veya toksisite: EPA aşağıdaki özelliklerden herhangi birini sergileyen bir tehlikeli atık olarak düşünür. etil format yayılan ya da yıllık tesislerinde salınan miktarını raporlama EPA bir toksik kimyasal Yayın Envanteri formu (Form R) göndermek için 40 CFR Part 372. yıkama.24 tanımlanan Tutuşabilirlik. işverenler (800) 424-9346 (Washington dışında az (703) 412-9810 (Washington. damping veya elden EPA tarafından tanımlanır . boşaltma.21-261. kaçan. bu maddenin bu kaldırma. boşaltma. Ulaşım. Özel kimyasalların ve imhası hakkında detaylı bilgi verilmesi. bu madde için bir raporlanabilir miktarı yoktur. İşverenler etil format kazara serbest Ulusal Yanıt Merkezi bildirmek için 40 CFR Part 355. Kaynak Koruma ve Kurtarma altında Yasası (RCRA) [40 USC 6901 vd. EPA ve Devlet ve yerel düzenlemeler. EPA yukarıda tartışılan özelliklerden herhangi sergileyen işveren tehlikeli atık olarak tedavi gerektirir. pompalama. DC bölgesi) veya ücretsiz olarak RCRA hattı için sorularının muhatabı . Kimyasal için raporlanabilir miktar üzerinde bir sürüm olması durumunda. yayan.60 Bir tehlikeli madde serbest herhangi bir tehlikeli maddelerin çevreye (kontamine kaplar terk edilmesi veya atılması dahil) içine dökülüp sızıntı. * Tehlikeli atık yönetimi gereksinimleri 40 CFR 261.

Önemli farklılıklar. solunum. farklı üreticiler tarafından üretilen genel olarak benzer KKD malzemelerinin kimyasal direnç (örneğin. muayene ve temizleme giyerek çalışması yapmak için işçinin yeteneği bir değerlendirme içermelidir. Etil format ile KKD malzemeleri kullanımını değerlendirmek için. Maskelerin seçimi ve kullanımı ve solunum kullanıcıların sağlık taraması hakkında ek bilgi için. bir karışımın kimyasal direnç katışıksız bileşenlerin herhangi bir hayli farklı olabilir.134] gereklerine uygun. OSHA Solunum Koruma Standardı [29 CFR 1910. butil) olarak gösterilmiştir. eldivenler. Yeterli solunum koruma programı (doğru maske seçimi dahil) uygulaması. KİŞİSEL KORUYUCU EKİPMANLAR İşçi özenle seçilir kullanılan ve etil format ile deri teması önlemede de etkili olabileceğini korunması gerekir uygun kişisel koruyucu giysi ve ekipman kullanmalıdır. Buna ek olarak. kapsülleme suit) seçimi etil format için işçi potansiyeli maruz kalma ölçüde dayanmalıdır. bilgili kişi programından sorumlu ve programı düzenli olarak değerlendirilmelidir olduğunu olmasını gerektirir. Böyle bir program respiratör seçimi. NIOSH Respiratör Karar Mantık son sürümü danışın [NIOSH 1987b] ve Endüstriyel Solunum Korunması NIOSH Kılavuzu [NIOSH 1987a]. Uygun kişisel koruyucu ekipman (PPE) (örneğin. periyodik işyeri izleme ve düzenli solunum bakım.61 ve imhası için olabilecek her türlü gereksinimleri hakkında bilgi için temasa geçilmelidir. solunum uyum testi. eksiksiz bir solunum korumasi programi kurumu olmalıdır. personelin düzenli eğitimi. Etil format geçirgenliğine karşı çeşitli malzemelerin direnci yayınlanan raporlar yoktur. hortumlar. SOLUNUM KORUMA Respiratör kullanımı için * Koşullar İşverenler. . kullanıcıların mevcut en iyi performans verileri ve üretici firmaların önerileri danışmalısınız. asgari olarak.

Hitit Üniversitesi öğretim üyelerine sunulmuştur. Grup 7. yağ ve gres tutulmalı ve denetlenmiş ve etkinliğini korumak için düzenli olarak bakımı yapılmalıdır. Su geçirmez kimyasal koruyucu gözlük veya yüz kalkanları (minimum 20 ile 30 cm uzunluğunda) bir solvent.C. işçilerin çalışma kıyafetleri. statik betonarme.Ö. kostik veya diğer toksik madde gözler kaçarsa edilebilecek herhangi bir operasyon sırasında giyilmelidir.62 Kullanılan herhangi bir kimyasal dayanıklı giysiler periyodik dermal temas önlemedeki etkinliğini belirlemek için değerlendirilmelidir. Koruyucu dış giyim eşyası için olası ihtiyacı (örneğin.1. özellikle sıcak havalarda veya sıcak veya yetersiz havalandırılan çalışma ortamlarında çalışması sırasında. 8. tarafından T. Çamaşırhane personeli bulaşmış giyim işleme potansiyel tehlikeler konusunda bilgilendirilmesi ve sağlık riski en aza indirmek için önlemler konusunda uyarılmalıdır. Ethyl Formate Üretim Fabrikasının mimari. elektrik tesisatı ve altyapısı incelenmiştir. Proje Tanımı Özet Tablosu Projenin Sahibi : Grup 7 . Bu rapor kapsamında İzmir Organize Sanayi Bölgesi. tulumlar. 8. İşverenler. Emniyet duşları ve göz yıkama istasyonları yakın etil format içeren operasyonlara yer almalıdır. Aynı zamanda projenin finansmanı incelenmiş ve finansörler açıklanmıştır. önlük. ya da her gün yıkanması veya benzer tüm vücut örtüleri giymelidir. vücudun ısı dağılımını etkileyebilir. İşverenler. SUNUŞ Teslim edilen bu fizibilite raporu N. Koruyucu giysi. elbise encapsulating) ek olarak. her vardiya sonunda iş elbisesi toplamak ve aklama sağlamalıdır. Koruyucu giysi. mekanik tesisat. ayrı ayrı iş ve sokak giysileri saklamak için dolap veya diğer kapalı alanlarda sağlamalıdır.

Ö. T. Başlama ve Bitiş Tarihi : Yap-İşlet (Kiralama) / Yap-İşlet (Satış) : Proje + İnşaat : Grup 7 N.C.2. Hitit Üniversitesi : Grup 7 N.Ö.C. T. T. Hitit Üniversitesi : Grup 7 N.Ö.63 Projenin Adı Projenin İşletme Süresi Kapasite Yatırımın Yeri Yatırımın Bedeli İşin Gerçekleştirilmesi Sözleşme Cinsi İşin Cinsi Projeyi Hazırlayan’ın Proje Dökümanı Hazırlayan’ın Tasarım Hizmetleri : Ethyl Formate Üretim : Yap-İşlet : 8000 Ton/Yıl : İZMİR : 54146 TL : Yatırım Dönemi. Projenin Yapılacağı Ülkenin Beşeri ve Fiziki Haritası Şekil 15: Türkiye Fiziki Haritası . Hitit Üniversitesi 8.C.

resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti.4. Genel Türkiye. Ülkenin üç yanı Akdeniz. Projenin Tanımı Geliştirilen bu proje. depolanması ve satışının yapılmasıdır. Ham madde olarak formik asit ve etil alkol kullanarak etil format elde edilmesi. Tasarlanan proje Adana Organize Sanayi Birliğinin 12345 nolu izin belgesi ile onaylanmıştır. Gürcistan. Kuzey yarımkürede.64 Şekil 16: Türkiye Beşeri Haritası 8. 8.3. Grup 7 tarafından İzmir Organize Bölgesinde yapılacaktır. Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunan bir ülkedir. Komşuları Yunanistan. kalanı ise Balkan Yarımadası'nın uzantısı olan Trakya'da bulunur.4. İran. Projenin Yapılacağı Ülkenin Genel Tanıtımı 8.1. Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir. Giriş Hayata geçirilmesi düşünülen bu proje Türkiye’nin Ege Bölgesi’nde yer alan İzmir ilinde inşa edilecektir. Bulgaristan. Ermenistan.1. 8. Irak ve Suriye'dir. . Azerbaycan. Ülke topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında.3.

1 Türkiye Genel Resmî dil Başkent Devlet şekli Türkçe Ankara Cumhuriyet .65 Şekil 17: Dünya Üzerinde Türkiye Şekil 18: Türkiye Haritası Üzerinde Adana Tablo 2: Tablo 2.

en geniş 36.3'ünü kaplar. ülkedir.578 km².452 km².3 milyar ABD Doları . Avrupa'da Rusya'dan sonra 2. Nüfus Nüfus yoğunluğu Millî günler 70.66 Yönetim biçimi Kurucusu Cumhurbaşkanı Başbakan Yüzölçümü Demokrasi Mustafa Kemal Atatürk Abdullah Gül Recep Tayyip Erdoğan İzdüşüm alanı (harita üzerinde) 779.883 ABD Doları (2007 3. SAGP) İhracat 112. sırada yer alır. SAGP (GSMH) 627 milyar ABD Doları (2007 3.380 ABD Doları (2008 tahmini.256(2007 nüfus sayımı) 92 kişi/km² 23 Nisan: TBMM'nin açılışı (1920) 19 Mayıs: Kurtuluş Savaşı başlaması (1919) 30 Ağustos: Kurtuluş Savaşı kazanılması(1922) 29 Ekim: Cumhuriyetin ilanı (1923) Millî gelir. Cari (GSMH) Millî gelir. Çeyrek) Kişi başına düşen millî gelir 10. Dünya yüzeyinin %1.586. Çeyrek) 791 milyar ABD Doları (2008 tahmini) 8. gerçek alanı 814.

Parlemento ve Hükümet Yapısı Türkiye Cumhuriyeti Devleti demokratik laik bir hukuk devletidir. Böylece. Şu anda yürürlükte olan anayasa 1982 Anayasası’dır.4. Günümüzde üye sayısı 550’dir. Bu anayasalar 1921. Yeni kurulan sanayi dalları.10 (2008 Şubat) ÜFE: %8. Projenin Yapılacağı Ülkenin Ekonomik Yapısı Türkiye. 1980 öncesi dönemde ithal ikamesine dayalı bir ekonomi politikası izlemiş ve iç talebin karşılanması için. Demokratik – Serbest seçimlerin gerekleri olarak genel oy.15 (2008 Şubat) Para birimi Saat dilimi . Danışma meclisi tarafından hazırlanan bu anayasa güvenlik konseyi tarafından son şekli verilerek halkoyuna sunulmuştur. Bu anayasaya göre meclis 400 üyeli olmuştur.EEST (UTC+3) İstiklâl Marşı 8. 1924. eşit oy seçimlerin serbestliği. gizli oy ilkesi.Yaz saati Millî Marş Yeni Türk Lirası (YTL) EET (UTC+2) .4. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nde şu ana kadar dört tane anayasa kullanılmıştır. 8.3. ithal ikameci sanayileşme .7 milyar ABD Doları TÜFE: %9. Parlamentoda TBMM üyeliğine 5 yıl.1961 ve 1982 Anayasası’dır.2. Bu anayasa 12 Eylül 1980 tarihinde yapılan bir askeri müdahale sonucu bir tepki anayasası olarak ortaya çıkmıştır. açık sayım ve döküm gibi seçim ilkeleri benimsenmiştir. tek dereceli seçim. Ekonomide köklü dönüşümleri amaçlayan geniş kapsamlı bir İstikrar Programı ise 1980'li yılların başında hazırlanmış ve 24 Ocak 1980 tarihinde yürürlüğe konmuştur. Yönetim şekli itibariyle halkın kendi kendisini bir yönetim biçimini esas alır.67 İthalat Yıllık Enflasyon 175. Cumhurbaşkanlığına 7 yıl seçilme şartı getirilmiştir. öncelikle ithal edilen malların ülke içinde üretilmesi amaçlanmıştır. çok uzun sürelerle gümrük ve diğer eş etkili vergilerle korunmuştur.

Dış pazarlara yönelik üretim yapma. İhracatı teşvik eden yeni politikalar sonucunda sanayiciler. 1980 sonrasında. Türkiye'de yerleşik kişilerin yurtdışına döviz üzerinden garanti ve kefalet vermeleri serbest hale getirilmiştir. Dış pazarlar yakından izlemeye alınmış. . konut. tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak. ülkeye yeni pazarlama yöntem ve teknikleri getirilmiştir. Böylece. Gerçekleştirilen reform politikaları. imalat. haberleşme ve ulaştırma alanlarında yatırımlarını yoğunlaştırmıştır. kamu sektörü alt yapı. uluslararası finansman kuruluşlarıyla ilişkiler artırılmış. teknoloji gelişmiş ve modern işletmecilik kuralları uygulanmaya başlanmıştır. İhracat ile birlikte kalite yükselmiş. ambalajlar iyileşmiş. maliyetler aşağı çekilerek. Tahvil ve Bono Piyasası ile Uluslararası Pazar'dır. Hisse Senetleri Piyasası. İMKB'nin hızlı bir şekilde büyümesindeki etkenler arasındadır. merkezden yönetim yerine piyasa mekanizmalarına giderek daha fazla ağırlık verilmesi biçiminde bir felsefe değişikliğini de beraberinde getirmiştir. Türk ekonomisinin dünya pazarlarındaki rekabet gücü artırılmıştır. eğitim. Bunlar. daha fazla dış piyasalara yönelmeye başlamışlardır. Türkiye'de yerleşik kişilerin yurt dışına menkul kıymet ihraç etmeleri ve yurt dışında satmaları serbest bırakılmıştır. 3 Ocak 1986 tarihinde ise Türk ekonomisinin gelişiminde son derece önemli bir rol oynayan İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) faaliyete geçmiştir. Sağlanan vergi kolaylıklarının etkisiyle yatırım fonlarının hızla büyümesi ve yabancı yatırımcıların sermaye piyasalarına girişlerinin serbestleştirilmesi. Özel sektör ise konut. özellikle sanayide kapasite kullanımını artırmış. halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve yaygın bir şekilde katılmasını sağlamaktır. ihracata ağırlık ve öncelik veren bir sanayileşme modeli benimsenmiştir. Ertesi yıl Türk sermaye piyasasında düzenleyici ve denetleyici görevlere sahip Sermaye Piyasası Kurulu oluşturulmuştur. Sermaye piyasalarındaki yeniden yapılanma ve gelişmeler sonucunda 1981 yılında Sermaye Piyasası Kanunu yürürlüğe girmiştir. İMKB’nde halen üç piyasa faaliyet göstermektedir. Kanun'un amacı. tesislerin ölçeklerini genişletmelerine yol açmış ve yeni yatırımlara gitmelerine sebep olmuştur.68 stratejisi terk edilmiş.

tarımdan sanayi sektörüne fon transferini güçleştirdiği gerekçesiyle 1925 yılında kaldırıldığını belirtmeliyiz. 1950 yılı başında Gelir Vergisi.3.1980'li yıllar ve son olarak 1998 yılı dikkati çekiyor. bu dönemde 1958 yılına kadar ülke . enerji. Kurumlar Vergisi. Ekonomik kalkınmanın finansmanında. 1950'li yıllara gelindiğinde. Vergi Usul Kanunu gibi çağdaş vergi kanunları bir bütünlük içinde yürürlüğe girmiştir. Tabiat şartlarının elverişli gitmesi.1. Ekonomik Yapının Genel Değerlendirmesi Ülkemizde vergi reformları denildiğinde 1950.4. dış finansman kaynaklarının ülkemize akışını kolaylaştırmıştır. Sonuçta. Ancak. tarım ve turizm sektörlerindeki yatırımlara ağırlık vermiştir. Kore buhranı nedeniyle dış ticaret hadlerinin önemli ölçüde tarımın lehine çevrilmesi gibi faktörler dönemin ilk yıllarında borçlanma politikasının maliyetlerini ekonominin hissetmesini geciktirmiştir. sağlık ve sosyal güvenlik alanlarında yoğunlaştırılması kabul edilmiştir. Ayrıca özel sektör faaliyetlerinin desteklenmesi ve piyasalara müdahalenin sınırlı tutulması hedeflenmiştir. 8. Bu verginin kaldırılması devlet gelirleri yönünden büyük bir boşluk doğurmuş ve henüz bugüne kadar bu boşluk doldurulamamıştır. Böylece. Bununla beraber. sulama gibi altyapı yatırımlarına kanalize etmeye çaba harcamışlardır. Cumhuriyet ilân edilmeden önce Meclisimizin 24 Nisan 1920 tarihinde kabul ettiği 1 numaralı kanunun bir vergi kanunu olduğunu (Ağnam Resmini dört kat arttıran kanun) aynı şekilde. Aşar o yıllarda devlet gelirlerinin yaklaşık %30'unu oluşturmaktaydı. İkinci Dünya Savaşı sonrası kurulan çeşitli uluslararası mali kuruluşlar ve Batılı devletlerle ilişkilerimiz. sektörün gelişmesini engellediği. Özelleştirme ise kamu kesimini daraltmanın ve asli görevlerine döndürmenin aracı olarak görülmüştür. 1950-1960 döneminde dış borçlarımızda 1950 yılı başına göre 13 katlık bir artış ortaya çıkmıştır. 1961 yılı. siyasi nedenlerle tarım sektörü vergilemenin dışında tutulmuştur.1996-2000 yılları arasında uygulanan Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planı döneminde kamu hizmetlerinin daha çok eğitim.69 ulaştırma. önemli projelerin finansmanında dış kredilerden geniş ölçüde yararlanılmıştır. 1923 yılında İzmir'de toplanan İktisat Kongresinde ittifakla alınan bir karar doğrultusunda tarım sektörü üzerindeki aşarın. Bu dönemde hükümetler kaynakları ulaştırma.

Ekonomik krizi 27 Mayıs 1960 İhtilali izlemiştir.70 ekonomisinin makro göstergelerinde. Dönemin ortalarından itibaren hızlanan yurtdışına iş gücü göçü izleyen yıllarda ülkemizin işçi dövizleri gibi önemli bir dış kaynaktan yararlanma yolunu açmıştır.1950-1960 döneminde GSMH büyüme hızı ortalama % 6. Bu çabalarla birlikte plânlı kalkınmanın ve sanayileşmenin vergiye dayalı alt yapısının ilk kez bu dönemde oluşturulduğu söylenebilir. gelir vergisi kapsamında vergilendirilmesi ve vergi teşvikleri yoluyla yatırımların uyarılması mekanizması oluşturulmuştur. Vergi politikalarının. Borçlanmaya dayalı bir kamu finansman politikası. Yapılan çalışmalarda Nicolas Kaldor gibi yabancı uzmanların da bilgilerinden yararlanılmıştır. 1960-1970 döneminin ilk yarısında GSMH büyüme hızı ortalama % 5. . Yine ekonomideki yapısal sorunlar.l'dir. olumsuz dış ve iç ekonomik ve siyasi koşulların da etkisi altında ülkemizi 1958 yılındaki ekonomik krize ve dış borçlarda moratoryuma götürmüştür. iç ve dış borçlanma politikalarının kalkınma plân ve programları çerçevesinde uygulanması ekonomimizin istikrarlı ve yüksek büyüme hızlarına sahip olmasını sağlamıştır.3. ödemeler dengesi sorunları.4 olarak gerçekleşmiştir.3 ve % 7. 1960-1970 dönemine bakıldığında bu dönemde ülkemiz ekonomik kalkınma yolunda önemli mesafeler almıştır. ekonomik gelişme ve kalkınma hızında dikkate değer artışlar sağlanmıştır. siyasi çalkantılar ülkemizi 1970 yılındaki ekonomik istikrar tedbirlerine ve 12 Mart 1971 askeri muhtırasına götürmüştür. enflasyon oranı da % l0. 27 Mayıs sonrası vergi reform komisyonu kurularak 1961 yılında 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile tarım sektörünün. 1960 sonrasında Türkiye plânlı döneme girmiştir.0.4 iken bu rakamlar dönemin ikinci yarısı için % 7. Nicolas Kaldor tarım sektörünün vergilendirilmesinde tarım alanlarının potansiyel hasılalarının dikkate alınmasını önermiştir. Dönemin ikinci yarısından itibaren borçlanma politikalarına ağırlık verilmiştir.enflasyon oranı % 4. Beşer yıllık bazda hazırlanan ekonomik kalkınma plânları ile kalkınmanın içerden ve dışarıdan sağlanacak kaynaklarla istikrarlı bir biçimde sürdürülmesi esas alınmıştır. Fakat kalkınmanın finansmanında vergi yerine borçlanmaya ağırlık verme politikası ülke ekonomisini belirli bir süre sonra çıkmaza sokmuştur.

Ekonomik büyüme oranı uzun yıllar ilk defa l979 ve 1980 yıllarında negatif rakamlarla ifade edilir olmuştur. 1986 yılından başlayarak ilk defa bütçe açıklarının kapatılması için dış kaynaklardan da yararlanılabilmesi mümkün hale getirilmiştir. Gider vergileri alanında çağdaşlığı simgeleyen ve gelişmiş ülkelerin uyguladığı Katma Değer Vergimiz. Bir bakıma bütçe açıklarının boyutlarını . Vergi politikalarının piyasa ekonomisini güçlendirme yönündeki ekonomik politikalarla uyumlu olması sağlanmıştır. şirketleri otofinansmana yönlendirmek ve sermaye birikimini hızlandırmaktır. Dünya Bankası ve OECD gibi uluslararası kuruluşlar tarafından gelişme yolundaki ülkelere örnek olarak gösterilmiştir. 6 Kasım 1983 seçimleriyle yeni bir siyasal döneme geçişle birlikte vergi alanında yine bazı düzenlemeler gündeme gelmiştir. vergi gelirlerinde önemli reel artışlar sağlayarak bütçe açıklarının hızla gerilemesine. 1970-1980 döneminde GSMH büyüme hızı ortalama % 4. borç ertelemelerine başvurulmuştur.71 1970-1980 döneminde ağırlaşan ekonomik ve mali sorunlar karşısında vergi sistemimizde gerekli değişiklikler yapılamamıştır. şirketleşmenin hızlanmasına. 1980'li yılların başlarında yoğun düzenlemelere konu olan vergi sistemimiz hem. 1985 yılı başında Katma Değer Vergisi yürürlüğe girmiştir. IMF. ülke ekonomisinin dışa açılmasına. Bütçe iç ve dış borç anapara ödemeleri bütçe dışına çıkarılmış. Nihayet mevcut şartlar ülkemizi 12 Eylül 1980'e getirmiştir. enflasyon da ortalama % 35'dir. Bu düzenlemelerin somut sonucu. Düzenlemelerin hemen tümü.5. 1980-1983 döneminde GSMH büyüme hızı % 4. hükümetin iç ve dış kaynaklardan hızla borçlanması olarak ortaya çıkmıştır. dışa açılmayı ve girişimciliği ön plâna çıkaran anlayıştır. Enflasyon üç haneli rakamlara ulaşmıştır. şirketlerimizin büyümesine hem de.5. bazı sektörlerin geliştirilmesine ve kısmen de bölgesel kalkınmaya yönelik bir anlayışı içermektedir. 1980-1983 döneminde görev yapmış olan Danışma Meclisinin kabul ettiği kanunların yarıdan fazlasının vergilere ilişkin olduğu gözlenmiştir. enflasyon da % 31.3 'dür. Dış borçların ödenmesinde ciddi sıkıntılar yaşanmış. ihracat artışlarına yol açmıştır. tasarrufları korumaya. yatırımları özendirmeye.1984 yılında vergi yükünün önemli bir düşüş göstermesi (%18-19'lardan % 13'e gerilemesi). sermaye birikimini sağlamaya. Döneme damgasını vuran anlayış. Temel amaç. Öte yandan. bu ödemelerin Hazine Müsteşarlığı bünyesinde oluşturan Borç İdaresinin izlemesine bırakılmıştır.

%20' lik oran da % 11. Gelir vergisi beyanlarının % 80'i hayat standardı ölçüleri etrafından toplanmıştır. enflasyon oranı da % 120. Yüksek vergi oranları vatandaşları kayıt dışı ekonomik faaliyetlerde bulunmaya teşvik etmektedir. .72 perdeleyen bu düzenleme sonrası iç ve dış borçlanmalardaki artış hızlanmıştır.7 'dir. Başlangıçta "Vergi Reformu" olarak ifade edilen değişiklikler bir azınlık hükümeti tarafından parlamentonun desteğiyle gerçekleştirilmiştir. 1994 yılını takiben Temmuz 1998'de kanunlaşan 4369 sayılı kanun ise vergi sistemimizde önemli değişiklikler getirmiştir. Toplam gelir vergisinin %55'ini ücretliler ödemektedir. Toplam vergi tahsilatının % 20' si ücretlilerden sağlanmaktadır ( Yeni kanunun uygulanması sonucu % 55' lik oran %33' e.1.0’dır. Kayıt dışı ekonominin kayıt altına alınması. dolayındaki kaynağı kriz nedeniyle zaten sıkıntı içinde bulunan özel ekonomiden çekiyor. Emlâk vergilerindeki harçların yüksekliği mükellefleri düşük beyana ve harç ödemeye sevk etmektedir.1. Bu durum vergi adaletinin hızla bozulması sonucunu doğurmaktadır. Bu olağanüstü vergilerle.enflasyon oranı ise % 49. bütçe dengeleri için gerekli gördüğü 70 Trilyon TL. 19831991 döneminde ortalama GSMH büyüme hızı % 5. 5 Nisan 1994 Ekonomik Önlemler Uygulama Plânı çerçevesinde de dört adet olağanüstü vergi getiriliyor.    Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı %60'a ulaşmıştır.5 'e gerilemiştir). 1994 yılında büyüme hızı % -6. İçinde yaşanılmaz bir vergi yapısı ortaya koyan yukarıdaki tabloyu değiştirmek amacıyla 4369 sayılı kanun hazırlanmış ve kanun dört temel ilke üzerine dayandırılmıştır:   Vergilemede basitliğin sağlanması. kamu kesimi. 4369 sayılı kanundan önce ülkemizde şöyle bir vergi tablosu mevcuttur:    Gelir vergisinde her üç mükelleften biri götürü olarak vergilendirilmekte ve gelir vergisinin yalnızca % 1' ini ödemektedir.

bunlara taraf olanları da kapsayacak şekilde. Mevcut koşulları değerlendiren hükümet 14 Ağustos 1999 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4444 sayılı kanunla. Yeni düzenleme ile vergilemeye konu olan gelirin tanımında 4369 sayılı kanun öncesine dönülmüştür. Türk Vergi Sisteminde önemli yenilikler getiren kanun.2002 tarihine kadar ertelenmiştir. Ücretliler dışında. Güneydoğu Asya'da ve özellikle Rusya Federasyonu'nda yaşanan krizin ve içerde hükümetin uyguladığı daraltıcı maliye politikasının ekonomimize etkileri nedeniyle uygulanma ortamını önemli ölçüde kaybetmiştir.1. Telif kazançlarının beyanı ile ilgili sınır kaldırılmıştır. 31.12. 2002 yılı sonuna kadar gelir vergisi kanununda tanımlanmamış (diğer kazanç ve iratlar kategorisine giren gelirler) kazanç ve iratlar vergi dışı bırakılmıştır. Ne var ki. Gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerini ilgilendiren geçici vergide beyan dönemleri (Haziran ve Aralık sonu olarak) altı aya çıkarılmış. Vergi ziyai cezalarında uzlaşma imkânı getirilmiştir.2000 tarihinden itibaren kurumlar vergisi mükellefleri için geçici vergi oranı % 20' ye indirilmiştir. Yine aynı .73   Vergi oranlarının düşürülerek vergi tabanının genişletilmesi ve Vergi adaletinin sağlanması Belirtilen bu dört esas çerçevesinde 15 vergi kanununda 87 madde içinde yer alan değişiklikler gerçekleştirilmiştir.2002 tarihine kadar uzatılmıştır.12. Bunun sonucunda. Diğer bir ifadeyle.12. Yine bu düzenleme ile ücretlerin ve menkul sermaye iratlarının beyanı konusunda mükellefler lehine kolaylık ve avantajlar getirilmiştir. 4369 sayılı kanunun getirdiği bazı düzenlemelerde değişiklik yapmıştır. Esnaf muaflığı belgesi alma zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu düzenlemelerle mali milat 31. ileriye ve geriye doğru herhangi bir vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmayacaktır.1. % l5' den başlayıp % 40 oranına kadar yükselen gelir vergisi tarifesi diğer beyannameye tabi gelirler yönünden 1999-2000 yılında elde edilen gelirler için % 5'er puan arttırılmak suretiyle uygulanacaktır. Kurumlar vergisinde iştirak hissesi ve gayrimenkul satış istisna süresi 31. mali milat kapsamındaki (30 Eylül blokajları) değerler ile işlem ve beyannamelerden hareketle. 2002 yılına kadar elde edilecek gelirlerden yalnızca kanunda tanımı yapılmış gelir unsurları vergilendirilecektir.

belirli bir süre ekonomimizin hızlı gelişmesini sağlamaktadır ancak. enflasyon oranının % 64. GSMH ortalama büyüme hızlarını ve enflasyondaki gelişmeleri incelediğimizde. bu hızlı büyüme yıllarını kısa bir süre sonra düşük büyümekalkınma hızları. Bu arada. Buna eşlik eden bir başka çalışma .2000 yılı hedefi de GSMH büyüme hızı için % 5. 1996-1998 döneminde de bu oranların karşılıklı olarak % 6. enflasyon oranının % % 85. 1991-1995 döneminde GSMH büyüme hızının % 2. deprem felaketlerinin. bu durum büyümeden sağlanan faydaların toplum kesimlerine dağılımını sınırlayabilir ve reformların devamı için desteği azaltabilir.74 kanunla emlâk ve çevre temizlik vergilerinin. İşgücü piyasasına yönelik olarak atılabilecek hangi adımlar işçiler için makul bir sosyal koruma sağlarken aynı zamanda daha çok sayıda ve daha iyi işler yaratılmasına olanak verebilir? Türkiye’deki işgücü piyasası üzerine Dünya Bankası tarafından yakın zamanda gerçekleştirilen bir çalışma bu konuları analiz etmekte ve işgücü politikaları için öneriler geliştirmektedir. Türkiye 2001’den bu yana etkileyici bir büyüme gerçekleştirmiş ve bu büyüme enflasyonun düşürülmesini. tapu ve kadastro harçlarının hesaplanması yeni esaslara bağlanmıştır. Bu gelişmelerin istikrarlı bir seyir izlemesinde vergi yükünü dengeli dağıtmaya çalışan vergi politikaları ile birlikte gerçekçi döviz kuru politikalarının önemli katkısı vardır. nüfusumuz da 76 yılda yaklaşık beş misli büyürken kişi başına GSMH 60 kat artmıştır. vergi yerine borçlanmaya ağırlık verilmesi ve düşük kur politikaları. 1999 yılı için ise GSMH büyüme hızının % –2. kamu harcamalarının iyileştirilmesini ve ihracat ile doğrudan yabancı yatırımların arttırılmasını sağlayan bir dizi reformla desteklenmiştir. IMF ile ilişkilerin ve getirilmesi düşünülen ek verginin makroekonomik göstergeler üzerinde etkisini göstereceği açıktır. yüksek enflasyonla ve demokratik parlamenter sistemin kesintiye uğraması ile karakterize edilen ciddi kriz dönemleri izlemektedir.5. Sonuçta.7.0 olacağı tahmin edilmektedir. Aksine.enflasyon oranı için de % 44.4 olduğu gözlenmiştir.3' dür. Ancak. istihdam yaratma sureci nispeten yavaş kalmış olup. 1923 yılında kişi başına düşen milli gelir 55 dolar iken 1999 yılında 3500 dolara yaklaşmış.0.4 ve % 78.

AB-15 ülkelerinde bu oran ortalama yüzde 65’tir. sosyal. ülkedeki istihdam oranı sadece yüzde 44’tür ki bu da dünyadaki en düşük istihdam düzeyleri arasındadır. tarımsal ve diğer reformlar hakkında öneriler getirmektedir. Türkiye ve AB-15. ancak bu dönem suresince sadece 6 milyon iş yaratılmıştır (Şekil 1). İstihdam ve Nüfus Artışı Şekil 20: İstihdam Oranları. Bunun sonucu olarak. Türkiye’de çalışma yaşındaki nüfus 23 milyon artmıştır. 1980 ve 2004 yılları arasında. Bu not ise Türkiye işgücü piyasasındaki ana gelişmeleri ve zorlukları özetlemekte ve bunlara cevap verebilecek reformlara ilişkin öneriler getirmektedir. adli.75 olan Ülke Ekonomik Raporu (Country Economic Memorandum) ilgili mali. Birçok ülkede istihdam oranları yüzde 50’nin üzerinde olup. 2004 . Raporların Türkiye’de istihdam yaratma ve sürdürülebilir büyüme için ortaya konan çabalara ve politika tartışmalarına katkıda bulunması beklenmektedir. Şekil 19: İşgücüne Katılım Oranı.

İş açığını daraltmak ve işçilere yönelik korumayı güçlendirmek için değişime ihtiyaç vardır. Türkiye’deki istihdam büyümesinin yavaş olduğu ortaya çıkmaktadır – tarımdaki istihdam düşüşü istihdam yaratmadaki bu yavaşlığın tek sebebi değildir. Avrupa Birliği Devlet ve Hükümet Başkanları Konseyi tarafından istihdam oranlarına ilişkin belirlenen Lizbon hedefi ne ulaşabilmesi için Türkiye’nin 2010 yılına kadar 14 milyon iş yaratması gerekecektir. Türkiye’nin tarım kesimindeki nüfusu hala çok büyüktür (Tablo 2) Kalkınmanın neredeyse kaçınılmaz bir sonucu olarak tarımdaki istihdam düşmekte.5 milyon civarında olacağına işaret etmektedir. Buna ek olarak. gerçekte oluşturulacak iş sayısının 1. çok az işçi emeklilik. AB-15 ile karşılaştırıldığında. Benzer gelir düzeyine sahip ülkelere kıyasla. Türkiye’deki iş açığı. kentsel kesimdeki her üç işçiden birinin ve kırsal kesimdeki her dört işçiden ucunun hiç bir sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı olmadığı anlamına gelmektedir. en elverişli çalışma yaşındaki Türk kadınlarının istihdam oranı yarıdan azdır (bakınız şekil 2). 25-29 yaş arası üniversite mezunları içinse yüzde 15’tir. . Mevcut GSYİH ve istihdam büyüme oranları.76 Kadınlar arasındaki düşük istihdam düzeyi. Türkiye’deki büyük kayıt dışı (informal) ekonomi. sağlık sigortası ve işsizlik sigortası alabilmektedir. 20-24 yaş arası üniversite mezunları için işsizlik oranı ortalama yüzde 39. ülkenin AB’ye katılım yolunda ilerlediği bu dönemde bir zorluk olarak ortaya çıkmaktadır. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki istihdam oranı farklarının büyük kısmını açıklamaktadır. Sonuç olarak. kıdem tazminatının tamamını alabilen ve istihdam mevzuatında belirtilen diğer korumalardan tam olarak faydalanabilenlerin sayısı ise çok daha azdır çünkü herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna kayıtlı işçiler arasında bile yasal iş düzenlemelerine tam uyum göreceli olarak düşük düzeydedir. 55 yaş ustu Türk kadınlarının ve erkeklerinin sadece üçte biri işgücüne dahildir. Buna ilave olarak. ancak diğer sektörlerdeki istihdam artışı bu düşüşü telafi etmeye yetmemektedir. Eğitimli gençler arasında ise işsizlik oldukça yüksek olup. Ancak sadece sanayi ve hizmet sektöründeki istihdam büyüme oranlarını bile diğer ülkelerle karşılaştırdığımızda.

ekonomi bu şekilde uyum yapamayacaktır. . sağlık sigortası.77 Tablo 3: Sektörlere Göre İstihdam. Bu düzenlemeler işi koruma anlamında başarılı olsa da. Türkiye gibi ekonomik dalgalanmalar yaşayan ülkelerde bu etkinin daha da güçlü hissedilmesi olasıdır. Enflasyon aşağı indikçe. raporda daha fazla istihdam dostu işgücü piyasası düzenlemeleri için yapılabilecek reformlara odaklanılması önerilmektedir. işçileri işten çıkarmayı maliyetli bir hale getirerek işi korumak için tasarlanmıştır. Türkiye’deki istihdamın yavaş artmasında en önemli iki faktör olarak ortaya çıkmamıştır. ekonomik koşulların elverişsiz olduğu zamanlarda işten çıkarmanın çok maliyetli olması halinde yeni işçi alma konusunda çekingen davranabilir. işçi tazminatı ve işsizlik sigortasını kapsayan bordro vergileri) kayıt dışı istihdamı artırıyor olabilir. Yüksek kıdem tazminatları gibi düzenlemeler. istihdam artışının yavaş olmasının önemli bir faktörü olarak işgücü piyasası düzenlemelerine işaret etmektedir. Son yıllarda hızla artan asgari ücret ve yüksek ücret dışı işgücü maliyetleri (emeklilik. Ayrıca düşük ücretler işgücü maliyetlerini (üretkenliğe göre) uluslararası çapta rekabetçi bir düzeyde tutmuştur. şudur: on yıllardır suren yüksek enflasyon. işgücü piyasasında yapılacak uyumun esnek reel ücretlerle gerçekleştirilebileceği anlamına gelmektedir. Büyüme Türkiye’de nispeten güçlü olmuştur – orta gelirli diğer ülkelerin bazılarında GSYİH büyümesi daha yavaş olduğu halde istihdam büyümesi Türkiye’den daha hızlı olmuştur. 1980-2004 (Milyon) Rapor. Gelecekte daha esnek bir işgücü piyasası için bir başka neden de. iş yaralanmaları. Bu doğrultuda. İstihdam artışındaki yavaşlığın iki yaygın nedeni olan yavaş ekonomik büyüme ve üretkenliğe kıyasla yüksek işgücü maliyeti. gelecekte ekonomik koşullardan kaygı duyan işverenler.

ilgili verilerin mevcut olduğu ülkeler arasında en yüksektir. Uluslararası çapta edinilen bilgi ve deneyimler. özellikle işgücü piyasasına giren kadınlar ve gençler olmak üzere bir çok işçinin ihtiyaçları göz önüne alındığında giderek daha yetersiz kalmaktadır (Kutu 1). işverenlerin emeklilik ya da kıdem tazminatı kapsamında olmayan işçileri kullanmasını önlemek için tasarlanmıştır. Bu düzenlemeler ayrıca kayıt dışı işçi çalıştıran ve bu yolla kurallara uyan firmalar üzerinde bir avantaj elde eden şirketler için de fayda sağlamaktadır.78 Türkiye’de işgücü piyasası düzenlemeleri büyük oranda aile başına tüm çalışma hayatı boyunca aynı işte kalan tek bir tam-zamanlı ücretliden oluşan bir işgücü için tasarlanmıştır. kıdem tazminatı şartlarının ve fazla mesainin göreceli olarak daha az vergilendirilmesinin yeni istihdam yaratılmasını caydırıcı bir etki yaptığına işaret etmektedir. Buna ek olarak. 500. Yüksek kıdem tazminatı. oysa aynı hizmet yılı için OECD ülkelerinde 6 ay. Geçici çalışma üzerindeki kısıtlamalar. Türkiye’de çalışma saatleri. işgücünden erken çıkışları da önemli derecede artırmıştır. kıdem tazminatı yükümlülüklerinin bilhassa maliyetli olmasına neden olmuş olabilir. Türkiye’de 20 hizmet yılını doldurmuş bir işçi 20 aylık kıdem tazminatına hak kazanmaktadır. Ekonomik dalgalanmaların son yıllarda işgücü piyasasında esnekliği son derece önemli hale getirmiş olması. Kıdem tazminatı şartları ayrıca muhtemelen doğrudan yabancı yatırımı da engellemiştir. Örneğin. 1994’te kentsel alanlardaki . diğer Doğu Avrupa ve Orta Asya ülkelerinde 4 ay. Yüksek çalışma saatleri. zira yabancı yatırımcılar yasal düzenlemelere uymayı tercih etmektedir. 2004’te Türk imalat sektöründeki işçiler haftada 52 yerine ortalama 45 saat çalışmış olsalardı. diğer orta gelir düzeyli ülkelerde ise 10 aylık kıdem tazminatı söz konusudur. istihdam koruma düzenlemelerinin Türkiye’de olduğu gibi bu düzenlemelere uyumun düşük olduğu yerlerde bile istihdam oranlarını ve kayıt dışılık oranlarını etkileyebileceğini göstermektedir. işten çıkarılmanın getirdiği risklerden işçileri korumak üzere tasarlanmıştır.000 işçiye daha ihtiyaç olacaktı. Ve düşük emeklilik yaşı ise kayıt dışılığı artıran yüksek sosyal güvenlik vergilerini gerektirmektedir. Şirketler yeni işçi almaktansa daha yüksek fazla mesai ücretleri ödemek pahasına mevcut işçilerini kullanmayı daha avantajlı olarak görmektedir. 1992 yılında asgari emeklilik yaşının kaldırılması. Bu düzenlemeler kamu sektörü çalışanlarının ve formel sektörde yer alan büyük özel şirketlerde çalışanların haklarını korumada muhtemelen etkili olsa da.

Ücret ve maaş karşılığı çalışan kadınların sadece yaklaşık yüzde 9’u haftada 35 saatten az çalışmaktadır.1 milyondan yaklaşık 900. Öte yandan işsizlik sigortası ve eğitim programları gibi tedbirler ise iş dünyasındaki koşullardan . Yarım-zamanlı iş olanağı.000’e gerilemiştir. İmalat sektöründe 15-24 yaş grubu için istihdam oranları 1997 – 2003 yılları arasında düşerek. Ancak 50 yaşa gelindiğinde. giriş düzeyindeki işlerde çalışan işçiler tarafından hissedilmiştir. 2002’ye gelindiğinde. Doğum iznini uzatan ve büyük firmalarda çocuk bakım tesisi (kreş) zorunluluğu getiren yeni hükümler de dahil olmak üzere İş kanunlarının kadınların işgücüne katılımı üzerinde yarattığı etki yakından izlenmelidir. En büyük etki. Kıdem tazminatı şartları ve esnek çalışma üzerindeki kısıtlamalar gibi düzenlemeler tamlamalı. Modern bir ekonomi için modern işgücü piyasası düzenlemelerine ihtiyaç vardır. Yavaş istihdam yaratımı bu sorunun nedenlerinden biridir. Türkiye’de kadınların işgücüne katılımı 1960’lardan beri düşmekte olup son on beş yıl boyunca yüzde 20’nin altında kalmıştır. Eğitim. ki bu da Türkiye’deki gibi güçlü istihdam koruma mevzuatlarının özellikle gençleri etkileyeceğini ileri suren uluslararası literatür ile tutarlıdır. 1. İşverenler ve işçiler yarım-zamanlı çalışma olanağı sunan 2003 İş Kanunundaki değişikliklerden henüz tam olarak yararlanmamaktadır. kadınların işgücüne katılımını teşvik etmede hayati rol oynamaktadır: üniversite eğitimi almış genç kadınların işgücüne katılım oranı erkeklerinkine yakındır.79 55 yaşındaki erkeklerin yaklaşık yarısı emekli maaşı alıyorken. Benzer şekilde. Aynı kanun ayrıca imalat şirketlerinde kadınların gece vardiyasında çalışması önündeki yasağı da kaldırmıştır. bunların sadece üçte biri hala çalışıyor olmaktadır. 1988 ve 2003 yılları arasında. işgücüne katılım oranları 20’li yaşların ortasında ve 30’lu yaşların ortasında olan üniversite eğitimi almış kadınlar için yüzde 80’e yakındır. Fırsatların sınırlı oluşuyla cesareti kırılan birçok kadın işgücünden ayrılmayı tercih etmiştir. diğer OECD ülkelerinde işgücüne katılım oranlarında önemli artışlara sebep olmuşsa da Türkiye’de böyle bir sonuç ortaya çıkmamıştır. omur-boyu işleri korumak üzere tasarlanmıştır. Yavaş istihdam yaratımı gençlere de zarar vermiştir. kentlerde erkekler için işsizlik oranı yaklaşık yüzde 11 olurken kadınlar için yüzde 28’den yüzde 18’e düşmüştür. bu oran yaklaşık üçte ikiye fırlamıştır.

Kore Cumhuriyeti gibi yeni oluşturulmuş diğer sistemlerde. Yukarıda da belirtildiği gibi. aktif işgücü piyasası . Türkiye’nin Avrupa İstihdam Stratejisine uygun politika ve hizmetler uygulayabilme yetisini desteklemeye yönelik olarak kurum için başlatılan bir AB teknik yardım programıdır. Sistem hali hazırda işsiz durumdaki işçilerin sadece yüzde 4’une ödeme yapmaktadır. işsizlik sigortasının daha geniş kesimler tarafından ulaşılabilir kılınabilmesi için bu sigortadan yararlanmaya yönelik uygunluk şartları kolaylaştırılmalıdır. OECD ülkelerinde ise bu oran yüzde 25-75 arasında değişmektedir. işçilerin işverenleriyle yaşadığı bireysel ihtilafların çözümü için tek mevcut mekanizmadır. Kıdem tazminatı şartlarını kolaylaştırmak özellikle genç işçiler için yararlı olacaktır. İşsizlik Sigortası fonunda artan bir fazla mevcuttur ve yapılan analiz fonun uygunluk şartlarının kolaylaştırılmasını ve katkı payı oranlarının azaltılmasını kaldırabilecek durumda olduğunu göstermektedir. Yüksek kıdem tazminatı gereklerini düşürmek belki de en acil işgücü piyasası reformudur. şu anda denge işleri koruma yönüne eğilmiştir ve rapor işçileri korumaya yönelik bir kayma önermektedir. Mevcut düzenlemeler sadece mevsimsel tarım işi gibi “objektif” nedenler için belirli sureli iş sözleşmelerine izin vermektedir. Toplu pazarlık ve iş güvencesine daha iyi erişim ve ihtilaf çözüm mekanizmaları da işçilere yarar sağlayacaktır.80 etkilenen işçileri korumak için tasarlanmıştır. Program. Türkiye İş Kurumu’na aktif işgücü piyasası politikaları yürütebilmesi için daha fazla kaynak sağlanmalıdır. Alternatif yargılama mekanizmaları daha yaygın hale getirilmelidir. Her iki öneri de özellikle kadınlar için yararlı olacaktır. Mahkemede yargılama. Bu yönde atılmış adımlardan biri. Belirli sureli iş sözleşmelerine ekonomik nedenlerle de izin verilmeli ve iş kurumlarının şirketlere geçici işçi sağlamasına olanak verilmelidir. kıdem tazminatı büyük oranda kamu sektörü çalışanlarına ve büyük özel firmalarda çalışanlara yarar sağlamaktadır. Birçok ülkede olduğu gibi. kapsama oranı çok daha yüksektir (%14). Türkiye’de kapsama oranının bu denli düşük olmasının nedeni. Ancak. İşçileri korumak amacıyla. Türkiye de bu iki yaklaşımı uygulamaktadır: işleri korumak ve işçileri korumak. kurumsal kapasite oluşturma (politika geliştirme ve operasyon el iyileştirmeler yoluyla). Özel tahkime olanak vermek ihtilafların daha kısa surede ve daha etkin bir şekilde çözümlenmesini sağlayacak ve iş mahkemeleri üzerindeki yükü azaltacaktır. işsizleri formel bir sistemle desteklemeyi zorlaştıran geniş kayıt dışı sektördür.

serbestleştirmek yoluyla işgücü piyasasının esnekliğinin iyileştirilmesi olacaktır. yatırım ortamında yapılacak iyileştirmeler ve fiziksel kaynaklara ve insan kaynaklarına yapılacak yatırımlar hep birlikte büyüme için gerekli yapı taşlarını oluşturur. Bunlara ulaşmaya yönelik tavsiyeler Dünya Bankasının Ülke Ekonomik Raporunda yer almaktadır. Burada yapılan öneriler. Türkiye işgücü piyasasındaki idari kapasite. Ancak. bordro vergisi yükümlülüklerine uyumu izleme kapasitesini güçlendirecek olup. İdeal olarak. son yıllarda gerçekleştirdiği önemli reformlar sayesinde kamu mali yönetim ve kontrol sistemini uluslararası standartlara uygun hale getirmiştir. özellikle de kıdem tazminatı ve diğer işe alma/işten çıkarma kısıtlamalarını. Son olarak. işgücü arz ve talebinin esnekliğini belirlemeye yönelik ayrıntılı bir analiz yapılmalıdır. önerilen reformlar eşanlı yapılmalıdır: Bu önerilerden sadece bir ya da ikisini seçmek arzu edilen etkiyi yaratmayabilir. İstihdam yaratmak için ayrıca istikrarlı bir ekonomik büyümeye ihtiyaç vardır. bu kapsamlı ve çok caba gerektiren bir gündemdir ve öncelik sırasına koymak gerekirse. belli bir uygulama düzeyinde istihdam üzerindeki vergileri düşürmenin tahmini fayda ve maliyetini belirleyebilmek için işgücü piyasasının farklı kesimlerini ve nüfus içindeki farklı grupları kapsamalıdır.81 programlarının finansmanı için bir hibe programı ve il bazında ofislerinin oluşturulması bileşenlerini içermektedir. Çalışma. Sürdürülebilir bir makroekonomik çerçeve. sosyal güvenlik kurumlarının ve veri tabanlarının birleştirilmesini içermektedir. eşit öneme sahip gereksinimleri karşılayacak şekilde dengelenmiştir. Aktif işgücü programları acısından politika gündeminde hala beklemekte olan husus ise özel iş kurumlarına tüm istihdam ve eğitim hizmetlerini sunabilmeleri için lisans verilmesidir. Hükümet tarafından planlanmakta olan sosyal güvenlik reformu. İşgücü üretkenliğini artırmak da hem ücretlerde hem de yaşam standartlarında artışlara olanak verecektir. Türkiye. iş müfettişlerinin sayısını artırmak yoluyla güçlendirilmelidir. Bu kapsamda bütçe sisteminin uluslararası standartlara göre yeniden tanımlanması. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na bağlı iş müfettişlerinin sayısını arttırmak suretiyle desteklenebilir. her bir grup için geçerli bordro vergileri ve bir hane halkı içinde ikinci ücretlilerin gelir vergileri de dahil olmak üzere. . istihdam yaratımı için en birinci öncelik işgücü piyasası düzenlemelerini. Bu reform.

uluslararası göstergelerle kıyaslamaya imkan vermektedir. Bu çerçevede düzenleyici ve denetleyici kurumların gelir ve harcamaları da kapsama alınmıştır. merkezi yönetim bütçesinin uluslararası standartlara göre hazırlanmasını sağlayarak. Söz konusu düzenleme ile ilk kez 2006 yılından itibaren üç yıllık bütçeleme sistemine geçilmiştir. Böylece tüm kamu idarelerinin gelir ve giderleri bütçe içinde yer almış ve kamu kesimi daha doğru ve gerçekçi bir sınıflandırmaya tabi tutulmuştur. Programda uzun vadeli amaçlara katkıda bulunacak şekilde. Bu amaçla 5018 sayılı Kanun çerçevesinde 2006 yılı bütçesinin kapsamı genişletilerek “konsolide bütçe”den “merkezi yönetim bütçesi”ne geçilmiştir. ödeneklerin kamu idarelerince artırılamaması. 2) Bütçenin kanunlaşmasından sonra. Dünya’da ve Türkiye’de kamu mali yönetimi alanında yapılan reformlar.82 genel yönetim kapsamındaki tüm kamu idarelerinde bütçe ve muhasebe birliğinin sağlanması ve AB uygulamaları ile uyumlu bir mali yönetim ve kontrol sistemi oluşturulması amacıyla hazırlanan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu 2006 yılından itibaren tüm unsurları ile birlikte uygulanmaya başlanmıştır. Bu yeni sınıflandırma ayrıca. üç yıllık dönemde üzerinde yoğunlaşacak makroekonomik politikalar ile program dönemi hedef ve göstergelerine yer verilmiştir. Stratejik amaçlar temelinde kamu politikalarını şekillendirmek ve kaynak tahsisini bu çerçevede yönlendirmek amacıyla ilk Orta Vadeli Program ve Orta Vadeli Mali Plan 2006-2008 dönemini kapsayacak şekilde hazırlanmıştır. Yapılan yeni tanımlama ile merkezi yönetim içinde yer alıp da bütçe dışında kaynak kullanan kamu idarelerinin de bütçeye dahil edilmesi sağlanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında uygulamaya konulan bir başka düzenleme ise Orta Vadeli Program ile Orta Vadeli Mali Plandır. . aşağıda sıralanan üç temel amaca hizmet etmek üzere hazırlanmaktadır: a) Mali Disiplin 1) Kamu idarelerince bütçe hazırlanırken önceden belirlenen gösterge niteliğindeki ödenek tavanlarının aşılmaması.

9 milyar YTL olduğunu görülmektedir. faiz dışı fazlanın 41. Tablo 4: 2006 Yılı Bütçe Sonuçları (Milyar YTL) 2006 bütçe rakamları incelendiğinde gelirlerin 137. bütçe giderlerinin 175. kamu bankalarının bütçeye ödenek konulmaksızın görev zararı üstlenmeleri uygulamasına son verilmiştir. özel ödenek-özel gelir uygulamalarına son verilmiş. .83 3) Mali yıl içinde parlamentonun izni olmadan ödenek eklenmesi konusunda hükümete izin verilmemesi b) Kaynakların Stratejik Önceliklere Göre Tahsisi ve Kullanımı c) Kamu Mal ve Hizmetlerinin Üretilmesinde Etkinlik ve Verimlilik Böylelikle yukarıdaki hedefler doğrultusunda reform gereği analitik bütçe sınıflandırmasına ve tahakkuk esaslı muhasebe sistemine geçilmiş.5 milyar YTL.3 YTL.

Merkezi yönetim bütçesine .2 milyon YTL doğrudan gelir desteği. Yunanistan. 2006'da 4 milyar 975.7 milyon YTL olarak gerçekleşmiştir. çiftçilere 2 milyar 725.9 milyon YTL olan görev zararları. İtalya. yılsonunda toplam sağlık harcamaları 5 milyar 344 milyon 560 bin YTL'yi bulmuştur. Geçtiğimiz yıl. Bu açıdan ülkemiz Macaristan.9 milyar YTL rakamı ile karşılaşılmıştır.8 milyon YTL'lik ödenek ayrılmasına rağmen. 660.6 milyar YTL'sini de yeşil kartlıların sağlık harcamalarının oluşturacağı hesaplandı.84 2006 yılı başında bütçe açığı hedefinin 13. 3 milyar 999.9 milyon YTL görev zararının olduğu 2006 yılında. Tarımsal Desteklemeler: 2006 yılı bütçesinde. 2006 yılına girilirken 4 milyar 54.9 milyon YTL hayvancılık destekleme. Fransa ve Almanya gibi birçok AB ülkesinden daha iyi konumdadır ve AB Maastricht kriterlerinde ifade edilen düzeyin (%3) oldukça altındadır.8 milyon YTL ürün destekleme.6 düzeyinde olan bu oranın 2006 yılında yüzde 0. Bu 3 kalemdeki sapma. Portekiz. bütçe açığının 3 milyar 994 milyon YTL olduğu 2006 yılında. Görev Zararları: 2005 yılında 522 milyon YTL olan KİT'lerin toplam görev zararı. tarımsal destekleme ödemelerinin toplam tutarı 4 milyar 746. Diğer yandan Halk Bankası’nın 106. Bütçeden Tarım Reformu Uygulama Projesi için 13. Ziraat Bankasının da 129. Ancak.2 milyon YTL'ye yükselmiştir.7 milyon YTL. Sağlık Harcamaları: Bütçeden. Bunun 1. 140 milyon YTL de çay destekleme ödemesi yapıldı. 1 milyar 204. geçen yıl 710.4 milyon YTL yük getirmiştir.2 milyon YTL olarak belirlenmiştir.7 milyon YTL oldu. Emekli Sandığının 2005'te 3 milyar 397. 7 milyar 242. diğer görev zararları da bütçeye 1 milyar 319. Böylece 2006 yılı bütçesindeki toplam görev zararları. İngiltere. a) Harcamalar Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü verilerine göre.6 milyon YTL.9 milyar YTL olduğu hesaba katıldığında son 30 yılın en düşük bütçe açığı olan 3. Bütçe açığının GSMH'ya oranına bakıldığında 2002 yılında yüzde 14. tarım ürünleri sigortası için de 1.7'ye düştüğünü görülmektedir.7 milyon YTL sağlık gideri öngörüldü. 2006 yılı bütçesini en fazla sağlık ve tarım harcamaları ile görev zararları zorlamıştır.9 milyon YTL çıktı.

679 35.1’inin faiz ödemelerini karşılayabildiği hesaba katıldığında 2006 yılında bu oranın yüzde 37. 2006 yılında %8.5 seviyesinde gerçekleşmiştir.3 oranında artarak.4’e.5 % 6.4 45.6 % 24.562 175. % 13. 2004 yılında %13. 4 milyar 55 milyon YTL'lik bir sapma rakamına ulaşıldı.609 18.7 56.4 % 7.4 milyon YTL fatura çıkardı. 14.8 olan bu oran 2003 yılında %16. 2002 yılında yüzde 18.932 486.85 3 milyar 962.4’e. Diğer yandan 2002 yılında vergi gelirlerinin 91.9 %7. 2004 2005 2006 356.950 %26 %23.1 45.9 41.936 % 31. 2005 yılında %9.303 58. Mali disiplin sayesinde faiz giderlerinin GSMH'a oranı hızlı bir şekilde düşmüş.2 Yatırım Harcamaları: Yatırım harcamaları 2005 yılına göre yüzde 27.5 seviyelerinde olduğu ifade edilmelidir.6 milyar YTL olarak gerçekleşmiştir.5 Faiz dışı fazla/bütçe harc. Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödemelerindeki 92.2’ye düşmüştür.188 % 40. Diğer yandan faiz dışı fazlanın GSMH’ya oranı yüzde 7.0 % 18.485 26. .404 % 41.455 141.401 560(yaklaşık) 140. Faiz Ödemeleri: Devlet 2006 yılında yaklaşık 46 milyar YTL faiz ödemesinde bulunmuştur.2’ye.021 144.6 milyon YTL'lik fazla harcama da dikkate alındığında. Milli Gelir ve Bütçe Harcamaları Tablo 5: Milli Gelir ve Bütçe Harcamaları 2003 GSMH (milli gelir) Genel bütçe harcamaları Faiz ödemeleri Faiz dışı fazla Faiz/bütçe harc.680 428.1 Faiz dışı fazla/(GSMH) % 5.

gelir vergisinden Hazine'nin kasasına 28 milyar 983 milyon YTL girerken. dolaylı vergiler yoluyla ekonomideki göreli fiyat düzeyleri çarpıtılarak üretim. Kurumlar vergisinde tahsil edilemeyen tutar 1 milyar 302 milyon YTL. harçlarda tahsil edilemeyen miktar da 428 milyon YTL olarak hesaplanmıştır. motorlu taşıtlar vergisinde 1 milyar 418 milyon YTL. Türkiye’de vergi gelirleri yapısı gelirlerden değil.2. tüketim ve yatırım kararları çarpıtılmaktadır. 25 milyar 425 milyon YTL'ye ulaştı.. Bir başka deyişle. Bunun 906 milyon YTL'sini de işadamları.9'unu da özel tüketim vergisi ile katma değer vergisi oluşturmuştur. kıt kaynakların en verimli bir biçimde kullanılmaları engellenmektedir. Böylelikle ülke genelinde tahsil edilen vergilerin yüzde 56. harcamalardan alınan vergi yapısında dönüşmüştür. dahilde alınan KDV'de 3 milyar 811 milyon YTL.4. Finansman Kuruluşları 1983 Yılında Özel Finans Kurumlarının kurulmasına izin verilmesinin ana hedefleri ve beklentileri şöyle sıralanabilir:   Petrol İhracatçısı İslam Ülkelerinde 1974 yılından beri biriken fonların (sermaye) ve (Yurtdışı Cari Hesaplar) yoluyla ülkemize çekilmesi. ülkemiz atıl tasarrufunun harekete geçirilmesi . İthalattaki patlamaya paralel ithalde alınan KDV tutarı geçen yıl. 36 milyar 926 milyon YTL'si ÖTV'den. Harcamalar üzerinden alınan dolaylı vergiler fiyat pazarlığının bir parçası haline getirilmektedir.3. Daha da önemlisi. 50 milyar dolar tahmin edilen.86 b) Gelirler Gelir Vergileri: 2006'da. Dolaylı Vergiler: 2006 yılında vergi gelirlerinin önemli bir bölümünü özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi oluşturmuştur. beyan edildiği halde ödenmeyen gelir vergisi tutarı 4 milyar 467 milyon YTL'yi buldu. 41 milyar 348 milyon YTL'si KDV'den geldi. 137 milyar 474 milyon YTL olan toplam vergi gelirlerinin. 8. serbest meslek erbabı ve rant geliri elde eden beyannameli gelir vergisi mükelleflerinin vergi borcu oluşturdu.

Uygulamada. Türk Ticaret Kanununa tabi diğer anonim Ortaklıklardaki gibi yürütülmektedir.12.Arap Birliği Kalkınma Fonları . Özel Finans Kurumları ekonomik faaliyetlerini Karar-name ve tebliğin ekonomik sınırları içinde yürütmekte.OPEC .İslam Konferansı Teşkilatı . (Küveyt-Türk / Anadolu Finans / Asya Finans ) "Özel Finans Kurumları. 1567 sayılı kanun ile 70 sayılı Kanun Hükmündeki kararname çerçevesinde "Özel Finans Kurumlarını"nın kurulması.87  1980 yılında başlatılan dışa açılma politikalarına uyum sağlayarak Tarihi ve Manevi bağlarımız bulunan İslam Ülkeleri ile finansal ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesi  Bu ülkelerdeki yoğun kalkınma çabaları ve yatırımlar ile büyük ölçüde artan ithalatlarından daha büyük paylar almak ve ortak girişimleri bu yollarla finanse etmek  Arap Finans Dünyasındaki (Dış Fonlar)'ın bu kurumlar yoluyla kullanılması Ekonomik sorunlarının çözümünü kendi aralarındaki işbirliğinde gören İslam Ülkelerinin İslam Bankası .1984 tarihli Merkez Bankası tebliğini takiben 1985 yılında iki Özel Finans Kuruluşu faaliyete başlamıştır.03. ile Al-Baraka Türk Özel Finans Kurumu A. faaliyet. sadece sistemde faiz yerine kar ve zarar esası yer almaktadır. 4 Özel Finans Kurumuna daha faaliyet izni vermiş bulunuyor.İslam Finans Kurumları gibi kurdukları teşkilatların bir kısmına üye olan Türkiye' nin bunlara uyan mali teşkilatlarını oluşturması şeklindedir. kuruluş. faaliyetler sınırları içerisinde.1984 tarihli Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı tebliği ve 21.1983 tarih ve 83/7506 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi ile düzenlenmiş. çalışma esasları ve tasfiyeleri 19.) O günden bugüne Devlet. 25.02. Yatırım Bankası ve Yatırım Şirketi işlevlerinden bir kısmını yerine getiren bir tüzel kişiliktir.Ş.Ş. bir finans kuruluşu olarak Banka.(Faisal Finans Kurumu A. kar dağıtma ve tasfiye açısından tamamıyla laik kavramlara dayanmaktadır." (İş Bankası-Özel Rapor-Sh:53) . Türk toplumuna yabancı kavramlar yer almamakta. Bu kurumlar.

fire vermeksizin atlatmış olmalarıdır. bugüne kadar 50 milyar dolar tahmin edilen Türkiye'deki atıl tasarrufun 2. Türk mali sistemini tamamlayan ve geliştiren kuruluşlar olarak fonksiyonlarını yerine getirmişler. 1994 ve 1998 ekonomik krizlerini. fon toplama ve fon kullandırma şeklinde yürümektedir. Türkiye Bankacılığına yeni bir finansman yöntemi getirmiş bulunmaktadırlar. Diğer yandan. bu sahanın halen bakir olduğunu göstermektedir.5-3 milyar dolarlık bir kısmı harekete geçirebilmiştir. ekonomik ilke. Türkiye'de Özel Finans Kurumları'nın ekonomik ve toplumsal bir ihtiyacın zorlaması ile ortaya çıktığı görülmektedir.88 Yukarıda belirtildiği üzere bu kurumlar. devletin organik bir bünye gibi olduğu nazara alınırsa. finansmanda faiz yerine kar payı alma sistemi ikame edilmiştir. mali piyasada kendilerine düşen görevleri yapmışlardır. ciddi ve yasal bir rekabeti ve zenginliği ortaya koymuşlardır. kendi müesseselerinin alternatiflerini üretmesinin. faiz yerine kar ve zarar kavramlarını esas alan bir yöntem olup. Sistem. Bu da. Bu. bünyenin gelişmesi için olağan sayılması gerekir. Farklılıkların hayatiyet unsuru olduğunun farkına varılmalıdır. Bu güne kadar bu 6 kuruluş 50 milyar dolar tahmin edilen atıl tasarruflardan ancak 2.5-3 milyar dolarlık bir kısmını harekete geçirebilmiştir. Görüldüğü gibi hiçbiri iflas etmemiş ve faaliyetini durdurmamıştır. Büyük Banker faciaları ile Banka batmalarının bulunduğu Türkiye Finans sektöründe. Özel Finans Kurumları. Özel Finans Kurumlarının ekonomimize sağladığı katkılar bulunduğunu. 1983 yılında başlayan bu süreçte Devlet. Bu da. 6 ÖFK’na faaliyet izni vermiş bulunuyor. bu sahanın halen bakir bulunduğunu göstermektedir. 15 senelik bu uygulama. Özel Finans Kurumlarının sıhhatli bir yolda olduğunun en güzel delili. 1990. mali araçlar ve faaliyet türleri bakımından diğer mali kuruluş ve Bankalardan farklı bir yapı çıkarmadığını da göstermiştir. mevduatlarına devletin hiçbir kefaleti olmadığı ve kamu desteği almadıkları halde. . Faizsiz sistem işte bu hareketli çalışmanın bir ürünüdür ve hayatiyet göstergesidir. Kaldı ki. Bu 6 kuruluş.

yetişkin insan gücü eksikliği ve altyapı noksanlığı gibi nedenlerle. İhracat finansmanının karşılanmasında ve kar/zarar ortaklığı yöntemi ile proje bazında yardımcı olmaktadırlar. 1990 ve 1994 ekonomik krizlerini kamu desteği olmadan ve fire vermeden kendi imkanları ile atlatmış olmalarıdır. Türk mali sistemini tamamlayan ve geliştiren kuruluşlar olarak fonksiyonlarını yerine getirmektedirler.89 Özel Finans Kuruluşları. yetersiz iktisat politikaları uygulamaları. Hazine Müsteşarlığı ve Merkez Bankası tarafından yapılmaktadır. yabancı teknik ve idari personel istihdamına izin verilmesi ve altyapı ile ilgili kamu yatırımlarında "yap-işlet-devret" modelinin kabulü ile "joint-venture" şeklindeki ortak yatırım girişimleri yer almaktadır. . 24 Ocak 1980 tarihli ekonomik istikrar tedbirleri ve 8/168 sayılı Yabancı Sermaye Çerçeve Kararnamesi gibi düzenlemeler ile ülkemize yabancı sermaye girişi teşvik edilmiş ve bu tarihten sonra yabancı sermaye yatırımlarında önemli artışlar görülmüştür. Ancak o yıllarda yaşanılan siyasal ve ekonomik istikrarsızlıklar. Yabancı Ekonomik Aktiviteler Türkiye'de yabancı sermayeye ilişkin olarak kabul edilen ilk yasal düzenleme 1954 yılında çıkarılan 6224 Sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu'dur. özellikle Küçük ve Orta Ölçekli Firmalara (KOBİ'lere) hammadde ve yatırım malları temininde. bürokratik güçlükler. Büyük Banker facialarının ve Banka batmalarının bulunduğu Türkiye Finans sektöründe ciddi ve yasal bir rekabet ve zenginlik ortaya çıkmıştır. Vergi açısından Bankalara göre hiçbir istisnası bulunmayan ÖFK'nın murakabesi aynen bankalar gibi. 1980 yılına kadar yabancı sermaye yatırımı girişi sağlanamamış ve o yıla kadar verilen toplam yabancı sermaye izinleri 228 milyon doları aşamamıştır.4.3. Alınan bu teşvik tedbirleri arasında yerli ve yabancı sermaye oranı ile kar ve ana sermaye transferi üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması. ÖFK sisteminin sıhhatli bir yolda olduğunun en güzel delili de. 8.3. Finans Kurumları.

91'lik rekor bir artışla 2. 1.967 milyon dolardan.836.2).592.938. Bu kuruluşların Hazine Müsteşarlığı. 1980'li yıllarda ülkemize yapılan yabancı sermaye yatırımları büyük oranda artmıştır.66 milyon $'a düşmüştür.97 milyon $'a çıkmış ve kümülatif olarak 20.2)9.5’lik bir artışla 3. 1995 yılında görülen yaklaşık %100'lük artış oranı. 1992 yılına kadar süren bu artışlar. yeni ekonomik kurallar benimsemek suretiyle. Diğer taraftan. Bu nedenlerle. bir önceki yıla göre %7.12 milyon $ olmuştur. 1980 yılından itibaren yabancı sermaye yatırımları için verilen izin miktarları 1997 yılına kadar artarak. 2. dışa açık bir ekonomiye henüz tam olarak geçememiş olması ve bunu teşvik etmek amacıyla yabancı sermayeye büyük destek verilmesi ve sağlanan ekonomik ve politik istikrar nedeniyledir. 1994 yılında Türk ekonomisini etkisi altına alan krizden önemli ölçüde etkilenmesi nedeniyle. yabancı sermaye yatırımları tekrar artmaya başlamıştır.124.97 milyon $'a çıkmıştır. kurulan koalisyon hükümetleri ve içindeki lider değişimleri sonucunda oluşan ekonomik istikrarsızlıklar ve kötüye giden ekonomi nedeniyle azalma meyline girmiş ve 1992 yılında ülkemize girişine izin verilen yabancı sermaye miktarları.99 milyon $ iken. 1995'de %97.5 oranında azalarak 1. dünya ülkeleri ile bütünleşme yoluna giren Türkiye'nin pazarı.484. 3. 1. gene de 1984 yılındaki %100'ün üzerindeki artıştan sonraki en büyük artış oranıdır. %30. Genel olarak değerlendirdiğimizde.90 1980 yılından sonra.820 milyon dolara inmiştir (Tablo.836. Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'nce tescil edilen sermayelerinin . yılda girişine izin verilen yabancı sermaye miktarı 97 milyon $'dan. Doymuş bir piyasa ve güçlü rakiplerle rekabet edilmesi gereken dış piyasalara sahip olan sanayileşmiş ülkelerin yatırımcıları için çok çekici hale gelmiştir. 1993 yılında tekrar artma eğilimine girerek.13 oranında düşerek 1993 yılında 2. bir önceki yıl görülen önemli miktardaki düşüş dahi göz önüne alındığında.32 milyon $'a.124 milyon $'a yükselen yabancı sermaye yatırımları. 1996 yılı sonu itibariyle. 1996 yılında ise %30. 1994 yılından sonra. ülkemizde 3582 adet yabancı sermayeli şirket faaliyette bulunmaktadır (Tablo.

Gıda sektörüne yapılan yabancı sermaye yatırımları ise. En fazla yatırım yapılan on sektörün ilk üç sırasında hizmetlerle ilgili sektörler yer almış ve bunları sanayi sektörleri izlemiştir.000 adet/yıl otomobil üretmek üzere başlatılan yatırımı. yabancı sermayeli hipermarket yatırımları da son yıllarda hızla artmaya başlamıştır. özellikle su ürünleri işlemesi.74'ünün tarım. Bu toplamın yaklaşık yarısını ise sadece yabancı sermaye oluşturmaktır. özellikle son yıllarda otomotiv ve otomotiv yan sanayi alanlarında gerçekleşmiştir. büyük çaplı tevsi ve modernizasyon yatırımları yapılmıştır.07'sinin madencilik. kimya ve tütün . Hizmetler sektöründeki yabancı sermaye yatırımlarının büyük kısmı. Yaklaşık 20'nin üzerinde yabancı banka yurdumuza gelmiştir. Hyundai ve Honda gibi büyük firmalarla yapılan yatırımlar izlemiştir. Çimento sektöründe ise. elektronik sanayileri de en çok yatırım yapılan alanlardır. İlk üç sırayı paylaşan bankacılık ve diğer finans sektörleri ile turizm ve ticaret sektörlerine yapılan yatırımlar. genellikle sigara ve gıda sektörlerinde toplanmaktadır. Japon Toyota firması ve Sabancı Grubu ortaklığı ile Adapazarı'nda 100. hazır ve dondurulmuş gıda üretimi gibi konularda yoğunlaşmaktadır. Bankacılık sektörü de bu sektör içinde önemli bir yer tutmaktadır. maden işleme tesisleri kurmuşlardır. turizm sektörüne yapılmaktadır.75'inin imalat sanayi ve %40. Bunların dışında. bu yatırımların %1. imalat sanayindeki yabancı sermaye yatırımları. Ayrıca.9 trilyon TL'dir. Bazı firmalar ise. Ayrıca mevcut otomobil tesisleri de kapasite artışı ve modernizasyon amaçlı büyük yatırımlar yapmışlardır. Diğer taraftan. Ülkemize yapılan yabancı sermaye yatırımlarını sektörel açıdan incelediğimizde. toplam yabancı sermaye yatırımlarının yaklaşık 1/3'ünü geçmektedir. İlk üç hizmet sektörünü takip eden sanayi sektörleri sırasıyla otomotiv. Madencilik sektöründe.44'ünün ise hizmetler sektöründe yapıldığı anlaşılmaktadır. %56. Tarım sektörüne yapılan yabancı sermaye yatırımları ise. çok sayıda çokuluslu şirket ülkemizde arama faaliyetlerini sürdürmekte ve bunlar olumlu sonuçlar vermektedir. %1.91 toplamı 235.

2’lik bir payla toplam içinde 9. toplam yabancı sermaye içindeki payı en yüksek olan ülke S. gelişmiş ülkelerin piyasalarındaki doymuşluk v.sırada yer almaktadır. daha çok. %0. ülkedeki piyasa durumudur. Bu ülkelerin dışında.d. %0. Ülkemize girişine izin verilen yabancı sermaye yatırımlarının yaklaşık %89'u OECD ülkeleri tarafından yapılmaktadır.Afrika ülkeleri. bu ülkelerin %56'lık bir payı olduğu görülmektedir. Fransa %25'lik payla ilk sırada.Arabistan. Yabancı sermaye yatırımlarının. daha iyi anlaşılacaktır. İlk on sektöre yapılan yabancı sermaye yatırımları. yatırımı yapacakları ülkelerde değerlendirdikleri önemli hususlar bulunmaktadır ki. %7. ülkemizdeki yatırımların %89'luk kısmının gelişmiş OECD ülkeleri tarafından yapılmış olmasının nedeni. %33'ü diğer OECD ülkeleri (AB üyesi olmayan) tarafından olmak üzere. %8. 1.9’luk kısmı K. Geriye kalan %44'lük kısmın ise. ABD %11'lik payla ikinci sırada ve Hollanda ise %10. 1996 yılında. İkinci önemli husus ise.Arabistan'dır. S. Türkiye’de faaliyette bulunan yabancı sermayeli şirketler içinde. %1.2’lik kısmı diğer İslam ülkeleri tarafından paylaşılmaktadır.7’lik payla İsviçre. bu ülkelerin yatırımcıları tarafından yapıldığı göz önüne alınırsa. bu hususlar da ülkelerindeki yabancı sermaye yatırımlarını arttırmak isteyen yöneticiler için dikkat edilmesi gereken önemli hususlardır. Tüm diğer yatırımlarda olduğu gibi. %10. yatırım yapılacak olan hizmet ya da ürünün.sırada.4'lük bir payla ise Japonya takip etmektedir.5’lik payla üçüncü sırada yer almaktadır. Bu çerçevede bir yabancı sermaye yatırımı yapılmadan önce. daha önceki bölümlerde de belirtildiği gibi. OECD ülkeleri dışındaki ülkeler arasında ise. faktörler nedeniyle. Avrupa Birliği ülkeleri açısından verileri değerlendirdiğimizde.5’lik payla İngiltere. o ülkedeki mevcut yabancı sermaye ortamıdır (yabancı sermaye kanunu. doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının da en önemli hedefi kar elde etmektir.01'lik payla İtalya ve %5. %6. yatırımcıların. izin almak için gerekli . Yatırım yapılmadan önce değerlendirilen ilk husus.92 işlemesidir. Bu ülkeleri sırasıyla. toplam yabancı sermaye yatırımlarının yaklaşık 3/4'ünü oluşturmaktadır.1 pay ile Almanya.

yüksek enflasyon. Kolay eğitilebilen vasıfsız işgücünün yanı sıra. yıllık yabancı sermaye giriş tutarı ortalama 1 milyar dolara ulaşmış ve son yedi yıldır da bu civarda kalmıştır. dünyadaki gelişmelerin aksine. mevzuatın değişme sıklığı ve değişiklikten yeterli bir süre önce haber verilip verilmediği v. 13 Ayrıca ülkedeki altyapının kalitesi de yatırımcıların karar vermesini etkileyen önemli faktörlerdendir. ülkedeki mevcut politik ve ekonomik istikrar durumudur. çok iyi eğitim görmüş bir yönetici sınıfı ve ortaklık yapabilecek son derece girişimci. 2000'li yıllara yaklaştığımız şu günlerde. Türkiye. bu yıla kadar toplam 229 milyon dolar olmuştur. İşgücü maliyetleri ve . Hem ulaşım. 14 Ülkemizin de rekabet gücünün artırılması açısından. Bunlara ilave olarak. yatırım kararlarını önemli ölçüde değiştirebilmektedir. Türkiye'ye yılda ortalama 5-10 milyar dolar civarında yabancı sermaye yatırımı yapılmalıdır. yabancı sermaye yatırımları Türkiye ekonomisinde halen önemli bir yer tutmamaktadır. izinlerin alınma kolaylığı. vergi yasası ve ticaret mevzuatı gibi diğer mevzuatların buna ayak uyduramamış olmasıdır.b. yüksek faiz oranları. Bu rakam Çin'de 34 milyar dolar. kısaca mevcut ekonomik ve politik istikrarsızlıklardır. başta vergi reformu ve özelleştirme ihtiyaçlarını gerçekleştiremeyen bir ülke konumundadır. enerji ve yeterli teknolojik altyapıya. dinamik bir kesime sahip bulunmaktadır. Politik ve ekonomik istikrarsızlıklar. 1980 yılına kadar tamamıyla ihmal edilen yabancı sermaye yatırım tutarları.) Yabancı sermaye yatırımlarını etkileyen en önemli husus ise. 1990 yılından itibaren ise. Ülkemizde bu olumsuzlukların yanı sıra.93 bürokrasi. ödemeler dengesini düzeltme konularında mesafeler alamayan. bürokratik işlemlerin fazlalığı. Ülkemizde yabancı sermayenin girişini etkileyen başlıca olumsuz faktörler: istikrarsız büyüme oranları. Endonezya'da ise 10 milyar dolardır. yatırımcının kontrol alanı dışında olduğundan ve girişimleri doğrudan olumsuz etkilediğinden. hem de insan kaynakları açısından yatırımcı için cazip koşullara sahiptir. yabancı sermaye mevzuatının son derece uygun olmasına rağmen. Diğer olumsuz faktörler ise. yabancı sermayeyi çekecek birçok olumlu faktör de bulunmaktadır: Türkiye dünyanın en büyük 15-20 pazarından biridir.

Hukuki düzenlemeler yapılarak. Enflasyonun ve faiz oranlarının indirilmesi. Ekonomik istikrarsızlıkların azaltılması. Türkiye dünyanın en liberal yabancı yatırım mevzuatlarından birine sahiptir. • • • • • • Ekonomik politikalarındaki rekabet ve serbest piyasa uygulamalarının artırılması. Bunlara ilaveten. Yaklaşık 60 milyonluk nüfusu ve ortalama %5-6 oranındaki büyüme hızı ile Ülkemizde yabancı sermaye yatırımlarının artırılmasına büyük ihtiyaç duyulmaktadır. Ekonomik yapının dünya ile bütünleşmesi. Bu itibarla. tüm pazarlarla ilişki içinde olan bir jeopolitik konuma sahiptir.4.       İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Aliağa Organize Sanayi Bölgesi Manisa Organize Sanayi Bölgesi Tire Organize Sanayi Bölgesi Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi Torbalı Organize Sanayi Bölgesi .3. Özelleştirme çalışmalarının biran önce sonuçlandırılması. mevzuatlar arasında uyum sağlanması.4.94 diğer üretim faktörleri de diğer ülkelere göre nispi olarak ucuz bulunmaktadır. Dış borç yükünün hafifletilmesi. Bütçe açıklarının kapatılması. Coğrafi açıdan ise D. İhracatı artırıcı dinamiklerin yakalanması. AB ülkeleriyle yaptığımız Gümrük Birliği anlaşması da olumlu bir faktör oluşturmaktadır. Orta Asya ve Orta Doğu'nun ortasında. Bu aşamada Türkiye'nin ele alması gereken öncelikler şunlardır: • • Siyasi istikrarsızlıkların önlenmesi. Bürokratik işlemlerin azaltılması Sanayi Bölgeleri 8.Avrupa. ülkemizde bu konudaki olumsuzlukların biran önce azaltılması gerekmektedir.

Torbalı ve Kemalpaşa ilçelerinde bulunan Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) yatırımcılara çok çeşitli fırsatlar sunmaktadır. Kentte sanayinin gelişiminde. Cumhuriyetle birlikte pek çok sanayi kuruluşuna ev sahipliği yapan bir kent konumuna bürünmüştür. Torbalı Tekeli ve Torbalı Pancar'daki Organize Sanayi Bölgeleri de gelişimlerini sürdürmektedirler. Kınık. İzmir'de sayıları 18'i bulan organize sanayi bölgelerinin mevcut durumlarına ilişkin tablo aşağıda yer almaktadır. Kentte ilk sanayi kuruluşları Kemalpaşa. Menemen (Deri-Plastik). organize sanayi bölgeleri ve serbest bölgeler kurulmuştur. Sanayide ciddi atılımlar gerçekleştirmiş olan Aliağa.95   Bergama Organize Sanayi Bölgesi Uşak Organize Sanayi Bölgesi İzmir. Işıkkent ve Pınarbaşı çevresinde oluşmaya başlamıştır. Ülkemizin en önemli petro-kimya tesislerinden olan Petkim İzmir'de faaliyet göstermektedir. ulaşım olanakları ile iç ve dış piyasalara yakınlık en büyük etkenlerdir. Çiğli.5'ini oluşturmaktadır. Tire. makine. Bununla birlikte Buca. Ödemiş. otomotiv ile gıda. metal. Bunun yanı sıra kentte öne çıkan sanayi ürünleri. 2008 yılında İzmir'de sanayi alanında istihdam edilenlerin sayısı 369 bin olup bu sayı kentteki toplam istihdamın %31. İzmir Ege Bölgesi'ndeki sanayi istihdamının da yüzde 47. nitelikli işgücü. petrol ve kimyevi ürünler. tekstil. kentin belli bölgelerinde küçük sanayi siteleri. hammadde kaynakları. Zamanla daha planlı ve çevreye duyarlı sanayileşmenin gereği olarak. tütün ve toprağa dayalı sanayidir. .1'ini karşılamaktadır.

000 2.906.000 1.3 00 484.648. 327 adet parsel tahsislidir.000 558.000 80.96 Tablo 6: İzmir'de Bulunan Organize Sanayi Bölgeleri OSB ADI MEVCUT ALTYAPI HİZMETLERİ SANAYİ PARSELL ERİ ALANI (m2) BOŞ PARSEL ALANI (m2) İzmir Atatürk OSB Kemalpaşa OSB Tire OSB Aliağa I OSB Kınık OSB Ödemiş OSB Bergama OSB Torbalı I OSB Menemen Plastik OSB İzmir Pancar OSB Bayındır Gıda OSB Aliağa II OSB Aliağa Kimya OSB Seferihisar Teknopark OSB Kiraz OSB İzmir Merkez Mermer OSB Dökümcüler OSB Otomotiv Yan Sanayi OSB (Kemalpaşa) TOPLAM Faaliyette Faaliyette Faaliyette Faaliyette İnşaat aşamasında Proje aşamasında Proje aşamasında Proje + Kamulaştırma Proje +Kamulaştırma İnşaat aşamasında Yer seçimi Yer seçimi halinde Yer seçimi halinde Yer seçimi halinde Yer seçimi halinde Yer seçimi halinde Yer seçimi aşamasında Yer seçimi tamamlandı 4. İzmir merkeze 30 km.00 0 755.886 1.491 15.000 İTOB Organize Sanayi Bölgesi İTOB OSB Menderes İlçesi.000 0 0 0 0 0 0 0 0 4.31 9 472. Adnan Menderes Havaalanına 18 km mesafede bulunmaktadır.780.000 920.019.000m2 ile 30.292.353. 1.45 9 4. .344 532. Tekeli Beldesi'nde 250 hektar alanda kuruludur.154.000 85.386 510.524 2.000 m2 arasında 1.000. Faaliyette bulunan ve inşaat çalışması devam eden 113 firma bulunmaktadır.552 m2 alanda toplam 372 adet sanayi parseli bulunmaktadır.090 435.80 1 390.016.

Dış ticaret açığı vermeyen nadir .97 Bölgede tüm altyapı çalışmaları tamamlanmış.000 m3/gün kapasiteli Atıksu arıtma sistemi 2008 yılında devreye alınmıştır. Doğalgaz iç tesisatı tamamlanan bölgede. Has Prefabrik. hazır giyim. AKG İnş. 526 fabrika üretim yapmaktadır. hat yapım çalışmaları başlamak üzeredir. otomotiv yan sanayi. MAlzemeleri. Elda İçecek AŞ.000 kişi istihdam edilmektedir. doğalgazı bölgeye ulaştırmak üzere iletim hattı projelendirmesi tamamlanmış olup. Alkor Aluminyüm. 30. gıda. Bölgenin yıllık cirosu 4 bin. metal. Egeli Polisaj. plastik. ihracatı 2 bin ve ithalatı 1 bin dolar civarındadır. Bölgenin ağaçlandırılacak alanlarında ağaçlandırma tamamlanmış olup. yollar ve yeşil alanlarda büyük oranda bitkilendirilmiştir. Ak Galvaniz. UGS Urla Gıda. elektrik ve elektronik sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Likya Minelco Madencilik. Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi (KOSB) 1. Ermiş Mobilya bölgede faaliyet gösteren firmalardan bazılarıdır. Berke Ambalaj.000 m2'lik alana kurulmuş Türkiye'nin en büyük ve en modern organize sanayi bölgelerinden birisidir. çok ileri bir teknolojiye dayalı olarak planlanan 8. İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi (İAOSB) İAOSB. Bölge giriş çıkışında 24 saat güvenlik teşkilatı bulunmaktadır.030 hektarlık alanı ile Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi Türkiye'nin en büyük organize sanayi bölgelerinden birisidir. Bunların 200'ü ihracat yapmaktadır. Bölge firmaları ağırlıklı olarak. Akaryakıt istasyonu 2009 yılı Ekim ayında hizmete başlamıştır. 1990 yılında faaliyete geçen Bölgede halen 15 tanesi yabancı sermayeli. Makpa Endüstriyel Mutfak.500. kimya. Bölgede faaliyet gösteren firmalarda. tekstil.. 7. Bölgede çeşitli büyüklükteki konferans ve toplantı salonlarının bulunduğu yönetim binası hizmettedir. Poyraz Süt. makine.

plastik ve kauçuk.832. seri makine. alkollü alkolsüz içki. mobilya. plastik. İzmir limanına . zeytinyağı. elektrik ve elektronik.389 dolar ithalat. zirai ilaç. elektrik makineleri ve aygıtları. Aydın İzmir otobanına 2 km. yapı malzemeleri. Bölge'de toplam 21. yem sektörlerinden toplam 191 firma faaliyet göstermektedir. mermer-yapı malzemeleri-seramik.85 bin dolar. tıbbi malzeme. tütün ve tütün mamülleri. kimya. ALOSBİ' de yılık 37. gıda. mobilya.063. Ege Bölgesi'nin kaynak ve pazar avantajlarını pazar olanaklarıyla bir arada sunan bir bölgedir. kağıt-karton. havaalanına 10 km. çelik kostrüksiyon ve madeni yapı elemanları ve enerji sektörlerinde 11'i faaliyette. zeytinyağı. Aliağa Organize Sanayi Bölgesi (AOSB) Aliağa Organize Sanayi Bölgesi toplam 10 m2'lik alana kurulmuş Türkiye'nin en büyük OSB'sidir. altyapısının %85'i tamamlanmıştır. ısıtma-soğutma ve klima. Parsel düzenlemesinin tamamı. makine. ALOSBİ' de muhtelif yiyecek maddeleri. demir.390. demirçelik. 4. kimya. çelik ve yan sanayi. otomotiv. KOSBİ'de. makine. gıda. 23'ü inşaat aşamasında olan toplam 34 adet firma faaliyet göstermektedir. plastik. kimya. tekstil. 4. ithalatı 1.189 dolar ihracat yapılmaktadır.093 m2 alanda kurulmuş. döküm. tütün ve ağaç sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar bulunmaktadır. 343'ü mavi yakalı toplam 433 kişi istihdam edilmektedir. Buca Ege Giyim Organize Sanayi Bölgesi (BEGOSB) Buca Ege Giyim Organize Sanayi Bölgesi 3 bölüm. 500 dönüm ve 151 parsel den oluşmaktadır. kağıt. Bölgenin %25'i yeşil alandır. otomotiv.98 organize sanayi bölgelerinden olan KOSBİ'nin yıllık ihracatı 1. TOSBİ'de. Tire Organize Sanayi Bölgesi (TOSB) Tire Organize Sanayi Bölgesi.70 bin dolardır.500 kişi istihdam edilmektedir. Bölgede 90'ı beyaz. inşaat. elektrik.

İzmir. kanalizasyon. Buca.500 çalışana ev sahipliği yapmakta olup. İzmir'de OSB ve KSS'lerin dışında 2 adet serbest bölge ve 1 adet teknoloji bölgesi bulunmaktadır.000. küçük sanayi ve üretim kuruluşları barınmaktadır. ticaret. Bunlardan Konak. Bu bölgeler. Pınarbaşı-IşıkkentKemalpaşa özellikle küçük sanayi siteleri ve ihtisas çarşılarının yoğunluk gösterdiği bir bölgedir.114. taşıt.000 Euro ihracat yapılmaktadır.859 kişi). Türkiye’nin batısında Ege Bölgesi’nin en büyük. 8. sanayinin ihtiyaç duyduğu yan sanayi girdilerini sağlayarak hem ülke hem bölge sanayi üretimine büyük katkı koymaktadır. İzmir'de OSB'lerin yanı sıra çağdaş ticaret anlayışını yansıtan ve küçük esnafın gelişmesinde önem taşıyan Küçük Sanayi Siteleri yer almaktadır. ADSL sistemi vb) % 80'i tamamlanmıştır. plastik.500 kişiye iş istihdam sağlanmakta ve yıllık 85.973 km².8 bin dolardır. su. Bölgede 138 adet konfeksiyon fabrikası yapılması hedeflenmektedir. İlin yüzölçümü 11.4. PFW Havacılık gibi) barındıran Ege Serbest Bölgesi 2008 yılı sonu itibarıyla 270 firma ve 14. . Delphi Packard. Bu bölgedeki sanayi sitelerinde ana metal. sanayi. Bölgede altyapı yatırımlarının (yol. Sayıları 30'u bulan Küçük Sanayi Siteleri küçük yatırımcılar için cazibe unsuru olabilmektedir. nüfus yoğunluğu 261 kişidir. Büyükşehir statüsü içinde kalan ilçelerdir. Balçova.99 ise 10 km uzaklıktadır. büyük ilidir (1997 yılı nüfusu: 3. Karşıyaka. İzmir'deki serbest bölgelerin ticaret hacimleri tabloda görülmektedir. Çiğli. Organize Sanayi Bölgesinde mevcut durumuyla 3. Eldor Elektronik. Bölgenin kuruluşundan itibaren gerçekleşen ticaret hacmi ise 32 bin dolara ulaşmıştır. Narlıdere. 2009 yılı Ocak-Eylül döneminde Ege Serbest Bölgesi ve Menemen Serbest Bölgesi tüm serbest bölgelerin toplam ticaret hacminin yüzde 16. elektrik. İzmir’e bağlı 28 ilçe bulunmaktadır. Güzelbahçe ve Gaziemir. Projenin Yapılacağı Şehrin Özet Bilgisi İzmir. telefon altyapısı. ülkemizin de 3. ticaret hacmi 3. Türkiye’nin nüfus. Bornova. Dünyanın önde gelen firmalarını (Hugo Boss. çimento ve toprak mamulleri dallarında büyük.4.5'ini karşılamıştır.

100

turizm ve kültür yönlerinden üçüncü büyük şehridir. Tarihi ve tabii güzellikleri ile de Türkiye’nin en güzel illerinden biridir. 37° 45′ ve 39° 15′ kuzey enlemleri ile 26° 15′ ve 28° 20′ doğu boylamları arasında yer alır. Balıkesir, Manisa, Aydın ve Ege Denizi ile çevrilidir. İzmir, renkli bir tabiata, zengin bir tarihi mirasa ve bol ürün veren topraklara sahip bir ildir. Trafik plaka numarası 35′tir. İzmir’in batısında denizi, plajları ve termal merkezleriyle Çeşme Yarımadası uzanır. Antik çağların en ünlü kentleri arasında yer alan Efes, Roma İmparatorluk devrinde dünyanın en büyük kentlerinden biriydi. Tüm İyon kültürünün zenginliklerini bünyesinde barındıran Efes, yoğun sanatsal etkinliklerle de adını duyuruyordu. Bu maksatla da bu şehre “Güzel İzmir”, “Eski İzmir” ve “la Perle de l’Ionie” (İyonya’nın İncisi) deniyordu. Tarihten beri bu tanımlarla yıllar sonra şehrin sıfatı hâline gelmiştir. İzmir, yatlar ve gemilerle çevrilmiş uzun ve dar bir körfezin başında yer almaktadır. Ilıman bir iklime sahip olup, yazında denizden gelen taze bir serinlik güneşin sıcaklığını alıp götürmektedir. Sahil boyunca palmiye,hurma ağaçları ve geniş caddeler bulunmaktadır. İzmir Limanı Mersin Limanı’ndan sonra Türkiye’nin en büyük limanıdın, Canlı ve kozmopolit bir şehir olan İzmir, Uluslararası Sanat Festivalleri ve İzmir Enternasyonal Fuarı ile de önemli bir yer tutar. İzmir’ in ilçeleri İzmir ilinin ilçeleri; Balçova, Çiğli, Gaziemir, Karşıyaka, Konak, Aliağa, Bayındır, Bergama, Beydağ, Bornova, Buca, Çeşme, Dikili, Foça, Karaburun, Kemalpaşa, Kınık, Kiraz, Menderes, Menemen, Narlıbahçe, Ödemiş, Seferihisar, Selçuk, Tire, Torbalı ve Urla’dır. 8.4.4.1. Alt Yapı Hizmetleri Ulaştırma

8.4.4.1.1. Karayolları

İzmir İli sınırları içinde karayolu ulaşımı; 545 Km Devlet Yolu, 770 Km İl yolu, 301 Km otoyol ve 4 174 Km. köy yolu ile sağlanmaktadır. Toplam 5 790 Km

101

yol ağının % 72'si . Köy yolu olup, % 28’i de TCK ve hizmet dışıdır. Köy yollarının % 75’i asfalt, % 9’u stabilize, % 8’i tesviye ve % 8’i ham yoldur. Bu yollardan 530 köy ve 437 mahalle faydalanmaktadır. Yol Durumu (Km) Devlet Yolu 545

İl Yolu 770 Otoyol 301 Köy Yolu 4 174 TOPLAM 5 790 Valilik Brifing 2008 Asfalt 3155 73

Stabilize 380 9 Tesviye 361 8 Ham Yol 397 9 Toplam 4293 100 TCK+Hizmet Dışı 1576 27 Toplam 5896 100 İzmir İl Özel İdaresi Alt Yapı ve Çevre Daire Başkanlığı Verileri İzmir Kentiçi Ulaşım İzmir’de kent içi ulaşım Kara, deniz, metro, banliyö trenleriyle yapılmaktadır. ESHOT Genel Müdürlüğü İZULAŞ araçları ile birlikte günde ortalama 890 337 yolcu taşımaktadır. Kara, deniz, metro, banliyö tren ulaşımının eşgüdümü konusunda yapılan çalışmalar devam etmektedir. İzmir Metrosu İzmir Metro Projesi, İzmir Ulaşım Master planı çerçevesinde 45 Km.’ye varan ve Çiğli’den Buca’ya, Bornova’dan Narlıdere’ye İzmir’in metropol bölgesinin tamamını kapsayan yüksek kapasiteli bir sistem olarak planlanmıştır. Bu sistemin ana omurgasını oluşturan Üçyol-Konak-Basmane-Halkapınar Hattı ile HalkapınarBornova kolu 2000 yılından itibaren hizmet vermektedir. İzmir Metrosu’nun Üçyol-Bornova arasındaki bu birinci aşaması, 4,5 km.’lik bölümü yeraltında olmak üzere 11.6 km.dir. Metronun ilk aşamasında 10 istasyon

102

bulunmaktadır. Metro’nun Üçyol-Bornova hattına, ikinci aşamada Üçyol-Fahrettin Altay güzergahı eklenecektir. Toplam 5.2 km. uzunluğundaki ve tümüyle yeraltından geçecek bu yeni hat üstünde Bahçelievler, Hakimevleri, İslam Enstitüsü, Poligon ve Fahrettin Altay olmak üzere beş istasyon yer alacaktır. İzmir Metrosu ile 2008 yılının ilk altı ayında günlük ortalama 81 877 yolcu taşınmıştır. İzmir İl Merkezlerinden İlçe Merkezlerine Karayolu Uzaklıkları
İlçe Merkezi Bergama Çeşme Kiraz Tire Bayındır Uzaklık (km) 102 89 142 85 78 İlçe Merkezi Beydağ Dikili Karaburun Kınık Ödemiş Uzaklık (km) 141 105 107 119 113

Havayolları İlimizde Adnan Menderes, Çiğli-Kaklıç, Selçuk ve Çeşme Havaalanı olmak üzere dört havaalanı bulunmaktadır. Bunlardan Çiğli-Kaklıç Havaalanı askeri amaçlı kullanılmaktadır. Adnan Menderes Havaalanı:1987 yılında hizmete açılan hava limanı tam kapasiteyle Uluslararası hava trafiğine açık olup 24 saat esasına göre hizmet vermektedir. Toplam 8 230 945 m2'lik bir alana sahiptir. Havalimanın dış hat terminali yıllık 5 Milyon yolcu, iç hat terminali ise yıllık 1,5 Milyon yolcu kapasiteli olup, saatte 1 200 yolcuya hizmet verebilecek durumdadır. Adnan Menderes Havalimanı Yeni Dış Hatlar Terminali tamamlanarak hizmete sunulmuştur. 150 Milyon EURO tutarındaki proje yap-işlet-devret modeli ile realize edilmiştir. Dış Hatlar Terminal Binası’nın tamamlanmasıyla; İzmir'den dünyanın her yerine uçuşlar artmış ve İzmir, Ege'nin en önemli transfer merkezlerinden birisi olmuştur. Nitekim 2008 yılı ilk altı ayda İç-Dış Hat Uçak trafiği günlük bazda (gidiş-geliş) ortalama 137 sefer olarak gerçekleşmiştir. İç-Dış Hat Geliş-Gidiş Uçak, Yolcu ve Yük Trafiği

Dikili ve Çeşme Limanlarında da yolcu ve yük taşımacılığı yapılmaktadır. Alsancak Limanı. apron ve bağlantı taksirutu çevresindeki drenaj kanalları tamamlanmıştır. 3000 m. Ege Bölgesi’nin ise en büyük limanıdır. kapasite kullanım bakımından ülkemizin ikinci. Anadolu yarımadasının batısında olmasından dolayı deniz yoluyla dışa açılan kapı konumundadır.x 30 m.X 18 m. Apron ve 85 m. İl Merkezindeki Konak. Liman 8 milyon ton/yıl kapasite kullanımı. pist. İnciraltı ve Urla vapur iskeleleri ile Alsancak. Denizyolları ve Limanlar İzmir. 2008 yılı Haziran sonu itibariyle İzmir'deki iskelelerden toplam 7 036 612 yolcu ve 187 113 adet araç taşınmıştır. rıhtım uzunluğu ve 2 757 gemi/yıl gemi kabul kapasite ile bölgemizin en büyük ihraç kapısıdır.103 Yıl 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008(6 ay) Uçak Yolcu 25 902 2 489 254 25 589 2 337 277 28 735 2 942 000 36 283 3 660 586 44 412 4 411 034 51 774 5 235 639 24 769 2 485 952 Valilik Brifing 2008 Yük (Kg) 52 351 394 50 173 347 52 890 363 62 187 701 63 506 909 73 887 994 32 852 499 Selçuk Havaalanı: Selçuk ve çevresindeki turistik istasyonlara hava ulaşımını sağlamak amacıyla 1990 yılında yapılan küçük bir havaalanıdır. X 50 m. apron ve bağlantı taksirutunun kazı ve dolgu işleri. Türk Hava Kurumu’nun eğitim uçuşlarında da kullanılmaktadır. Bostanlı ve Üçkuyular iskeleleri ile Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan Göztepe ve Bayraklı iskeleleri dahil olmak üzere bu iskelelerden deniz ulaşımı sürdürülmektedir. temelaltı ve temel tabakasının serilme işi ile pist. Demiryolları . Pasaport. bağlantı taksirutu olarak projelendirilen Çeşme Havaalanı’ın bugüne kadar pist. Karşıyaka. Çeşme Havaalanı: 2060 m. Alsancak. 80 m.

İzmir kent merkezini kuzey-güney yönünde geçen Aliağa-Menderes arasındaki 80 km’lik mevcut demiryolu hattının metro standartlarına çıkarılmasına yönelik çalışmalar başlamıştır. İzmir İli Su Kaynakları Potansiyeli Yüzölçümü Rakım Yıllık Ortalama Yağış Ortalama Akış Verimi Ortalama Akış/Yağış Oranı Yerüstü Suyu Kuzey Ege Suları Gediz Nehri Küçük Menderes Nehri Yeraltısuyu (kaynaklar dahil) Toplam Su Potansiyeli 12012 km² 25 m 690.494 km³/yıl 2. Afyon.75 km³/yıl 0. 4 200 (5216 sayılı yasadan sonra 7 100) Km. İçmesuyu İzmir metropol alanın içme suyu ihtiyacı büyük oranda Tahtalı Barajından karşılanmaktadır.104 Demiryolu ulaşımında İzmir’den Denizli. Bunu yanı sıra. Menemen-Aliağa. Kemalpaşa-Manisa. güvenilir ve konforlu ulaşım olanağı yaratılmış olacaktır.13 km³/yıl 1. İzmir kent içinde geçmiş yıllarda banliyö hattı olarak kullanılan ve BasmaneBornova arasında çalışan 1865 yılında işletmeye açılmış olan hat ise geçtiğimiz yıllarda metro hattına dönüştürülmüş.19 km³/yıl 0. Üçyol-Üçkuyular arasında metro çalışmaları sürmektedir. Isparta yönlerine anahat taşımacılığı yapılmakta. Bandırma. Bornova’dan Basmane’ye kadar eski banliyö hattı değiştirilirken. su verilmektedir.564 km³/yıl . Ödemiş. Menderes-Aliağa arasındaki demiryolu hattının metro standartlarına getirilmesi amacıyla başlatılan projenin tamamlanmasıyla İzmir’in önemli sanayi tesislerinin bulunduğu kuzey aksı ile şehir merkezi 85 arasında ve Adnan Menderes Havaalanı arasında hızlı. Ankara. Söke.07 km³/yıl 0.6 mm 5 l/s/ km² % 23 2. Tire-Torbalı akslarında bulunan sanayi bölgelerine demiryolu ile taşıma imkanı bulunmaktadır. Basmane-Üçyol arasında yeraltından metro hattı tamamlanmış ve işletmeye açılmıştır. uzunluğundaki ana ve tali su şebekesi ile şehre günlük ortalama 6 500 lt/sn.

105 Doğal göl yüzeyleri Karagöl Gölcük Gölü Belevi Gölü Gebekirse Gölü Barutçu Gölü Sazlıgöl Baraj Rezervuar Yüzeyleri Balçova Barajı Ürkmez Barajı Güzelhisar Barajı Kestel Barajı Alaçatı Barajı Tahtalı Barajı Kavakdere Barajı Gölet RezervuarYüzeyleri Ulamış Göleti (KHGB) Sandıdere Göleti (KHGB) Balabandere Göleti (KHGB) Dokuz Eylül Göleti Mordoğan Göleti Ataköy Göleti Akarsu Yüzeyleri Bakırçay Nehri Küçük Menderes Nehri Gediz Nehri Toplam Su Yüzeyi 83 ha 2 ha 81 ha 3688 ha 38 58 467 245 179 255 2350 93 ha 14 ha 11 ha 24 ha 6 ha 18 ha 20 ha 861 ha 200 ha 240 ha 421 ha 4725 ha İzmir İçmesuyu Kaynakları 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Halkapınar Kaynakları Menemen Kaynakları Çavuşköy Kaynakları Pınarbaşı Kaynakları Göksu Kaynakları Çamdibi Kaynakları Sarıkız Kaynakları Balçova Barajı Tahtalı Barajı .

• (İzmir-Torbalı) Ayrımı .Aliağa Organize Kavşağı 3.Etap: Aliağa Organize Sanayi Kavşağı .Ödemiş yolunun standartlarının yükseltilmesi.Kemalpaşa . Akdeniz Bölgesi ve Denizli – Aydın . Sorunun çözümü 1983 yılından beri inşaatı devam eden Büyük Kanal Projesinin tamamlanmasıyla mümkün olmuştur.(Ankara-Turgutlu) Ayrımı bölünmüş yolunun yapılması. • İzmir Çevre Yolu’nun Çandarlı’ ya kadar devam ettirilmesi 1. • Bu nedenle yolun üstyapı yenileme çalışmalarının başlatılması hedeflenmektedir.Aliağa yolunda ağır taşıtların yol açtığı tekerlek izleri trafiği tehlikeye düşürmektedir.106 Kanalizasyon Durumu İzmir kent bütününde kanalizasyon şebekesi mevcuttur. Ankara otoyol çalışmalarının hedeflenmektedir. alternatif Çevre Yolu olarak Torbalı – Kemalpaşa . Türkiye’nin en büyük doğal körfezlerinden olan İzmir Körfezi.Etap: Eskifoça Kavşağı . alternatif Çevre Yolu gibi kullanılması hedeflenmektedir. Değerlendirme İzmir ilinde ulaştırma alt yapısı çerçevesinde ileriye dönük yatırım hedefleri. Ancak.Muğla’dan gelebilecek transit trafiğin İzmir iline girmeden bölünmüş devlet yolu ile Turgutlu . kentin tüm evsel ve endüstriyel pis sularının doğrudan boşaltılmasıyla kirlenmeye maruz kalmıştır.Etap: Sasalı-Eskifoça Kavşağı 2. İzmir .(İzmir-Turgutlu Ayrımı) bölünmüş yol yapılarak İzmir’in 2. .Manisa yoluna aktarılmasını sağlayacak İzmir’in 2.Çandarlı Kavşağı • • • • Torbalı . İstanbul İzmir İzmir Otoyolunun arasında yapım proje ihalesinin gerçekleştirilmesi başlatılması hedeflenmektedir.

5.Karaburun Yolu’nun 1A standardında yapım ihalesinin gerçekleştirilmesi olarak belirlenmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine sonradan dahil ilçeler ve belde belediyelerinde ciddi bir evsel atıksu arıtma tesisi sorunu mevcuttur.Merhale Projesi kapsamında Manisa ilinde inşaatı devam eden Gördes Barajı’ndan İzmir’e 59 hm³/yıl içme ve kullanma suyu verilecektir. depolama hizmetleri gerekmektedir. İçme suyu ile ilgili olarak. İçme suyu kaynaklarının rezerv durumları sık sık revize edilmelidir.lik hattın 35 km sinin öncelikle yapılarak devreye alınmasıdır. 8. Sathi kaplamalı olarak yapılan bölünmüş yolların bitümlü sıcak karışım kaplamalı yollara dönüştürülmesinin sağlanması.107 • • • • Kemalpaşa Çevre Yolu’nun bölünmüş yol olarak yapılması. (Çeşme-Urla) Ayrımı . Halen uygulama programında bulunan İzmir İçmesuyu II. Proje kapsamında 114 km uzunluğunda boru hattı. yapılmış olanların ise işletilmesine dair sorunlar bulunmaktadır. Belediye ve İl Özel İdaresi’nin görev alanı içerisinde olan neredeyse tüm köylerde klorlama. Atıl durumda olan çok sayıda evsel atıksu arıtma tesisi bulunmaktadır. Proje tamamlandığında İzmir iline 235 hm³/yıl daha su sağlanarak 2028 yılına kadar toplam 587 hm³/yıl su temin edilmiş olacaktır. Yapılacak iş en kısa zamanda 114 km. Çoğunda arıtma tesisi yokken. Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Harita Üzerinde Gösterimi ve Mevcut Alanın Panoramik Fotoğrafları . İzmir Çevre Yolu’nun devamı olarak proje ihalesi gerçekleştirilen Çiğli Foça arasındaki yolun yapım ihalesinin gerçekleştirilmesi. 365 000 m³/gün kapasiteli arıtma tesisi ve pompa istasyonu bulunmaktadır.

108 Şekil 21: Panoramik Görüntü Şekil 22: Aliağa Organize Sanayi Bölgesi Şekil 23: Aliağa Organize Sanayi Bölgesi .

1. Proje Yeri Olarak Önerilen Alanın Seçim Nedenleri 8. Sınırları içerisinde Petrol Ofisi.508 62. İzmir ve Bergama uygarlıklarından izler taşımaktadır. .109 8. Aliağa Aliağa Harita Bilgiler Şehir nüfusu: İlçe nüfusu: Nüfus itibariyle: Nüfus Kaynak: Yüzölçümü: 49.258 2008 [1] 393 km² Rakım: 2 metre Genel bilgiler Ülke: İl: Posta kodu: Alan kodu: Plaka: Kaymakam: Türkiye İzmir 35800 0232 35 İbrahim Keklik Aliağa. Dünyadaki 2 gemi söküm tesislerinden birisi Hollanda'da diğeri ise Aliağa'dadır.5. İzmir iline bağlı bir ilçedir.1. Petkim Petrokimya Holding gibi büyük şirketleri barındırmaktadır.5.1.

1936 yılı sonu ve 1937 yılında gelen Bulgaristan Göçmenleri de Kurtuluş Mahallesi'nde iskan edildi. Tarihi Adını Ali Ağa adındaki bir kişinin çiftliğinden alan Aliağa'nın kuruluşunun 4. Petkim Limanı ve Aliağa Limanı gibi limanlara bu uğraşlar sayesinde kavuşmuştur. çevre ilçe ve illerden de katılımın olduğu halk konserleriyle şenlenen bir etkinliktir.110 Her yılın yaz aylarında yapılan Emek Şenlikleri. Aliağa'nın bir liman kenti olması için yıllarca çalışmışlardır. Abdül Kerim Ağanın oğullarından Kuzu Beyi ile Kerim Ağa. Aliağa Çiftliği Cumhuriyet çağının bucak merkezlerinden biri olmuştur. Kurtuluş yılından 1. Yeni gelenler. Aliağa için uğraş verenler. bütün bir yılın yorgunluğunu atmak için düzenlenen. Aliağa Beldesinde isim yine Aliağa Çiftliğiydi. Aliağa. Bu bağışlar sırasında bu bölgeyi Arapoğullarından Abdül Kerim Ağaya bağışlatmışlar. Türk Ordusu 13 Eylül 1922 günü Aliağa Çitliğine geldi. 1924'te Yunanistan'dan "Mübadele" diye bilinen olayla Türk göçmenler Aliağa Çiftliğinde Kazım Dirik Mahallesi'ne yerleştirildi. Belirtilen tarihlerde. Abdül Kerim Ağa ölünce toprakları dört oğlu arasında paylaşılmıştır. Çelebi bey ile Ali Ağa da buraya yerleşmiştir. Cuma günleri haftada bir Nahiye Müdürlüğü binası ile Mehmet Saka'nın Bakkal dükkânı . Kuzubeyli taraflarına. Geniş bir plaj alanına ve bir kuş cennetine sahip olan Aliağa. yaklaşık 4 gün süren. Murat Bağdat'tan zafer alayı ile dönerken Bağdat Savaşı'nda Osmanlı Ordusu’na yardımı dokunanları beraberinde getirir. 1951-1952 yıllarında Aliağa'ya Bulgaristan ve Yugoslavya'dan yeni göçmenler geldi. Göçmenler bu topraklara yerleştikten sonra. Tam bir liman kenti sayılmasa da. Aliağa'nın değişik mahallerinde kendilerine yer buldular. daha çok yerli turistlerin ilgisini çekmektedir.5 yıl sonra. İzmir iline bağlı bir ilçedir. Murat dönemine kadar uzandığı bilinmektedir. Onlara Batıda geniş topraklar bağışlar. Bu tarihlerde nüfus birden artınca 1952 yılında Aliağa'da Belediye teşkilatı kuruldu. 4.

Başlangıçta 8 derslikli bir binada öğretime başlayan okulumuz 1985 yılında 12 derslikli ek binaya kavuşmuştur. ekonomik yaşam giderek canlanıyordu. 2007-2008 öğretim yılında YDA lise bölümü son mezunlarını vererek kapandı. 1970'li yıllar T.O ve İzmir Rafinerisi'nin kuruluş yıllarıydı. yeni idareci ve memurlar atandı. Aliağa Lisesi 1968 yılında Aliağa Ortaokulu olarak açılmıştır.1979 yılında lise bölümü açılmış olup. teknik eleman ve iş arayanlar Aliağa'ya akın etti. Hayırsever işadamı Selim ALTINTAŞOĞLU tarafından yaptırılan 4 derslikle derslik sayısı 24e çıkmıştır. Batısında Ege Denizi bulunmaktadır.111 arasında "Hükümet Bahçesi" denilen alanın etrafında Pazaryeri kurulmaktaydı. uygulanan İmar Planları ve konut politikalarından dolayı. Coğrafi Konum İzmir’in kuzeydeki bir ilçesi olan Aliağa. 27 Derece 10 Dakika Doğu boylamları arasında yer alır. Aliağa.A. Halkın büyük çoğunluğu rençberlik yapmaktaydı. İlçe. Kasaba ilçe statüsüne erince.1994 yılında Aliağa İlköğretim Okulunun açılmasıyla orta bölümü kapanmıştır. Ege Denizi'nin kıyısında yer alır. son yıllarda Doğu yönünde genişlemeye başlamış. 14 Ocak 1982 tarihine gelindiğinde Aliağa beldesi ilçe olmuştu.P. Nüfus sürekli artıyor. Yurdun her tarafından ilçeye gelenlerle burada oturan insan sayısı daha da çoğalmıştır. yeni konut alanları bu . 1994-1995 Eğitim-Öğretim yılında 2 şube ve 60 öğrenci ile Yabancı Dil Ağırlıklı lise bölümü açılmıştır. Çevre yollara akşama yakın vakitte tarlalardan dönen dört tekerlekli at arabaları sıralanmaktaydı. 19521960 dönemlerinde Aliağa Çiftliği bucak olmasına rağmen tipik bir kıyı köyü görünümündeydi. Güney Doğusunda Dumanlı Dağı ve Kuzey Doğusuna düşen Yunt Dağı ile çevrelenmiş olup. Ancak denizden geçimini sağlayan insan sayısı çok azdı. Hızlı bir gelişme vardı. 37 Derece güney enlemleri ile 26 derece 53 Dakika Batı. önceleri Kuzey/ Güney yönünde genişlerken. Balığı ve deniz ürünleri lezizdi. 38 Derece 56 Kuzey. İşleri yürütmek üzere müteahhitlerle birlikte. İlçe.

İzmir arasındaki Demiryolu hattında da iyileştirme çalışmaları devam etmektedir. Güneyinde Menemen. Kış aylarının sıcaklık ortalaması 7 C' dir.204 Erkek olmak üzere toplam 12. İzmir. Güney batısında Foça'ya komşudur. Kışlar genellikle yağmurlu geçerken. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2009 yılı verilerine göre.833 Erkek olmak üzere toplam 51. 25. İzmir’in Sanayi ilçesi Aliağa. Yazları ortalama sıcaklık 24 -27 derece arasındadır.275 Kadın. 25. Belde ve köylerde. (31. .  Aliağa merkez ilçede. Yazın ise batıdan esen İmbat ilçeye serinlik getirir. Kuzeyinde Bergama.503 kişidir. yaz mevsimleri kuraktır. Petro Kimya sanayinin kurulmasıyla birlikte 15-20 yıl içinde bir sanayi kentine dönüşmüştür. Aliağa'nın tüm köyleri ile ulaşımı sağlanmış olup.466 Erkek. İklimi İlçe Akdeniz iklimi etki alanı içerisindedir. Doğusunda Manisa. Aliağa. demiryolu ulaşımı karayoluna önemli bir alternatif olacaktır. Aliağa’da en soğuk ay Ocak'dır. ve coğrafi özellikleri nedeniyle farklı bir çok potansiyeli barındıran Aliağa. doğal güzellikleri. 6.Çanakkale karayolu kentin içinden geçmekte ve çift gidiş-gelişe sahip olan bu karayolu ile ilçeden İzmir'e 45 dakikada ulaşılmaktadır. 32. Gündüzleri bu sıcaklığın 35 C' geçtiği görülmektedir. Nüfus Türkiye İstatistik Kurumu. Çift gidiş geliş hat çalışmaları devam eden tren yolu ve hızlı tren projesinin hizmete girmesiyle. 6. bu köylerin tümünün yolu asfalttır.395 kişi Aliağa merkez ve belde-köyleri ile birlikte nüfus toplam 63. Kışın kuzey rüzgârları hâkimdir.191 Kadın.112 yönde konuşlanmaktadır.037 Kadın) (TÜİK Aliağa Verileri)   Ekonomi Tarihi zenginlikleri. Aliağa'nın yüzölçümü 393 km2'dir.108 kişi.

ufaklı ark ocakları ve demir çelik fabrikalarının kurulması Aliağa'nın bir sanayi kentine dönüşmesini hızlandırdı. haddehaneler ile deniz yolu nakliyeciliği yapan iş yerleri vardır. “Ağır Sanayi Bölgesi” olarak kabul edilince.E Gemi Söküm tesislerinin hemen . 40 kadar büyük sanayi tesis ve kuruluşu ile 1577 işyeri kuruldu. Kamunun kurmuş olduğu M. Demir-Çelik Fabrikaları. Petrol Ofisi ve çeşitli sıvılaştırılmış gaz depo ve dolum tesisleri. 1970'li yılarda başlayan sanayileşme hareketleri sonunda ilçede bir sanayi sitesi. iki adet gaz tribünü bu yıllarda kuruldu. Bu sanayi kuruluşlarının dağılımında. 1961 Anayasası’nın “Planlı kalkınma” hedefleri uyarınca.K. Petkim ile Tüpraş arasındaki sahil şeridinde ise Gemi Söküm tesisleri bulunmaktadır. Petrol Ofisi ile çok sayıda özel dolum tesisleri. Ancak bu sanayi kuruluşları içinde en önemli yeri Petrokimya Tesisleri ve ark ocaklı Demir-Çelik işletmeleri oluşturmaktadır. Makro ölçekteki kamu yatırımları olan Petkim-Tüpraş gibi dev sanayi kuruluşlarının bölgemizde kurulmasıyla başlayan Sanayileşme hızını arttırarak devam etti. Çebitaş.113 1960'lı yılların başına kadar tarımsal yoğunluklu ekonomik etkinliğe sahip olan Aliağa. Nemrut Limanının kuzeyine yerleşen. Aliağa'da çok çeşitli ve farklı amaçlar için kurulmuş çok sayıda sanayi kuruluşları vardır. güneyinde irili. İzmir Demir Çelik. 1970'lerden itibaren sanayi yoğunluklu ekonomiye dayalı bir karakter kazanmaya başladı. Petkim ve Petkim'e bağlı olan 17 fabrika. Gemi-Söküm Tesisleri. Habaş gibi özel demir-çelik fabrikalarının işletmeye açıldı. Ege Gübre Sanayi. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren özel sektör yatırımları hızlanmıştır. Ege Metal. Viking Kağıt Fabrikası. 1970'li yılların sonuna doğru özel şirketlerin de bölgemizde fabrikalar kurmaya başladığı görülmektedir. ülkemizin en büyük petrokimya endüstrisi. 1980'lerde Çukurova. Yine aynı bölgede Makine Kimya Kurumu'na ait hassas döküm tesisleri ve hurda işletmesi.

Demir-Çelik ve haddehane tesisleri Nemrut Körfezi'nde kurulmuştur. Gediz'den özel su alma yapılarıyla suyunu 20 km. Tüpraş. Tic. Sözden Demir Çelik. Ocakgaz. Türk Petrol. Opet Petrolcülük A. Ege Gübre. Güzelhisar Çayı'nın yakınında olması nedeniyle su gereksinimi duyan kimya sektörü Aliağa'da. Milangaz ÖZEL SANAYİ KURULUŞLARI: İzmir Elektrik Üretim Ltd. Rafineri ise güneyde. Petrol Ofisi DEMİR ÇELİK: İzmir Demir Çelik. Egegaz. Total Oil A. Akdemir Çelik.Şti (Enka İntergen Enerji Santralı). Yine aynı sahil şeridinde Opet ve Total gibi petrol şirketlerinin yatırımları da devam etmektedir. Şti. Tic. TÜPGAZ DOLUM TESİSLERİ: Totalgaz. Kardemir Çelik. Ege Çelik.Ş. Kocaer Haddecilik. Penkar tekstil San. Erege Metal AKARYAKIT DEPOLAMA VE SATIŞ: Petrol Ofisi. Bütün bu sanayi kuruluşları ve işletmelerde toplam 16. Aygaz. A. Dema Tekstil San. Özkan Demir Çelik. Akfen Belediye Teşkilatı Osmanlılar döneminde nahiye olan Aliağa. İpragaz.067 kişi çalışmaktadır. Molteks kimya.Ş. Çebitaş. Strocpak A. Menemen yolu üzerinde.Ş. Bizimgaz.Ş. uzaklıktan getirmektedir.Ş.Ş. Pet-Line. 1 Mart 1952 yılında belediyelik olmuştur. .Ş. Dört Yıldız Demir Çelik. A. Viking Kağıt ve Selüloz A. Pegagaz.114 yanında. PETRO KİMYA: Petkim. 21 Ocak 1982 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 2585 sayılı kanun ile de Aliağa kasabası ilçe statüsüne girmiştir. Habaş. Böylesine büyük bir iş istihdamı doğuran bu fabrikalar Aliağa'yı her geçen gün biraz daha büyütmekte ve geliştirmektedir. Batı Beton A. Saka Beton ltd. Güriş. Bersel Kimya. Tuta. birçok özel Gemi Söküm tesisleri de açılmıştır. Güzelhisar çayı üzerinde kurulmuş olan Güzelhisar Barajı daha çok petro-kimya tesislerine hizmet vermektedir.

25 Aralık 1977).1953 Temmuz). Kazım ONARAN (17 Kasım 1963.). Şerafettin ÖZTÜRK (19531954 Kasım). Cevdet KUNTER (Nahiye Müdürü olarak 27 Mayıs 1960’a kadar belediye başkanlığı yaptı. Daha sonra sırasıyla. Celal EREL (Atamayla bir yıl görev yaptı).115 Aliağa’nın ilk belediye başkanı olan Arif Balamir 1952’de belediye başkanı olarak bu yılın Ekim ayına kadar başkanlık vazifesini yapmıştır. İrfan ONARAN (18 Aralık 1973.28 Mart 2004 ) Tansu KAYA (22 Mayıs 2004 30 Mart 2009) Ömer Turgut Oğuz (30 Mart 2009-) Belediye başkanlık görevlerinde bulunmuşlardır. Proje Alanında Tesis Düzenlemesi Tesisin konumu.. İrfan ONARAN (25 Mart 1984.1955 Haziran ). Ayhan BAYRAK (25 Aralık 1977. Uygun bir tesis seçerken birçok faktör göz önüne alınmalıdır. Hüsnü AKDURAL (Nahiye Müdürü olarak 6 ay süreyle belediye başkanlığını atamayla yaptı).      Pazarlama alanı ile ilgili faktörler Hammadde temini Ulaşım imkanları İşgücünün varlığı Uygun arazi kullanılabilirliği .8 Ağustos 2002). projenin genel karlılığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir ve gelecekteki genişleme için büyük öneme sahiptir. Gültekin EREN (1 Ekim 1980Nisan 1982). Süleyman AKBIYIKOĞLU (23 Ağustos 2002.6. 8.27 Mayıs 1960 İhtilal döneminde İrfan Onaran altı ay süreyle atamayla belediye başkanlığı yaptı).Erdoğan OYTUN (Nisan 1982.25 Mart 1984). Kazım ONARAN (1954 Kasım.18 Aralık 1973). İhsan ATALAY (Nahiye Müdürü olarak başkanlığa atanarak 2 yıl süreyle belediye başkanlığı yaptı. Rasim SAKA (19551958 Mayıs). İrfan ONARAN . Hakkı ÜLKÜ (29 Mart 1989.6. Ahmet BALCI (1952 Ekim.1. PROJE ETKİ ALANININ BELİRLENMESİ 8.12 Eylül 1980).27 Mart 1989).

Dikkate alınması gereken başlıca etkenler:        Ekonomik: İşletme ve inşaat maliyeti Proses ihtiyacı İşlemin rahatlığı Bakım kolalığı Güvenlik Gelecekteki genişleme Modüler yapı Proses İhtiyaçları. Fiyatlar: Yapısal çelik maliyetleri en az miktarda benimsenerek ve ekipmanlar arası boru bağlantıları kısa tutarak inşaat maliyetleri minimize edilebilir. Bununla beraber çok gösterişli olmayan nir düzenleme ile de ekonomik olarak kısıtlamaya gidilebilir. Operasyon: Sık sık işleyiş gerektiren ekipmanlar kontrol odası için uygun yerde olmalıdır. Vanalar. Gereksinimleri: Tüm gerekli ekipmanlar düzgün olarak yerleştirilmesi gerekir. Yardımcıların bile yüklenmesini az yer işgal edecek şekilde yapılmalıdır. Yeterli çalışma alanı ve tavan mesafesi donanımlarına kolay erişime izin vermelidir.116     Çevresel etki ve atık bertarafı Yerel topluluk dikkate alınmalı. İklim Siyasi ve stratejik konum dikkate alınmalıdır. Tesisin proses düzenine. ekonomik düzene ve ekipmanlarına olan ihtiyacını tesis şeması ile gösterilmek istenmiştir. . numune noktaları ve araçları uygun konum ve yükseklik bulunan yerde olmalıdır.

Tesis Genişleme: Ekipmanlar ilerde herhangi bir gelişme göz önüne olarak kurulmalıdır. Modüler İnşaat: Son yıllarda. daha sonra siteye gönderiliyor. Kompresörler ve pompalar gibi büyük bakım ekipmanları için sökülmesi gerektiğinde. . Bu modüller ekipman. üretim yapılan yerde ekipmanlar monte edilerek. Modüler sonradan kara ya da deniz yoluyla tesis yerine taşınacaktır. Ayrıca operasyon için enaz iki kaçış noktası her seviye için sağlanmış olmalıdır. örtü altında yani kapalı şekilde yapılmalıdır.117 Bakım: Isı eşanjörleri boru demetleri kolayca temizleme ve boru değişimi için geri çekilebilir şekilde oturtulmuş olması gereklidir. Güvenlik: Blast duvarları tehlike ekipmanları izole etmek için ve olası bir patlama durumunda patlama etkilerini sınırlandırmak için gerekli olabilir. yapısal çelik. boru ve enstrümantasyon içerecektir.

ÜRETİM YÖNTEMİ VE KULLANILAN HAMMADDE KAYNAKLARI 8.1.7. ETİL FORMAT Şekil 24: Etil Format Üretimi Akış Şeması Şekil 25: CHAMCED ŞEMASI .118 8.7.

KURULU İŞLETMELER Zhengzhou Yi Bang Industry Co.7.3.2. Ürünün detaylı açıklaması http://www.through ISO9001:2008 .CAS NO. PROSESİN TANIMI 1:1.we are manufacturer of ethyl formate 4. etil formatın buhar karışımındaki etil alkol su ve formik asit bir damıtma kolonuna (4) geçer. UYGULAMA Formik asit ve etil alkolden esterleşme reaksiyonu ile etil format ( etil metanoat) elde edilen bir prosestir.119 8.109-94-4 3.1. Ltd.com/ adresinde aşağıdaki gibi verilmiştir: 1.1. 8.7.4. 8.48 oranında hazırlanan formik asit ve etil alkol karışımı devamlı olarak depolama tankından (1) debi ölçerli bir pompaya (2) 68-70 °C ta esterleşmenin gerçekleştiği yer olan silika jel katalizörü ile dolu reaktöre (3) 64 lt/h hızında beslenir. ethyl formate 2.yibangchem.7. Reaktörden (3). 100000 ton/yıl üretim yapan bir işletmedir.1. Dünya etil format talebinin %35 ini karşılamaktadır.

14.4 ton/20'FCL Özellikleri ve Üretim Yöntemi Şekil 27: Etil Formatın yapı formülü .120 Şekil 26: Paketleme: 180kg lık bidon.

sıvı ekstraksiyon prosesleridir.1. Oleil alkolün . Etil Formatın Ham Maddeleri Etil Alkol Endüstride fermantasyon ile etil alkol üretiminin büyük bir kısmı kesikli proseslerde gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada. Alternatif ayırma metotlarından biri de sıvı . Sıvı–sıvı ekstraksiyon proseslerinde en önemli parametrelerden biri çözücünün mayalar ve fermantasyon üzerine etkisidir. Son yıllarda.7.121 8. seyreltik etil alkol çözeltisinin saflaştırılması üzerine araştırmalar artmıştır.5. Kesikli fermantasyonda son ürün inhibisyonu nedeniyle seyreltik ürün elde edilmektedir. çözücü olarak seçilen oleil alkolün mayaların ve fermantasyon üzerinde inhibisyon etkisinin olmadığı belirlenmiştir.

Etanol üretimi ve kullanımı ABD tarım ve kırsal ekonomik kalkınmada. bu ürünler için etanolde artan . mısır ve diğer tarım ürünlerinden eldesi öncelikle yapılmış olduğundan.122 mayalar (Saccharomyces cerevisiae) için yaşamsal uygunlukta bir çözücü olduğu saptanmıştır. Etil Alkol Dünyada Etil Alkol Üretimi Dünyada etanol üretim potansiyeli yılda 2 milyar tondan fazladır. Brezilya Şeker ve etanol üretiminde Dünyanın en büyük üreticisidir.

çiftçi ve yerel işletmelere ait etanol tesisleri ABD etanol sektöründe büyüme gösterilmiştir.123 talep ve fiyatlar çiftçileri bu bitkileri üretmeye yönlendiriyor. a) Etilenin mono ve dietil sülfatlardan konsantre edilmiş sülfirik aside absorbe edilmesi.00 TL dir. Geçtiğimiz on yıl içinde. hem kamu hem de özel sektörden oluşur.Etil Alkol Üretimi Etil alkol imalat sanayisi için toplam Amerikan pazarında şirketler. Etanol üretim yöntemleri İndirek Hidrasyon Yöntemi Bu yöntem üç basamaktan oluşur. Ülkenin toplam etanol üretim kapasitesi. . Pazar Büyüklüğü . Fiyatlar Tarımsal kökenli etil alkolün litre başına satış fiyatı 28. yaklaşık% 40 ına sahiptir ve ABD çiftçileri ve diğer yerli yatırımcılar tarafından kontrol edilmektedir. Böylelikle etanol üretimi kırsal alanlara ekonomik kalkınma imkânı getirmektedir.

2 15.0 84.2 22. etanolün elde edildiği bir prosestir.9 22.4 13.1 21 20 15.6 11.5 11.4 81.8 Etanol Üretim Akım Şeması Etilenin demineralize su ile doğrudan hidrasyonuyla.2 79 78.8 70.4 79. .5 79.124 b) Etil sülfatların etil alkole hidrolizleri.5 10. %94.5 79.4 63 59 72 Hammadde Tatlı patates Patates Şeker pancarı Taze incir Yer elması Şeker kamışı Üzüm Elma Kayısı Armut Şeftali Erik Havuç Galon 34. Reaksiyonlar denklemlerle şöyle açıklanabilir: Tablo 7: Çeşitli hammaddelerden ton basına %95‟lik etil alkolün galon olarak elde edilen miktarları Hammadde Buğday Mısır Karabuğday Kuru üzüm Sorghum Pirinç Arpa Kuru hurma Çavdar Melas Yulaf Kuru incir Kuru erik Galon 85.0 83.5 lük susuz etanol üretilir.9 9. c) Seyreltik sülfürik asidin yoğunlaştırılması.1 14.

seyreltik ham etanol saflaştırma ünitesine gönderilir. suyla ekstraktif distilasyon yapılarak içerdiği safsızlıklardan arındırılır. suyla azeotrop şeklindedir. . buradan sırayla iki kolona daha giderek suyundan temizlenir. Kondensat ve yıkayıcı akımı püskürtülerek ayrılan gaz sentez kısmına döndürülürken. aynı tesiste çok az bir ilave yatırımla isopropil alkol üretilebilmesidir. geri-dönen etilenle beraber ısı değiştiricilerde ısıtılır. Prosesin avantajlarından birisi. ısı değiştiriciler.125 Etilen ve proses suyu. Suyun fazlası tuz-gidermeden geçirildikten sonra proses suyu olarak kullanılır. Saflaştırma kolonundan çıkan etanol. reaktöre gelir. Ön-ısıtmadan geçen karışım. burada. yıkayı-cıda suyla yıkanır ve kompresörle geri-döndürülür. reaktörü terk eden ve 230-250 <M^>0<D>C ye kadar ısınmış ürün içerirler. sabit-yataklı bir katalizör ile hidrasyon reaksiyonu olur (katalizörün ömrü 3 yıl kadardır): CH2 = CH2 + H2O ⎯⎯→ CH3 – CH2OH + 44 kJ Etanolle beraber bulunan gaz. katalizör değiştirmeye gerek olmaz. Burada 70 bar basınç altın-da. ısı değiştiriciden geçtikten sonra soğutulur.

. yüksek saflıkta formik asitin üretildiği bir prosestir.126 Formik Asit Ham karbon monoksit gazı ve sudan.

2. metilformat hidrolizlenmeye(3) gider. ayırıcıda(2) ayrılır. formik asit (%8098 lik) elde edilir.5) saf formik asit ve metanole ayrılır. Kat CH3OH + CO ⎯⎯→ HCOOCH3 Kat HCOOCH3 + H2O ⎯⎯→ HCOOH + CH3OH Net reaksiyon: CO + H2O ⎯⎯→ HCOOH CO gazının verimi. Dünyada Etil Format Üretimi . gazın kalitesine bağlıdır. Hidroliz akımı ayırıcılarda(4. %95 veya daha yüksek olabilir 8. CO baca gazı.7. metanol prosesin ilk kademesine döndürülür.127 Seyreltik ham veya saf karbon monoksit gazı reaktörde(1) metanol ile reaksiyona girerek metilformat oluşturur.

Şekil 29: 2009’dan 2010’a etil formatın ülkeler bazında pazar payındaki değişim .128 ETİL FORMAT ÜRETİM ÇİN AVRUPA KUZEY AMERİKA LATİN AMERİKA 5% 10% 50% 35% Şekil 28: Etil formatın 2010 yılı içerisinde kullanım miktarına göre dağılımını gösteren diyagram.

3.7.51*107 TL dir.         Tarım Hayvancılık Teknolojik proje Programcılık Sanayi Tekstil Hizmet Üretim ÇORUM . Faktörler .1* 108(8000/20000)0. FİNANSAL ANALİZ 2003 yılında kurulan 20000 ton\yıl kapasiteli bir tesis baz alınarak maliyet güncellemesi yapıldı.129 8.6 = 1. FİNANS KAYNAKLARI Kişiler ya da kurumların projeleri incelenip devlet tarafından hibe verilmektedir. Mevcut Tesisi maliyeti = (orijinal maliyeti) * (mevcut maliyet endeksi) / (geçmiş maliyet endeksi) = (6. 7.35 * 107 Kimya Mühendisliği Tesis Maliyet İndeksi: 2003 yılında maliyet indeksi = 340 2012 yılında maliyet indeksi = 402 Böylece.6.2012 8. Bizde bunlardan yararlandık.2003 yılında maliyet C1 = C2 (Q1/Q2)0.35 * 107) *(402/340) = Rs. Devletin hibe kredi verdiği proje alanları ise şunlardır.7.6 = Rs.4.

9*107= 0.130 Sabit Sermaye Maliyeti (FCI) = Rs.9 *107 = 0.51 * 107 = 1.38*107 g) Boru Tesisatı : (Satın ekipman maliyetinin% 10-80) Borulama maliyeti =% 40 Satın ekipman maliyeti =% 40 Satın alınan ekipman maliyeti = 0.547*108 = 0.9*107 = Rs.76*107 h) Elektrik.9 *107 = 0.9 * 107 d) Izolasyon ve boya gibi Montaj.9*107 = 0.40 *1.40 * 1. yüklü: (Satın ekipman maliyetinin% 10-40) Elektrik maliyeti = Satın alınan ekipman maliyeti 25% = 25% 1.25 * 7.9*107 = 0.51*107 Sermaye Yatırım Maliyeti tahmini:  Doğrudan Maliyetleri: komple tesisin gerçek yükleme (sabit sermaye yatırımlarının% 70-85) yer alan malzeme ve işçilik a) Ekipman + yükleme + enstrümantasyon + boru + elektrik + izolasyon +boyama (Sabit sermaye yatırımlarının% 50-60) b) 1.20 *1. 0.40 *1.9*107 = 0. 7.9 * 107 =7. Kurulum maliyeti = Satın ekipman maliyetinin% 20 = 20% of *4.76*107 C) Servis tesisleri ve tersane gelişmeler: (Satın ekipman% 40-100 maliyeti) . Satın alınan ekipman maliyeti (HEM): (Sabit sermaye yatırımlarının% 15-40) c) Satın alınan ekipman maliyeti = Sabit sermaye yatırımı.475*107 B) Binalar. e) Kurulum maliyeti = Satın ekipman % 40 maliyet = 1.: (satın alınan ekipman maliyetinin% 2555). Proses ve Yardımcılar: (Satın ekipman maliyetinin 10-70%) Binalar Proses ve yardımcılar maliyet = PEC% 40 = 40% 1.6 *106 f) Enstrümantasyon ve kontrol. yani PEC% 25 = 7.25 *1.51% 25 * 107 = 0. yüklü: (Satın ekipman maliyetinin 6-30%).

114×108 D) Arazi: Aliağa Organize sanayi bölgesinden 5000 m2 alan satın alınmıştır.401*103 Bir başabaş noktası için gerekli ton sayısı verilir .5*103 Etil format ton başına Doğrudan üretim maliyeti = (1.(FCI 28.bunun maliyeti = 700000 TL Hammadde maliyeti: : 20ton etil alkol*0.121* 107) / (3.3 * 106 Başabaş Analizi: Yıllık Direkt Üretim Maliyeti = 7.131 Hizmet tesisleri ve tersane iyileştirme maliyetinin = 60% PEC = 60% 1.1*106 --. yük ve genel giderler = 1.6*107/4.2*106) + (2.6* 107 Ton başına Toptan Satış Fiyatı etil format = 4.74%) Dolaylı Maliyetler= 2.1*106) Sabit Sermaye yatırımı = 8.9 *107 = 0.(FCI 82.60 *1.98 * 107 Yıllık Sabit ücretler.72 = 34474 TL 34474+19672=54146 TL Direkt Maliyetler= 6.121 * 107 Yıllık Toplam satış =3.54%) Sabit Sermaye Yatırımları: Sabit sermaye yatırım = Direkt maliyetler + Dolaylı maliyetler = (6.9*107 = 0.2 * 106 ----.98 =19672 TL 20ton formik asit*1.5*103) = Ton başına 1.

22 g/ml Cp = 99.121 × 107) + (1.3 j / mol K Su Mw = 18.4 j / mol K .295902 ton / yıl 8.789 g/cm³ Cp = 112.5*103 × n) => N =3617.132 (1.06844 g/mol ρ = 0.39 j / mol K Etil format Mw = 74.401*103 × n) = (4.08 g/mol ρ = 0. KÜTLE ENERJİ DENKLİKLERİ C2H6O+ CH2O2 → C3H6O2 + H2O A B C D Etanol Mw = 46.0254 g/mol ρ = 1.01508 g/mol ρ = 1 g/cm³ Cp = 77.8.40 j / mol K Formik asit Mw = 46.92 g/cm³ Cp = 149.

133

8000 ton / yıl etilformat üretimi hedeflenmektedir.

8000

× 1000

×

×

= 13,63

DKTR’ de dönüşüm; X= 0,6 A + B → C 13,63 Dönüşüm = x = 0,6 NA = NB = = + D 13,63

NA = NB = 22,71 Giren madde miktarları; Etanol = 22,71 Formik asit = 22,71 × × = 1046,21 kg / saat = 1045,23kg / saat

Çıkan madde miktarları; Etil format = 13,63 Su = 13,63 × × = 1009, 71 kg / saat = 245,54 kg / saat

Toplam giren madde = 2091,44

134

Toplam çıkan madde = 1255,25

Dönüşüm = % 60

D1= 13,63 kmol/h

F1 = 22,71 kmol / h
XEtF= 0,9854 XEtF = 0,5906 XSu = 0,4194

B1 = 9,085 kmol / h XEtF = 0,0133 XSu=

0,9867
Stiren Kolonu İçin Toplam Kütle Denkliği F2 = 13,63 + B2 Etilbenzen İçin Bileşen Denkliği F2 * 0,5966 =D2 * 0,9854 + B2 * 0,0133 ( B2 + 13,63 ) * 0,5966 = 13,63 * 0,9854 + B2 * 0,0133 B2 = 9,085 kmol / h F2 = 13,63 + 9,085 F2 = 22,71 kmol / h

135

8.9. ENERJİ DENKLİĞİ 8.8.1. DKTR için enerji denkliği

etanol + formik asit → etilformat + su

Fi = 22,71

×

×

×

= 0,262

F = 13.63

×

×

×

= 0,157

Kütle denkliği = = Fi.ρ – F.ρ = Fi – F

= Fi – F → A = Enerji denkliği = =0, = = = = =0

= ∑ Fi. .hi +∑ F. =

+Q = ∑ Fi. .Cp.Ti - ∑ F. .Cp.T + Q

1209 .0.0402 m = 1220 µ = 1.77.157.342) +Q-∆Hrxn 16391. 112.40.71 × × × = 0.189 TL / h Toplam = 9416.99 × 10-3 Pa.2.108+Q=0 Q=4860.149.228 – 11531.298)(0.73 × = 4.24479 TL Reaktörü ısıtmak için gerekli maliyet = 1.12 = 17496431.262.9.298+0.1.12 Q= 4860.22. 99.789.136 = Fi.9. 0.4.1. 1.88 TL / yıl 8.99 × 10-3 m = 22. Fi = FA + FB F = FC + FD 0 = (0. D0 = 0.2.86 Qtoplam = 17496431.92.39.0443 m ρ = 1.3.s = µ = 1.157. Pompalar için enerji denklikleri 8.262.73 Sanayide kullanılan elektrik birim fiyatı = 0.22 (N = ) = × × Formik asit pompalamak için gerekli enerji Di = 0.342+0.

55(1-0) = 0.07892 / 2 = 0.00171 Karıştırıcı girişinde ani genişleme V2 = ( V1.9 .0789 m/s = 1935.gc = 0.V2 / 2.1 = 0.55 (1-A1/A2) = 0.07892 /2 = 0.02 FF = 0.9 Fc = 0.55 Fc = Kc.137 Vort = Re = → = = 0. V2 / 2 gc Kc = 0.00311 Düz boruda sürtünme Pürüzsüzlük faktörü = = X= f= f = 0.0.(0.013 ∆L= 40 m FF = 2f( V2 / 2) FF = 2.995 Depo çıkışında ani daralma Kc = 0.00658 .0.V2 )2 / 2.001 = 0.013.gc = 0.0805 j/kg Dirsekteki sürtünme Fc = Kc .07892 / 2 ).0028 Dirsek sayısı = 3 + →x= + = 0.0789 2 / 2.55.0. 995.

0084 Toplam sürtünme kayıpları ∑ F = 0.00852 m/s = 3701 .9.s µ = 6.74 × 10 -3 m = 13.0084+ 0.0.2.138 Fc = 3.1209 = 16.0.81 .00726 kg /s = 0. 0.196 WS = .01695 Etanol pompalamak için gerekli enerji miktarı Di = 0.63 Vort = Re = = = × × × = 0.28 Güç = 140 .28 16.95 j/s η = 0.0805 + 0.7 pompa verimi = 0.0937 + WS = 0 WS = .10 + 0.00311 +9.7 Wp Wp = 140.98. D0 = 0.00311 ∑F = 0.00171+ 0.95 × × 8.0028 Fc = 0.789 × × .74 × 10 -3 Pa.η Wp -98.0403 m ρ = 0.0937 J/ kg – + 9 ( Z2 – Z 1 )+ – + ∑F + WS= 0 0.196 = .0371m = 789 µ= 6.2.

9.000128 Toplam sürtünme kayıpları ∑F = 0.62 × 10-5 Düz borudaki sürtünme Pürüzsüzlük faktörü = = X= f= + →X= → f = 0.008522 / 2 = 3.5 Fc = Kc V2 / 2gc = 0.000032 → Fc = 0.0012 = 0.008522 / 2) FF = 0.(V2/2) FF = 2.00059 J / kg .000414 J/ kg Dirsekteki sürtünme Fc = Kc V2 / 2gc Fc = 0.139 Reaktör çıkışında ani daralma Kc = 0.000128 + 0.00385 ∆L = 20 m FF = 2.008522 / 2 = 0.0000199 Depo girişindeki ani genişleme V2 = ( V1 – V2 )2 / 2gc =0.0.000032 Dirsek sayısı = 4 Fc = 4.f.008522 /2 = 0.55 (1.0106 + = 0.0000199+ 0.0106.0000362 ∑F = 0. 0.0.000414 + 0. 0.55 .A1 / A2 ) = 0.(0.

1 = .81.300 kj / kmol.8 Wp Wp = 122.15 – 298 ) QF1 = 121969.000036+ 9. K QF1 = ( XSU * F1 * CpSU + XEtF * F1 * CpEtF ) * ΔT QF1 = ( 0.71 * 79.10 + 0.1 -98.300 ) * ( 342. K CpEtF = 149.806 kj / kmol.19 k J / h .625 .140 – + 9 ( Z2 – Z 1 )+ – + ∑F + WS= 0 0.00089 kw REBOİLERE VERİLEN ISI ALT ÜRÜN İLE ÇIKAN ISI DİSTİLAT İLE ÇIKAN ISI KONDENSERDE SUYUN ALDIĞI ISI BESLEME İLE GİREN ISI + = + + QF1 + QR1 = QB1 + QD1 + QC1 3 Sınır koşulu – 1: TREF = 25 OC Sınır koşulu – 2: Kolona giren akışkan tamamen sıvıdır. CpSu = 79.890 j/s η = 0.71 * 149.890 × × = 0.8 pompa verimi = 0.4194 * 22.625 j/ kg Güç = 122.00726 0.806 + 0.00059 + WS = 0 WS = -98. 0.0. T = 69 OC için.5906 * 22.

K QD1 = ( XSu * D1 * CpSu + XEtF * D1 * CpEtF ) * ΔT1 QD1 = ( 0.465 kJ / h QL1 = ( XSu * L1 * CpSu + XEtF * L1 * CpEtF) * ΔT1 QL1 = ( 0.382 * 79.064 + 0.9854 * 13. QV1 = QC1 + QD1 + QL1 Riflax = 11.012 kmol / h V1 = 169.064 + 0.0146 * 13.63 * 79.236 = QC1 + 60629. CpSu = 79.4 RD = 11.9854 * 155.382 = 169.236 kJ/h T1 = 55 OC için.90 .63 * 149.300 ) * ( 328 – 298 ) QL1 =691175. QV1 = QC1 + QD1 + QL1 6169697.0146 * 155.382 kmol / h V1 = L1 + D1 = 13.382 * 149.064 kj / kmol.141 Kondenserde Suyun Aldığı Isı * Buhar akımı kondensere 55OC ‘de girip 55 OC ‘de sıvı olarak çıkıyor. K CpEtF = 149.300 kj / kmol.63 + 155.63  L 1= 155.300) * ( 328 – 298 ) QD1 = 60629.90 kJ / h Bulunan değerler Eşitlikte yerine konulursa.012 kmol/h QV1 = ( XS * V1 * λ S + XEB * V1 * λ EB + XT * V1 * λ T + XB * V1 * λ B ) QV1 = 6169697.465 + 691175.4 = L1 / D1 = L1 / 13.

300 kj / kmol. K CpEtF = 149. K QB1 = ( XSu * B1 * CpSu + XEtF * B1 * CpEtF) * ΔT2 QB1 = ( 0.986 kJ / h FABRİKA TASARIMI YAPARKEN KULLANILAN EKİPMANLAR      DİSTİLASYON KOLONU REAKTÖR Pompa BORU HATTI TANKLAR Kullanılan Ekipmanlar Ekipman No 1 Ekipman Adı Depolama Tankı(x2) .871 kJ / h Alt Ürün İle Çıkan Isı: t2 = 75OC için.123 + 0.9867 * 9.0133 * 9.085 * 149. CpSu = 80.16 + QR2 QR1 = 55393365. 121969.871 olarak bulunur.142 QC1 = 5417891.123 kj / kmol.300)*(348-298) QB1 = 36813.085 * 80.465 + 5417891.81 + 60629. QF1 + QR1 = QB1 + QD1 + QC1 = 36813.81 kJ / h Bulunan bu QB1 değeri diğer değerlerle birlikte Eşitlikte yerine yazılır ve QR1 çekilirse.

Diğer tanklar için yapılan hesaplamalar tablo halinde verilmiştir. .143 2 3 4 TANK TASARIMI Reaktör Damıtma Kolonu (Rektifikasyon) Pompa (akım ölçerli) Tank Hesaplamaları Tank hesaplamalarında girdi tankları 10 gün üzerinden. ürün depolama tankları ise 7 gün üzerinden düşünülmüştür. Aşağıda Etanol ve formik asite ait örnek bir hesaplama sunulmuştur. Hesaplamalar bunun üzerinden yapılacaktır.

7D)/4 D= 4. h/D=0. V= (Л D2h)/4 65.81=20. VET=(h*D* Л+( Л*D2)/2)*t VET = 0. Buna göre tankın hacmi. F1=3000 kg/gün V=3000 (kg/gün )*(10gün)*(1m3/455kg) V=65.22 m3 .935.9 m H= 2.0047 m Et Kalınlığının Hacmi.45*9. Buna göre. t=[(P*r)/(SEJ -0.93 m3 Hesaplamalar yapılırken değişik h/d oranlarına karşılık hesaplama sonunda elde edilen toplam tank maliyetleri grafiğe geçirilerek optimizasyon yapılmış ve optimum h/d oranı 0.5 bulunmuştur.6P)]+Cc t=0.45 m Tankın en alt kısmındaki hidrostatik basınç.144 10Gün depolama süresi düşünülerek.5 için.69Pa Tankın et kalınlığı.93= (Л *D2*0. P=ρ*h*g=455*2.

145

Tankın Ağırlığı; ρkarbon çeliği=7872 kg/m3 VET* ρpik demir=1949,09 kg Tank döküm maliyeti; 1949,09*2,15=4190,54 TL KDV’li fiyat=4190,54 TL*1,18= 4944,83 TL İşçilik fiyatı tankın KDV’li fiyatının %25’dir. İşçilik ile tankın maliyeti=6181,04 TL Tankın altına dökülecek beton maliyeti Tankın altına dökülecek beton maliyeti: 1 m3 hazır betonun fiyatı=70 TL olarak alınmıştır. Beton kalınlığı=0,5 m Beton hacmi= Л*r2*0,5=30,41m3 Beton maliyeti:1463,7 TL İşçilik maliyeti kullanılacak beton fiyatının %25’idir. İşçilik maliyeti=366TL İşçilik maliyeti+Toplam beton fiyatı=1829,7TL Tankın boyanması için gerekli olan boyanın maliyeti: 1 kg epoksi boya ile 7 m2 lik yüzey alan boyanmaktadır. 227,78m2/7=32,54 kg Toplam boya maliyeti:32,54*125=4067,5TL

146

İşçilik %25’i kadar alınırsa; İşçilik maliyeti:1016,87TL toplam boya maliyeti+işçilik=5084,37TL Toplam Maliyet Beton maliyeti+Dökme demir maliyeti+Boya maliyeti=12282,28 TL

147

H/D - MALİYET
25000,0

20000,0

15000,0 MALİYET

10000,0

5000,0

0,0 0 0,5 1 1,5 2 2,5

H/D

REAKTÖR TASARIMI

Kimyasal kinetik ve reaktör tasarımı hemen hemen bütün endüstriyel kimyasal üretiminin kalbidir. Kimyasal kinetik ve reaktör tasarımı bilgisi, kimya

Çok güvenli ve verimli olarak çalışan bir tepkime sisteminin seçimi kimyasal madde üreten bir fabrikanın ekonomik başarısının veya başarısızlığının anahtarı olabilir.39 j / mol K ETİL FORMAT MA = 74.06844 g/mol  ρ = 0.22 g/ml Cp = 99.148 mühendislerini diğer mühendislerden ayıran en önemli bilgidir.789 g/cm³ Cp = 112. C2H6O + CH2O2 → C3H6O2 + H2O Etil Alkol (A) Formik Asit (B) Etil Format(C) Su (D) 8000 ton / yıl Etil format üretimi hedeflenmektedir.0254 g/mol ρ = 1.08 g/mol . ETANOL  MA = 46.40 j / mol K FORMİK ASİT MA = 46.

4 j / mol K • .3 j / mol K SU MA = 18.92 g/cm³ Cp = 149.149 ρ = 0.01508 g/mol ρ = 1 g/cm³ Cp = 77.

150 • • .

151 • • .

152 • • .

56 kg t= 4.153 Katalizör Miktarı Hesaplaması • • W=62. . Diğer bir deyişle: Bir karışımı meydana getiren bileşenlerin uçuculuklarının farklı olmasından yararlanılan bir ayırma işlemidir.6 t W   CA0 FA0   rA 0 dXA • • • • • • GÜVENLİK BASINCI .1 * P PGÜV = 10.9 sa 0.1325 PTOP = P + PGÜV PTOP = 1. P=1 atm=101325 Pa PGÜV = 0.1 atm DİSTİLASYON KOLONU Distilasyon işlemi sıvı çözeltilerini bileşenlerine ayırmak için kullanılan bir kütle aktarım işlemidir.

154 DİSTİLASYON KOLONU VERİLERİ KADEME SAYISI: 17 BESLEME KADEMESİ: 4 .

155 Hafif anahtar bileşen (HAB) = Etil Format Ağır anahtar bileşen (AAB) = Su Üst Ürün Bileşimi .

YÖNTEM 2.156 Alt Ürün Bileşimi ÜRETİM ALTERNATİFLERİ 1. YÖNTEM . YÖNTEM 3.

Bu çap. değişik boru çaplarına karşılık maliyetlerin grafiğe geçirilmesi ile optimizasyonu sonucu bulunmuştur.157 KULLANDIĞIMIZ YÖNTEM Boru Hattı Hat 1 İçin Yapılan Hesaplamalar Bu hatta kullanılan boru çapı 10” dir. Aşağıda bu optimizasyonun hesaplamalarını bulabilirsiniz. 10” boru çapı için net alanın hesaplanması: .

55 (1.s µ = 6.A1 / A2 ) = 0.55 .74 × 10 -3 Pa.008522 / 2 = 3.5 Fc = Kc V2 / 2gc = 0.15036 N / m2 ( Bu katsayılar Kimya Mühendisliğine Giriş Kitabından Alınmıştır ) • • • • • • • • • • • • • • • • 2 Etanol pompalamak için gerekli enerji miktarı D0 = 0.158 D net = D – D et kalınlığı D net = 273.008522 / 2 = 0.789 × 1000 = 789 µ= 6.05-9.0012 X = + 0.0371m .00726 kg /s Vort = 0.00852 m/s Re = 3701 Reaktör çıkışında ani daralma Kc = 0.5) F = 0.000725*27 / 0.5+ 5* 1.74 × 10 -3 m = 0.27 mm = 0. 0.26 + 11*0.00385 Di = 0.0000199 Depo girişindeki ani genişleme V2 = ( V1 – V2 )2 / 2gc =0.26 m Toplam Sürtünme Kayıplarının Hesaplanması F = (V2/2) * (4 Fs *L /D +11*K 90+ 5* K T ) = (22 / 2) / ( 4 * 0.62 × 10-5 Düz borudaki sürtünme Pürüzsüzlük faktörü = 0.0403 m ρ = 0.

890 j/s = 0.000032 Dirsek sayısı = 4 Fc = 4.8 Wp Wp = 122.8 pompa verimi pompa vardır (1 tane yedek) Buradan Pompa Alım Giderleri =1825* 2 = 3650 TL Boru Hesaplamaları 10” bir borunun ağrılığı 13.0106.2 TL = 389.008522 / 2) FF = 0.000128 Toplam sürtünme kayıpları ∑F = 0.000414 + 0. 0.00059 + WS = 0 WS = -98.008522 /2 = 0.1 = .9.1 kg / m dir ( KMG tablo 4 ‘ten okunmuştur) . 0.0000199+ 0.625 j/ kg Güç = 122.89* 24* 1.0.0.0.159 • • • • • • • • • • • • • • • • • • • f = 0.(0.00726 = 0.10 + 0.00089 kw Yıllık Elektrik Giderleri Bir günde.0106 ∆L = 20 m FF = 2.00059 J / kg + 9 ( Z2 – Z 1 )+ + ∑F + WS= 0 0.(V2/2) FF = 2.4 TL Seçilen pompa akış ölçerli pompa ve birim fiyatı = 1825 TL’dir Yalnız kullanılan pompa sayısı 1 adet pompa olmasına karşın toplam 2 adet η = 0.000128 + 0. 365 * 0.000414 J/ kg Dirsekteki sürtünme Fc = Kc V2 / 2gc Fc = 0.625.1 -98.81.000032 → Fc = 0.f.0000362 ∑F = 0.000036+ 9.

1*27 = 305. hammadde olarak kullanılacak olan etil alkol ve formik aside yakın olması.160 Kullanılan toplam boru uzunluğu = 27 m dir Buradan.25 * 655.956 TL Buradan Toplam Boru Hattı giderleri = Pompa giderleri + Boru Giderleri = 4470 TL Sonuç ve Yorum Dünyada her geçen gün artan kimyasal madde ihtiyacı ülkemizi de olumsuz yönde etkilemektedir. Yani etil format bakımından tamamen dışarıya bağımlıyız.965 TL= 819. Bu sınırlamanın bir sonucu olarak etil alkol ve formik asit fiyatları artıyor ve bu artış da etil format üretimini ve bu ürünün fiyatını da etkiliyor.15 TL / kg * 305. Ülkemizde bu sıkıntıları çeken ülkelerden biridir. ulaşımın kolay olması. Fabrika yeri olarak İzmir ilinin seçilmesinin nedeni çevresindeki illerin ihtiyaçlarını karşılaması.965 TL Kurulum masrafları boru giderlerinin % 25 olarak alındığında toplam boru giderleri. Bu rapor kapsamında bir etil format fabrikası amacıyla bir fizibilite çalışması yapılmıştır. Boru ağırlığı = 13. iklim şartlarının etil format fabrikası için uygun olmasıdır. Toplam Boru Giderleri = 1.1 kg Boru maliyeti = 655.1 kg boru Boru maliyeti = 2. . Ülkemizin de bu kimyasallara ihtiyacı olduğu halde yüksek maliyetlere sebebiyet verdiğinden dolayı maalesef bu ihtiyacımızın tamamını ithal etmekteyiz.

bu süre bu çaptaki bir tesis için normal sayılmaz. Yapılan çalışmada tesisin amortisman süresi 16 yıl olarak belirlenmiştir ki. . Diğer tüm sonuçlar mevcut örneklerle kıyaslanmış ve çalışmanın fizibil olmadığı kanaatine varılmıştır.161 Bu veriler baz alınarak etil format fabrikasının fizibilite çalışması yapılmıştır. mevcut bulunan örneklerle kıyaslama yapılarak tesisin tüm mali hesaplamaları belirlenmiştir. Çalışmada.

.1021/jp068337w http://www. .. Maloney.O.“Unit Operation Of Chemical Engineering”..162 9. M.s1O3EgAAAEnFrkB3YT_ .“Kimyasal Proseslerin Kavramsal Tasarımı”. . Green. Sirotenko. S. D.com/content/n6wr58333825756w/ http://pubs. Çeviri: Boz İ.Smith. Lisnyanskii. Harriot. A. Mc Graw Hill Book Co.org/doi/pdfplus/10.Ed. ...1. Literatür Yayıncılık. A. . KAYNAKLAR  TECHNOLOGY Continuous process for the preparation of ethyl formate I.1967 Perry. London.merck-chemicals.İstanbul. A..acs. Mc Graw Hill Book Co.W.springerlink.com/turkey/ethyl-formate/MDA_CHEM 845132/p_ROyb.H.Ed.200516 Mc Cabe W. Zolotarev. J. D. A. J. Gusev       James M.New York..L. J.1997 http://www. “Chemical Engineering Handbook” . P.Baskı. Douglas. Buimov and V.C. N.