You are on page 1of 1

Obrazloite znaaj i ulogu nauno istraivakog rad za razvoj drutva Struka kao fond znanja i vjetina kojima se uz pomo

odreenih sredstava za rad obavljaju poslovi u nekoj oblasti drutvene prakse, proizala je iz primjenjenih naunih i empirijskih saznanja u konkretnom radu. Istrojski gledano struke su nastale u prvobitnoj zajednici, nadalje intenzivnim razvojem nauke uz empirijska saznanja fond strunih saznanja je znaajno obogaen. Danas uz pomo nauke ljudski struni rad je osnovica cjelokupnog drutvenog bogatstva. Obrazloite znaaj i ulogu nauno istraivakog rada za razvoj firme S obzirom da svaki nauno istraivaki rad nastaje iz potrebe identificirane neuskalenosti naunog saznanja i primjenjene struke, nauno istraivaki radovi imaju izuzetan znaaj za razvoj odreene firme. Ako uzmemeo u razmatranje djelatnost firme npr. Usluga kliejnta, firma treba povremeno raditi istraivanja u domenu zadovoljstva klijenata pruenom uslugom i identifikacijom strunih segmenata koji mogu biti unaprijeeni u sklopu djelatnosti koju obavljaju. Koja su ogranienja malih i srednjih preduzea u pogledu istraivanja Osnovan ogranienja su vezana za nerazvijenu podjelu rada i malog broja zaposlenih, menaderku funkciju obavlja 1 lice, tj. Vlasnika kao smaostalni poduzetnik koji istovremeno upravlja i rukovodi malom firmom. Potekoe mogu biti internog i eksternog karaktera, eksterne su uglavnom vezane za nepovoljno naslijee i tekue procese tranzicije uvoenja trine ekonomije koji je za veinu privrednika nepoznat i veoma teak. Od internih je tu nedostatak menadement iskustva vlasnika malih firmi. Tj. Poduzetnika koji vode svoj biznis. Opiite ulogu istraivakog rada za uspjenost poslovanja firme Uspjenost odreene firme u polju djelovanja nije dterminirana samo bilanskom stanja te firme, naime uspjenost se ogleda u kompleksnosti razliitih kategorija kao to su inovativnost, odnosno spsobnost firme da slijed svoju viziju i misiju kao osnovne postulate svoga djelovanja. Zatim percepcija okruenja odnosno kako okruenje vidi tu firmu, ljudi koji rade u toj firmi njihov nivo obrazovanja, nivo strunih znanja, motiviranost za rad i sl. Sve ove kategorije su predmet nauno istraivakog rada koji ima za ilj usaglaavanje zakonitosti nauke i strunih znanja i vjetina u firmi.

Navedite vrste naunih istraivanja Po principu optosti, sva nauna saznanja se uobiajeno dijele na: fundamentalna, primjenjena i razvojna istraivanja. Po tom principu fundamentalna (ili osnovna) istraivanja su usmjerena prema otkrivanju naunih zakona u prirodi i drutvu koji predstavljaju nosee faktore pojedinih naunih oblasti. Ova istraivanja su , u odnosu na primjenjena i razvojna, rijetka i njihove dosadanje autore ine izrazito genijalni naunici. U tom kontekstu, primjenjena istraivanja obuhvataju originalno kretanje novih naunih istina u okviru poznatih naunih saznanja, ime se dobijaju naune aplikacije. Kroz razvojna istraivanja se kreiraju nove naune istine o nainima neposrednog koritenja poznatih naunih saznanja u funkciji unaprijeivanja drutvene prakse - koje se nazivaju naunim inovacijama. U koju svrhu slue hipoteze istraivanja? Istraivakim hipotezama se unaprijed pretpstavljaju krajnji istraivaki rezultati. Hipoteza se izraava stavom istraivaa prema rjeenju utvrenog problema istraivanja. Njome se ukazuje na rjeivost problema i vri premoavanje uoenih praznina izmeu dotadanjeg naunog poznavanja odreene pojave i subjektivnog vienja te pojave, saglasno odreenim naunim indicijama. Zato se istraivaka hipoteza, kao indikator rjeivosti problema, naziva idejom vodiljom u istraivanju, koja motivie istraivae da je kroz istraivanje dokau ili opovrgnu. Nju, kao takvu, utvruju angaovani istraivai. Navedite pretpostavke nauno istraivakog rada Istraivake hipoteze se dijele po kriteriju optosti i argumentovanosti. Prema optosti se dijele na: Opte hipoteze konstatuje se opti rezultat istraivanja, kao kljuni odgovor na problem istraivnja. Posebne hipoteze su hipoteze izvedene iz opte hipoteze. Prema argumentovanosti se dijele na : Atributivne, radne i nulte. Atributivne sa velikom izvjesnou pretpostavljaju krajnji rezultat istraivanja. Radne se koriste kada istraivai nemaju dovoljno argumenata za predvianje konanih istraivakih rezulatata. Nulte kada istraivai pretpostavljaju neutralnost prema ishodu istraivanja jer nemaju dovoljno argumenata.

Navedite sadrajnu strukturu nauno istraivakog rada. Izbor teme za istraivanje, Idejno projektovanje istraivanja, Organizaciono projektovanje istraivanja. Struktura: Uvodne napomene ( izbor teme i primjenjeni metodoloki faktori); Teorijsko poznavanje odabrane teme (nauna saznanja o temi i njihova); Odnos teorije i prakse u primjeni teme (nesklad izmeu teorije i prakse i njihove implikacije); Rjeenje problema teme i njegova primjena (opis rjeenja i model njegove primjene); Zakljuna razmatranja (pregled osnovnih nalaza); Literatura ( pregled koritenih monografskih izvora). Navedite sadrajnu strukturu seminarskog rada. Uvodna napomena; Teorijsko poznavanje odabrane teme; Odnos teorije i prakse u primjeni teme; Rjeenje problema teme i njegova primjena; Zakljuna razmatranja; Literatur Osnovne odlike strunog istraivanja? Strukom se obuhvata fond znanja i informacija na kojima se uz pomo odreenih sredstava za rad obavljaju poslovi u nekoj obalsti drutvene prakse. Fond strunih znanja u nekoj praksi: primjena nauna i struna u nekoj praksi. Struna znanja nemaju konkretnog vlasnika i predstvljaju akumulirano bogatstvo itavog ovjeanstva. Struna istraivanja predstavljaju organizovane aktivnosti pojeidnca i timova usmjerene na unapreenje strune prakse. Bitna obiljelja naunih istraivanja? Nauka je specijalna oblast drutvenog rada koja se bavi otkrivanjem istina u prirodi i drutvu, sa osnovnim ciljem da olaka i humanizuje rad i ivot ovjeka. Proizlazi iz logike koja se bavi zakonitostima ljudskog miljenja. Nauna saznanja se dijele po principu optosti i to na: Naune zakone (fundamentalna otkria u prirodi i drutvu); Naune aplikacije (nova nauna saznanja koja se oslanjaju na dotadanji fond naunih saznanja); Naune inovacije (kreirana primjena fonda nauke u druvenoj praksi). Razvijene zemlje su najvei genarator i korisnik naunih saznanja i to je u osnovi razlog njihove ekonomske i politike nadmonosti u odnosu na manje razvijene zemlje.

Korelacija strunih i naunih istraivanja? Kroz tri komplementarne faze: Projektovanje i istraivanje (ideje i operativni plan istraivanja); Realizacija istraivanja (implementacija projekata istraivanja); Pisanje istraivakih izvjetaja ( saeti tokovi i rezultati realizovanog istraivanja). Struna istraivanja tee obogaivanju straunih znanja i unapreenju tehnologije struke, nauna istraivanja tee obogaivanju naunih saznanja radi unapreenja drutvene prakse. Struna istraivanja su fokusirana na rjeavanje konkretnih problema u odreenoj tehnologiji struke, za razliku od naunih kojima su u fokusu nova nauna saznanja za cjelinu druvene prakse. Metode strunih istraivanja? Nauna metoda predstavlja put naunog saznanja, metode predstavljaju kljuni faktor svakog naunog istraivanja. Metode se dijele na opte i posebne. Opte - klasina dijalektika koja ukazuje na neprekidne promjene u prirodi i drutvu, imaju usmjeravajuu ulogu. Posebne metode se dijele na: a) Metoda strunog posmatranja - bazira se na posmatranju tehnologije odabranog strunog rada. Putem ulnog posmatranja, koristi se individualni i amsovni pristup, posmatranjem jedinke iz okvira predmeta istraivanja, zatim se dobijeni rezultati uoptavaju.b) Metoda naunog istraivanja ispitivanje drutvenih pojava u nekoj populaciji putem planskog prikupljanja podataka unutar odabranog uzorka ispitanika. Mogu biti direktna i indirktna. Direktna ispitivanjem ispitivaa i sipitanika, Indirektna - npr. upitnik dostavljen potom. Reprezantivni uzorak moe biti formulisan u rasponu od 1% do 10% u zavisnosti od predmeta istraivanja. c) Metoda naunog studiranja teorijsko prouavanje predmeta istraivanja kroz studiranje njegovih bitnih osobina. d) Metoda naunog eksperimentisanja podrazumijeva prikupljanje naunih podataka o istraivanoj pojavi u unaprijed odabranim i definsianim uslovima. Struktura strunih istraivanja? Primjenjena struna istraivanja za rezultat se dobiju nove strune aplikcije. Razvojna struna istraivanja imaju u fokusu dio konkretne strune tehnologije a kao rezultat nove strune inovacije.

Faze strunog istraivanja su? Prema savremenoj teoriji istraivanja, struna istraivanja se ostvaruju preko dvije komplementarne faze, i to: projektovanja strunog istraivanja i realizacije strunog istraivanja. Projektovanje strunog istraivanja predstavlja nezavisnu, a realizacija strunog istraivanja zavisnu varijablu. Ovo zbog toga to namjeravano struno istraivanje prvo treba projektovati (idejno i organizaciono rijeiti), pa ga zatim na osnovu toga realizovati (prikupiti podatke, interpretirati rezultate i napisati istraivaki izvjetaj). emu slui projekat strunih istraivanja? Projektovanje strunog istraivanja ini prvu i najsloeniju fazu ukupnog istraivanja. Njime se, u formi pisane elaboracije, determiniu idejne i organizacione osnove predstojeeg strunog istraivanja. Upravo zato od kvaliteta sainjenog projekta u osnovi zavisi pouzdanost dobijenih istraivakih rezultata. Projekat strunog istraivanja u principu priprema njegov rukovodilac (najkompetentniji angaovani istraiva, odnosno sam student kada se radi o studentskim strunim radovima). Za sainjeni projekat bi, prema uobiajenoj praksi, prije operativnog istraivanja trebalo obezbediti saglasnost verifikatora istraivanja (naruioca - kada se radi o krupnijim strunim istraivanjima, odnosno mentora kada je rije o studentskim strunim istraivanjima). Koji su osnovni delovi projekta strunog istraivanja? Dijelovi projekta. Teorija savremenih istraivanja projekte strunih istraivanja artikulie na tri komplementarna dijela: (1) izbor teme za istraivanje, (2) idejno projektovanje istraivanja i (3) organizaciono projektovanje istraivanja. Dijelovi projekta se pripremaju po navedenom redosledu, tj. prvo se obrauje izbor teme za istraivanje, zatim se vri idejno projektovanje istraivanja, a na kraju se pristupa organizacionom projektovanju istraivanja. Realizacija strunih istraivanja podrazumijeva? a) Pripremu realizacije - odabir konsultovane literature, instrumenata istraivanja, obuke strunih saradnika za proces istraivanja. b) Izvoenje istraivanja - prikupljanje empirijskih podataka, obradu podataka i interpretiranje. c) Pisanje izvjetaja- u formi adekvatnog strunog rada.

Vrste naunih istraivanja Po principu optosti, sva nauna saznanja se uobiajeno dijele na: fundamentalna, primjenjena i razvojna istraivanja. Podjela istraivanja po prikupljenim podacima: Empirijska, Teoretska i Kombinovana empirijskoteoretska. Podjela po pristupima u voenju: Subjektivni i Objektivni. Subjektivni/Improvizovani pojednostavljeno voenje istraivanja, po osnovu memorije i/ili skice u pisanoj formi voe istraivanja. Faze su: Subjetivno tumaenje znanja o nekom predmetu, Uoavanje nesklada izmeu predmeta rada i znanja o njemu, Subjektivan realizacija istraivanja, Dopuna znanja o predmetu istraivanja. Objektivni pristup sistemsko voenje istraivanja- projektni pristup. Faze su: Uoavanje nesklada izmeu predmeta i znanja o njemu, Projektno istraivanje saglasno uoenom neskaldu, Realizacija projektnog istraivnja, Dopuna znanja o predmetu istraivanja. FAZE NAUNIH ISTRAIVANJA? 1) Projektovanje naunih istraivanja, 2) Realizacija projektovanog istraivanja. Projekti se dijele na: Konceptualni projekti kratko i uopeno projektovanje idejnih i organizacionih segmenata istraivanja. Studijski projekti detaljnije projektovanje organizacionih i idjenih aspekata istraivanja. Tehniki projekti detaljno definisanje idejnih i operativnih faktora konkretnog istraivanja. Struktura istraivakog projekta podrazumijeva? 1)Izbor teme za istraivanje, 2) Idejno projektovanje istraivanja, 3) Organizaciono projektovanje istraivanja, 4) Izbor teme za istraivanjenaruilac projekta je istovremeno i financijer projekta. Polazi se od uoenog neskalda izmeu drutvene prakse i naunih saznanja. Tekst formulisane teze treba da se kree u obimu od 7 rijei. Idejno projektovanje istraivanja ukljuuje slijedee aktivnosti: Postupak izrade projekta detaljna obrada problema istraivanja. Predmet istraivanja determinie se konkretna pojava u okviru koje e se rijeavati utvreni problem istraivanja. Cilj istraivanja se identifikuje iz definisanog istraivakog problema.

Koji su osnovni faktori idejnog projektovanja istraivanja? Na osnovu karaktera formulisane teme za struno istraivanje ija sutina se izlae u prvom delu projekta, pristupa se utvrivanju idejnih faktora istraivanja, i to: problema, cilja, metoda, uzorka, instrumenata, plana i literature istraivanja. Utvrivanje problema istraivanja predstavlja definisanje prvog i najvanijeg idejnog faktora. Njegova identifikacija se najpre vri na osnovu uoene mogunosti unapreivanja neke strune tehnologije, pri emu se problem uobiajeno formulie adekvatnom upitnom reenicom - na primer: Kako podii efikasnost funkcije X u proizvodnji Y?; ta bi se dobilo zamenom faktora X, faktorom Y u pruanju ugostiteljskih usluga? itd. Ovome valja dodati da formulisani problem direktno utie na ostale idejne faktore istraivanja. Cilj istraivanja se svodi na projektovanu namjeru da se rezultatom istraivanja unaprijedi obuhvaena tehnoloka praksa, ime se ujedno i opravdava projektovano istraivanje. Izbor metoda strunog istraivanja predstavlja idejni faktor kojim se istiu posebne strune metode koje e se koristiti u konkretnom istraivanju. Ovde valja naglasiti da taj izbor prvenstveno zavisi od karaktera utvrenog problema istraivanja. Uzorak istraivanja projektuje se zavisno od utvrenih istraivakih metoda i njega treba tako odabrati da to vjernije predstavlja cjelinu predmeta istraivanja (npr.: bitne predstavnike strunjaka za anketiranje, reprezentativnu strunu tehnologiju za njegovo prouavanje u formi studije sluaja itd.). Istraivaki instrumenti, kao sredstva za prikupljanje potrebnih istraivakih podataka, biraju se zavisno od izabranih metoda i uzoraka istraivanja. Oni mogu biti ve sainjeni (npr. mikroskopi, kamere itd.) ili ih treba pripremiti (npr. upitnike, biljenice i sl.). Plan istraivanja ini projektovanje operativnih faza istraivanja, gde se ukazuje na redosled i sutinu svake od tih faza. Literatura za konsultovanje uobiajeno predstavlja posledicu idejnih faktora istraivanja, ime istraivai ukazuju koje e pisane strune izvore prouiti u funkciji reavanja istraivakog problema.

REALIZACIJA NAUNIH ISTRAIVANJA Faze realizacije naunih istraivanja su:1) Priprema realizacije istraivanja 2) Proces izvoenja istraivanja, 3) Pisanje istraivakog izvjetaja Kako se naziva opta metoda strunih istraivanja: Opta struna metoda. Nju ine principi klasine dijalektike koji ukazuju na neprekidne promene u prirodi i drutvu, to istraivai treba kao princip da imaju u vidu u svakom konkretnom strunom istraivanju. ta se obuhvata utvrenim problemom istraivanja? Utvrivanje problema istraivanja predstavlja definisanje prvog i najvanijeg idejnog faktora. Njegova identifikacija se najpre vri na osnovu uoene mogunosti unapreivanja neke strune tehnologije, pri emu se problem uobiajeno formulie adekvatnom upitnom reenicom - na primer: Kako podii efikasnost funkcije X u proizvodnji Y?; ta bi se dobilo zamenom faktora X, faktorom Y u pruanju ugostiteljskih usluga? itd. Ovome valja dodati da formulisani problem direktno utie na ostale idejne faktore istraivanja. Koji su osnovni dijelovi organizacionog segmenta projekta istraivanja: U ovom zavrnom dijelu projekta istraivanja najee se izlau pratei tehniki planovi u koje naroito spadaju: vremenski, kadrovski i finansijski plan. Vremenskim planom se definiu termini zavretka svih operativnih faza istraivanja. Kadrovskim planom se ukazuje koja e struktura strunjaka realizovati operativne faze istraivanja. Najzad, finansijskim planom se predviaju potrebna sredstva za istraivanje i izvori iz kojih e se ona obezbjediti. Koje su faze realizacije strunog istraivanja? Faze realizacije. Svako savremeno istraivanje, shodno sainjenom projektu, u principu se ostvaruje preko sledeih faza: Faze realizacije strunog istraivanja: pripreme realizacije istraivanja, procesa izvoenja istraivanja i pisanja istraivakog izvetaja

ta se obuhvata pripremom za realizaciju istraivanja? Priprema realizacije istraivanja, shodno sainjenom projektu, u principu se ostvaruje preko sledeih aktivnosti: konsultovanja odabrane literature, obezbeivanje istraivakih instrumenata, obuke saradnika i provere instrumenata. Odabrana literatura se konsultuje da bi se ostvario uvid u najnovija struna znanja kao posledice novih naunih i empirijskih saznanja iz oblasti koja se istrauje. Na taj nain istraiva obezbeuje teorijske podatke za istraivanje. Nakon toga se obezbeuju projektovani istraivaki instrumenti, nabavkom ili izradom - zavisno od njihove vrste. Iza toga sledi obuka saradnika koji e biti ukljueni u prikupljanje empirijskih podataka, ukoliko su oni projektom predvieni. Na kraju se proverava pouzdanost istraivakih instrumenata na delu odabranog istraivakog uzorka. ta se obuhvata izvoenjem istraivanja? Proces izvoenja istraivanja u sutini obuhvata: prikupljanje empirijskih podataka, obradu teorijskih i empirijskih podataka i interpretiranje rezultata istraivanja. Empirijski podaci se prikupljaju primenom obezbeenih istraivakih instrumenata. Posle toga prikupljeni teorijski i empirijski podaci se pregledaju i obrauju u formi odreenih ilustracija (ema, tabela, dijagrama i si.). Na osnovu toga istraiva prouava odreene podatke i interpretira reenje istraivakog problema prvenstveno postupcima logikog zakljuivanja - indukcijom, dedukcijom i analogijom. U okviru toga istraiva identifikuje novu strunu informaciju aplikativnog ili inovativnog tipa i modeluje njenu primenu u posmatranoj strunoj tehnologiji - to se adekvatno i evidentira. ta predstavlja napisan istraivaki izvjetaj? Na osnovu biljeaka o prikupljenim i obraenim istraivakim podacima kao i o izvrenoj interpretaciji rezultata istraivanja, vodei istraiva pristupa pisanju istraivakog izvjetaja (u formi adekvatnog strunog rada). Pri tome, naroito kada su u pitanju struna istraivanja, preporuuje se da istraivaki izvjtaj ima sledeu optu strukturu: uvodni dio, gde se ukratko ukazuje na razloge izbora teme i na bitne faktore primenjenog projekta istraivanja; prvi dio, u kome se izlau najnovija struna znanja iz oblasti kojoj pripada konkretno istraivanje; drugi dio, u sklopu kojeg se ukazuje na primjenu odreene strune tehnologije i na njenu efikasnost; trei dio, u okviru kojeg se obrazlae reenje istraivakog problema, modeluje njegova primena i definie nova struna informacija; etvrti dio, u kome se u formi zakljuaka ukratko izlau bitni rezultati realizovanog istraivanja; i dodatni dio, koji se posveuje prikazu koriene literature i raznim prilozima (ukoliko su bitni).