Faset Sendromu

Dr. Nuran GÜN

Etyopatogenez
Faset eklemler Sinovyal reaksiyon 3 EKLEM KOMPLEKSİ
Sinovyal kıvrım

İntervertebral disk Anuler yırtıklar Radial yırtıklar İnternal bozulma

Disfonksiyon

Kartilaj destrüksiyonu Osteofit formasyonu Kapsüler laksite Subluksasyon

İntraartiküler yapışıklılar

Herniasyon

FASET SENDROMU ? !
İnstabilite Disk yüksekliği kaybı Disk rezorpsiyonu Lateral sinir tuzaklanması Tek seviyeli santral stenoz Lezyonun alt ve üst seviyesinde tekrarlayan gerilmeler Çok seviyeli dejeneratif lezyon
Stabilizasyon

Artiküler proses ve laminada genişleme

Vertebral korpus posteriorunda osteofit

Periartiküler fibrozis

Çok seviyeli santral stenoz

Tarihçe
    

1911 Goldwait “faset asimetrisi” 1927 Putti “artan yaş, faset asimetrisi” 1933 Ghormely “faset sendromu” 1934 Mixter ve Barr “Disk hernisi” 1950 Harris, Mcnab, Mcrae “faset eklem dejenerasyonu, intervertebral disk dejenerasyonuna sekonder”

  

1976 Mooney ve Robertson “faset eklem salin-steroid enjeksiyonu” 1987 Giles ve Taylor “ Synovyal kapsül ve meniskoid” 1980-90 Bogduk “dorsal ramus innervasyon”

Anatomi

Anatomi

Ön segment  2 komşu vertebra  İntervertebral disk

Arka segment - Nöral ark  Faset eklemler  Transvers-spinöz çıkıntılar

Anatomi
superior ve inferior eklem yüzleri

Anatomi

Anatomi

Anatomi

Anatomi

Anatomi

Hyalin kıkırdak Subkondral kemik

Trabeküler kemik

Fibröz kapsül Ven Sinir

Anatomi

İnnervasyon

İnnervasyon

Biyomekanik
    

Fleksiyon Ekstansiyon Rotasyon Lateral fleksiyon Sirkümdiksiyon

Rotasyon

Fleksiyon

Ekstansiyon

Ekstansiyon

Fleksiyon

Rotasyon

Lateral fleksiyon

Biyomekanik
 

Kompresif yük Rotasyonel - makaslama kuvveti Kompresif yük ? %12 %16 % 3-25 %30

normal disk ! % 43-70 dejenere disk ?

Biyomekanik

Kompresif yük ?

Biyomekanik
 

Kompresif yük Rotasyonel - makaslama kuvveti Faset ekleme rotasyonel - makaslama kuvveti ?

Biyomekanik

Biyomekanik
 

Lordoz ? Lordozun azalması  Fleksiyon postürü  Ağır kaldırma

Lordozun artması  Dik ayakta durma

FASET SENDROMU

FASET SENDROMU

Faset eklemlerin travma, yaşlanma ve biyomekanik nedenlere bağlı, ağrılı hale gelmesidir

Epidemiyoloji

Yaş, cinsiyet, boy, kilo ? Zor tanı ? Orta yaş - çalışan kişilerde % 15 Yaşlı populasyonda % 40 Ağrı kliniklerine başvuranlarda % 45  Futbol  Golf  Beyzbol

Etyopatogenez

Konjenital anomaliler  Geçiş segmenti sorunları  Spina bifida  Blok vertebra  Faset tropizmi

 RA-AS Enfeksiyon Pigmente villonodüler sinovit

Dejeneratif nedenler  Faset eklem osteoartriti – 3 eklem dejenerasyonu  Spondilolizis ve listezis  Kondromalazik faset eklem  Faset kisti-divertikülü

 

Kapsül yaralanmaları Postural nedenler

Etyopatogenez

Dejeneratif patoloji (3 eklem kompleksi)
 Kirkaldy-Willis model

Mekanik model
 McKenzie modeli

Fonksiyonel patoloji
 Janda, Lewit modeli

Faset eklemler Sinovyal reaksiyon

3 EKLEM KOMPLEKSİ
Sinovyal kıvrım

İntervertebral disk Anuler yırtıklar Radial yırtıklar İnternal bozulma

Disfonksiyon

Kartilaj destrüksiyonu Osteofit formasyonu Kapsüler laksite Subluksasyon

İntraartiküler yapışıklılar

Herniasyon

İnstabilite Lateral sinir tuzaklanması Tek seviyeli santral stenoz Lezyonun alt ve üst seviyesinde tekrarlayan gerilmeler Çok seviyeli dejeneratif lezyon

Disk yüksekliği kaybı Disk rezorpsiyonu Vertebral korpus posteriorunda osteofit

Artiküler proses ve laminada genişleme

Faset hipertrofisi Periartiküler fibrozis

Stabilizasyon

Çok seviyeli santral stenoz

Etyopatogenez

Dejeneratif patoloji (3 eklem kompleksi)  Kirkaldy-Willis model

Mekanik model  McKenzie modeli

Fonksiyonel patoloji  Janda, Lewit modeli

Etyopatogenez

Dejeneratif patoloji (3 eklem kompleksi)  Kirkaldy-Willis model

Mekanik model  McKenzie modeli

Fonksiyonel patoloji  Janda, Lewit modeli

Etyopatogenez

Postural nedenler

Kısa ve spazm (+)  Erektör spina  Multifidus  İliopsoas  Rectus femoris Zayıf  Abdominal kaslar  Gluteus maksimus Kısa ve spazm (+)  Gluteus maksimus  Hamstringler  Abdominal kaslar Zayıf  Erektör spina  Multifidus

Etyopatogenez

Konjenital anomaliler  Geçiş segmenti sorunları  Spina bifida  Blok vertebra  Faset tropizmi

Dejeneratif nedenler  Faset eklem osteoartriti – 3 eklem dejenerasyonu  Spondilolizis ve listezis  Kondromalazik faset eklem  Faset kisti-divertikülü

 

Kapsül-menisküs yaralanma ve kilitlenmeleri Postural nedenler

Etyopatogenez

Geçiş segmenti sorunları
 Sakral açı

Etyopatogenez

Faset tropizmi

Etyopatogenez

Kondromalazik faset eklem

Etyopatogenez

Faset kisti

Etyopatogenez

Kapsülle ilgili nedenler

Etyopatogenez
Faset eklemler Sinovyal reaksiyon 3 EKLEM KOMPLEKSİ
Sinovyal kıvrım

İntervertebral disk Anuler yırtıklar Radial yırtıklar İnternal bozulma

Disfonksiyon

Kartilaj destrüksiyonu Osteofit formasyonu Kapsüler laksite

İntraartiküler yapışıklılar

Herniasyon

İnstabilite

Disk yüksekliği kaybı

Etyopatogenez

Etyoloji
Anormal anatomi

A

Meniskoid cisimle ilgili nedenler Akut kilitlenme Tuzaklanma
B

Etyopatogenez

Medial dal tuzaklanması

?

Tanı

Tanı

Anamnez Fizik muayene Radyoloji Tanısal enjeksiyon

Şikayet ve bulgu

Ağrı
 Bel ve refere ağrı  Diz altına inmez ?  Rotasyon ve ekstansiyon

Klinik

T12-L1-L2-L3
 Üst sırt ve abdominal ön duvar

L3-4
 Torakal bölge üst tarafı  Kostovertebral açı ve koksiks ?

L4-5
 Posterior kalça ve uyluk arkası  Koksiks

L5-S1
 Kostovertebral açı ve kasık  Posterior kalça ve uyluk arkası  Koksiks

Klinik
Ağrı
1. Fleksiyondan doğrulurken kötüleşmiyor 2. Dinlenme ile azalmıyor 3. Öksürme ile artıyor 4. Ekstansiyon - rotasyonla artmıyor 5. Hiperekstansiyonla artmıyor

?

Fizik muayene

İnspeksiyon  Lordozda azalma-artma  Skolyoz  Paravertebral kas spazmı

Palpasyon  Lokal paralomber hassasiyet

EHA  Hareket kısıtlılığı

Fizik muayene

Tanısal testler
 Kemp’ s testi

Fizik muayene

Tanı
1. Kalça ve gluteal bölge ağrısı 2. Diz üstünde krampa benzer bacak ağrısı 3. Sabah tutukluğu 4. Dizestezinin olmaması 5. Lokal paravertebral kas hassasiyeti 6. Ekstansiyon ağrısı 7. DBK sırasında kalça ve gluteal ağrı 8. Nörolojik defisit olmaması

Radyoloji

Radyoloji

Sakral açı çizgisi

Radyoloji

Hadley’in S çizgisi

Radyoloji

Radyoloji

Macnab’ın çizgisi

Radyoloji

Van Akkerveeken’in çizgisi

Radyoloji

Faset tropizmi

Radyoloji

Artrografi

Radyoloji

Artrografi  Osteoartriti  Faset kisti-divertikülü

Radyoloji

Artrografi
file:///C:/Documents and Settings/hp/Belgelerim/2-yreni a_dosyalar_1/pict19.jpg file:///C:/Documents and Settings/hp/Belgelerim/2-yreni a_dosyalar_1/pict17.jpg

file:///C:/Documents and Settings/hp/Belgelerim/2-yreni a_dosyalar_1/pict16.jpg

file:///C:/Documents and Settings/hp/Belgelerim/2-yreni a_dosyalar_1/pict15.jpg

Tanı

BT

Tanı

BT

Tanı
Faset dejenerasyonu BT’ de evreleme (1/4) 0. Normal faset eklem aralığı (2-4 mm) 1. Faset eklem aralığında azalma (<2mm) ve/veya küçük bir osteofit ve/veya artiküler proseste minimal hipertrofi 2. Faset eklem aralığında azalma ve/veya orta büyüklükte bir osteofit ve/veya artiküler proseste orta derece hipertrofi ve/veya orta derece subkondral kemik erozyonu 3. Faset eklem aralığında azalma ve/veya büyük bir osteofit ve/veya artiküler proseste ciddi hipertrofi ve/veya subkondral kemik erozyonu ve/veya subkondral kistler
Pathria M, Sartoris DJ, Resnick D. Osteoarthritis of the facet joints: accuracy of oblique radiographic assessment. Radiology 1987; 164:227±230.

Tanı

MR

Tanı

USG

Tanı

USG

Tanısal enjeksiyon

LA + KS enjeksiyonu ile şikayet ve bulguların gerilemesi

Tedavi

Konvansiyonel tedavi

Hasta eğitimi Bel okulu

Konservatif tedavi

İlaç
 NSAİİ  Kas gevşetici

Konservatif tedavi
Fizik tedavi

TENS US Masaj Yüzeyel sıcak-soğuk

Konservatif tedavi
Egzersiz

Kısa ve spazm (+)  Erektör spina  Multifidus  İliopsoas  Rectus femoris  Zayıf  Abdominal kaslar  Gluteus maksimus

Konservatif tedavi
Korseleme

Konservatif tedavi
Enjeksiyon

Periartiküler İntrartiküler Medial dal bloğu

Konservatif tedavi
Enjeksiyon

Floroskopi eşliğinde

Konservatif tedavi
Enjeksiyon

USG eşliğinde

Konservatif tedavi
Enjeksiyon

BT eşliğinde

Enjeksiyon
Helbig ve Lee ‘nin skorlama sistemi
   

Kronik ve uyluğa yayılan bel ağrısı Lokalize paraspinal hassasiyet Ekstansiyon-rotasyon ile ağrının oluşması Belirgin radyografik değişiklikler
(örn: faset asimetrisi veya dejeneratif eklem-disk)

+30 puan +20 puan +20 puan +20 puan -10 puan

Diz altına uzanan ağrı

60 puan ve üstü faset blok injeksiyonuna cevap (+) ve uzun etkili.

Konservatif tedavi
Manipulasyon
 Lomber EHA  Nosiseptör irritasyonunda azalma  Yük dağılımının yeniden düzenlenmesi

Konservatif tedavi
Manipulasyon

Konservatif tedavi

Kas enerji tekniği
 Resiprokal inhibisyon  Kas-gevşe tekniği

Konservatif tedavi
Akupunktur

Radyofrekans termokoagülasyon

Medial dal bloğu

Cerrahi tedavi

Denervasyon Spinal füzyon ?

Ayırıcı tanı & Eşlik eden tanı
      

Lomber Disk Hernisi Spinal Stenoz Maigne sendromu MAS SİED Piriformis sendromu Diğer siyatik irritasyonları

Teşekkür ederim

İnnervasyon

L5 dorsal ramus

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful