You are on page 1of 4

Yayna Hazrlayan: http://genclikcephesi.blogspot.

com

Deniz YALIN http://denizyalcin.blogspot.com Aydnlk Dergisi - 24 Aralk 2006

CHAVEZ BRLEK SOSYALST PART LE VENEZELLAYI BRLETRYOR


3 Aralk 2006da gerekletirilen bakanlk seimlerinde oylarn %63n alarak yeniden Venezella Devlet akan seilen !"go #$avez %rias& '( Aralkta seim son"larnn k"tland) geni katlml g*steride Venezellada kendisine destek veren 23 sol +arti ve $areketin tek bir atda birlemesinin zamannn geldi)ini& b"n"n olivar, Devrimin gele,e)i asndan byk *nem tad)n dile getirdi.lk olarak kendi +artisi ein,i #"m$"riyet !areketini /es$etme karar aldklarn d"y"ran #$avez& seimlerde kendisini destekleyen tm +artilerin tek at altnda birlemesi yol"yla ol"t"r"la,ak yeni +artinin 0tabandan sosyalizmi ina etmek1 adna byk *nem tad)n i/ade ederek& yeni +arti iin Venezella irleik 2osyalist 3artisi adn *nerdi#$avez yeni +artinin var olan +artilerin birleimi olmaya,a)n& b" +artinin seim iin de)il tabandan devrim iin ol"t"r"la,a)n& +artinin /ikir meydannda savaa,a)n ve de Venezella tari$inin en demokratik +artisi ola,a)n belirtti-

nemli olan a!an"n #a$!i%i&


4eni +artiyi& 5 olivar Devriminin byk +artisi5 olarak tanmlayan #$avez& Venezella irleik 2osyalist 3artisinin #"m$"riyet6i ve devrimi simgelemesi gerekti)inin de altn izdi- 2eimlerde kendisini destekleyen +artilerin da)nk ya+larnn 2'- yzyln sosyalizminin inas *nnde bir engel old")"n" s*yleyen #$avez& sosyalizmin bir si$ir son"," gereklemeye,e)ini i/ade ederek& yeni +artinin em+eryalizme ve ka+italizme kar yrtlen 0/ikir sava1nda& ileriye do)r" atlm sa)laya,ak sosyalist +rogramn gerekletirilmesinde byk bir g*rev stlene,e)ini *zellikle v"rg"lad#$avez a)rsn " *nemli mesa7 vererek sona erdirdi8 0 " s*zn etti)im ey geni bir ,e+$e de)il& tek bir +arti- 9enkleri& sembolleri "n"t"n- "nlarn $e+si *nemsiz- :nemli olan 0vatann +artisi1dir-

l' Te#'ile$
#$aveze 3 Aralk seimlerinde devlet bakanl) ka+sn bir d*nem iin da$a aralayan %63lk semen deste)inin arkasnda& tek at altnda birlemeye davet edilen 23 +arti ve $areketin deste)i de belirleyi,iydi- An,ak b"rada en byk +ay& #$avezin +artisi ein,i #"m$"riyet !areketine ;<V9= ait- #$avezin elde etti)i %63lk oy orannn %>'&?si kendi +artisi <V9den@ %'>&Ai 3BDC<B2 ;2osyal Demokrasi .in=& 33D ;!erkes .in Anavatan= ve Venezella Eomnist 3artisinden@ geriye kalan %?lik oy ise di)er 20 sol +artiden geliyor#$avezin irleik 2osyalist 3arti a)rsna& birlemeye a)rlan +artilerden gelen ilk te+kiler ol"ml"- #$avezin a)rsna ilk ol"ml" yantlar 33D ;!erkes .in Anavatan= ve http://genclikcephesi.blogspot.com '

F3Vden ;Venezella !alk irli)i= geldi- Ayr,a Venezella Eomnist 3artisi& s*z kon"s" tekli/i de)erlendirmek zere +arti kongresini ola)anst to+lamaya karar verdi-

Boli a$(" )e $im Ha$e'e!in*en Bi$le+i' So%,ali%! Pa$!i,e


3eki #$avezin lkedeki tm milli& em+eryalizm kart "ns"rlar tek bir +artide to+lama ve em+eryalizme kar ideolo7ik ve siyasal m,adeleyi derinletirerek olivar, Devrimi ilerletme arayna nasl gelindiG #$avezin ya+t) a)rnn k*kleri& Venezellada byk iktisadi ykmlarn& krizlerin gerekleti)i& siyasal yozlamann ve yols"zl"klarn maliyetinin to+raksz k*yllerin& kk reti,inin& yerli sanayi,inin ve emeki kesimin om"zlarna yklendi)i 'H(0li yllarda belirdi'H(2de Venezella Brd"s" iinde yalar 2(i amayan& lkenin iine dt) bataklktan ra$atsz& ilerinde #$avezin de b"l"nd")" gen s"baylar tara/ndan ol"t"r"lan olivar, Devrim !areketi ;<V9I200=& alkantl yllarda ,"m$"riyetin k"rtarlmas iin milliyeti ve sol," aydn& siyaset evresi ile temasa geti- 'H(Hda #ara,azo olaylar olarak anlan& yaklak '000 kiinin yaamn yitirdi)i bakaldr ise& H0larn son"na do)r" Venezella siyasetine damgasn v"ra,ak olivar, Devrim sre,inin $aber,isi old"- olivar, Devrime giden yolda milat olarak g*rlebile,ek b" tari$ten sonra Venezella +rati)inde em+eryalizmin yaratt) elimeler derinleti@ siyasal ya+lanmalarda em+eryalizm ile itti/ak veya kartlk& ana eksen olarak belirdi- " sre& lkede ba elimenin milli elime olarak belirdi)inin itira/ niteli)indeydi ve iktidar $ede/leyen olivar, +rogram& b" elime ekseninde em+eryalizme kar mevzilenen sn/larn gereksinimleri meydana getirdi'HH(de olivar, Devrim !areketi& #$avezin devlet bakanl) iin adayl)n destekleyerek ilk kez seimlere katlmaya karar verdi- Venezella yasalarnn olivar adn tayan +arti ve $areketlere izin vermemesi nedeniyle& ein,i #"m$"riyet !areketinin ol"t"r"ld")" ilan edildi ve seimlere b" isimle girildi- ein,i #"m$"riyet !areketi& ama,n 0,"m$"riyeti yeniden ina etmek1 olarak aklamt- D*rdn, ,"m$"riyet d*nemi& 2imon olivarn *ld) '(30l" yllardan balay+ 'HH0lara "zanan sre,i ka+syord" ve #$avez b" d*nemi 0$alknn karlarn sav"nmaktan "zak oligarik ya+larn iktidarda old")" d*nem1 olarak de)erlendiriyord"- Ama olivar, r"$" diriltmek& olivar, ,"m$"riyeti yeniden ina etmek ve Jatin Amerikay b" temelde birletirmekti-

Boli a$("la$- Ba+ .eli+me /illi .eli+me


Venezellada 'H(0li yllardan itibaren& em+eryalizme ba)ml ka+italist kesimin ve byk to+rak sa$i+lerinin ortaya koyd"klar neoliberal +rogram *kt- Ke ideolo7ik ne de siyasal dzeyde kitleleri etra/nda *rgtleyebile,ek bir +rograma sa$i+ olan em+eryalizme ba)ml b"r7"va kesimi ve on"nla itti/ak $alindeki byk to+rak sa$i+lerinin +rogramnn ve onlarn geleneksel +artilerinin *ke geti)i ortamda ein,i #"m$"riyet !areketi do)d"Llkedeki ba elimeyi solIsa) ayrmasndan ok em+eryalizm ile kart gler arasnda g*ren& milli elimeyi merkeze alan ein,i #"m$"riyet !areketi& b" eksende to+raksz k*ylleri& ii sn/n& em+eryalizme ba)ml ka+italist sn/la rekabette *ke srklenen "l"sal b"r7"vaziyi olivar, +rogram etra/nda birletirdi- olivar, 3rogram& Venezellann <illi !kmet 3rogramyd- " +rogram& Venezellann siyasi ve ekonomik olarak ba)mszl)n& ekonomik olarak lkenin kendi kendine yeterlili)inin sa)lanmasn& milli bir g*rev a$laknn yerletirilmesini& yols"zl")"n ortadan kaldrlmasn ve to+rak re/orm"n" *ng*ryord"- Venezellada em+eryalizmin yok olmaya srkledi)i sn/lar birletiren +rogram& ayn zamanda sosyalistlerle milliyetileri birletiren olivar, +rogramd-

Bi$le+i' So%,ali%! Pa$!i 0ne$i%inin anlam"

http://genclikcephesi.blogspot.com

'HHHda yemin ederek g*reve balayan !"go #$avezin +rogram& b"gn sav"nd")" +rograma g*re da$a merkezdeydi- Aralk 2006 seimleri *n,esine kadar Venezella Eltr akan olarak g*rev ya+an ve sosyalist kanattan $kmete katlan !e,tor 2oto& kendisiyle gerekletirilen bir s*yleide #$avezin evrimiyle ilgili " *nemli sa+tamalar ya+yord"8 0 "gnn #$avezi& 'HH(de iktidara gelen #$avezle ayn de)il- 'HH(de #$avez sosyal demokratt& imdi ise kesinlikle sol ,e+$ede- #$avez "yg"lamaya koyd")"m"z +ro7eyi sosyalist& kollektivist ve antiIka+italist olarak nitelendiriyor ki& 'HH(de ya da 2000de b*yle de)ildi- 4a+lan aratrmalardan ve yaanan gereklikten& ka+italizm denizinde $erkes iin re/a$n gereklemesinin mmkn olmad) gere)ini *)reniyor- #$avez merkezden geli+ sola do)r" ilerliyor-1 !em #$avezin siyasal evriminde $em de sosyalist +artilerin #$avezin olivar, Devrim sre,ine baklarnda belirleyi,i olan olay& 2002 ylnda A D deste)iyle gerekletirilen ve #$avezi >( saatli)ine g*revden "zaklatran askeri darbeydi- Darbenin bertara/ edilmesini ve #$avezin $alkn byk deste)i son","nda yeniden iktidara getirilmesini izleyen devrim,i sre& ayn zamanda #$avezin em+eryalizm kart siyasetini glendirmesine ve sosyalizm $ede/ini seslendirmesine de imkan vermesiyle radikalletiDi)er tara/tan ein,i #"m$"riyet !areketi& $ibir zaman gerek anlamda bir siyasal +arti olmad- Da$a ok seim d*nemlerinde #$avezin bir araya getirdi)i siyasal "ns"rlarn birleti)i +lat/orm g*revini stlenen b" $areketin& olivar, Devrimin b" yeni aamasnda #$avez tara/ndan /es$edilmesi ve #$avezin ilk kez& tabandan *rgtlenerek gelen& /ikir savan kazanmaya katk vere,ek& 2'- yzyln sosyalizminin ina edilmesine *nayak ola,ak birleik bir +arti /ikrini i/ade etmesi nasl yor"mlanmalG

C1a e2 Ne,i Sa#!",o$3


#$avez& em+eryalizm a)nda Czilen Dnyada milli demokratik devrimi son"na kadar ilerletebilmek iin milli k"vvetlerin 2osyalizme y*nelmek zor"nda old")"n" ve yine em+eryalizm a)nda ka+italizm ile ayakta kalmann mmkn olmad)n sa+tyor#$avez& A D em+eryalizminin yaad) *kn /arknda- "n"nla birlikte A Dnin& yllardr bir araya gelmeyi baaramayan sa)n ibirliki kesimlerini olivar, Devrim karsnda birletirmesinin ve sa)n tek adayla seimlere girmesinin gele,ekte yaratabile,e)i te$likenin de /arknda- Cm+eryalizmin *rgtll) karsnda& em+eryalizm kart olivar, Devrim,ilerin siyasal olarak +aral ve da)nk bir ya+da kalmalar& olivar,lar iin endie kayna)- Mira em+eryalizm ve Venezellann em+eryalizme ba)lanm sermaye gr"+larnn DL2.AD kon"m"ndaki *rgt %ede,amaras ve to+rak re/orm" ile gleri gerileyen byk to+rak sa$i+leri& olivar, devrim sre,ini tersine evirmek iin siyasal +landa ayrlklar geri +lana atarak #$avezin karsnda tek aday glendirme strate7isi izliyor- Cm+eryalizmin birletirdi)i sn/lara kar #$avez de milli k"vvetlerin birlemesinin ve b"n"n tabandan *rgtlenmesinin byk bir zor"nl"l"k old")"n" g*ryor- #$avez& devrim,i sre,in milli k"vvetlere *n,lk ede,ek bir +arti olmakszn ilerletilemeye,e)ini sa+tyor-

Boli a$(" )e $im4 n(5 Pa$!i%ini K6$6,o$


:te yandan #$aveze son seimlerde destek veren %63lk semen kitlesiyle& anketlerde sosyalizm dn,esine katld)n belirten Venez"ellallarn orannn $emen $emen ayn olmas& b" noktada *nemli bir sa+tamaya da olanak veriyor- #$avez devrim,ileirken& kendisine destek veren kesimleri de devrim,iletiriyor- 2osyalizm dn,esine d"y"lan inan& giderek #$aveze olan destek +aralelinde biimlenmeye balyorVenezellann devrim,i d*nmn kendi a$snda ,isimletiren #$avez& b" ol"ml" ykselii tabandan *rgtlenen& gl bir $alk deste)ine sa$i+ bir siyasal +arti ara,l)yla k"r"msallatrmak ve kal,latrmak istiyor- Mira #$avez devrim,i sre,in kaderini& kendi http://genclikcephesi.blogspot.com 3

kaderine ba)ml klmak istemiyor- Dolaysyla& devrimin tari$sel ko"llarnn kendisinden sonra da ilerletilebilmesi iin ideolo7ik ve siyasal birlik& m,adele aygt aryor- " m,adelenin 0+artisiz1 yrtlemeye,e)inin /arknda- " nokta& #$avezin irleik 2osyalist 3arti a)rsnn altnda yatan dinamikleri kavramak asndan byk *nem tayor- Mira #$avezin anayasal g*rev sresi 20'2de dola,ak- #$avez& olivar, Devrimin birletiri,i g,nn 0+arti1 ola,a)nn /arknda ve b"ndan sonras iin b" $ede/e kilitlene,e)inin iaretlerini veriyor" noktada #$avezin tari$sel olarak g*rd) bir *nemli ileve da$a v"rg" ya+makta yarar var- #$avez kendisiyle birlikte Venezella $alkn sosyalizm dn,esine yaklatrrken& solda yer alan +artileri de milli izgiye ekiyor- 4ani olivar,lk& em+eryalizm kart gleri milli $kmet +rogramnda ve on"n +artisinde birletiriyor- Dolaysyla #$avez siyasal dzeyde lkenin sosyalist glerini ortak bir +rogram ve +arti etra/nda birlemeye a)rrken& aslnda $atlar belirginlemi bir milli +rogramn ve b" +rogram etra/nda $Nli$azrda birleen glerin +artisini ol"t"rmay kastediyor- " son dere,e *nemli- 4ani Venezellann $alk& milliyeti ve sosyalist gleri& tek +arti bayra) altnda m,adeleyi birletiriyorlar- "n" da& tm sol +artilerin b" bayrak altnda birlemeye a)rlmamasndan anlyor"z- :rne)in andera 9o7a& D$e <A2& #a"sa 9adi,al& Fnion ve 2olidaridad gibi sol +artiler& #$avez kart ,e+$e ierisinde yerlerini oktan alm d"r"mdalar- Dolaysyla b"rada #$avezin birlemeye a)rd) +arti ve $areketlerde sade,e sol nitelik de)il@ olivar, Devrime& milli +rograma yaklam olma *lt de aranyor- " da #$avezin irleik 2osyalist 3arti a)rsnn $alk& milliyeti ve sosyalist gler arasndaki birli)i i/ade ede,e)ini ve devrim,i sre,in +artileerek derinletirile,e)ini anlatyorAyr,a dikkatle zerinde d"r"lmas gereken bir di)er "ns"r da& #$avezin irleik 2osyalist 3arti ol"t"r"lmasn 0/ikir sava1n kazanmak iin de *nermi olmas- " da ok *nemli& zira #$avez kendisine destek veren $alk kitlesini sosyalizm dn,esine yaklatrrken& bir yandan da b" sre,in ideolo7ik dzeyde m,adelesini yrte,ek +artili kadrolarn ve 0organik aydnlar1n yetitirilmesinin *nemine v"rg" ya+yor- .deolo7ik dzeyde em+eryalizme kar yrtle,ek m,adelede +arti ve aydnlar byk *nem tayorolivar, Devrim +rati)inde ideolo7ik m,adelenin *nemini Eltr akan !e,tor 2oto& kendisine y*neltilen 0tam olarak iktidarda msnzG1 sor"s"na yant verirken *yle sa+tyor8 0.ktidarn tamamna sa$i+ old")"m"z" $issetmiyor"z- .ktidarn sade,e kk bir ksmna& yani $kmete sa$ibiz- .ktidar& medya tara/ndan denetlenen ideolo7ide ikin $ala-1 Dolaysyla #$avezin irleik 2osyalist 3arti a)rsnda i/ade etti)i 0/ikir sava1n kazanma $ede/i& sosyalizm dn,esine yaklaan $alk kitlesinin "l"sal, +rati)iyle sosyalist kadrolarn teorisini olivar, Devrim +rogram nezdinde birletirme abasndan ayr dnlemez2on" olarak #$avezin irleik 2osyalist 3arti *nerisi& ezilen dnyann k"rt"l"" iin ana$tar kon"mda olan evrensel bir gere)e iaret ediyor8 !alklar& milliyetiler ve sosyalistler birleti)inde em+eryalizm yenilmektedir- !em Eemalist Devrim +rati)imizin $em de olivar, Devrimin b"gn geldi)i aamann anlatt) evrensel gerek b"d"r-

http://genclikcephesi.blogspot.com

>