NOMOI ΙΒ

NOMOI ΙΒ

[941a] Ἀθηναῖος
ἐὰν ὡς πρεσβευτής τις ἥ κ῅ρυξ καταψευδόμενος τ῅ς πόλεως
παραπρεσβεύηται πρός τινα πόλιν, ἥ πεμπόμενος μὴ τὰς οὔσας
πρεσβείας ἐφ' αἷς πέμπεται ἀπαγγέλλῃ, ἥ πάλιν αὖ παρὰ τὦν πολεμίων ἥ
καὶ φίλων μὴ τὰ παρ' ἐκείνων ὀρθὦς ἀποπρεσβεύσας γένηται φανερὸς ἥ
κηρυκεύσας, γραφαὶ κατὰ τούτων ἔστων ὡς Ἑρμοῦ καὶ Διὸς ἀγγελίας καὶ
ἐπιτάξεις παρὰ νόμον ἀσεβησάντων, τίμημα δὲ ὅτι χρὴ [941b] πάσχειν ἥ
ἀποτίνειν, ἐὰν ὄφλῃ.
κλοπὴ μὲν χρημάτων ἀνελεύθερον, ἁρπαγὴ δὲ ἀναίσχυντον· τὦν Διὸς δὲ
ὑέων οὐδεὶς οὔτε δόλοις οὔτε βίᾳ χαίρων ἐπιτετήδευκεν τούτοιν
οὐδέτερον. μηδεὶς οὖν ὑπὸ ποιητὦν μηδ' ἄλλως ὑπό τινων μυθολόγων
πλημμελὦν περὶ τὰ τοιαῦτα ἐξαπατώμενος ἀναπειθέσθω, καὶ κλέπτων ἥ
βιαζόμενος οἰέσθω μηδὲν αἰσχρὸν ποιεῖν ἀλλ' ἅπερ αὐτοὶ θεοὶ δρὦσιν·
οὔτε γὰρ ἀληθὲς οὔτ' εἰκός, ἀλλ' ὅς τι δρᾶ τοιοῦτον παρανόμως, οὔτε θεὸς
οὔτε παῖς ἐστίν ποτε θεὦν, [941c] ταῦτα δὲ νομοθέτῃ μ᾵λλον προσήκει
γιγνώσκειν ἥ ποιηταῖς σύμπασιν. ὁ μὲν οὖν πεισθεὶς ἡμὦν τ῵ λόγῳ
εὐτυχεῖ τε καὶ εἰς χρόνον ἅπαντα εὐτυχοῖ, ὁ δὲ ἀπιστήσας τὸ μετὰ ταῦτα
τοι῵δέ τινι μαχέσθω νόμῳ· ἐάν τίς τι κλέπτῃ δημόσιον μέγα ἥ καὶ
σμικρόν, τ῅ς αὐτ῅ς δίκης δεῖ. μικρόν τι γὰρ ὁ κλέπτων ἔρωτι μὲν ταὐτ῵,
δυνάμει δὲ ἐλάττονι [941d] κέκλοφεν, ὅ τε τὸ μεῖζον κινὦν οὐ
καταθέμενος ὅλον ἀδικεῖ· δίκης οὖν οὐδέτερον οὐδετέρου ἐλάττονος
ἕνεκα μεγέθους τοῦ κλέμματος ὁ νόμος ἀξιοῖ ζημιοῦν, ἀλλὰ τ῵ τὸν μὲν
ἴσως ἅν ἰάσιμον ἔτ' εἶναι, τὸν δ' ἀνίατον. ξένον μὲν δὴ τὦν δημοσίων ἥ
δοῦλον ἄν τίς τι κλέπτοντα ἐν δικαστηρίῳ ἕλῃ, ὡς ἰασίμῳ ἐκ τὦν εἰκότων
ὄντι, τί χρὴ παθεῖν ἥ τίνα ζημίαν [942a] ἀποτίνειν αὐτὸν ἡ κρίσις
γιγνέσθω· τὸν δὲ ἀστὸν καὶ τεθραμμένον ὡς ἔσται τεθραμμένος, ἅν
πατρίδα συλὦν ἥ βιαζόμενος ἁλίσκηται, ἐάντ' ἐπ' αὐτοφώρῳ ἐάντε μή,
σχεδὸν ὡς ἀνίατον ὄντα θανάτῳ ζημιοῦν.
στρατιὦν δὲ ἕνεκα πολλὴ μὲν συμβουλή, πολλοὶ δὲ νόμοι γίγνονται κατὰ
τρόπον, μέγιστον δὲ τὸ μηδέποτε ἄναρχον μηδένα εἶναι, μήτ' ἄρρενα μήτε
θήλειαν, μηδέ τινος ἔθει ψυχὴν εἰθίσθαι μήτε σπουδάζοντος μήτ' ἐν
παιδιαῖς [942b] αὐτὸν ἐφ' αὑτοῦ τι κατὰ μόνας δρ᾵ν, ἀλλ' ἔν τε πολέμῳ
παντὶ καὶ ἐν εἰρήνῃ πάσῃ πρὸς τὸν ἄρχοντα ἀεὶ βλέποντα καὶ
συνεπόμενον ζ῅ν, καὶ τὰ βραχύταθ' ὑπ' ἐκείνου κυβερνώμενον, οἷον
ἑστάναι θ' ὅταν ἐπιτάττῃ τις καὶ πορεύεσθαι καὶ γυμνάζεσθαι καὶ
λοῦσθαι καὶ σιτεῖσθαι καὶ ἐγείρεσθαι νύκτωρ εἴς τε φυλακὰς καὶ
παραγγέλσεις, καὶ ἐν αὐτοῖς τοῖς κινδύνοις μήτε τινὰ διώκειν μήθ'

Πλάτων

Νόμοι ΙΒ

1/27

ὑποχωρεῖν ἄλλῳ ἄνευ τ῅ς [942c] τὦν ἀρχόντων δηλώσεως, ἑνί τε λόγῳ τὸ
χωρίς τι τὦν ἄλλων πράττειν διδάξαι τὴν ψυχὴν ἔθεσι μήτε γιγνώσκειν
μήτ' ἐπίστασθαι τὸ παράπαν, ἀλλ' ἁθρόον ἀεὶ καὶ ἅμα καὶ κοινὸν τὸν βίον
ὅτι μάλιστα π᾵σι πάντων γίγνεσθαι--τούτου γὰρ οὔτ' ἔστιν οὔτε ποτὲ μὴ
γένηται κρεῖττον οὔτε ἄμεινον οὔτε τεχνικώτερον εἰς σωτηρίαν τὴν κατὰ
πόλεμον καὶ νίκην-- τοῦτο ἐν εἰρήνῃ μελετητέον εὐθὺς ἐκ τὦν παίδων,
ἄρχειν τε ἄλλων ἄρχεσθαί θ' ὑφ' ἑτέρων· τὴν δ' ἀναρχίαν ἐξαιρετέον
[942d] ἐκ παντὸς τοῦ βίου ἁπάντων τὦν ἀνθρώπων τε καὶ τὦν ὑπ'
ἀνθρώπους θηρίων. καὶ δὴ καὶ χορείας πάσας εἰς τὰς ἀριστείας τὰς κατὰ
πόλεμον βλεπούσας χορεύειν, καὶ ὅλην εὐκολίαν τε καὶ εὐχέρειαν
ἐπιτηδεύειν τὦν αὐτὦν εἵνεκα, καρτερήσεις τε αὖ σίτων καὶ ποτὦν καὶ
χειμώνων καὶ τὦν ἐναντίων καὶ κοίτης σκληρ᾵ς, καὶ τὸ μέγιστον, τὴν τ῅ς
κεφαλ῅ς καὶ ποδὦν δύναμιν μὴ διαφθείρειν τῆ τὦν ἀλλοτρίων
σκεπασμάτων περικαλυφῆ, τὴν τὦν οἰκείων ἀπολλύντας [942e] πίλων τε
καὶ ὑποδημάτων γένεσιν καὶ φύσιν· ταῦτα γὰρ ἀκρωτήρια ὄντα σῳζόμενά
τε ἔχει μεγίστην δύναμιν παντὸς τοῦ σώματος καὶ τοὐναντίον ἐναντίως,
καὶ τὸ μὲν ὑπηρετικώτατον ἅπαντι τ῵ σώματι, τὸ δὲ ἀρχικώτατον, ἔχον
[943a] τὰς κυρίας ἁπάσας αἰσθήσεις αὐτοῦ φύσει. ἔπαινον μὲν δὴ τοῦτον
ἀκούειν τὸν νέον χρ῅ν δοκεῖν πολεμικοῦ περὶ βίου, νόμους δ' αὖ τούσδε·
Στρατεύεσθαι τὸν καταλεγέντα ἥ τὸν ἐν μέρει τινὶ τεταγμένον. ἐὰν δέ τις
ἐκλείπῃ τινὶ κάκῃ μὴ στρατηγὦν ἀφέντων, γραφὰς ἀστρατείας εἶναι πρὸς
τοὺς πολεμικοὺς ἄρχοντας, ὅταν ἔλθωσιν ἀπὸ στρατοπέδου, δικάζειν δὲ
τοὺς στρατεύσαντας ἑκάστους χωρίς, ὁπλίτας τε καὶ ἱππέας καὶ τἆλλα
ἐμπολέμια ἕκαστα ὡσαύτως, καὶ [943b] εἰσάγειν ὁπλίτας μὲν εἰς τοὺς
ὁπλίτας, ἱππέας δὲ εἰς τοὺς ἱππέας καὶ τοὺς ἄλλους δὲ κατὰ ταὐτὰ εἰς τοὺς
αὑτὦν συννόμους· ἐὰν δέ τις ὄφλῃ, ὑπάρχειν μὲν αὐτ῵ μήποτε τ῅ς ὅλης
ἀριστείας ἀγωνιστῆ γενέσθαι μηδὲ ἀστρατείας ἄλλον γράψασθαί ποτε
μηδὲ κατηγόρῳ τούτων πέρι γενέσθαι, πρὸς τούτοις δ' ἔτι προστιμ᾵ν αὐτ῵
τὸ δικαστήριον ὅτι χρὴ παθεῖν ἥ ἀποτίνειν. μετὰ δὲ ταῦτα, ἐκδικασθεισὦν
τὦν τ῅ς ἀστρατείας δικὦν, πάλιν ἑκάστων ἄρχοντας ποι῅σαι σύλλογον,
[943c] ἀριστείων δὲ πέρι κρίνεσθαι τὸν βουλόμενον ἐν τοῖς αὑτὦν ἔθνεσιν,
μὴ περὶ προτέρου πολέμου μηδὲν παρεχόμενον μήτε τεκμήριον μήτε
μαρτύρων πιστώσεις λόγων, αὐτ῅ς δὲ περὶ τ῅ς στρατείας τ῅ς τότε
γενομένης αὐτοῖς. στέφανον δὲ τὸ νικητήριον ἑκάστοις εἶναι θαλλοῦ·
τοῦτον δὲ εἰς τὰ τὦν πολεμικὦν θεὦν ἱερά, Ὠν ἄν τις βούληται, γράψαντα
ἀναθεῖναι μαρτύριον εἰς τὴν τὦν ἀριστείων κρίσιν παντὸς τοῦ βίου καὶ
τὴν τὦν δευτέρων καὶ τρίτων. ἐὰν δὲ στρατεύσηται [943d] μέν τις, μὴ
ἀπαγαγόντων δὲ τὦν ἀρχόντων οἴκαδε προαπέλθῃ τοῦ χρόνου,
λιποταξίου τούτων εἶναι γραφὰς ἐν τοῖς αὐτοῖς οἷς περὶ τ῅ς ἀστρατείας,
ὀφλοῦσίν τε τιμωρίαι ἐπέστωσαν αἵπερ καὶ πρόσθεν ἐτέθησαν. χρὴ μὲν δὴ
π᾵σαν ἐπιφέροντα δίκην ἀνδρὶ πάντ' ἄνδρα φοβεῖσθαι τὸ μήτε ἐπενεγκεῖν
ψευδ῅ τιμωρίαν, μήτ' οὖν ἑκόντα μήτ' ἄκοντα [943e] κατὰ δύναμιν-παρθένος γὰρ Αἰδοῦς Δίκη λέγεταί τε καὶ ὄντως εἴρηται, ψεῦδος δὲ αἰδοῖ
Πλάτων

Νόμοι ΙΒ

2/27

ἅν δὲ τοῦ τρίτου. ἔστω νόμος ὅδε ἐπὶ τούτοις· Ἀνὴρ ὃς ἅν ὄφλῃ δίκην ὡς αἰσχρὦς ἀποβαλὼν ὅπλα πολεμικά. Πλάτων Νόμοι ΙΒ 3/27 . πέντε μν᾵ς. Ὠδ' οὖν δὴ λεγέσθω νόμῳ· ἐὰν καταλαμβανόμενός τις ὑπὸ πολεμίων καὶ ἔχων ὅπλα μὴ ἀναστρέφῃ καὶ ἀμύνηται. ἅν μὲν ᾖ τοῦ μεγίστου τιμήματος ὁ τάξας τὸν κακόν. τιμωρία τούτῳ γενομένη. ἥ κατὰ θάλατταν. χιλίας. [945b] ἅν τοῦ τρίτου. ὡς αἰσχρὰς αὐτὰς εἰς ὄνειδος τιθείς. ἀποβολεὺς δὲ ὅπλων. ἥ χειμώνων ἐν κόποις ὑποδεξαμένης αὐτοὺς ἐξαίφνης πολλ῅ς ῥύσεως ὕδατος. ἵν' ἀμείνων ᾖ. [944a] ὅμως δὲ χρὴ τὸν νόμον ἁμὦς γέ πως ὁρίζειν πειρ᾵σθαι κατὰ μέρη. ἥ μυρί' ἅν ἔχοι τις τοιαῦτα παραμυθούμενος ἐπᾴδειν. ἀναξίῳ ἀναξίας ἐπάγῃ δίκας. ἅν δὲ τοῦ δευτέρου. μύθῳ δὴ προσχρώμενοι ἅμ' εἴπωμεν. ῥᾴδιον μὲν οὖν οὐδαμὦς διορίσαι τούτων θάτερον. εἰ κομισθεὶς ἐπὶ σκηνὴν ἄνευ τὦν ὅπλων Πάτροκλος ἔμπνους ἐγένεθ'. ἅν δὲ τοῦ τετάρτου. διαφέρει δὲ ὅλον που καὶ τὸ π᾵ν. οὐ τὸν δυστυχ῅· οὐδὲν γὰρ πλέον. ζωὴν αἰσχρὰν ἀρνύμενος μετὰ κάκης μ᾵λλον ἥ μετ' ἀνδρείας καλὸν καὶ εὐδαίμονα θάνατον. κατευθύνειν αὐτοῦ τὸν εὔθυνον. οὐ γὰρ δυνατὸν ἀνθρώπῳ δρ᾵ν τοὐναντίον ὥς ποτε θεόν φασι δρ᾵σαι. ἐξ῅ν ἅν τὦν τότε ὅσοι κακοὶ ὀνειδίζειν ὅπλων ἀποβολὴν τ῵ τοῦ Μενοιτίου. ἔτι δὲ ὁπόσοι κατὰ κρημνὦν ῥιφέντες ἀπώλεσαν [944b] ὅπλα. ὁ δὲ ὀφλὼν τὴν δίκην πρὸς τ῵ ἀφεῖσθαι τὦν ἀνδρείων κινδύνων κατὰ φύσιν τὴν αὑτοῦ προσαποτεισάτω μισθόν. τούτῳ μήτ' οὖν τις στρατηγὸς μήτ' ἄλλος ποτὲ τὦν κατὰ πόλεμον [945a] ἀρχόντων ὡς ἀνδρὶ στρατιώτῃ χρήσηται μηδ' εἰς τάξιν κατατάξῃ μηδ' ἡντινοῦν· εἰ δὲ μή. τρεῖς μν᾵ς. Καινέα τὸν Θετταλὸν ἐκ γυναικὸς μεταβαλόντα εἰς ἀνδρὸς φύσιν· ἦν γὰρ ἀνδρὶ ῥιψάσπιδι τρόπον τινὰ πρέπουσα πασὦν [944e] μάλιστα ἡ 'κείνῃ τῆ γενέσει ἐναντία γένεσις. διαφερόντως δὲ καὶ τ῅ς τὦν κατὰ πόλεμον ὅπλων ἀποβολ῅ς.καὶ δίκῃ νεμεσητὸν κατὰ φύσιν--τὦν τε οὖν ἄλλων εὐλαβεῖσθαι πέρι πλημμελεῖν εἰς δίκην. εἰς γυναῖκα ἐξ ἀνδρὸς μεταβαλοῦσα. οὐχ ὁμοίως γὰρ ὅ τε ἀφαιρεθεὶς μετ' εἰκυίας βίας γίγνοιτ' ἅν ῥίψασπις ὅ τε ἀφεὶς ἑκών. τὰ δὲ πρότερα ἐκεῖνα ὅπλα. ἅν τοῦ μεγίστου τιμήματος ᾖ. μν᾵ν δὲ ὡσαύτως. μν᾵ν. τρεῖς δέ. τ῅ς δὲ εἰρημένης ἔμπροσθεν ὁ δικάζων μὴ ἀμελείτω σκοπεῖν. νῦν δ' ὅτι τούτων ἐγγύτατα φιλοψυχίας ἕνεκα. τοῦ δευτέρου. ζημία δὴ τ῵ τὴν τοιαύτην ἀμυντηρίων ὅπλων εἰς τοὐναντίον ἀφέντι δύναμιν τίς ἄρα γίγνοιτ' ἅν πρόσφορος. οἷον δὴ μυρίοις συνέπεσεν. πέντε δέ. μὴ διαμαρτών τις ἄρα τὦν ἀναγκαίων ἀποβολὦν. ἵνα τὸν ἐπίλοιπον βίον μὴ κινδυνεύῃ. σχεδὸν οὖν ἐν τοῖς ὀνείδεσιν ἔχει τινὰ τομὴν ἡ τούτων τὦν ὀνομάτων ἐπιφορά· ῥίψασπις μὲν γὰρ οὐκ ἐν π᾵σιν ὀνομάζοιτ' ἅν [944c] δικαίως. τοιαύτης μὲν ὅπλων ἀποβολ῅ς [944d] ἔστω δίκη ῥιφθέντων. καθάπερ οἱ πρόσθεν. χιλίας μέν. ζῆ δὲ ὡς πλεῖστον χρόνον ὥν κακὸς ὀνείδει συνεχόμενος. ἀφῆ δὲ ἑκὼν ἥ ῥίψῃ. τὸν γὰρ κακὸν ἀεὶ δεῖ κολάζειν. εὐδιάβολον κακὸν καλλύνων· τεμεῖν δὴ χρεὼν κατὰ δύναμιν τὸ μεῖζον καὶ τὸ δυσχερέστερον κακὸν ἀπὸ τοῦ ἐναντίου. ταῦτα δὲ Ἕκτωρ εἶχεν. τοῦ τετάρτου μέρους. ἃ Πηλεῖ φησιν ὁ ποιητὴς παρὰ θεὦν προῖκα ἐν τοῖς γάμοις ἐπιδοθ῅ναι Θέτιδι.

καθάπερ νεὼς ἥ ζῴου τινός. μὴ ἔλαττον πεντήκοντα γεγονότα ἐτὦν. ταύτῃ π᾵σα ἀρχὴ διεσπάσθη χωρὶς ἑτέρα ἀπ' ἄλλης. καταλιπεῖν δὲ τοὺς ἡμίσεις αὐτὦν πλήθει τὦν ψήφων ἀποκρίναντας. οἰκούντων δέ. στάσεων ἐμπλήσασαι ταχὺ διώλεσαν. πλὴν αὑτοῦ. μέχριπερ ἅν ἑκάστῳ πέντε καὶ ἑβδομήκοντα ἔτη συμβῆ γενόμενα. τούτους ἐκλέξαι μέχρι τὦν ἡμίσεων. ὃν ἅν ἕκαστος αὐτὦν ἡγ῅ται πάντῃ ἄριστον εἶναι. περιττοὶ δὲ ἐὰν ὧσιν. μίαν οὖσαν φύσιν διεσπαρμένην. ἐὰν δέ τισιν ἴσαι γίγνωνται καὶ τὸν ἥμισυν ἀριθμὸν πλείω ποιὦσιν. κλήρῳ διελόντας τὸν νικὦντα καὶ δεύτερον καὶ τρίτον στεφανὦσαι θαλλ῵. ὅμως δὲ πειρατέον εὐθυντάς τινας ἀνευρίσκειν θείους. ἄν τίς τί εἴπῃ σκολιὸν αὐτὦν <ἥ> καμφθεὶς ὑπὸ βάρους μὲν τὴν ἀρχὴν πράξῃ. πολλαχοῦ πολλοῖς ὀνόμασιν προσαγορεύομεν· εἷς δὲ οὗτος οὐ σμικρότατος καιρὸς τοῦ σῴζεσθαί τε καὶ διαλυθεῖσαν [945d] οἴχεσθαι πολιτείαν. τὦν δ' εἰς πλείονα ἔτη καὶ ἐκ προκρίτων. ἕνα ἀφελεῖν. ἅν μὲν γὰρ οἱ τοὺς ἄρχοντας ἐξευθύνοντες βελτίους ὧσιν ἐκείνων. μέχριπερ ἅν τρεῖς λειφθὦσιν ἄνισοι· ἐὰν δὲ ἥ π᾵σιν ἥ τοῖν δυοῖν ἴσαι γίγνωνται. ᾧ ἅν ἐλάχισται γένωνται. ἐν ᾧπερ ἐκρίθησαν· καὶ τὰ μὲν ἰδίᾳ ἕκαστος. τὦν δὲ προκριθέντων οὓς ἅν πλεῖστοι ἐνέγκωσι. καὶ τὰ ἀριστεῖα ἀποδόντας π᾵σιν ἀνειπεῖν ὅτι Μαγνήτων ἡ κατὰ θεὸν πάλιν τυχοῦσα σωτηρίας πόλις. οὓς ἐντόνους τε καὶ ὑποζώματα καὶ νεύρων ἐπιτόνους. τούτους δὲ πρώτῳ μὲν ἐνιαυτ῵ δώδεκα εὐθύνους ἀποδεῖξαι. τότε λυθείσης τ῅ς τὰ πάντα πολιτεύματα συνεχούσης εἰς ἓν δίκης. τὦν δὴ τοιούτων εὐθυντὴς τίς ἱκανός. ὅσον ἅν [946d] εὐθύνωσιν χρόνον. τ῵ θε῵ ἀποφανουμένους [946a] ἄνδρας αὑτὦν τρεῖς. καὶ οὐκ εἰς τὸ αὐτὸ ἔτι νεύουσαι. ἀποφήνασα αὑτ῅ς Ἡλίῳ ἄνδρας τοὺς ἀρίστους τρεῖς. πολλοὶ καιροὶ πολιτείας λύσεώς εἰσιν. ῥᾴδιον μὲν [945c] οὐδαμὦς εὑρεῖν τὦν ἀρχόντων ἄρχοντα ὑπερβάλλοντα πρὸς ἀρετήν. τοὺς δ' ἄλλους ἐγκρίναντας φέρειν αὖθις. ἐὰν ἄρτιοι γίγνωνται. διὸ δὴ δεῖ πάντως τοὺς εὐθύνους θαυμαστοὺς π᾵σαν ἀρετὴν εἶναι. ἀκροθίνιον [946c] Ἀπόλλωνι κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον ἀνατίθησι κοινὸν καὶ Ἡλίῳ. τεκταινώμεθα δή τινα τρόπον αὐτὦν τοιάνδε γένεσιν. ἀφελεῖν τὸ πλέον ἀποκρίναντας [946b] νεότητι. ὅσονπερ ἅν ἕπωνται χρόνον τῆ κρίσει. τὸ λοιπὸν δὲ τρεῖς ἀεὶ προσγιγνέσθων κατ' ἐνιαυτόν· οὗτοι δὲ τὰς ἀρχὰς πάσας δώδεκα μέρη διελόμενοι πάσαις βασάνοις χρώμενοι ἐλευθέραις ἐλεγχόντων. ἡ π᾵σα οὕτω θάλλει τε καὶ εὐδαιμονεῖ χώρα καὶ πόλις· ἐὰν δ' ἄλλως τὰ περὶ τὰς εὐθύνας τὦν ἀρχόντων γίγνηται. ἐν τ῵ τοῦ Ἀπόλλωνός τε καὶ Ἡλίου τεμένει. [945e] πολλὰς ἐκ μι᾵ς τὴν πόλιν ποιοῦσαι. καὶ τοῦτ' ἐν δίκῃ ἀμέμπτῳ τε καὶ ἀμέμπτως.εὐθύνων δὴ πέρι τίς ἡμῖν λόγος ἅν εἴη πρέπων ἀρχόντων γενομένων τὦν μὲν κατὰ τύχην κλήρου καὶ ἐπ' ἐνιαυτόν. τ῅ς δ' αὑτοῦ δυνάμεως ἐνδείᾳ πρὸς τὴν τ῅ς ἀρχ῅ς ἀξίαν. κατ' ἐνιαυτὸν ἕκαστον μετὰ τροπὰς ἡλίου τὰς ἐκ θέρους εἰς χειμὦνα συνιέναι χρεὼν π᾵σαν τὴν πόλιν εἰς Ἡλίου κοινὸν καὶ Ἀπόλλωνος τέμενος. τὰ δὲ καὶ κοινῆ μετ' ἀλλήλων Πλάτων Νόμοι ΙΒ 4/27 . ἔχει γὰρ οὖν οὕτω. τῆ ἀγαθῆ μοίρᾳ καὶ τύχῃ ἐπιτρέψαντας.

εὐδαιμονίζοντας Ὡδῆ διὰ πάσης τ῅ς ἡμέρας· ἕωθεν δ' εἰς τὴν θήκην φέρειν αὐτὴν μὲν τὴν κλίνην ἑκατὸν τὦν νέων τὦν ἐν τοῖς γυμνασίοις. καὶ τοὺς ἄλλους ὡσαύτως. ὥσπερ ἀνάγκη. ὁ δ' ἀγὼν [948a] ἐν δικαστηρίῳ γιγνέσθω τοι῵δέ τινι τρόπῳ. οὗ δὴ τὸν μακάριον γεγονότα θέντες. ἀρχιέρεων δὲ ἕνα κατ' ἐνιαυτὸν τὸν πρὦτον κριθέντα τὦν γενομένων ἐκείνῳ τ῵ [947b] ἐνιαυτ῵ τὦν ἱερέων. ἔτι δὲ τὦν εἰς τοὺς Ἕλληνας κοινῆ θυσιὦν καὶ θεωριὦν καὶ ὅσων ἅν ἑτέρων κοινωνὦσιν ἱερὦν. περὶ ἑκάστης ἀρχ῅ς ὅτι χρὴ παθεῖν ἥ ἀποτίνειν κατὰ τὴν τὦν εὐθύνων γνώμην. πρὦτον μὲν Πλάτων Νόμοι ΙΒ 5/27 . ἐὰν ἐθέλῃ· ἐὰν δὲ ἁλ῵. ἥτις δ' ἅν τὦν ἀρχὦν μὴ ὁμολογῆ κεκρίσθαι δικαίως. εἰς τοὺς ἐκλεκτοὺς δικαστὰς εἰσαγέτω τοὺς εὐθύνους. ἕως ἅν ἡ πόλις οἰκ῅ται. ὅπως ἅν γίγνηται μέτρον ἀριθμοῦ τοῦ χρόνου. πέριξ δένδρων ἄλσος περιφυτεύσουσι πλὴν κώλου ἑνός. καὶ ἐὰν μὲν ἀποφύγῃ τις τὰς εὐθύνας. πρώτους δὲ προϊέναι τοὺς ἠιθέους τὴν πολεμικὴν σκευὴν ἐνδεδυκότας ἑκάστους. ἐκ τούτων τοὺς ἄρχοντας τ῅ς θεωρίας ἑκάστης ἐκπέμπειν.κρίναντες τοὺς ἄρξαντας τῆ πόλει. διπλασίαν τινέτω. τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἐπιδείξῃ κακὸς γενόμενος ὕστερον τ῅ς κρίσεως. αὐτὦν τὦν [946e] εὐθύνων κατηγορείτω. γράφεσθαι μὲν τὸν βουλόμενον αὐτὸν ὁ νόμος προσταττέτω. ἐὰν μὲν ᾖ τῳ θανάτου τετιμημένον ὑπὸ τὦν εὐθύνων. σὺν τοῖς ἵπποισι μὲν ἱππέας. τὦν δ' ἄλλων τιμημάτων Ὠν ἅν δυνατὸν ᾖ διπλ῅ν τεῖσαι. καὶ ἱερέας μὲν πάντας τοῦ Ἀπόλλωνός τε καὶ Ἡλίου. ἔχουσαν κλίνας παρ' ἀλλήλας λιθίνας [947e] κειμένας. τὰς δ' εὐθύνας αὐτὦν τούτων ἀκούειν χρὴ τίνες ἔσονται καὶ τίνα τρόπον. ἐὰν ἄρα καὶ τὦν ἄλλων εἴργωνται τάφων. παῖδας δὲ περὶ αὐτὴν τὴν κλίνην ἔμπροσθεν τὸ πάτριον μέλος ἐφυμνεῖν. θρήνων δὲ καὶ ὀδυρμὦν χωρὶς γίγνεσθαι. σὺν δὲ ὅπλοις ὁπλίτας. εἰς τὴν ἀγορὰν γράμματα καταθέντες. ἁπλὦς θνῃσκέτω. οὓς ἅν οἱ προσήκοντες τοῦ τελευτήσαντος ἐπιόψωνται. πιστεύων τ῵ κεκρίσθαι. θήκην δὲ ὑπὸ γ῅ς αὐτοῖς εἰργασμένην εἶναι ψαλίδα προμήκη λίθων ποτίμων καὶ ἀγήρων εἰς δύναμιν. τελευτήσασι δὲ προθέσεις καὶ ἐκφορὰς καὶ θήκας διαφόρους εἶναι τὦν ἄλλων πολιτὦν· λευκὴν μὲν τὴν στολὴν ἔχειν π᾵σαν. καὶ τοὔνομα ἀναγράφειν τούτου κατ' ἐνιαυτόν. ἐὰν καὶ τὸ τ῅ς Πυθίας οὕτω τε καὶ ταύτῃ σύμψηφον ᾖ. κορὦν δὲ χορὸν πεντεκαίδεκα καὶ ἀρρένων ἕτερον περιισταμένους τῆ κλίνῃ ἑκατέρους οἷον ὕμνον πεποιημένον [947c] ἔπαινον εἰς τοὺς ἱερέας ἐν μέρει ἑκατέρους ᾄδειν. [947d] καὶ κόρας ἑπομένας ἐξόπισθεν ὅσαι τ' ἅν γυναῖκες τ῅ς παιδοποιήσεως ἀπηλλαγμέναι τυγχάνωσιν. τὰ μὲν δὴ γέρα ταῦτα τοῖς τὰς εὐθύνας διαφυγοῦσιν· ἅν δέ τις τούτων. ἀποφηνάντων. ζὦσι μὲν οὖν τούτοις τοῖς παρὰ πάσης τ῅ς πόλεως ἀριστείων ἠξιωμένοις [947a] προεδρίαι τ' ἐν ταῖς πανηγύρεσι πάσαις ἔστωσαν. ὅπως ἅν αὔξην ὁ τάφος ἔχῃ ταύτην τὴν εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον ἐπιδε῅ χώματος τοῖς τιθεμένοις· κατ' ἐνιαυτὸν δὲ ἀγὦνα μουσικ῅ς αὐτοῖς καὶ γυμνικὸν ἱππικόν τε θήσουσιν. κύκλῳ χώσαντες. καὶ τούτους μόνους δάφνης στεφάνῳ τὦν ἐν τῆ πόλει κεκοσμημένους εἶναι. μετὰ δὲ ταῦτα ἱερέας τε καὶ ἱερείας ὡς καθαρεύοντι τ῵ τάφῳ ἕπεσθαι.

θεοῖς δέ. τὦν δὲ δὴ πλείστων ἐστὶ καὶ κακίστων ἡ δόξα ὡς σμικρὰ δεχόμενοι θύματα καὶ θωπείας πολλὰ συναποστεροῦσι χρήματα καὶ μεγάλων σφ᾵ς ἐκλύονται κατὰ πολλὰ ζημιὦν. ὀκτὼ δὲ ὁ τοῦ δευτέρου. γραφέσθω δὲ ὁ γραφόμενος. ξένῳ δ' εἶναι πρὸς ξένους. καθάπερ τὰ Πλάτων Νόμοι ΙΒ 6/27 . ἀλλὰ τὸ δίκαιον μετ' εὐφημίας διδάσκοντα καὶ μανθάνοντα ἀεὶ διατελεῖν. δεινὸν γάρ που. εἰ δὲ μή. τετάρτου δὲ δύο. δικὦν γ' ἐν πόλει πολλὦν [948e] γενομένων. μεταβεβληκυιὦν οὖν τὦν περὶ θεοὺς δοξὦν ἐν τοῖς ἀνθρώποις μεταβάλλειν δεῖ καὶ τοὺς νόμους· ἐν γὰρ λήξεσιν δικὦν τοὺς μετὰ νοῦ τιθεμένους νόμους ἐξαιρεῖν χρὴ τοὺς ὅρκους τὦν ἀντιδικούντων ἑκατέρων. καὶ τὸ παράπαν ἐν δίκῃ τοὺς προέδρους μὴ [949b] ἐπιτρέπειν μήτε ὀμνύντι λέγειν πιθανότητος χάριν μήτε ἐπαρώμενον ἑαυτ῵ καὶ γένει μήτε ἱκετείαις χρώμενον ἀσχήμοσιν μήτε οἴκτοις γυναικείοις. εὖ εἰδέναι σμικροῦ δεῖν τοὺς ἡμίσεις αὐτὦν ἐπιωρκηκότας. καθάπερ ἔξω τοῦ λόγου λέγοντος. ὅρκον δὲ μὴ ἐπομνύναι. τινέτω ὁ μὲν τοῦ μεγίστου τιμήματος δώδεκα μν᾵ς. καὶ κριτὴν αὖ χορὦν καὶ πάσης μουσικ῅ς καὶ γυμνικὦν τε καὶ ἱππικὦν ἄθλων ἐπιστάτας καὶ βραβέας καὶ ἁπάντων ὁπόσα μὴ φέρει κέρδος κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην δόξαν τ῵ ἐπιορκοῦντι· τὦν δὲ ὁπόσα ἐξαρνηθέντι καὶ ἐξομοσαμένῳ κέρδος μέγα φανερὸν εἶναι δοκεῖ. Ὠν εἷς ἦν αὐτός. ὃν ἅν γράφηται. ἔπειτα αὐτὦν τούτων οἱ ζὦντες. καὶ τὸν φεύγοντα κατὰ ταὐτὰ τὴν ἄρνησιν γράψαντα παραδοῦναι τοῖς ἄρχουσιν ἀνώμοτον. ἐν συσσιτίοις τε ἀλλήλοις εὐχερὦς συγγιγνομένους καὶ ἐν ἄλλαις συνουσίαις τε καὶ ἰδιωτικαῖς συγγενήσεσιν ἑκάστων. ὥς γε λόγος. ταῦτα δὲ διὰ δικὦν ὅρκων χωρὶς κρίνεσθαι σύμπαντας τοὺς ἐπικαλοῦντας ἀλλήλοις. στερέσθω τ῅ς ἀρχ῅ς καὶ τοῦ τάφου καὶ τὦν ἄλλων τὦν δοθεισὦν αὐτ῵ τιμὦν. ἐὰν δὲ ὁ διώκων μὴ μεταλάβῃ τὸ πέμπτον μέρος τὦν [948b] ψήφων. φαμέν.νομοφύλακες ἔστωσαν τούτου τοῦ δικαστηρίου. διότι κατεῖδεν τοὺς τότε ἀνθρώπους ἡγουμένους ἐναργὦς εἶναι θεούς. ἔοικεν δὴ δικαστῆ μὲν ἀνθρώπων οὐδενὶ διανοούμενος δεῖν ἐπιτρέπειν. εἰκότως. οἱ δὲ οὐ φροντίζειν ἡμὦν αὐτοὺς διανοοῦνται. πρὸς δὲ τούτοις τὸ τὦν ἐκλεκτὦν δικαστήριον. τοὺς ἄρχοντας πάλιν ἐπανάγειν εἰς τὸν περὶ τοῦ πράγματος ἀεὶ λόγον. οὐκέτι δὴ τοῖς νῦν ἀνθρώποις ἡ Ῥαδαμάνθυος [948d] ἅν εἴη τέχνη πρέπουσα ἐν δίκαις. νόμος δὴ κείσθω δικαστὴν μὲν ὀμνύναι δικάζειν μέλλοντα. ἀνθρώπων τὸ παράπαν οὐχ ἡγοῦνται θεούς. λέγουσαν τὴν γραφὴν ἀνάξιον εἶναι τὸν καὶ τὸν τὦν ἀριστείων καὶ τ῅ς ἀρχ῅ς· καὶ ἐὰν μὲν ὁ φεύγων ἁλ῵. ἅτε κατὰ τὸν τότε χρόνον τὦν πολλὦν ἐκ θεὦν ὄντων. καὶ τὸν τὰς ἀρχὰς τ῵ κοιν῵ καθιστάντα [949a] δι' ὅρκων ἥ διὰ φορ᾵ς ψήφων ἀφ' ἱερὦν φέροντα δρ᾵ν ἀεὶ τὸ τοιοῦτον. Ῥαδαμάνθυος δὲ περὶ τὴν λεγομένην κρίσιν τὦν δικὦν ἄξιον ἄγασθαι. τρίτου δὲ ἕξ. νῦν δὲ δὴ ὅτε μέρος τι μέν. ὅθεν ἁπλαῖ καὶ ταχεῖαι δίκαι ἐκρίνοντ' αὐτ῵· διδοὺς γὰρ περὶ ἑκάστων τὦν ἀμφισβητουμένων [948c] ὅρκον τοῖς ἀμφισβητοῦσιν ἀπηλλάττετο ταχὺ καὶ ἀσφαλὦς. καὶ τὸν λαγχάνοντά τῴ τινα δίκην τὰ μὲν ἐγκλήματα γράφειν.

ἥτις ἅν μήτε χρηματίζηται πλὴν τὸν ἐκ γ῅ς χρηματισμὸν μήτ' ἐμπορεύηται. ὅταν ἐπιθυμήσῃ τις ἀποδημίας ὁπῃοῦν καὶ ὁπότε. τὦν δὲ ἀπειθούντων ταῖς ἐνεχυρασίαις πρ᾵σιν τὦν ἐνεχύρων εἶναι. ἅτε οὐδαμὦς εὐνομουμέναις. ὀνόμασίν τε χαλεποῖς ταῖσιν λεγομέναις ξενηλασίαις χρωμένους καὶ τρόποις αὐθάδεσι καὶ χαλεποῖς. τὸ δ' αὖ μήτε ἄλλους δέχεσθαι μήτε αὐτοὺς ἄλλοσε ἀποδημεῖν ἅμα μὲν οὐκ ἐγχωρεῖ τό γε [950b] παράπαν. εἴτε νέος εἴτε καὶ πρεσβύτερος ὤν. τοσοῦτον καὶ τοῦ κρίνειν τοὺς ἄλλους ὅσοι πονηροὶ καὶ χρηστοί. ἅν ἐθέλωσι. διὸ καλὸν ταῖς πολλαῖς πόλεσι τὸ παρακέλευμά ἐστιν. πέφυκεν δὲ ἡ πόλεων ἐπιμειξία πόλεσιν ἤθη κεραννύναι παντοδαπά. ὁπόσα περὶ θυσίας εἰρηνικ῅ς ἥ πολεμικὦν εἰσφορὦν εἵνεκα. τὰς ἀρχὰς ἑκάστας τοῖς ἀπειθοῦσι τὰς πρεπούσας ζημίας ἐπιβαλλούσας [949e] εἰσάγειν εἰς τὸ δικαστήριον. τοῖς δὲ μὴ πειθομένοις ἐνεχυρασίαν τούτοις οἷς ἅν πόλις ἅμα καὶ νόμος εἰσπράττειν προστάττῃ. ὡς δοκοῖεν ἄν· χρὴ δὲ οὔποτε περὶ σμικροῦ ποιεῖσθαι τὸ δοκεῖν ἀγαθοὺς εἶναι τοῖς ἄλλοις ἥ μὴ δοκεῖν. μήτ' οὖν πληγὦν ἄξια μηδ' αὖ δεσμὦν μηδὲ θανάτου. περὶ δὲ χορείας τινὦν φοιτήσεων ἥ πομπεύσεων ἥ τοιούτων τινὦν ἄλλων κοινὦν [949d] κοσμήσεων ἥ λῃτουργιὦν. δέχεσθαί τε ὅρκους παρ' [949c] ἀλλήλων. ταῖς δὲ πλείσταις πόλεσιν. καὶ διδόναι κυρίως--οὐ γὰρ καταγηράσουσιν οὐδ' ἐννεοττεύοντες ἐν τῆ πόλει ὡς τὸ πολὺ τοιούτους ἄλλους κυρίους τ῅ς χώρας παρέξονται συντρόφους -δικὦν τε περὶ λήξεως τὸν αὐτὸν τρόπον εἶναι πρὸς ἀλλήλους π᾵σι τὴν κρίσιν. πόλει δέ. οὐ γὰρ ὅσον οὐσίας ἀρετ῅ς ἀπεσφαλμένοι τυγχάνουσιν οἱ πολλοί. οὐδὲν διαφέρει φύρεσθαι δεχομένους τε αὐτοῖς ξένους καὶ αὐτοὺς εἰς τὰς ἄλλας ἐπικωμάζοντας πόλεις.νῦν. περὶ ἀποδημίας ἑαυτὦν ἔξω τ῅ς χώρας καὶ ξένων ὑποδοχ῅ς ἄλλοθεν ἀνάγκη βεβουλεῦσθαι τί χρὴ δρ᾵ν· συμβουλεύειν οὖν τὸν νομοθέτην δεῖ τούτων πέρι πρὦτον πείθοντα εἰς δύναμιν. [950a] καινοτομίας ἀλλήλοις ἐμποιούντων ξένων ξένοις· ὃ δὴ τοῖς μὲν εὖ πολιτευομένοις διὰ νόμων ὀρθὦν βλάβην ἅν φέροι μεγίστην πασὦν. χωρὶς δὲ μηδαμὦς. πάντων τὦν τοιούτων τὴν πρώτην ἀνάγκην ἰατὴν εἶναι τ῅ς ζημίας. προτιμ᾵ν τὴν εὐδοξίαν πρὸς τὦν πολλὦν. ἕως ἅν ἐθελήσωσι δρ᾵ν τὸ προσταχθέν. καὶ δὴ καὶ τῆ κατὰ Κρήτην οἰκιζομένῃ πόλει πρέπον ἅν εἴη δόξαν πρὸς τὦν ἄλλων ἀνθρώπων ὅτι [950d] καλλίστην τε καὶ ἀρίστην παρασκευάζεσθαι πρὸς ἀρετήν· π᾵σα δ' Πλάτων Νόμοι ΙΒ 7/27 . ὅσα τις ἐλεύθερος ἀπειθεῖ τῆ πόλει. ἔτι δὲ ἄγριον καὶ ἀπηνὲς φαίνοιτ' ἅν τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις. ὄντα ἀγαθὸν ἀληθὦς οὕτω τὸν εὔδοξον βίον θηρεύειν. ὥστε πάμπολλοι [950c] καὶ τὦν σφόδρα κακὦν εὖ τοῖς λόγοις καὶ ταῖς δόξαις διαιροῦνται τοὺς ἀμείνους τὦν ἀνθρώπων καὶ τοὺς χείρονας. τόν γε τέλεον ἄνδρα ἐσόμενον. τὸ δὲ νόμισμα γίγνεσθαι τῆ πόλει· ἐὰν δὲ ζημίας δέωνται πλείονος. τὸ μὲν γὰρ ὀρθότατον καὶ μέγιστον. θεῖον δέ τι καὶ εὔστοχον ἔνεστι καὶ τοῖσιν κακοῖς.

ζητεῖν [951c] ὃς ἅν ἀδιάφθαρτος ᾖ. τοῖς περὶ τὸν πόλεμον ἀντίστροφον ἀποδιδόντες δόξης παρασκευήν. ἔτι τε ἰδίᾳ μηδενί. μετ' ὀλίγων ἥλιον ὄψεσθαι καὶ τοὺς ἄλλους θεοὺς ἐν ταῖς εὐνόμοις πόλεσι καὶ χώραις. πρὦτον μὲν νεωτέρῳ ἐτὦν τετταράκοντα μὴ ἐξέστω ἀποδημ῅σαι μηδαμῆ μηδαμὦς. πρὦτον μὲν τὦν ἱερέων τὦν τὰ ἀριστεῖα εἰληφότων. ἀλλ' Πλάτων Νόμοι ΙΒ 8/27 . ἥμερος ἱκανὦς εἶναι καὶ τέλεος. Ὠδε οὖν χρὴ ποιεῖν περὶ ἀποδημίας εἰς ἄλλας χώρας καὶ τόπους καὶ περὶ ὑποδοχ῅ς ξένων. οὔτε [951b] γὰρ ἄπειρος οὖσα πόλις ἀνθρώπων κακὦν καὶ ἀγαθὦν δύναιτ' ἄν ποτε. ἀνομίλητος οὖσα. Κλεινίας πὦς οὖν ἅν γίγνοιτ' ἀμφότερα. Ὠν κατ' ἴχνος ἀεὶ χρὴ τὸν ἐν ταῖς εὐνομουμέναις πόλεσιν οἰκοῦντα. φυόμενοι οὐδὲν μ᾵λλον ἐν εὐνομουμέναις πόλεσιν ἥ καὶ μή. ἐξιόντα κατὰ θάλατταν καὶ γ῅ν. θεωρήσας δὲ ὁπόσ' ἅν ἔτη βουληθῆ τὦν δέκα καὶ ἀφικόμενος οἴκαδε. ἐλθόντες δὲ οἴκαδε διδάξουσι τοὺς νέους ὅτι δεύτερα τὰ τὦν ἄλλων ἐστὶ νόμιμα τὰ περὶ τὰς πολιτείας. οἵτινες εὐδόκιμον τὴν πόλιν ἐν ἱεραῖς τε καὶ εἰρηνικαῖς συνουσίαις ποιήσουσι [951a] δοκεῖν. οὐδ' αὖ τοὺς νόμους διαφυλάττειν ἄνευ τοῦ γνώμῃ λαβεῖν αὐτοὺς ἀλλὰ μὴ μόνον ἔθεσιν. ἔπειτα τὦν νομοφυλάκων [951e] τοὺς ἀεὶ πρεσβεύοντας δέκα. εἰσὶ γὰρ ἐν τοῖς πολλοῖς ἄνθρωποι ἀεὶ θεῖοί τινες--οὐ πολλοί-παντὸς ἄξιοι συγγίγνεσθαι. εἰς τὸν σύλλογον ἴτω τὸν τὦν περὶ νόμους ἐποπτευόντων· οὗτος δ' ἔστω νέων καὶ πρεσβυτέρων μεμειγμένος. Ἀθηναῖος τῆδε. δημοσίᾳ δ' ἔστω κήρυξιν ἥ πρεσβείαις ἥ καί τισι θεωροῖς· [950e] τὰς δὲ κατὰ πόλεμον καὶ στρατείας ἀποδημίας οὐκ ἐν ἐκδημίαις πολιτικαῖς ἄξιον ἀγορεύειν ὡς τούτων οὔσας. ἀπειργέτω μηδεὶς τούτους νόμος. πρὦτον μὲν ὁ θεωρὸς ὁ τοιοῦτος ἡμῖν γεγονὼς ἔστω πλειόνων ἐτὦν ἥ πεντήκοντα. θεωροὺς δὲ ἄλλους ἐκπέμπειν χρεὼν τοιούσδε τινὰς τοὺς νομοφύλακας παρεμένους· ἄν τινες ἐπιθυμὦσι τὦν πολιτὦν τὰ τὦν ἄλλων ἀνθρώπων πράγματα θεωρ῅σαι κατά τινα πλείω σχολήν. ἄνευ γὰρ ταύτης τ῅ς θεωρίας καὶ ζητήσεως οὐ μένει ποτὲ τελέως πόλις.ἐλπὶς αὐτὴν ἐκ τὦν εἰκότων. ἕκαστος δὲ τούτων μὴ μόνος. ὅσα καλὦς αὐτοῖς κεῖται. τὰ δ' ἐπανορθούμενον. τὰ μὲν βεβαιούμενον τὦν νομίμων. Πυθώδε τ῵ Ἀπόλλωνι καὶ εἰς Ὀλυμπίαν τ῵ Διὶ καὶ εἰς Νεμέαν καὶ εἰς Ἰσθμὸν χρὴ πέμπειν κοινωνοῦντας θυσιὦν τε καὶ ἀγώνων τούτοις τοῖς θεοῖς. ἄνπερ κατὰ λόγον γίγνηται. [951d] εἰ μέλλει τὸ τὦν νομοφυλάκων δεῖγμα εἰς τὰς ἄλλας μεθήσειν πόλεις· πλέον δὲ ἑξήκοντα γεγονὼς ἐτὦν μηκέτι θεωρείτω. εἴ τι παραλείπεται. οὐδ' ἅν κακὦς αὐτὴν θεωρὦσιν. ἔτι ὁ περὶ τ῅ς παιδείας πάσης ἐπιμελητὴς ὅ τε νέος οἵ τε ἐκ τ῅ς ἀρχ῅ς ταύτης ἀπηλλαγμένοι. πέμπειν δὲ εἰς δύναμιν ὅτι πλείστους ἅμα καὶ καλλίστους τε καὶ ἀρίστους. ἑκάστης μὲν ἡμέρας συλλεγόμενος ἐξ ἀνάγκης ἀπ' ὄρθρου μέχριπερ ἅν ἥλιος ἀνάσχῃ. ἔτι δὲ τὦν εὐδοκίμων τά τε ἄλλα καὶ εἰς τὸν πόλεμον ἔστω γεγενημένος.

τοὺς νεωτέρους πάσῃ σπουδῆ μανθάνειν. χρὴ δὲ καὶ τὦν τοιούτων ἱερέας τε καὶ νεωκόρους ἐπιμελεῖσθαι καὶ τημελεῖν. ὁ δὲ δεύτερος. τελευτήσαντά τε τιμαῖς αὐτὸν προσηκούσαις ἡ τὦν συλλεγομένων τιμάτω δύναμις. ἀναγκαῖα μέν. [953a] φυλάττοντας μὴ νεωτερίζῃ τίς τι τὦν τοιούτων ξένων. καὶ δὴ καὶ περὶ μαθημάτων. πολύ τ' ἐπαινείσθω μ᾵λλον ζὦν. καὶ ἐὰν ἄλλοθι πυνθάνωνταί τι περὶ τὦν τοιούτων διαφέρον. ὄνειδος ἀποκείσθω τοῖς ἄρχουσιν εἰς τὴν τὦν ἀριστείων διαδικασίαν. τὴν δὲ συνουσίαν εἶναι τούτοις καὶ [952a] τοὺς λόγους περὶ νόμων ἀεὶ τ῅ς τε οἰκείας πόλεως πέρι. ἀτιμάζειν δὲ μ᾵λλον τὦν ἄλλων. ἃ δ' ἅν τούτων ἐγκρίνωσιν οἱ γεραίτεροι. ἕως ἅν τὸν μέτριον ἐπιμείναντες χρόνον. ἰδόντες τε καὶ ἀκούσαντες Ὠν χάριν ἀφίκοντο. ὡς ὀλίγιστα δ' ἐπιχρωμένους. τ῵ παρακαλοῦντι μέμφεσθαι τὸν [952b] σύλλογον ὅλον· τοὺς δ' εὐδοκιμοῦντας τούτων τὦν νέων φυλάττειν τὴν ἄλλην πόλιν. ὄμμασιν ὄντως θεωρὸς ὅσα τε μουσὦν ὠσὶν ἔχεται θεωρήματα· τ῵ δὴ τοιούτῳ παντὶ χρὴ καταλύσεις πρὸς ἱεροῖς εἶναι φιλοξενίαις ἀνθρώπων παρεσκευασμένας. εἰς δὴ τοῦτον τὸν σύλλογον ὁ θεωρήσας τὰ ἐν τοῖς ἄλλοις ἀνθρώποις νόμιμα ἀφικόμενος εὐθὺς πορευέσθω. τεθνάτω. τὸν ἀρέσκοντα αὑτ῵ προσλαμβάνων. τὸν δ' εἰσεπιδημήσαντα μετὰ τοῦτον χρὴ φιλοφρονεῖσθαι.ἴτω μετὰ νέου ἀπὸ τριάκοντα ἐτὦν μέχρι τετταράκοντα. καὶ εἴ τινα φήμην τινὦν περὶ θέσεως νόμων ἥ παιδείας ἥ τροφ῅ς ηὗρεν τινας ἔχοντας φράζειν. καθάπερ οἱ τὦν ὀρνίθων διαπορευόμενοι--καὶ τούτων οἱ πολλοὶ κατὰ θάλατταν ἀτεχνὦς οἷον πετόμενοι χρηματισμοῦ χάριν ἐμπορευόμενοι ἔτους ὥραν πέτονται πρὸς τὰς ἄλλας πόλεις--ὃν ἀγοραῖς καὶ λιμέσι καὶ δημοσίοις οἰκοδομήμασιν ἔξω τ῅ς πόλεως πρὸς τῆ πόλει ὑποδέχεσθαι χρὴ τοὺς ἐπὶ τούτοις ἄρχοντας τεταγμένους. τέτταρες δ' εἰσὶ ξένοι Ὠν δεῖ πέρι λόγον τινὰ ποιεῖσθαι· ὁ μὲν δὴ πρὦτός τε καὶ διὰ τέλους ἀεὶ θερινὸς ὡς τὰ πολλὰ [952e] διατελὦν ταῖς φοιτήσεσιν. ὁπόσ' ἅν ἐν ταύτῃ τῆ σκέψει δοκῆ συμφέρειν μαθοῦσι μὲν εὐαγέστερον γίγνεσθαι. καὶ δίκας αὐτοῖς ὀρθὦς διανέμοντας. ἐὰν δὲ ἄξιον ὄντα εἰς δικαστήριον εἰσάγειν ἀρχόντων μηδεὶς εἰσάγῃ. ἐὰν δέ τις ἀνάξιος δοκῆ τὦν παρακεκλημένων εἶναι. Πλάτων Νόμοι ΙΒ 9/27 . εἴτε καὶ αὐτὸς νενοηκὼς ἄττα ἥκοι. χάριν γοῦν τ῅ς σφόδρα προθυμίας αἰνείσθω. ἰδιώτης ζήτω. ἐὰν δὲ διεφθαρμένος ἀφικέσθαι δόξῃ. μὴ μαθοῦσι δὲ σκοτωδέστερα τὰ περὶ νόμους αὐτοῖς φαίνεσθαι καὶ ἀσαφ῅. ἐάν γ' ἐν δικαστηρίῳ ἁλ῵ πολυπραγμονὦν τι περὶ τὴν παιδείαν καὶ τοὺς νόμους. ἀποβλέποντας εἰς αὐτοὺς διαφερόντως τε τηροῦντας. καὶ τιμ᾵ν μὲν κατορθοῦντας. ἐὰν ἀποβαίνωσι χείρους τὦν πολλὦν. ἐὰν δὲ [952d] μή. ἐὰν δὲ πολὺ βελτίων. μηδενὶ συγγιγνέσθω μήτε νέῳ μήτε πρεσβυτέρῳ προσποιούμενος εἶναι σοφός· καὶ ἐὰν μὲν πείθηται τοῖς ἄρχουσιν. [953b] ἀβλαβεῖς τοῦ δρ᾵σαί τε καὶ παθεῖν ἀπαλλάττωνται. ὁ μὲν οὖν ἐκδημὦν οὕτω καὶ τοιοῦτος ὥν ἐκδημείτω. κοινούτω τ῵ συλλόγῳ ἅπαντι· [952c] καὶ ἐάντε μηδὲν χείρων μηδέ τι βελτίων ἥκειν δόξῃ.

ἐγγυητὴς μὲν δὴ καὶ ὁ προπωλὦν ὁτιοῦν τοῦ μὴ ἐνδίκως πωλοῦντος ἥ καὶ μηδαμὦς ἀξιόχρεω· ὑπόδικος δ' ἔστω καὶ ὁ προπωλὦν καθάπερ ὁ ἀποδόμενος. τήν τ' ἐπιμέλειαν [953c] τὦν τοιούτων μετὰ τὦν πρυτάνεων ποιητέον ἐκείνῳ παρ' ὅτῳ τις ἅν αὐτὦν τὴν κατάλυσιν ξενωθεὶς ποιήσηται μόνῳ. τοιοῦτος ἕτερος αὐτὸς ὤν· ἐπὶ γὰρ τὴν τοῦ τ῅ς παιδείας ἐπιμελουμένου πάσης οἴκησιν ἴτω πιστεύων ἱκανὦς εἶναι ξένος τ῵ τοιούτῳ ξένῳ. Πλάτων Νόμοι ΙΒ 10/27 . φωρ᾵ν δὲ ἅν ἐθέλῃ τις παρ' ὁτῳοῦν. τὰ μὲν ἀσήμαντα παρεχόντων οἱ ἐνοικοῦντες ἐρευν᾵ν. πρὦτον μὲν ἔλαττον ἐτὦν μηδὲν πεντήκοντα γεγονὼς ἔστω. μηδὲ κηρύγμασιν ἀγρίοις.δικαστὰς δ' αὐτοῖς εἶναι τοὺς ἱερέας. τέταρτος δέ. τά τε σεσημασμένα καὶ τὰ ἀσήμαντα. τιμὦντας ξένιον Δία. τὸ δὲ μαθὼν ἀπαλλαττέσθω. μὴ βρώμασι καὶ θύμασι τὰς ξενηλασίας ποιουμένους. πρὸς τούτῳ δὲ ἀξιὦν τι καλὸν ἰδεῖν τὦν ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσιν διαφέρον ἐν καλλοναῖς ἥ καὶ δεῖξαί τι κατὰ [953d] ταὐτὰ ἄλλῃ πόλει. γυμνὸς ἥ χιτωνίσκον ἔχων ἄζωστος. τιμησάμενον τὸ ἐρευνώμενον. λύων καὶ τὰ σεσημασμένα. σπάνιος μέν. τούτοις δὴ τοῖς νόμοις ὑποδέχεσθαί τε χρὴ πάντας ξένους [953e] τε καὶ ξένας ἐξ ἄλλης χώρας καὶ τοὺς αὑτὦν ἐκπέμπειν. καθάπερ ποιοῦσιν νῦν θρέμματα Νείλου. ἅν δ' οὖν ποτέ τις ἔλθῃ τὦν παρ' ἡμῖν θεωρὦν ἀντίστροφος ἐξ ἄλλης χώρας. φίλος παρὰ φίλων δώροις καὶ τιμαῖς πρεπούσαις τιμηθείς. οὕτω φωρ᾵ν· ὁ δὲ παρεχέτω τὴν οἰκίαν. τοὺς ἀστυνόμους παραλαβὼν οὕτω φωράτω. ἅν δέ τις ὄφλῃ. ἥ τὴν τὦν νικηφόρων τινὸς ἐπ' ἀρετῆ. ἐὰν ἀδικῆ τις αὐτὦν τινα ἤ τιν' ἄλλον ἀδικῆ τις τούτων ὅσα ἐντὸς δραχμὦν πεντήκοντα. ἐὰν δέ τι μεῖζον ἔγκλημα αὐτοῖς γίγνηται. τὰ δὲ σεσημασμένα παρασημηνάσθω καὶ ὃν ἅν ἐθέλῃ φύλακα καταστησάτω πέντε ἡμέρας ὁ φωρὦν· ἐὰν δὲ πλείονα χρόνον ἀπῆ. διαρρήδην ἐγγυάσθω. διαρρήδην ἐγγυάσθω. ἣν ἅν ἐγγυ᾵ταί τις. συνὼν δὲ τούτων τισὶν τὸ μὲν διδάξας. τὴν πρ᾵ξιν π᾵σαν διομολογούμενος ἐν συγγραφῆ καὶ ἐναντίον μαρτύρων μὴ ἔλαττον τριὦν. ἣν ἅν ἐγγυ᾵ταί τις. τὴν διπλασίαν τοῦ τιμηθέντος βλάβην ἐκτίνειν. ὅσα ἐντὸς χιλίων. δικάζεσθαι μὲν τὸν ἀπειργόμενον. τρίτον δὲ ξένον ὑποδέχεσθαι χρὴ δημοσίᾳ τὸν κατά τι δημόσιον ἐξ ἄλλης χώρας ἀφιγμένον· ὃν στρατηγοῖς τε καὶ ἱππάρχοις καὶ ταξιάρχοις ὑποδεκτέον ἐστὶν μόνοις. τὰ δ' ὑπὲρ ἐγγύην. ἴτω μὲν νῦν π᾵ς ἀκέλευστος ὁ τοιοῦτος ἐπὶ τὰς τὦν πλουσίων καὶ σοφὦν θύρας. τὴν πρ᾵ξιν π᾵σαν διομολογούμενος ἐν συγγραφῆ καὶ ἐναντίον μαρτύρων μὴ ἔλαττον τριὦν. ἐγγύην. ἐὰν δέ τις [954b] ἐρευν᾵ν βουλομένῳ φωρ᾵ν μὴ διδ῵. ἐὰν δὲ ἀποδημὦν οἰκίας δεσπότης τυγχάνῃ. ὅσα ἐντὸς χιλίων. τὰ δ' ὑπὲρ [954a] χιλίας μὴ ἔλαττον ἥ πέντε. προομόσας τοὺς νομίμους θεοὺς ἦ μὴν ἐλπίζειν εὑρήσειν. ἄν ποτέ τις ἀφίκηται. πρὸς τοῖς ἀγορανόμοις εἶναι δεῖ δίκας τοῖς τοιούτοις. φωρ᾵ν. [954c] πάλιν δὲ μετὰ τὦν οἰκείων καὶ τὦν ἀστυνόμων κατὰ ταὐτὰ σημηνάσθω.

ἐὰν μὲν δοῦλον εἴτε αὑτοῦ εἴτε ἀλλότριον. ἐάν τίς τινα δίκῃ παραγενέσθαι κωλύσῃ βίᾳ. οἱ δ' εἰς τὸν ἀγὦνα ἐλεύθερον ἀφιέντων τὸν ἐθέλοντα ἀγωνίζεσθαι· ἐὰν δὲ ἀδυνατήσωσιν. μὴ ἐξέστω τοιούτου κτήματος ἐπιλαβέσθαι μηδέν' ἀπελθόντος ἐνιαυτοῦ. ἐὰν δὲ ἐλεύθερον. μὴ προστυχὴς δὲ ἐν πέντε ἔτεσιν γένηταί τις. μηδεμίαν εἶναι προθεσμίαν τ῅ς ἐπιλήψεως. ἐπὶ δὲ φλαύροις [955d] οὔ· τὸ γὰρ γνὦναι καὶ γνόντα καρτερεῖν οὐκ εὐπετές. μηκέτ' ἀμφισβητεῖν ἐξεῖναι. τὴν αὐτὴν ὑπεχέτω δίκην τ῵ κλέψαντι· φυγάδος δὲ ὑποδοχ῅ς θάνατος ἔστω ζημία. τοῦ παντὸς χρόνου. τ῵ δὲ διακωλύσαντι μὴ ἐξέστω μηδὲν ἀνάθημα μηδ' ἐπιγραφὴν τοῦ τοιούτου ἀγὦνός ποτε γενέσθαι. χωρίων μὲν οἰκήσεών τε τῆδε οὐκ ἔστ' ἀμφισβήτησις· τὦν δὲ ἄλλων ὅτι ἄν τις ἐκτημένος ᾖ. ἐὰν δὲ κατ' ἄστυ μὲν μὴ μηδὲ κατ' ἀγορὰν χρ῅ται. ἀτελ῅ καὶ ἄκυρον γίγνεσθαι τὴν δίκην. ὅταν ἀνεύρῃ που.τὦν ἀμφισβητησίμων χρόνου ὅρος. τοὺς τῆ πατρίδι διακονοῦντάς τι δώρων χωρὶς χρὴ διακονεῖν. μηδὲν ἐπὶ δώροισιν διακονεῖν. ἀκούοντα δὲ ἀσφαλέστατον πείθεσθαι τ῵ νόμῳ. τά τε νικητήρια τ῵ διακωλυθέντι [955b] διδόναι καὶ νικήσαντα γράφειν ἐν ἱεροῖς οἷς ἅν ἐθέλῃ. δεθ῅ναι μὲν ἐνιαυτόν. ὁ δὲ ζητὦν διαγένωνται. ἐὰν δὲ κατ' οἰκίας ἐν ἄστει τέ τις χρ῅ται. δέκα ἐτὦν. κατ' ἀγροὺς δὲ φανερὦς. ἐὰν δὲ ἀνταγωνιστὴν γυμναστικ῅ς ἥ μουσικ῅ς ἤ τινος ἀγὦνος ἑτέρου διακωλύῃ τις βίᾳ μὴ παραγίγνεσθαι. φῆ δὲ ζητεῖν τοῦτον τὸν χρόνον. ἐάν τις κλεμμάδιον ὁτιοῦν ὑποδέχηται γιγνώσκων. ἐὰν μὲν ὁ κωλύων ἀγωνίζεσθαι νικήσῃ. ὡς ἐπ' ἀγαθοῖς μὲν δεῖ δέχεσθαι δὦρα. ὁ δὲ μὴ ἀποκρυπτόμενος φανερὸς ᾖ. εἴτε αὐτὸν εἴτε μάρτυρας. ἐὰν μὲν κατὰ ἄστυ καὶ κατ' ἀγορὰν καὶ ἱερὰ χρώμενος φαίνηται καὶ μηδεὶς ἐπιλάβηται. τοὺς αἰτίους οἱ στρατηγοὶ ταύτης τ῅ς πράξεως εἰσαγόντων εἰς δικαστήριον. ὁ δὲ μὴ πειθόμενος ἁπλὦς τεθνάτω ἁλοὺς τῆ δίκῃ. τὸν αὐτὸν φίλον τε καὶ ἐχθρὸν νομιζέτω π᾵ς τῆ πόλει· [955c] ἐὰν δέ τις ἰδίᾳ ποι῅ται πρός τινας εἰρήνην ἥ πόλεμον ἄνευ τοῦ κοινοῦ. ἐὰν [954d] οὕτω τις ἐνιαυτὸν ὁτιοῦν ἐκτημένος. ὃν ἐάν τις ᾖ κεκτημένος. ἐάντε ἡττ῅ται ἀγωνιζόμενος ἐάντε καὶ νικᾶ. τὦν πέντε ἐξελθόντων ἐτὦν. ὀφλόντι δὲ θάνατος ἔστω δίκη. μηκέτι τοῦ λοιποῦ χρόνου ἐξέστω τούτῳ τοῦ τοιούτου ἐπιλαβέσθαι. φραζέτω μὲν ὁ ἐθέλων τοῖς ἀθλοθέταις. βλάβης δὲ ὑπόδικος γιγνέσθω. θάνατος ἔστω καὶ τούτῳ ζημία· ἐὰν δέ τι μέρος τ῅ς πόλεως εἰρήνην ἥ πόλεμον πρός τινας ἑαυτ῵ ποι῅ται. [955a] πρὸς τ῵ ἀτελ῅. ὑπόδικον δὲ ἀνδραποδισμοῦ τ῵ ἐθέλοντι γίγνεσθαι. ἐὰν δὲ κατ' ἀγροὺς ἐν ἀφανεῖ κεκτ῅ται. πρόφασιν δ' εἶναι μηδεμίαν μηδὲ λόγον ἐπαινούμενον. Πλάτων Νόμοι ΙΒ 11/27 . ἐὰν δ' ἐν ἀλλοδημίᾳ. τριετ῅ τὴν προθεσμίαν [954e] εἶναι.

ὅσα τε καὶ ἃ δεῖ γίγνεσθαι. ἐὰν δὲ πάλιν ἡττηθῆ. καὶ πάνθ' ὁπόσα τοιαῦτα ἀναγκαῖα περὶ δίκας γίγνεσθαι. ὁ δὲ διώκων τὴν ἡμίσειαν τοῦ τιμήματος [956e] ἀποτινέτω. θεοῖσι δὲ ἀναθήματα χρεὼν ἔμμετρα τὸν μέτριον ἄνδρα ἀνατιθέντα δωρεῖσθαι. οὓς ἅν ὁ φεύγων τε [956c] καὶ ὁ διώκων ἕλωνται κοινῆ. καὶ ὑπηρεσιὦν ἑκάσταις τὦν ἀρχὦν καταστάσεις. κληρώσεις δὲ δικαστηρίων καὶ πληρώσεις. ἐὰν δ' εἰς τὸ τρίτον ἔλθωσιν δικαστήριον ἀπειθήσαντες ταῖς ἔμπροσθεν δίκαις. καὶ διαψηφίσεων πέρι καὶ ἀναβολὦν. τὴν ἡμιολίαν. ὑφὴν δὲ μὴ πλέον ἔργον γυναικὸς μι᾵ς ἔμμηνον. ὁ δὲ φεύγων. καὶ χρόνους ἐν οἷς ἕκαστα γίγνεσθαι χρεών. ἅν ἡττηθῆ τὸ δεύτερον. τὸ λοιπὸν δὴ δίκας ἅν εἴη χρεὼν γίγνεσθαι. δικαστηρίων δὲ τὸ μὲν πρὦτον αἱρετοὶ δικασταὶ γίγνοιντ' ἄν. ἐν οἷς. ἐὰν δὲ ὁ διώκων ἡττηθεὶς ἐν τοῖς πρώτοις μὴ ἠρεμῆ. προτέρων τε καὶ ὑστέρων λήξεις. τετιμ῅σθαι μὲν ἕκαστον τὴν οὐσίαν ἕνεκα πολλὦν χρεὼν καὶ τὴν ἐπέτειον ἐπικαρπίαν ἐν γράμμασιν ἀποφέρειν ἀγρονόμοις φυλέτας. εἰς δὲ τοὺς δευτέρους ἴῃ. περὶ ζημίας μείζονος ἰόντων ἀγωνιούμενοι. ἐλέφας δὲ ἀπολελοιπότος ψυχὴν σώματος οὐκ εὐαγὲς ἀνάθημα. κατ' ἐνιαυτὸν ἕκαστον βουλευομένων. νικηθεὶς δὲ ἀποτινέτω ταὐτὸν μέρος τ῅ς δίκης. χρώματα δὲ λευκὰ πρέποντ' ἅν θεοῖς εἴη καὶ ἄλλοθι καὶ ἐν ὑφῆ. τὸ πεμπτημόριον ἀποτινέτω τοῦ τιμήματος τ῅ς γραφείσης δίκης. ὅτε δὲ μέρη διείρηται τ῅ς πόλεως συμπάσης. ὥσπερ εἴρηται. σίδηρος δὲ καὶ χαλκὸς πολέμων ὄργανα· ξύλου δὲ μονόξυλον ὅτι ἅν ἐθέλῃ τις ἀνατιθέτω. καὶ νόμοι περὶ τὦν συμβολαίων εἰς δύναμιν τὦν μεγίστων πέρι πάντων εἴρηνται. ὅπως ἅν δυοῖν οὔσαιν ταῖν εἰσφοραῖν. ἐὰν δ' ἐγκαλὦν τις τοῖς δικασταῖς τὸ τρίτον ἀγωνίζεσθαι βούληται. ἅν μὴ διακριθὦσιν ἐν τοῖς πρώτοις. τὴν ἡμιολίαν τοῦ τιμήματος ἀποτινέτω. χρ῅ται. βάμματα δὲ μὴ προσφέρειν ἀλλ' ἥ πρὸς τὰ πολέμου [956b] κοσμήματα. θειότατα δὲ δὦρα ὄρνιθές τε καὶ ἀγάλματα ὅσαπερ ἅν ἐν μιᾶ ζωγράφος ἡμέρᾳ εἷς ἀποτελῆ· καὶ τἆλλα ἔστω κατὰ τὰ τοιαῦτα ἀναθήματα μεμιμημένα. ὁ μὲν φεύγων ἡττηθείς. ἐάντε τοῦ τιμήματος ὅλου μέρει ἐάντε τ῅ς γενομένης ἐπ' ἐνιαυτὸν ἑκάστοτε προσόδου. νικήσας μὲν δὴ τὸ πέμπτον μέρος ἀπολαμβανέτω. χωρὶς τὦν εἰς τὰ συσσίτια τελουμένων. ὁποτέρᾳ τὸ δημόσιον [955e] ἅν χρ῅σθαι βούληται. καὶ λίθου ὡσαύτως πρὸς τὰ κοινὰ ἱερά. χρυσὸς δὲ καὶ ἄργυρος ἐν ἄλλαις πόλεσιν ἰδίᾳ τε [956a] καὶ ἐν ἱεροῖς ἐστιν ἐπίφθονον κτ῅μα. γ῅ μὲν οὖν ἑστία τε οἰκήσεως ἱερὰ π᾵σι πάντων θεὦν· μηδεὶς οὖν δευτέρως ἱερὰ καθιερούτω θεοῖς. καὶ ὅσα Πλάτων Νόμοι ΙΒ 12/27 . διαιτηταὶ δικαστὦν τοὔνομα μ᾵λλον πρέπον ἔχοντες· δεύτεροι δὲ κωμ῅ταί τε καὶ φυλέται. κατὰ τὸ δωδέκατον μέρος διῃρημένοι. [956d] ἀγέτω μὲν ἐπὶ τοὺς δικαστὰς τοὺς ἐκλεκτοὺς τὴν δίκην.χρημάτων εἰσφορ᾵ς πέρι τ῵ κοιν῵. ἀποκρίσεών τε ἀνάγκας καὶ παρακαταβάσεων.

ἀκουόντων τὦν δικαστὦν· ἐπειδὰν δὲ ὁ τὦν δικασίμων μηνὦν ἐχόμενος γένηται μήν. πρεσβύτου νομοθέτου παραλιπόντος. ἔστ' ἐν πολλαῖς πόλεσιν οὐκ ἀσχήμονα ἐπιεικὦν ἀνδρὦν οὐκ ὀλίγα νομοθετήματα. πρὸς ἃ πάντα χρὴ τὸν μέλλοντα δικαστὴν ἴσον ἔσεσθαι κατὰ δίκην βλέπειν τε καὶ κεκτημένον γράμματα αὐτὦν πέρι μανθάνειν· πάντων γὰρ μαθημάτων κυριώτατα τοῦ τὸν μανθάνοντα βελτίω γίγνεσθαι τὰ περὶ τοὺς νόμους κείμενα. ἕως ἅν ἱκανὦς αὐτὦν ἕκαστα δόξῃ κεῖσθαι. ἐπειδὰν δὲ αἱ κατ' ἐνιαυτὸν δίκαι τέλος ἐκδικασθεῖσαι σχὦσι. ἀκίνητα οὕτως ἐπισφραγισαμένους. τότε δὲ τέλος ἐπιθέντας. χωρὶς τὦν ἀναγκαίων κεκτ῅σθαι. [958b] μετὰ τὴν διαψήφισιν ἑκάστην εὐθὺς ὑπὸ κήρυκος. μὴ πρότερον εἶναι τούτῳ δίκας πρὸς ἄλλον μηδένα. ἐάν τις μὴ ἀπαλλάττῃ τὸν νικήσαντα ἑκόντα ἑκών. χρ῅σθαι τὸν ἅπαντα βίον. τούτων πάντων ἅν βάσανος εἴη σαφὴς τὰ τοῦ νομοθέτου γράμματα. τὸν νέον ἀναπληροῦν χρὴ νομοθέτην. τὰ δ' ἔτι πρὸς τ῵ τέλει ῥηθήσεται. ἄξιοι ἐπαίνου γίγνοιντ' ἅν τῆ πάσῃ πόλει τοιοῦτοι δικασταὶ καὶ δικαστὦν ἡγεμόνες. εἴτ' ἐν γράμμασιν εἴτε καθ' ἡμέραν ἐν ταῖς ἄλλαις πάσαις συνουσίαις διὰ φιλονικίας τε ἀμφισβητοῦνται καὶ διὰ συγχωρήσεων ἔστιν ὅτε καὶ μάλα ματαίων. ἃ δεῖ κεκτημένον ἐν αὑτ῵. τοῖς μὲν [957e] ἀγαθοῖς μονὰς τὦν δικαίων καὶ ἐπαύξησιν παρασκευάζοντα. ὃ δικαίως εἴη πολλάκις ἅν εἰρημένον. τοῖς δὲ κακοῖς ἐξ ἀμαθίας καὶ ἀκολασίας καὶ δειλίας καὶ συλλήβδην πάσης ἀδικίας εἰς τὸ δυνατὸν μεταβολήν. εἴπομεν μὲν καὶ πρόσθεν. [958a] θάνατον ἴαμα ταῖς οὕτω διατεθείσαις ψυχαῖς διανέμοντες. ταῖς πράξεσι νόμους αὐτὦν χρεὼν γίγνεσθαι τούσδε· πρὦτον μὲν ἡ δικάζουσα ἀρχὴ τὰ τοῦ ὀφλόντος τ῵ νικήσαντι χρήματα πάντα ἀποδιδότω. ὅθεν νομοφύλακας [957b] χρὴ τὰ πρέποντα τῆ νῦν γεννωμένῃ πολιτείᾳ κατασκευάζειν συλλογισαμένους καὶ ἐπανορθουμένους. [957c] τὰ μὲν εἴρηται. τὰ μὲν ἴδια δικαστήρια ταύτῃ πῃ γιγνόμενα μέτρον ἅν ἔχοι· τὰ δὲ δημόσια καὶ κοινὰ καὶ ὅσοις ἀρχὰς δεῖ χρωμένας τὰ προσήκοντα ἑκάστῃ τὦν ἀρχὦν διοικεῖν. πρὶν ἅν ἐκπληρώσῃ τὸ χρέος [958c] ἅπαν τ῵ νικήσαντι· ἄλλοις δὲ πρὸς τοῦτον ἔστωσαν δίκαι Πλάτων Νόμοι ΙΒ 13/27 . ἐλλείπῃ δὲ μὴ ἔλαττον δραχμ῅ς. ἥ μάτην τοὔνομα ν῵ προσ῅κον κεκτῆτ' ἅν ὁ θεῖος ἡμῖν καὶ θαυμαστὸς νόμος. τὸν ἀγαθὸν δικαστὴν αὑτόν τε ὀρθοῦν καὶ τὴν πόλιν. καλὸν δὲ τό γε ὀρθὸν καὶ [957a] δὶς καὶ τρίς. γίγνοιτ' ἄν. καὶ δὴ καὶ τὦν ἄλλων λόγων ὅσοι τε ἐν ποιήμασιν ἔπαινοι καὶ [957d] ψόγοι περί τινων λέγονται καὶ ὅσοι καταλογάδην. ἐὰν δὲ μὴ ἔχωσιν ὁπόθεν. πάντα δ' οὖν ὁπόσα σμικρὰ καὶ ῥᾴδια νόμιμα εὑρίσκειν. καθάπερ ἀλεξιφάρμακα τὦν ἄλλων λόγων. καὶ ὅσα παραλλάττει τὦν πολλὦν ἐν ταῖς ἄλλαις πόλεσιν δικαίων καὶ ἀγαθὦν καὶ καλὦν.τούτων ἀδελφὰ σύμπαντα. ὅσα δὲ περί τε σιγὴν δικαστὦν καὶ εὐφημίας καὶ τοὐναντίον. ὅσοις ἰάσιμοι δόξαι τὦν κακὦν· οἷσιν δὲ ὄντως ἐπικεκλωσμέναι. ταῖς ἐμπειρίαις διαβασανίζοντας. ἡ δικάσασα ἀρχὴ συνεπομένη τ῵ νικὦντι τὰ τοῦ ὀφλόντος παραδιδότω χρήματα. εἴπερ ὀρθὦς εἴη τεθέντα.

τὸ δὲ παρὸν δεῖν εὖ ποιεῖν. ἀθάνατον εἶναι ψυχὴν ἐπονομαζόμενον. [959b] τὸ δὲ σὦμα ἰνδαλλόμενον ἡμὦν ἑκάστοις ἕπεσθαι. μέτρον ἔχουσα τριταία πρὸς τὸ μν῅μα ἐκφορά. εἴη δ' ἅν σχεδόν. ἐὰν δέ τις ἀφῃρ῅ται τὴν ἀρχὴν τὴν καταδικάσασαν καταδικασθείς. τὸν δὲ ὄντα ἡμὦν ἕκαστον ὄντως. ἐὰν δέ τις ὄφλῃ τὴν τοιαύτην δίκην. ὡς τἀνθρώπινα. ἔστω δὴ νόμος οὗτος· τ῵ μὲν δὴ τοῦ μεγίστου τιμήματος εἰς τὴν π᾵σαν ταφὴν ἀναλισκόμενα μὴ πλέον πέντε μνὦν. ὡς ὅλην τὴν πόλιν καὶ νόμους φθείρων θανάτῳ ζημιούσθω. [959d] τὰ μέτρια ἀναλίσκοντα ὡς εἰς ἄψυχον χθονίων βωμόν· τὸ δὲ μέτριον νομοθέτης ἅν μαντεύσαιτο οὐκ ἀσχημονέστατα. καὶ συμμείξαντι συμβόλαια [958d] μετρίως.κυρίως. τ῵ δὲ κακ῵ μάλα φοβερόν--βοήθειάν τε αὐτ῵ μήτινα μεγάλην εἶναι τετελευτηκότι· ζὦντι γὰρ ἔδει βοηθεῖν πάντας τοὺς προσήκοντας. παρὰ θεοὺς ἄλλους ἀπιέναι δώσοντα λόγον. ἐν πένθ' ἡμέραις ἀποτελούμενον· λίθινα δὲ ἐπιστήματα μὴ μείζω ποιεῖν ἥ ὅσα δέχεσθαι τὦν τοῦ τετελευτηκότος ἐγκώμια βίου μὴ πλείω τεττάρων ἡρωικὦν [959a] στίχων. μήτε ζὦν μήτε τις ἀποθανὼν στερείτω τὸν ζὦνθ' ἡμὦν. σὺν τοῖς νόμοις ἐν μοίρᾳ γηράσαντι τελευτὴ γίγνοιτ' ἅν κατὰ φύσιν. χὦμα δὲ μὴ χοῦν ὑψηλότερον πέντε ἀνδρὦν ἔργον. εἰσαγόντων μὲν αὐτὸν εἰς τὸ τὦν νομοφυλάκων δικαστήριον οἱ ἀφαιρεθέντες ἀδίκως. ἃ δὲ ἡ χώρα πρὸς τοῦτ' αὐτὸ μόνον φύσιν ἔχει. καὶ τελευτησάντων λέγεσθαι καλὦς εἴδωλα εἶναι τὰ τὦν νεκρὦν σώματα. καὶ γεννήσαντι καὶ ἐκθρέψαντι τέκνα. ὅσα προσήκει τελεῖσθαι. ἀνδρὶ δὴ τὸ μετὰ τοῦτο γεννηθέντι καὶ ἐκτραφέντι. τὰς δὲ προθέσεις πρὦτον μὲν μὴ μακρότερον χρόνον ἔνδον γίγνεσθαι τοῦ δηλοῦντος τόν τε ἐκτεθνεὦτα καὶ τὸν ὄντως τεθνηκότα. οἴχεσθαι περαίνοντα καὶ ἐμπιμπλάντα τὴν αὑτοῦ μοῖραν. καὶ δύο τ῵ τοῦ τρίτου. ἐκ δὲ τούτων οὕτως ἐχόντων οὐδέποτε οἰκοφθορεῖν χρή. διδόντι τε δίκας εἴ τινα ἠδικήκει καὶ παρ' ἑτέρου ἐκλαβόντι. εἴτε τις ἄρρην εἴτε τις θ῅λυς ᾖ. τοῖς δὲ ἀνθρώποις ὅσα τροφὴν μήτηρ οὖσα ἡ γ῅ πρὸς ταῦτα πέφυκεν βούλεσθαι φέρειν. ταῦτα ἐκπληροῦν. μήτε τι μέγα μήτε [958e] τι σμικρὸν μν῅μα. καθάπερ ὁ νόμος ὁ πάτριος λέγει--τ῵ μὲν γὰρ ἀγαθ῵ θαρραλέον. ὅπως ὅτι δικαιότατος ὥν καὶ [959c] ὁσιώτατος ἔζη τε ζὦν καὶ τελευτήσας ἀτιμώρητος ἅν κακὦν ἁμαρτημάτων ἐγίγνετο τὸν μετὰ τὸν ἐνθάδε βίον. τὰ μὲν περὶ τὰ θεῖα νόμιμα τὦν τε ὑπὸ γ῅ς θεὦν καὶ τὦν τῆδε. πείθεσθαι δ' ἐστὶ τ῵ νομοθέτῃ χρεὼν τά τε ἄλλα καὶ λέγοντι ψυχὴν σώματος εἶναι τὸ π᾵ν διαφέρουσαν. τ῵ δὲ τοῦ δευτέρου τρεῖς μναῖ. τοὺς ἐξηγητὰς γίγνεσθαι κυρίους φράζοντας· θήκας δ' εἶναι τὦν χωρίων ὁπόσα μὲν ἐργάσιμα μηδαμοῦ. ἐν αὐτ῵ τε τ῵ βίῳ τὸ παρεχόμενον ἡμὦν ἕκαστον τοῦτ' εἶναι μηδὲν ἀλλ' ἥ τὴν ψυχήν. περὶ τελευτήσαντας δή. διαφερόντως νομίζοντα τὸν αὑτοῦ τοῦτον εἶναι τὸν τὦν σαρκὦν ὄγκον θαπτόμενον. τὰ τὦν τετελευτηκότων σώματα μάλιστα ἀλυπήτως τοῖς ζὦσι δεχομένη κρύπτειν. μν᾵ δὲ τ῵ τοῦ τετάρτου μέτρον Πλάτων Νόμοι ΙΒ 14/27 . ἀλλ' ἐκεῖνον τὸν ὑὸν ἥ ἀδελφόν. ἥ ὅντινά τις μάλισθ' ἡγεῖται ποθὦν θάπτειν.

Κλεινίας καλὦς. Κλωθὼ δὲ τὴν δευτέραν. φράζ' ἔτι σαφέστερον. ἀλλὰ τ῵ γεννηθέντι σωτηρίαν ἐξευρόντα τελέως ἀεί. καὶ πρὸ ἡμέρας ἔξω τ῅ς πόλεως εἶναι. σχεδὸν δὲ οὐχ ἥκιστα τὰ τὦν Μοιρὦν προσρήματα. λέγεις· πρὸς ὅτι δὲ τὸ νῦν αὖ ῥηθὲν εἴρηται. νομοφύλαξι δὲ πολλά τε ἄλλα ἀνάγκη πράττειν καὶ πολλὦν ἐπιμελεῖσθαι. Κλεινίας ποῖα δή. Κλεινίας Πλάτων Νόμοι ΙΒ 15/27 . πρόθεσις δὲ καὶ τἆλλα ἔστω μὲν κατὰ τὸν περὶ τὰ τοιαῦτα νόμον γιγνόμενα. περὶ πατροφόνων καὶ ἱεροσύλων καὶ τὦν τοιούτων πάντων. ἀπῃκασμένα τῆ τὦν κλωσθέντων τ῵ πυρὶ τὴν ἀμετάστροφον [960d] ἀπεργαζομένων δύναμιν· ἃ δὴ καὶ πόλει καὶ πολιτείᾳ δεῖ μὴ μόνον ὑγίειαν καὶ σωτηρίαν τοῖς σώμασι παρασκευάζειν.ἅν ἔχοι τὦν ἀναλωμάτων. ᾧ καλόν τ' ἔστω καλὦς καὶ μετρίως τὰ περὶ τὸν τετελευτηκότα γιγνόμενα καὶ μὴ καλὦς αἰσχρόν. μ᾵λλον δὲ σωτηρίαν τὦν νόμων. τότ' ἤδη νομίζειν π᾵ν ὅσον δεῖ πραχθ῅ναι πεπρ᾵χθαι. ἀλλὰ καὶ εὐνομίαν ἐν ταῖς ψυχαῖς. καὶ τὸν νεκρὸν εἰς τὸ φανερὸν προάγειν τὦν ὁδὦν κωλύειν. ὁ δὲ ἀπειθὦν ἑνὶ τὦν νομοφυλάκων ὑπὸ πάντων ζημιούσθω [960b] τῆ δοξάσῃ π᾵σι κοινῆ ζημίᾳ. ἡμῖν δ' ἔτι μοι φαίνεσθαι δοκεῖ τοῦτ' ἐλλεῖπον τοῖς νόμοις εἶναι. καὶ ὁ μὲν πειθόμενος ἔστω ζημίας ἐκτός. καὶ δὴ καὶ πρὸς τὸ τέλος ἁπάντων νομοφύλαξ εἷς γέ τις ἐπιστατῆ. καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς πορευόμενον φθέγγεσθαι. ὧ ξένε. πρότερον [960c] δ' ἀτελὲς εἶναι τὸ ὅλον. τούτων δ' οὐχ ἥκιστα. Ἀθηναῖος τὸ Λάχεσιν μὲν τὴν πρώτην εἶναι. πολλὰ τὦν ἔμπροσθεν καλὦς ὕμνηται. ὃν ἅν οἱ τοῦ τετελευτηκότος ἐπίσκοπον οἰκεῖοι παραλάβωσιν. πὦς χρὴ τὴν ἀμετάστροφον αὐτοῖς ἐγγίγνεσθαι κατὰ φύσιν δύναμιν. τὴν Ἄτροπον δὴ τρίτην σώτειραν τὦν λεχθέντων. ὅσαι δ' ἄλλαι γίγνονται περὶ τελευτήσαντας ταφαὶ εἴτε καὶ ἄταφοι πράξεις. εἰρημέναι ἐν τοῖς ἔμπροσθεν κεῖνται διὰ νόμων. ὅπως ἅν παίδων τε καὶ [959e] ἀνδρὦν καὶ πάσης ἡλικίας ἐπιμελούμενοι ζὦσι. τ῵ δὲ πολιτικ῵ νομοθετοῦντι παραχωρεῖν χρὴ τὰ τοιάδε· δακρύειν [960a] μὲν τὸν τετελευτηκότα ἐπιτάττειν ἥ μὴ ἄμορφον. ὥστε σχεδὸν ἡ νομοθεσία τέλος ἅν ἡμῖν ἔχοι· τὦν πάντων δ' ἑκάστοτε τέλος οὐ τὸ δρ᾵σαί τι σχεδὸν οὐδὲ τὸ κτήσασθαι κατοικίσαι τ' ἐστίν. θρηνεῖν δὲ καὶ ἔξω τ῅ς οἰκίας φωνὴν ἐξαγγέλλειν ἀπαγορεύειν. ταῦτα δὴ κείσθω τε οὕτω περὶ τὰ τοιαῦτα νόμιμα. Ἀθηναῖος ὧ Κλεινία.

ἀπόρρητον εἶναι τὴν γεγονυῖαν κρίσιν τοῖς τε ἄλλοις δὴ καὶ μάλιστ' αὐτ῵ τ῵ ἀποκριθέντι· δεῖν δὲ ὄρθριον εἶναι τὸν σύλλογον. Ἀθηναῖος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 16/27 . ἡνίκ' ἅν τὦν ἄλλων πράξεων ἰδίων τε καὶ κοινὦν καὶ μάλιστ' ᾖ τις σχολὴ παντί. πρὶν ἅν τοῦτ' αὐτὸ ἐκπορισώμεθα τοῖς εἰρημένοις νόμοις· γελοῖον γὰρ τό γε μάτην πονήσαντα ὁτιοῦν εἰς μηδὲν βέβαιον καταβαλεῖν. Ἀθηναῖος ὀρθὦς παρακελεύῃ. [960e] Ἀθηναῖος ἀλλ' ἔστι μὴν δυνατόν. [961a] Ἀθηναῖος ἆρ' οὐκ εἴπομεν ὅτι δεῖ σύλλογον ἡμῖν ἐν τῆ πόλει γίγνεσθαι τοιόνδε τινά. Κλεινίας καλὦς δὴ λέγεις. τοιοῦτόν τί που λεχθὲν ἡμῖν ἦν ἐν τοῖς [961c] ἔμπροσθεν λόγοις. πάντα ἔχουσαν τὰ πρόσφορα ἑαυτῆ. καὶ ἐμὲ τοιοῦτον εὑρήσεις ἄλλον. τούτοις αὐτοῖς διαβασανισθέντας. σῴζειν ἅν σύμπαντα ἃ βουλόμεθα. ὥς γέ μοι τὰ νῦν παντάπασι καταφαίνεται. Κλεινίας ἦν γὰρ οὖν. φῄς. τίς οὖν δή. εἴ τις τοῦτον βάλοιτο οἷον ἄγκυραν πάσης τ῅ς πόλεως. φημί. σωτηρία γίγνοιτ' ἅν καὶ τίνα τρόπον πολιτείᾳ τε καὶ τοῖς νόμοις ἡμῖν. εἴπερ ἐστὶ μὴ δυνατὸν εὑρεῖν ὅπῃ γίγνοιτ' ἅν παντὶ κτ῅μά τι τοιοῦτον. εἰ δὲ μή. δέκα μὲν τὦν νομοφυλάκων τοὺς πρεσβυτάτους ἀεί. ἔτι δὲ τοὺς ἐκδημήσαντας ἐπὶ ζήτησιν εἴ τί που πρὸς τὴν νομοφυλακίαν γίγνοιτο ἓν καίριον ἀκοῦσαι καὶ σωθέντας οἴκαδε. τοῦ συλλόγου ἀξιοκοινωνήτους εἶναι· πρὸς τούτοις δὲ ἕνα ἕκαστον δεῖν προσλαμβάνειν τὦν [961b] νέων. Κλεινίας πὦς δή. δόξαι. τὸν νέον οὕτως εἰς τοὺς ἄλλους εἰσφέρειν. προσλαμβάνειν. Ἀθηναῖος τούτου δὴ πέρι τοῦ συλλόγου πάλιν ἀναλαβὼν λέγοιμ' ἅν τὸ τοιόνδε.οὐ σμικρὸν λέγεις. πρὦτον δὲ αὐτὸν κρίναντα ἐπάξιον εἶναι φύσει καὶ τροφῆ. καὶ ἐὰν μὲν δόξῃ καὶ τοῖς ἄλλοις. τοὺς δὲ τἀριστεῖα εἰληφότας ἅπαντας δεῖν εἰς ταὐτὸ συλλέγεσθαι τούτοις. μὴ ἔλαττον ἥ τριάκοντ' ἔτη γεγονότα. Κλεινίας μὴ τοίνυν ἀφιστώμεθα μηδενὶ τρόπῳ.

ἆρ' οὐχ ἡ μὲν νίκην καὶ κράτος πολεμίων. Ἀθηναῖος οὐδὲν δὴ πολλὦν δεῖ τὦν περὶ τὰ τοιαῦτα παραδειγμάτων· ἀλλ' οἷον περὶ στρατοπέδων νοήσωμεν τίνα θέμενοι στρατηγοὶ σκοπὸν καὶ ἰατρικὴ ὑπηρεσία π᾵σα [962a] στοχάζοιτ' ἅν τ῅ς σωτηρίας ὀρθὦς. Κλεινίας τί μήν. ὧ Κλεινία. ποίει θ' ὥσπερ καὶ διανοῆ. ἡ δὲ ἰατρὦν τε καὶ ὑπηρετὦν ὑγιείας σώματι παρασκευήν. παντὸς πέρι νο῅σαι σωτ῅ρα τὸν εἰκότα ἐν ἑκάστοις τὦν ἔργων. Κλεινίας πὦς αὖ φῄς. γενόμενός τε εἰς ἕν. Ἀθηναῖος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 17/27 . Κλεινίας πὦς γὰρ οὔ. Ἀθηναῖος ψυχῆ μὲν πρὸς τοῖς ἄλλοις νοῦς ἐγγιγνόμενος. [961d] Ἀθηναῖος χρὴ τοίνυν.τὸ μετὰ τοῦτο ἡμέτερος ἅν καιρὸς γίγνοιτο ὀρθὦς φράζοντας μηδὲν ἀπολείπειν προθυμίας. ἀλλ' ὁ περὶ τί νοῦς μετ' αἰσθήσεων κραθεὶς σωτηρία πλοίων ἔν γε χειμὦσιν καὶ ἐν εὐδίαις γίγνοιτ' ἄν. κεφαλῆ δ' αὖ πρὸς τοῖς ἄλλοις ὄψις καὶ ἀκοή· συλλήβδην δὲ νοῦς μετὰ τὦν καλλίστων αἰσθήσεων κραθείς. πεφύκατον. Κλεινίας πὦς. Κλεινίας καὶ μάλα καλὦς εἶπες. [961e] Ἀθηναῖος ἔοικε γάρ. ὡς ἐν ζῴῳ ψυχὴ καὶ κεφαλή. τό γε μέγιστον. Ἀθηναῖος ἡ τούτοιν ἀρετὴ δήπου παντὶ παρέχει ζῴῳ σωτηρίαν. σωτηρία ἑκάστων δικαιότατ' ἅν εἴη καλουμένη. ἆρ' οὐκ ἐν νηὶ κυβερνήτης ἅμα καὶ ναῦται τὰς αἰσθήσεις τ῵ κυβερνητικ῵ ν῵ συγκερασάμενοι σῴζουσιν αὑτούς τε καὶ τὰ περὶ τὴν ναῦν. Κλεινίας ἔοικε γοῦν.

εἴ τις τὸν σκοπὸν οἷ βλέπειν δεῖ τὸν πολιτικὸν φαίνοιτο ἀγνοὦν. δοκεῖ μοι τείνειν ὁ λόγος οὗτος εἰς τὸν σύλλογον ὃν εἶπες νυνδὴ νύκτωρ δεῖν συνιέναι. ὧ ξένε. ἔπειτα ἀνθρώπων· εἰ δ' ἔσται [962c] τοῦ τοιούτου κενή τις πόλις.ἰατρὸς δὴ τὸ περὶ σὦμα ἀγνοὦν. Κλεινίας οὐ δ῅τα. Πλάτων Νόμοι ΙΒ 18/27 . εἶναί τι τὸ γιγνὦσκον ἐν αὐτ῵ πρὦτον μὲν τοῦτο ὃ λέγομεν. [962d] Ἀθηναῖος κάλλισθ' ὑπέλαβες. ἀλλ' εἰς ἓν βλέποντα πρὸς τοῦτο ἀεὶ τὰ πάντα οἷον βέλη ἀφιέναι. Κλεινίας καὶ πὦς. ὃ προσείπομεν ὑγίειαν νῦν. Κλεινίας καὶ πὦς. ἔχομεν φράζειν. ἔσθ' ὅπως ἅν νοῦν περί τι τούτων ἅν ἔχων φαίνοιτο. εἶτα σῴζειν ἅν δυνατὸς εἴη τοῦτο οὗ τὸν σκοπὸν τὸ παράπαν μηδ' εἰδείη. ὅστις ποτὲ ὁ πολιτικὸς ὥν ἡμῖν τυγχάνει. Ἀθηναῖος δεῖ δὴ καὶ τὰ νῦν. Κλεινίας παντάπασι μὲν οὖν. σαφὦς γε· εἰ δ' οὖν τοπάζειν δεῖ. Κλεινίας ἀληθ῅ λέγεις. οὐδὲν θαυμαστὸν ἄνους οὖσα καὶ ἀναίσθητος εἰ πράξει τὸ προστυχὸν ἑκάστοτε ἐν ἑκάσταις τὦν πράξεων. εἴπερ μέλλει τέλος ὁ κατοικισμὸς τ῅ς χώρας ἡμῖν ἕξειν. τὸν σκοπόν. Ἀθηναῖος τί δὲ δὴ περὶ πόλιν. ἥ νίκην στρατηγὸς ἥ τὦν ἄλλων ὅσα δὴ διήλθομεν. π᾵σαν ἀρετὴν ἔχειν· ἧς ἄρχει τὸ μὴ πλαν᾵σθαι πρὸς πολλὰ στοχαζόμενον. ὧ Κλεινία. ἆρα ἄρχων μὲν [962b] πρὦτον δικαίως ἅν προσαγορεύοιτο. ὡς ἔοικεν. καὶ δεῖ δὴ τοῦτον. ἔπειτα ὅντινα τρόπον δεῖ μετασχεῖν τούτου καὶ τίς αὐτ῵ καλὦς ἥ μὴ συμβουλεύει. Ἀθηναῖος νῦν δὴ μαθησόμεθα ὅτι θαυμαστὸν οὐδὲν πλαν᾵σθαι τὰ τὦν πόλεων νόμιμα. ὅτι πρὸς ἄλλο ἄλλη βλέπει τὦν νομοθεσιὦν ἐν τῆ πόλει ἑκάστῃ. Ἀθηναῖος νῦν οὖν ἡμῖν ἐν τίνι ποτὲ τὦν τ῅ς πόλεως μερὦν ἥ ἐπιτηδευμάτων ἔστιν ἱκανὸν κατεσκευασμένον ὁτιοῦν τοιοῦτον φυλακτήριον. ὡς ὁ νῦν παρεστηκὼς ἡμῖν λόγος μηνύει. τὦν νόμων αὐτὦν πρὦτον.

τοῖς δ'. σὺ δ' ὥν δὴ διαφέρων. Κλεινίας νοῦν δέ γε πάντων τούτων ἡγεμόνα. πρὸς ταῦτά τε καὶ τὰ τοιαῦτα σύμπαντα. [963a] Κλεινίας οὐκοῦν τό γ' ἡμέτερον. οἱ δὲ σοφώτατοι. εἴτ' οὖν δοῦλοί τινων ὄντες εἴτε καὶ μή. καὶ τὰ λοιπὰ δὴ συνακολούθει. εἴτ' οὖν βελτίους εἴτε χείρους τυγχάνουσιν ὄντες. Ἀθηναῖος πάνυ μὲν οὖν. Μέγιλλε καὶ Κλεινία. πρὸς ἄμφω βλέποντες. Κλεινίας τὴν δέ γε ἀρετὴν τέτταρα ἔθεμέν που.” ἥ σύ γε. Ἀθηναῖος κάλλιστ' ἐπακολουθεῖς. ἐλεύθεροί τε ὅπως ἄλλων τε πόλεων ἔσονται δεσπόται. Ἀθηναῖος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 19/27 . πάντων τὦν ἐμφρόνων. ὀρθὦς ἅν εἴη πάλαι τιθέμενον. πρὸς ὃν δὴ τά τε ἄλλα πάντα καὶ τούτων τὰ τρία δεῖ βλέπειν. ὃ δὴ σαφὦς ὁ μὲν ἰατρικὸς νοῦς ἔχει φράζειν. τοῦτο δ' ἀρετήν που συνεχωροῦμεν πάνυ ὀρθὦς λέγεσθαι. ὧ ξένε. [963c] καθάπερ ὑπὲρ ἄλλων ἐγὼ πρὸς ὑμ᾵ς συχνὦν διωριζόμην. ὧ ξένε. τὸν δὲ πολιτικὸν ἐλέγχοντες ἐνταῦθ' ἐσμὲν νῦν. ὡς φαίης ἄν. Ἀθηναῖος τί δ' ὅτι δεῖ προθυμεῖσθαί τε συνιδεῖν αὐτὸ καὶ ἐν οἷς. εἰς ἓν δὲ οὐδὲν διαφερόντως τετιμημένον ἔχοντες φράζειν εἰς ὃ τἆλλ' αὐτοῖς δεῖ βλέπειν. ἔχετον διαρθροῦντες ὑπὲρ αὐτοῦ φράζειν πρὸς ἐμὲ τί ποτέ φατε εἶναι τοῦτο.καὶ τὰ μὲν πολλὰ οὐδὲν θαυμαστὸν τὸ τοῖς μὲν τὸν ὅρον εἶναι τὦν δικαίων [962e] ὅπως ἄρξουσί τινες ἐν τῆ πόλει. τὦν δ' ἡ προθυμία πρὸς τὸν ἐλεύθερον δὴ βίον ὡρμημένη· οἱ δὲ καὶ σύνδυο νομοθετοῦνται. ὅπως πλουτήσουσιν. πρὸς γὰρ ἓν ἔφαμεν δεῖν ἀεὶ πάνθ' ἡμῖν τὰ τὦν νόμων βλέποντ' εἶναι. Κλεινίας οἷον ἐν τίσι λέγεις. ὧ Κλεινία. Ἀθηναῖος ναί. σὺ δὲ δὴ ποῖ σκοπεῖς. τί ποτ' ἐκεῖνό ἐστι τὸ ἕν. καὶ καθάπερ ἄνθρωπον ἐπανερωτὦντες εἴποιμεν ἄν· “ὧ θαυμάσιε. νοῦν γὰρ δὴ κυβερνητικὸν μὲν καὶ ἰατρικὸν [963b] καὶ στρατηγικὸν εἴπομεν εἰς τὸ ἓν ἐκεῖνο οἷ δεῖ βλέπειν. ὡς οἴονται. Κλεινίας οὐδαμὦς. οὐχ ἕξεις εἰπεῖν.

οὐδὲν χαλεπὸν εἰπεῖν· ᾗ δὲ ἓν ἀμφοῖν ἐπωνομάσαμεν. ὡς ὄντος ἑτέρου. τεττάρων γε ὄντων. ὅτι τὸ μέν ἐστιν περὶ φόβον. δ῅λον ὡς ἓν ἕκαστον ἀνάγκη φάναι.οἷον ὅτε τέτταρα ἐφήσαμεν ἀρετ῅ς εἴδη γεγονέναι. τὸ δὲ φρόνησιν. Κλεινίας ἀληθ῅ λέγεις. Κλεινίας πὦς λέγεις. οὐκ εὐπετὲς ἔτι. Κλεινίας τί μήν. καὶ τοῖς ἄλλοις. Ἀθηναῖος ἧι μὲν τοίνυν διαφέρετον αὐτοῖν τούτω τὼ δύο καὶ δύ' ὀνόματα ἐλαβέτην καὶ τἆλλα. διανειμώμεθα γὰρ ἀλλήλοις τὴν ἐρώτησιν καὶ ἀπόκρισιν. καὶ ἐμὲ δὲ ἀξίου. πάλιν ὅπῃ τέτταρα. [963e] Ἀθηναῖος ἐρώτησόν με τί ποτε ἓν προσαγορεύοντες ἀρετὴν ἀμφότερα. ἐρὦ γάρ σοι τὴν αἰτίαν. σὺ πάλιν ἀπόδος ἐμοί. τὸν δὲ λόγον ἀγνοεῖν. ἀρετήν. ἀνδρείαν γάρ φαμεν ἀρετὴν εἶναι. οὗ καὶ τὰ θηρία μετέχει. καὶ τά γε τὦν παίδων ἤθη τὦν πάνυ νέων· ἄνευ γὰρ λόγου καὶ φύσει γίγνεται ἀνδρεία ψυχή. σὺ παρ' ἐμοῦ ἀπείληφας τ῵ λόγῳ· ᾗ δὲ ἓν καὶ ταὐτόν. ἀρετήν. ἄνευ δὲ αὖ λόγου ψυχὴ φρόνιμός τε καὶ νοῦν ἔχουσα οὔτ' ἐγένετο πώποτε οὔτ' ἔστιν οὐδ' αὖθίς ποτε γενήσεται. δύο πάλιν αὐτὰ προσείπομεν. Κλεινίας πάνυ μὲν οὖν. Ἀθηναῖος οὐδὲν χαλεπὸν ὃ λέγω δηλὦσαι. ἔστιν δὲ αὖ καὶ λόγος. ἥ τόν γε ὄντα τι καὶ Πλάτων Νόμοι ΙΒ 20/27 . τ῅ς ἀνδρείας. σοῦ δείξαντος ὡς ἕν. διανοοῦ δὲ ὡς ἐρὦν καὶ ὅπῃ τέτταρα ὄντα ἕν ἐστι. Κλεινίας πὦς αὖ φράζεις. τὸ μὲν ἀνδρείαν. [963d] καὶ τὰ δύο τἆλλα. πότερον μόνον ἐπίστασθαι τοὔνομα χρεών. καὶ δὴ τὸ μετὰ τοῦτο σκοπὦμεν τὸν εἰδότα ἱκανὦς περὶ ὡντινωνοῦν οἷς ἔστιν μὲν ὄνομα. ὡς ὄντως ὄντα οὐ πολλὰ ἀλλ' ἓν τοῦτο μόνον. [964a] Ἀθηναῖος ἧι μὲν τοίνυν ἐστὸν διαφόρω καὶ δύο. καὶ τὴν φρόνησιν ἀρετήν. Ἀθηναῖος καὶ μὴν ἕν γε ἅπαντα ταῦτα προσαγορεύομεν.

ἥ τίνα τρόπον τῆ τὦν ἐμφρόνων κεφαλῆ τε καὶ αἰσθήσεσιν ὁμοιωθήσεται ἡμῖν ἡ πόλις. τοὺς φύλακας ἀκριβεστέρους τὦν πολλὦν περὶ ἀρετ῅ς ἔργῳ καὶ λόγῳ κατασκευαστέον. Ἀθηναῖος τούτων δὴ πέρι τοὺς ἐξηγητάς. τοὺς νομοθέτας. [964e] Ἀθηναῖος δ῅λον ὡς αὐτ῅ς μὲν τ῅ς πόλεως οὔσης τοῦ κύτους. διαφέρειν τὦν ἄλλων. δικαιοσύνη. καὶ ὃς ἀρετῆ πάντων διαφέρειν οἴεται καὶ νικητήρια τούτων αὐτὦν εἴληφεν. τὦν δὲ φυλάκων τοὺς μὲν νέους οἷον ἐν ἄκρᾳ κορυφῆ. ἀρετ῅ς πέρι γιγνώσκοντες ἱκανὦς. ἥ τ῵ δεομένῳ κολάζεσθαί τε καὶ ἐπιπλ῅ξαι ἁμαρτάνοντι. ἀλλ' ἥ ποιητήν τινα ἐλθόντα εἰς τὴν πόλιν ἥ παιδευτὴν νέων φάσκοντ' εἶναι βελτίω φαίνεσθαι τοῦ π᾵σαν ἀρετὴν νενικηκότος. τοὺς διδασκάλους. τὦν ἄλλων τοὺς φύλακας. τ῵ δεομένῳ [964c] γνὦναί τε καὶ εἰδέναι. φρουροῦντας δὲ παραδιδόναι μὲν τὰς αἰσθήσεις ταῖς μνήμαις. θαυμαστόν τι ταύτην τὴν πόλιν ἀφύλακτον οὖσαν πάσχειν [964d] ἃ πολλαὶ πάσχουσι τὦν νῦν πόλεων. Κλεινίας οὐδέν γε. ἀπειλεγμένους τοὺς εὐφυεστάτους. Κλεινίας ἔοικεν γοῦν. ἀνδρεία. ὡς εἰκός. τοῖς πρεσβυτέροις δὲ ἐξαγγέλους γίγνεσθαι πάντων τὦν κατὰ πόλιν. Κλεινίας πὦς οὖν δὴ καὶ τίνα τρόπον. ὡς τοιαύτην τινὰ φυλακὴν κεκτημένη ἐν αὑτῆ. ἥ ταῦτα αὐτὰ περὶ Ὠν νῦν λέγομεν. ὧ ξένε. Ἀθηναῖος μεῖζον δή τι νομοθέτῃ τε καὶ νομοφύλακι. [965a] τοὺς δὲ ν῵ ἀπῃκασμένους τ῵ πολλὰ καὶ ἄξια λόγου διαφερόντως Πλάτων Νόμοι ΙΒ 21/27 . περὶ ὅλην κύκλῳ τὴν πόλιν ὁρ᾵ν. ἥ πὦς.περὶ τὦν διαφερόντων [964b] μεγέθει τε καὶ κάλλει πάντα τὰ τοιαῦτα ἀγνοεῖν αἰσχρόν. πότερον οὐ διδάσκοντα ἣν δύναμιν ἔχει κακία τε καὶ ἀρετὴ καὶ πάντως δηλοῦντα. Κλεινίας καὶ πὦς. ὀξύτητας ἐν πάσῃ τῆ ψυχῆ ἔχοντας. ὃ λέγομεν νῦν ποιητέον ἡμῖν. Ἀθηναῖος τί οὖν. φρόνησις. σωφροσύνη. ἀπεικάζοντες αὐτὸ τοιούτῳ τινὶ λέγομεν. εἶτα ἐν τῆ τοιαύτῃ πόλει ὅπου μὴ λόγῳ ἔργῳ τε ἱκανοὶ φύλακες εἶεν.

μὦν ὁμοίους πάντας κεκτημένους καὶ μὴ διηκριβωμένους ἔστιν οὓς τραφέντας τε καὶ πεπαιδευμένους. ἀδύνατον. συγχωρὦ δή. [965b] Ἀθηναῖος ἔμπροσθεν. Κλεινίας ὀρθὦς. ὧ θαυμάσιε. πότερον οὕτω λέγομεν ἤ πως ἄλλως δεῖν κατασκευάζεσθαι. οὕτω δὴ κοινῆ σῴζειν ἀμφοτέρους ὄντως τὴν πόλιν ὅλην. ὡς ἔοικεν. ὧ δαιμόνιε. ὧ ξένε. καὶ γνόντα πρὸς ἐκεῖνο συντάξασθαι πάντα συνορὦντα. βουλεύεσθαι. Ἀθηναῖος ἀναγκαστέον ἄρ'. Κλεινίας ἀλλ'. καὶ τοὺς τ῅ς θείας πολιτείας ἡμῖν φύλακας ἀκριβὦς ἰδεῖν πρὦτον τί ποτε διὰ [965d] πάντων τὦν τεττάρων ταὐτὸν Πλάτων Νόμοι ΙΒ 22/27 . καὶ ταύτῃ πορευώμεθα λέγοντες. Κλεινίας παντάπασι μὲν οὖν. Ἀθηναῖος οὐκ ἴσως. Κλεινίας σοὶ πιστεύων.φρονεῖν. Κλεινίας ἴσως. [965c] Ἀθηναῖος ἆρ' οὖν ἀκριβεστέρα σκέψις θέα τε ἅν περὶ ὁτουοῦν ὁτῳοῦν γίγνοιτο ἥ τὸ πρὸς μίαν ἰδέαν ἐκ τὦν πολλὦν καὶ ἀνομοίων δυνατὸν εἶναι βλέπειν. καὶ ὑπηρέταις χρωμένους μετὰ συμβουλίας τοῖς νέοις. ταύτης οὐκ ἔστιν σαφεστέρα μέθοδος ἀνθρώπων οὐδενί. πρὸς δὲ τὸ ἓν ἐπείγεσθαι γνὦναί τε. Ἀθηναῖος ἆρ' οὖν ἧς δὴ νῦν σχεδὸν ἐφηψάμεθα. Ἀθηναῖος οὐκοῦν ἐλέγομεν τόν γε πρὸς ἕκαστα ἄκρον δημιουργόν τε καὶ φύλακα μὴ μόνον δεῖν πρὸς τὰ πολλὰ βλέπειν δυνατὸν εἶναι. ἀλλ' ὄντως. τυγχάνοι ἅν οὖσα ἧς χρείαν ἔχομεν αὕτη. τοὺς γέροντας. Κλεινίας ἰτέον ἄρα ἐπί τινα ἀκριβεστέραν παιδείαν τ῅ς ἴσως.

τυγχάνει. Κλεινίας καὶ πὦς. τὴν δὲ ἔνδειξιν τ῵ λόγῳ ἀδυνατεῖν ἐνδείκνυσθαι. ἀρετὴν ἑνὶ δικαίως ἅν ὀνόματι προσαγορεύεσθαι. πρὶν ἅν ἱκανὦς εἴπωμεν τί ποτ' ἔστιν εἰς ὃ βλεπτέον. [966c] Ἀθηναῖος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 23/27 . ὃ δή φαμεν ἔν τε ἀνδρείᾳ καὶ σωφροσύνῃ καὶ δικαιοσύνῃ καὶ ἐν φρονήσει ἓν ὄν. οἰόμεθά ποτε [965e] ἡμῖν ἱκανὦς ἕξειν τὰ πρὸς ἀρετήν. ὅτι δεῖ τοὺς ὄντως φύλακας ἐσομένους τὦν νόμων ὄντως εἰδέναι τὰ περὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτὦν. ὁρ᾵ν δὴ χρεών. [966b] Ἀθηναῖος τί δ'. περὶ πάντων τὦν σπουδαίων ἆρ' ἡμῖν αὑτὸς λόγος. νὴ τὸν ξένιον. ἀλλὰ δὴ πὦς τις τοῦτ' ἅν μηχαν῵το. πρὦτον βεβαιωσώμεθα τῆ συνομολογίᾳ πρὸς ἡμ᾵ς αὐτούς. περὶ καλοῦ τε καὶ ἀγαθοῦ ταὐτὸν τοῦτο διανοούμεθα. περὶ ἧς οὔτ' εἰ πολλά ἐστ' οὔτ' εἰ τέτταρα οὔθ' ὡς ἓν δυνατοὶ φράζειν ἐσόμεθα. Ἀθηναῖος τί δέ. ἥ καὶ ὅπως ἕν τε καὶ ὅπῃ. ὧ ξένε. οὔκουν ἐάν γε ἡμῖν συμβούλοις πειθώμεθα. Ἀθηναῖος τί δὲ δή. ἀνδραπόδου γάρ τινα σὺ λέγεις ἕξιν. εἴτε ὡς ἓν εἴτε ὡς ὅλον εἴτε ἀμφότερα εἴτε ὅπως ποτὲ πέφυκεν· ἥ τούτου διαφυγόντος ἡμ᾵ς. τὰ νῦν οἷόνπερ σφόδρα πιέσαντες μὴ ἀνὦμεν. Κλεινίας ἥκιστα. ἐατέον που τὸ τοιοῦτον. ὡς πόλλ' ἔστιν μόνον ἕκαστον τούτων τοὺς φύλακας ἡμῖν γνωστέον. [966a] Ἀθηναῖος μήπω τὸ πὦς ἅν μηχανησαίμεθα λέγωμεν· εἰ δεῖ δὲ ἥ μή. Κλεινίας σχεδὸν ἔοικ' ἐξ ἀνάγκης δεῖν καὶ ὅπως ἓν διανοεῖσθαι. ἐπεὶ δοκεῖς ἡμῖν ὀρθότατα λέγειν. τοῦτο. ἄλλως δέ πως μηχανησόμεθα ἐν τῆ πόλει ἐγγεγονέναι τοῦθ' ἡμῖν· εἰ δ' ἄρα τὸ παράπαν δοκεῖ ἐ᾵ν. εἰ μὲν βουλόμεθα. κρίνοντας τά τε καλὦς γιγνόμενα καὶ τὰ μὴ κατὰ φύσιν. καὶ λόγῳ τε ἱκανοὺς ἑρμηνεύειν εἶναι καὶ τοῖς ἔργοις συνακολουθεῖν. ἐννοεῖν μέν. εἴπερ δυνατόν. θεόν. ὧ φίλοι. Κλεινίας ἀλλὰ μὴν δεῖ γε. Κλεινίας πὦς γὰρ οὔ.

τοῖς δὲ φυλακ῅ς μεθέξουσιν μηδὲ ἐπιτρέπειν. ὅπερ εἶπον. ὡς λέγεις. ὃς οὐ τοὐναντίον ἔπαθεν ἥ τὸ προσδοκώμενον ὑπὸ [967a] τὦν πολλὦν. ὡς ἔχει τάξεως. οἱ μὲν γὰρ διανοοῦνται τοὺς τὰ τοιαῦτα μεταχειρισαμένους ἀστρονομίᾳ τε καὶ ταῖς μετὰ ταύτης ἀναγκαίαις ἄλλαις τέχναις ἀθέους γίγνεσθαι. ὡς εἰσίν τε καὶ ὅσης φαίνονται κύριοι δυνάμεως. οἱ δὲ αὐτοὶ πάλιν ἁμαρτάνοντες ψυχ῅ς φύσεως ὅτι πρεσβύτερον εἴη σωμάτων. Κλεινίας ποῖα. νοῦν μὴ κεκτημένα· καί τινες ἐτόλμων τοῦτό γε αὐτὸ παρακινδυνεύειν καὶ τότε. ὅπως μήποτ' ἅν ἄψυχα ὄντα οὕτως εἰς ἀκρίβειαν θαυμαστοῖς λογισμοῖς ἅν ἐχρ῅το. τοὐναντίον ἔχει νῦν τε καὶ ὅτε ἄψυχα αὐτὰ οἱ διανοούμενοι διενοοῦντο. μηδ' αὖ τὦν πρὸς ἀρετὴν ἔγκριτον γίγνεσθαι. ὃ δὴ σπουδῆ διεπερανάμεθα. θαύματα μὲν οὖν [967b] καὶ τότε ὑπεδύετο περὶ αὐτά. Κλεινίας δίκαιον γοῦν. ὅσοι τ῅ς ἀκριβείας αὐτὦν ἥπτοντο. τὸν περὶ τὰ τοιαῦτα ἀργὸν ἥ ἀδύνατον ἀποκρίνεσθαι πόρρω τὦν καλὦν. ἄστρων τε καὶ ὅσων ἄλλων ἐγκρατὴς νοῦς ἐστιν τὸ π᾵ν διακεκοσμηκώς. καὶ τοῖς μὲν πλείστοις τὦν κατὰ πόλιν συγγιγνώσκειν τῆ φήμῃ μόνον τὦν νόμων συνακολουθοῦσιν. Κλεινίας τὸ δὲ δὴ πὦς ἔχον ἅν εἴη. Ἀθηναῖος ἓν μὲν ὃ περὶ τὴν ψυχὴν ἐλέγομεν. Ἀθηναῖος ἆρα οὖν ἴσμεν ὅτι δύ' ἐστὸν τὼ περὶ θεὦν ἄγοντε εἰς πίστιν. καὶ ὑπωπτεύετο τὸ νῦν ὄντως δεδογμένον. ὃς ἅν μὴ διαπονήσηται τὸ π᾵σαν πίστιν λαβεῖν τὦν οὐσὦν περὶ θεὦν.μὦν οὖν οὐχ ἓν τὦν καλλίστων ἐστὶν τὸ περὶ τοὺς θεούς. εἰδέναι τε εἰς ὅσον δυνατόν ἐστιν ταῦτ' ἄνθρωπον γιγνώσκειν. ὅσα διήλθομεν ἐν τοῖς πρόσθεν. τὴν δὲ μὴ ἐπιτροπὴν εἶναι τὸ μηδέποτε [966d] τὦν νομοφυλάκων αἱρεῖσθαι τὸν μὴ θεῖον καὶ διαπεπονηκότα πρὸς αὐτά. λέγοντες ὡς νοῦς εἴη ὁ διακεκοσμηκὼς πάνθ' ὅσα κατ' οὐρανόν. οὐδεὶς οὕτως ἄθεος ἀνθρώπων ποτὲ πέφυκεν. ὁ γὰρ ἰδὼν ταῦτα μὴ φαύλως μηδ' ἰδιωτικὦς. καθεωρακότας ὡς οἷόν τε γιγνόμενα ἀνάγκαις πράγματ' ἀλλ' οὐ διανοίαις βουλήσεως ἀγαθὦν πέρι τελουμένων. ὡς πρεσβύτατόν [966e] τε καὶ θειότατόν ἐστιν πάντων Ὠν κίνησις γένεσιν παραλαβοῦσα ἀέναον οὐσίαν ἐπόρισεν· ἓν δὲ τὸ περὶ τὴν φοράν. [967c] διανοηθέντες δὲ ὡς Πλάτων Νόμοι ΙΒ 24/27 . Ἀθηναῖος π᾵ν.

ἀθάνατόν τε. μεστὰ εἶναι λίθων καὶ γ῅ς καὶ πολλὦν ἄλλων ἀψύχων σωμάτων διανεμόντων τὰς αἰτίας παντὸς τοῦ κόσμου. ὑπηρέτης δ' ἅν ἄλλοις ἄρχουσιν. ὅσα τε λόγον ἔχει. ψυχή τε ὡς ἔστιν πρεσβύτατον ἁπάντων ὅσα γον῅ς μετείληφεν. ὡς φυλακὴν ἐσόμενον κατὰ νόμον χάριν σωτηρίας τὸν τὦν ἀρχόντων νυκτερινὸν σύλλογον. ὅπερ εἴρηται. τοὺς φιλοσοφοῦντας κυσὶ ματαίαις ἀπεικάζοντας [967d] χρωμέναισιν ὑλακαῖς. Ἀθηναῖος οὐκ ἔστιν ποτὲ γενέσθαι βεβαίως θεοσεβ῅ θνητὦν ἀνθρώπων οὐδένα. [968b] παιδείας ὁπόσης διεληλύθαμεν κοινωνὸν γενόμενον· ἥ πὦς ποιὦμεν. Κλεινίας ἀλλ'. ταῦτ' ἦν τὰ τότε ἐξειργασμένα πολλὰς ἀθεότητας καὶ δυσχερείας τὦν τοιούτων ἅπτεσθαι. παντὸς μὲν μ᾵λλον ταύτῃ πορευτέον ᾗπερ καὶ ὁ θεὸς ἡμ᾵ς σχεδὸν ἄγει· τίς δὲ ὁ τρόπος ἡμῖν [968c] γιγνόμενος ὀρθὦς γίγνοιτ' ἄν. ὃς ἅν μὴ τὰ λεγόμενα ταῦτα νῦν δύο λάβῃ. ἅπανθ' ὡς εἰπεῖν ἔπος ἀνέτρεψαν πάλιν. τόν τε εἰρημένον [967e] ἐν τοῖς ἄστροις νοῦν τὦν ὄντων τά τε πρὸ τούτων ἀναγκαῖα μαθήματα λάβῃ. πάντα αὐτοῖς ἐφάνη. ὧ Κλεινία καὶ Μέγιλλε. π᾵ν τοὐναντίον ἔχει. Κλεινίας ἀλλ'. ἄν πῃ καὶ κατὰ βραχὺ δυνηθὦμεν. ἄλλα τε αὖ ἀνόητ' εἰπεῖν· νῦν δέ. τὸ νῦν εἰρημένον πολλάκις. τὰ κατ' οὐρανὸν φερόμενα. ὧ λ῵στε. χρήσηται πρὸς τὰ τὦν ἠθὦν ἐπιτηδεύματα καὶ νόμιμα συναρμοττόντως. ἑαυτοὺς δὲ πολὺ μ᾵λλον· τὸ γὰρ δὴ πρὸ τὦν ὀμμάτων.νεώτερον. ἐπὶ δὲ τούτοισι δή. ἤδη πρὸς τοῖς εἰρημένοις νόμοις ἅπασιν ὅσους διεληλύθαμεν εἰ καὶ τοῦτον προσοίσομεν. Ἀθηναῖος καὶ μὴν πρός γε τὸ τοιοῦτον ἁμιλληθὦμεν πάντες. τοῦτο δὴ τὰ νῦν λέγωμέν τε καὶ ἐρευνὦμεν. ὁρ᾵ν δὴ χρεὼν νῦν. τούτων δυνατὸς [968a] ᾖ δοῦναι τὸν λόγον· ὁ δὲ μὴ ταῦθ' οἷός τ' ὥν πρὸς ταῖς δημοσίαις ἀρεταῖς κεκτ῅σθαι σχεδὸν ἄρχων μὲν οὐκ ἄν ποτε γένοιτο ἱκανὸς ὅλης πόλεως. Κλεινίας πὦς. ἄρχει τε δὴ σωμάτων πάντων. Ἀθηναῖος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 25/27 . συλλήπτωρ γὰρ τούτου γε ὑμῖν καὶ ἐγὼ γιγνοίμην ἅν προθύμως--πρὸς δ' ἐμοὶ καὶ ἑτέρους ἴσως εὑρήσω--διὰ τὴν περὶ τὰ τοιαῦτ' ἐμπειρίαν τε καὶ σκέψιν γεγονυῖάν μοι καὶ μάλα συχνήν. πὦς οὐ προσοίσομεν. καὶ δὴ καὶ λοιδορήσεις γε ἐπ῅λθον ποιηταῖς. τά τε κατὰ τὴν μοῦσαν τούτοις τ῅ς κοινωνίας συνθεασάμενος. ὧ ξένε.

ἥ τρεῖς κύβους βάλλοντες.οὐκέτι νόμους. κλέος ἀρῆ μέγιστον κατασκευάσας αὐτὴν ὀρθὦς. ἐὰν ἄρα ἡμῖν οἵ τε ἄνδρες ἀκριβὦς ἐκλεχθὦσι. πρὶν ἅν κοσμηθῆ--τότε δὲ κυρίους Ὠν αὐτοὺς δεῖ γίγνεσθαι νομοθετεῖν--ἀλλὰ ἤδη τὸ τὰ τοιαῦτα κατασκευάζον διδαχὴ μετὰ συνουσίας πολλ῅ς γίγνοιτ' ἄν. καὶ εἴπερ κινδυνεύειν περὶ τ῅ς πολιτείας ἐθέλομεν συμπάσης. πρὸς τούτοις δὲ χρόνους. ὧ Κλεινία. κεφαλ῅ς νοῦ τε κοινωνίας εἰκόνα τινά πως συμμείξαντες. ἀμφισβήτησίς τε οὐκ ἔστ' οὐδεμία οὐδενὶ τὦν νῦν παρὰ ταῦθ' ὡς ἔπος εἰπεῖν νομοθετὦν. ὧ φίλοι ἑταῖροι. Ἀθηναῖος τὸ λεγόμενον. οὕτω δὴ πάντα τὰ περὶ ταῦτα ἀπόρρητα μὲν λεχθέντα οὐκ ἅν ὀρθὦς λέγοιτο. ὧ φίλοι. ἐάν γε μὴν οὗτος ἡμῖν ὁ θεῖος γένηται σύλλογος. ὄντως δὲ ἔσται σχεδὸν ὕπαρ ἀποτετελεσμένον οὗ σμικρ῵ πρόσθεν ὀνείρατος ὣς τ῵ λόγῳ ἐφηψάμεθα. Κλεινίας πὦς. περὶ τὦν τοιούτων δυνατόν ἐστιν νομοθετεῖν. παραδοτέον τούτῳ τὴν πόλιν. φύλακες ἀποτελεσθὦσιν οἵους ἡμεῖς οὐκ εἴδομεν ἐν τ῵ πρόσθεν βίῳ πρὸς ἀρετὴν σωτηρίας γενομένους. ἥ τό γε ἀνδρειότατος [969b] εἶναι δοκεῖν τὦν ὕστερον ἐπιγιγνομένων οὐκ ἐκφεύξῃ ποτέ. μάταιον ταῦτ' ἐν γράμμασιν λέγειν· οὐδὲ γὰρ αὐτοῖς τοῖς μανθάνουσι [968e] δ῅λα γίγνοιτ' ἅν ὅτι πρὸς καιρὸν μανθάνεται. ἐγὼ δ' ὑμῖν συγκινδυνεύσω τ῵ φράζειν τε καὶ ἐξηγεῖσθαι τά γε δεδογμένα ἐμοὶ περὶ τ῅ς παιδείας τε καὶ τροφ῅ς τ῅ς νῦν αὖ κεκινημένης τοῖς λόγοις· τὸ μέντοι κινδύνευμα οὐ σμικρὸν οὐδ' ἑτέροις τισὶν προσφερὲς ἅν εἴη. Κλεινίας τί οὖν δὴ ποιητέον ἐχόντων τούτων οὕτως. οὕς τε καὶ ἐν οἷς δεῖ παραλαμβάνειν ἕκαστα. Μέγιλλος Πλάτων Νόμοι ΙΒ 26/27 . ὧ ξένε. [969a] ταῦτα ποιητέον. ἐν κοιν῵ καὶ μέσῳ ἔοικεν ἡμῖν κεῖσθαι. εἰ γίγνοιτο ὀρθὦς. ὧ Μέγιλλε καὶ Κλεινία. τί τοῦτο εἰρ῅σθαι φὦμεν αὖ. παιδευθὦσί τε [969c] προσηκόντως. μέλειν παρακελεύομαι· σὺ γὰρ τὴν Μαγνήτων πόλιν. ἀπρόρρητα δὲ διὰ τὸ μηδὲν προρρηθέντα δηλοῦν τὦν λεγομένων. σοὶ δὴ τοῦτό γε. ἥ ᾧ ἅν θεὸς ἐπώνυμον αὐτὴν ποιήσῃ. Ἀθηναῖος πρὦτον μὲν δήπου καταλεκτέος ἅν εἴη κατάλογος [968d] τὦν ὅσοι ἐπιτήδειοι πρὸς τὴν τ῅ς φυλακ῅ς φύσιν ἅν εἶεν ἡλικίαις τε καὶ μαθημάτων δυνάμεσιν καὶ τρόπων ἤθεσιν καὶ ἔθεσιν· μετὰ δὲ τοῦτο. πρὶν ἐντὸς τ῅ς ψυχ῅ς ἑκάστῳ που μαθήματος ἐπιστήμην γεγονέναι. ἃ δεῖ μανθάνειν οὔτε εὑρεῖν ῥᾴδιον οὔτε ηὑρηκότος ἄλλου μαθητὴν γενέσθαι. ἥ τρὶς ἕξ. φασίν. παιδευθέντες τε ἐν ἀκροπόλει τ῅ς χώρας κατοικήσαντες.

[969d] Κλεινίας ἀληθέστατα λέγεις.ὧ φίλε Κλεινία. Μέγιλλος Πλάτων συλλήψομαι. ἀλλὰ δεήσεσιν καὶ μηχαναῖς πάσαις κοινωνὸν ποιητέον ἐπὶ τὴν τ῅ς πόλεως κατοίκισιν. ἐκ τὦν νῦν ἡμῖν εἰρημένων ἁπάντων ἥ τὴν πόλιν ἐατέον τ῅ς κατοικίσεως ἥ τὸν ξένον τόνδε οὐκ ἀφετέον. καὶ ἐγὼ ποιήσω ταῦθ' οὕτως καὶ συλλάμβανε. Νόμοι ΙΒ 27/27 . ὧ Μέγιλλε.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful