You are on page 1of 13

FILIPINO VI

Magandang Umaga!!!

Mahiwaga ang balong iyan, wika ni Eddie. Iyan daw ay nagbibigay ng magagandang kapalaran sa mga humihiling. Siyanga? Paano ang paghiling? Maaari rin ba kaming humiling? usisa ni Charito. Aba, siyempre naman. sagot ni Eddie. Kumuha kayo ng tigatlong maliliit na bato. Pumikit kayo, ihulog ang maliliit na bato kasabay ng inyong paghiling. Nagsikuha sila ng maliliit na bato. Ako ang unang hihiling, sabi ni Annie. Balong mahiwaga! Balong malalim! Pakinggan mo aking hiling; Sana sa paglaki ko, maging doktorang ubod-galing upang lahat ng may sakit ay gumaling. Palakpakan ang magkakaibigan. Ako naman ang hihiling, sabi ni Edward. Balong mahiwaga! Balong malalim! Pakinggan din sana ang aking hiling; Sana magkaroon din ako ng ganitong looban. Malawak, luntian, at sagana sa halaman. Natanaw ni Eddie ang lola niya. Dala na ang kanilang tanghalian. Matagal pang mangyari ang mga hiling ninyo. Ako naman ang inyong pakinggan,sabi ni Eddie. Balong malalim, tubig na malinaw! Ang aking hiling ay iyong pakinggan; Sana kamiy pakalooban ng mainit-init at masarap na masarap na pananghalian. At narinig nila si lola. O, mga bata, halina kayo, anyaya ni lola sa mga bata. Nakita na ninyo. Ibinigay agad ang hiling ko, natatawag sabi ni Eddie. Masayang nagsalu salo ang lahat sa payak ngunit masarap na pagkain.

Pansinin ang mga salitang ginamit sa usapan. Paano binuo ang mga salita?
sagana payak mainit-init ubod-galing mahiwaga malalim hugis-puso masarap na masarap

Ang mga salitang ito ay naglalarawan din. Basahin ang mga parirala na ginamit ang mga salitang naglalarawan sagana sa halaman payak na pagkain mainitinit na pagkain masarap na masarap na pagkain mahiwagang balon malalim na balon hugis-pusong balon ubodgaling na doktor

Ano ang napansin mo sa pagkakabuo ng mga salita? Narito ang iba pang halimbawa.

A
hinog likas berde bihira sariwa

B
makatao luntian mahirap palatawa kaysaya

C
manipis-nipis maliit-liit tuwang-tuwa putol-putol tambak-tambak

D
hubog-kandila lakad-pagong ngiting-aso boses-ipis batang-lansangan

Ang mga salita sa hanay A ay nabibilang sa mga pang-uring payak. Ito ay binubuo lamang ng salitang-ugat. Ang mga salita sa hanay B ay maylapi. Binubuo ang mga ito ng salitang-ugat at panlapi. Halimbawa: maka + tao lunti + an

Ano ang napansin mo sa pagkakabuo ng mga salita? Narito ang iba pang halimbawa.

A
hinog likas berde bihira sariwa

B
makatao luntian mahirap palatawa kaysaya

C
manipis-nipis maliit-liit tuwang-tuwa putol-putol tambak-tambak

D
hubog-kandila lakad-pagong ngiting-aso boses-ipis batang-lansangan

Ang mga salita sa hanay C binubuo sa pamamagitan ng pag-uulit ng salitang-ugat o buong salita. Ang mga ito ay pang-uring inuulit. Halimbawa: malayu-layo ang buti-buti Ang mga salita sa hanay ay binubuo ng pinagsamang dalawang salita. Ang mga ito ay pang-uring tambalan. Halimbawa: halikHudas dilang-anghel patay-gutom buong-puso

Tandaan
Ang mga pang-uring panlarawan ay may apat na kayarian o pagbubuo. Ang mga ito ay: 1. Payak- binubuo ng salitang ugat 2. Maylapi-nilalagyan ng panlapi ang salitang -ugat 3. Inuulit-inuulit ang salitang ugat o buong salita 4. Tambalan binubuo ng dalawang salita

Gawin:
Tingnan ang sumusunod na mga salitang naglalarawan. Sabihin kung ano ang kayarian ng mga ito. Pagkatapos ay gamitin sa pangungusap ang mga salita.

Halimbawa malawak maylapi Si Gng. Fuentabella ay may malawak na hardin. 1.mayaman 2.payapa 3.masarap- sarap 4.luntian 5.sagana 6.kawali wili 7.sirang plaka 8.hinog 9.sariwang sariwa 10.napakarami

B. Basahin ang talata. Itala ang mga pang uri ayon sa kayarian.
Nangunguna ang Palawan sa mga lalawigan sa bansa sa pagkakaroon ng pinakamalaking hayop sa Pilipinas. Sa Palawan matatagpuan ang ibong tabon. Napakalaki ng itlog nito na mahuhukay sa mga dalampasigan. Higit na malaki ito sa itlog ng manok at pato. Dito rin makikita ang mga hayop na walang katulad gaya ng pilandok, tapiloc, at tandikan.

C. Bumuo ng mga pang uring maylapi o inuulit mula sa mga salitang ugat. 1. laki 6. sobra 2. puno 7. linis 3. isa 8. bilog 4. itim 9. lungkot 5. payat 10. iba

Paunlarin:
A. Isulat sa sagutang papel ang kayarian ng panguring nakasaungguhit sa pangungusap. Maylapi ______________ 1. Masisipag ang kabataan sa kabilang ngayon . Inuulit ______________ 2. Madami-dami din ang dumalo sa aking kaarawan. Payak ______________ 3. Sagana sa pagkain ang mga bukirin . Tambalan ______________ 4. Nagkalat ang mga batang-lansangan sa kalye ngayon. Payak ______________ 5. Payapang pamumuhay ang nais ko. Tambalan ______________ 6. Usad-pagong ang sasakyan dahil sa masikip na daloy ng trapiko. Maylapi ______________ 7. Isang masarap na tanghalian ang iniluto ni Nanay. Inuulit ______________ 8. Tuwang tuwa ang mga bata. Payak ______________ 9. Busog silang lahat. ______________ 10. Masaya silang lahat. Maylapi

B. Gamitin sa pangungusap ang sumusunod na mga pang uri :

1.malusog 2.malaki-laki 3.tulog manok 4.sari-sari 5.buong puso

6.buong-buo 7.puti 8.sagana 9.sama-sama 10.napakarami

C. Isalaysay ang isang pangyayari o naging karanasan mo na may kaugnayan sa sumusunod. Gamitin ang mga pang uri
1.pagkaligaw sa isang lugar 2.pagsakay sa eroplano o tren 3.pagkawala ng bag o gamit 4.pagkakita sa isang aksidente sa daan 5.pagkapahiya sa isang handaan

Takdang-Aralin

Sumulat ng 5 pang-uring magkasingkahulugan at 5 panguring magkasalungat

Salamat po!!!