॥ शीसद्‍गुरलीलामृत ॥

अधयाय पांचवा - समास पिहला
तपे तोषला सद्‌गु र जािनयांचा । वदे वाढवî पं° या ¹ा°वाचा ॥
¤लीमाî«ं मंदावली °म ¬+î । नम¹¤ा¹ °या 7Hचत·यम¸ित ॥ ' ॥
॥ शीसद्‍गुर शी7Hचत·यमहा¹ा«ाय नम· ॥
«य«य सद् ‍गुर प¹ं प¹ा । वं दन ¤¹ं «ो¬ोिन ¤¹ां ।
मुमु÷ु«नां ¹सता । ¨प¤ा¹ ि¤ती वानावे ॥ º ॥
¬¸िमî¹°त गुP õे वा । व¹ी ¤ सोन नसे õावा ।
¹यता ¤ाõोिन हातî Uावा । (से ¤े ले ॥ × ॥
अजान ¬¹ले °ीत । अंग °¹°¹ां ¤ांपत ।
¤°¤°ा वा«ती दं त । मायामोहे ॥ ; ॥
जानािû¹9ु िNंग चेतिवले । 7ग° ¤¹ोिन दािवले ।
°ीत वा¹ोिन सुUी ¤े ले । ¤ह तांसी ॥ × ॥
प¸व 7ाP िन°ान । «व7ी असोिन चु ¤ले «ा7 ।
¹¬ पाि¬ले Uां ¤7 । सगु7°वाचे ॥ ' ॥
सगु7îच दािवले िनगु 7 । ¬माचे 9े ¤ोिन Uां ¤7 ।
स÷ा°¤ा¹े समा°ान । िद°ले तु-हî ॥ ) ॥
दया ¨प«ोिन पो°î । ,°व¹े मानविहतासाõî ।
िद°ली «ी िन°ानपे°ी । तुमचे हातî ॥ u ॥
«तन ¤¹ोिन õे िवली । 7ा7ापî¹स सां¬ाि7ली ।
¤ह तांचे ¨पेगा ¹ली । ¬वदाय ह¹ावया ॥ ¿ ॥
«े ि°वे ¹दî¹ले । «ह¹ िवष °मिवले ।
िन°य समा°ान ला¬ले । िचंतने «या¤या ॥ ° ॥
ि¤ती(¤ «ीव·मु+ Uाले । देहî असोिन िवदेही ¤नले ।
¤ो7ी ¹ाम होवोिन गेले । सायु vयासी ॥ º¢ ॥
¬+प7े िव¬+ ¤ो7ी । ¹ािहले सुUे सुUावोिन ।
¤ो7ी नाम¹प िवस¹ोिन । च त·यिच «ाहले ॥ ºº ॥
ि¤°ये¤ ते िव¹+ । «गî वत ती िप°ाचवत् ।
¤दािप न लागî देती अंत । ¤ो7ासही ॥ º× ॥
¤ो7ी Uाले 7HवेVे । देव वं िदती «यांते ।
अि¬मान¹िहत 4ो°ाप¹ते । दया°ांतेचे पुत7े ॥ º; ॥
¤ो7ी Uाले सVा°ा¹ी । दु « न प7िवले दु ¹ी ।
सv«नांचे साC¤ा¹ी । होवोिन गेले ॥ º× ॥
¤ो7ी ¹ाम¬+îची गु ढी । ¨¬ाî¹ली दोहî °¬ी ।
sहप¹ ¹वानंदगो¬ी । चाîUली सह« ॥ º' ॥
¤ो7ी îलिहले अधया°म । गुCातीत गुC प¹म ।
त¹ोिन गेले ¤ह दु ग म । ¬वîसं°ु शव7मनने ॥ º) ॥
¤ो7ी 7Hानंदî िनमû Uाले । 7Hचय ¹द¹े पाि7ले ।
ष¬¸मî

चे हवन ¤े ले । °ांित¤ु ं ¬ी> ॥ ºu ॥
(से त¹ले ि¤ती(¤ । त¹ती, त¹तील अने¤ ।
«े िचंतनीय वासना¤Fे द¤ । प¹मसा¹ ॥ º¿ ॥
तेिच िद°ले दीनाहातî । «े7े °¬े अन·य¬+î ।
त·मयता िचV°ांती । 7ाP होय ॥ º° ॥
¤ से ¤¹7ीचे ला°व । माव7िवती सम¸7 माव ।
मीप7ासी नु¹े õाव । ि¤अत¬ाव ह¹ोनी ॥ ×¢ ॥
«े°े वेद मंदावे । °ा¹तांचे िवचा¹ °¤ले ।
¨पिनषदे °ु स7ोिन पािहले । त¹ी वेग7े िदसेना ॥ ׺ ॥
(सा तो ¹वानंद°न । सî¤F'या िद°ला «ा7 ।
पितत ¤े ले पावन । दया¸Pी ॥ ×× ॥
तयासी ¤¹ोिन वं दन । पंचमाधयाचे िवव¹7 ।
«े असे अ°यंत गहन । ते ¤ोल¸ं गुर¤ृ पे ॥ ×; ॥
चतु°ाधयायाचे अंती । गु रसेवा ¤े ली «ी ती ।
पî¹सतां वाढे गु र¬+î । ¬ािव¤ां ची ॥ ×× ॥
पंचमी सह«ानंद । गुरि°'या (¤यपद ।
«गदु |ा¹ाचा अनुवाद । प¬ेल शव7ी ॥ ×' ॥
असो चालली अUं¬ सेवा । स°संगतीचा सेिवती मेवा ।
िवषयोमî

चा सु°ला गोवा । सह«समाî° ¤ा7ली ॥ ×) ॥
पाह िनयां सा°नî¹°ित । सद् ‍गुर संतुP होती ।
मग «ीवîचे गुC ¤î°ती । जान¸िP चेवोिन ॥ ×u ॥
मत¤îची ¬ ¤ाढोिन । हातî िद°ली तयांनी ।
शी¹ामा वîस8ांनî । िद°ले तेिच तु« देतो ॥ ׿ ॥
पु¹िप ¤ाढोिन (¤ । हातî देती देU ।
सांिदपने यदु नाय¤ । ¤ोî°ले तेिच °े,

¤ा ॥ ×° ॥
िव¤~प िवचा¹ न ¤î¹तां गु र7साद वंिदला मा°ां ।
संतुP Uाला गुरदाता । अन·य¬ाव पाहोनी ॥ ;¢ ॥
िववे¤यु + व¹ा¹य । सा°न सा°ी अ¤यं ग ।
(सा सî¤F'य स¬ा¹य । िम7तां गुर संतोषे ॥ ;º ॥
«ो ¹7सा न दे,

अं ग । गुरवचनî श|ा चां ग ।
गु र¤ृ पा ¤हावया मग । ¨°ी¹ नाहî ॥ ;× ॥
गु रवचनî िव¤~प °¹ी । तो ि°'य न¤हे, ¹पुला व ¹ी ।
÷ी¹ °ा¤ोिन ¤¹ी । मिद¹ापान « सा ॥ ;; ॥
गु ¹चे «ा7े अंत¹ । (सा दु ल ¬ न¹ ।
«ो पावे पलपा¹ । (सा िव¹7ा ॥ ;× ॥
¤ह ते¤î गुर ¤े ले । -ह7ती गुरमु U पािह«े Uाले ।
(से वेद°ा¹त ¤ोîलले । õायî õायî ॥ ;' ॥
«·मा ¹îलयाचे सा° ¤ , (¤दां ¤¹ावे गु रमुU ।
लîि¤¤ ¤यवहा¹ मािनती देU । तेही गु र¬+ -ह7िवती ॥ ;) ॥
¤ो7ी -ह7ती गुर ¤¹ावा । -ह7«े 7पं च चाले ¤¹वा ।
सं¤°¤ालî ¹õवावा । -ह7«े ¤¹े ॥ ;u ॥
ि¤°ये¤ गुर ¤े ला । अन·य °¹7 नाहî गेला ।
सेवा अि4तां ला«ला । तोही ि°'य -ह7वीतसे ॥ ;¿ ॥
ि¤°ये¤ गु¹सी वंिचती । 7सं गे सेवा न ¤î¹ती ।
7ा7ासवे ¹ि÷ती । ¹पुले °न ॥ ;° ॥
¤ो7ी -ह7ती हा गोसावी । ¤ा¹ि7¤ संगित ¤¹ावी ।
नाहî त¹ी ¤ु 7ाची °ो¹वी । «ा,ल ¹मु ची ॥ ×¢ ॥
¤ो7ी -ह7ती हा ¬ा¹यवंत । याचे सं गे ¹ाहतां िन°य ।
िमPा¬े सेिवतां तृP । हो¬ं ¹-ही ॥ ׺ ॥
ि¤°ये¤ -ह7वाया संत । गुर ¤î¹ती °वî¹त ।
Uालî ¹तां पुनीत । प¸7 जानी ॥ ×× ॥
गुर¬+îचे नां वाUाली । ि¤°ये¤î दु '¤म

Uांि¤ली ।
अ¤ताची ¤ोलती ¤ोली । -ह7ती ¹-ही प¹महं स ॥ ×; ॥
¹वानुमते मु+ Uाले । ¹ि7 संदेहच4î ¬मले ।
¬Pा¤ा¹े ¤ु ¬े Uाले । ि¤ती(¤ ॥ ×× ॥
िनहतु¤ गु र¬ि+ । िनिव ¤~प vयांिच वृîV ।
¹व¬ी सतीसी पती । «ेवî त सी ॥ ×' ॥
सव ¹व अिप ले गु¹सी । तोिच अî°¤ा¹ी मो÷ासी ।
ला«वी महाîस|ीसी । îस|पुरष ॥ ×) ॥
गुरचे ¤î¹तां गु 7शव7 । सव

ि¢यां चे ¤¹ी ¤ान ।
« सा चात¤ °े Uेलोन । मे°ोद¤ ॥ ×u ॥
¤ा7वे7 «ा7वेना । शव7î ¹व¬ी लागली मना ।
अUं¬ चालवी ¬«ना । गु रगु7ासी ॥ ׿ ॥
त से गु7 वि7 तां । न पु¹े °·द¤यु °प¬ता ।
वा¤् sं ि¢य शमता । ने¬ेि¢य पाU¹े ॥ ×° ॥
गु ¹चे °ेतां नाम । अंत¹î पावे िवशाम ।
-ह7े °·य ¤ु 7 °·य «·म । (से पद पावलî ॥ '¢ ॥
देहाचे ¤¹ोिन पोते¹े । सा¹वी ¹वामीचî मंिद¹े ।
sं ि¢ये ¨प¤¹7î सुंद¹े । पी¤ °¹ी ह¹त¤î ॥ 'º ॥
गु रवांचोिन नसे ¤ा« । न °¹ी लो¤ला« ।
अî°¤ सेवा मागे ¤या« । सद्‍गु रपासी ॥ '× ॥
गुर «े°ोिन चालले । तया °ु7ीसही वंिदले ।
°·य sचे ¬ा¹य ¨देले । च¹7 वािहले म¹त¤î ॥ '; ॥
स¤लां गु र¹प पाहे । ¹ि7 नF होत ¹हे ।
« सा °नलो¬ी िचंितत ¹ाहे । °नागा¹ ॥ '× ॥
गु रसेवीसी त°प¹ । ¹7स ¹7Uी सांि¬ली द¸ ¹ ।
÷ुî°पपासेचा िवस¹ । च¹7î देह अिप ला ॥ '' ॥
« सा ¹िव अहो¹ा¬ । िन¹ाल¹य चालवी स¸¬ ।
न लागे अ¬व+ । अ°वा ¹तुतीही वांिFना ॥ ') ॥
त सा सतत सेवा ¤¹ी । न -ह7े ¨7ी पु¹ी ।
तनु îU«वी चंदनाप¹ी । अहं ता नसे अंत¹ी ॥ 'u ॥
सेवेची त·मयता (सी । «े «े लागेल गु ¹सी ।
¹°îच सम«े सî¤F'यासी । त सी साम¹ी ¤î¹तसे ॥ '¿ ॥
गु ¹सी तृषा लागेल पु ढे । प¸वî

च «ा7े ि°'य ¹ो¤¬े ।
पा¬ ¬¹ोिन ¤¹ी पुढे । (सî (¤ा¹ल÷7े ॥ '° ॥
गु रह¸िन िन«सUा । दु «ा न देUे «ो ¤ां ।
गु र¬+ (¤मे¤ां । ¬े°तां ¤ त न वा°े ॥ )¢ ॥
माय (¤ गुरमाय । िपता गुरिच होय ।
ग7गोत गुर¹ाय । सोय «ा7ते िहताची ॥ )º ॥
िचV िचंतनî îU«े । देहासि+ सेवे ¤ुUे ।
वंदने अहं ¤ा¹ ला«े । गुरपु¬ासि¬° «ावया ॥ )× ॥
अच ने °¬े िवषय°याग । ¹जा 7मा7 लय अ¬ंग ।
(îसया ¬+îने ¹°मयोग । सह«ासह«î °¬तसे ॥ ); ॥
¤î¹तां स7ेम गुर¬ि+ । सह«î 7¤ा°े vयोित ।
गु र¬+ ते «ा7ती । sत¹ ¤î¹ती ¤ु त¤ ॥ )× ॥
मातीचा ¤े ला ¢ो7 । िनिव ¤~प सेिवला गहन ।
न ि°¤िवतां Uाले जान ि¬Nासी पहा 7°य÷ ॥ )' ॥
सेवा चालली अढ7 । संतोषले दीनदया7 ।
¤ृ पामृताचा U7ा7 । लो°ला प¸¹ ॥ )) ॥
ि°'य व¹ा¹ये ¨दास । ¹ि7 गु रवचनî िव°वास ।
अन·य °¹7 ¹îलयास । सद् ‍गुर¤ृ पा वो7तसे ॥ )u ॥
ग7पित ¤ृ पापा¬ «ाहला । पî¹ पािह«े प¹ीि÷ला ।
¤सव°ी प¸7 ¨त¹ला । त¹ीच °ला°य ॥ )¿ ॥
-ह7ोिन (¤े िदनî । ¤ सले सह« îस|ासनी ।
¤ोलती ि°'यालागोिन पाने तो¬î व¬ाचî ॥ )° ॥
गु र¹जा मानोिन ि°¹î । ि°'य चढे वृ ÷व¹ी ॥
प7

तो¬ोिनया ¤¹î । ¬¸मीव¹ी °ाि¤तसे ॥ u¢ ॥
(सा चाîलला 4म । ची¤ वाहे त7î प¹म ।
तं व ¤ोलती तु¤ा¹ाम । वृ ÷ा दु ·U दे¬ं न¤ो ॥ uº ॥
अ¹े हे रî°¹ Hवते । त¹ी प7

लावî «े°îची ते°े ।
(¤ोिनयां वचनाते । प7

सव «मिवली ॥ u× ॥
«े°¸न तोि¬ले पान । ते°े लावी नेवोन ।
त°¤ा7 «ाय िम7ोन । प¸वî

होते गसेिच ॥ u; ॥
न °¹î मनî िव¤~प । न ¤¹ी 'हो ना' «~प ।
वचन 7मा7 हा सं¤~प । ¤ा7ोिन गेला ॥ u× ॥
वृ ÷ प¸व वत् Uाला । सद् ‍गुर मनî संतोषला ।
-ह7े ि°'य ¬ला ¬ला । च त·याचा अî°¤ा¹ी ॥ u' ॥
अîस, ¤िõ7 ¹जा ¤î¹ती । ¤ दु रV¹े ही ¤ोलती ।
¤ °·य °·य -ह7ोिन गाती । िवषाद अहं ¤ा¹ ¨õे ना ॥ u) ॥
(¤दां मो7ी ¨ं साची । दो°ां दोचî°ां न हालेिच ।
म¹त¤î देवोिन °व¹े िच । चलिवती िन«पं°े ॥ uu ॥
°ांवती यो«न यो«न पयंत । मागुतî ि°'य °ांवत ।
मग ¬-स सम¹त । 9े ¤¸ न देती चह¸ं िद°ां ॥ u¿ ॥
पî¹ िन'¤ा¹7 देती ¬ास । (सा न ये ि¤ं तु «यास ।
सेवा °ेती हेिच िव°ेष । -ह7ोिन हष मानी ॥ u° ॥
गु रसेवा सतत °¬ो । िचV सेवेमा«î «¬ो ।
¹7स िगं द¹ी द¬ो । (से ¬ावी ॥ ¿¢ ॥
¤ अं°ा¹î ि9¹िवती । सप िवं च¸सी °¹िवती ।
अंत·î¹°ित पाहती । नाना 7¤ा¹े ॥ ¿º ॥
(सािच (¤ 7संग पु ढे व7¸ • य°ासांग ।
शव7 ¤î¹तां अ¤यंग । गु रसेवा ¤7€ं ये ॥ ¿× ॥
॥ sित शीसद्‍गु रलीलामृते पंचमाधयायांतग त· 7°म· समास· ॥
॥ शीसद् ‍गुरच¹7ाप 7म¹तु ॥
॥ शीसद्‍गुरलीलामृत ॥
अधयाय पांचवा - समास दु स¹ा
॥ शीसद्‍गुर शी7Hचत·यमहा¹ा«ाय नम· ॥
(¤दां ¹हो7 त°ा¤ांत । ¤ सले तु¤ा¹ाम संत ।
सि¬° ¨¬ा ¹ा«ीवसुत । ¤¹¤य «ो¬ोिनया ॥ º ॥
तं व ते°े लहान ¤ाल¤े । 4î¬ा ¤î¹ती ¤îतु¤े ।
तु¤ा¹ाम वदती sतु¤े । U•ा (¤ ¤ाढî ¤ा ॥ × ॥
पî¹सोिनयां वचना7ित । U•ा ¤ािढती °ी‚गती ।
तु¤ा,ने ¤ाल¤े हातî । °¹िन ¹ि7लî °या õायî ॥ ; ॥
ती·ही पो¹े Uƒ„ांत । °ालोिन वî¹ वा7¸न द¬िपत ।
लीलाना°¤î हे संत । ¤ाय ¤î¹ती न ¤7े िच ॥ × ॥
«यांची ¤तु म¤तु म् °ि+ । ते अ·य°ाही ¤¹ं °¤ती ।
ि°'या व¹ी ¤ सिवती । îस|ासन °ालोिन ॥ ' ॥
-ह7ती ¤ो7ासवे न ¤ोलावे । ¹ि7 ¹सनही न °यगावे ।
(से सांगोन सह«¬ावे । द¸ ¹ «ावोन ¤ सले ॥ ) ॥
स«ीव ¤ाल¤े गोम°î । पु¹िवली °¹7ीचे पो°î ।
त¹ी िव¤~प¤ु त¤ गोPी । नाõवे सî¤F'यासी ॥ u ॥
सद्‍गु र ि¬¬ुवननाय¤ । दयासाग¹ ¬¹ले (¤ ।
मनî õसले vया िन·°ं¤ । तया िव¤~प नाõवे ॥ ¿ ॥
देह च¹7î अिप ला । तेिच वे7î अि¬मान सांि¬ला ।
सुUदु ·U नाõवे िचVाला । देह«िनत िव¤ा¹ ॥ ° ॥
असो ते°े °या वे7î °¹ची मं¬7ी °ो°¸ं ¹लî ।
-ह7ती पो¹े ¤ोõे गेली । Uे7त होतî ¹तांिच ॥ º¢ ॥
°ो°°ो°¸िन °¤ले । ग7पतीसी पुस¸ं लागले ।
¤ोõे चु¤लî ¹मुची मुले । तु-ही देîUलî ¤î नाहî ॥ ºº ॥
तो न ¤ोलेिच ¤ांही । गुर¹जा मान¸िन …दयî ।
तं व पािहली तु¤ा, । °ांव¸न च¹7 वं िदले ॥ º× ॥
मग तु¤ा,स िवनवीत । ¤ाल¤े चु ¤लî िन¬ांत ।
ते7े ¨ि¤û Uाले िचV । ¤ां ही समाचा¹ सांगावा ॥ º; ॥
ते वदती ते°े ¤ सला ¤ुवा । °यासी समाचा¹ पुसावा ।
न ¤ोले त¹ी Uो¬ावा । िन8¸¹प7े ॥ º× ॥
म« वा°ते Uिचत । याने ¤े ला ¤ा7°ात ।
याची ¤¹7ी अ°ि°त । ¤ो7ासही न ¤7े ॥ º' ॥
(¤तांिच (से वचन । °ांवले ते 4ो°ायमान ।
दांि¬¤ा °î¹लेîस मîन । ¤ा7°ात¤या िन8 ¹ा ॥ º) ॥
त¹ी तो ¤ांहीच न ¤ोले । ते7े ते अî°¤ संतापले ।
ल°ा ¤ु¤या दं ¬ माî¹ले । ि¤तीये¤ ॥ ºu ॥
मा¹ोिनयां °¤ले ¤ह त । पî¹ 7°यु V¹ न िम7त ।
¤ोलती तु¤ा¹ाम संत । यासी द¸ ¹ ढ¤लावे ॥ º¿ ॥
¤¹7ी ¤¹ोित िन°ाच¹ी । पो¹े पु¹ोिन ¤ सला व¹ी ।
वा7¸ ¤ाढावी स°व¹ी । -ह7«े 7°य÷ ¤7े ल ॥ º° ॥
वा7¸ ¤ािढली स°व¹े सी । पाहते «ाहले ¤ा7¤ांसी ।
°ो¤ ¤î¹ती अित°येसी । पु·हा मा¹ं °ांवले ॥ ×¢ ॥
माî¹ती Uोि¬ती पाि¬ती । नाना दु रV¹े ¤ोलती ।
सद् ‍गुर दु ¹ोिन पाहती । अंत¹î ¹नंद ¨मा7े ॥ ׺ ॥
°·य ि°'यि°¹ोमि7 । स†वाची ही ¤े व7 Uा7ी ।
देह¬ाव सां¬ोिन । च त·य¹पî िनमाला ॥ ×× ॥
सम¹त «नां िनवाî¹ले । तुमचे ¤ाल¤ां ¤ाय Uाले ।
अमृत¸Pीने पािहले । तं व ¨õोन ¤ सलî ॥ ×; ॥
°‡येव¹ोिन िन«ोन ¨õती । त सî ¨õली °ी‚गती ।
पाहोिन िव¹मय िचVî । न समाये «नां¤या ॥ ×× ॥
तं व तु¤ा¹ाम सद् ‍गुरमा¬ली । ि°'यासमीप °ांवली ।
¤व°ा7ी …दय¤म7î । म¹त¤î õे वी व¹दह¹त ॥ ×' ॥
सद्‍गु र¤ृ पामृत Hवले । जानाजान िव¹ाले ।
अमृतमय हो¬न ¹ािहले । अंत¤ाC ॥ ×) ॥
¹°î sं ि¢ये अंतमु U Uालî । ¹°¸लîलंगची वृ îV ¨¬ाली
। ि¬गु7ेसी ¹°ली । ¬¸तांसिहत ॥ ×u
॥ महा¤ा¹7 तुया अव¹°ा । °·द7Hî î¹°ालî त°वतां

अहं 7Hाची ¹9ु ¹7ता । सोˆहं सह माव7ली ॥ ׿ ॥
¨¹ला ¹िदिचदानंद । माव7ले माया¬ास¤ं¤ ।
«े नोहेिच 7ितपा¸‡य । वेशुतîसी ॥ ×° ॥
चîदेहातीत Uाला । म¹7ा मा¹ोिन ¨¹ला ।
¹िदमधया·त संचला । (¤ ¹°मा ॥ ;¢ ॥
महामाया गु7माया । म¸7माया «ाय िवलया ।
असोिन नु¹ली ¤ाया । 7Hचत·यता ¤ा7ली ॥ ;º ॥
अलं ¤ा¹ अने¤ ¬ासले । सुव7 °वे (¤िच Uाले ।
त से «ग अनंत न°ले । िममलजाने 7H (¤ ॥ ;× ॥
लेUना वाचना अव¤ा° । ते°े नलगे िनिमष ।
¤त¬ावना िन·°ेष । ¨¬ोिन होय तादा°-य ॥ ;; ॥
(ि°या ¹नंदसाग¹ांत । सद्‍गु र सî¤F'य नांदत ।
ते°ील (¤ ि¤ंदु 7ाP । अनंत सु¤ृ ते हो,ल ॥ ;× ॥
गु रि°'याची ¬ावना । सम¸7 ¨¬ाली ¤ामना ।
¹व¹व¹पî लीन «ा7ा । (¤¹प «ाहले ॥ ;' ॥
« से ¤ा8 अûी7ित । ¬े°तां होतसे अिûम¸ित ।
त सा ि°'य गुर7ित । ¬े°तां Uाला गुर¹प ॥ ;) ॥
सî¹ता साग¹ा िम7ाली । साग¹¹पे पसावली ।
अ°वा लव7 ¨द¤ ¬े° «ाहली । संचले (¤¹प ॥ ;u ॥
त से ¤ ता¤तातीत 7H । चत·य 7¤ा°ले प¹म ।
या¹तव 7Hचत·य हे नाम । ित¤ा,ने सं¤ोî°ले ॥ ;¿ ॥
(सी Uाली î¹°ित । °·दî न व7 वे िनगुती ।
िन·°·दî °·द¤यु °पîV । चालेल ¤ सी ॥ ;° ॥
¹तवनाची ¹त ¨प«ली मोõी । पî¹ मंद ¤ुि| म¹ाõी ।
न सुचे ते¤हां िदõी । सद्‍गु रपदî õे िवली ॥ ×¢ ॥
7Hचत·य गुरमाय । «ी दीन अना°ांची सोय ।
« सी व°सालागî गाय । त सी ¹-हां पा·हवली ॥ ׺ ॥
¨¬यतां ¹नंदे ¬े°ती । «न सम¹त पाहती ।
-ह7ती सा°¸ची ¤ृ ित । 7Hािद¤ां ने7वे ॥ ×× ॥
¤य° सा°¸सी Fि7ले । °ाय मो¤लोन त ¬¸ं लागले ।
तु¤ा,ने समा°ान ¤े ले । स¤7 ¤ांचे ॥ ×; ॥
तु¤ा¹ाम 7Hचत·य । ¨¬यतां Uाले अन·य ।
संवाद Uाला गहन । î¹°¹िचVे पî¹सावा ॥ ×× ॥
॥ sित शीस¸गुलीलामृते पंचमाधयांतग त· ि¤तीय· समास· ॥
॥ शीसद् ‍गुरच¹7ाप 7म¹तु ॥
॥ शीसद्‍गुरलीलामृत ॥
अधयाय पांचवा - समास ितस¹ा
॥ शीसद्‍गुर शी7Hचत·यमहा¹ा«ाय नम· ॥
शीगुर वदती ि°'यासी । °·य °·य ते«ो¹ा°ी ।
सांग सेवा Uाली तु«सी । ¹जािपतî ते (¤ावे ॥ º ॥
¤îल «ाहला ¨·मV । अ°म मा«ला सम¹त ।
न सुचे िनतािहत । «ीवमा¬ांसी ॥ × ॥
Uयाच।(न Uो°े ¬ा¹ते । Uो°े स°य°वे ¨õते ।
¤~पनात¹ं ग नाना मते । ¬¸मं¬7î पसावली ॥ ; ॥
¤माî°¤ा¹ी 7ाH7 । ¤म हीन Uाले दीन ।
िवप¹ीत सं गती गहन । ¤ुि| िवप¹ीत «ाहली ॥ × ॥
¹चा¹¬P ¹°ान¬P । अî°¤ा¹¬P ¤ुि|¬P ।
देहसुUाची हांव न°° । लागली मागे ॥ ' ॥
î«तु¤î देहाची हां व °î¹ली । िततु¤î ÷ी7ता ¹ली ।
°त¤ाची प¬ा°ी Uाली । वयसीमा ॥ ) ॥
देह°°यासी ¹7îUतां । देहाची ¤ायसी िचंता ।
°ी¹ सलामत ¹तां । पग„ा ¤ह त «मतील ॥ u ॥
(वं देहसुUावां च¸न ¤ां ही । सव °ा ¤ाय ¨¹ले नाही ।
नाि°वंत सुUे समा°ान ¤ांही । िचVाचे हो,ना ॥ ¿ ॥
« सी ¹ोिह7ीमाव । त सी °¹ली हां व ।
°°ो°¤च-दु ¤ानîचा ¬ाव । पाह¸न हष वा°तो ॥ ° ॥
देहसुUासी ¬ुलले । °ा°वत °ा¤ोिन °ांवले ।
नाि°वंतानेही पो7ले । मग °ांवा°ां व ¹¹ं ि¬ली ॥ º¢ ॥
न पाहती ¤ु लगोत । ¹चा¹ िवचा¹ वेद77ीत ।
वेदांसीच म¸U -ह7त । «ुने °ा¤¸ न नवे °यावे ॥ ºº ॥
°मा°म नीित·याय । ¨पाय ¤î¹तां अपाय ।
देह हेिच मान¸िन धयेय । ¹°मजान िवHले ॥ º× ॥
ते7े अ°यंत दीन Uाले । ¹वसVेते मु ¤ले ।
वं दनेअ°ीन Uाले । धम सांि¬ला अने¤î ॥ º; ॥
सुU ¹ािहले (¤î¤¬े । °ुं ¬ाि7ती ¬लती¤¬े ।
मृ ग « सा वाव¬े । ¤¹तु¹ी¤ा¹7े ॥ º× ॥
सव सुUाचे ¹ग¹ । सो¬ोिन °ांवला द¸ ¹ द¸ ¹ ।
ते7े ¨पाय ते अपाय °ो¹ । हो¬ं लागला ॥ º' ॥
¹°मानुसं°ानावांचोिन । न '¤-य ¤ो°ी °·दजानी ।
¹चाय सम°ा•ची ¤¹7ी । धयानî न ये ॥ º) ॥
¤ालच4ाचे ¤îतु¤ । ¬«न वा°े िन¹° ¤ ।
ते7े ¤या¤ु 7 होती लो¤ । िदवसेिदवस ॥ ºu ॥
अहो या ¬«नाने ¤ाय होते । (से पुसती «ा7ते ।
प¹ी िचV°ु|ीसी ¬«नापुअत

। सा°न नाहî ॥ º¿ ॥
°·दजाने वे¬ावले । अनु¬वािव7 ¤ु ¬े Uाले ।
7वृîVजान -ह7तî ¬ले । िवषयसु U वांिFती ॥ º° ॥
न¹देहाचा मु‰य °म । ¹°मो¬तीचे «ा7ावे वम ।
तदनु¹ो°े ि4या¤म । ¤¹ीत असावे ॥ ×¢ ॥
ती ¸Pी िवस¹ली । देह¤ुि| ¸ढ Uाली ।
ते7े अ°मî 7वत ली । ¸Pी सव ॥ ׺ ॥
वेद °ा+े पु¹ा7े । ¨पिनषदे संतवचने ।
¨पहाîसती, ¹ि7 °हा7े । -ह7ती ¹-ही ॥ ×× ॥
पु¹ा7ांत¹î¤या ¤°ा । अस°य ¤ा~पिन¤ सव °ा ।
वा°î लाग~या िचVा । ¤îल°म

॥ ×; ॥
हा ि9¹ला ¤ा7 । ते7े संतांचा प¬ला दु '¤ा7 ।
नाî¹त¤ां Uाला सु¤ा7 । अवनीव¹ी ॥ ×× ॥
तयांमा«ी «े ¬ािव¤ । °यांसी नसे माग द° ¤ ।
ते7े स°या¹°यिववे¤ । न सुचे अ~पही ॥ ×' ॥
तयां तुवां ¤ो°ावे । नाî¹त¤ां सुपं°ा लाववे ।
¹ामनाम वाढवावे । ¬¸मं¬7î ॥ ×) ॥
¤ािम¤ांचे पु¹वोिन ¤ाम । °यांसी लावावे ¬«नी 7ेम ।
¤ालानु¹प सा°न सुगम । ¨¹ले नाहî ¹ि7¤ ॥ ×u ॥
¹तां «गदु |ा¹ा¤ा¹7े । तुवां «नî ¤ाय ¤¹7े ।
हे गु र¹जा मान7े वाढवî ¬ि+ ॥ ׿ ॥
¹जा वंिदली म¹त¤î । म¸ित õे िवलî …दयमंच¤î ।
गु रि°'यां Uाली (¤î । िव¹ला ¤त¬ाव ॥ ×° ॥
वं दोिन शीगु¹चî पा¨ले । 7Hचत·य सद् ‍गुर िन°ाले ।
7°म न िम'या¹Šयî गेले । (¤ांतवास ¤¹ाया ॥ ;¢ ॥
वेद°म हातî ¹ले । अजेय ¤ांही न ¨¹ले ।
योगा‹यासे दं ¬7 ¤े ले । सगु7देहाचे ॥ ;º ॥
देह अ°यंत हल¤ा Uाला । ¹ि7 ते«े ¹°ं ¤ला ।
वा°े दु «ा ¤िप ¹ला । ¨•ा7 ¤¹ी वृ÷ा¹ी ॥ ;× ॥
गु रसेवा Uाली नवमास । पु ढे गेले ¤ांही िदवस ।
तîव¹ी न¬ संव°स¹ास । गृ ह°यागासी «ाहले ॥ ;; ॥
गीता ¹ाव«ी वृ | Uाले । °ो°°ो°¸िन °¤ले ।
सा°ु¤ ¹ागी «े ¬ेतले । पुसती °यांसी पु¬वाता ॥ ;× ॥
चात¤ ¤¹ी मे°¹°ा । त सी Uाली °यांची द°ा ।
¤र7ा ¬ाि¤ती «गदी°ा । पु¬ ¬े°वî ¹-हांते ॥ ;' ॥
¹नेही सोŒ¤ती िवस¹ोिन «ाती । पî¹ माय¤ाप सव दा िचंितती ।
¬ाया पित•ता ¹ती । तीही सदा धयातसे ॥ ;) ॥
(सी ¹तां s¤¬ील î¹°ित । ित¤¬े सद्‍गु र मनî धयाती ।
¹तां «ावे गृहा7ित । मायद° ना¤ा¹7े ॥ ;u ॥
गु र7ाPी¤ा¹7े «·मदा°या दु ·U दे7े ।
°¬ले या मायागु7े । िनरपाय ते°े ॥ ;¿ ॥
गृ ही «ाŠयाचा °¹ला हेत । शीगुर व¹ागीवेष °ेत ।
«°ा व7~या सम¹त । अंगी िव¬¸ती चिच ली ॥ ;° ॥
¤°î ¤ांî°ला ¤सो°ा । हाते °ेती िचलीम िचम°ा ।
¤ ¹ागी °ो¬ला गोम°ा । ते«·पुं« ॥ ×¢ ॥
ती°

÷े¬े ¤¹ीत । ¹वामी िन°ाले गृहा7त ।
मागî

°ेतले सांगात । व ¹ागी चा¹ ॥ ׺ ॥
पाहतां गु ¹ं चे मुUा¤¬े । त°¤ा7 लीनता «ो¬े ।
िद¹ती हे सा°ु गाढे । पो°¬¹ न¤हेती ॥ ×× ॥
मागî

अनंत °¹7 येती । ि°चा साम¹ी अिप ती ।
मु¤¤ाम ¤¹ीत गु रम¸ित । गîदावलेस पावली ॥ ×; ॥
¤ो7ा न देती ¹7U । दु ¹न पाहती ¤îतु¤ ।
°¤म¤ा पाहती लो¤ । व ¹ा¹यासी ॥ ×× ॥
मारतीचे मंिद¹ांत । õा7 मांि¬ती गु रना° ।
समीप अग°ी °ग°गीत । ¤े ली असे ॥ ×' ॥
दु ¹ोिन देUती मायच¹7 । ¹ि7 पाहती िपतृवदन ।
मनîच ¤¹ोिन वंदन ।देवालयî ¤ सले ॥ ×) ॥
द° न °ेतां 7े म ¨õे । पî¹ ¹7U ¤ो7ा न प°े ।
सद्‍गु र «ा7ती गोम°े । सम¹तांसी ॥ ×u ॥
असो «े¤हां Uाली िन°ा । ¹ामî होता तमा°ा ।
«ो 7°य÷ यम9ांसा । प¬ला सवा• व¹ी ॥ ׿ ॥
«मले स¤7 गांववे¬े । UदUदा वासती दं ता¬े ।
°वान « सा च°7ी हा¬े । गो¬ी ना ¹स ॥ ×° ॥
दा«ी पा°ील गां व¤¹ । ¹ि7 अŠ7ा वा¹सव¬े¤¹ ।
¨¬यतां देUोिन गुरव¹ । -ह7ती ¤ोõील ¤ ¹ागी ॥ '¢ ॥
िह¹वा तमाU¸ मु7े ल । -ह7ोिन गेले ते «व7 ।
गोPी ¤î¹ती 7ां«7 । ¤ो7 ¤ोõील -ह7ोिन ॥ 'º ॥
¤ोलतां ¨¬यतां सं¤ं° ¹ला । ग7¸¤ु वा Uिचत गमला ।
U¸ 7 पाहती ¤ान «ो तु°ला । ¤ा7प7î ॥ '× ॥
पî¹ ¹7U न देती । मनî हष मािनती ।
¹«नी स¹îलया 7¬ातî । -ह7ती सम¹तां । ¤7व¸ं हे ॥ '; ॥
°यां, (सा ¤ेत ¤े ला । शîनी अंतजाने «ा7ला ।
¨õोन पहां°समयाला । गेले िन°ोिन °व°ु¹¹ामî ॥ '× ॥
ते°ेही हनुमान मंिद¹ांत ¤ु वा «ा7ोिन त7 देत ।
द° ना अने¤ «न येत । îस| पुरष «ा7ोनी ॥ '' ॥
पाह¸िनया ते« °ांित । प¸vय¬ाव ¨प«े िचVî ।
संसा¹ी अने¤ 7°न ¤î¹ती । ¤ाया¤या°ी पीि¬तसे ॥ ') ॥
¤ो7ा सांगती ¹ामनाम । ¤ो7ा 7दि÷7ेचा िनयम ।
¤ो7ा Žष°ी सुगम । सांगते Uाले ते°वां ॥ 'u ॥
Uातव7î पस¹ली मात । मारतीचे मंिद¹ांत ।
¤ो7ी ¹ले महं त । ि¬¤ालजानी ॥ '¿ ॥
शीगु¹ं चे °व°ु¹गृहî । िचंता ¤¹तî 7°यही ।
¤°î ये,ल «ांव, । प¹तोिन गृहाते ॥ '° ॥
सास¸सी ¤ानगी ¤7ली । ¤·येसह द° ना गेली ।
गदî «ा,तî ¨¬ी õे ली । मग ¤¹ी वंदन ॥ )¢ ॥
¹वामî (¤ िवनव7ी ।¤·येचा गेला °¹°नी ।
¤ोõे गृह °यागोिन । मागुता ¤े ¤हां ये,ल ॥ )º ॥
¹ा¬।•ंिदन वा°े िचंता । ¤·या 7îढ Uाली ¹तां ।
पित ¤े ¤हां ये,ल मागुता । सांगा ¹वामी ॥ )× ॥
शीगुर ¤ोलती वचन । अUं¬ ¤े îलया नाम¹म¹7 ।
°वî¹त ये,ल प¹तोन । िचVî िचंता न ¤¹ावी ॥ ); ॥
¤ोलोिन (सî ¨V¹े । ि¤¹ीि÷ती ते अंत¹े ।
¹चा¹नीित °ोî°ती सा¹े । ¹7U न देती ¹पुली ॥ )× ॥
पािहली गîदावलीची î¹°ित । त सीच ये°ीलही पाहती ।
पु ढे गेले ¬ां¤ेवाि¬7ित। चुलत ¬िगनीसी ¬े°ाया ॥ )' ॥
दा¹ी «ा¬िन '¹°ुवी¹' । (सा ¤े ला ¨¤च ग«¹ ।
'¬ीमाता, ि¬÷ा स°व¹ । ¹7ु िनया °ालावी' ॥ )) ॥
(सा °·द प¬तां ¤ानî । ¬ीमा दच¤ली मनî ।
गोसावी ¤ो7 म«लागोिन । नामे हां ¤ा माî¹त ॥ )u ॥
¤ाहे¹ येवोिन पाहात । ¹7Uी ¤ां ही न लागत ।
पî¹ ¹नंदले िचV । ¨गाच पाहे मु Uा¤¬े ॥ )¿ ॥
िद¤य ¹प ¬¤य म¸ित । म¹त¤î «°ा °ो¬ती ।
¤îपीन°ा¹ी ¹ि7 िव¬¸ित । सवा•गासी चिच लीसे ॥ )° ॥
सद्‍गु र वदती '¬ीमाता, । सास¹ी तNीन Uालीस ¤ा, ।
¹7Uी सांि¬ली सव ही । माहे¹°¹ची' ॥ u¢ ॥
sतु¤े पî¹सतां स°व¹ी । ग7¸ -ह7¸िन हां ¤ मा¹ी ।
¹नंदे नयनî नी¹ °¹ी । गु7 ¹õवी ¤ा7प7îचे ॥ uº ॥
'¤ासया Uालाîस िन8¸¹ । सो¬¸न गेलास °¹दा¹ ।
दु Uिवले सवा• चे अंत¹ । ¤ाय साî°ले सांग ¤ा; ॥ u× ॥
येर वदे साî°ले नाहî । (सी व¹त¸च नसे ¤ां ही ।
असो, ¹जा दे, लवलाहî । म« «ा7े असे ¤ह द¸ ¹ ॥ u; ॥
¤ो7ा सांग¸ नये वाता । ग7पित ये°े ¹ला होता ।
स°व¹े ।(न ये,ल मागुता । स°य स°य «ा7ावे ॥ u× ॥
(से ¤ोलोिन स°व¹ । िन°ाला तो योगे°व¹ ।
¬िगनी हां¤ मा¹ी ¤र7ा¹व¹ । 'स°व¹ ये,

प¹तोिन' ॥ u' ॥
शीगुर िन°ाले ते°¸न । ती°

÷े¬े ¤î¹ती ¬म7 ।
स¸•मप7े अवलो¤¸ न । «नî¹°ित «ा7ित ॥ u) ॥
¤ह ते¤ असती ¤ामास+ । ¹शम°माîस िव¹+ ।
°ने िवंî°ले िचV । सव ¬ांचे साî¹Uे ॥ uu ॥
वेद अितî° सा°ुसंत । अस°य मािनती पî¹ा7मत ।
िहं सा¤मî

7वत त । वा¹«~प वाढला ॥ u¿ ॥
¹ा«सVा िव°मî Uाली । °म श|ा ¨¬ाली ।
समा°ानापासोिन ढ7ली । «नता सव ॥ u° ॥
नाना 7ापंिच¤ ¹पVी । अपा¹ िव°ने ¹द7ती ।
¤ुि| ¹यु 'य °¹ी¹संपVी । िवलया «ात चालली ॥ ¿¢ ॥
î«तु¤या सुUसो, ¤े ~या ।िततु¤या ग¹«ा वाढ~या ।
देह प¹ा°ीन Uाला । ¤यसनî अ°यंत नागवले ॥ ¿º ॥
«ग¤चाल¤ ¹°मा¹ाम । िवस¹तां वृ °ािच शम ।
¤ोõे न िम7े ¹¹ाम , ि¬Uंदही °ोî°~यां । ¿× ॥
¤ा-य¤म

¤ांही ¹ािहली । न '¤-य ¬ा¤ना ¨¬ाली ।
पात¤ांची सीमा Uाली । ¤यि¬चा¹¤म वाढले ॥ ¿; ॥
स¤7ांसी ¬Pता ¹ली । द वी °+î अ¸'य Uाली ।
ते7े श|ा ¨¬ोिन गेली । देववेदसंतांव¹ची ॥ ¿× ॥
नाî¹त¤ ¤नोिन स¤7 । अनु¬वहीन वा¹«ा7 ।
°¹ो°¹î 7हसु¤ा7 । व U¹ीव¹ी ¹ािहला ॥ ¿' ॥
अनु¬वािव7 िनगु 7 । श|ेिवना सगु7 ¬«न ।
¤î¹तां न¤हे समा°ान । ¤ो7ा(¤ाचे ॥ ¿) ॥
सगु7î सायु vयता °¬े । त¹ीच िनगु 7जान «ो¬े ।
श|ा सगु7î पवा¬े । नविव°ा ¬ि+माग

॥ ¿u ॥
¤ु ल°ील िचV°ुि| । प¹ं प¹ागत °म ¤ुि| ।
लया «ातां वेदिवî° । य°ासांग °¬ेना ॥ ¿¿ ॥
दु ° ¹ ¤îल मा«ला । अ°म ¤ह पसावला ।
तर7ोपाव न ¨¹ला । 7ाि7यांसी ॥ ¿° ॥
या¹तव सुल¬ ¹ाम¬«नî । लावावे शीगुरवचनî ।
(से ¹7ोिन धयानî । िवच¹ती महीव¹ी ॥ °¢ ॥
sî° शीसद्‍गु रलीला । शव7î ¹वानंदसोह7ा ।
पुरिवती ¹ामदासीयांचा ल7ा । ¤ृ पा¤°ा÷े ॥ °º ॥
॥ sित शीसद् ‍गुरलीलामृते पं चमाधयायांतव त· तृतीय· समास· ॥
॥ शीसद् ‍गुरच¹7ाप 7म¹तु ॥
॥ sित प‘मोˆधयाय· समाP· ॥

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful