You are on page 1of 73

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP.

HỒ CHÍ MINH
KHOA MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN
 

BÀI TIỂU LUẬN ĐỊA LÝ DU LỊCH

TIỂU VÙNG DU LỊCH
DUYÊN HẢI NAM
TRUNG BỘ
GVHD: Th.S Nguyễn Văn Thanh
Thực hiện: Nhóm 8 _ DH08DL
1. Đỗ Hoài Vũ
2. Dương Hữu Đạt
3. Nguyễn Duy Hùng
4. Bùi Thị Linh Phượng
5. Nguyễn Thị Thu Cúc
6. Nguyễn Thị Hồng Liên
7. Nguyễn Thị Hồng Thắm
8. Nguyễn Thị Bích Phượng
9. Nguyễn Thị Phương Thúy

TP.HCM, tháng 5/2010

Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ

MỤC LỤC
MỤC LỤC.....................................................................................................................2
A. GIỚI THIỆU.............................................................................................................3
I. Đặc điểm tự nhiên ..................................................................................................3
I.1. Địa hình...........................................................................................................3
I.2. Hệ thống sông ngòi..........................................................................................3
I.3. Khí hậu............................................................................................................3
I.4. Rừng................................................................................................................3
II. Dân cư-xã hội........................................................................................................4
B. TIỂU VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ......................................4
I. Bình Thuận.............................................................................................................4
I.1. Điều kiện phát triển du lịch..............................................................................4
I.2. Các di tích lịch sử văn hóa...............................................................................5
I.3. Các danh lam thắng cảnh...............................................................................20
II. Ninh Thuận.......................................................................................................... 23
II.1. Điều kiện tự nhiên........................................................................................24
II.2. Tiềm năng phát triển kinh tế và du lịch........................................................24
II.3. Các di tích lịch sử.........................................................................................25
II.4. Các danh lam thắng cảnh..............................................................................26
III. Khánh Hòa.........................................................................................................31
III.1. Các điều kiện phát triển du lịch...................................................................31
III.2. Các di tích lịch sử .......................................................................................35
III.3. Các danh lam thắng cảnh............................................................................37
III.4. Ẩm thực......................................................................................................47
III.5. Đặc sản .......................................................................................................49
IV. Phú Yên.............................................................................................................49
IV.1. Khái quát về Phú Yên.................................................................................50
IV.2. Các danh lam thắng cảnh............................................................................51
V. BÌNH ĐỊNH........................................................................................................56
V.1. Khái quát chung...........................................................................................56
Tuồng Bình Định.................................................................................................58
V.4. Lễ hội...........................................................................................................67
V.5. Đặc sản.........................................................................................................69
C. KẾT LUẬN.............................................................................................................70
I. Chính sách phát triển du lịch của vùng.................................................................70
II. Những yếu điểm trong hoạt động du lịch làm lãng phí tài nguyên......................72
III. Định hướng chung..............................................................................................72

Nhóm 8 _DH08DL

2

Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ

A. GIỚI THIỆU
Đất nước Việt Nam trải dài theo nhiều vĩ độ khác nhau đã tạo nên cho mỗi vùng
Việt Nam những nét đặc trưng riêng về tự nhiên lẫn trong cuộc sống thường nhật của
con người.
Với diện tích đất liền rộng 33166,1 km2 với 1731400 người (năm 2007) bao gồm
các tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận; vùng Duyên hải
Nam Trung Bộ có vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế và quốc phòng. nằm trên trục
các đường giao thông đường bộ, đường sắt và biển,gần thành phố Hồ Chí Minh và khu
tam giác kinh tế trọng điểm Đông Nam Bộ,cửa ngõ của Tây Nguyên,của đường
”xuyên Á” ra biển nối với đường hàng hải quốc tế.
I. Đặc điểm tự nhiên
I.1. Địa hình
Vùng duyên hải Nam Trung Bộ là một vùng đồi chuyển tiếp xuống dải đồng
bằng duyên hải hẹp ở phía đông. Dải đồng bằng này bị chia cắt bởi các nhánh núi đâm
ngang ra biển tạo thành một đường bờ biển khúc khuỷu có nhiều vũng, vịnh, bán
đảo… Đây là điều kiện thuận lợi để người dân nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản…
I.2. Hệ thống sông ngòi
Theo hướng các thung lũng, hệ thống sông ngòi trong vùng chảy theo hướng đổ
ra biển đông như các sông Thu Bồn, Trà Khúc, Sông Ba…Các sông này có giá trị về
thủy điện và giao thông tuy nhiên không lớn lắm.
I.3. Khí hậu
Khác hẳn với khí hậu vùng Bắc Trung Bộ khí hậu ở đây không có mùa đông
lạnh, nhưng lại có sự phân hóa theo độ cao. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ chịu ảnh
hưởng của gió mùa và dãy Trường Sơn làm cho mùa mưa rất ngắn, mùa khô nóng kéo
dài. Trong khi cả nước có lượng mưa lớn nhất, thì miền khí hậu này lại đang ở thời kỳ
khô nhất gây nên hiện tượng thiếu nước nghiêm trọng và hiện tượng sa mạc hóa đã
hình thành những dải cồn cát kéo dài nhất là ở các tỉnh:Bình Định, Khánh Hoà, nhưng
điển hình là 2 tỉnh Ninh Thuận và Bình Thuận . Kèm theo khô hạn và gió mạnh là
những cơn bão cát đe doạ chôn vùi làng mạc, ruộng đồng, phủ lấp trên một phạm vi
rộng hàng ngàn hécta. Vào mùa mưa: lượng mưa phong phú lại tập trung vào thời gian
ngắn nên dễ gây ra lũ lụt. mùa bão cũng thường xảy ra vào các tháng 10-11.
I.4. Rừng
Bên cạnh đó nguồn tài nguyên trong vùng cũng khá phong phú với lượng rừng
nhiệt đới ẩm nhiều tầng tán cùng các loại cây gỗ quý như cẩm lai, mun, trắc, gụ…và
các đặc sản làm thuốc như sâm, atiso, sa nhân, quế… Giới động vật trong rừng còn
khá lớn với nhiều loài động vật quý hiếm còn tồn tại như voi, tê giác, bò tót, trâu rừng,
chim công…
Nhóm 8 _DH08DL

3

450 người (2009) Tỉnh lỵ: Thành phố Phan Thiết Các huyện: thị xã Lagi. đền. Bắc Bình. để xây dựng một nền văn hoá truyền thống phát triển qua từng thời kỳ lịch sử trên cơ sở những phong tục tập quán văn hoá của tổ tiên tạo nên một nền văn hoá thống nhất đa dạng. Bình Thuận có bờ biển dài. B. Thành phần dân tộc trong vùng khá phức tạp ngoài người Việt còn có các dân tộc khác như Chăm. Hàm Thuận Nam. Đức Linh. Mường. Giarai. có các hải đảo và vùng đồng bằng. người Việt đã kế thừa những thành tựu về văn hoá của người Chăm và một phần các dân tộc ít người khác. … I. đình. Vùng duyên hải Nam Trung Bộ có diện tích lãnh thổ rất rộng nhưng mật độ dân số lại rất thấp bình quân chỉ 52 người\km2. Hàm Tân. Xơ Đăng. Trong quá trình mở nước về phía Nam và từ khi thành lập tỉnh Bình Thuận (1697). TIỂU VÙNG DU LỊCH DUYÊN HẢI NAM TRUNG BỘ I. Bana… đa dạng bản sắc văn hóa dân tộc tuy nhiên gây khó khăn trong việc quản lí.169. bất đồng ngôn ngữ. chùa.828 km² Dân số: 1. với bờ biển dài 192 km từ mũi Đá Chẹt giáp Cà Ná (Ninh Thuận) đến bãi bồi Bình Châu (Bà Rịa-Vũng Tàu). Nhóm 8 _DH08DL 4 . Dân cư-xã hội Số dân trong vùng có 1731400 người dân.1. Chính những đặc điểm về tự nhiên đó là điều kiện thuận lợi. để từ lâu đời trên vùng đất này đã có con người sinh sống ở thời tiền sử và sơ sử mà những di tích khảo cổ học được phát hiện và chứng minh sinh động về những nền văn hoá khảo cổ đã qua. qua nhiều thế hệ. Hoa. Bình Thuận Diện tích: 7. Chăm. cách Thành phố Hồ Chí Minh 198 km.. chiếm 2% số dân toàn quốc. Những thiết chế tôn giáo. Nùng. Êđê.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ II. Hrê. lăng mộ. Từ xưa là những yếu tố cấu thành đời sống văn hoá tinh thần và tâm linh của cộng đồng các dân tộc. Phía bắc giáp tỉnh Ninh Thuận. Tỉnh lỵ của Bình Thuận là thành phố Phan Thiết. phía tây giáp tỉnh Đồng Nai.miền núi. Trải trên 300 năm lịch sử các thế hệ tiền nhân xưa đã để lại trên đất Bình Thuận hằng trăm di tích lịch sử có giá trị. được bồi đắp và giữ gìn đến ngày nay đã cấu thành các di tích lịch sử văn hoá và danh lam thắng cảnh. Tày. Tánh Linh. Dân tộc: Việt (Kinh). K’Ho. tín ngưõng và văn hoá đó là những di sản được kết tinh lại qua bàn tay. Phú Quý. Điều kiện phát triển du lịch Bình Thuận là tỉnh duyên hải cực Nam Trung Bộ Việt Nam. phía tây nam giáp tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu. phía tây bắc giáp tỉnh Lâm Đồng. Hàm Thuận Bắc. miếu. Tuy Phong.. đó là những công trình kiến trúc: tháp. khối óc của ông cha ta.

Trường đóng cửa vào năm 1912. Di tích Dục Nhóm 8 _DH08DL 5 . đình làng Đức Nghĩa. những lúc rảnh thầy dẫn học sinh du ngoạn cảnh đẹp như ở thị xã Phan Thiết lúc bấy giờ như bãi biển Thương Chánh. Pháp văn. động làng Thiềng. tráp văn thư. nghiên mài mực. tất cả đều cũ kỹ nhưng được cất giữ bảo quản tốt. một chiếc tủ đứng. một bộ ván. thầy Thành còn bằng tình cảm người thầy. TP. nguyện vọng của nhân dân là muốn phục chế lại ngôi trường Dục Thanh xưa để tỏ lòng biết ơn Bác Hồ kính yêu và giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hiện nay và mai sau. Trường Dục Thanh Trường Dục Thanh xây dựng năm 1907 (cùng năm xây dựng với trường Đông Kinh Nghĩa Thục) tọa lạc trên địa bàn làng Thành Đức nay là số 39 đường Trưng Nhị. thầy giáo Nguyễn tất Thành ( sau này là Hồ Chí Minh) được cụ Nghè Trương Gia Mô giới thiệu đã đến Phan Thiết và dừng chân dạy học ở trường Dục Thanh. Những giờ học ngoại khoá. Đó là bác sĩ Nguyễn Quý Phầu. Nguyễn Quý Anh (hai người con của nhà văn nhà thơ Nguyễn Thông) thành lập. Năm 1910 trên đường đi tìm phương cứu nước. Các di tích lịch sử văn hóa I.. Những hiện vật gốc từ thời thầy Thành dạy học đến nay vẫn còn lưu giữ lại: một bộ trường kỷ.. phường Đức Nghĩa. Bên cạnh khu di tích.1. nòi giống . cụ Nguyễn Đăng Lâu. Thể dục thể thao… Thầy Thành dạy lớp nhì. Học sinh của trường có khoảng 60 người cùng 7 thầy giáo giảng dạy các bộ môn : Hán Văn. chiếc án thư. vị trí ngôi trường và những thành phần kiến trúc nội ngoại thất được hình thành qua các bản vẽ và được dựng lại từ những năm 1978-1980. 1 chiếc khay. cụ Từ Trường Phùng. Mục tiêu của phong trào Duy Tân và của trường là mở mang dân trí. Phan Thiết để hưởng ứng phong trào Duy Tân do cụ Phan Chu Trinh.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ I. nòi giống tổ tiên cho học sinh. Đây là trường tư thục có nội dung giảng dạy tiến bộ nhất ở Bình Thuận lúc bấy giờ. Sau ngày quê hương được giải phóng. Hán văn. Trường do các cụ Nguyễn Trọng Lội. người anh đã truyền bá lòng yêu quê hương đất nước. chủ yếu là dạy quốc ngữ. Ngôi trường xưa Bác dạy đã bị hư hỏng và dỡ bỏ từ lâu. bác sĩ Nguyễn Kim Chi. Nhà trưng bày về cuộc đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ cũng được xây dựng và khánh thành năm 1986. Đó là những kỷ vật thiêng liêng gắn liền với thời gian và lịch sử của những ngày dạy học ngắn ngủi ở Phan Thiết của thầy giáo Nguyễn Tất Thành. thức dậy ý thức dân tộc. Nhờ những ký ức. Trong thời gian dạy học ở trường Dục Thanh ngoài những nội dung được phân công giảng dạy. Nhưng trong số học sinh thầy Thành day năm xưa vẫn còn 4 cụ sống. kỷ niệm của các cụ. Trần Quý Cáp và Huỳnh Thúc Kháng khởi xướng.2. Vào khoảng tháng 2/1911 Thầy Thành rời trường Dục Thanh và Phan Thiết vào Sài Gòn vượt đại dương đi tìm con đường giải phóng dân tộc.2. 3 chiếc ly nhỏ.

Mỗi triều đại có một cách trị vì đất nước khác nhau . Từ đây tháp có tên gọi là Pôshanư. So với những tháp Chăm khác.2.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Thanh được Bộ Văn hoá Thông tin xếp hạng di tích lịch sử quốc gia tại quyết định số 235/QĐ-BT ngày 12 tháng 12 năm 1986. tồn tại và phát triển với tư cách là một Nhà nước độc lập. đến nay di tích này hàng năm vẫn có đông đảo người Chăm từ các vùng lân cận đến làm lễ cầu mưa và những nghi lễ khác liên quan đến phong tục tập quán của họ. Nhóm tháp gồm có 3 tháp : Tháp chính A hơi nhếch về phía Nam. Sưu tập di sản văn hóa Hoàng tộc Chăm Vương quốc Chămpa kể từ khi hình thành. từ hình dạng kiến trúc đến kỹ thuật xây dựng và trang trí nghệ thuật trên thân tháp. Pôshanư là nhóm đền tháp Chăm có vai trò quan trọng trong số các di tích kiến trúc Chăm ở Bình Thuận. nhưng đều giữ được bản sắc văn hoá của người Chăm. Nhóm đền tháp Chăm Pôshanư đã được tu bổ. các cửa chính. Riêng kỹ thuật xây dựng và trang trí nghệ thuật còn lại ở thân tháp đủ gợi lên yếu tố thẩm mỹ khá riêng biệt của phong cách Hoà Lai. các vòm cuốn. có một vương triều được chuyển tiếp qua nhiều thế hệ với hàng chục đời vua chính thống và sau này là một số đời vua được “phiên vương”. I. Đến thế kỷ XV người Chăm tiếp tục xây dựng một số đền thờ dạng kiến trúc đơn giản để thờ công chúa Pôshanư. nhóm Pôdam (Tuy Phong – Bình Thuận) và tương đối nguyên vẹn là nhóm đền tháp Pôshanư. cửa giả. trong lòng và lên đến đỉnh tháp. Những cuộc khai quật khảo cổ học từ 1992-1995 đã phát hiện nhiền nền móng của những ngôi đền bị sụp đổ và bị vùi lấp hàng trăm năm nay.3. Đặc biệt trong các vương triều của Vương quốc Chămpa đều sử dụng các Nhóm 8 _DH08DL 6 . I. Một điều khá lý thú nữa là đối với ngư dân những vùng lân cận trước khi đi biển cũng đến đây cầu xin cho những chuyến đi biển được bình yên. tôn kính) biểu hiện bằng bệ thờ LingaYôni bằng đá hiện còn lưu giữ tại tháp chính. mà hiện nay những ngôi tháp này còn lại rất ít như một số phế tích ở khu thánh điạ Mỹ Sơn.một trong những phong cách nghệ thuật cổ của Vương quốc Chămpa. tương truyền là con vua ParaChanh được nhân dân yếu quý về tài đức và phép ứng xử của Bà đối với người Chăm đương thời. tôn tạo từ 1990-2000 và hiện nay đã hoàn chỉnh việc tu bổ di tích.Bắc cách thành phố Phan Thiết chừng 7km được người Chăm xây dựng từ những cuối thế kỷ VIII đầu thế kỷ IX thuộc phong cách kiến trúc nghệ thuật Hoà Lai . cùng với gạch ngói và một số hiện vật trong lòng các đền tháp có niên đại từ thế kỷ XV. hai tháp phụ là B hơi nhếch về phía Bắc và C nhếch về hướng Đông cạnh tháp A..2. Nhóm đền tháp Pôshanư Nhóm đền tháp Chăm Pôshanư tọa lạc trên đồi Bà Nài thuộc xã Phú Hải về phía Đông . còn lại nhóm Hoà Lai (Phan Rang).2. Di tích này đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia năm 1991. Nội dung của việc xây dựng nhóm tháp trong giai đoạn lịch sử này để thờ thần Shiva ( một trong những vị thần Ấn Độ giáo được người Chăm sùng bái.

một số sắc phong của các vua triều Nguyễn ban tặng cho vua PôKLong MơHNai. Nhiều loại hiện vật khác bằng bạc như đồ đựng trầu cau. Khác với vương miện của Vua Trung Quốc và Vua Việt biểu tượng là rồng. Vương miện của Hoàng hậu Chăm cũng bằng vàng và có hình dạng nhỉ.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ loại phương tiện sinh hoạt. Nhật Bản.. chạm trổ điêu khắc tinh vi và công phu. hậu duệ nhiều đời vua Chămpa tại xã Phan Thanh huyện Bắc Bình. Người được quyền thừa kế và lưu giữ lâu nhất là bà Nguyễn Thị Thềm. Trang phục và trang sức của Hoàng Hậu Chăm có hình dạng lạ và trang trí đẹp theo phong tục truyền thống. trang phục của Công Chúa và Hoàng tử Chăm cũng khác lạ. dấu ấn. vũ khí. hậu duệ của dòng Vua PôKlong Mơ HNai. Cạnh đó là nhiều loại trang phục của Nhà vua: áo mặc trong triều. đã qua nhiều triều đại khác nhau nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau. Năm 1995 bả đã qua đời và người thừa kế tiếp theo là bà Nguyễn Thị Đào cháu gái bà Nguyễn Thị Thềm.huyện Bắc Bình cách thành phố Phan Thiết 62 km về hướng Bắc. bộ vũ khí gươm đao và một số đồ dùng bằng bạc và sứ có nguồn gốc từ Trung quốc. hài.. hiện sưu tập đang được trưng bày tại kho mở tại gia đình bà Nguyễn Thị Đào. theo nghệ thuật truyền thống của người Chăm xưa dành cho nhà vua. Sưu tập di sản Hoàng tộc Chăm hiện bảo lưu tại thôn Tịnh Mỹ xã Phan Thanh . Đây là sưu tập duy nhất còn lại của vương triều Chămpa sau gần 2 thiên niên kỷ tồn tại. áo trận. Sưu tập di sản của Hoàng tộc Chăm còn lại hiện nay do các Vua Chăm truyền lại cho các thế hệ hậu duệ lưu giữ. đa phần là loại độc bản quý hiếm như vương miện của Vua là loại vương miện đúc bằng vàng. Với giá trị lịch sử nghệ thuật của bộ Nhóm 8 _DH08DL 7 . Sưu tập bao gồm hơn 100 hiện vật là phương tiện. bà là một trong những người có uy tín và được người Chăm tin yêu. và rất có giá trị về mặt lịch sử văn hoá. trang phục trong cung đình. gọi bà là “công chúa”. vũ khí và một số đồ quý hiếm khác phải có nguồn gốc từ các vương triều trước. chủ yếu là do chiến tranh nên không còn lưu giữ lại được những đồ dùng sinh hoạt trong triều chính. đồ dùng. Mặc dù Vương quốc Chămpa trong tiến trình phát triển của lịch sử. trang phục triều chinh hoàn toàn khác các nước và các vương quốc trong khu vực. Chỉ còn lại một sưu tập duy nhất của triều vua PôKlong Mơ HNai và hoàng hậu Ôbia Sơm là tương đối đầy đủ nhưng không phải tất cả đều của triều vua này mà vương miện. đẹp với trang trí nghệ thuật tiêng. bằng đồng như bộ nhạc cụ cùng nhiều loại tài liệu khác liên quan đến đất đai và sinh hoạt triều chính. còn ở đây trên vương miện là 2 con Makara quấn quýt trên vương miện thể hiện uy quyền của Nhà vua.

Chùa Bà Thiên Hậu còn lưu nhiều di sản văn hoá Hán Nôm. kể cả trang trí nghệ thuật. trong số đó có 5 sắc phong của các vua triều Nguyễn ban tặng cho Bà Thiên Hậu vì Bà đã có công giúp đỡ cho nhân dân trong vùng và phù hộ cho họ về mặt tinh thần.cùng hàng chục Nhóm 8 _DH08DL 8 . Khu chính điện xen kẽ với những hiến đá dựng lớn cao vút của thiên nhiên. Nhà nước đã xếp hạng công nhận là di tích lịch sử .nghệ thuật cấp quốc gia cùng với nhiều đền thờ PơKlong MơHNai vào năm 1993. bên ngoài đều mang đặc trưng văn hoá của người Hoa. thoải mái và có lòng tin Thần sẽ phù hộ. Chùa đã được tu bổ một số lần nhưng vẫn giữ được kiến trúc và trang trí nghệ thuật xưa. ở về hữu ngạn sông Cái.. I. tạo lạc trong hang động trên đồi núi Cổ Thạch ở độ cao trên 64 m thuộc địa bàn xã Bình Thạnh huyện Tuy Phong tỉnh Bình Thuận. cây rậm là điều kiện cho muông thú sinh sống từ bao đời . một phần khác vì ở đây có nhiều cảnh trí thoáng mát . nhà thiền. dựng chùa của các nhà sư xưa kia thật tuyệt diệu . I. kết hợp với chùa tạo nên nơi nghỉ dưỡng.5. cách thành phố Phan Thiết trên 70 km về phía Bắc. Không rõ từ lúc nào kể cả người Hoa và người Việt ở đây lại gọi đền thờ bằng tên Chùa Bà Thiên Hậu và cũng từ đó đền thờ này có tên gọi như hiện nay. Phong cảnh thiên nhiên yên tĩnh có nhiều hang động. Chùa Hang Chùa Hang tên chữ là Cổ Thạch tự xây dựng từ nửa đầu thế kỷ XIX . màu sắc bên trong. Việc chọn điểm. cũng là nơi phù hợp với việc lập chùa và tu hành của những thế hệ tu sĩ từ những thế kỷ trước.. Chùa Bà Thiên Hậu xây dựng theo kiểu cách kiến trúc của người Hoa. Từ đường.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ sưu tập. quanh năm gió mát. lầu trống.4. mùa nước cạn có thể lội qua bên kia sông. Chùa Bà Thiên Hậu là một trong những ngôi chùa Cổ nhất Bình Thuận. gác chuông. Hiện nay Chùa Bà Thiên Hậu là một trong những nơi du ngoạn và viếng thăm không phải chỉ có người Hoa mà còn rất đông đảo người Việt đến vì sự tín ngưỡng và tâm linh của họ.2. Hàng chục công trình kiến trúc nối tiếp nhau trải rộng trên khu đồi núi đá rộng chừng 4 ha với cổng tam quan là điểm đặt chân đến đầu tiên ở Cổ Thạch Tự. lập am.2. quanh chùa có nhiều cây cổ thụ lớn. Tiếp đến là các nhà tổ. Chùa bà Thiên Hậu Chùa Bà Thiên Hậu xây dựng năm 1725 tọa lạc tại xã Phan Rí Thành huyện Bắc Bình tỉnh Bình Thuận. Chùa Bà Thiên Hậu thực ra là một ngôi đền thờ do người Hoa xây dựng để thờ một nhân vật theo truyền thuyết của người Trung Hoa. Di tích này nằm trên vị trí rất lý tưởng.

Một số cổ vật có giá trị lịch sử văn hoá khác như Đại Hồng chung. Hang thờ Tổ khai lập Cổ Thạch Tự là nhà sư Bảo Tạng. chùa cũ vẫn ở chỗ cũ gọi là chùa trên với tên gọi là Linh Sơn Trường Thọ và chùa dưới có tên là Linh Sơn Long Đoàn. có tượng nhà sư và nhiều bài vị của các nhà sư khác có công lao xây dựng chùa đã viên tịch. Hang thờ Phật Chuẩn Đề là một hang động bên trong tượng Phật có 8 tay và nhiều tượng cổ. đối. Chùa núi Tà Cú Chùa tọa lạc trên đỉnh núi Tà Cú nên gọi là Chùa Núi Tà Cú để phân biệt với một số chùa trên các núi khác ở Bình Thuận. Hang Tam Bảo thờ 23 pho tượng Phật cổ với nhiều kích thước và niên đại khác nhau. Cổ Thạch Tự đã được Nhà Nước xếp hạng di tích thắng cảnh cấp Quốc gia năm 1993. cửa tiên. các hang động khác cũng được kiến tạo phù hợp với điều kiện thờ phụng. Chùa Núi Tà Cú kết hợp. hàng chục vạn du khách từ mọi miền đất nước đến đây hàng năm để chiêm bài. chim vượn ở ngay cạnh chùa.6. hang tổ. ẩn mình dưới rừng cây cổ thụ xanh tươi 4 mùa. hoành phi và những tài liệu có từ ngày tạo lập chùa. Cổ Thạch Tự ngoài vẻ đẹp tự nhiên của hang động kết hợp với sự sáng tạo của con người. trống sấm đều có niên đại từ nửa đầu thế kỷ XIX. chùa tách thành hai. tháp mộ. du khách có cảm giác như đang lạc vào những hang Phật. Cổ Thạch Tự hàng chục năm nay do Hoà Thượng Thích Minh Đức trụ trì là điểm du lịch chính của Bình Thuận. cuốn hút du khách trên một hành trình không biết mệt mỏi vì những điều kỳ diệu của thiên nhiên. lễ Phật và tham quan danh lam thắng cảnh độc đáo hiếm có ở đây. Bước vào những hang động chính trong khu vực để chiêm bái . Mỗi hang động có một vị trí. chức năng riêng do những thế hệ nhà sư trước đây quy định.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ hang cốc ăn sâu vào núi. lễ Phật để tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên. Nhóm 8 _DH08DL 9 . ở đây còn lưu giữ nhiều di sản văn hoá lịch sử quý hiếm : Nhiều di sản văn hoá Hán Nôm. ở đó quanh năm có cây xanh. Chùa Nuí xây dựng từ năm 1897 nhưng trước đó nhiều năm đã có chùa thờ Phật bằng mái tranh vách đất. suối chảy.. nơi xây dựng chùa do nhà Sư chọn hiện ở đỉnh cao 457m. Toàn thể cảnh chùa là 1 tổng thể kiến trúc bao gồm : Cổng tam quan. Về sau có nhiều lý do khác nhau. điện thờ.. Những giá trị về thắng cảnh thiên nhiên và về lịch sử văn hoá. xen kẽ với núi rừng làm nên khu danh lam thắng cảnh từ xưa. gọi chung là Chùa Núi. liên.2. I. Chùa Núi do nhà sư Trần Hữu Đức trụ trì. Chùa thuộc địa phận xã Tân Lập huyện Hàm Thuận Nam cách Phan Thiết khoảng 30 km về hướng Đông Nam. tượng Phật.

Đình Bình An từ ngoại thất.7. Những năm gần đây năm nào cũng tổ chức hội thi leo núi thu hút thanh niên từ các tỉnh miền Đông tham gia. toà Đại bái. Đặc biệt hệ thống cột kèo. nằm trên một diện tích 1400m 2 được bao bọc bởi tường đá dày . Danh lam thắng cảnh Chùa Núi nổi tiếng cũng nhờ phong cảnh hùng vĩ.Cách pho tượng Phật nằm chừng 50m là nhóm Tam Thế Phật : A Di Đà. mô tả sinh động phong cảnh thiên nhiên còn nguyên giá trị trên thân gỗ ở những bộ phận chính trong kết cấu gỗ ở Đình. hữu mạc. nội thất mặc dầu có trùng tu mấy lần nhưng vẫn giữ nguyên được kết cấu kiến trúc vả trang trí nghệ thuật thuở mới khởi dựng. kỹ thuật điêu khắc và lòng sùng kính. Trung tâm là đình chính. leo lên hàng trăm bậc tam cấp theo những con đường ngoằn ngoèo giữa rừng già mới đến chùa. nhất là dịp Xuân sang Tết đến có hàng vạn người kéo đến chùa. Di tích kiến trúc nghệ thuật đình Bình An Đình Bình An (Miếu Bình Thạnh) do nhân dân làng Bình An xây dựng từ cuối thế kỷ XVIII đến năm Tự Đức thứ 13 (Nhâm Thìn 1832) đình làng mới xây dựng lại kiến cố và giữ nguyên đến ngày nay. Đại Thế Chí. Bình Thuận. rồng rắn nối nhau leo núi. Đình còn lưu giữ một tấm bia đá cẩm thạch khắc ghi lại những sự kiện quan trọng trong quá trình dựng đình như : chọn địa cuộc. hằng Thái môn. Cả 3 pho tượng có chiều cao khoảng 7m. Hàm Tụy môn. sắp tới nơi đây sẽ thực hiện dự án cáp treo để đưa du khách lên xuống tham quan chùa được thuận lợi hơn. Chùa Núi cùng với những cánh rừng trong khu Bảo tồn thiên nhiên đã được Nhà nước xếp hạng thắng cảnh quốc gia năm 1993. Đình có tất cả 11 nóc liên kết và tạo thành một tổng thể rộng lớn.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Từ dưới chân núi. Vào các mùa trong năm lúc nào cũng có khách thập phương đến viếng Phật ngắm cảnh chùa và rừng núi. sự đóng góp công của giá trị ngôi đình. trong lành. nhà thờ tiền hiền. trần thừa lưu được các nghệ nhân xưa chạm trổ rất công phu. di sản Hán. cách thành phố Phan Thiết khoảng 110km về hướng Đông Bắc. mát hấp dẫn trong mùa hè . liên đối và nhiều di sản văn hoá vật chất khác. Nôm thể hiện trên Hoành phi. Đình Bình An chứa đựng nhiều tư liệu. I. hơi nước toát ra từ núi đá với không khí lạnh. cột trốn. huyện Tuy Phong. các nghệ nhân đã tạo nên pho tượng hiếm có trong lịch sử Phật Giáo Việt Nam. thời gian thi công. Quan Âm Bồ tát. miếu thờ binh sĩ.2. Ở đây không khí mát lạnh. cổng tam quan. tiếp đến là toà Trung Đình. Hiện nay Đình Bình An thuộc xã Bình Thạnh. Mặt khác bàn tay con người qua nhiều thế hệ thay nhau bồi đắp nên những công trình kiến trúc nghệ thuật đồ sộ có một không hai trong tỉnh và các tỉnh lân cận đó là pho tượng khổng lồ “Thích ca nhập niết bàn” nằm ở vị trí cao nhất cách chùa khoảng 100m. với nét mặt hiền hoà đang nhìn bao quát thế gian như để sẵn sàng cứu nhân độ thế. tả mạc. mỗi công trình có một chức năng riêng biệt. nên thơ của núi rừng. trính. Đây là tấm bia đá Nhóm 8 _DH08DL 10 . lễ lạc Thành và một phần lịch sử làng Bình An. Bằng tài nghệ.

đình xoay mặt về hướng Nam. bãi biển.9.40m. nhà thờ Tiền Hiền. Ngày nào cũng có du khách đến viếng mộ với lòng thành kính. vừa tăng tính oai nghiêm. Đình làng Xuân Hội Đình làng Xuân Hội kiến tạo vào năm Quý Hợi 1803 năm Gia Long thứ hai và hoàn chỉnh vào một thời gian sau đó. I. có tên là rừng dầu Bàu Cát thuộc xã Tân Hải. Đình Bình An đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia 1996. Hiện nay trên thanh xà cò của Dinh còn dòng chữ Hán khắc chìm “Kỷ Mão niên thập nhị quạt nhị thập ngũ nhật kiến tạo” kiến tạo ngày 25 tháng 12 năm Kỷ Mão (1879). theo dân gian hai ngôi mộ của Thầy Thím và 2 ngôi mộ của đệ tử Thầy.60m là tấm bia duy nhất còn lại trong các ngôi đình ở Bình Thuận. Hơn 100 năm qua Dinh Thầy Thím trở thành nơi để nhân dân chiêm bái.2. dân làng đã lập dinh tại địa điểm ngày nay để tôn thờ. Ngoại thất của Đình Xuân Hội trên nóc gắn 2 con rồng đắp nổi bằng kỹ thuật dân gian. Đình được xây dựng trên vị trí đã chọn lựa cao ráo.2. tính cần cù. đồi dương. Dinh Thầy Thím có dạng kiến trúc như một ngôi đình làng bao gồm nhiều công trình : Chính điện. I. Đến nay Đình Bình An là ngôi đình lớn và đẹp. Cách Dinh Thầy Thím chừng 5km là khu vực mộ Thầy Thím . Dinh Thầy Thím được UBND Tỉnh Bình Thuận công nhận và ra quyết định bảo vệ khu danh lam thắng cảnh số 1377-QĐ/UB-BT ngày 6/12/1993 và Bộ Văn Hoá Thông tin đã xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật năm 1997. thuộc thị trấn Chợ Lầu huyện Bắc Bình – cách thành phố Phan Thiết 65km về phía Bắc.8. trước đó là khúc quanh của Sông Lũy. Đến đời Thành Thái thứ 18 năm Bính Ngọ (1906) nhà vua đã xem xét lại công đức của Thầy Thím nên quyết định xóa án và ban sắc phong “Chí Đức Tiên Sinh.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ lớn có chiều cao 1. Nhóm 8 _DH08DL 11 . thuận lợi và đảm bảo các yếu tố về phong thủy địa lý. Hàng năm nhân dân khắp nơi đến viếng mộ. nhà Võ Ca. lòng nhân ái với người nghèo khổ. huyện Hàm Tân cách thành phố Phan Thiết khoảng 70km về phía Đông Nam. Ở đây 4 ngôi mộ đắp bằng cát trắng rất lớn. tiêu biểu cho lối kiến trúc nghệ thuật dân gian ở Bình Thuận. miệt mài lao động. mảnh sứ. những năm gần đây là khu danh lam thắng cảnh và du lịch kết hợp với núi rừng xung quanh. thăm Dinh nhưng đông nhất vẫn là diọ giỗ Thầy ngày 5 tháng giêng âm lịch và tế Thu của Dinh từ ngày 14-16 tháng 9 âm lịch. Dinh Thầy Thím được kiến tạo lại quy mô từ năm Kỷ Mão(1879). Trong khám thờ chính ở Chánh điện còn hai bài vị thờ Thầy Thím và nhiều bức hoành ca ngợi công đức Thầy Thím. Dinh Thầy Thím Dinh Thầy Thím tọa lạc giữa khu rừng già. trên bờ nóc. Chí Đức Nương Nương tôn Thần”. chiều rộng 0. bờ quyết cũng được gắn hình tượng giao long làm cho nóc đình vừa đẹp. Nhân dân quanh vùng coi Thầy Thím như vị Thành Hoàng biểu hiện cho nhiều tính cách đáng quý đó là tài đức. Để tỏ lòng tôn kính và biết ơn công lao Thầy Thím.

12 điệu sắc thần của các Triều Nguyễn ban tặng cho các vị thần ở đình Làng Xuân Hội.Mãi đến năm 1841 khi chuẩn bị đầy đủ vật liệu và tiền bạc mới xây dựng kiên cố và bề thế. quyết. trang trí nghệ thuật. kèo đâm.2. đặc biệt là những cột trốn chạm khắc công phu tạo nên hình tượng hổ phù sắc nét.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Nội thất đình sử dụng nguyên liệu là các loại gỗ quý. là một trong những ngôi đình cổ trong danh sách các ngôi đình cổ ở Việt nam. Đình làng Đức Thắng Đình làng Đức Thắng khi mới khởi dựng nằm trung tâm xã Đức Thắng thuộc phủ Hàm thuận nay là phường Đức Thắng thành phố Phan Thiết. I. kể cả các công trình phụ.11.. Đình xây dựng trên động cát cao. từ đây liên kết với hệ thống kèo. Tài liệu ở đình Ðức Thắng ghi việc xây dựng đình làng Ðức Thắng từ Tân Sửu chí Ðinh Mùi. kể cả nữ Thần Thiên YAna Diễn Ngọc Phi của người Chăm. sau khi sáp nhập làng Thành Đức với Vạn Nam Nghĩa nên mới có tên là Đức Nghĩa. Di tích kiến trúc nghệ thuật đình làng Đức Nghĩa Đình làng Đức Nghĩa được xây dựng vào những thập niên đầu thế kỷ XIX ở vị trí gần Đình làng Đức Thắng. với đầy đủ những gì liên quan đến đời sống văn hoá tinh thần. trính. Nhà nước đã xếp hạng đình Xuân Hội là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1995. xà ngang tỏa rộng ra toàn bộ ngôi đình tạo thành một khối liên kết vững chắc để nâng đỡ bộ mái bên trên. đây là những cột trụ lớn. Nhóm 8 _DH08DL 12 .10. trong đó có cả một số hiện vật của người Chăm gởi gắm thờ phụng ở đây. I. Đình làng Đức Nghĩa còn lưu giữ nhiều di sản văn hoá Hán Nôm. tín ngưỡng dân gian. Đình làng Đức Nghĩa đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1991.2. nguồn gốc dân cư ở làng.. Đình làng Đức Thắng được xây dựng từ những năm đầu thế kỷ XIX lúc đó chỉ là nhà tranh vách đất để làm nơi thờ Thành Hoàng làng và nơi hội họp của hội đồng kỳ mục. năm Ðình Mùi 1811 khởi công nhưng vì đây là ngôi đình có quy mô lớn nhất lúc bấy giờ ở Phan Thiét nên mãi đến năm 1847 mới hoàn chỉnh. trong đó có đề cập đến ruộng đất của làng. phía trước có ao sen lớn. thực sự đây là một bảo tàng truyền thống của một ngôi làng cổ của người Việt. quan trọng nhất trong số đó có 13 sắc phong của các đời vua Triều Nguyễn ban tặng cho Thành Hoàng làng cùng các vị thần khác. Nhìn tổng thể nội dung thờ phụng trong đình Xuân Hội. Các nghi thức cúng tế chính ở đình làng vào dịp tế Xuân từ 14-16 tháng giêng Âm lịch và tế Thu từ 14-16 tháng 8 âm lịch. hệ thống các hàng cột chính được chú trọng. đến lịch sử văn hóa đầu thế kỷ XIX. Đồng thời ở đây còn lưu giữ nhiều di sản văn hoá và tư liệu quý của nhiều thế hệ trước. Tất cả các chi tiết kiến trúc đều được chạm trổ. vì những lý do khách quan về phong thổ địa lý nên dân làng dời đình lên động cát làng Thành Đức.

Võ ca. sông biển. Chiếc Ðại hồng chung ở chùa là quà tặng của chùa Trà Bang (Ninh Thuận) có niên đại ở cuối thể kỷ XVIII. đồi Bà Nài. Ðồng Khánh. Linh Quang Tự là một công trình văn hoá lâu đời có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống tinh thần của nhân dân huyện đảo. chỉ còn lại hàng chục pho tượng cổ bằng đồng. I. Theo gia phả của dòng họ nhà sư Nguyễn Cánh thì Linh Quang Tự được xây dựng vào năm 1747 đời vua Lê Hiển Tông niên hiệu Cảnh Hưng thứ 8.2. I. đến nay còn rất tốt. Là một trong những ngôi đình có tên trong danh sách những ngôi đình cổ của Việt Nam. cửa sông Phú Hài và bờ biển cùng với những làng chài xưa cách Phan Thiết 7km về hướng Đông Bắc. ngôi chùa nổi lên như một toà lâu đài cổ kính. Ở đây danh lam với thắng cảnh là một. Những phần chính thờ phụng ở chùa được sắp đặt theo quy cách Tiền Phật hậu Tổ và phong cách thờ dân gian. chùa tháp tạo thành khu danh lam thắng cảnh nổi lên với ngọn núi Cố tương đối cao và 4 ngọn đồi nhấp nhô sát biển. Giữa biển khơi nhìn về đảo. Hàng năm khi có những nghi lễ trọng đại nhà chùa phải làm lễ thỉnh sắc mới đưa xuống. Duy Tân và Khải Ðịnh của Triều Nguyễn ban tặng hiện được cất giữ tại chùa.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Ðình làng Ðức Thắng hiện còn lưu giữ nhiều sắc phong do các vua Triều Nguyễn ban tặng. có dạng hình chữ Ðinh. Xét về tổng thể kiến trúc. Ðình làng Ðức Thắng đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1991. tọa lạc trên ngọn đồi tà xã Tam Thanh huyện đảo Phú Quý. Danh lam thắng cảnh Linh Quang Tự đã được Bộ Văn hoá thông tin xếp hạng thắng cảnh quốc gia tại quyết định số 51/QÐ-BT ngày 12 tháng 01 năm 1996. chính điện và nhà Tổ ở dãy giữa. đẹp bao gồm : chính điện nhà Tiền Hiền. Ðến nay chùa đã có niên đại 250 năm. Trong số những cổ tự lưu giữ ở chùa còn có 5 bức sắp phong do các vua Tự Ðức. thân quen mà không biệt lập. đẹp nhất là núi Cố. Linh Quang Tự Linh Quang Tự là ngôi chùa cổ nhất ở huyện đảo Phú Quý và cũng là một trong những ngôi chùa cổ ở Bình Thuận. Lầu Ông Hoàng Lầu ông Hoàng bao gồm một quần thể đồi núi.12. Nhóm 8 _DH08DL 13 . Từ xưa đến nay đình làng Ðức Thắng vẫn tổ chức đều đặn các nghi lễ tế Xuân vào ngày 15-16 tháng 2 âm lịch và tế Thu vào ngày 16 tháng 9 âm lịch hàng năm. đình làng Ðức Thắng là ngôi đình có quy mô đồ sộ vào loại nhất ở phủ Hàm Thuận thời bấy giờ và cả khu vực Phan Thiết ngày nay.13. Ðến cuối thế kỷ XVIII do sơ suất chùa bị cháy và gần như toàn bộ di sản trong chùa bị tiêu huỷ. Sau đó chùa tiếp tục được xây lại trên nền cũ với tổng kiến trúc lạ. vườn chùa cùng với chùa đóng vai trò quan trọng đưa kiến trúc Phật giáo hòa nhập với thiên nhiên tạo cho ngôi chùa cổ nét gần gũi.2. đất nung.

. thấy phong cảnh sơn thủy đẹp ở đây đã kiến ông nảy ra ý định mua đất và xây dựng biệt thự.Tất cả hợp thành một quần thể di tích lịch sử văn hoá và danh lam thắng cảnh ở Phan Thiết. Trong kháng chiến chống Pháp biệt thự này đã bị tiêu hủy.2. thu nhiều súng đạn các loại. với diện tích rộng 536m 2 chia thành 13 phòng. bên cạnh tháp có chùa Bửu Sơn cổ kính. Sau khi có Lầu Ông Hoàng một người Pháp tên Bell đã xây dựng Hotel Ngọc Lâm ở quả đồi bên cạnh để phục vụ người Pháp. cửa sông Phú Hài.. Khu biệt thự được xây dựng cách nhóm đền tháp Chăm Pôshanư gần 100m về phía Nam. ban đêm có máy phát điện.. cũng để có nơi nghỉ ngơi trong các kỳ săn bắn và du lịch sau này.14. người Pháp đã làm hỏng tường thành phía trước cửa chính của Tháp. dưới biệt thự có nhiều hầm ngầm chứa nước mưa đủ cho những người trong biệt thự dùng trong 1 năm. dưới chân đồi là bờ biển. Khu lăng mộ Nguyễn Thông Nguyễn Thông là nhà trí thức yêu nước. theo Nhóm 8 _DH08DL 14 .. Ngày 14 tháng 6 năm 1947. nhà văn và nhà hoạt động xã hội có ảnh hưởng lớn ở miền Nam nước ta nửa đầu thế kỷ XIX. một ông Hoàng người Pháp là công tước De Montpensier từ Pháp sang du lịch. trong đó có một khẩu đại liên Vitke. săn bắn ở những ngọn đồi lân cận. nơi đây đã diễn ra trận đánh tuyệt vời của một tiểu đội thuộc đơn vị Hoàng Hoa Thám do đồng chí Nguyễn Minh Châu chỉ huy diệt nhiều địch. Nguyện vọng của ông đã được nhà cầm quyền Pháp ở Bình Thuận (công sứ Garnier) đồng ý bán quả đồi Bà Nài. sau khi mất. núi Cố nơi có mộ của nhà thơ Nguyễn Thông. ngày nay chỉ còn lại toàn bộ nền móng. I. Vài chục năm sau thi sĩ Hàn Mạc Tử đã đến địa danh này và đã để lại nhiều kỷ niệm khiến cho Lầu ông Hoàng càng có ý nghĩa. một súng trung liên Bren và nhiều chiến lợi phẩm khác từ đó nhân dânta quen gọi là chiến thắng lầu Ông Hoàng. đầy đủ tiện nghi. Từ đó trở đi nhân dân Phan Thiết quen gọi khu vực này là đồi “Lầu Ông Hoàng” để chỉ ngọn đồi có khu biệt thự to đẹp do công tước De Montpensier xây dựng. được coi là hiện đại nhất Bình Thuận lúc bấy giờ. Trong quá trình vận chuyển vật liệu lên xây dựng khu biệt thự. Tháng 7 năm 1917 công tước De Montpensier bán lại cho chủ khách sạn người Pháp Prasetts. Đây là biệt thự đẹp.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Năm 1911. Hiện nay Lầu Ông Hoàng là một quần thể du lịch hấp dẫn bao gồm : nhóm tháp Chàm cổ. Ngày 21 tháng 2 năm 1911 biệt thự được khởi công xây dựng và gần 1 năm sau đó hoàn chỉnh. hầm ngầm chứa nước và những ký ức trong người dân Phan Thiết. Cũng tại Lầu ông Hoàng quân Pháp xây dựng ở đây một hệ thống đồn bót với nhiều lô cốt bê tông cốt thép chắc chắn để khống chế khu vực thị xã Phan Thiết. nhà thơ.

45m rộng 6.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ nguyện vọng khi còn sống Cụ được gia đình. Ông mất ngày 7 tháng 7 năm 1884 (tức ngày 27/8 năm Giáp Thân). Còn như trăng biển. Những năm ở Bình Thuận Nguyễn Thông đã có ý thức chuẩn bị kế hoạch xây dựng căn cứ chống Pháp lâu dài. Ông là người học rộng. I. Mộ có chiều dài 9. Lúc còn sống Nguyễn Thông thường ngày qua đây chọn núi Cố làm nơi yên nghỉ của mình. Núi Cố có nhiều cây cối. Tuy làm quan trong triều nhưng ông rất căm thù thực dân Pháp. Mộ chí của Nguyễn Thông xây cất dưới chân núi Ngọc Sơn (núi Cố) thuộc thôn Ngọc Lâm xã Phú Hải. cách thành phố Phan Thiết 9km về phía Đông. Trên mộ có tấm bia bằng đá. Những năm tháng cuối đời Nguyễn Thông đã để lại cho bạn bè. hình thù của thuồng luồng chập chờn. tỉnh Bình Thuận nằm về hướng Tây Bắc. dưới chân núi là biển cả tạo nên phong cảnh sơn thủy hữu tình. Vĩnh Long. chim chóc.Sau khi ta trăm tuổi rồi.2. nội dung trên bia là bài văn bia do chính Nguyễn Thông viết : “. được triều đình Huế giao giữ nhiều chức vụ quan trọng và được bổ nhiệm làm quan ở một số tỉnh. thành phố Phan Thiết. cách thành phố Phan Thiết khoảng 110 km. Các tháp trong nhóm chia thành hai Nhóm 8 _DH08DL 15 ..” Khu lăng mộ cụ Nguyễn Thông đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử năm 1999. và có niên đại nửa cuối thể kỷ VIII đầu thế kỷ IX thuộc phong cách kiến trúc nghệ thuật Hòa Lai.bạn bè chôn cất dưới chân núi Cố thuộc xã Phú hải. sau này cảnh đó có thể giúp vào cuộc thưởng thức của tao nhân du khách vậy. huyện Tuy Phong. buồm ngư phủ. Quảng Ngãi..15. tỉnh Gia Định. phủ Tân An. trong đó có tỉnh Bình Thuận. gần gũi như tấm lòng và con người của ông. khắc chữ Hán. hồn phách còn nhớ đến núi này chăng? hoặc rốt cuộc cũng về chốn không còn gì chăng? Điều đó đều không thể biết được. tổng Thạch Hội Hạ. Ngôi mộ được xây giản dị. Nhóm đền tháp Chăm PôĐam (Pô Tằm) Nhóm đền tháp Chăm PôÐam (PôTằm) tọa lạc dưới chân núi có tên là núi Ông Xiêm thuộc địa phận xã Phú Lạc.35m phần chính mộ đắp hình con lân như những ngôi mộ người xưa. Nguyễn Thông sinh ngày 28 tháng 5 năm 1927 tại làng Bình Thạnh. Tương tự như nhóm tháp Pôshanư cả về kỹ thuật xây dựng và nghệ thuật kiến trúc. Nhóm đền tháp PôÐam bao gồm 6 tháp. hiện nay chỉ còn lại 3 tháp tương đối nguyên vẹn hình dạng. gia đình và nhân dân Phan Thiết tấm lòng kính yêu. Nguyễn Thông đã tập hợp dân”tị địa” lập ra Đồng Châu xã” để tạo cho họ có tổ chức tương tự làm ăn sản xuất ổn định cuộc sống tại Bình Thuận sau khi lánh từ trong Nam ra. một phong cách kiến trúc cổ trong lịch sử kiến trúc của Vương quốc Chămpa. tài cao. huyện Tân Thạnh. còn 3 tháp khác bị sụp đổ và chỉ còn lại phần đế. chòi tiều phu vẽ lạ của khói mây thay đổi.

tả. còn lại đã bị phá huỷ vĩnh viễn.2. Nhà Khách.IX và nhóm Nam có niên đại muộn hơn (thế kỷ XV). nhà bếp. Đình Phú Hội đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia năm 1995. kiến trúc chặt chẽ nhịp nhàng. nhà nhóm. đã từng bị địch phá một số công trình kiến trúc của đình làng để làm đồn bốt. Tháp PôÐam là nơi thực hiện nghi lễ. Đình làng Phú Hội Đình làng Phú Hội được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ XIX và mấy chục năm sau đó. hoàn chỉnh dần nhiều công trình khác trong tổng thể kiến trúc và kết thúc quá trình xây dựng vào năm Thiệu trị thứ 7 (Đinh Mùi 1874). Trong kháng chiến chống pháp và chống Mỹ đây là địa bàn ác liệt nhất là vùng tranh chấp giữa ta và địch. Phía trước Đình làng là ao sen. nhà thờ Tiền Hiền. Sau ngày giải phóng hầu như chỉ còn những phần chính của đình thờ Thần. tiền đường. tiếp đến Tiền Hiền. cổng Tam quan. Võ ca. hậu cát.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ khu riêng biệt mỗi khu 3 tháp theo hai trục song song. từ thế kỷ XVII trở về những thế kỷ sau khi đất nước bị suy kiệt. Trong đó nhóm phía Bắc là nhóm có niên đại từ thế kỷ VIII .17.2. Hiện những dòng tộc là hậu duệ của Vua còn lưu giữ 8 sắc phong do các Vua Triều Nguyễn từ Minh Mạng đến Khải Ðịnh phong tặng Vua PôÐam.Yoni bằng đá xanh tượng trưng cho Thần Siva. I. hậu. nhân tài vật lực và kỹ thuật bị thất truyền. các công trình kiến trúc đều được bố trí vào các vị trí có ý nghĩa tiền. Nhóm đền tháp PôÐam đã được Nhà nước xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1996 . bởi vậy nhân dân ở đây coi như vật bảo thiêng liêng của làng và họ giữ gìn hết sức cẩn thận như một cố gắng bảo vệ truyền thống. Đền thờ vua Chăm PôKlong MơhNai Ðối lập với nền nghệ thuật và kỹ thuật xây dựng tháp Chăm từ thế kỷ XVII trở về trước. chúng được cất giữ đặc biệt như báu vật của dòng tộc và trách nhiệm của hậu duệ Vua. hữu. Nhóm tháp Bắc còn lưu giữ bệ thờ Linga . I. với hình dáng và kết cấu giống như ở Pôshanư nhưng nhỏ hơn nhiều. Đình chính thờ Thành Hoàng làng. Đình Phú Hội có bố cục mặt bằng rộng lớn. Đình làng Phú Hội có giá trị hơn khi hiện nay nó là ngôi đình cổ duy nhất còn lại trên đất huyện Hàm Thuận. thờ cúng Vua Chăm hàng năm của người Chăm Phú Lạc và các vùng lân cận. mà nhu cầu thờ phụng Tổ tiên và tôn giáo vẫn là nhu cầu Nhóm 8 _DH08DL 16 . Nhóm tháp Nam gồm 3 tháp khác với nhóm Bắc từ kỹ thuật xây dựng. thượng. Trong hai cuộc chiến tranh ác liệt dân làng vẫn giữ được nguyên vẹn cả 5 sắc phong. trang trí nghệ thuật và nội dung thờ phụng (ở đây thờ 7 viên đá tượng trưng cho bia Kút.16. xã Hàm Hiệp huyện Hàm Thuận Bắc cách thành phố Phan Thiết 7km về hướng Tây. Đình Phú Hội hiện còn giữ lại 5 sắc phong do các đời Vua triều Nguyễn phong tặng cho các vị thần được thờ ở Đình làng. cầu gỗ dẫn vào đình với một diện tích rộng nhất trong các đình làng cua phủ Hàm Thuận lúc bấy giờ. nhà nhóm. Hiện nay Đình thuộc làng Phú Hội. hạ rất nhất quán.

gian bên phải thờ tượng Bà Thứ Phi người Việt (Công Chúa con của một vị Chúa Nguyễn) cùng một số tượng Kút con của Bà. Ðây là một trong những pho tượng Chăm có kích thước lớn còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay. Dãy nhà trước gồm 2 gian lớn để trống dùng làm nơi chờ đợi và thực hiện nghi lễ bên ngoài trước lúc vào đền thờ. Ðền thờ Vua Chăm Pôklong MơhNai được người Chăm xây dựng trên đỉnh đồi cát thuộc thôn Lương Bình. đầu đội Vương miện oai nghiêm. trong Nhóm 8 _DH08DL 17 . xã Lương Sơn ở về phía Nam và cách huyện lỵ Bắc Bình 15km. 5 gian đền thờ xây dựng theo hình chữ T. Hai gian thờ ở bên Tả và bên Hữu gian thờ Tượng Vua là gian thờ Tượng Bà Hoàng Hậu người Chăm Pô Bia Sơm và Tượng Bà Thứ Phi người Việt bị kẻ gian đập phá mất phần đầu.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ thường trực nên người Chăm chuyển sang xây dựng dạng kiến trúc đền thờ và sử dụng vật liệu gỗ. Do chiến tranh ác liệt và để tiện việc thờ cúng Ngài.nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 1991. Theo biên niên sử Chăm. dòng tộc Hậu duệ nhà Vua cùng đồng bào Chăm tổ chức nhiều nghi lễ tại đền thờ. Vào dịp lễ hội này ở di tích tổ chức nhiều nghi lễ.2. Ðền thờ gồm có 5 gian thờ mà các nhà khảo cổ Pháp khi nghiên cứu lịch sử Chămpa ở thể kỷ XIX gọi là điện thờ. pho tượng tả cảnh nhà Vua đang ngự ở Triều đình. hiện nay chúng ta thấy còn nguyên vẹn là những phần làm lại sau này. một phần thân. I.18. Ðền thờ đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử .một trong những vị vua cuối cùng của Vương quốc Chămpa trước khi Vương quốc này tan rã. vôi như người Việt và hình dạng kiến trúc như một ngôi chùa đương thời. Tượng vua Pôklong MơhNai được các nghệ nhân Chăm tạc vào một khối đá xanh xám với nghệ thuật điêu khắc tinh tế. ngói. Ðền thờ tọa lạc trên ngọn một đồi cát cạnh dòng sông Cái (đoạn nối dài của sông Lũy) đền thờ có dạng như đền thờ Pôklong MơhNai. Lớn nhất là dịp lễ hội Katê tổ chức vào tháng 7 Chăm lịch với quy mô và giá trị lịch sử văn hóa của nó. ông được lên ngôi vào đầu thế kỷ XVII và đến năm 1627 nhường ngôi lại cho con rể là Pôklong GaHul. phong tục theo tập quán của người Chăm. vợ cả của Vua cùng một số tượng Kút chạm khắc đẹp là con của Bà. Dãy nhà 3 gian dùng để thờ phụng : Gian giữa thờ tượng Vua Pôklong MơhNai. Đền thờ vua Chăm PôNit Ðền thờ vua Chăm Pô Nít được người Chăm xây dựng giữa thế kỷ XVII với lòng kính trọng và biết ơn vua có nhiều cống hiến cho đất nước. Ðền thờ được xây dựng để thờ Vua Chăm Pôklong MơhNai . Bên trái là gian thờ Bà Hoàng Hậu Chăm Pô Bia Sơm. Hàng năm gia đình. Tiêu biểu cho dạng kiến trúc này là đền thờ Vua Chăm Pôklong MơhNai. cách Phan Thiết gần 50km về hướng Bắc.

Ðền thờ Pô Nít nhìn dưới góc độ kiến trúc thì giống như ngôi chùa. cách thành phố Phan Thiết 120 hải lý về hướng Đông. nhà Tiền hiền. tượng thờ. Rất nhiều nghi thức. xã Phan Hiệp. Vạn An Thạnh được kiến tạo hoàn chỉnh năm Tân Sửu 1781 tại bờ biển làng Triều Dương. cách thành phố Phan Thiết 68 km về phía Bắc. còn bên ngoài thờ hai dãy tượng Kút lớn ở về bên Tả và bên Hữu của đền thờ. xã Tam Thanh huyện đảo Phú Quý. Trong nếp sống.nghệ thuật cấp Quốc gia vào năm 2000. bên trong nội dung thờ phụng. ân nhân cứu mạng che chở cho họ khi đi biển và làm ăn trên biển. ngày đầu năm mới dân làng tập trung làm lễ dưới sự điều hành. huyện Bắc Bình. Gian thờ bên cạnh có cửa trổ thông với gian thờ nhà Vua. lễ hội được tổ chức quanh năm tại đền thờ. phong tục và sinh hoạt của ngư dân ở đây. Đó cũng là phong tục truyền thống tín ngưỡng của người Việt đối xử với cá voi vị thần biển cả. Đội chèo Bả Trạo trong trang phục chỉnh tề biểu diễn những tiết mục dân gian chào mừng. Ðáng chú ý là tết Katê vào đầu tháng 7 Chăm lịch. Mở đầu lễ hội. để từ điểm xuất phát này. nghi thức không kém gì về nội dung của những thời kỳ hưng thịnh của người Chăm trước kia. Võ ca. người ta rước y phục của nhà Vua. I. Nhóm 8 _DH08DL 18 . chủ trì của những người có uy tín trong giới chức sắc tôn giáo. nhưng đối lập với kiến trúc. cộng với một số ngư dân đi biển bị bão tố trôi dạt vào và ở lại định cư làm ăn.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ kháng chiến chống Mỹ đền thờ được dời về vị trí hiện nay thuộc làng Thanh Hiếu. một gian khác thờ một vị tướng.19. Có một gian thờ tách biệt để thờ một phiến đá tượng trưng cho vị tướng tài Pô Kay Mách người Hồi giáo. vạn để thờ Thần Nam Hải ( cá voi) vị thần phù hộ về mặt tinh thần cho những người đi biển. Vạn An Thạnh xây dựng theo lối kiến trúc dân gian của người Việt như dạng đình làng trong đất liền các kiến trúc chính gồm chính điện. trống chiêng ra khơi nghinh đón cá ông. là nơi đặt tượng Bà Hoàng Hậu người Chăm Pô Mứk Chà. Gắn với việc mai táng thờ cúng cá Voi là một lễ hội của ngư dân. nhưng tất cả đều là những tác phẩm điêu khắc có giá trị lịch sử . Vạn An Thạnh Từ thế kỷ XVI-XVII người Việt đã di cư đến đảo Phú Quý ngày càng đông. cờ. quạt. Ðền thờ đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử . nhân dân chuẩn bị ghe thuyền. Khi cuộc sống ổn định ngư dân các làng trên Đảo bắt đầu xây dựng dinh. Bên trong vạn còn có chỗ chứa xương cốt cá voi gọi là Tẩm. Bên ngoài có nhiều tượng Kút lớn bằng đá tượng trưng cho những người trong Hoàng tộc với những chi tiết. tượng bà Hoàng Hậu người Việt (con của một vị chúa Nguyễn) cùng một số tượng Kút khác tượng trưng cho người đã khuất trong Hoàng Tộc. lễ cúng cá voi rất được chú trọng và là lễ to nhất so với các lễ khác như ngày hội làng thời trước.nghệ thuật. Ðền thờ xây dựng để thờ Vua Pô Nít và hai Bà Hoàng Hậu Việt – Chăm.2. hình dạng khác nhau của những người được thờ phụng. cùng những báu vật của nhà Vua để lại và một số sắc phong của các Vua Triều Nguyễn ban tặng ra đền thờ.

Vạn Thủy Tú từ ngày xưa dựng xong đến nay đã chứa gần 100 bộ xương cá Voi và nhiều loài khác cùng họ. Vạn An Thạnh tồn tại trên 200 năm từ ngày thành lập. vì theo sự tin sùng của nhân dân. Võ Ca bố trí theo hình chữ Tam mặt chính quay ra hướng Ðông. thành phố Phan Thiết. Vạn cổ xưa nhất của nghề biển ở Bình Thuận. và người này phải lo làm đám tang chu đáo. Đối với triều Nguyễn tất cả những lăng vạn thờ cá ông đều được tôn trọng. trên văn khắc của Ðại hồng chung. Trong số ngư dân hễ người nào trông thấy "Ông" trước là người đó được làm "con trưởng" của Ngài. Trong Vạn chứa nhiều di sản văn hóa Hán . Vạn An Thạnh được các vua Triều Nguyễn ban tặng 10 sắc phong.2. nơi thờ cúng thần Nam Hải nên ngư dân rất an tâm khi ra khơi đánh bắt hải sản vì đã có “Ông Nam Hải” phù trợ tránh mọi nguy hiểm trên biển. liên đối. Nội dung các sắc thần chủ yếu ban tặng “Nam Hải cự tộc Ngọc Lân” và những “tướng lĩnh” giúp Nguyễn Ánh thoát nạn trên đảo khi bị quân Tây Sơn đánh đuổi. Hiện nay Vạn Thủy Tú tọa lạc trên đường Ngư Ông. phường Ðức Thắng. Vạn Thủy Tú là một trong những Dinh. Có thể coi đây là một bảo tàng Hải dương học với những bộ sưu tập phong phú về cá Voi. sắc phong của các vị Vua Triều Nguyễn ban tặng để thờ cá Ông và các vị Hải Thần. hoành phi. sau 3 năm mới được thương cốt. để tang sau 3 năm mới hết hạn… Ðiều đó cho thấy những phong tục. gắn liền với lịch sử hình thành Đảo Phú Quý như một chứng nhân bao đời của lịch sử vùng đảo.20. vì trước đây trong chiến tranh phong kiến với nghĩa quân Tây Sơn. Vạn Thủy Tú Vạn Thủy Tú được ngư dân Thủy Tú thiết lập bắt đầu vào năm Nhâm Ngọ 1762 để thờ Ông (cá voi) với chính điện. Vạn Thủy Tú là một trong những di tích cổ có số lượng lớn. nhập tẩm theo phong tục. tượng thờ. trong đó có những bộ xương to lớn được thờ phụng tôn nghiêm và đây cũng là nơi lưu trữ bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam. Vạn An Thạnh đã được Bộ Van Hoá Thông tin công nhận xếp hạng di tích lịch sử văn hoá tại quyết định số 51-QĐ/BT ngày 12 tháng 1 nắm 1996. Mỗi lần mai táng xong. thể hiện trong nội dung thờ phụng ở các khám thờ. cử chỉ của ngư dân đối với cá Ông theo tín ngưỡng gần như quan hệ giữa người với người.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Vạn An Thạnh đến nay còn lưu giữ gần 70 bộ xương cốt các loài cá voi. các tướng lĩnh nhà Nguyễn đã Nhóm 8 _DH08DL 19 . I. nhà thờ Tiền Hiền. Nhờ có vạn An Thạnh. ngày nay bờ biển đã dời xa ra ngoài hơn 100m.Nôm liên quan đến nghề biển. Quá nửa có niên đại trên 100 . cá ông đã nhiều lần giúp Nguyễn Ánh thoát nạn trên biển.150 năm. tinh thần và cả về tín ngưỡng nghề nghiệp của ngư dân đảo Phú Quý. dùng để mai táng cá Ông mỗi khi ông "lụy" và dạt từ biển vào. Lúc mới xây dựng xong cửa Vạn sát ngay bờ biển. Trong khuôn viên của Vạn có một doi đất rộng. ở đó chứa đựng nhiều giá trị vật chất. được ngư dân làm nghề biển coi như Thủy tổ nghề biển.

ngọt. bốn mùa không giảm.3. nước trong. nay thuộc thôn Hồng Lâm. phiá Tây Ba động. của du khách và để bảo tồn bộ xương cá Voi xưa nhất. vào mùa hạ sen nở rộ tô điểm thêm cho vùng cát trắng những màu sắc rực rỡ. Khi người Chăm rời bỏ khu vực này đi nơi khác. Với nguồn nước ngọt mát quanh năm đã làm dịu đi cái không khí nóng bỏng của đồi cát mênh mông là một thắng cảnh đẹp mà bất cứ ai đến vùng này đều phải ghé thăm. Do nhu cầu nghiên cứu. Hồ trên chu vi 22 dặm lịch.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ nhiều lần được cá Voi cứu nạn trên biển. Khải Ðịnh.1847) đã ban tặng 10 sắc Thần là điều hiếm thấy so với các di tích khác.3.1. Phía Tây Bắc là động cát. Bàu Trắng Bàu Trắng là hồ nước ngọt. trên bờ phía Nam có đền thờ Chúa Động” Nơi sâu nhất của Bàu Trắng là 19m và cạn dần về phía bờ. xã Hoà Thắng. riêng Vua Thiệu Trị (1841 . ngôi đền cũng bị sụp đổ và hiện còn lại dấu tích ở phía Nam Bàu Trắng là dấu tích của một giai đoạn lịch sử về sự chinh phục thiên nhiên của người Chăm ở đây trước khi người Việt đến. Bàu Trắng là nơi có nguồn nước ngọt tự nhiên duy nhất ở xã Hoà Thắng và khu căn cứ cách mạng Lê Hồng Phong. ở phía Tây Nam huyện Hoà Đa. Ðồng Khánh. hồ trên và hồ dưới. nằm ở giữa vùng đồi cát rộng mênh mông xen lẫn nhiều nhóm cây rừng thấp. huyện Hoà Đa. xung quanh Bàu Trắng đã có nhiều làng mạc của người Chăm xưa sinh sống và sử dụng nguồn nước trong hồ. mặc dầu Bàu nước do thiên nhiên tạo nên nhưng trong dân gian vẫn tỏ lòng biết ơn vì đã cung cấp nguồn nước nuôi sống con người và động vật rừng ở đây vào mùa khô. tham quan của các nhà nghiên cứu. Có 24 sắc phong của các đời vua : Thiệu Trị. gắn với việc trùng tu tôn tạo lại các hạng mục của di tích I. phía Tây Nam là chân rừng. tỉnh Bình Thuận.Bắc Bình. lớn nhất ở Vạn Thủy Tú. hiện nay ở đây đang xúc tiến việc xây dựng một dãy nhà trưng bày và bảo quản. Sách cũ viết về Bàu Trắng “ hồ Trắng có hai hồ. Bàu Trắng không chỉ là nơi cung cấp nước ngọt mà còn là thắng cảnh đẹp ở khu vực Hoà Thắng . Duy Tân. Bàu Trắng hình thành từ lâu đời. Nước trong hồ rất ngọt và trong. Tự Ðức. Quanh bờ có nhiều bông sen. Nhân dân ở đây từ xưa đã gọi là Bàu Ông và Bàu Bà. Từ xa nhìn lại một màu xanh mát dịu phủ lên những đồi cát trắng. Vạn Thủy Tú đã được Nhà nước xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia năm 1996. như một bầu sữa lớn nuôi bộ đội và nhân dân Hoà Thắng trong 2 thời kỳ kháng chiến. huyện Bắc Bình cách Phan Thiết khoảng 65 km về hướng Đông Bắc. trước đây thuộc xã Bình Nhơn. Đã từ lâu đời. Bàu Trắng chia thành 2 phần bởi một đồi cát vắt ngang qua. Nhóm 8 _DH08DL 20 . Các danh lam thắng cảnh I. Người Chăm đã dựng Đền thờ thờ nữ thần Thiên Y Ana.

Cù Lao Câu cách Phan Thiết khoảng 110 km về hướng Đông Bắc. nay thuộc huyện Hàm Thuận Nam. trong tương lai hưá hẹn nhiều triển vọng về du lịch sinh thái. Trên đảo có giếng cạn để lấy nước ít nhưng đó là dạng nước nhỉ nên có thường xuyên – sách xưa gọi là Giếng Tiên. cách bờ chừng 9km.2. Xung quanh đảo nước trong xanh. thật là kỳ thú khi có điều kiện quan sát kỹ hết đảo. Theo một số tài liệu nghiên cứu lịch sử . vỏ sò đẹp làm say mê nhiều du khách. trông như những đàn thú với nhiều loại lớn nhỏ. phần cầu mong cho mưa thuận gió hoà mùa màng tươi tốt. Cù Lao Câu có chiều dài trên 1500m và nơi rộng nhất gần 700m. Nhiều nguyên nhân khác nhau tác động đã làm cho đền thờ bị hủy hoại và mất dấu vết cũng như những đền thờ khác của người Chăm cùng thời đã bị hủy hoại chỉ còn lưu lại trong sử sách. cách Phan Thiết khoảng 30 km về phía Ðông Nam. Nhóm 8 _DH08DL 21 . xã Bình Thạnh hoặc từ Cà Ná. Từ đất liền nhìn ra trông như mộ chiến hạm lớn. một phần cầu mong cho sự phù hộ của vị thần với những người đi biển và làm ăn trên biển. lưu truyền và thờ phụng một cách trang nghiêm từ xưa đến nay. người Việt sau khi tiếp quản Cù Lao Câu đã đóng góp công.3. Quanh đảo có nhiều loại hải sản sinh sống.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ I.văn hoá xưa có nói đến thì từ rất xa xưa người Chăm đã từng xây dựng ở đây một đền thờ Thánh Mẫu Thiên Y Ana. nơi cao nhất hơn 7m. Cù Lao Câu Cù Lao Câu là một hòn đảo trẻ nổi lên giữa biển. Hàng năm tại đền thờ có nhiều nghi thức lễ được tổ chức ở đây. trước thuộc huyện Hàm Tân.3. Hiện nay Cù Lao Câu được quy hoạch làm khu bảo tồn sinh vật biển. I. khi thủy triều xuống bờ biển làm lộ ra vô vàn vỏ ốc. mà người giỏi nghề biển với dụng cụ đơn giản có thể kiếm được thức ăn tươi. Hải Đăng Khe Gà Hải Ðăng Khe Gà được xây dựng trên đỉnh đảo Khe Gà. đảo có diện tích 5 ha ở vùng biển xã Tân Thành. Kế thừa sự tín ngưỡng của người Chăm xưa. có thể đến đảo từ nhiều điểm khác nhau như xã Phước Thể. của xây dựng tại Đảo một đền thờ để thờ thần Nam Hải (cá voi) . Tuỳ theo từng bến đi nhưng trung bình ghe máy đi độ 40 phút sẽ đến đảo. xã Vĩnh Hảo.3. Lễ cúng lớn nhất ở Đền thờ thần Nam Hải trên Cù lao Câu là vào dịp rằm và 16 tháng Tư âm lịch hàng năm và tổ chức hát chèo bả trạo để tế Ngài. Toàn đảo bao quanh bởi hàng vạn khối đá có nhiều màu sắc và hình thù khác nhau. Rất tiếc đến nay không ai biết ngôi đền do ai xây dựng vào thời nào nhưng phong tục tập quán và sự tín ngưỡng vị thần trong ngôi đền vẫn được giữ gìn.vị thần mà theo tín ngưỡng của ngư dân rất linh thiêng và có nhiều lần cứu nguy cho ngư dân làm ăn trên biển bị nạn.

kích thước cạnh của tháp (chân tháp) 2. Bởi Hải Ðăng Khe Gà vừa là thắng cảnh vừa là di tích kiến trúc độc đáo.60m. Nhóm 8 _DH08DL 22 . có lẽ đây là ngọn Hải Ðăng cao nhất trong nước. Tháp đèn xây bằng đá cao 35m. Theo sách Ðại Nam Nhất Thống Chí. tất cả đều được đưa từ Pháp sang. từng hình cạnh cụ thể. Hiện nay hòn đảo Khe Gà và ngọn Hải Ðăng đã và đang trở thành điểm du lịch hấp dẫn với du khách. khắc thành từng ô.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Hải Ðăng Khe Gà do một kỹ sư người Pháp tên là Chnavat thiết kế. Hải Ðăng Khe Gà chính thức hoạt động năm 1900. người Pháp đã nghiên cứu cho xây dựng ngọn Hải Ðăng Khe Gà. Hòn Bà Hòn Bà là một hòn đảo nhô cao lên giữa biển. Chiều dày tường tháp từ chân tháp đến độ cao 6m là 1. Ở ngoài có hòn đảo tên Kê-Dữ (đảo Gà). khởi công từ tháng 2 năm 1897. từ bờ biển có thể lội ra đảo được. đến cuối năm 1898 mới khánh thành.4. máy phát điện. những ngày nước ròng. không cần phải tô. dưới nhà là một hầm chứa nước sâu 3m. hiện nay ở đây vẫn còn nghĩa địa chôn những người chết vì công trình này. xây bằng đá hoa cương. xây dựng để hướng dẫn tàu thuyền qua lại. và để đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng của quân đội Pháp cũng như tàu buôn của nước ngoài qua đây. I. Trong lịch sử hàng hải ở khu vực này.6m. Và không phải chỉ là những viên đá bình thường có 4 góc mà tất cả những khối đá hoa cương dùng xây Hải Ðăng đều đã được chạm. Nhân viên điều hành gồm có một người Phạm (trạm trưởng) và 8 người Việt canh giữ đèn. vị trí. Hai hàng hoa sứ dọc theo lối đi và xung quanh chân Hải Ðăng do người Pháp trông từ cuối thế kỷ trước đến nay còn nguyên. Do vị trí hiểm yếu của vùng biển này. độ cao toàn bộ từ tầm ngọn đền đến mặt biển 65m. trét sửa chữa. Ðá hoa cương xây ở Hải Ðăng Khe Gà. Ngoài ngọn Hải Ðăng còn có một căn nhà lớn hình vuông mỗi cạnh 40m. toả bóng mát quanh năm.3. cách bờ biển Lagi huyện Hàm Tân gần 2 cây số về hướng Ðông.50m và mỏng nhất ở đỉnh tháp là 1m. khớp với nhau. Bởi Mũi Khe Gà được coi là một vị trí cực kỳ hiểm yếu của vùng biển từ Phan Rang đi Vũng Tàu. Cách Phan Thiết khoảng 70 km về phía Ðông Nam. các thế hệ trước có rất nhiều thuyền buôn qua lại bị đắm do không xác định được toạ độ. Nghĩa là gần như có sẵn một ngọn tháp bằng đá đã được làm sẵn. góc cạnh từ dưới lên trên và chỉ cần đưa vữa vào là kết dính lại. khi xây chỉ cần lắp đặt vào đúng thứ tự. càng lên cao độ dày càng giảm từ 1. kể cả ngọn đèn trên đỉnh. Ðảo Kê Gà cách bờ biển 500m. thì ở phía Tây huyện Tuy Lý cách 52 dặm sát với biển có những hòn đá lớn ngang ra bờ biển. Lúc triều cường và có gió đi lại rất vất vả. hình bát giác. trước nhà có một giếng gọi là giếng Tiên. Trên ngọn tháp có bóng đèn lớn 2000 W làm tín hiệu hướng dẫn tàu bè qua lại. Trong thời gian xây dựng rất nhiều người chết do tai nạn. đến nay vẫn còn một tấm đá hoa cương lớn đặt ngay trước cửa vào Hải Ðăng khắc số 1899. Từ dưới mép nước biển đến Hải Ðăng hàng chục bậc tam cấp. Trên đảo ngọn Hải Ðăng được xây dựng tương đối đồ sộ. 184 bậc thang xoáy ốc bằng thép dẫn đến đỉnh Hải Ðăng cùng hàng chục bậc tam cấp dẫn lên đến đỉnh đèn. chưa biết người Pháp đưa từ đâu đến vì trong khu vực không có loại đá này.

Hàng năm người Chăm ở các nơi thường đến đây làm lễ cầu mưa và các nghi lễ tôn giáo khác. Hoa Nhóm 8 _DH08DL 23 .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Hòn Bà là ngọn núi trẻ. trên núi có nhiều cây cổ thụ lớn. Cũng từ đây hòn đảo có tên là Hòn Bà. Trong kháng chiến chống Pháp do chiến tranh ngày càng các liệt. Người Việt xây đền thờ Nữ Thần Thiên Y Ana của người Chăm nhưng thực hiện các nghi lễ trong đền lại theo phương thức riêng và phong tục truyền thống của người Việt. Mãi đến năm 1969 ngư dân ở Hàm Tân đã đóng góp tiền của xây dựng lại ngôi đền mới trên nền ngôi đền cổ. Ngôi đền thờ có kết cấu kiến trúc và trang trí nghệ thuật giống như ngôi miếu của người Việt cùng thời. Ra Glai. Trong ngôi đền thờ. Do vậy. Ở đây luôn có một số người bảo vệ và chăm sóc ngôi đền. tượng nữ Thần Thiên Y Ana bằng đá.1 km² Dân số: 567. quân Pháp ngăn cấm không cho dân làng đến đảo thờ cúng và việc đi lại khó khăn hơn cũng làm cho người Chăm dần dần lãng quên đi ngôi đền. việc thờ tượng Nữ thần ở đây cũng là sự cầu mong cho Nữ thần phù hộ. Ninh Sơn. cứu nạn cho họ trên biển.9 nghìn người (năm 2006) Tỉnh lỵ: Thành phố Phan Rang -Tháp Chàm Các huyện: Ninh Hải. Hòn Bà người ta biết đến và ngưỡng mộ không phải chỉ bằng ngôi đền cổ mà ở đây là hòn đảo cheo leo giữa biển hấp dẫn mọi người bằng chính cảnh đẹp của nó cộng với sự hùng vĩ mênh mông của biển cả và đồi duơng bên trong bờ càng làm cho phong cảnh ở đây đẹp thêm. được các nghệ nhân Chăm tạc từ một khối đá nguyên tại chỗ. Lễ hội ở đây là ngày giỗ Nữ Thần Thiên Y Ana mà nhân dân địa phương ở đây gọi là ngày Vía Bà. Việc thờ tượng Bà ở trên đỉnh Hòn Bà thể hiện sự tôn vinh của người Chăm với nữ Thần. Bác Ái. Vào ngày này nhân dân ở khắp nơi ra đảo rất đông bằng phương tiện ghe thuyền. Nửa đầu thế kỷ XVII người Chăm đã dựng lên một ngôi đền để thờ nữ Thần Thiên Y Ana vị Thần thiêng liêng của vương quốc Chămpa cổ. Ninh Phước. Chính sự lãng quên này đã tạo điều kiện cho kẻ gian đánh cắp pho tượng Thần và những vật thờ linh thiêng trong ngôi đền cổ cùng sự xuống cấp đổ nát của nó. Ninh Thuận Diện tích: 3.363. II. nghề biển là nghề chính thu hút đông đảo ngư dân Chăm ven bờ mà dấu vết của những làng ngư cỏ vẫn còn. Mặt khác ở những thế kỷ trước đây. Thuận Bắc Dân tộc: Việt (Kinh). trong số đó có rất đông người Chăm ở Hàm Tân và các nơi khác đến viếng Bà. Nghi lễ được tổ chức vào ngày 23 tháng 3 âm lịch hàng năm. Chăm. Cơ Ho.

phía tây là vùng núi cao của tỉnh Lâm Đồng. bãi biển Cà Ná. Phong tục tập quán theo chế độ mẫu hệ của người Chăm vẫn được đồng bào địa phương gìn giữ và lưu truyền đến ngày nay. trang phục dân tộc.2. đồi núi và biển cả.1. Là tỉnh có đông người Chăm sinh sống. lượng mưa trung bình 705mm và tăng dần theo độ cao lên đến 1. săn bắn. nghỉ dưỡng. leo núi. người Chăm vẫn giữ các nghi lễ như: lễ khai mương. Pôrômê.Phan Rang. II. nghề gốm. khí hậu nhiệt đới gió mùa với các đặc trưng là khô nóng. bông. Đến nay. Đến thăm nơi đây du khách có thể tham gia nhiều loại hình du lịch: tắm biển. phía bắc giáp Khánh Hoà.. đắp đê. điêu khắc. Địa hình có 3 dạng: miền núi.. hầu như còn nguyên vẹn. lễ xuống gặt.100mm ở vùng miền núi. Nhiệt độ trung bình năm 27ºC. lễ mừng lúa non. Đắk Lắk (Buôn Nhóm 8 _DH08DL 24 .. Đặc biệt một bộ phận người Chăm vẫn sống bằng nghề đánh cá. Ninh Thuận mang đậm màu sắc văn hóa của dân tộc Chăm. Ninh Thuận là một trong số các ngư trường lớn của nước ta. du thuyền.2. mà tục thờ cá voi ở tất cả các tỉnh ven biển ngày nay. Hoà Lai. dệt thổ cẩm. Ninh Thuận có vườn quốc gia Núi Chúa và nhiều thắng cảnh đẹp như: bãi biển Ninh Chữ.1. thủy điện Đa Nhim và di tích lịch sử quí giá là các tháp Chàm: Pôklông Garai. đường. đường số 27 lên Đà Lạt (Lâm Đồng). quốc lộ 1A. thuốc lá. sông La.. phía tây giáp Lâm Đồng. sông Sắt. Địa hình Ninh Thuận được bao bọc 3 mặt là núi: phía bắc và phía nam tỉnh là 2 dãy núi cao nhô ra sát biển.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ II. sông Quao. đèo Ngoạn Mục. Điều kiện tự nhiên Ninh Thuận là tỉnh duyên hải Nam Trung Bộ Việt Nam..Nha Trang . bao gồm các sông nhánh như sông Mê Lam. Nghệ thuật dân ca và múa Chăm đã trở thành di sản quí giá của nền văn hóa Việt Nam. sông Ông.. II. nghệ thuật kiến trúc. mía. hoặc tham dự các lễ hội của người Chăm. lễ chặn đầu nguồn sông. không có mùa đông. Ninh Thuận là một bức tranh hài hoà giữa đồng bằng. Tiềm năng phát triển kinh tế và du lịch Ninh Thuận đang hình thành các vùng sản xuất chuyên canh như: nho. Nằm trong cụm du lịch quốc gia thuộc tam giác Đà Lạt . phía nam giáp Bình Thuận và phía đông giáp biển Đông. Một năm ở đây có 2 mùa: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau. gió nhiều và bốc hơi mạnh.1. vùng ven biển. và hệ thống các sông suối nhỏ phân bố ở phía bắc và nam tỉnh như sông Trâu.. lễ mừng cơm mới.1. Tỉnh có 2 hệ thống sông chính: hệ thống sông Cái. đồng bằng. Khí hậu Ninh Thuận nằm trong khu vực có vùng khô hạn nhất nước. II. Thành phố Phan Rang nằm trên giao điểm của 3 trục giao thông chiến lược là đường sắt Bắc Nam. sông Bà Râu. chính là bắt nguồn từ tín ngưỡng của người Chăm. tỏi và nuôi trồng thủy sản. hành. tham quan các di tích lịch sử. Nền văn hóa ấy được thể hiện qua chữ viết.

Tháp Pôrômê Vị trí: Tháp Pôrômê thuộc thôn Hậu Sanh. II. Đặc điểm: Tháp Pôrômê được coi là một bản sao không hoàn hảo của tháp Pôklông Garai. Bên góc lối đi vào tháp có tượng thần bò Nadin được tạc từ một phiến đá xanh đen. Đà Lạt 110km.3. Trên mỗi đầu các trụ bổ của các mái chìa có các diềm mũ để trang hoàng. Khu mộ táng của vua Pôrômê rất gần với công trình phụ này. người Chăm đã không cúng bái. Mặt chính của tháp quay về hướng đông. II. Nhóm 8 _DH08DL 25 .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Ma Thuột). trước đây gồm có 3 tháp.3.3. Năm 1992. khuôn mặt các vị thần mang đậm nét bản địa. cũng có 4 trụ bổ tường với những đường nét bên dưới và những diềm mũ với các hoa văn trang trí ở mái chìa. Tháp Hòa Lai Vị trí: Tháp Hoà Lai thuộc địa phận thôn Ba Tháp. xã Tân Hải. Hình thức trang trí ở tháp Nam đơn giản hơn. trên cửa chính có các tầng hình vòng cung. Trong mỗi hốc giả là hình ảnh một vị thần đang ngồi chắp tay trong tư thế cầu nguyện. Tp. tháp Pôrômê đã được công nhận di tích. Nay tháp đang được trùng tu và bảo quản. ở các cửa giả có hình các vị thần bằng đá trong tư thế ngồi. cách thành phố Phan Rang – Tháp Chàm 15km về phía Nam. Đặc điểm: Tháp được xây dựng vào những năm đầu thế kỷ 9. nhưng còn lại 2 tháp là tháp Bắc và tháp Nam. các cửa giả được trang trí vòng cung lớn nhưng không tỉ mỉ như tháp Bắc. Thành phố Phan Rang – Tháp Chàm cách Nha Trang 105km. Công trình ở phía sau tháp là nơi thờ hoàng hậu. tỉnh Ninh Thuận. Tháp có 3 tầng mái. dưới các hình vòng cung được trang trí bởi hình tượng thánh Siva và hình ngọn lửa. Tháp Bắc có 4 trụ bổ tường. xã Phước Hữu. Bên trong tháp chính có thờ hình tượng vua Pôrômê được tạo từ một Linga có 8 tay. huyện Ninh Phước. Tháp có ba tầng mái tuân theo mẫu cổ. Ðây là nơi chôn cất do chính vua Pôrômê chọn. Công trình là một tổng thể hai tháp: tháp chính thờ vua Pôrômê và tháp phụ thờ Hoàng Hậu. Các di tích lịch sử II. trên đỉnh mỗi tháp góc có trang trí búp sen bằng đá và hình ngọn lửa trang trí ở 4 góc. Tháp được xây dựng ở đất Champa vào cuối thế kỷ 16 đầu thế kỷ 17.382km. Các cửa giả được trang trí với những vòng cung và những hình người được thể hiện trong tư thế ngồi. tỉnh Ninh Thuận. Các tháp này sau một thời gian dài bỏ phế. mỗi trụ được trang trí rất đẹp. huyện Ninh Hải. mỗi tầng có một hốc giả trang trí bởi các vòng cung.2. Hồ Chí Minh 350km và Hà Nội 1.1. Tháp Pôrômê toạ lạc trên một ngọn đồi cao. mỗi tầng có 4 tháp góc. phía dưới các trụ còn thể hiện những mảng điêu khắc đẹp và hình tượng chim Garuda giang rộng cánh.

Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ
II.3.3. Tháp Pôlông GaRai
Vị trí:Tháp nằm ở phía tây thành phố Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận gần
ga xe lửa mang tên ga Tháp Chàm, cách trung tâm thành phố khoảng 7km.
Đặc điểm: Tháp Pôklông Garai: được xem
là trung tâm điểm rực rỡ nhất của nền văn
minh Chăm, do vua Chế Mân chỉ đạo xây
dựng từ cuối thế kỷ 13 đầu thế kỷ 14 đạt
đỉnh cao trong kiến trúc, nghệ thuật điêu
khắc của dân tộc Chăm. Ðây là một nhóm
gồm 6 tháp nay còn lại 4 tháp tương đối
nguyên vẹn.
Tháp chính thờ vua Pôklông Garai
(1151 - 1205). Ông đã có nhiều công lao
to lớn đối với dân tộc Chăm ở vùng đất
phía nam mới được khai khẩn, nhất là trên lĩnh vực thuỷ lợi (đập Nha Trinh, đập Sông
Cấm ở phía tây Phan Rang). Hơn thế nữa dưới triều vua Pôklông Garai trị vì, đất nước
Chăm được hưng thịnh, nhân dân được ấm no. Theo truyền thuyết, đây là ông vua bị
bệnh hủi nhưng rất dũng cảm.
Tháp này còn khá nguyên vẹn có hình tứ giác. Tháp cao 21,59m. Trong quá trình
khai quật nghiên cứu và tu sửa tháp trước kia người Pháp đã tìm thấy một số bát bằng
vàng, bạc và đồ trang sức. Gần đầy khi tu sửa tháp, ngành khảo cổ Việt Nam cũng tìm
thấy một số bát vàng. Ở mỗi cạnh, mỗi tầng và mỗi mặt của từng tháp được trang trí
bằng các họa tiết đá, gốm với đủ loại hình người, hình đuôi rồng, hình lá, hình bò
thần...
Tháp Pôklông Garai còn lại tương đối nguyên vẹn, quý và hiếm trên đất nước ta
và trên thế giới về loại hình kiến trúc này và đã được Bộ Văn hóa thông tin công nhận
di tích năm 1979.
II.4. Các danh lam thắng cảnh
II.4.1. Khu du lịch Vĩnh Hy
Vị trí: Vĩnh Hy thuộc xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận.
Đặc điểm: Vĩnh Hy được ví như nơi nối rừng với biển. Nơi đây có làng chài Vĩnh Hy
cạnh đó là ốc đảo Vĩnh Hy quyến rũ bởi địa thế hiểm trở, một mặt là biển và 3 bề rừng
núi bạt ngàn.
Khởi hành từ thị xã Phan Rang theo tỉnh lộ
702, du khách sẽ luồn qua những cung đèo xuyên
rừng mai và khộp lá vàng, đặc trưng cho khí hậu
khô nóng miền cực nam. Đâu đó một làng chài ẩn
hiện, xóa tan sự tĩnh mịch của núi rừng.
Du khách có thể thám hiểm vịnh Vĩnh Hy với
một chiếc thuyền nhẹ, chở được 4 người. Chèo
thuyền men theo vách núi ăn ra sát biển, khách sẽ
thăm thú được toàn bộ vịnh. Giữa làn nước trong
Nhóm 8 _DH08DL

26

Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ
xanh tĩnh lặng, từng đàn cá cơm bạo dạn bơi lội quanh thuyền. Xa xa về phía nam là
những doi cát chạy dài, ôm cong bờ biển.
Sau khi thám hiểm, du khách có thể thả mình trong bãi tắm hoang sơ, vắng vẻ
hoặc vào làng chài và tìm hiểu sinh hoạt của họ với những nghề làm mắm, hấp cá và
cùng ngư dân kéo lưới, thưởng thức các đặc sản biển.
Rời vịnh, vượt qua 1 cầu treo và sau 15 phút đi bộ, khách sẽ gặp khu bảo tồn
thiên nhiên Núi Chúa. Chuyến du khảo thú vị sẽ đưa du khách đến với làn nước mát
lạnh của suối Lồ Ô, bắt nguồn từ những dòng nhỏ, luồn lách trong các khe rừng rồi
chụm lại đây. Hai bên suối là các phiến đá bằng phẳng, được che mát bởi những tán cổ
thụ rậm rạp. Vào những ngày quang đãng, ánh sáng mặt trời bị khúc xạ bởi bọt nước
trong không trung tạo nên cầu vồng rất kỳ thú.
II.4.2. Làng du lịch Cà Ná
Vị trí: Làng du lịch Cà Ná nằm sát bờ biển, cách thành phố Phan Rang-Tháp Chàm
32km, cách thành phố Phan Thiết 114km.
Nhiều hướng dẫn viên du lịch nói vui, Cà Ná như một
cô gái thật đa tình, quyến rũ biết bao lữ khách trên con
đường thiên lý Nam - Bắc. Còn các nhà làm du lịch
xem Cà Ná là điểm dừng chân tắm biển, ngắm cảnh,
ẩm thực khá lý tưởng cho du khách.
Nếu như lộ trình từ thành phố Phan Thiết đến Cà Ná
dài 114 km, qua hai huyện Bắc Bình và Tuy Phong
đầy nắng gió khô cằn, thì đến đoạn giáp ranh Bình
Thuận - Ninh Thuận bất chợt biển.
Cà Nà hiện ra bao la, du khách phải trầm trồ quá đẹp
và không ai có thể làm ngơ với cảnh đa tình như thế. Ít
bờ biển nào ở Việt Nam đẹp kỳ lạ như nơi đây. Biển
xanh, cát trắng, ghềnh đá, núi non…, cộng với các tuyến đường giao thông uốn luợn
qua các eo biển, tạo cho Cà Ná một cảnh quan đầy ngoạn mục. Nếu đứng ở độ cao nào
đó du khách sẽ thấy, ở đây có đoạn biển chỉ cách đường bộ 5 mét, đường bộ cách
đường sắt 5 mét, đường sắt cách núi cũng 5 mét.
Các nhà kinh doanh du lịch đánh giá, Cà Ná có đủ các yếu tố lý tưởng cho nhiều
loại hình du lịch leo núi, khám phá, du lịch biển, hải đảo. Nước biển Cà Ná xanh thẳm.
Chỉ cần từ bờ lội ra khơi chừng 20 mét, ở độ sâu chỉ 1-1,5 mét, du khách đã thấy được
các rạn san hô rất đẹp. Bãi tắm ở đây trải xa, cát trắng tinh anh, sạch sẽ. Người ta nói
những ghềnh đá hoa cương đã điểm xuyết cho nét đẹp đặc trưng của Cà Ná. Chính
những ghềnh đá này tạo nên nhiều hang động kỳ bí như hang Ông Phật, ghềnh Ông
Nồng, hang Giếng Đục…, như trêu chọc những ai thích phiêu lưu vào hang động.
Dãy núi nằm sát bên quốc lộ 1A. Nếu leo núi bạn nên kết hợp với viếng chùa (từ
khách sạn Hải Sơn nhìn lên núi có một ngôi chùa nhỏ u tịch, nằm cheo leo trên lưng
chừng núi). Từ độ cao của chùa, du khách phóng tầm mắt nhìn toản cảnh biển trời Cà
Ná tuyệt đẹp.

Nhóm 8 _DH08DL

27

Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ
II.3.3. Đèo Ngoạn Mục
Có thể nói Ngoạn Mục là một trong những
đường đèo đẹp nhất Việt Nam. Chính tên đèo đã
phần nào phản ánh được sự hấp dẫn của nó. Với
chiều dài 21 km và độ dốc trung bình 9o, đèo
Ngoạn Mục là một trong những đường đèo hùng
vĩ và đẹp nhất Việt Nam. Đúng như tên gọi, cảnh
đèo Ngoạn Mục uốn lượn ngoằn ngoèo, nhiều
khúc quanh co hiểm trở băng qua núi cao vực cả.
Đứng trên đèo, thu vào tầm mắt của du khách là bức tranh thiên nhiên hùng vĩ thấm
đẫm chất thơ và tràn đầy sức sống, nhìn lên phía trước, ngược về phía sau, thấp thoáng
qua những rặng thông xanh mướt là đường đèo ngoằn ngoèo như chú rắn khổng lồ
hiền lành uốn mình quanh vách núi. Những chiếc ô tô giờ đây trở nên nhỏ bé, chậm
chạp di chuyển lên xuống. Màu xanh của rừng đôi chỗ bị cắt ngang bởi những thác
suối trắng lóa như những chiếc nơ xinh xắn buộc ngang áng tóc rừng trập trùng ngút
ngàn như vô tận. Xa xa, đồng bằng Phan Rang có dòng sông Cái lượn quanh. Những
ngày đẹp trời, du khách có thể thấy dải đường viền cát trắng đang được những con
sóng lăn tăn vỗ về… Cảnh đẹp như tranh vẽ, vừa có nét hoang sơ hùng vĩ, vừa thanh
thoát lãng mạn, khiến lòng du khách không khỏi lâng lâng ngất ngây choáng ngợp.
II.4.4. Suối Sừng Trâu
Nằm cách thị xã Phan Rang - Tháp Chàm khoảng 40 km về hướng Tây Bắc, rừng
núi quanh suối Sừng Trâu còn giữ được nét nguyên sinh, quanh năm rợp bóng cây
xanh. Nước suối trong vắt len lỏi chảy róc rách qua những gềnh đá tạo thành âm thanh
thiên nhiên hoang dã, trữ tình. Suối Sừng Trâu thuộc xã vùng cao Phước Chiến đang
trở thành điểm du lịch sinh thái hấp dẫn thu hút du khách gần xa.
Đến với suối Sừng Trâu (tiếng Raglai gọi là
Cro- Tuki- Cobao) du khách có cảm giác được sống
trong không gian xanh đẹp yên lành. Con người như
nhận được sự che chở bảo bọc của rừng cây đại ngàn
trùm bóng mát rượi xuống dòng suối. Những tảng đá
bằng phẳng như những chiếc tràng kỷ được tạo hoá
sắp đặt cho con người đến nghỉ ngơi sau những ngày
lao động vất vả. Nước suối trong vắt mát lạnh phát
nguyên từ dãi núi Xanh (người dân địa phương gọi là Chớ Dú). Nước suối Sừng Trâu
chảy không bao giờ cạn là mạch nguồn chính làm nên công trình thuỷ lợi hồ Sông
Trâu hùng vĩ phía hạ nguồn. Tuy chưa có chương trình quảng bá giới thiệu của các
ngành hữu quan nhưng nét đẹp hoang sơ của suối Sừng Trâu đã mời gọi du khách gần
xa tìm đến nghỉ dưỡng. Du khách từ thành phố Hồ Chí Minh ra, từ Nha Trang vào, từ
thị xã Phan Rang lên gặp gỡ giao lưu thưởng ngoạn nét đẹp của thiên nhiên của vùng
non nước Phước Chiến. Đường lên xã vùng cao Phước Chiến đã được xây dựng kiên
cố bê tông nhựa nóng nên việc đi lại khá thuận lợi. Nếu du khách khởi hành từ thị xã
Phan Rang- Tháp Chàm sau khoảng 90 phút chạy xe máy là đến thôn Tập Lá. Gởi xe
cho người dân địa phương trông coi, du khách cuốc bộ khoảng 1 km là đến điểm du
lịch suối Sừng Trâu. Dọc đường đi bộ vừa thư giãn vừa nghe tiếng chim rừng vui hót
trong những tán lá xanh mướt nắng miền cao ban mai.
Nhóm 8 _DH08DL

28

một trong những nơi trú đóng của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh vẫn còn để lại di tích như hầm hào..5. tiếng róc rách của dòng suối.4.6. Vườn quốc gia Núi Chúa dần trở lại với tính nguyên sơ của nó. đã thực sự trở thành điểm thu hút du khách mọi miền đất nước đến tham quam. người dân quanh vùng tự nguyện bảo tồn vốn quý của quốc gia. II. Kiền Kiền có nhiều thác nước cao tạo nên cảnh quan thật đẹp và mát mẻ. đi dạo chơi dưới thảm cây rừng râm mát. nhiều loài động vật quý hiếm tìm nơi yên tĩnh để xây tổ.Tỉnh Ninh Thuận. vùng biển có thảm san hô nổi tiếng. Nơi đây. Suối Ðông Nha…nổi tiếng. qua những đoạn đường quanh co uốn khúc với những địa danh như: Núi Ðá Vách. Ở đây có vịnh Vĩnh Hy với nhiều bãi tắm lý tưởng. duy trì nòi giống. Ngược dòng suối Lồ Ồ. thì du khách đến đây có thể hít thở không khí trong lành. Vĩnh Hải. đặt biệt có nhiều loài động thực vật quý hiếm. Nếu được đầu tư khai thác du lịch. nằm trên địa giới của 5 xã (Công Hải. khí hậu và tính đa dạng sinh học cao. Phương Hải. nơi đây có 664 loài thực vật và 201 loài động vật. bếp hoàng cầm.300 ha.. cảnh vật như một "hòn non bộ". hệ núi nằm sát bờ biển tạo nên nhiều thắng cảnh rất đẹp. Lợi Hải. Qua nhiều năm được bảo tồn. Ven hồ có nhiều vỉa đá nổi nhấp nhô. nghỉ ngơi. rừng và biển ở Vĩnh Hy là nơi in đậm dấu tích lịch sử của một thời hào hùng chống ngoại xâm. tuy nằm trong vùng cực khô nhưng quanh năm vẫn có nước. Ðó là căn cứ CK19. Nhơn Hải) thuộc huyện Ninh Hải .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Nếu ngành du lịch Ninh Thuận đầu tư đưa suối Sừng Trâu vào khai thác chắc chắn sẽ trở thành điểm nghỉ dưỡng lý tưởng cho những du khách yêu thích sinh thái rừng tự nhiên. chiêm ngưỡng nét thiên nhiên hoang dã nơi đây mà tạo hoá đã ưu ái đã ban tặng cho mảnh đất này.tỉnh Ninh Thuận. Cây rừng xanh tươi. II.Huyện Ninh Sơn . Chạy dọc theo tuyến đường 702 đã được nâng cấp. Chính quyền và nhân dân địa phương mong muốn được khôi phục và tôn tạo khu di tích này để giáo dục truyền thống cách mạng và phát triển du lịch di tích lịch sử. Theo khảo sát ban đầu của các nhà khoa học. Ngoài ra. Sự trong lành của thiên nhiên sẽ là liều thuốc thần để du khách thật sự thanh thản thoải mái sau những ngày căng thẳng vì công việc. Vườn quốc gia Núi Chúa Với tổng diện tích tự nhiên trên 24. Ðông Nha. Tuy chưa được phát triển mạnh về du lịch nhưng đã có nhiều nhà kinh doanh "để mắt" đầu tư các "tour" du lịch sinh thái vào vùng đất này. Vườn quốc gia Núi Chúa đang thực sự cuốn hút khách du lịch với những giá trị nổi bật về địa hình. địa thế.4. nghe tiếng chim hót. có Hồ treo trên núi Ðá Vách với đường kính 80m. Nhóm 8 _DH08DL 29 . Vườn quốc gia Núi Chúa là nơi có hệ sinh thái rừng khô hạn đặc trưng hiếm thấy ở nước ta với nhiều loài sinh vật quần tụ rất phong phú và đa dạng về số lượng cũng như chủng loại. Suối Thương Thơ mộng và hùng vĩ suối Thương với trang trại hoa hồng tuyệt đẹp thuộc thôn La Vang – Xã Quảng Sơn . Dọc bờ biển dài hơn 40 km nối liền với khu du lịch nổi tiếng Ninh Chữ là thế mạnh để phát triển du lịch.

mời du khách đến thăm trang trại gần kề suối Thương ngào ngạt trăm hoa đua nở: nào là hoa hồng. du khách được đón tiếp ân cần chu đáo tại nhà hàng rộng 210m 2 với sức chứa 400 thực khách để thưởng thức những món ăn mang đậm hương rừng núi tuy dân dã mà hấp dẫn ngon miệng. ngày ngày chàng cố tìm đến bên dòng nước – nơi nàng đã qua đời. rất lý tưởng cho du khách nghỉ chân. của cây rừng. tỉnh dậy. bạn như lạc bước vào chốn thần tiên với không gian trong lành của suối nước. phong cách cách điệu mà thú vị thanh tao. Suối Lồ Ồ Được những thác nước cao không quá 5m hợp cùng nhau tạo nên. hoa păng xê. suối Lồ Ồ là thắng cảnh cổ tích của tỉnh Ninh Thuận.v… với diện tích 5ha rừng. Cảnh quan bài trí của nhà hàng rất độc đáo có chút lộng lẫy nhưng gần gũi với thiên nhiên. Tiến vào trong. nước tuôn thành thác tựa hồ mái tóc cô gái xoã trắng và tiếng róc rách của suối nghe như tiếng nỉ non của chàng trai âm vang muôn thuở. chàng gục chết trong niềm thương nhớ vô biên. gấu. Từ trên cao. khỉ Phi Châu v.7. cúc trắng v. huyện Ninh Hải. gồm có hồ cá bao bọc chung quanh từ cổng ngoài vừa tạo mỹ quan. Từ đó dân gian gọi con suối này tên Thương để nhắc nhở đời sau về mối tình yêu son sắt chung tình…. du khách đã cảm thấy rũ bỏ được những nỗi niềm dày vò phiền muộn và có được niềm vui sống. thương nhớ duyên tình dang dở mà khóc than thảm thiết không nguôi. Suối Thương được tạo thành bởi 2 dòng nước lạnh và ấm. du khách còn gặp một số con vật xinh đẹp thuần tính như chim đại bàng. II. mào gà. sức tàn kiệt quệ. Khi tắm mình trong làng nước. Chuyện kể rằng. Cách trung tâm thị xã Phan Rang .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Trước nhất. Nơi đây có các khối đá hoa cương quanh năm được dòng nước bào mòn phằng lỳ. ngày xưa có đôi trai gái yêu nhau mối tình tuyệt vọng bởi cha mẹ cấm đoán.Tháp Chàm 42 km theo hướng đông bắc. Suối Thương chưa xác định về niên đại mà được gắn theo những câu chuyện huyền bí cổ xưa. mời gọi du khách đến thư giãn câu cá vừa nhấp chén nhâm nhi. chàng trai kia lại không chết ngạt và được một tiều phu mang về săn sóc. hương rừng thoang thoảng. Đến với suối Lồ Ồ. dáng núi uốn lượn xa xa. Hai người nhờ con suối này minh chứng cho tình yêu chung thuỷ và cùng trầm mình xuống dòng nước để vẹn tình bên nhau. Nhưng éo le thay. Cho đến một hôm. chim rừng ríu rít.4. Nhóm 8 _DH08DL 30 . Tới đây. do sông Ông của thuỷ điện Đa Nhim đổ vào do dòng lạnh quanh năm vẫn đục. thuộc xã Vĩnh Hải. ngược lại dòng ấm rất trong trẻo do Sông Cái tạo nên.v… được nuôi dưỡng trong khoảng không gian thoáng đãng dễ chịu để phục vụ tận mắt cho du khách có cơ hội tìm hiểu về thế giới động vật. Một thiên chức khác của suối Thương là được dùng vào chạy máy phát điện thắp sang cả trang trại từ những chiếc đèn ngủ xinh xắn trong phòng nghỉ của du khách cho đến những nguồn sáng bao la toả từ đèn chùm trong đại sảnh của nhà hàng. choáng ngợp lòng bạn là xúc cảm khám phá vẻ đẹp thiên nhiên kỳ ảo.

đầm. nhỏ ven bờ và các đảo san hô của quần đảo Trường Sa. chiều ngang chỗ rộng nhất vào khoảng 90 km. huyện Vạn Ninh và cũng là điểm cực đông trên đất liền của Việt Nam. cách ngăn bởi những dãy núi ăn ra biển. Một phần Quần đảo Trường Sa (huyện Trường Sa) nằm dưới sự quản lý của tỉnh Khánh Hòa.. Cam Lâm.197 km². phía Nam giáp huyện Bác Ái và Thuận Bắc của tỉnh Ninh Thuận. đèo Rọ Tượng. với khí hậu ôn hòa. Khánh Hòa có sáu đầm và vịnh lớn. Tỉnh lỵ của Khánh Hòa là thành phố Nha Trang. nhiệt độ trung bình 26 0C. nhưng bị tranh chấp về chủ quyền bởi một số quốc gia khác. Là một tỉnh nằm sát dãy núi Trường Sơn. trước đây được sử dụng làm căn cứ quân sự của Hoa Kỳ rồi Liên Xô (sau này là Nga) nhưng nay đã được chuyển thành cảng dân sự. chiều rộng 32 km. phía Tây Nam giáp huyện Lạc Dương của tỉnh Lâm Đồng. có hơn 300 ngày nắng trong năm. vịnh Vân Phong. Nha Trang (một trong 29 vịnh đẹp nhất thế giới). Bờ biển Khánh Hòa là một trong những tỉnh có đường bờ biển dài và đẹp của Việt Nam. đèo Cổ Mã.6 km². Phần đất liền của tỉnh nằm kéo dài từ tọa độ địa lý 12°52’15" đến 11°42’50" vĩ độ Bắc và từ 108°40’33" đến 109°27’55" kinh độ Đông. đó là Đại Lãnh. Nhóm 8 _DH08DL 31 .. Trường Sa) với diện tích 5217. phía Bắc giáp ba huyện Sông Hinh. phía Đông giáp Biển Đông.6 km. Khánh Vĩnh. Vị trí địa lý . Các điều kiện phát triển du lịch III. và thường được xem là cảng biển có điều kiện tự nhiên tốt nhất Đông Nam Á. Khánh Hòa có diện tích tự nhiên là 5. Ninh Hòa. Do đó để đi suốt dọc tỉnh phải đi qua rất nhiều đèo như đèo Cả.1. Trong đó có nổi bật nhất vịnh Cam Ranh với chiều dài 16 km. đèo Rù Rì. vịnh Nha Trang (Cù Huân) và vịnh Cam Ranh. Khánh Hòa có bờ biển dài hơn 200 km và gần 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng nhiều vịnh biển đẹp như Vân Phong. Chiều dài vào khoảng 150 km. có độ sâu từ 18-20 m. đèo Chín Cụm.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ III. chiếm chưa đến 1/10 diện tích toàn tỉnh. 1 thị xã (Cam Ranh) và 7 huyện (Vạn Ninh. vịnh. đèo Bánh Ít. vịnh Nha Phu. cùng khoảng 200 đảo lớn.1.1. Với những lợi thế đó Khánh Hòa đã trở thành một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam. Hòn Khói. Cam Ranh. Diên Khánh. đa số diện tích Khánh Hòa là núi non. III. Đường bờ biển kéo dài từ xã Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh. có độ dài khoảng 385 km tính theo mép nước với nhiều cửa lạch. và nhiều di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng khác.Diện tích Tỉnh Khánh Hòa ở về phía khu vực duyên hải Nam Trung Bộ của Việt Nam. Đông Hòa và Tây Hòa của tỉnh Phú Yên.278 km đường bộ. miền đồng bằng rất hẹp.2.1. Khánh Sơn. Khánh Hòa III. chỉ khoảng 400 km². thông với biển thông qua eo biển rộng 1. Điểm cực Đông trên đất liền của Khánh Hòa nằm tại Mũi Đôi trên bán đảo Hòn Gốm. cách Thành phố Hồ Chí Minh 447 km và cách thủ đô Hà Nội 1. phía Tây giáp hai huyện M’Drăk và Krông Bông của tỉnh Đắk Lắk. Khánh Hòa hiện nay bao gồm 1 thành phố trực thuộc tỉnh (Nha Trang). Miền đồng bằng lại bị chia thành từng ô.

Tuy vậy. nhưng từ tháng 5 đến tháng 8 trời nóng nực. Những tháng còn lại là mùa nắng. Mùa mưa ngắn. Vì vậy. trong khi đó sóng bão và triều dâng lại cản đường nước rút ra biển. đường đẳng sâu chạy sát bờ biển. Địa hình trên bề mặt các đảo rất đơn giản. dãy Hoàng Ngưu không chỉ dừng lại ở bờ biển để tạo thành các mũi Hòn Thị.4. thời tiết thay đổi dần. Thềm lục địa Thềm lục địa tỉnh Khánh Hòa rất hẹp. với tổng diện tích 10km². mũi Đông Ba. do địa hình sông suối có độ dốc cao nên khi có bão kèm theo mưa lớn. vịnh như vịnh Vân Phong. Bãi lớn nhất là bãi Thuyền Chài.Nhiệt độ trung bình hàng năm của Khánh Hòa cao khoảng 26. đảo ngầm là những vùng trũng tương đối bằng phẳng gọi là các đồng bằng biển. trong đó có từ 23 đến 25 đảo. nên thường gây ra lũ lụt. có thể coi là mùa khô. trời mát. So với các tỉnh. III.3. Địa hình vùng thềm lục địa phản ánh sự tiếp nối của cấu trúc địa hình trên đất liền. mũi Khe Gà (Con Rùa). từ khoảng giữa tháng 9 đến giữa tháng 12 dương lịch. tần số bão đổ bộ vào Khánh Hòa thấp chỉ có khoảng 0. Song khí hậu Khánh Hòa có những nét biến dạng độc đáo với các đặc điểm riêng biệt. bãi ngầm rải rác trên một diện tích từ 160 đến 180 ngàn km². đó chính là đáy các vũng. thành phía Bắc từ Đèo Cả trở ra và phía Nam từ Ghềnh Đá Bạc trở vào. các trận bão được dự đoán sẽ đổ bộ vào Khánh Hòa trong những năm gần đây thường lệch hướng vào Nam hoặc tan ngay khi gần vào bờ. nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa. rộng 5km (ngập nước khi triều lên). Tháng 9 đến tháng 12.. III.5. Từ tháng 1 đến tháng 8. chỉ là những mõm đá. nhiệt độ từ 17-25°C. Xen giữa các đảo nổi.82 cơn bão/năm so với 3. Khánh Hòa là vùng ít gió bão.1.65km².Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ III. Đảo lớn nhất trong quần đảo Trường Sa là Ba Bình chỉ rộng 0.7°C riêng trên đỉnh núi Hòn Bà (cách Nha Trang 30 km đường chim bay) có khí hậu như Đà Lạt và Sa Pa. Thường chỉ có 2 mùa rõ rệt là mùa mưa và mùa nắng. Dân cư Theo số liệu điều tra ngày 1 tháng 4 năm 2009 dân số tỉnh Khánh Hòa là 1. Ngoài các đảo đá ven bờ. khí hậu ở Khánh Hòa tương đối ôn hòa hơn do mang tính chất của khí hậu đại dương. trong đó dân tộc Kinh chiếm 95. Độ ẩm tương đối khoảng 80. nhiệt độ thay đổi từ 20-27°C (ở Nha Trang) và 20-26°C (ở Cam Ranh).5%.1%. nhiệt độ có thể lên tới 34°C (ở Nha Trang) và 37-38°C (ở Cam Ranh). nhưng tập trung Nhóm 8 _DH08DL 32 .. được xem như mùa mưa. dưới đáy biển phần thềm lục địa cũng có những dãy núi ngầm mà các đỉnh cao của nó nhô lên khỏi mặt nước hình thành các hòn đảo như hòn Tre. làm nước dâng cao nhanh chóng. bãi cạn nổi thường xuyên. núi Hòn Khô.1. dài 30km.74 cơn bão/năm đổ bộ vào bờ biển Việt Nam. Hiện nay có 32 dân tộc đang sinh sống trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa. Những tháng đầu mùa.3% sống phân bố đều khắp huyện.903 người với mật độ dân số toàn tỉnh là 222 người/km.. với khoảng 100 đảo bãi cạn. vịnh Nha Trang. mà còn tiếp tục phát triển rất xa về phía biển mà ngày nay đã bị nước biển phủ kín. Các nhánh núi Trường Sơn đâm ra biển trong quá khứ địa chất như dãy Phước Hà Sơn. Khí hậu Khánh Hòa là một tỉnh ở vùng duyên hải cực Nam Trung bộ. hòn Miếu. vách đá vôi san hô.1. vịnh Cam Ranh. Khánh Hoà còn có các đảo san hô ở huyện đảo Trường Sa. cao vài ba mét.156. thành phố. thị.. hòn Mun.tỷ lệ tăng dân số của tỉnh bình quân từ năm 1999-2009 là 1.

du lịch văn hóa. thị trấn. thành phố. Chăm.Công Giáo. Các huyện và thị xã ở đồng bằng có mật độ dân cư không chênh lệch lớn. Dịch vụ . được trồng tập trung tại vùng đất cát Cam Lâm.vãn cảnh. đến năm 2010 có tổng cộng 409 cơ sở.24% dân số toàn tỉnh).000 tấn/năm và khả năng khai thác 40-50. việc chất lượng dịch vụ sút kém và tăng giá dịch vụ thiếu kiểm soát vào những mùa cao điểm du lịch vẫn chưa được tỉnh giải quyết triệt để. trồng trọt không phải là thế mạnh của tỉnh.Cơ-ho.Ngành dịch vụ . trong đó có hơn 50 loài cá có giá trị kinh tế cao. Vinpearl Land.1. Mường. Huyện đảo Trường Sa hầu như không có dân cư cố định. chế biến thủy hải sản. cao gần gấp đôi so với Việt Nam.Tày. Tăng trưởng GDP của tỉnh trong năm 2009 là 10. trung tâm chính trị. Cũng như các tỉnh vùng duyên hải Nam Trung Bộ khác có các dải đồng bằng nhỏ hẹp. trong đó có 21 khách sạn từ 3 đến 5 sao.2%.1. văn hóa của tỉnh. Nha Trang đang có 6 tuyến xe buýt phục vụ công cộng và có 2 tuyến xe bus liên huyện: Nha Trang-Cam Ranh. Khánh Hòa cũng là địa phương phát triển công nghiệp mạnh trong khu vực Miền Trung và Tây Nguyên. • Hiện nay. còn nơi có mật độ dân số thấp nhất là các huyện miền núi Khánh Sơn và Khánh Vĩnh. Nha Trang-Ninh Hòa-Vạn Ninh. Khánh Hòa có tổng trữ lượng hải sản ước tính 150.Hoa. Nùng. Có 600 loài hản sản được các nhà khoa học xác định ở vùng biển Khánh Hòa.Cao Đài….du lịch là ngành phát triển nhất ở Khánh Hòa với số du khách hơn 1. Bên cạnh nông sản. Giao thông  Đường bộ Khánh Hòa có hệ thống cơ sở hạ tầng về đường bộ tương đối phát triển. nằm trên các trục giao thông quan trọng của Việt Nam: • Quốc lộ 1A chạy dọc ven biển từ Đèo Cả đến Gềnh Đá Bạc nối liền với các tỉnh phía Bắc và phía Nam. Kinh tế Khánh Hòa là một trong những tỉnh có nền kinh tế phát triển nhanh và vững của Việt Nam.Ê Đê. Dân số Khánh Hòa phân bố không đều. Các thế mạnh công nghiệp truyền thống của Khánh Hòa là công nghiệp đóng tàu.7. tài nguyên thủy hải sản ở Khánh Hòa rất dồi dào. Tuy vậy. Dân cư tập trung đông nhất ở thành phố Nha Trang (31. Lúa vẫn chiếm diện tích lớn nhất và được trồng tập trung tại đồng bằng Ninh Hòa và Diên Khánh. Số cơ sở lưu trú trong địa bàn tỉnh cũng tăng liên tục qua từng năm.6. bảo vệ tài nguyên môi trường vẫn còn là vấn đề gây nhiều bàn cãi.. Người có tính ngưỡng ở Khánh Hòa gồm các tôn giáo Phật Giáo.. III. Sản phẩm cây ăn quả nổi tiếng nhất ở Khánh Hòa là xoài. có những khu du lịch và khách sạn nổi tiếng thế giới như Khu nghỉ mát Ana Mandara. Ngoài du lịch. Ngoài ra. còn có các dân tộc Raglai. • Đường 723 (Nha Trang đi Đà Lạt).. du lịch tham quan .32% cơ cấu kinh tế. vật liệu xây dựng. III. Phát triển du lịch một cách bền vững.  Đường sắt Nhóm 8 _DH08DL 33 ..du lịch chiếm 43....6 triệu lượt vào năm 2009.000 tấn/năm. • Quốc lộ 26 nối Ninh Hòa với Đăk Lăk và các tỉnh Tây Nguyên. thị xã. Các hình thức du lịch ở Khánh Hòa rất phong phú với các hình thức như du lịch sinh thái biển đảo. Trong các khách sạn và khu nghỉ mát lớn ở Khánh Hòa. kinh tế.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ nhiều nhất vẫn là các vùng đồng bằng.

còn có các chuyến tàu SN1-2. các di tích của nhà bác học Yersin…. SN3-4 và chuyến tàu 5 sao đầu tiên chạy tuyến Sài Gòn-Nha Trang. sản phẩm dịch vụ du lịch được tổ chức như các hoạt động vui chơi giải trí trên biển. tắm bùn khoáng.  Đường thủy Khánh Hòa có nhiều vùng vịnh kín gió. Nha Trang (Khánh Hòa) gần đây đã trở thành điểm đến của nhiều sư kiện lớn của Việt Nam và Thế Giới như: Hoa hậu Việt Nam. Các tuyến điểm kết nối nội địa và quốc tế năm 2010: • Hà Nội (sân bay quốc tế Nội Bài) • Đà Nẵng (sân bay quốc tế Đà Nẵng) • Thành phố Hồ Chí Minh (sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) • Singapore – Cam Ranh • Vladivostok – Cam Ranh • Moscow – Tashkent – Cam Ranh III.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Khánh Hòa nằm trên tuyến đường sắt Bắc Nam thuận lợi cho việc liên kết với các tỉnh còn lại của Việt Nam. với năng lực tổ chức và khai thác kinh doanh ngày càng phát triển rõ nét. thành cổ Diên Khánh.1. với khí hậu ôn hòa. hệ thống cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư phát triển ảnh hưởng tích cực đến hoạt động Du lịch trên địa bàn.. Với những lợi thế đó Khánh Hòa đã trở thành một trong những trung tâm du lịch lớn của Việt Nam. nước sâu lại nằm ở cực đông của Việt Nam gần với tuyến hàng hải quốc tế nên rất thuận lợi cho xây dựng cảng biển.Nhiều loại hình. nhiệt độ trung bình 26⁰C..8. tỉnh còn 12 ga khác phân bố tại tất cả các huyện. Ngoài ga Nha Trang. Ga Nha Trang là một trong những ga lớn trên tuyến đường sắt Bắc Nam của Việt Nam. Hiện tại trên địa bàn tỉnh có 5 cảng biển trong đó tiêu biểu nhất là cảng trung chuyển quốc tế Vân Phong và cảng Cam Ranh (một trong ba vịnh tốt nhất thế giới cho xây dựng cảng biển). Các cơ sở kinh doanh có quy mô lớn. Cam Ranh. Trong 10 khách sạn đạt danh hiệu khách sạn 5 sao hàng đầu Việt nam thì có đến 3 khách sạn tại Khánh Hòa (Evason Ana Mandara. Hoa hậu Thế giới người Việt 2007 và 2009. Hoa hậu Nhóm 8 _DH08DL 34 .  Hàng không Sân bay quốc tế Cam Ranh được nâng cấp ngày 16 tháng 8 năm 2007 tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao lưu trong nước và quốc tế của tỉnh Khánh Hòa cũng như khu vực Nam Trung Bộ. Nha Trang (một trong 29 vịnh đẹp nhất thế giới). thành phố trừ hai huyện miền núi Khánh Sơn. Ngoài vị thế là một trung tâm du lịch lớn. Khánh Vĩnh và huyện đảo Trường Sa. và nhiều di tích lịch sử văn hóa và danh lam thắng cảnh nổi tiếng như: Tháp Ponagar. Sunrise. du lịch lặn biển.. Hoa hậu Hoàn vũ 2008.. Vinpearl Resort & Spa). tất cả các tuyến tàu lửa Thống Nhất đều dừng ở đây. Khánh Hòa có khu nghỉ dưỡng đẳng cấp cao nhất Việt Nam là Evason Hideway (huyện Ninh Hòa) tại Ana Mandara (Nha Trang) được tờ báo Sunday Times bầu là một trong 20 khu nghỉ tốt nhất thế giới. Du lịch Khánh Hòa có bờ biển dài hơn 200km và gần 200 hòn đảo lớn nhỏ cùng nhiều vịnh biển đẹp như Vân Phong. có hơn 300 ngày nắng trong năm. Ngoài các tàu Thống Nhất.. thị xã.

một vị phúc thần rất được kính trọng ở Khánh Hòa. niên đại từ thế kỷ 7 đến thế kỷ 12. trong đó có hình thần Ponagar. Tháp lớn nhất cao 23m. thờ nữ thần Thiên Y A Na (Ponagar). Có thể khẳng định. vào tháng 3 âm lịch người dân đến lễ bái ở Tháp Bà rất đông. trụ và đấu. Tháp Bà nằm phía Bắc Nha Trang. Lễ hội Am Chúa được tổ chức vào ngày mùng một tháng ba âm lịch hàng năm.817.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Trái Đất 2010. cả bốn tháp đều được xây dựng theo kiểu tháp của người Chăm gạch xây rất khít mạch. thần Tenexa.2. hướng ra biển. Tháp do vua Chămpa là Harivácman xây dựng vào những năm 813 . Mặt bằng thứ nhất của tháp được lát gạch. Đây là vị thần Chăm duy nhất được người Việt tôn thờ. các loài thú như nai. trông như chiếp tháp nhỏ đặt trên một tháp lớn trên thân tháp còn có nhiều tượng và phù điêu bằng đất nung. cùng với Festival Biển (Nha Trang) được tổ chức 2 năm một lần đã góp phần quảng bá du lịch Khánh Hòa với Thế giới. huyện Diên Khánh.2. Trên đỉnh đồi nay còn lại 4 tháp đứng vững. Tháp Chàm Ponagar ghi dấu một nền văn minh đã phát triển của một dân tộc. Mặt bằng thứ hai là một cụm gồm bốn tháp. Hàng năm. Am Chúa Am Chúa nằm lưng chừng núi Ðại An. Nhóm 8 _DH08DL 35 . còn gọi là Qua Sơn (núi Dưa) thuộc thôn Ðại Ðiền Trung. Lòng tháp rỗng tới đỉnh. có 14 trụ và các bậc liên tiếp. các tiên nữ và các loài thú. Trên thân tháp có nhiều phù điêu và tượng bằng đất nung tạc hình Ponagar. Từ thế kỷ thứ 7. mở đầu cho lễ hội Tháp Bà truyền thống của nhân dân Khánh Hòa được tổ chức vào ngày 23 tháng 3 âm lịch. cách trung tâm 1km. cửa tháp quay về hướng Đông. Trong đó Tháp Bà có lẽ là di tích nổi tiếng nhất. các tiên nữ. Trên đỉnh các trụ thường đặt gạch trang trí hoa văn hình vòm tháp. thuộc phường Vĩnh Phước. người đã dạy dân trồng lúa. III.. Thời Pháp thuộc. xã Diên Ðiền.. Tháp Bà Ponagar Khánh Hòa có nhiều di tích lịch sử của vương quốc Chămpa. Hiện nơi đây vẫn lưu giữ nhiều bia tiếng Phạn và tiếng Chăm cổ ghi lại những bước thăng trầm trong lịch sử các đời vua Chiêm Thành. trường Viễn Đông Bác Cổ đã tổ chức dùng gạch xây lại nhiều phần và đắp một số tượng lên thân tháp. ngỗng vàng. III. thần Tenexa. sư tử.2.. người Chăm đã chọn vùng biển êm ả này làm thánh địa và đã xây dựng những tháp Chăm bằng gạch nung. Các di tích lịch sử III. lễ hội Am Chúa là nơi còn bảo lưu được nhiều nhất những nghi thức lễ hội cổ truyền của người Việt ở Khánh Hòa.1.. không nhìn thấy chất kết dính.2. Mặt ngoài thân tháp có nhiều gờ. Trải qua mưa nắng của thời gian. Ðây là nơi thờ Thiên Y Ana Thánh Mẫu. tháp bị hư hại nhiều.

dãy núi Đồng Bò sừng sững án ngữ phía tay trái.3..2. Trống đồng Nha Trang (niên đại cách đây 2. chuyên đề các Bà mẹ Việt Nam anh hùng tỉnh Khánh Hòa.2. chỉ cách nhau từ 5 km đến 7 km đường chim bay mà chúng không sao tiêu diệt nổi. thành cổ Diên Khánh vẫn còn giữ được nét kiến trúc cổ Nhóm 8 _DH08DL 36 . bởi nó sừng sững đối diện với căn cứ quân sự Vùng 2 chiến thuật của địch ở Nha Trang.000 năm). Chiến khu Đồng Bò “Mật khu Đá Hang”. Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa hiện đang bảo quản gần 10. III. Hiện nay. tiến về phía núi. du khách xuôi về phía Nam theo Quốc lộ 1A. Thăm lại chiến khu Đồng Bò hôm nay. đồ gốm thương mại (từ thế kỷ 9 đến thế kỷ 18). tới xã Vĩnh Hiệp thuộc ngoại thành thì rẽ trái theo con đường trải đá sơ sài. ngày 13/6/1979 của Chủ tịch UBND tỉnh Phú Khánh (cũ). du khách bắt đầu hòa nhập với không khí của những ngày kháng chiến. Khánh Hòa. Sở dĩ được đứng đầu bảng. từ trung tâm thành phố Nha Trang.2.Thật hiếm có một căn cứ cách mạng và kháng chiến nào tưởng như giữa rừng sâu. III.Nha Trang trong kháng chiến. hơn 5.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ III. tiền cổ (từ thế kỷ 9 đến thế 18). Từ đây. là nơi đã diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng.. Thành Diên Khánh Nằm cách thành phố Nha Trang 10 km về phía Tây. đã gây bao nỗi kinh hoàng cho bọn địch ở Nha Trang. Đã xây dựng được số sưu tập hiện vật tiêu biểu như sưu tập rìu đá. Khánh Hòa suốt trong nhiều năm và chúng đã liệt kê vào danh sách “Mật khu số I” trong các loại mật khu quan trọng nhất của “Việt cộng” ở vùng này. Đến Trảng É là địa điểm dừng xe. Bảo tàng tỉnh Bảo tàng tỉnh Phú Khánh (nay là Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa) được thành lập theo Quyết định số 1329/UB-TC. Nơi đây chính là một trong những căn cứ địa của cơ quan đầu não liên huyện thị Vĩnh Xương . trong đó có nhiều hiện vật thuộc loại quý hiếm. đồ trang sức bằng đá thuộc văn hóa Xóm Cồn (cách ngày nay khoảng 3. Đến nay.4. lại gần kề ngay bên thành phố và có thể tới viếng thăm dễ dàng đến thế. Hệ thống trưng bày đang giới thiệu các chuyên đề: các văn hóa cổ ở Khánh Hòa. thân thế và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-1969). truyền thống đấu tranh cách mạng của Đảng bộ và nhân dân Khánh Hòa. giai đoạn 1930-2002.5. tên gọi đầy vẻ bí hiểm.500 năm). bên phải quốc lộ 1 là một di tích lịch sử văn hóa nổi tiếng tại thị trấn Diên Khánh. thuộc địa phận xã Vĩnh Thái.000 hiện vật gốc. ta vẫn xúc động gặp lại những di vật và hình ảnh hình như còn nguyên vẹn của những ngày kháng chiến gian khổ. điêu khắc đá Champa (thế kỷ 9 đến thế kỷ 14). sưu tập vũ khí trong thời kỳ chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. núi thẳm nhưng đến nay còn giữ được hầu như nguyên vẹn. Ngày nay muốn thăm lại chiến khu Đồng Bò.000 tư liệu hình ảnh thuộc về các thời kỳ lịch sử khác nhau.

Vịnh Nha Trang Vịnh Nha Trang có diện tích khoảng 507km² bao gồm 19 hòn đảo lớn nhỏ. Hòn Một.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ ban đầu. Hòn Nọc và vùng nước xung quanh. trải thành từng lớp trên bờ thay cho cát trắng. bên trong thành trước đây có nhiều kiến trúc độc đáo như hoàng cung. là một quần thể kiến trúc quân sự theo kiểu Vauban. một địa điểm hấp dẫn các du khách đến Khánh Hòa. Bên ngoài thành có hào nước sâu từ 3 đến 5 m bao quanh. tường thành lại chia thành nhiều đoạn nhỏ. rạn san hô. sở dĩ có tên là "Hòn Mun" vì phía đông nam của đảo có những mỏm đá nhô cao.3. Kết quả khảo sát đa dạng sinh học Khu bảo tồn biển cho thấy Hòn Mun là nơi có rạn san hô phong phú và đa dạng nhất Việt Nam. Hòn Rơm. Đặc biệt khu vực Hòn Mun của Vịnh Nha Trang có đa dạng sinh học cao nhất với 350 loài rạn san hô chiếm 40% san hô trên thế giới. vách dựng hiểm trở tạo thành hang động.693 m đắp bằng đất. Các nhà khoa học cũng đã tìm thấy 340 trong tổng số hơn 800 loài san hô cứng trên thế giới.1. Hòn Vung.18 ở Tây Âu. hệ sinh thái cửa sông. Mặt ngoài tường thành gần như dựng đứng. tới nay không còn dấu vết gì. Năm 1823. vịnh Nha Trang là một trong những hình mẫu tự nhiên hiếm có của hệ thống vũng.000 m². Diện tích khoảng 160km² bao gồm khoảng 38 Nhóm 8 _DH08DL 37 . Ban đầu thành có 6 cửa (cổng thành).Tây . Hòn Miễu. hiện nay chỉ còn 4 cửa Ðông . một hình mẫu thành quân sự phổ biến vào thế kỉ 17 . Theo tư liệu cũ. vịnh trên thế giới bởi nó có hầu hết các hệ sinh thái điển hình.Hậu (phía Bắc). đảo nhỏ nhất là Hòn Nọc chỉ khoảng 4 ha. cửa Tả Hữu đã bị lấp. Trên mỗi cạnh.3.250 ha. Thành rộng khoảng 36. dinh tuần. trong đó Hòn Tre là đảo lớn nhất. Từ năm 2001. cao khoảng 3. Thành Diên Khánh đã từng là tổng hành dinh của nghĩa quân Cần Vương-Khánh Hòa trong những ngày đầu chống Pháp. rừng ngập mặn.Về mặt sinh thái.  Hòn Mun là một đảo nhỏ trong Vịnh. Hiện chỉ còn hai cổng Đông và Tây gần như nguyên vẹn. Tường thành hình lục giác nhưng không đều nhau. nên các góc thành không nhô hẳn ra mà vẫn đảm bảo quan sát được hai bên. Khu bảo tồn biển Hòn Mun ra đời bao gồm các đảo như Hòn Tre. hệ sinh thái bãi cát ven bờ. thảm cỏ biển. đặc biệt đá ở đây đen tuyền như gỗ mun. mặt trong có độ thoải và được đắp thành hai bậc. uốn lượn. Cách hồ là bãi sỏi đủ màu. Hòn Mun. với diện tích 3. dinh án sát. rất hiếm thấy ở những nơi khác. Trong số các đảo trong vịnh có nhiều đảo là các thắng cảnh nổi tiếng như:  Hòn Miễu (còn gọi đảo Bồng Nguyên) nơi có Thủy Cung Trí Nguyên với những sinh vật biển kỳ lạ. dài 2. Hòn Cau. hệ sinh thái đảo biển. quý hiếm của vùng biển nhiệt đới. Các danh lam thắng cảnh III. Đó là hệ sinh thái đất ngập nước. Hòn Tằm. tạo đường vận chuyển thuận lợi ven thành. đủ dáng.Tiền (phía Nam) .5 m. III.

thảm thực vật trong khu vực còn nguyên sơ. Khu du lịch sinh thái và Thế giới nước Vinpearl. có thể được tạo nên do sự xâm thực của thủy triều lên ngọn đồi này.đặc biệt là kinh khí cầu. Khu biệt thự và sân golf Vinpearl. giữa có chẹt một hòn đá lớn như cái cổng qua một cụm đá khác. Công viên văn hóa Vinpearl. đua xuồng Kayak. leo núi. phía mặt đá quay ra biển có một vết lõm hình bàn tay rất lớn. nơi có rất nhiều đàn dơi cư trú trên những vách đá cheo leo ở độ cao 60m. ông dừng lại say sưa ngắm và vô tình trượt chân ngã. đá văng xuống để lại vết tay ông hằn trên đá. ông vội bám tay vào núi khiến sườn núi sụp đổ. ít gió bão.khoang hành khách làm bằng thép có sức chứa từ 25 đến 30 hành khách cùng lúc bay lên độ cao 150m để ngắm được toàn vịnh Nha Trang.  Hòn Chồng – Hòn Vợ gồm 2 cụm đá lớn nằm bên bờ biển dưới chân đồi Lasan. Vinpearl resort & spa.Bãi Rạn được quy hoạch hướng tới một quần thể các dự án du lịch cao cấp bao gồm 7 dự án hiện có: Khu du lịch Con sẻ tre. Khu du lịch sinh thái Bãi Sỏi.được đặt một cái tên có ý nghĩa gần gũi với Hòn Chồng . tay tì vào tảng đá lấy đà khiến bàn tay ấn vào đá và để lại dấu như đã thấy. Đảo được đầu tư phát triển nhiều loại hình thể thao bãi biển như dù bay. ông phải kéo lại. Công viên văn hóa Hòn Tre. cụm đá này ít được du khách để ý hơn. kỳ bí mới được ngành du lịch phát hiện và đưa vào khai thác. Đó là hang Dơi.Bãi Trũ . giao thông đối ngoại của phân khu chủ yếu thông qua 2 cảng du lịch tại Vũng Me và tuyến cáp treo Vinpear (tuyến cáp treo vượt biển dài nhất thế giới).Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ km² mặt đất và khoảng 122 km² vùng nước xung quanh các đảo. nơi đây vẫn còn lưu lại vẻ hoang sơ của thiên nhiên với thảm rừng nhiệt đới xanh mướt. Khu Đầm Bấy được quy hoạch theo mô hình khu du lịch cộng đồng bao gồm khu vực dự án Khu du lịch thế giới biển và dự án Làng du lịch sinh thái Đầm Bấy. có một con cá cũng khổng lồ cắn câu lôi đi. khí hậu ôn hoà. gồm một khối đá lớn vuông vức nằm trên một tảng đá bằng phẳng và rộng hơn. rất thuận lợi cho việc phát triển du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng biển. thuở xưa ông khổng lồ ngồi câu cá nơi đây. Cụm đá thứ hai có hình dáng một người phụ nữ ngồi trông ra biển . tay cầm cần câu. Dấu chân trượt ngã đủ năm ngón cũng để lại dấu tích ở khu vực Suối Tiên. gặp bầy tiên nữ đang tắm. có bãi tắm thiên nhiên đẹp. xưa có một người khổng lồ đến xứ này ngoạn cảnh. Khu vực quy hoạch đảo bao gồm 2 khu vực chức năng: Khu Vũng Me . Đi giữa bãi đá còn nhiều tảng đá chồng chất kỳ lạ như cảnh hai hòn đá dựng đứng. Nhóm 8 _DH08DL 38 .  Hòn Tre đảo lớn nhất trong vịnh Nha Trang với diện tích trên 30 km². Cụm đá lớn ở ngoài biển gọi là Hòn Chồng. Đây là khu bảo tồn biển đầu tiên tại Việt Nam. bờ cát dài lãng mạn. Phía sau đảo này có một hang đá rất đặc biệt. nằm cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 5km về phía Đông. bóng chuyền bãi biển.Đầm Già .  Hòn Tằm một điểm du lịch sinh thái biển đảo hấp dẫn.đó là Hòn Vợ. Theo một truyền thuyết khác. Tục truyền rằng.

Ðặc điểm: Làng cổ Phú Vinh có lịch sử trên 200 năm và còn lưu lại trong lòng mình khá nhiều ngôi nhà cổ. Nhưng trong 19 hòn đảo ở Vịnh Nha Trang thì Hòn Nội và Hòn Ngoại là nơi có nhiều yến nhất. Hiện nay viện không những là một viện nghiên cứu mà còn là điểm tham quan hấp dẫn đối với du khách yêu thích sinh vật biển. được xem là một trong những cơ sở nghiên cứu sớm nhất ở Việt Nam và là nơi có bộ sưu tầm các hiện vật về cuộc sống hải dương lớn nhất Đông Nam Á.3.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ  Đảo Yến đây không phải là tên riêng của một đảo nào. bên cạnh những mẫu vật sống được nuôi thả trong những bể kính. những khách sạn cao cấp. phải nói đến ngôi nhà cổ gần như nguyên trạng của ông Nguyễn Xuân Hải (64 tuổi). Hòn Nội có bãi tắm đôi (có hai bờ biển một mặt hướng ra Vịnh Nha Trang mặt còn lại hướng vào một vũng lớn bị cô lập trong đảo mùa nước lên. Hiện nay. cao 3m với 48 đốt sống được phục chế đầy đủ phục vụ nghiên cứu khoa học và khách tham quan du lịch. Đặc biệt là không khí nhà cổ xưa còn nguyên tại nơi này với những câu liễn xa xưa. Làng cổ Phú Vinh Vị trí: Làng cổ Phú Vinh thuộc xã Vĩnh Thạnh. Hòn Nội là đảo nằm phía trong. Xen vào đó là một hệ thống dịch vụ gồm bưu điện. nhà bảo tàng. thành phố Nha Trang.3. rộng rãi kề ngay cảng Cầu Đá. III.000 mẫu vật của hơn 4. Nhà cổ của ông Hải khá độc đáo ở chỗ nằm lọt trong một khu vườn trên 4. năm chái nối liền nhau và có 36 cột gỗ. mà cứ đảo nào có yến làm tổ thì gọi vậy. còn Hòn Ngoại nằm phía ngoài. mang đậm nét miền Trung.2. nước sẽ tràn qua doi cát vào vũng) với cát trắng rất đẹp nhưng ít dùng cho du lịch chủ hoạt động chủ yếu trên đảo là khai thácYến sào. cách trung tâm thành phố Nha Trang khoảng 6km về hướng Đông Nam. các cửa hàng bán đồ lưu niệm.000m². tủ thờ và cột kèo hay vật dụng gia Nhóm 8 _DH08DL 39 . Viện nằm trên một khu đất cao ráo. Ngôi nhà này đã trải qua sáu đời nhưng gần như chưa hề sửa chữa lần nào. III. thậm chí cả bàn thờ.000 loại sinh vật biển và nước ngọt đã được sưu tầm. Viện Hải dương học Nha Trang Viện Hải dương học được người Pháp thành lập năm 1922. câu lạc bộ.3. Nhà được xây dựng ba gian. Đến thăm Viện. Chạy dọc theo bờ biển Vịnh Nha Trang dài khoảng 7 km.tỉnh Khánh Hòa. du khách sẽ được tận mắt xem Bảo tàng sinh vật biển với trên 20. Nơi đây có cả bộ xương cá voi khổng lồ dài tới gần 26m. làng cổ Phú Vinh có 6 ngôi nhà cổ được chọn làm điểm thăm quan đều nằm trên trục đường vòng cung của xã Vĩnh Thạnh. trải dài từ xóm Cồn đến cảng Cầu Đá là đoạn đường Trần Phú con đường đẹp nhất Nha Trang nằm lượn theo bờ biển với rất nhiều ngôi biệt thự xinh xắn. gìn giữ từ nhiều năm. nhà hàng sang trọng nối liền nhau. thư viện. Trong đó.

Hòn Cau. Mục đích của dự án nhằm “Bảo tồn một mô hình điển hình về đa dạng sinh học biển có tầm quan trọng quốc tế và đang bị đe dọa” và đạt được các mục tiêu “giúp các cộng đồng dân cư tại các đảo nâng cao đời sống và cộng tác với các bên liên quan khác để bảo vệ và quản lý có hiệu quả đa dạng sinh học biển tại Khu bảo tồn biển Hòn Mun. mãng cầu. Hòn Rơm.Thái Bình Dương.3. tiếng trâu kêu. Khu bảo tồn biển Hòn Mun nằm trong Vịnh Nha Trang bao gồm các đảo như Hòn Tre.” Kết quả khảo sát đa dạng sinh học và nơi sinh cư Khu bảo tồn biển cho thấy Hòn Mun là nơi có rạn san hô phong phú và đa dạng nhất Việt Nam. Hòn Mun. nhãn. Đến với làng cổ Phú Vinh.3. ổi. Bên cạnh đó. Khu vườn của ông Hải còn có hai cây mai 100 tuổi. mít.5. Có khi cho khách bước chân qua chiếc cầu gỗ để khách biết thế nào là chông chênh sông nước. du khách sẽ được đi xe ngựa thăm làng nghề. Hòn Miễu. Bước chân vào ngôi nhà cổ còn giữ trọn vẹn quá khứ này khách có cảm giác rất thú vị vì không chạm vào bất cứ một thứ gì giả tạo. Từ năm 2001. Hòn Tằm. Vó ngựa khoan thai bước trên đường đưa khách đến nơi dệt chiếu truyền thống. Cả Nha Trang gần như chỉ ở Vĩnh Thạnh là còn xe ngựa. sầu riêng. Khu bảo tồn biển Hòn Mun_ dự án bảo tồn biển đầu tiên ở Việt Nam chính thức ra đời.4. cách trung tâm thành phố 10 phút. vườn cây ăn trái với rất nhiều loại cây trái được trồng như chôm chôm. đây là nơi tổ chức cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ 2008. tạo nên một mô hình hợp tác quản lý cho các Khu bảo tồn biển của Việt Nam.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ đình. Nhóm 8 _DH08DL 40 . Và người ta cũng đã tìm thấy 340 trong tổng số hơn 800 loài san hô cứng trên thế giới. Nha Trang. Hòn Nọc và vùng nước xung quanh. nơi se nhang. Nơi đây vắng bóng xe cộ và những âm thanh ồn ã đô thị và chẳng có bóng dáng nhà cao tầng. Ngói âm dương trên mái cũng đã có tuổi đời trên 200 năm và trước sân nhà vẫn còn thềm gạch với những viên gạch cổ được lát cách đây 6 đời người. Hòn Vung. giữa mùi rơm rạ. Khách sẽ tận hưởng đúng cảm giác leo lên một chiếc xe ngựa cũ kỹ. Nó có tầm vóc quốc tế vì nó có số loài tương tự như ở trung tâm thế giới về đa dạng san hô ở khu vực ấn Độ. III. III. Gặp chúng vào mùa xuân sẽ thấy hai cây mai nở rực thắm hoa vàng. Khu bảo tồn biển Hòn Mun Vị trí: Cách 45 phút tàu chạy từ cảng Cầu Đá. Hòn Một. Đến làng cổ Phú Vinh du khách sẽ có một cuộc hành trình êm ái trong nhà cổ. Khu du lịch Diamond Bay Với diện tích 180 ha nằm trên đại lộ Nguyễn Tất Thành. cận kề với các đảo yến. Khái niệm hàng rào bằng hoa dâm bụt càng khiến cho nhiều khách nước ngoài ngạc nhiên. mùi cây cỏ trộn tiếng gà.

Khí hậu quanh năm mát mẻ. Nơi đây rất thích hợp cho những ai yêu thích sự lãng mạn. ánh sáng hiện đại được sản xuất tại Mỹ. hội chợ triển lãm. trình diễn thời trang. các chương trình văn hóa ca múa nhạc.000 m2 trang thiết bị hiện đại thích hợp cho hơn 1. Khu nghỉ dưỡng này được chia làm ba khu vực khách sạn. đường thủy và đường bộ. sân khấu đa năng (Crown Convention Center). Đặc biệt khu sân khấu đa năng được thiết kế và giám sát xây dựng bởi các chuyên gia hàng đầu nước ngoài với sức chứa kỷ lục 7.500 chỗ ngồi chưa từng có ở Việt Nam. phòng cao cấp và khu nhà nghỉ gia đình được trang thiết bị theo chuẩn quốc tế là nơi tuyệt vời để du khách hòa mình với thiên nhiên. cảnh quan tuyệt đẹp với đầy đủ các loại hình nghỉ dưỡng và vui chơi giải trí bao gồm:  Khu lưu trú nghỉ dưỡng theo chuẩn 5 sao với khu resort 334 phòng. Diamond Bay còn có khu vực Trung tâm báo chí rộng 2. Diamond Bay là một quần thể du lịch. đồi và biển suối. phòng đôi. ôn hòa. Nhà hàng Sao Biển (Star) chuyên phục Nhóm 8 _DH08DL 41 . châu Âu nhằm phục vụ cho các chương trình mang tầm cỡ quốc tế và khu vực nhằm góp phần thu hút khách du lịch đến với Nha Trang.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Địa hình nơi đây có sự hòa hợp giữa núi. Đây là một nơi thích hợp cho các cặp vợ chồng hưởng tuần trăng mật hay những quan khách muốn ẩn minh trong sự tĩnh lặng của thiên nhiên nơi được bao bọc bởi những cây cọ cao vút. tạo nên nhiều cảnh quan hấp dẫn.000 phóng viên tác nghiệp. mong muốn được sống gần biển cả bao la. nhà hàng Hoàn Vũ (Universe) phục vụ cho các sự kiện được đặt ngay trong phòng hội nghị với sức chứa 200 khách. khu Emerald và khu Sapphire.  Khu Emerald và khu Sapphire với cách thiết kế phòng theo từng cụm gia đình gồm 166 phòng đơn và phòng đôi. thời trang. Sàn diễn rộng hơn 1. là nhà hàng cao cấp với sức chứa 250 khách phục vụ mỗi ngày với thực đơn quốc tế. phòng cao cấp và phòng dành cho gia đình. giao thông thuận lợi cho cả đường hàng không. tận hưởng không khí trong lành của biển cả. thơ mộng chứa đựng nhiều tiềm năng du lịch nhất là du lịch sinh thái. sông và đồng bằng.500m2 được trang bị hệ thống âm thanh.  Khu Trung tâm thương mại. Hàng tháng tại Diamond Bay sẽ tổ chức triển lãm các ngành công nghiệp. Bên cạnh đó. phục vụ nhiều loại hình ẩm thực khác nhau như Nhà hàng Ngọc Bích (Jade) ở sảnh lớn của khách sạn.  Khu khách sạn gồm 168 phòng hướng ra sân vườn với những phòng đơn.  Khu Nhà hàng gồm cụm các nhà hàng sang trọng.

Đầm Nha Phu rộng gần 1. vùng biển trước mặt của Dốc Lết đều hấp dẫn du khách. III. Đối với những ai đam mê môn thể thao sang trọng này thì Diamond Bay quả là một nơi lý tưởng với sân golf 18 lỗ hiện đại. Đặc biệt.  Khu vui chơi giải trí cao cấp gồm nhiều trò chơi mới lạ. Spa sẽ đem đến cho du khách sự một luồng sinh khí và năng lượng mới. sân tập và cả biệt thự golf. khám phá dưới đại dương. sân tập golf đánh ra biển do chuyên gia thiết kế sân golf hàng đầu trên thế giới Andy Dye thực hiện.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ vụ hải sản trong khu Wonderpark khoảng 500 chỗ. Hòn Đá Bạc (bãi tắm Công chúa). ngăn cách đất liền với biển. đồng muối Hòn Khói.  Khu Spa hiện đại là sự kết hợp tuyệt vời giữa phong cách truyền thống và hiện đại nhằm mang đến cho du khách sự thoải mái và thư thái trong tâm hồn. mệt mỏi tới mức phải “lết” trên cát mà đi. Đến Dốc Lết. Đầm Nha Phu Ðầm Nha Phu là tên gọi cả một khu vực rộng lớn. vùng Hòn Hèo. trong đó có những hòn đảo du lịch như Hòn Thị. Bằng những phương pháp xoa bóp có từ hàng thế kỷ trước như châm cứu. Gọi là Dốc Lết vì nơi đây có những cồn cát trắng tinh chạy dài. Khu nghỉ mát Ninh Vân. cao hàng chục mét phía trên hàng dương.6. Bù lại khi vượt khỏi cồn cát. lặn biển. tắm hơi. Hòn Sầm. tinh khiết với muôn ngàn lớp sóng nhẹ vỗ bờ chào đón. muốn ra được biển. Khu du lịch Dốc Lết Vị trí: Khu Du lịch nằm ở địa phận bờ biển huyện Ninh Hòa. III. Hòn Lao. Cảnh quan thiên nhiên trên bờ. tắm trong hồ thủy lực. cách Nha Trang chừng 50km về phía Bắc. một trong những điểm du lịch quốc tế (OMT) đã tiến hành khảo sát và đánh giá rất cao về tương lai phát triển du lịch của vùng này. ngoài khu du lịch bờ biển. người ta chỉ còn cách vượt qua cồn cát. lần đầu tiên tại Việt Nam.  Khu thể thao bao gồm sân tennis và câu lạc bộ golf.7. leo núi. công viên cây xanh.3. tiếp giáp giữa vịnh Nha Trang và vịnh Vân Phong – Nhóm 8 _DH08DL 42 .500ha. liệu pháp thư giãn bằng hương thơm được chiết xuất từ cây cỏ thiên nhiên và từ những loài hoa và chắc chắn sẽ có cả những sản phẩm chăm sóc sực khỏe hàng đầu. du khách sẽ được đặt chân lên một bãi biển tuyệt vời với bờ cát trắng mịn. khu thác đổ. một vóc dáng khỏe mạnh.đảo Khỉ. Nơi đây cũng rất gần vịnh Vân Phong nổi tiếng. Suối Hoa Lan.3. Từ đất liền. du khách có thể đi thăm làng chài. thú vị như nhảy dù. phẳng lì chạy dài ven biển với gần 10km với nước biển trong xanh. khám phá sinh thái trên đất liền. Hòn Lao . nhà hàng Pool Launge ngay sát hồ bơi phục vụ thức ăn nhanh và thức uống.

Đầm Nha Phu có những đoạn sóng lặng. những bãi cát trắng tinh khiết trãi dài hàng cây số hay đa dạng với các loại địa hình khác. Nhiều người đi trước đã tạo ra con đường nhô lên cao dần. và cả vịnh . tỉnh Khánh Hòa. cách thành phố Nha Trang khoảng 80km về phía bắc. biển đảo. tỉnh Khánh Hòa. huyện miền núi Khánh Vĩnh. phải vượt qua những mỏm đá cheo leo để đi lên đỉnh. đảm bảo an toàn cho những ai chưa biết bơi. bãi biển đẹp. Đầm Nha Phu còn đa dạng về hệ động thực vật.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ thuộc tỉnh Khánh Hòa. cát mịn. núi đồi hùng vĩ bao quanh. Nhưng sự hấp dẫn của Yang Bay còn ở ý tưởng chinh phục. một đập tràn dài 30m đã được xây xong. Đầm Nha Phu là một trong hai đầm lớn của tỉnh Khánh Hòa vẫn còn hội đủ đặc điểm của một vùng sinh thái quý hiếm với núi rừng. dân cư thưa thớt. Ðặc điểm: Thác Yang Bay nằm ở độ cao 600m so với đất liền. Từ Nha Trang. Cảnh quan hoang sơ. có đoạn phải xẻ đôi núi ra khiến quang cảnh chung quanh thêm hấp dẫn. tạo con đường băng qua thác và tạo ra một hồ bơi khá lý tưởng với độ sâu trung bình 1. Nhóm 8 _DH08DL 43 . Ngoài ra. núi. chen trong cánh rừng đại ngàn tạo ra những dốc thác khác nhau. Thác Yangbay Vị trí: Thác Yang Bay nằm trong khu vực buôn Y Bay. Đầm Nha Phu còn là nơi phát triển nghề nuôi trồng thủy hải sản.chân thác là một hồ nước cạn. Thác từ trên cao. Để mở con đường đến thác.8. Nơi đó có những cây đại thụ che rợp mát. Vịnh Vân Phong Vị trí: Vịnh Vân Phong thuộc huyện Vạn Ninh.2m.. Yang Bay theo cách gọi của người dân tộc Raglai có nghĩa là “thác trời”. còn 4km tới thị trấn thì gặp xã Sông Cầu.9.3. Hiện nay.…. dưới bóng cây là thảm lá rụng. xã Vĩnh Lương. Đầm Nha Phu là một trong những nơi hội tụ của rất nhiều địa hình: đảo. sông suối. gần như không có một phương tiện công cộng nào đến thác ngoài xe hai bánh.. Ðặc điểm: Đây thực sự là một kỳ quan thiên nhiên với khí hậu ôn hoà.. Hiện bến cảng du lịch nằm ở địa phận Lương Sơn. Những người ít thích mạo hiểm thì không vượt thác mà vượt qua “hồ của thác”. III. Ngoài ra cánh rừng bên kia thác cũng được chăm sóc để đẹp hơn và an toàn hơn cho những chuyến dã ngoại của du khách. xã Phước Thượng. ngọn thác này được coi như là thượng nguồn của một nhánh sông từ trên cao nguyên đổ về sông Cái. theo con đường rẽ trái tiếp tục đi gần 5km nữa thì đến thác Yang Bay. III. rộng mênh mông.suối. nhưng cũng có những chổ có sóng nhẹ.. phù hợp các chương trình tham quan du lịch . cách thành phố Nha Trang khoảng 15 km về hướng bắc. Nha Trang. đi theo đường đến huyện Khánh Vĩnh. hồ. biển.3. Hiện nay. có thể nhìn thấy lớp cát đá bên dưới.

tỉnh Khánh Hòa. Nhưng đẹp nhất vẫn là những quần thể ghềnh đá granit do sự xâm thực của gió.. tạo nên nét đặc trưng của miền duyên hải Trung Bộ. câu cá. có dấu tích sinh tồn của một khu rừng ngập mặn. lướt ván. dưới lòng vịnh có những rặng san hô và những đàn cá nhiều màu sắc rất đẹp mắt. Thiên nhiên ở vịnh Cam Ranh đẹp gần như còn nguyên sơ: những bãi cát trắng vàng. leo núi.20m nước.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Có một ngọn đồi cát dài 18km nằm giữa đất liền và hai hòn đảo. Vịnh Cam Ranh với vẻ đẹp nguyên sơ mang trải dài như một dải lụa xanh thẳm... Vịnh Cam Ranh Vị trí: Vịnh Cam Ranh thuộc thị xã Cam Ranh. trải dài mịn màng như chưa bao giờ có dấu chân người.. rộng nhất 20km. chỗ hẹp nhất khoảng 10km. phía tây. Nhóm 8 _DH08DL 44 . Vịnh Cam Ranh là nơi lý tưởng để tổ chức các loại hình du lịch biển quốc tế như: bơi thuyền. Du thuyền trên vịnh như "đi trên thảm" bởi không có sóng lớn. chữa bệnh. lặn biển xem san hô.10. Cùng với những cánh rừng nhiệt đới hầu như còn nguyên vẹn.).. nghỉ dưỡng. Ðặc điểm: Vịnh Cam Ranh được xem là một trong ba vịnh thiên nhiên tốt và đẹp nhất thế giới. Vịnh gần như khép kín bởi bán đảo Cam Ranh từ phía bắc chạy phủ kín cả phía đông. bầu trời trong xanh tạo cho mặt vịnh một màu xanh rất dễ chịu.3. Bán đảo Cam Ranh còn là nơi cư trú của nhiều loại thú rừng và không thể không kể đến những loại hải sản nổi tiếng xưa nay như: tôm hùm Bình Ba. tắm nước khoáng. sò huyết Thủy Triều. bên cạnh những rặng dừa xanh cao vút. Vịnh còn có nhiều bãi tắm hoang sơ tuyệt đẹp. thuyền buồm hoặc đi săn... của nước biển đã tạo nên những hình thù chồng chất. Vịnh Vân Phong cũng được Hiệp hội Biển thế giới công nhận là một trong bốn vịnh có vị trí du lịch biển lý tưởng nhất hiện nay. III. Nơi đây có thể tổ chức nhiều loại hình du lịch thể thao dưới nước và trên núi (lặn. tạo ra vịnh Vân Phong với phong cảnh tuyệt đẹp. Tổng cục Du lịch Việt Nam đã xếp Vân Phong vào "Vùng du lịch trọng điểm phát triển" trong kế hoạch dài hạn của ngành đến năm 2010. leo núi. Quanh năm nắng ấm chan hòa. muông thú đặc chủng và hàng chục ngàn loài thuỷ. đẹp sững sờ. những rạn san hô đa sắc. với diện tích vùng vịnh kín tới 60km² và độ sâu trung bình 18 . hàng trăm sinh cảnh.. hải sản quý là những ưu thế giúp Vân Phong có thế mạnh phát triển du lịch sinh thái rõ nét.

cáp treo dài nhất Việt Nam với 9 cột trụ trên biển và đất liền có hình dáng và cấu trúc giống tháp Eiffel. Nhóm 8 _DH08DL 45 . nhảy dù. Nằm ngay trong khuôn viên khách sạn là hệ thống bể bơi với diện tích 5000m2.3.được ví như con Rùa Vàng (Kim Quy) trong thế phong thủy Tứ thủy triều quy. với tổng diện tích trên 150ha và 700m bãi biển tự nhiên. Nửa phía đông. vua Bảo Đại đã đến thăm khi công trình đang được hoàn thiện. lấy đất xây nhà ở.tên chữ là Hoa Sơn . Đến tháng 4-1935. Trong một chuyến kinh lý vào tháng 2-1933.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ III.mới được khởi công và hoàn thành sau đó 4 tháng. phong cách tạo cho du khách cảm giác được sống trong không gian vừa hiện đại. đến nay dấu tích núi Một vẫn còn dù người ta đã đục phá.12.cao 32m tính từ mặt sân nhà thờ . III. luôn thu hút sự chú ý của những người từng đặt chân đến miền đất thuỳ dương cát trắng dịu hiền này.là một kiến trúc hoành tráng. Theo Quách Tấn viết trong Xứ Trầm Hương thì ngọn đồi đó. Nhà thờ Núi Tọa lạc trên một ngọn đồi nhỏ cạnh ngã sáu trung tâm thành phố Nha Trang.11. người Pháp đã xẻ ngọn núi đá này làm đôi. tứ thú tụ của cuộc đất xứ Nha Trang. giúp cho việc qua lại giữa đảo và đất liền được dễ dàng hơn. Khu du lịch Vinpearl Land Là một khu du lịch sang trọng của Nha Trang nằm trên đảo Hòn Tre. Bãi cát trắng thoai thoải đều ra biển với nhiều dịch vụ sang trọng phục vụ các nhu cầu vui chơi. sừng sững trên nền trời xanh ngắt. vốn xưa là Hòn Một . giải trí như sân tennis. bộ chuông đồng đúc ở Pháp chở sang được treo tạm trên tháp gỗ.3. được coi là phần thân của Rùa Vàng được san phẳng để xây nhà thờ Chánh Tòa Nha Trang ngày nay. Đây là khu du lịch.thường gọi là nhà thờ Núi . Nửa phía tây. mở đường Phước Hải (nay là đường Nguyễn Trãi). phần tháp chuông như hiện nay . quanh năm lộng gió đại dương. Khi mở rộng đô thị về phía nam. du khách còn có thể sang đảo Hòn Tre bằng hệ thống cáp treo dài 3320m. lặn biển khám phá đại dương … Hệ thống nhà hàng với sự đa dạng về khẩu vị. vừa thân thiện bởi thiên nhiên bao bọc. Lúc ấy. tàu cao tốc và phà. Ngoài những phương tiện đi lại như canô taxi. Vinpearl Resort & Spa được khánh thành vào tháng 12/2003. vào ban đêm sẽ được thắp sáng bằng laser. Hệ thống này có thể chuyên chở 1000-1500 người 1 giờ. nhà thờ Chánh Tòa . nghỉ mát cao cấp 5 sao lớn nhất Việt Nam với 500 phòng nghỉ các tiêu chuẩn khác nhau.

lâu đài ở La Mã cổ đại với vách tường xây đá trần trụi. Chùa Long Sơn Chùa Long Sơn trước có tên là Đăng Long Tự. sau một trận bão lớn. Khoảng năm 1969.13. chỉ phần mái bằng của hành lang chạy dọc hai bên được đổ bê tông cốt thép.. đặc biệt là những vòm cuốn dọc hành lang hay cửa sổ lắp kính màu hoa văn trang trí rất xa lạ với kiểu thức kiến trúc phương Đông. Nằm ngay giữa trung tâm thành phố. với kiến trúc Tây phương độc đáo uy nghiêm. Mô hình nhà thờ này khiến nhiều người liên tưởng đến những thành quách. Năm 1968. Trước đây. Một số người quan sát gần. khi linh mục Phê-rô Nguyễn Quang Sách xây dựng nối thêm ba phòng sinh hoạt ở phía sau đã giữ nguyên các chi tiết kiến trúc của nhà thờ. biết tường nhà thờ không phải đá chẻ nhưng lại tưởng là xây bằng táp-lô đúc xi măng! Đặc biệt. còn những mảng tường được xây gạch thẻ. chùa được Hội Phật học chọn làm trụ sở Phật giáo tỉnh Khánh Hòa. Năm 1998. nhà thờ Chánh Toà Nha Trang đã hơn 80 năm tuổi. còn toàn bộ mái vòm bê tông của nhà nguyện đều được dùng cốt tre cật và lưới thép mắt cáo. chùa Long Sơn được dựng trên núi vào năm 1886 do Hòa thượng Thích Ngộ Chí (1856 1935) trụ trì. Nhóm 8 _DH08DL 46 . mới được sửa chữa và chạy lại cho đến nay. việc trùng tu mới thực hiện được 60% theo họa đồ của kiến trúc sư Võ Đình Diệp. rất nhiều người vẫn lầm tưởng công trình kiến trúc đồ sộ này được xây dựng hoàn toàn bằng đá chẻ. chùa bị sạt mái ngói. chùa phải dời từ trên núi xuống vị trí hiện nay. một loại vật liệu xây dựng kiên cố. dưới chân núi Trại Thủy. Tính từ ngày khánh thành đến nay. đặc biệt là các nhà quay phim và nhiếp ảnh. Toàn bộ hệ thống trụ chịu lực được đúc bê tông cốt thép. Năm Canh Tý (1900). tọa lạc ở số 22 đường 23 tháng 10. lúc nhỏ tham gia phong trào chống Pháp. thành phố Nha Trang. có bốn mặt quay ra bốn hướng. một thắng cảnh độc đáo của thành phố biển Nha Trang. Năm 1971. chùa được trùng tu do công lao chính của Hội trưởng Tôn Thất Quyền và Phật tử Võ Đình Thụy. Vì thế ngoài tên gọi chính thức là nhà thờ Chánh Toà. chỉ khác là tường được xây bằng táp-lô đúc xi măng và mái bê tông cốt thép.3. mãi tới năm 1978. Hoà thượng là người huyện Vĩnh Xương. có rất nhiều ở Nha Trang và khắp tỉnh Khánh Hoà.. tô xi măng rồi kẻ chỉ. do chiến tranh tàn phá. Năm 1936. Năm 1940. sau xuất thế đi tu. tỉnh Khánh Hòa. cảnh quan đẹp mắt. Đứng từ xa nhìn. chiếc đồng hồ bị hỏng. Công trình xây dựng này vẫn vững chãi và xứng đáng là một kiến trúc hoành tráng. Thượng tọa Thích Thiện Bình đứng ra lo trùng tu chùa và cho đến năm 1975. III.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Trên tháp chuông có gắn chiếc đồng hồ lớn. nhà thờ Đá. phường Phương Sơn. còn có tên nhà thờ Núi (vì ở trên núi) và. Thực tế thì đá chẻ chỉ được dùng lát đường và sân. ngôi thánh đường này thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước.

4. Nhóm 8 _DH08DL 47 .. có thêm chút mỡ hạt lựu và một số gia vị như tỏi.20m. nằm bên cạnh đường giao thông và phố xá đông đúc mà giữ được vẻ thâm u. tạo màu xanh thẩm mỹ cho men rồi mới cột bằng lạt giang từng chiếc kết lại thành xâu nem chua. Người ta chỉ chọn phần nạc ròng ở hai bắp đùi để làm nem. Từ chùa Long Sơn có đường lớn dẫn lên pho tượng Kim thân Phật Tổ nơi đỉnh đồi. lại thuận tiện cho khách tham quan. vừa giã vừa gia thêm đường. chùa Long Sơn có địa thế rất đẹp. đồng thời cư dân Khánh Hòa xưa chủ yếu di cư vào từ các tỉnh Bình Định. Thượng tọa Thích Chánh Hóa (từ 1936 đến 1957).4. phần tượng cao 14m. Nhìn toàn cảnh. Ngoài nem chua.. Việc đúc tượng được khởi công năm 1964. cây cối xanh tươi. Trước Phật đài có cặp rồng. vừa có hương vị đặc biệt. tạo thành một cấu trúc hoàn chỉnh ẩn bóng dưới những hàng cây bồ đề cao lớn.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Từ khi được thành lập đến nay. do Thượng tọa Thích Đức Minh. Ẩm thực Là một tỉnh ven biển có nhiều làng chài nên phong cách ẩm thực chịu ảnh hưởng sâu sắc từ biển nguyên liệu chủ yếu được chế biến từ hải sản. viên lại rồi xiên hoặc kẹp nướng trên than hồng. đều có thể nhìn thấy tượng Kim thân Phật Tổ uy nghi với nụ cười vô vi trên khuôn mặt đầy vẻ bao dung. Chùa được dựng trên một khu đất cao. thoáng mát. Nem chua gói ba ngày thì đủ độ chua. Du khách từ Bắc vào hay từ Nam ra. tịnh thất hợp với ngôi chùa đồ sộ. Thượng tọa Thích Chí Tín (từ 1957 về sau). Quảng Nam và Quảng Ngãi nên phong cách ẩm thực cũng chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các tỉnh trên. lúc đó là Hội trưởng Tỉnh hội Phật giáo Khánh Hòa và điêu khắc gia Kim Điền thực hiện. còn có nem nướng cũng được chế biến từ thịt nạc giã nhuyễn. chiều dài 7. hoàn thành năm 1965. Phú Yên. cành lá xum xuê cùng những cây ăn quả bao quanh. Bên ngoài nem chua được gói thêm lớp lá chuối hột hoặc chuối mốc. III. văn phòng. Thịt mới mổ đang còn nóng. tĩnh mịch. giòn.1. muối vừa đủ. Xung quanh đài là hình bảy vị Thánh tử vì đạo. lại phải biết tăng giảm độ giã mạnh nhẹ khác nhau vào thời điểm thích hợp để thịt nhuyễn. đường. Những dãy nhà làm học viện. chùa do các nhà sư sau đây trụ trì : Hòa thượng Thích Ngộ Chí (từ 1886 đến 1935). III. Tượng được xây dựng bằng bê-tông ngay trên nền cũ của chùa Long Sơn. từ đế lên 21m . Tượng có chiều cao từ mặt bằng lên 24m. có độ dai. Nem Ninh Hòa Đó là tên gọi chung cho thứ nem chua và nem nướng của Ninh Hòa. đi trên đường ô tô hay đường xe lửa. đài sen 7m. tiêu. đường kính đài sen 10m. Nguyên liệu chính làm nem Ninh Hòa là thịt heo đất đỏ (một loại heo đặc trưng của địa phương). muối. Ăn nem chua kèm với tép tỏi. bỏ vào cối giã liền tay không được ngưng nghỉ. vừa có độ dai.

Con sứa vừa bắt lên sau khi được ngư dân chà rửa thật sạch. cua. hấp chín để nguội mới thái thành từng miếng vừa ăn.4. tức phần thịt cá cờ hấp được xé ra từng miếng. Nước dùng được chế biến từ mắm ruốc ngon và nạc cá thu. chuối chát. rấp cá. có lò tráng bánh đắp bằng đất và đặt những bộ bàn ghế rất sơ sài. Cái ngon của quán bánh ướt nhà quê là nước chấm. Bánh ướt Diên Khánh Bánh ướt Thành là một đặc sản của Diên Khánh. 1 phần ém vào khuôn.. Những quán bánh ướt thường được bày theo kiểu nhà quê: quán ngay trước nhà. sau đó xả nước lạnh thật kỹ. thoa lòng đỏ trứng lên trên. chần sơ để ráo dùng làm nguyên liệu chính.3.. hẹ. thường ngả sang màu xanh pha tím.2. ruốc tôm. khế. đậu phộng và một số gia vị khác. III. Bún cá Nha Trang Đó là một loại bún phổ biến tại Nha Trang. Trong khi quết cá phải nêm thêm một chút gia vị vào như hành tím băm. Cá thu quết dẻo với dầu hành. muối. tiêu. chả cá hấp hoặc chả cá viên có điểm thêm mùi thơm của đậu phụng rang. đường để chả dậy mùi thơm. lại dai dai.4. Các hàng bán bún sứa mang về giã lá ổi (có chất chát) hoặc ngâm vào phèn chua vài giờ để con sứa se lại. xắt thành từng lát nhỏ. 1 phần viên thành viên tròn nhỏ đem rán vàng. mắm nước. đặc biệt là mắm ruột. Người ta thường dùng sứa chân để chế biến món bún sứa. Ngày xưa. bánh ướt Diên Khánh có đủ bộ "tam sên" là hành mỡ. ớt. ngọt thịt. cá Nhóm 8 _DH08DL 48 . ăn vừa thơm. muối. còn nước chấm là mắm nêm. tía tô. hành mỡ. đậu xanh. dưa leo. Chả cá hấp còn được tráng một lớp lòng đỏ trứng gà trên bề mặt. chấm vào thứ nước chấm hỗn hợp gồm tưõng trộn thịt nạc băm. Cá bò. thịt ba chỉ.4. tẩm gia vị được người đầu bếp chia làm 2.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Nem nướng được cuốn bằng bánh tráng kèm thêm chút sà lách. Một tô bún chả cá Nha Trang đặc biệt còn có thêm sứa và cá dầm. Chả cá được dùng là chả cá thu để có độ dai và ngọt. tỏi. đường. Một tô bún chả cá luôn có hai loại chả là chả cá chiên và chả cá hấp để làm phong phú thêm khẩu vị. Chiếc bánh khi tráng ra bày rất mỏng trên đĩa để đổ nhân là ruốc tôm. Nay người ta giản lược đi chỉ còn hai thứ: nếu có đậu xanh thì không có ruốc tôm và ngược lại. III. mát..4. rau ghém. Bún sứa Tương tự với Bún cá nhưng được làm từ sứa. tôm. Nước lèo của bún chả cá được nấu bằng cá cờ hoặc xương cá thu.. III. Chất cá này làm cho vị nước lèo thanh ngọt.

Người ta đã dùng trầm hương trong các dịp đại lễ. III. Trầm Khánh Hòa tập trung nhiều ở rừng núi các huyện Vạn Ninh.5. Đây là món cao lương mỹ vị tại các quốc gia Đông Á như Nhật Bản.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ ngừ tươi xanh. nhiều tổ chức và cá nhân bắt đầu trồng lại cây dó. trầm hương là một vị thuốc quý dùng chữa các chứng đau bụng. nôn mửa. cúng tế. Vài năm gần đây. Phú Yên Nhóm 8 _DH08DL 49 . kích ứng cho tạo trầm và bước đầu đã có thành công nhất định. ba ngày sau là mắm chín. IV. sử dụng để chế biến các loại giấy quý có mùi mật hương. dầu thơm. Khánh Vĩnh. Trầm kỳ là sản vật quý giá. mỗi quán có mỗi chiêu làm mắm và nêm nếm riêng.5. các loại phấn sáp. Việc đốt trầm hương trong các đền đài. mỹ phẩm cao cấp như: nước hoa. Không như mắm nêm.2. Trung Quốc. Khánh Hòa thu được khoảng hơn 2 tấn tổ yến . Thế nhưng. Đặc sản III.Về chất lượng Yến sào Khánh Hòa có mùi vị thơm ngon đặc trưng được coi là tổ yến vua (King nest) và giá cả luôn ở mức cao nhất thế giới. đầy bụng. từ xưa Khánh Hòa đã nổi tiếng bởi trầm hương nên được mệnh danh là "Xứ Trầm Hương. Yến sào (tổ yến) Là tên một loại thực phẩm .1.5. trầm hương còn dùng làm hương liệu. III. Trầm hương Một sản phẩm đặc biệt được tạo thành từ cây Dó Bầu. biến thành chất lỏng sệt và có mùi thơm rất đặc trưng. bí tiểu tiện… Ngoài ra.. bánh ướt ăn với mắm ruột có cái ngon thanh tao hơn và không có mùi mắm ngoài ra đôi khi mắm còn được nêm vào ít xoài bằm. Triều Tiên. Vạn Giã (thuộc huyện Vạn Ninh) mà danh tiếng.Qua thời gian. dược liệu.. Việt Nam và nhiều quốc gia khác. Trong y học dân tộc. ớt xiêm. trong đó nổi tiếng nhất là vùng Tu Bông. Việc pha chế mắm cũng đơn giản: dầu mỡ tao qua hành tỏi cho thơm rồi đổ mắm ruột vào nồi nêm nếm gia vị. nơi thờ cúng được coi như hình thức dâng cúng linh thiêng cao quý nhất. trầm hương trên rừng núi Khánh Hòa còn tồn tại rất ít. Ninh Hòa. sau đó ướp muối và ủ rồi đem phơi nắng. là hương liệu. Khánh Hòa lại là nơi chim yến làm tổ nhiều nhất ở Việt Nam (hàng năm. chỉ hai. các loại nhang xuất khẩu.dược phẩm nổi tiếng được làm hoàn toàn bằng nước bọt của chim yến. mua về lấy ruột. hen suyễn. khai thác cạn kiệt.

Bãi Từ Nham. Về địa hình.chiêng năm . các nguồn nước khoáng nóng như : Phú Sen. vịnh Xuân Đài.. Và thực sự. dân số phần lớn là người Kinh và các tộc người khác như: Êđê. gành Dưa. hòn Dứa. tù và. phía nam giáp tỉnh Khánh Hòa... hồ như: Vịnh Xuân Đài. Long Thủy. Rừng núi Phú Yên cũng có nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ. Mộ và Đền thờ Lương Văn Chánh.1. Phú Yên đang trở thành địa chỉ du lịch tuyệt vời níu chân hàng ngàn khách tham quan. Nằm sát quốc lộ 1A. đầm Ô Loan. có lẽ ít ở nơi đâu được thiên nhiên ưu đãi như ở nơi đây với nhiều sông suối. Biển Hồ.. nhiều nơi khúc khuỷu. đầm..những danh nhân lịch sử. Dao. chùa Hồ Sơn. Trà ô. Vực Phun. quanh co. phía tây giáp tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc. hòn Yến. hòn Chùa. sau một thời gian nghỉ ngơi.. yên ả đến độc nhất vô nhị của những vũng. Êđê. hòn Nưa.1. Vũng Rô với di tích lịch sử Đường Hồ Chí Minh trên biển. vịnh Vũng Rô.1.045 km2. thì tộc người Việt. Nùng. có những gành đá nổi tiếng như: Gành Đá Dĩa. gành Đá Dĩa. hòn Than. Vị trí địa lý tỉnh Phú Yên Phú Yên là một tỉnh nằm ở duyên hải Nam Trung Bộ. IV. IV. Bãi Nồm. các thác. mỗi du khách qua đây. Dưới biển là những rạn san hô đẹp và nhiều loại đặc sản biển sẵn sàng phục vụ nhu cầu ẩm thực của du khách về thăm Phú Yên. thác Cây Đu. gành Yến và nhiều đảo nhỏ ven bờ như: Nhất Tự Sơn. Hoa.Đặc biệt là hai nhạc cụ độc Nhóm 8 _DH08DL 50 . cộng đồng các dân tộc ở Phú Yên đã tạo nên nhiều di tích lịch sử . Đến với Phú Yên du khách còn được tham gia vào sinh hoạt văn hoá lễ hội truyền thống diễn ra trong âm thanh vang vọng của các loại nhạc cụ độc đáo như: cồng ba . Núi non chiếm phần lớn diện tích. phía đông giáp biển Đông. có diện tích tự nhiên là 5.. khu bảo tồn thiên nhiên Krông Trai và khu rừng cấm Bắc Đèo Cả rộng hàng ngàn hecta. Khái quát về Phú Yên Phú Yên một vùng đất tuyệt đẹp.. Nhiều cơ sở tôn giáo lâu đời như: Chùa Tổ. có bờ biển dài 189 km. đầm mang vẻ đẹp tự nhiên hoang sơ như: Đầm Cù Mông. hồ Thủy điện Sông Hinh. Bãi Tràm. thác Mơ. nhiều ao hồ cùng nhiều thắng cảnh đẹp. Trải qua quá trình lịch sử lâu đời. họ vẫn không quên nhưng khoảng khắc thanh bình. vui chơi rồi trở lại với công việc hàng ngày.Tiềm năng du lịch Phú Yên có tiềm năng về tài nguyên du lịch tự nhiên và nhân văn phong phú. nhưng lại đóng vai trò quan trọng về mặt nông nghiệp trong đời sống cư dân... Bãi Rạng. suối: Thác Hòa Nguyên. Chăm. Đầm Ô Loan. núi biển liền kề tạo nên nhiều vịnh. nhìn vào bản đồ địa lý người ta có cảm giác Phú Yên như một chiếc quạt khổng lồ lưng tựa vào phía rừng núi đại ngàn mặt quay ra biển bao la. Bãi Bàu.trống đôi.văn hoá có giá trị như: Đá Bia. hấp dẫn. gành Đỏ. Bãi Môn. những hồ nước như: Hồ Phú Xuân. hòn Lao Mái Nhà. Lạc Sanh. Bãi Xép. Trong tổng số 30 tộc người đang sinh sống ở Phú Yên. Hoa là những cư dân sinh sống lâu đời trên đất Phú Yên. núi Đá Bia… ở Phú Yên. Bãi Tiên. hồ Xuân Bình. vịnh.. sáo. Tày.. Đầm Cù Mông.. Chăm. phía bắc giáp tỉnh Bình Định. đồng bằng chỉ là một lõm nan nhỏ nhờ phù sa hai con sông Ba và sông Cái bồi lắng... nhà thờ Mằng Lăng.2.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ IV. chùa Bảo Tịnh. hồ Đồng Tròn. Bana. Triêm Đức . nhiều bãi tắm đẹp như: Bãi Bàng. Vũng Lắm. Tháp Nhạn cổ kính bên sông Đà Rằng.1. có tọa độ từ 12º39’10” đến 13º45’20” vĩ độ Bắc và 108º39’45” đến 109º29’20” kinh độ Đông. đa dạng. đàn. Lê Thành Phương . Bana.

tôm hùm. chiều từ Bắc vào Nam. Trong vịnh còn có nhiều vũng nhỏ như vũng La. hàu.. đến đầm Cù Mông . ghẹ. những đầm hoa dại mang đầy vẻ đẹp tự nhiên.. hoà nhập với non xanh nước biếc kia. các điệu dân vũ rất đặc sắc. vũng Chào.với các đảo có cấu trúc địa chất độc đáo như đảo Nhất Tự Sơn. hai bên bờ là những vạt cỏ mềm mại. cả một vùng rộng lớn trải dài từ hòn Nhất Tự Sơn đến Vịnh Xuân Đài chạy mút ra tận bán đảo Từ Nham với những rừng dừa xanh biếc. vũng Mắm. Từ trên đỉnh đèo Cù Mông có thể ngắm nhìn con đường bộ chạy ngoằn ngoèo theo sườn núi như rắn lượn và đầm Cù Mông nằm ngay dưới chân núi với bán đảo Vĩnh Cửu bao bọc. Trong số các đầm vịnh ở Sông Cầu thì vịnh Xuân Đài có diện tích lớn nhất và cảnh quan thiên nhiên đẹp nhất. vũng Sứ.2. mở đầu buổi dạo chơi các bạn sẽ được ngắm những quang cảnh thật tuyệt với tại đèo Cù Mông. Qua đèo Cù Mông.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ đáo: đàn đá và kèn đá có niên đại cách ngày nay khoảng 2500 năm. các làn điệu dân ca. Đầm Cù Mông – Vịnh Xuân Đài Đầm Cù Mông có mặt nước yên lặng. vũng Dông. tạo thành cảnh quan hùng vĩ và thơ mộng: màu trời xanh không còn cao vòi vọi như các nơi khác bởi màu xanh của trời biển níu lại thật gần. Sau những giây phút được "xoá bỏ mọi bụi đường với một chặng đường dài. Quanh đầm Cù Mông là những di tích lịch sử. Đó là những tiềm năng to lớn. Các danh lam thắng cảnh IV. Sau một giấc ngủ dài trên xe ô tô dọc quốc lộ 1A. khách tham quan có thể xuýt xoa với những món ăn đặc sản của sông Cầu với món ăn hải sản tươi sống: cá mú. vũng Chua.. Vịnh Xuân Đài Nhóm 8 _DH08DL 51 . khi mặt trời vừa nhô lên. là cơ sở cho phát triển du lịch văn hoá ở Phú Yên. như muốn bay bổng. văn hoá gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của người dân Phú Yên. khiến con người đứng giữa thiên nhiên bao la cảm thấy tâm hồn thơ thới.2. Trong vịnh có cảng Vũng Lấm một thời tàu thuyền trong và ngoài nước cập bến buôn bán tấp nập. cù lao Ông Xá…Vịnh Xuân Đài với bờ biển đẹp nếu được đầu tư tốt chắc chắn trong tương lai sẽ thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước tới đây. nối liền màu xanh của trời.1. tôm sú.. IV. biển và đất liền.là các bạn đã được đặt chân trên mảnh đất Phú Yên với nhiều những thẳng cảnh tuyệt đẹp. sò điệp. cá hồng.. ốc nhảy. đảo Hòn Nần. Đứng trên dốc Găng.

Theo nghiên cứu bước đầu của các nhà địa chất thuộc Đoàn địa chất 703 thì Đá Dĩa là loại đá bazan. xã An Ninh Đông.2. cũng có thể luộc lên rồi bóc từng con ăn với tương ớt hoặc bát nước mắn pha nước cốt chanh tương ớt thì thật tuyệt. nham thạch phun Nhóm 8 _DH08DL 52 . nơi đây còn nổi tiếng có loại Sò Huyết rất ngon. Tên gọi gành Đá Dĩa phần nào đã nói lên đặc điểm của gành này. Lễ hội Đua thuyền ở Đầm Ô Loan Du khách đến đây không chỉ được xem đua thuyền mà còn được xem lễ cúng cá Ông. Do đặc điểm này mới có tên là gành Đá Dĩa. song có lẽ độc đáo và đẹp vào bậc nhât phải kể đến gành Đá Dĩa thuộc thôn 6. bơi lội và được chiêm ngưỡng vẻ đẹp thơ mộng của thiên nhiên. sò huyết sống trong vùng đầm sạch nên rất ngon và sạch sẽ.2. Không du khách nào qua đầm Ô Loan mà không dành cho mình một vài phút nghỉ ngơi bên bát sò huyết đang toả hương thơm và bốc khói nghi ngút. huyện Tuy An. Đây thực sự là một thắng cảnh hiếm thấy của thiên nhiên.3. được hình thành trong quá trình hoạt động của núi lửa vùng cao nguyên Vân Hòa (Sơn Hòa) cách vị trí gành Đá Dĩa hiện nay khoảng 30km theo đường chim bay. cảm nhận không khí mát mẻ của mùa xuân. Cứ vào ngày mùng 7 tháng giêng âm lịch hằng năm nơi đây lại tổ chức lễ hội được tổ chức tại thôn Phú Tân. Vì đường giao thông vào đây còn khó khăn nên Đầm Ô Loan đầy tiềm năng vẫn chưa thể hiện được hết vẻ đẹp của mình cho du khách gần xa.2.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ IV. xã An Cư. từ đèo Quán Cau du khách không khỏi ngỡ ngàng khi nhìn thấy bình minh ló dạng trên đầm Ô Loan. Gành Đá Dĩa Ở dọc ven biển miền Trung có rất nhiều gành đá. đua thuyền rồng. IV. Các cột đá có tiết diện hình lục giác hoặc hình tròn giống như cái dĩa đựng thức ăn. phần hội có hát tuồng. không tốn nhiều thời gian. đua thuyền thúng. Theo người dân ở đây cho biết loại sò huyết này rất dễ bắt. Tôi một người con Phú Yên tôi tin chắc rằng vào một ngày không xa Đầm Ô Loan sẽ được du khách cả nước biết đến. Đầm Ô Loan Đến huyện Tuy An. đều tăm tắp. huyện Tuy An. Không những thế Ô Loan còn tưng bừng với nhiều truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc như lễ hội truyền thống Đua thuyền vào dịp lễ tết. Món sò huyết có thể làm được nhiều món như hấp sò. Núi lửa hoạt động cách nay khoảng 200 triệu năm. Đá ở đây được dựng đứng theo chiều cột liền khít nhau. đua thuyền chài. là đặc sản khó tìm.

Cứ vào dịp tết nên đây lại tổ chức hội thi ngâm thơ. soi bóng xuống dòng sông Đà Rằng thơ mộng nơi đây còn lại di tích Tháp Chàm đã có từ nhiều thế kỷ nay. Cạnh gành có 1 bãi cát hình lưỡi liềm. cát ở đây mịn và trắng.4. sóng vỗ lên mài dũa cho đá một màu đen huyền. Gành Đã Dĩa huyện Tuy An IV. đá dựng tầng tầng. lâu lâu những luồng gió biển thổi qua làm man mát lòng người. Đứng trên núi Nhạm vào buổi tối du khách có thể ngắm toàn cảnh thành phố về đêm. ngồi ở đây tựa lưng vào đá. Nắng hồng. tạo sự rạn nứt toàn bộ khối thạch khổng lồ.2. Gành Đá Dĩa có chiều rộng 50m. Tháp Nhạn với kiến trúc xưa của người Chăm trải qua bao năm tháng chống chọi với mưa nắng tuy đã vài lần tu sửa lại như vẫn mang đậm nét kiến trúc của người Chăm. đồng thời lại có những đường nứt ngang cắt các cột đá thành nhiều khúc. nếu du khách có sở thích về thơ ca tới đây không những được hòa mình vào những vần thơ hay mà còn được ngắm nhìn toàn cảnh thành phố Tuy Hòa thơ mộng. đồng thời xảy ra hiện tượng ứng lưu. Bên dưới chân núi là dòng song Đà hiền hòa uốn lượn tạo nên một vẻ đẹp thật nên thơ. Xung quanh vũng. du khách sẽ nhìn thấy Núi Nhạn sừng sững. Bên cạnh Núi Nhạn là khu vui chơi giải trí Thuận Thảo với đầy đủ các khu vui chơi những tiện nghi đầy đủ. có những chỗ in dấu thời gian hằn xuống lốm đốm như tổ ong. Núi Nhạn sông Đà Ngay trong lòng thành phố Tuy Hòa. là 1 bãi tắm rất tốt. xa xa là một màu xanh biêng biếc của nước biển. Gành Đá Dĩa nửa nổi nửa chìm trong sóng biển. nước đọng thành từng vũng. Đá bị nứt theo mạch dọc tạo thành những cột thẳng đứng hoặc xiên ngang. Nhóm 8 _DH08DL 53 . Giữa gành là một lõm trũng. để tâm hồn thư thái mà ngắm từ trời cao lồng lộng đến biển rộng mênh mông. bất ngờ hặp nước biển lạnh nên lập tức bị đông cứng lại. gió mát hòa với tiếng sóng vỗ nhịp đều. và trải dài hơn 2000m. dài khoảng 3km. bọt sóng trong suốt quanh năm. trong khung cảnh ấy lòng ai không xao động.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ từ miệng núi lửa ra sát biển.

đảo với những đường cong bất tận và những khoảng lắng của những mặt biển sâu. có 2 cách để đến với hải đăng Đại Lãnh: dùng thuyền máy vòng qua cửa vịnh rồi trực chỉ hướng đông hoặc phải lội bộ một quãng đường dài 3. nơi đón ánh sáng bình minh sớm nhất của nước ta.Mũi Điện. bạn có thể đến chơi làng chài Vũng Rô và dạo quanh vùng vịnh bằng thuyền. riêng mặt quay về phía nam trơn tru. Tỉnh Phú Yên dành gần 600 triệu đồng xây bậc thang. men theo triền núi nhấp nhô xuống bãi Môn. bằng phẳng. Ba mặt đá xoay lưng hướng đông bắc. đặc biệt là với những du khách Nhóm 8 _DH08DL 54 . Cách thứ hai gian khổ hơn. nhưng du khách lại có dịp lang thang trong cánh rừng xanh tươi. rừng đặc dụng. các bạn sẽ tận mắt chứng kiến những ngọn Hải Đăng được xây dựng năm 1890. bốn bề núi non trùng điệp trước khi thấy ngọn hải đăng từ xa. vách núi dựng đứng.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ IV. tinh khiết hiện ra. nơi còn ghi dấu những chiến tích đường Hồ Chí Minh trên biển. Cũng từ trên núi. Từ hải đăng. cầu vượt. Vì tảng đá này mà núi có tên là Thạch Bi Sơn hay núi Đá Bia. qua thung lũng mênh mông. níu chân du khách. Núi Đá Bia cao 706 m so với mặt biển. Tảng đá bia khổng lồ có chiều cao ước trên 18 m. hòn Kê Gà nằm ở vị trí cực đông. vịnh. sừng sững một tảng đá to trông như mũi giáo xuyên thẳng lên trời. tỉnh Phú Yên còn gọi là mũi Đại Lãnh là địa điểm du lịch rất hấp dẫn. Di tích danh lam thắng cảnh cấp quốc gia Bãi Môn. Leo lên núi Đá Bia du khách sẽ thực sự bất ngời trước toàn cảnh một vùng đất rộng lớn với toàn cảnh vùng đồng bằng châu thổ của Phú Yên.6.Bắc. mũi Đại Lãnh hay còn được gọi là mũi Điện. 8-9 người ôm mới hết vòng. cát trắng lấp loá. một bờ biển thoai thoải. Vũng Rô – mũi Đại Lãnh Sau khi thăm núi Đá Bia. Núi Đá Bia Thắng cảnh đầu tiên bạn sẽ gặp trên đường thiên lý Nam . là đoạn đèo Cả trải dài từ dãy Trường Sơn đến biển Đông. Từ bãi chính của bờ biển phía đông Vũng Rô. đường lên khá hiểm trở bởi vực sâu. qua vùng đất này. Đặc biệt hơn khi đến với mũi Điện. du khách sẽ được chiêm ngưỡng những eo. nước trong vắt với vẻ đẹp thật hoang sơ.5. Hải đăng Đại Lãnh có bề ngoài giống như một tháp Hồi giáo.2. tròn khuyết không đều.2.5 km qua đồi núi. Núi Đá Bia IV. Từ đèo Cả nhìn lên đỉnh núi phía bắc. hàng rào bảo hiểm suốt chặng đường lên núi dài trên 2 km. Những ai từng đi trên đường cái hoặc ngồi xe lửa qua đây đều không khỏi ngẩn ngơ trước cảnh đẹp hùng vĩ của bán đảo Vũng Rô. hoang vắng.

cát biển trắng phau mịn màng. bãi biển hoang sơ hiếm thấy. chính vì vậy tại khu du lịch này ngoài vẻ đẹp về mặt cảnh quan thiên nhiên còn có những điều kiện rất tốt về khai thác du lịch.Phó Chủ tịch UBND huyện Đông Hòa cho biết: Chính quyền địa phương tuyên truyền để người dân thấy được giá trị của danh thắng nơi đây. Mũi Đại Lãnh. Bãi MônMũi Điện cũng là nơi được nhiều sách về hàng hải Quốc tế ghi nhận là một trong những điểm rất quan trọng trong hàng hải Quốc tế đi qua vùng biển đông Việt Nam. Mũi Điện thuộc thôn Phước Tân. về lịch sử và văn hóa.Mũi Điện nằm cách trung tâm thành phố Tuy Hoà tỉnh Phú Yên khoảng 35km về phía Nam. xã Hòa Tâm. tham quan.Mũi Điện là điểm đón bình minh đầu tiên của Việt Nam. Đây là nơi chứa đựng nhiều giá trị về mặt cảnh quan thiên nhiên. Thạc Sỹ Nguyễn Ngọc Chấn. lại giống một hòn đảo vì có một suối nước ngọt tách núi ra khỏi đất liền. như: Mũi Điện. giữa biển và núi. đến thăm nhiều hơn”. nhưng thực chất nó lại là đất liền. Mũi Đại Lãnh Nhóm 8 _DH08DL 55 . Danh thắng Bãi Môn. khám phá những điều kỳ thú về hệ sinh thái tự nhiên. huyện Đông Hòa. là sự kết hợp hài hòa giữa Núi và Biển. Nhiều du khách đến đây đã không khỏi trầm trồ về vẻ đẹp hoang sơ. Mũi Kê Gà hay Cap Varella. Mũi Điện rất hài hòa.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ yêu thích loại hình du lịch sinh thái nghỉ dưỡng. Danh thắng này còn gắn với nhiều truyền thuyết lịch sử của địa phương và hiện là một điểm du lịch hấp dẫn của tỉnh Phú Yên. tỉnh Phú Yên. Chính điều này tạo sự hấp dẫn cho du khách. Điểm đặc biệt của địa danh này là ở chỗ nó như một ngọn núi. đủ điều kiện phát triển các loại hình du lịch như nghỉ dưỡng.. huy động người dân bảo vệ. nghiên cứu hệ sinh thái biển và rừng.văn hóa và danh lam thắng cảnh cấp quốc gia rất có tiềm năng về phát triển du lịch. Tại tỉnh Phú Yên hiện có 17 di tích lịch sử . không khí trong lành.. Một người khách nói: Cảnh sắc Bãi Môn. Tương lai. mảnh đất nổi tiếng này mang nhiều cái tên khác nhau. leo núi. qua nhiều thời kỳ. chúng tôi kêu gọi thêm các nhà đầu tư xây dựng nhà hàng khách sạn”. Thắng cảnh Bãi Môn. mà Mũi Đại Lãnh là 1 ví dụ. Nhưng cần có các dịch vụ tốt hơn để khách ở lại. Mũi Điện là một nhánh của dãy Trường Sơn đâm ra biển. Nơi đây còn có hai di tích cấp quốc gia khác là danh thắng Núi Đá Bia và Vịnh Vũng Rô với nhiều bãi biển đẹp. Ở nơi đây còn có hệ sinh thái tự nhiên của vùng lục địa tiếp giáp với biển. Đặc biệt nơi đây có vị trí địa lý được xem là điểm cận cực đông của nước Việt Nam. Dưới chân Mũi Điện là Bãi Môn yên ả. thể thao.

ngọn thứ hai được xây dựng trên đảo Cù Lao Xanh thuộc xã Nhơn Châu thành phố Quy Nhơn.1. Vị trí Bình Định là tỉnh duyên hải miền Trung của Việt Nam. đây là nơi đón ánh nắng mặt trời đầu tiên của nước ta. các đồng bằng lòng chảo.1.4. Trong tỉnh có bốn con Nhóm 8 _DH08DL 56 . nam giáp tỉnh Phú Yên . các đảo còn lại là những đảo nhỏ một số đảo còn không có thực vật sinh sống chỉ toàn đá và cát. Trong các đảo nói trên thì chỉ đảo Cù Lao Xanh là có dân cư sinh sống. tổng trữ lượng nước 5. Ngoài cùng là cồn vát ven biển có độ dốc không đối xứng giữa 2 hướng sườn đông và tây. Phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ngãi. Bình Định được xem là một trong những cửa ngõ ra biển của các tỉnh Tây Nguyên và vùng nam Lào. V. ngắn. Sông ngòi Các sông ngòi không lớn. thấp dần từ tây sang đông. V. Lãnh thổ của tỉnh trải dài 110 km theo hướng Bắc . Địa hình Địa hình của tỉnh tương đối phức tạp. Hải đảo Ven bờ biển tỉnh Bình Định gồm có 32 đảo lớn nhỏ được chia thành 10 cụm đảo hoặc đảo một mình. Khái quát chung V. tây giáp tỉnh Gia Lai.3.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Hải đăng trên mũi Đại Lãnh.2 tỷ m³.Nam. V. độ dốc cao.1. V.1. đồi thấp xen lẫn thung lũng hẹp độ cao trên dưới 100 mét. Bình Định còn có 2 ngọn hải đăng: một ngọn được xây dựng trên mạng bắc của núi Gò Dưa thuộc thôn Tân Phụng xã Mỹ Thọ huyện Phù Mỹ. đông giáp biển Đông.1. chỗ rộng nhất 60 km). hàm lượng phù sa thấp.2. hướng vuông góc với dãy Trường Sơn. có chiều ngang với độ hẹp trung bình là 55 km (chỗ hẹp nhất 50 km.1.4 triệu KW. tiềm năng thuỷ điện 182. Các dạng địa hình phổ biến là các dãy núi cao. BÌNH ĐỊNH V. các đồng bằng duyên hải bị chia nhỏ do các nhánh núi đâm ra biển. ngọn này có tên gọi là Hải Đăng Vũng Mới hay Hải Đăng Hòn Nước.

cách Tp.80% lượng mưa cả năm. từng là cố đô của vương quốc Chămpa với nghệ thuật kiến trúc độc đáo.400 người. còn có các dân tộc khác nhưng chủ yếu là Chăm.000 người) chiếm 48. V. Ngoài ra Bình Định còn có một đầm nước ngọt khá rộng là đầm Trà Ổ (Phù Mỹ) và hai đầm nước lợ là Đề Gi (Phù Mỹ-Phù Cát)và Thị Nại (Tuy Phước-Quy Nhơn). Dân số. Hồ đầm Trong đó có thể kể tên một số hồ lớn tại các huyện trong tỉnh như: hồ Hưng Long (An Lão). hồ Mỹ Bình (Hoài Nhơn). Hóc Nhạn và Phú Hà (Phù Mỹ).1. quốc lộ 1A chạy qua tỉnh. Ngoài dân tộc Kinh. hồ Diêm Tiêu. Hàn Mặc Tử. Đây cũng là nơi xuất phát phong trào nông dân khởi nghĩa vào thế kỷ 18 với tên tuổi của anh hùng Nguyễn Huệ. nông thôn là (1. Mỹ Đức và Thạch Khê (Hoài Ân)..400 người) chiếm: 51. dân số tỉnh Bình Định chỉ còn 1. Yến Lan.. Sân bay Phù Cát cách Quy Nhơn 36km về phía bắc.8%. Bana và Hrê. Bùi Thị Xuân. Lượng mưa trung bình năm là 1.4 người/km2 và dân số trong độ tuổi lao động chiếm khoảng (793. Hành chính Bình Định có 1 thành phố trực thuộc và 10 huyện. tập trung 70 . và một hệ thống các suối nhỏ. Hiện nay ngày nào cũng có chuyến bay Quy Nhơn – Tp. tổng có 161 xã.2%. Bình Định còn nổi tiếng bởi truyền thống thượng võ và có nền văn hoá đa dạng phong phú với các loại hình nghệ Nhóm 8 _DH08DL 57 .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ sông lớn là Côn. hồ Định Bình. quốc lộ 19 nối Quy Nhơn với các tỉnh Tây Nguyên: Gia Lai và Kon Tum.065km. hồ Vạn Hội. toàn tỉnh có 1.687 người) chiếm: 50.400 người) chiếm 74.9. phường và thị trấn. là quê hương của các danh nhân như Trần Quang Diệu. Chế Lan Viên.5 vạn dân. trong đó nam là (761.943 người. Dân số ở thành thị là (393. Cảng biển Quy Nhơn là một cảng lớn của khu vực Nam Trung bộ. V.169. Nhiệt độ trung bình cả năm là 26ºC .8.28ºC. Thuận Ninh (Tây Sơn). V. hồ Hội Sơn và Mỹ Thuận (Phù Cát).10. theo kết quả điều tra chính thức ngày 01/04/2009. V. Bình Định có đường giao thông thuận tiện. nữ là (801.7. hồ Vĩnh Sơn. V.562. gió mùa.800mm. Hồ Chí Minh và ngược lại.700 – 1.3%.1. La Tinh và Hà Thanh cùng các sông nhỏ như Châu Trúc hay Tam Quan.1. Hồ Chí Minh 680km. Giao thông Cách thủ đô Hà Nội 1.1. Do sự phức tạp của địa hình nên gió mùa khi vào đất liền đã thay đổi hướng và cường độ khá nhiều.485.8% dân số toàn tỉnh. hồ Núi Một (Vân Canh-An Nhơn). mật độ dân số là 259. Xuân Diệu. hồ Định Bình (Vĩnh Thạnh). dân tộc Theo số liệu niên giám thống kê năm 2005. Dân số tỉnh đang có xu hướng giảm cơ học.7%. Mùa mưa từ tháng 8 đến tháng 12. Văn hóa Bình Định là mảnh đất có bề dày lịch sử với nền văn hóa Sa Huỳnh.6.Khí hậu Khí hậu Bình Định có tính chất nhiệt đới ẩm. V.000 người) chiếm 25.5.1.1. Tàu Thống Nhất dừng tại ga Diêu Trì cách Quy Nhơn 11km. bao gồm khoảng 2. Lại Giang. Đào Tấn.

Hiện thực ấy buộc những lớp cư dân Việt đầu tiên của Bình Định phải căng mình ra để tồn tại. Tuồng  Võ Bình Định Đời sống của người Bình Định xưa đã diễn ra trong sự nâng đỡ đầy hào phóng và cả sự thử thách lớn lao của đất mới. nhạc võ Tây Sơn. Tuồng còn gọi là "hát bội" hay hát bộ sở dĩ nó có tên gọi như thế là vì ngoài việc hát thì yếu tố quan trọng góp phần tạo nên một vở tuồng hay và đặc sắc là hành động điệu bộ của các đào kép. Bình Định là đất phên giậu. Đào Tấn. Suốt một thời kỳ dài trong lịch sử. lễ hội cầu ngư. để xác lập tư thế chủ nhân. hát bội. Các đoàn hát tuồng trong tỉnh được hình thành ở khắp các huyện. Biểu diễn nhạc võ  Bài chòi Nhóm 8 _DH08DL 58 . hơn thế nữa. Với sự giao lưu của nghệ thuật tuồng và võ Bình Định đã đưa tuồng Bình Định lên một tầm cao mới khác lạ hơn so với các đoàn tuồng của Huế hay Nguyễn Hữu Dỉnh của Quảng Nam.  Tuồng Bình Định Bình Định là nơi có nghệ thuật tuồng rất phát triển gắn liền với tên tuổi của Đào Duy Từ (Hiện nay đền thờ danh nhân Đào Duy Từ ở tại xã Hoài Thanh Tây huyện Hoài Nhơn.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ thuật như bài chòi. các chiêu thức thực hành. đánh trận ở mỗi đoàn có khác nhau tùy theo trình độ của đào kép. được giới võ học trong nước biết đến như những đại diện của võ cổ truyền Bình Định. cùng với các lễ hội như: lễ hội Đống Đa. hoang vu và bất trắc. mà phải nói đến các võ nhân mà tên tuổi đã vượt khỏi đường viền của một tiểu vùng văn hóa. lễ hội của các dân tộc miền núi. cách quốc lộ 1A 2 km). Một nền võ học được xác lập không chỉ bằng hệ thống lý thuyết và các bộ môn.. không chỉ là người chủ của số phận mình. một miền đất đầu sóng ngọn gió với vô vàn thử thách.. Tích hợp từ nhiều nguồn. hò bá trạo của cư dân vùng biển. chảy trong dòng chảy của lịch sử và trở thành một trong những hệ giá trị đặc trưng cho vùng đất. võ Bình Định đã xác lập qua hàng trăm năm chọn lọc. là chốn biên thùy phía Nam của Tổ quốc. Trước kia khi hát bội còn thịnh hành thì có nhiều đoàn hát nhưng những năm gần đây dưới sự biến động của kinh tế thị trường thì nhiều đoàn dần giải tán. mà còn là người chủ đất nước. Việc kết hợp võ thuật vào các màng nhào lộn.. lưu truyền..

Năm 1814. Đây là kinh đô cuối cùng của vương quốc Chămpa. Thành Hoàng Đế Vị trí: Thuộc địa phận xã Nhơn Hậu.2. để giải trí. rồi biến thành một lối chơi nơi công cộng. trước sân đình làng hay bên đình chợ. Nhóm 8 _DH08DL 59 . và có lẽ ít nhiều cũng mang hơi hướm một buổi trình diễn hát bội hay chèo tuồng nơi hương thôn ngày trước. V. độc đáo đến độ đôi lúc rất kỳ dị. đặc biệt lưu ý đến những nét vẽ. Đặc biệt có ngôi tháp Cánh Tiên cao gần 20m. chùa Nhạn Tháp ở phía nam thành là những ngôi chùa cổ còn giữ được nhiều di tích. tượng nghê. Hôm nay. ngồi trên 11 nhà chòi cao hai hay ba thước. đậm đà tính dân tộc. chúng ta sẽ thử lật lại xem một số quân bài tới. đổi gọi là thành Bình Định. ở giữa là một chòi “trung ương”. Chùa Thập Tháp Di Đà nằm ở phía bắc thành. năm chòi dựng bên trái. từ Bình Trị Thiên qua Nam Ngãi và vào đến Bình Định. thành bị quân nhà Nguyễn chiếm. Năm 1778.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Suốt trên dải đất dọc miền Trung Trung bộ. Phú Yên. voi. 2 tượng voi và nhiều tượng quái vật.2. cũng có một đôi người để ý đến nhưng chưa được đầy đủ gì lắm. xây thành mới. cứ vào những ngày Tết đến lại xuất hiện trong sinh hoạt giải trí dân giã một trò chơi bài bạc mang nặng tính chất đình đám hội hè: trò chơi bài chòi. trên gò có 10 ngôi tháp Chàm. trước đây đã có nhiều người nghiên cứu và khảo sát khá kỹ. đóng đô ở đây. hình tượng độc đáo trên các quân bài. Đánh bạc không cốt ăn thua. Thành được xây dựng vào cuối thế kỷ 10. khó hiểu. Năm 1799. Các di tích lịch sử V. dưới triều đại vua Yangpuku Vijaya. góc tháp có tượng rắn làm bằng đá trắng. xây dựng nhiều công trình lớn. nhà Nguyễn phá bỏ thành cũ. Bên cửa hậu có gò Thập Tháp. cách thành phố Qui Nhơn 27km về hướng tây bắc. năm chòi dựng bên phải. Ông cho mở rộng thành về phía đông. Nguyễn Nhạc tự xưng là Trung ương Hoàng đế. Trong thành có những di tích cũ của người Chăm như giếng vuông. Bài chòi. bà con trong gia đình. một loại sinh hoạt văn nghệ rất đặc biệt. cách thành cũ khoảng 5km về phía nam. hiện vật liên quan đến văn hóa Chămpa và phong trào Tây Sơn. riêng về bài tới. cốt để hô bài chòi. mà chỉ để vui xuân. gọi là Hoàng Đế Thành. Bài chòi sử dụng những quân bài của bộ bài tới thường được chơi giữa sáu người là anh em. huyện An Nhơn.1. tỉnh Bình Định.

Nằm ngay cửa ngõ thành phố Qui Nhơn là hai ngọn tháp đứng sừng sững kề nhau. Các nhà khoa học đến nay vẫn chưa tìm ra lý do khác thường này. với 8 cụm di tích tháp với 14 tháp rải ra trên địa giới ba huyện và một thành phố: Tây Sơn. Niên đại của các tháp Chăm được xác định là từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 12. Tháp Dương Long có ba Nhóm 8 _DH08DL 60 . Còn tháp nhỏ lại có nhiều phù điêu hình thú vật như hươu. có khắc nhiều bức phù điêu hình khí Hanuman trong tư thế nhảy múa.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Thành Hoàng Đế V. Ngày 10/7/1980.000 năm.2. Người Pháp gọi đây là "tháp Ngà". Tuy Phước và Quy Nhơn. tháp Đôi là tháp Hưng Thạnh. Theo các tư liệu xưa còn ghi chép được. còn dân địa phương gọi là tháp An Chánh. tức tuổi thọ trung bình của chúng cách nay ngót 1. phía trong vòm khám thờ có hình người ngồi thiền. Ngược lại. sau Quảng Nam sở hữu được nhiều tháp Chăm nhất nước ta. tháp Đôi được trùng tu đầu tiên ở Bình Định và được các nhà nghiên cứu xếp vào loại di sản độc đáo của nghệ thuật kiến trúc Chăm bởi tháp Đôi không giống bất kỳ một ngôi tháp cổ nào hiện có. Các góc tháp đều được trang trí hình chim thần Garuda bằng đá.2. Ở ngọn tháp lớn. An Nhơn. đứng chầu hai bên là các sư tử đầu voi. nai. Tháp Chăm Bình Định là địa phương thứ hai. Tháp Đôi được xây dựng vào khoảng cuối thế kỷ 12. vùng "Tây Sơn hạ đạo" có cụm tháp Dương Long. dân gian gọi là tháp Đôi.

bộ diềm mái được nghệ nhân khắc nhiều hoa văn với cảnh trí rất phong phú. Tháp cao khoảng 20m. Có thể nói. phía bên trong toà tháp cũng là những tu sĩ đang ngồi thiền. trong đó có tháp Hòn Chuông ở huyện Phù Cát hiện chỉ còn chân đế. đa dạng. Các đề tài chạm khắc trên tháp Dương Long cũng có các hình thú như voi. Ngoài bảy cụm tháp ở Bình Định đã được Nhà nước xếp hạng. Những bức chạm khắc của tháp Dương Long rất tinh tế về nghệ thuật và kỹ xảo. xung quanh có nhiều phù điêu chạm khắc. uy nghi của một công trình kiến trúc cổ. tháp Cảnh Tiên còn được gọi là tháp Đồng. Dù đã bị đổ nát khá nhiều nhưng nhìn tổng quát. hiện nay vẫn còn một số di tích tháp cổ khác. sư tử đang đùa giỡn. Người dân ở đây kể rằng thôn Bình Lâm là vùng đất phì nhiêu có những cư dân người Việt lần đầu tiên đến khai phá mở mang. cách thành phố Qui Nhơn khoảng 20 km. Năm 1995. Có thể nói đây là một trong những kiến trúc còn khá nguyên vẹn. ngọn tháp này cũng được xếp hạng di tích quốc gia. Đứng xa cụm tháp này trông như những chiếc bánh ít lá gai thường thấy trong các dịp cúng lễ. nhiều huyền thoại lý thú vẫn đang chờ được hé mở. huyện Tuy Phước. hình voi. cấu trúc của ngọn tháp đã bị thời gian và con người phá huỷ. Vòm cửa có hình quái vật Kala khạc ra rắn bảy đầu. nhưng hiện đang bị đổ nát nghiêm trọng. tháp Dương Long có giá trị nghệ thuật nhất trong số các kiến trúc Chăm thời kỳ này. Những bí ẩn về tháp Chăm mặc dù đã được nghiên cứu tìm hiểu từ cả chục năm nay nhưng vẫn chỉ là những nghiên cứu bên ngoài. nằm giáp giới giữa 2 huyện An Nhơn và Tuy Phước. Bánh ít có đến bốn toà tháp lớn nhỏ khác nhau nằm trên một đỉnh đồi thuộc xã Phước Hiệp. Sau hai cụm tháp Đôi và tháp Dương Long là tháp Cánh Tiên và tháp Bánh Ít. tỉnh Bình Định). nhưng vì sao có tên gọi này thì vẫn chưa có ai xác định được nguồn gốc. Không giống như Cánh Tiên. Tháp Cánh Tiên được xây dựng ngay ở trung tâm thành phố Đồ Bàn (nay thuộc xã Nhơn Hậu. Nhiều bí ẩn kỳ lạ. Nhiều di tích. do người dân đào bới tìm vàng. Hệ thống cửa của cụm tháp này phần lớn đã bị sụp đổ. Cao 29m. Có thể nói rằng tám cụm tháp với tổng số 14 toà tháp cổ còn lại được xem như một loại tài sản vô giá mà lịch sử đã ban tặng cho miền Trung.quê hương của những lò gạch ngói thủ công nổi tiếng nằm trên quốc lộ 19. hình các vị thần linh. Bốn ngôi cổ tháp đều có các tượng thờ. Khác với các tháp Chăm khác. Phú Lộc nằm trên đỉnh một ngọn đồi cao 76m so với mực nước biển. hình vũ nữ đang múa. Theo tài liệu của Pháp. Nhóm 8 _DH08DL 61 . ngọn tháp vẫn có dáng bề thế. Một cụm di tích khác có tên là tháp Thủ Thiện ở xã Bình Nghi (Tây Sơn) . Cùng được xếp hạng với tháp Thủ Thiện là tháp Phú Lộc mà người Phápđặt tên là tháp Vàng. huyện An Nhơn. Nhiều nhà nghiên cứu hiện xác định niên đại của tháp là vào khoảng nửa sau thế kỷ 12. Đây là cụm di tích thứ hai được Bộ Văn hoá .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ toà tháp cổ với chiều cao 29-36m. giỗ chạp ở miền Trung. Trong hệ thống tháp Chăm Bình Định thì tháp Bình Lâm là nhóm tháp cổ có niên đại sớm nhất. Cũng tại Bình Định còn có tháp Bình Lâm nằm ở xã Phước Hoà (Tuy Phước). tháp Cánh Tiên được xây dựng một phần bằng chất liệu sa thạch. hoặc đã bị sụp đổ. Hầu hết toà tháp có cấu trúc nhỏ dần về phía đỉnh và kết thúc bằng một đoá sen đang nở. Người Pháp gọi đây là tháp Bạc.Thông tin xếp hạng cùng lúc với tháp Đôi. trông xa giống như đôi cánh của nàng tiên đang bay lên trời xanh.

giàu tính nhân văn mà còn bởi nó ôm ấp trong mình hình hài của một nhà thơ lớn: Hàn Mặc Tử. đuổi theo nhau tạo thành hang. bạn sẽ thấy rực sáng ánh đèn của ngư dân. một bãi cát vàng mịn hình lưỡi liềm sẽ hiện ra trước mắt du khách. Đến đây. Ghềnh Ráng Cách trung tâm thành phố Quy Nhơn (Bình Định) khoảng 2km về phía nam. bạn sẽ tới một bãi đá la liệt những hòn đá xanh hình tròn. Nhóm 8 _DH08DL 62 . nhẵn như quả trứng. Từ đỉnh Gành phóng tầm mắt nhìn ra biển.Tiên Sa nằm ở độ cao trung bình 30m. quay sang hướng Quy Nhơn sẽ thấy lung linh đủ màu sắc. Vùng đồi Gành Ráng . Nét đặc trưng tạo thành sức hấp dẫn ở đây chính là vẻ đẹp của đá.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Tháp Chăm V.1. Các danh lam thắng cảnh V. Ghềnh Ráng . với tổng diện tích 150ha. trải dài đến thắng cảnh Quy Hoà và núi Vũng Chua. chạy sát chân sóng.Tiên Sa là một quần thể sơn thạch trải dài sát biển.3. Vùng đất này không chỉ được xếp vào hàng "đệ nhất" trong các danh thắng của Bình Định với những cảnh đẹp đượm màu huyền thoại. Phía trên bãi. Qua Hòn Chồng một quãng ngắn. ai cũng ghé qua mộ nhà thơ tài hoa bạc mệnh Hàn Mặc Tử. Đi hết bờ đá. dấu vết tận cùng phía đông của dãy núi Xuân Vân. Đá chồng lên đá. gành. một mạch nước ngầm từ khe núi chảy ra tạo thành hai giếng nước ngọt. rạn với nhiều hình thù gợi cảm.3.

Sau đó. Theo người dân địa phương.. trời vẫn còn se lạnh. cũng như những nơi tận cùng dòng sông Kút. Vực Bà. thác Cá Bay.3. Để tự mình khám phá Hầm Hô và dòng sông Kút... Đá Chùm. Thác Hai. huyện Tây Sơn.000m quanh năm xanh biếc. Vực Hòm. Hầm Hô Vị trí: Hầm Hô nằm ở hạ lưu sông Kút. Dấu chân khổng lồ. Khách mua vé thuyền 5. tỉnh Bình Định. Qui Nhơn khoảng 55km về hướng tây bắc.000đồng/người/lượt để đi tới Bờ Đập. Đá Trái. Hạ lưu dòng sông Kút có dòng Hầm Hô dài 1.. Nhóm 8 _DH08DL 63 .2. nét quanh co uốn khúc của dòng sông.000đồng/người/ngày công. Thắng cảnh này hấp dẫn du khách bởi nó tạo ra sự hiếu kỳ về một chuỗi vô tận của thiên nhiên hoang sơ hùng vĩ. Đá Dựng. Thác Ba.Cửa Tử. hàng nghìn du khách nối chân nhau trên lối mòn ngoằn ngoèo dọc suốt bên sông. Đá Cháy. Đỉnh Sương Mù. Địa bàn này còn có tên gọi là “Hầm Hô thạch trụ” với những danh lam Đá Thành. bao ăn uống.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Ghềnh Ráng V. cách Tp. Ngành du lịch địa phương đang nghĩ tới một đường cáp treo dọc bờ sông Kút để du khách chiêm ngưỡng sự hùng vĩ của núi rừng. bạn nên đi theo ít nhất là 2 người dân bản địa với 50. Đá Bàn Cờ. Dọc sông là những dãy đá hoa cương nhiều hình thù kỳ dị. nhấp nhô. ngược dòng sông qua những thắng cảnh lộng lẫy như Vực Sặc. không gian mát dịu cùng ánh trăng rừng. Cửa Sanh . Làng Cát. Hai bên bờ Hầm Hô là rừng cây rợp bóng cùng những vách núi dựng đứng như lá chắn. Vào những ngày cuối đông. mùa xuân là thời điểm đẹp nhất trong năm nếu muốn đến vãn cảnh Hầm Hô.

Đến đây bạn sẽ được đắm mình trong không gian yên tĩnh. trong những lần theo vua Bảo Đại đi kinh lý các tỉnh miền Trung. cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 3km về phía đông nam. Bãi tắm Hoàng Hậu . Đây là bãi tắm được đánh giá là đẹp nhất ở tỉnh Bình Định. nằm xếp lên nhau trên bãi biển. Nhóm 8 _DH08DL 64 .3. Nam Phương Hoàng Hậu đã chọn nơi đây làm bãi tắm cho riêng mình.3. Và bãi tắm Hoàng Hậu có tên gọi bắt nguồn từ đây. nhẵn như trứng chim khổng lồ. Bãi tắm Hoàng Hậu Vị trí: Bãi tắm nằm trong khu Ghềnh Ráng. tung lên cao những đám bọt trắng xóa như pháo thăng thiên.món quà của thiên nhiên ưu đãi cho con người nơi đây. Tương truyền rằng. Hai bên ghềnh đá nhô cao như những chàng vệ sĩ hứng tấm lưng trần chắn những đợt sóng lớn liên tục xô vào bờ. Không bút nào tả được cảm giác tuyệt vời khi bạn giẫm bàn chân trần lên những viên đá tròn.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Hầm Hô V. hài hoà của gió núi và sóng biển.

vì tôn vinh người đàn bà tiết nghĩa. "Bô chinh" có nghĩa là lánh cái chiêng. các bệnh ngoài da. kiên trinh ấy mà có tên gọi như vậy. Núi Bà "Núi Vọng phu" ở Bình Ðịnh còn gọi là "Núi Bà". xã Bình Thành. An Nhơn và Tuy Phước. mặt phía nam và tây. di tích chùa ông Núi.3. Bảo tàng Quang Trung Vị trí: Bảo tàng Quang Trung thuộc làng Kiên Mỹ. tỉnh Bình Định. Qui Nhơn 45km.6. "Núi Bà" Bình Ðịnh sách xưa chép là Bô Chinh đại sơn. Hội Vân là một suối khoáng nóng có giá trị đối với việc điều dưỡng chữa các bệnh như thấp khớp. Tại đây có viện điều dưỡng chữa bệnh với các phương pháp trị liệu cổ truyền được du khách đánh giá cao như tắm ngâm. Ngọn "chóp vung" của dãy Núi Bà là đỉnh cao nhất. nơi mà Danh nhân Văn hóa Ðào Tấn từng ẩn cư và đề thơ.một môn võ truyền thống của Bình Định. cách Tp. cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km về phía tây bắc. phun hơi ở độ nóng 38ºC. "Núi Bà" hay "Bô chinh đại sơn" là dãy núi lớn như một quả tim khổng lồ đặt chính giữa cơ thể huyện Phù Cát. Nguyễn Huệ là một anh hùng dân tộc có công dẹp loạn trong nước và đánh đuổi quân xâm lược từ ngoài vào. ngọn núi lớn mang tên trốn lánh cái chiêng ư ? Tối nghĩa quá. Trên "Núi Bà" có con "suối treo" mà sách xưa gọi là "Bộc tuyền". tim mạch. tây bắc bảo vệ cuộc sống của cư dân các huyện Phù Cát. tỉnh Bình Định.3. cách mặt biển 1000m. huyện Phù Cát. Mặt phía đông ngăn nước biển tràn vào đất liền. Bảo tàng Quang Trung lưu giữ các hiện vật về những chiến tích của vua Quang Trung và trình diễn Nhạc võ Tây Sơn . V. tắm hương sen. Tôi ngờ rằng "bô chinh" là phiên âm từ ngôn ngữ Chămpa. V.5. một thắng cảnh tuyệt vời nằm ở lưng chừng đỉnh "chóp vung". Nước suối có độ nóng từ 78ºC đến 84ºC gồm nhiều thành phần hóa học. Năm 1788.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Bãi tắm Hoàng Hậu V.4. Tương truyền đây là suối nước mà thần tiên đã ban cho một công nương trong hoàng tộc Chămpa để chữa bệnh. huyện Tây Sơn. Vì vậy mà con suối này còn có tên gọi là suối Tiên. Suối khoáng nóng Hội Vân Vị trí: Thuộc xã Cát Hiệp. vì nước suối từ dốc cao đổ xuống như hình tấm lụa treo.3. ông thống lĩnh đại quân từ Phú Xuân (Huế) hành Nhóm 8 _DH08DL 65 . cũng như chữ Chiêm thành (Zhàn Chéng) vốn dĩ phiên âm từ danh từ Chăm hoặc Chàm vậy.

Qua nhiều lần trùng tu.7. tính đến nay đã hơn 300 năm tuổi.Thông tin công nhận là di tích văn hóa . dù cái cũ và cái mới đan xen nhưng chùa vẫn giữ được tổng thể hài hòa.3.Nguyễn Huệ biểu diễn. tỉnh Bình Định. trang nghiêm.3. Bảo tàng Quang Trung V. huyện An Nhơn. mặt trước chùa là hồ sen rộng 500m2 được xây bằng đá ong. giải phóng Thăng Long (nay là Hà Nội). Chùa Thập Tháp Di Ðà Vị trí: Chùa Thập Tháp Di Đà nằm giữa một vùng quê xanh tươi và yên ả.8. Ðến bảo tàng Quang Trung. tôn tạo. Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế hiệu là Quang Trung. cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 28km về phía bắc. Trong tất cả các chùa chiền ở miền Trung được xây dựng vào thời Lê . xã Nhơn Thành. Năm 1691. du khách được xem Nhạc võ Tây Sơn do cô gái . quanh năm sen nở thơm ngát một vùng. chùa Thập Tháp Di Đà được Bộ Văn hóa .lịch sử cấp quốc gia.cháu chín đời của Quang Trung .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ quân 35 ngày đêm ra Bắc đánh tan 29 vạn quân Thanh xâm lược. Năm 1990. Chùa Long Khánh Nhóm 8 _DH08DL 66 . chùa được vua Lê Hiển Tông ban cho biển ngạch đề “Thập Tháp Di Đà tự” và mang tên đó cho tới bây giờ.Nguyễn thì chùa Thập Tháp ở Bình Định là ngôi chùa cổ nhất thuộc phái Lâm Tế. bao bọc sau lưng và phía bắc chùa là sông Côn và sông Bàn Khê. trên ngọn đồi mang tên Long Bích. thuộc thôn Vạn Thuận. Chùa Thập Tháp Di Đà V. Ngôi chùa cổ kính này do Thiền sư Nguyên Thiều sáng lập vào năm 1683.

Lễ hội Đống Đa Lễ hội Đống Đa hằng năm được tổ chức vào ngày mồng 5 tháng Giêng âm lịch tại xã Bình Nghi. Pho tượng đức Phật A-di-đà ở sân trước chùa cao 17m. đặc biệt là người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ và chiến thắng Ngọc Hồi . đó là: Thái Bình Hồng Chung (chuông Hồng Thái) được đúc vào năm 1805. cao 2m..4. Lễ hội V. Nhóm 8 _DH08DL 67 . triều vua Gia Long và tấm dấu biểu trưng "Long Khánh Tự" được in vào năm 1813 triều vua Gia Long. được tôn trí vào năm 1972. Tiết mục độc đáo của lễ hội là cuộc thi đánh trống bộ. đi quyền. Hiện nay chùa còn lưu giữ 2 hiện vật quý.2. tỉnh Bình Định. Chánh điện bài trí tôn nghiêm. sự phát triển của một vùng đất giàu tiềm năng. đánh thắng 29 vạn quân Thanh.4.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Chùa Long Khánh Vị trí: Số 141 đường Trần Cao Vân. thành phố Quy Nhơn. được đúc tại chùa năm 1960..văn hóa. Nhiều cuộc biểu diễn võ thuật như: đấu võ. đánh côn. có tượng đức Phật Thích ca ở giữa bằng đồng. Ngoài nghi lễ truyền thống còn có nhiều họat động văn hóa dân gian các dân tộc Kinh. Bana.8 và kết thúc ấn tượng. Đây là lần đầu tiên người dân địa phương và du khách đến Bình Định được sống trong những ngày lễ hội sôi nổi. Festival Tây Sơn Bình Định Festival Tây Sơn-Bình Định 2008 đã chính thức diễn ra sôi động.1. V..Đống Đa (1789).. còn gọi là trống trận Tây Sơn và diễn cảnh đánh trận giả làm sống lại khí thế hào hùng của nghĩa quân Tây Sơn năm xưa trên đất Bình Định. Với chủ đề Bình Định hội tụ và phát triển.4. Được xây dựng dưới thời vua Lê Dụ Tông (thế kỷ 18). mỗi bộ 12 chiếc trống da. hoành tráng trong các ngày 1 đến 3. Chăm. sự thành công và hình ảnh của festival đã để lại nhiều suy nghĩ trong lòng người về truyền thống yêu nước. chùa Long Khánh là nơi truyền bá tín ngưỡng Phật giáo trong vùng thời bấy giờ. huyện Tây Sơn để tưởng nhớ các thủ lĩnh phong trào Tây Sơn. V.

để nhớ ơn người khai sinh làng Rèn. hội cờ xuân thường diễn ra ở sân đình thì ở đây hội cờ lại diễn ra ngay tại chợ. đỗ đạt cao kỳ thi tới. bán câu đối Tết vẫn còn nguyên vẹn. quả. Theo phong tục thì mỗi năm chợ chỉ họp hai phiên vào ngày mùng 2 và mùng 3 Tết âm lịch.Bình Ðịnh) đều có những kỷ niệm đẹp khó quên. Sau những nghi thức cúng lễ cổ truyền. Hội chợ Gò diễn ra tuy ngắn ngủi nhưng ý nghĩa rất lớn vì nó tạo ra không khí vui tươi thoải mái sau một năm miệt mài lao động vất vả và đi vào ký ức người dân Nhóm 8 _DH08DL 68 . hoa. ước nguyện của gia đình.3. thảo (viết thoắng) là sở trường của những nhà nho. không câu nào giống câu nào.4. chân (rõ ràng). trên đó đặt hương. Người ta thiết lập một đàn cúng cao. Vì thế hội chợ có muôn vàn câu đối khác nhau. làng An Thái. cỗ gạo. Lễ hội Đổ giàn Tổ chức hằng năm vào ngày 15 tháng 7 âm lịch tại chùa Bà. Mỗi một vế đối như một bức tranh nghệ thuật độc đáo. Người muốn lúa tốt bội thu lợn đàn. xuống pháo như thần kém gì các tay cờ gạo cội trong làng cờ người Việt. Người đi hội chợ mua bán lấy may không mặc cả. nghệ thuật chơi chữ và viết chữ đủ cả bốn lối: Triện (vuông). Nếu ở Bắc Bộ. người Tây Phương Danh tổ chức Lễ hội làng rèn vào ngày 12 tháng 2 âm lịch. bán câu đối trên giấy đỏ thắm thì ở chợ Gò tục viết.Tuy Phước .5. Ai "chơi chợ" cũng muốn có một câu đối về treo trong nhà để đón xuân phù hợp với hoàn cảnh. là làng có truyền thống làm rèn cách đây 300 năm.4. về sau gọi là đổ giàn. gà bầy. V. Cụ tổ là Đào Giã Tượng mang nghề từ phương Bắc vào truyền cho dân địa phương. người mua đều trầm trồ khen ngợi vẻ đẹp của nét chữ. Người xem. vị chủ tế tuyên bố xô giàn.4. Ðiều kỳ thú ở đây là du khách đi hội chợ bị cuốn hút không chỉ bởi cảnh đẹp mà còn do được dự những sinh hoạt văn hóa độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống dân tộc. bánh và đặc biệt là cỗ heo quay. Chợ họp trên một gò đất cao dưới chân núi Hàm Long bên bờ sông Hà Thành đổ ra đầm Thị Nại vì vậy mà gọi là chợ Gò. ông đồ văn hay chữ tốt. Hội Xuân chợ Gò Ai đi chợ Gò (thuộc xã Phước Nghĩa . Họ lên xe. trà.4. người dân ở đây nồng nhiệt tiếp bạn. Đầu tiên gọi là hội xô cỗ (xô giàn). Nhưng lối viết câu đối thảo vẫn được nhiều người ưa thích nhất. Lễ hội quy tụ những thợ rèn ở địa phương và các nơi khác đến. V. các lò võ cử người tham gia cuộc thi xông vào giành heo quay và mang con heo chạy về vị trí đã định. ở đây. Trong khi hầu hết các chợ Tết quê nơi khác nay đã vắng bóng hình ảnh ông đồ già viết.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ V. Hội làng Rèn Tây Phương Danh Làng nghề thuộc thị trấn Đập Đá. khăn xếp. Người tranh tài là các võ đuờng quanh vùng. cho phép cuộc tranh tài bắt đầu. Nếu bạn có dịp chơi hội chợ Gò mời bạn hãy thử chơi một ván. Song như thế không có nghĩa là nước cờ thấp. không cò kè bớt một thêm hai như chợ hàng hoá ta thường thấy. huyện An Nhơn. huyện An Nhơn. Hằng năm. ý hay thâm thuý của câu đối. thảo những nét chữ kỳ tài diệu bút trên giấy đỏ. Các tay cờ hoàn toàn mang tính giải trí thuần tuý. kẻ mong con cháu đi xa được bình an. lệ (nghiêng). Những chiếc chiếu hoa được trải ra lối cổng chợ cùng các cụ già râu tóc bạc phơ quần thâm.

V. Đặc sản Rượu Bàu Đá Nem Chợ Huyện Bánh tráng nước dừa Bún Song Thằn Nhóm 8 _DH08DL 69 .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ nơi đây như một mảng tâm hồn tươi sáng và tìm về với bản sắc dân tộc. tìm về với cội nguồn của chính mình.5.

cá chua nấu lá giang Tượng tre. để khai thác hết các thế mạnh và bảo tồn các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể tại DHNTB để phục vụ phát triển du lịch. KẾT LUẬN I. Làm tượng tre là một nghề mới phát triển ở một số làng nghề truyền thống. người làm tượng đã chế tác thành những bức tượng sinh động. các cấp các ngành cần phải nổ lực hơn nữa. Từ những rễ tre vô hồn. Trong tương lai. Chính sách phát triển du lịch của vùng Vùng duyên hải Nam Trung bộ (DHNTB) được đánh giá là một trong ba trung tâm du lịch của cả nước. Nhóm 8 _DH08DL 70 .Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ Bánh xèo Bánh ít lá gai Bánh hỏi Hải sản: mực ngào. C. ngoài thủ đô Hà Nội và tp HCM.

3 hoặc khu vực 4. • Tập trung khai thác các điểm du lịch văn hóa. * Trường hợp trả trước tiền thuê đất 01 lần cho nhiều năm ngay trong năm đầu. * Doanh nghiệp sẽ được miễn thuế trong bốn năm kể từ khi kinh doanh có lãi và giảm 50% trong bốn năm tiếp theo. Các dự án đầu tư đáp ứng một trong các điều kiện sau: . phi vật thể được thế giới công nhận. • Tiếp tục xem xét đề nghị xếp hạng ở cấp quốc gia và quốc tế nhằm không ngừng quảng bá. Nhóm 8 _DH08DL 71 . đầu tư vào khu vực 4 và 5. các tour du lịch văn hóa phù hợp với nhu cầu của du khách trong và ngoài nước. * Doanh nghiệp sẽ được miễn thuế bốn năm kể từ khi kinh doanh có lãi và giảm 50% trong bốn năm tiếp theo. điện tử.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ đồng thời phải có những chính sách phù hợp để đưa ngành du lịch ngày càng lớn mạnh. các dự án trồng rừng. dự án sử dụng trên 1000 lao động. . thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. giảm thiểu sự phân hóa lãnh thổ trong hoạt động du lịch của vùng. nghiên cứu khoa học tại khu vực 2. thì được giảm tiền thuê đất như sau: Chính sách ưu đãi về thuế: Các dự án đầu tư vào khu vực 4 và 5. Ngoài ra còn một số chính sách quan trọng khác như: • Phát triển du lịch biển thành thế mạnh của vùng. Diên Khánh và các xã của huyện Vạn Ninh giá thuê từ 0. Nhằm tạo nên sự phát triển toàn diện. vùng đã có nhiều chích sách thúc đẩy đầu tư mà ưu tiên hàng đầu là đầu tư vào những khu vực nhiều tiềm năng chưa được khai phá. * Mức thuế suất sẽ được áp dụng trong 15 năm kể từ khi dự án bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh. 5.Các dự án quy định trong danh mục các dự án đặc biệt khuyến khích đầu tư. Các chính sách ưu đãi đầu tư: Khu vực 4: Địa bàn của các xã miền núi của các huyện Ninh Hòa. * Trong thời gian xây dựng cơ bản. giáo dục đào tạo.06USD/m 2/năm. * Các dự án thuộc danh mục đặc biệt khuyến khích đầu tư được miễn tiền thuê đất bảy năm (trừ trường hợp đầu tư vào khu vực 4. 5. * Thuế nhập khẩu với nguyên liệu sản xuất: được miễn năm năm kể từ khi bắt đầu sản xuất đối với các dự án sản xuất linh kiện điện tử. Ưu tiên cho các dự án đầu tư nhằm gìn giữ và bảo tồn các di tích lịch sử văn hóa vật thể. Khu vực 5: Địa bàn các huyện Khánh Sơn và Khánh Vĩnh được miễn tiền thuê đất trong suốt thời gian thực hiện dự án.02 đến 0.Các dự án thuộc danh mục khuyến khích đầu tư. 5). phụ tùng cơ khí. được miễn tiền thuê đất 11 năm. xây dựng cơ sở hạ tầng tại khu vực 4. * Mức thuế suất sẽ được áp dụng trong suốt thời gian thực hiện dự án. các doanh nghiệp được miễn tiền thuê đất. điện. * Đối với các dự án gặp khó khăn ngừng hoạt động hoặc ngừng xây dựng cơ bản sẽ được miễn tiền thuê đất tương ứng với thời gian tạm ngừng đó. * Sẽ miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời hạn tám năm đối với các dự án đầu tư vào lĩnh vực khám chữa bệnh.

II. phẩm chất các nhà đầu tư còn chưa xác thực. chiếm dụng vốn như dự án Rusakal-Khánh Hòa. tôn tạo di tích. chưa chú ý du lịch trên cạn. danh thắng. quảng bá. Các tuyến du lịch làng quê. Với hệ thống khách sạn. độc đáo nhưng chậm được đầu tư. hình thức du lịch cũng khá phong phú. Những yếu điểm trong hoạt động du lịch làm lãng phí tài nguyên Nhìn chung vùng DHNTB là vùng có nhiều thế mạnh về du lịch. cẩn trọng nên nhiều dự án k thể thực hiện được. sự gia tăng của khách tham quan đến di sản Mỹ Sơn cũng làm gia tăng tác nhân gây hại cho di tích. danh thắng đã được nhận diện. quy hoạch treo hay tình trạng lừa đảo. • Phát triển các làng nghề truyền thống nhằm đáp ứng nhu cầu mua sắm của khách du lịch.việc điều tra đánh giá năng lực. bảo tồn. III. Thể thao và Du lịch trong công tác xây dựng sản phẩm và xúc tiến du lịch và Nam trung Bộ tại thị trường trong và ngoài nước. • Những bất cập mà ngành du lịch cần lưu ý như Hội An cần có một điểm vui chơi giải trí. Để chuẩn bị cho năm du lịch quốc gia 2010 vùng đã xúc tiến mạnh mẽ các dự án du lịch. đánh giá toàn diện và làm nổi bật giá trị của những di tích. phát triển đội ngũ nhân viên phục vụ ngành du lịch. du lịch sông. • Việc điều tra đánh giá các nguồn lực chưa thấu đáo. vùng núi. văn hóa các dân tộc anh em. danh thắng để đảm bảo các giá trị nguyên gốc. • Sự phát triển không đồng đều dẫn đến những khu du lịch nổi tiếng như nha trang. đội ngũ những nhà khoa học tìm hiểu và thu thập các di sản văn hoá Việt Nam.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ • Ngoài những di tích. Định hướng chung Ngoài ra vùng còn có những hướng đi cụ thể nhằm thúc đẩy tiềm năng du lịch của vùng: • Phát triển du lịch quốc tế và nội địa với nhiều hình thức. Thế nhưng chính những hoạt động du lịch này đã bộc lộ không ít những yếu kém gây lãng phí tài nguyên du lịch như: • Sự đô thị hóa quá mức cùng với nhu cầu dl biển gia tăng đã dẩn đến nguy cơ hủy hoại hòan toàn k thể khôi phục đc đối với dải ven bờ. nhà nghỉ đáp ứng được nhu cầu của khách trong và ngoài nước. dừng chân cho khách du lịch. biển đảo tuy vô cùng phong phú. các địa phương cần tiếp tục điều tra. • Tiềm năng du lịch của các tỉnh duyên hải Nam Trung bộ vô cùng to lớn nhưng vẫn chưa được khai thác đúng mức. Nhóm 8 _DH08DL 72 . hoạt động du lịch cũng khá nhộn nhịp. phan thiết đang dần bị bảo hòa trong khi đó còn rất nhiều những nơi giàu tiềm năng du lịch lại không được quan tâm tới. làng nghề. đặc biệt là du lịch nội địa. Hầu hết các tỉnh đều tập trung cho du lịch biển. xếp hạng. Gây lảng phí tài nguyên đất ven biển. thiếu hệ thống và khoa học. Bộ Văn hóa. • Đề xuất sự quan tâm ủng hộ nhiều hơn của Tổng cục Du lịch. • Chưa có một cơ quan lớn mạnh để xây dựng những khu vui chơi du lịch tầm cỡ.

• Ngoài ra. đồng thời xây dựng các khu du lịch khác cụm du lịch thị xã Tuy Hoà . • Đây sẽ là vùng phát triển các ngành kinh tế quan trọng gắn với biển. • Đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch. chú ý phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật và cơ sở xã hội.Suối Trai (Phú Yên). Nhóm 8 _DH08DL 73 . vùng đất bán sơn địa và vùng núi thuộc các huyện vùng phía Tây. Khu kinh tế Vân Phong cũng sẽ được ưu tiên đầu tư cảng trung chuyển container quốc tế. • Vùng Duyên hải Nam Trung Bộ phát triển theo 3 phân vùng: vùng hành lang quốc lộ 1A và dải ven biển.Tiểu vùng du lịch duyên hải Nam Trung Bộ • Đi đôi với phát triển du lịch.Sông Cầu . Quy Nhơn và vùng phụ cận. chống ô nhiễm môi trường. tài chính. • Phát triển ngành thương mại đáp ứng yêu cầu của cả vùng và vùng Tây Nguyên... trong đó thành phố Nha Trang và thành phố Phan Thiết là những đô thị trung tâm vùng. • Vùng sẽ phát triển theo mô hình vùng đô thị đa cực bán tập trung. ngân hàng. bảo vệ sức khoẻ. vùng sẽ xây dựng sân bay trực thăng tại đảo Phú Quý và Khu kinh tế Vân Phong. đầm. đặc biệt là hạ tầng giao thông và các cơ sở lưu trú du lịch đạt tiêu chuẩn và cao cấp trên địa bàn. xây dựng các trung tâm thương mại của vùng ở Đà Nẵng. phát triển mạnh các loại hình dịch dụ khác như dịch vụ cảng biển. Quy Nhơn. thành phố Nha Trang và vùng Văn Phong. Nha Trang. • Các tỉnh khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ cần có Liên kết phát triển du lịch các tỉnh khu vực Tây Nguyên và Nam Trung Bộ nhằm tăng cường mối liên kết trong phát triển sản phẩm du lịch đặc trưng của từng địa phương. viễn thông quốc tế. các dự án công nghiệp công nghệ cao. cải thiện điều kiện sống và hạ tỷ lệ tăng dân số với mức 0. dịch vụ. hàng không. nhất là tại những vùng trọng điểm phát triển công nghiệp.đô thị bền vững và các khu du lịch ven biển. • Hình thành 3 trung tâm du lịch là: Thành phố Phan Thiết và vùng phụ cận. vùng đồng bằng.1% /năm. vùng du lịch đặc trưng về sinh thái biển. thành phố thông minh . du lịch. đồi núi và là vùng chuyển tiếp giữa vùng kinh tế trọng điểm miền Trung với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. vịnh.