You are on page 1of 62

Mc lc

LI CM N ............................................................................................................................. 3 QUI C VIT TC ................................................................................................................. 4 PHN 1: M U .................................................................................................................... 5 1) L do ch n ti:................................................................................................................... 5 2) Mc ch ti:..................................................................................................................... 6 3) Nhim v ca ti:.............................................................................................................. 6 4) Phng php nghin cu:..................................................................................................... 7 5) Khch th v i tng nghin cu. ..................................................................................... 7 PHN 2: NI DUNG ................................................................................................................ 8 CHNG 1: C S L LUN ................................................................................................ 8 1.1. C s l lu n ca s hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha h c trng THCS.......................................................................................................................................... 8 1.1.1 Tm quan trng ca vic hnh thnh khi nim phn ng trong d y h c ha hc. ......................................................................................................................................... 8 1.1.2 Qu trnh hnh thnh cc khi nim c bn v ha h c .............................................. 10 1.1.3 Ni dung nghin cu ca vic hnh thnh khi nim ................................................ 11 1.2 C s l thuyt vic hnh thnh v pht trin cc khi nim c b n chng trnh THCS........................................................................................................................................ 12 1.2.1 Cc khi nim c bn m u v ha hc ................................................................... 12 1.2.1.1 Th no l khi nim c bn. ................................................................................ 12 1.2.1.2 Nhng kin thc c b n nht v ha h c ............................................................. 13 1.2.2 Mt s quan im v vic nh ngha cc khi nim c bn ca ha hc.................... 14 1.2.3 H thng cc khi nim c bn v ph n ng ha hc c dy v hc chng trnh THCS ........................................................................................................................... 17 1.2.3.1 . nh ngha phn ng ha hc: ............................................................................ 18 1.2.3.2 . Phn loi phn ng ha hc. ............................................................................... 18 1.2.3.3 . B n cht ca phn ng ha hc .......................................................................... 18 1.2.3.4. Khi no phn ng ha hc xy ra? ...................................................................... 19 I.2.3.5. Hiu ng nhit ca phn ng ha hc ................................................................. 21 1.2.3.6 T c phn ng ha h c...................................................................................... 21 1.2.3.7 Xc tc .................................................................................................................. 22 1.3 Cu trc chng trnh THCS ........................................................................................... 28 CHNG 2: HNH THNH V PHT TRIN KHI NIM PHN NG HA HC TRONG CHNG TRNH HA HC SGK LP 8.................................................. 29 2.1 Nhng iu kin quan tr ng hnh thnh cho h c sinh h th ng cc khi nim v phn ng ha h c. ................................................................................................................... 29 2.2 Phn tch s hnh thnh v pht trin khi nim ph n ng ha h c. .............................. 32 2.2.1 Thng qua chng I: Ch t-Nguyn T-Phn T nghin cu bn cht ca phn ng ha h c di nh sng ca thuyt nguyn t - phn t..................................... 32 2.2.2 Phn bit hin tng v t l, hin tng ha h c. Hnh thnh khi nim phn ng ha h c (bi 12, 13)....................................................................................................... 34 2.2.2.1 Nghin cu v s bin i ca ch t ..................................................................... 34 2.2.2.2 Hnh thnh khi nim phn ng ha h c. ........................................................... 37 2.2.3 H c sinh lm quen cc quy lut nh lng ca phn ng ha h c.......................... 38

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 1

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

2.2.4 Pht trin khi nim v ph n ng ha hc khi h c Tnh theo cng thc v phng trnh ha h c ........................................................................................................ 41 2.2.5 Hnh thnh khi nim phn loi ph n ng ha hc, ng thi bc u cng c v pht trin cc khi nim nu trn ca phn ng ha h c thng qua vic nghin cu cc phn ng c th. ......................................................................................... 42 2.6 Tip tc cng c v pht trin khi nim phn ng ha h c khi nghin cu cc hp cht v c quan trng, cc n ch t (kim loi v phi kim) v cc hp ch t hu c tiu biu.................................................................................................................................... 47 2.6.1 Khi nim t c ph n ng ........................................................................................ 47 2.6.2. Khi nim phn loi phn ng .................................................................................. 48 CHNG 3: MT S KT QU BC U CA TI ............................................ 51 3.1 Thc tr ng nm vng khi nim ph n ng ha h c ca hc sinh trng THCS chng ti tin hnh iu tra kh i lp 8 cc trng THCS: Nguyn Th Lu, Trm Chim, Trng THCS Ph m Hu L u. ........................................................................ 51 3.1.1 Mc ch...................................................................................................................... 51 3.1.2 Tin hnh .................................................................................................................... 51 3.1.3 Kt qu ........................................................................................................................ 51 3.1.4 Nhn xt, nguyn nhn v gii php .......................................................................... 52 3.1.4.1. Nhn xt............................................................................................................... 52 3.1.4.2. Nguyn nhn v gii php.................................................................................. 53 3.1.4.3 Gii php. ............................................................................................................. 54 3.2 Thit k mt s gio n dy v cc phn ng ha h c SGK lp 8. ............................... 55 Phn 3: KT LUN V XUT ....................................................................................... 60 1. Kt lu n chung..................................................................................................................... 60 2. xut v kin ngh ............................................................................................................ 60

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 2

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

LI CM N
Sau mt thi gian nghin cu v thc hin ti, kha lun ca em hon tt. C c kt qu ca ngy hm nay chnh l nh cng lao ca ton th thy c khoa Ha trng HT dy d em trong su t kha hc, truyn cho em nhng kin thc qu bu lm nn tng em thc hin tt kha lun ca mnh.vi lng bit n su sc em xin c gi n: Th y Trn Quc Tr l ngi tn tnh hng dn, a ra nhng kin qu bu v nhit tnh gip em trong sut uqa trnh thc hin lun vn. Cc th y c t Ha trng THCS Nguyn Th Lu nhit tnh gip em hon tt vic iu tra thc nghim ng thi cho nhng kin qu bu v ti. Ngoi ra em cn nhn c s ng vin h tr rt ln t pha gia nh, bn b v ngi thn. Xin cm n tt c m i ngi. Cu i cng, li cm n xin c gi n cc bn sinh vin trong lp ng h v nhit tnh gip ti trong qu trnh tm ti liu v thc nghim s phm. y l ln u tin em trc tip nghin cu mt ti khoa hc nn tt c u ht sc mi m. Vi lng kin thc h n hp, kinh nghim ch a c nhiu, thi gian li c hn nn kha lun ny khng th trnh khi nhng thiu st. Rt mong nh n c s ch b o v gp chn tnh ca thy c v cc bn ng nghip. Cao Lnh, ngy 13 thng 4 n m 2009 Sinh vin thc hin ng Th Nht Thanh

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 3

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

QUI C VIT TT
THCS: Trung H c C S THPT: Trung H c Ph Thng HS: Hc Sinh GV: Gio vin TG: Thi Gian

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 4

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

PHN 1: M U
1) L do ch n ti: Ha h c l mt mn khoa hc nghin cu cc cht v s bin ha c a chng nhng ha hc ch c coi l m t mn khoa hc chnh thc t khi c m c ch yu cu xc nh v c i tng ring. Tnh cht c lp ca ha hc ch mi th hin vo gia th k 17 m thi. Ha h c n m trong s cc khoa h c tr nht so vi thin vn hc, ton h c, vt l hc, trong khi cac khoa hc kia do mc ch yu cu c xc nh sm, pht trin theo hng n nh v thun li, th ha hc khng c c may mn . Cc hot ng ha hc trong giai o n u tin qua c ngn n m c tin hnh khng mc ch yu cu r rt m cn b li dng ph c v nhng m c ch tn gio v chnh tr. Cho mi n th k 17 ha hc thc s vn ln thnh mt khoa hc c lp. S hnh thnh ha hc bt u t thi im no? pht trin ha h c thnh mt mn khoa hc c lp th tri qua bao nhiu giai o n? S trnh by nh th no cho hp l qua cc thi gian di ngn khc nhau. Chng ta khng th nghin cu ha hc nh mt i tng c lp m phi xt trong bi cnh lch s c cc hot ng x hi khc nhau nh v chnh tr, kinh t, vn ha, S pht trin ca ha hc ngy cng phc tp v ha h c c y c s hin i v c l lun v th c nghim ch t ch, c hai kt h p d n dn t phn ha thnh m t s ngnh c bn r i chuyn ngnh i su ri ra i vi s lng v ch t lng ngy cng tng nhanh. Nh vy n i ln vn quan trng l s la chn v trnh by cc thng tin nh th no nh m bo m s tip thu v nh d dng. Cc nh khoa h c ly nguyn t lm trung tm v chn cc vn ch yu c lin quan n nguyn t (v d electron, ht nhn nguyn t ) ri chi tit ha tng vn ty theo mc pht trin ca khoa h c trong tng th i k (v d thnh phn ht nhn nguyn t, v electron ca nguyn t, ) Nh li pht biu ca vin s PI Van en: Nu khng hiu c qu kh, chng ta s khng hiu c hin ti, v ch khi hiu tng tn qu kh v hin ti, chng ta mi c th d on c tng lai.
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 5

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Nm vng s hnh thnh v pht trin c a ngnh ha h c l gin tip nm c su sc s hnh thnh v pht trin mt s khi nim c b n trong ha hc cng l nn tng l bn p l bc tin cho vic h c ha h c mt cch d dng. Trong chng trnh trung h c c s khi hc sinh mi c lm quen vi ha hc th vic h c sinh c trc tip tri gic cc cht, quan st ho c t lm cc th nghim n gin l cch t t nh t hnh thnh nn cc khi nim tru tng v ha hc. Khi hc ln cc lp trn, mc tch l y kin th c nhiu th hc sinh s h c ha hc trn c s kt hp tri gic thc nghim vi t duy khi nim. Cc h c thuyt ha hc u xy d ng trn c s cu to nguyn t, phn t, c th l phn ng ha hc. Cho nn vic hnh thnh v pht trin cc khi nim c bn, c th l khi nim ph n ng ha hc ng thi nm vng cc khi nim chng trnh trung hc c s s l pht trin gip hc sinh pht trin n ng lc nh n thc, kh n ng t duy logic, kh n ng gii thch cc hin tng mt cch khoa hc. Vi nhng l do c b n nh trn nn em nghin cu ti: HNH THNH V PHT TRIN KHI NIM PHN NG HA HC KHI DY MT S NI DUNG CHNG TRNH HA HC LP 8 2) Mc ch ti: Hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha h c chng trnh THCS khi d y hc mt s ni dung chng trnh ha hc lp 8. 3) Nhim v ca ti: - Tm hiu cu trc ch ng trnh THCS, nghin cu qu trnh hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha hc. - Tm hiu thc trng ca vic dy h c khi nim ph n ng ha hc vi trng THCS. - ng gp m t s kin cng nhau tm ra nhng ph ng php d y hc thch h p nht kch thch s h ng say, tnh tch cc h c Ha Hc c a hc sinh lp 8 bc u tip xc vi ha hc cng nh bc u hc qua nhng khi nim c bn nhng rt tru tng v ha - Tm hiu mt s gio n ging dy trng THCS.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 6

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

- Th c tp ging dy mt s gio n thy c vic hnh thnh v pht trin khi nim ph n ng ha hc trng THCS. - Nhn xt v rt ra kt lu n chung. 4) Phng php nghin cu: - Nghin cu l lun - Nghin cu thc tin:iu tra, phng vn - Thng k ton hc - Thc tp ging dy mt s gio n trng THCS - Trao i vi nhng gio vin c kinh nghim trong ging d y ha hc trng THCS. 5) Khch th v i tng nghin cu. - Khch th nghin cu: qu trnh dy v hc ha hc trung THCS. - i tng nghin cu: S hnh thnh v pht trin mt s khi nim c b n v ha hc trng THCS.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 7

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

PHN 2: NI DUNG
CHNG 1: C S L LUN 1.1. C s l lun ca s hnh thnh v pht trin khi nim ph n ng ha hc trng THCS. 1.1.1 Tm quan trng ca vic hnh thnh khi nim ph n ng trong dy hc ha hc [2], [9] Khi nim l hnh thc t duy ca con ngi, ph n nh s vn ng, bin i v pht trin ca thc t khch quan. Hnh thnh khi nim l mt trong nhng vn trung tm ca l lun d y hc b mn. N c tm quan trng rt ln khng nhng v mt tr dc, m c v mt c dc na. Mun nng cao ch t lng dy v h c th khng th khng nng cao ch t lng ca vic hnh thnh cho h c sinh nhng khi nim c b n c th l ph n ng ha hc. Trong qu trnh khi qut ha nhng kin thc v cht ring bit v v nhng bin ha c a chng, nhng khi nim c bn l im ta cho vic tip tc nghin cu cc nguyn t v cc hp ch t ha h c. Lc , nhng khi nim c bn d n dn c c th ha thm, o su thm v ngy cng phn nh ng n v y hn cc mt phc tp ca thc t. Trong mt cng trnh thc nghim v tm l hc s phm, ngi ta cho mt s hc sinh lp 4 quan st s phn tch ca th y ngn oxit v oxi. Sau khi quan st hin tng, cc em rt ngc nhin v hon ton khng th ni c g v thnh phn ca cht. iu y l d nhin v lp 4 cc em cha h nghin cu hin tng ny, trong thc cha c hnh thnh nhng khi nim ha h c cn thit v c th hiu c hin tng. Do khi ngi ta hi v hin tng cc em buc phi dng n nhng khi nim khng ph hp, khng ng gii thch hin tng, nh cho bin ha ni trn l tr o thu t, g i gi t th y ngn bm thnh bnh l git b c Cng nghin cu tng t vi m t s hc sinh lp trn, ngi ta thy rng hc sinh lp 5 (cha h c ha), khi xem tc dng ca kim loi ng vi axit nitric th cho ch l mt hin tng b c khi m thi. H c sinh lp 6 khi xem th nghim gia dung dch axit sunfuric vi bari clorua hay ch axetat vi kali iotua th t ra rt
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 8

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

thch th. Nhng h khng h ngh rng l nh ng phn ng ha h c. Cc em cho rng l tr o thu t th v, y l sa, y l vng. o thut, sa, vng l nhng khi nim c hnh thnh trong u c ca em h c sinh lp 6, nhng khi nim v ph n ng ha hc th cha h c. Do h xp loi cc hin tng trn vo khi nim o thu t, sa, hay vng ch khng xp vo khi nim ph n ng ha hc. Khi h c sinh lp 6 xem tc dng ca axit sunfuric vi km, cc em cho l hin tng c bit, m khng cn un nng. Khi nim si c trong thc c a cc em v c em vn dng gng p v sai lm gii thch trng hp ny. Nhng n u ta ly mui n ha tan vo nc, r i h i h c sinh lp 6 xem l hin tng g, tt nhin cc em tr li c tri chy rng l s ha tan. Trong cu c sng h ng ngy, v thng qua cc mn h c khc, ngay c t lp d i, khi nim ha tan c hnh thnh h c sinh lp 6 v trong trng h p ny h vn dng ng n khi nim . i vi hc sinh lp 8, sau khi hc sinh tip thu nhng khi nim c bn nh nguyn t, ngyn t ha hc, ph n ng ha h c, phn ng xi ha - kh, v.v nhng hin tng ni trn s tr nn rt d hiu, c th gii thch ng n, b ng nhng thu t ng ha hc, b ng ngn ng ring c a khoa h c ny. H cn c th dng nh ng khi nim m gii thch c nhng hin tng ph c tp hn nh s chy ca ca phtpho trong oxi, s phn tch ca canxi cacbonat, v.v . Qua nhng v d trn y, ta thy rng trong qu trnh d y h c, nhng khi nim dn tr thnh nh ng im ta, v kh phng php ht sc cn thit cho vic tip tc nghin cu cc cht v cc hin tng ha hc mt cch d dng, nhanh chng v c hiu qu. V th , vic nghin cu ha hc trong ph thng bt u t vic hnh thnh mt s khi nim chung nht. Nh lch s khoa hc ch ng minh, nhng khi nim ha hc bin i d n khi con ngi cng hiu su hn v rng h n v b n ch t ca cc hin tng ho hc. Trong vic hnh thnh cc khi nim c b n v ha hc, thuyt cu to v nh lut tun hon c a cc nguyn t ha h c gi vai tr cc k quan trng. S pht trin v ni

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 9

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

dung ca nh ng khi nim c bn v ha h c THCS v THPT, gn b nh hnh vi bng vi s pht trin v ni dung c a thuyt cu to cht, ca nhng hiu bit v nh lut tun hon v bng tun hon cc nguyn t ha hc V th trong d y hc ha hc, ngi gio vin cn ch rn luyn cho h c sinh thi quen nhn th c cc s kin thc nghim v phn ng ha hc di nh sng ca thuyt cu to cht v cc d kin v nguyn t ha hc, cc hp cht c a chng di nh sng ca nh lu t tun hon l nh ng yu t quyt nh cho vic hnh thnh nhng khi nim c bn v ha hc.C th ni, lc ban u thuyt cu to cht v nh lu t tu n hon (m c th l b ng tun hon) l i tng nghin cu ha h c. Sau khi hc sinh tip thu c nhng khi nim c b n v thuyt cu to ch t v bng tu n hon chng li tr thnh v kh v phng php ch o vic hnh thnh cc khi nim ha hc khc. Vic vn d ng thuyt cu to ch t v nh lut tu n hon trong vic dy hc ho hc khng nhng c ngh a h t sc to ln i vi vic hnh thnh cc khi nim c bn v ho hc, m c i vi vic h thng ha chng cng vi nhng kin thc x hi khc. Trong ch ng trnh trng THCS, ba chng: Cht-Nguyn t-Phn t, Phn ng ho hc, Molv Tnh ton ha hc c nghin cu trong na n m hc lp 8. iu cng khng nh rng vic hnh thnh nhng khi nim c bn u tin v ha hc l nhim v quan trng, gio vin phi thc hin mt cch c trch nhim vi ngh thut cao. 1.1.2 Qu trnh hnh thnh cc khi nim c bn v ha hc [2] Mun bit mt khi nim c th phi tri qua nh ng giai o n pht trin no, ngi gio vin ph i phn tch su sc n i dung gio trnh. Trc h t phi tm im xut pht ca chng trong h thng cc khi nim, tc l v tr xut hin u tin c a n trong chng trnh. T theo di xem c th hnh thnh hon ch nh khi nim ngay tc kh c c khng hay phi trnh by n i dung ca n theo nhiu giai o n, ngy cng su rng hn, chnh xc hn. Ri xt xem s hnh thnh ca khi nim phi tri qua my giai on, trong mi giai on c th; trong mi giai on , ni

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 10

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

dung cn truyn th mc ra sao, phng php dy h c nh th no cho thch h p Ph i c thc dy nh th no bc trc phi chun b tt cho bc sau v bc ny phi o su pht trin ni dung khi nim truyn th bc trc. S nh n thc ca hc sinh din ra t ci c th n tru tng ha ch l m t bc i ti ci ring, ci c th. Ci ring ch c nhn thc su sc, y di nh sng ca l thuyt, nh lut. Vic phn tch su sc ni dung ca cc khi nim c bn v ha hc da vo cu trc, tinh thn v ni dung ca chng trnh, ng thi chiu c n nhng quy lu t tm l h c s phm l nhng iu kin c b n quyt nh cht lng c a vic hnh thnh nhng khi nim ny. Sau khi phn tch ni dung khi nim, vch ra cc giai on hnh thnh khi nim, chng ta phi la chn nhng bin php, th thut ging dy, h ng d n hc sinh h c tp sao cho t c hiu qu cao nht. 1.1.3 Ni dung nghin cu ca vic hnh thnh khi nim [9] Mun hnh thnh c hiu qu cho hc sinh mt khi nim hoc mt h thng khi nim no ngi gio vin cn xt k nhiu mt ca khi nim trc khi tin hnh ging dy. Mun xt vn ny ph i xut pht t mc tiu o to ca cp h c v nhim v c tr d c ca mn hc tc l phi da chc chn vo ni dung chng trnh ca mn hc .Ni chung vic nghin cu s hnh thnh ca khi nim cn tri qua cc b c sau y: Xt v tr v tm quan trng ca khi nim (hay h th ng khi nim) trong chng trnh b mn. Xt cu trc c a khi nim: khi nim bao gm nhng kin thc c b n no m ta phi hnh thnh cho hc sinh. Cn da vo trnh pht trin chung c a hc sinh m xt k kh i lng, mc nng hay su ca nh ng kin thc . Nh vy y c hai bc ph i thc hin: Xt cu trc ca khi nim theo quan im hin i c a khoa hc (da vo chng trnh ha h c cao ng v i hc). La chn kin thc v k n ng, k xo cn truyn th cho h c sinh ph thng cn c vo trnh pht trin ca h .

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 11

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Phn tch qu trnh hnh thnh khi nim (hay h thng khi nim) trong sut chng trnh c THCS v THPT, ni cch khc chng ta ph i xt s phn chia thnh giai on ca s pht trin cc khi nim. Trong tng giai o n, khi nim c hnh thnh v pht trin ra sao c nhng yu cu g v c kin thc ln k n ng v k xo. Sau nhng bc ni trn, chng ta mi xt nhng c im v nt s phm (phng php t chc vic dy v h c) ca tng giai on .Tm ra nhng bin php s phm hiu nghim nht thch hp vi tng giai o n cng nh yu cu chung v vic hnh thnh khi nim ny. y gio vin phi vn dng sng to nhng nguyn tc d y ha hc, m cn phi tm ra nhng bin php s phm tch cc nht trong kho tng hiu bit v kinh nghim dy hc ca mnh v phng php t chc. Cu i cng chng ta xt ti vic tng kt khi nim, nhm khi qut ha cho h c sinh nhng kin thc l t, tng mt c a h thng kin thc m cc em tip thu c trong qu trnh hnh thnh khi nim ny. Nh vy cc em s nm vng c khi nim trong s h thng ha ch t ch. Trn y l ni dung ca nhng bc chnh m gio vin phi lm khi nghin cu s hnh thnh ca m t khi nim (hay h thng khi nim) no .Tt nhin y l nhng nt chung. Khi xt khi nim c th (nh vn thuyt cu to cht, ngn ng v ch vit ha hc, ) c th khng cn i qua tt c cc bc trn. 1.2 C s l thuyt vic hnh thnh v pht trin cc khi nim c b n chng trnh THCS 1.2.1 Cc khi nim c bn m u v ha h c [9] 1.2.1.1 Th no l khi nim c b n. Chng trnh ha h c bao gi cng phi l mt h thng nhng kin thc c bn v ha hc c la chn cn c vo mc tiu o to ca nh trng vo nhng quy lut s ph m v nhng c im ca khoa hc ha hc. Chng trnh ny khng th thu tm c mi kin thc ha h c ca thi i, v kin thc ca loi ngi c tch l y ngy cng nhiu, h thng kin thc ch c th bao gm c nhng hiu bit b n ch t nht, mu cht nht c th dng lm nn tng, lm v kh ngi h c c kh nng tip tc i su vo ngnh khoa hc ny cng nh cc

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 12

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ngnh c lin quan. C th ni l h th ng nhng hiu bit quan trng sng cn nht v ha hc m khng c chng th khng th hiu v hc ha hc c. Tt nhin chng trnh hc tp khng ph i ch bao gm h thng nhng kin thc c b n nht m n cn cha ng nhng kin thc h tr v ha hc v c v nhng mn khc nh m gip h c sinh hiu c h thng nhng kin thc c bn nht v ha hc. H thng ny to thnh b xng sng ca chng trnh. l nhng kin thc c bn nh t m hc sinh bu c phi bit.Bn cnh cn c nhng kin thc c b n cn thit v c nhng kin thc c th bit. Nhng kin thc c b n nht th ng gip hc sinh suy ra c nhng kin thc khc v chnh nhng kin thc c bn khc li gip o su thm nhng kin thc c bn nht. 1.2.1.2 Nhng kin thc c bn nht v ha h c i vi chng trnh ha h c trng ph thng Vit Nam, nhng kin thc c bn to thnh ni dung ch yu ca n chnh l nhng nhm khi nim c bn sau y: Nhng khi nim v tng phn ng ha hc ring r c th , v cc lo i phn ng ha h c v khi nim chung v ph n ng ha hc. Nhng khi nim v cc cht c th, v cc lo i cht v khi nim chung v cht v tnh cht ca n. Nhng khi nim v cc nguyn t ha hc ring r, khi nim v nguyn t ha hc, v nh lut tu n hon. Nhng khi nim chung v tru tng phn nh nhng c tnh ca cc nguyn t, cc cht v phn ng ha h c c ly ra coi l i tng c lp nghin cu nh: ha tr, tnh axit, tnh thun nghch Nhng khi nim v ng dng thc tin quan trng c tnh cht k thut tng h p ca ho h c phc v i sng, sn xu t v chin u, ph c v khoa hc v k thut. Nhng khi nim thu c v phng php nghin cu khoa h c c trng cho ha hc nh vic th nghim, phn tch v nh n bit cc ch t . H thng nhng kin thc c th thay i, thm bt v ni dung, khi lng cng nh chng trnh t sp xp, ty theo m c ch gio dc, v th c tin c a tng nc

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 13

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ng thi cn ph thuc vo kh nng tip thu c a h c sinh, tc l s lng v mc nhng kin thc truyn th phi c ch n lc, ph hp vi la tu i h c sinh trung hc c s. C th ni rng chng trnh ha hc ph thng Vit Nam truyn th nhng kin thc ca h c thuyt v cc nguyn t ha hc v nhng hp ch t ca chng, l nhng kin thc quan trng sng cn i vi thc tin, chng c h thng tun hon h th ng li trong b ng tu n hon v c soi sng bi nhng quan im hin i ca thuyt cu to cht. c th xc nh c th ni dung nhng c s c a ha hc cn tr li c nhng cu h i sau y: Nhng nguyn t ha hc no c ngha sng cn quan trng nht cn la chn a vo chng trnh? Cn la ch n nhng hp cht no ca nhng nguyn t xy dng chng trnh v nghin cu chng t m n mc no? Cn a vo chng trnh nhng quan im l thuyt no (nh lut, hc thuyt) cho php h c sinh hiu c cc nguyn t ha h c, cc cht v nhng bin ha ca chng. Khi a ra nhng khi nim c b n trn, cn a vo nh ng s kin, hin tng ha hc c th no? ng thi cng cn xt v gii quyt mt vn rt mu cht c tnh cht quyt nh ti vic sp xp trnh t cc khi nim c b n trong chng trnh, l vn v v tr ti u ca vic nghin cu h thng tun hon v thuyt cu to nguyn t trong chng trnh. 1.2.2 Mt s quan im v vic nh ngha cc khi nim c bn ca ha hc [9] Trong qu trnh nghin cu ha hc, c cn thit phi nh ngha nhng khi nim chung khng? V vn ny c hai quan im: Quan im th nh t cho rng khng cn phi nh ngha khi nim, v chng khng th truyn th cho h c sinh nhng nh ngha ph h p vi trnh

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 14

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

hin i ca khoa hc qu cao vi mc hiu bit ca h. T t hn c l ch cn nu ln, lit k ra nhng du hiu ch yu, nh c th phn bit c khi nim. Quan im ny r rng l sai lm. Trc ht, nu khng a ra nh ngha, th s cn tr s pht trin sau ny ca kin thc v ha h c, do tnh cht m h thiu sc tch trong s hiu bit ca hc sinh v khi nim. Nu khng nu nh ngh a ca khi nim, chnh hc sinh s t to ra cho mnh nh ngha, v nh vy th ng mc phi sai lm v cha c kinh nghim v cha n m c ton din cc hin tng kho st. Chng hn, c h c sinh cho oxit l nhng cht c cha oxi, axit cha hidro, hay l cht c cha hidro thay th c bi kim lo i, hoc l hp ch t to thnh b i s kt hp c a oxit khng kim loi vi nc. Th hai, sai lm ca quan im ny th hin cho rng c th nh ngh a b ng s lit k nhng du hiu c trng, m khng hiu rng lit k nhng d u hiu c trng l nh ngh a. Th ba, nhng nh ngh a ph h p vi trnh hin i ca khoa hc cng khng phi hon m v tuyt i khng chi ci c. Khng ph i ngu nhin m nhiu nh ha hc cn cha nh t tr vi nhau v nh ngha ca nhiu khi nim. Th t, phi truyn th cho hc sinh nhng nh ngha ti tn, nht l ngay m t lc , chng qua l quan nim siu hnh trong vic ging d y v khng ph h p vi phng php s ph m v tm l hc. Vic tip thu kin thc l mt qu trnh, v d nhin nh ngha ca khi nim cng ph i pht trin nh s pht trin ca ni dung khi nim. Nu gio vin khng ging dy theo quan nim pht trin bin chng ca nh ngh a th h c sinh buc phi t mnh lm vic mi khi tch l y c ti liu mi v c s l thuyt mi, v nh th h d mc phi sai lm v thiu s ch o ca gio vin. Quan im th hai ng n cho rng i vi mt khi nim c th v cn a ra nh ngh a ca n khng phi l a ra ngay mt lc nh ngha y trnh hin i ca khoa hc m l m t h thng nh ngha t n gin n mc chnh xc cao dn v ngy cng gn vi s tht cui cng i n nh ngha chnh xc

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 15

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

cu khi nim m ta cn truyn th cho hc sinh. Nh vy trong qu trnh ging dy c th a ra nhng nh ngha s b cha hon ton y , chnh xc (nhng khng sai) ri trn c s tch l y thm nhng s kin thc nghim mi v nghin cu ngy cng su nhng c s l thuyt mi d n hc sinh ti nh ngha y hn v chnh xc hn.Trong mi nh ngha i sau cn bao gm ht nhn chn l ca nh ngha i trc, v mi nh ngh a mi li phi c nhn di nh sng c a nhng quan im l thuyt mi. Ph bin mt quan nim cho rng hnh nh a ra nhng nh ngha cha chnh xc s kh thay th v sau bi nhng nh ngh a chnh xc hn ng n h n. Qu thc iu ny c xy ra n u gio vin khng bit tin hnh cng vic mt cch c ngh thu t. Ch ng hn, lp 8 c a ra nh ngh a v axit nh sau: Axit l hp cht m phn t c cha nguyn t hidro v khi tc dng vi baz to thnh mui v nc. Ln lp 10 khi ging gii cho hc sinh v s phn li ca axit trong nc, to thnh ion hidro v ion gc axit gio vin nu ln nh ngha mi ca axit mt cch bnh thn, qua qut: By gi chng ta c th nh ngha axit mt cch khc: Axit l nhng cht khi phn li to thnh nhng ion dng duy nht l nhng ion hidro. Ri sau cng chng cho thm nhng cng vic b sung g c. Trong trng hp ny ta cng khng ngc nhin g khi th y sau t hm trong cc bi kim tra, phn ln hc sinh li nu li nh ngha v axit hc lp 8. lp 10 gio vin cho hc sinh lm cng vic sau y. Sau khi gii thch b n cht ca s phn li axit, gio vin cho hc sinh tp luyn vit phng trnh c a phn ng phn li ca mt lo t nhng axit quen thu c. Phn tch nhng hin tng phn li trong nc c a nhng axit ny, hc sinh c th i ti kt lun rng tt c nhng axit ang xt u c mt c tnh: trong nc chng tch ra nhng ion hidro. Sau nhc li nhng tnh cht ha h c chung c a nhng axit v so snh vi nhng tnh cht chung l kh nng tch ion hidro khi phn li. Nh vy hc sinh c th th y r rng ngun g c to nn nhng tnh ch t ha hc chung c a axit l s tch ion hidro khi axit b phn li. V n y gio vin ch cho hc sinh thy rng do vic tm ra hin tng mi, nh ngha lp 8 khng cn ph h p vi kin thc mi ca chng ta. V

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 16

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

th nh ngh a c phi c thay bi nh ngh a mi chnh xc hn, ng n hn. Lc gio vin nu ln nh ngha mi (nh trong th d nu trn) v ni rng nh ngha c ht vai tr ca n, t nay v sau ta ch dng nh ngha mi ny, trong cc bi kim tra ta s thy hc sinh gii thch bn cht ca axit theo quan im mi. S thay th dn dn, qua tng giai o n, nhng nh ngha km theo s tch l y nhng s kin mi c mt ngh a rt quan trng lm cho hc sinh xc nhn rng nhn thc ca chng ta l mt qu trnh v chn l khng th pht hin ra ngay mt lc, m ch c th ginh ly trong qu trnh v tn nhn thc chn l tng i, nhng khch quan. Trong qu trnh hnh thnh khi nim, nn a nh ngha lc no cho thun tin ? Nn a nh ngh a ra cho h c sinh khi h bit nhng d u hiu cn thit nht cho vic nh ngh a. Nh vy, gip cho h hnh thnh nhanh chng hn v r nt hn b n thn khi nim v ng thi c th sm vn dng nh ngha trong thc tin. Chng hn, sau khi trnh by th nghim st ha hp vi lu hu nh th nn ch cho hc sinh th y rng ngi ta bit nhiu loi phn ng, trong t mt s nhiu cht c th thu c m t s t cht, v phn ng g i l phn ng kt hp. Sau trnh by tc dng ca km vi lu hu nh v ngh hc sinh xt xem l phn ng g. Trong trng hp ny nh ngha c a phn ng kt hp c dng lm phng php phn bit v nh n thc nhng hin tng c th v nhng khi nim v cc hin tng . Cng tng t nh vy, sau khi trnh by cho h c sinh nhng quan im c bn ca thuyt nguyn t-phn t, lp tc ni dung ca tt c nhng khi nim chung trc kia u c em ra xem xt li v nhng nh ngha mi lp tc mi c em ra vn dng, tr thnh ph ng php ginh ly kin thc mi. 1.2.3 H thng cc khi nim c b n v ph n ng ha hc c dy v hc chng trnh THCS [7] Khi xt n khi nim phn ng ha hc, cn nghin cu y cc khi nim c th sau:

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 17

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

1.2.3.1. nh ngha phn ng ha hc: Qu trnh bin i cht ny thnh cht khc gi l phn ng ha hc. 1.2.3.2. Phn loi phn ng h a hc. S thay i s cc cht u v cc cht c to thnh sau phn ng l c s phn loi cc phn ng ha hc. a) Phn ng phn hy: KClO3 2KCl b) Phn ng kt hp: CaO c) Phn ng th: Fe + + H2O CuSO4 + 3O2

Ca(OH)2 FeSO4 + Cu

d) Phn ng trao i kp: KI + AgNO3 e) Phn ng chuyn ha a hnh: HgI2 Hg +

AgI + KNO3 I2

Cc phn ng ha hc c phn loi da theo s thay i s oxi ha ca cc nguyn t phn ng. Khi ngi ta tch cc phn ng oxi ha kh thnh mt nhm ring. 1.2.3.3. Bn cht ca phn ng ha hc Ngay trc khi xut hin khoa hc ha hc c quan nim cho rng phn ng ha hc l s chuyn ha t nhng cht ny thnh cht khc. Sau gii thch di nh sng ca thuyt cu to cht th no l phn ng ha hc, th kin thc bn cht ca phn ng ha hc i su hn nhiu. C ba mc i su quan tr ng nht: Di nh sng ca thuyt nguyn t- phn t th phn ng ha hc l s bin i thnh phn v cu to ca phn t cc cht ban u trn c s to thnh phn t cc cht mi. Di nh sng ca thuyt in t v cu to nguyn t l s chuyn ha cc cht ban u thnh cc cht mi (khng ch v cu to phn t ) do kt qu s thay i cc lin kt ha hc, nhng vn gi nguyn ht nhn t

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 18

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Trn cc c s quan im c lng t l tng tc culong gia cc ht nhn vi m my electron khng b ngn cch c trong ton h cc nguyn t tng tc. Bn cht ca phn ng ha hc ngy cng c khm ph su hn trong lch s khoa hc cng vi vic gii thch cu hi: tng tc ha hc xy ra nh th no, ngha l nghin cu c ch ca ca phn ng ha hc. Nu nh thi xa con ngi ch c th xc nhn s chuyn ha cht ny thnh cht khc th cha gii thch c s chuyn ha xy ra nh th no th v ngi ta ngy cng c gng i su h n v ton din hn vo cc qu trnh xy ra trong phn ng ha hc. V th cc khi nim sau y v c ch ca chuyn ha hc ln lt xut hin V s ph v mi lin kt gia cc nguyn t trong phn t cc cht ban u v s xut hin cc lin kt mi sau khi cc nguyn t c phn b li; v s xut hin cc hp cht trung gian trong phn ng ha hc; v s xut hin cc mch t nhng chuyn ha s cp; v s to thnh trng thi chuyn tip trong phn ng ha hc. Khi nim v trng thi chuyn tip cng nm trong mc nghin cu cc hin tng ha hc, da trn c s ha lng t. Khng c gin n coi phc hot ha nh mt hp cht trung gian, v sao n vn l trng thi chuyn tip, ngha l n khng phi l mt hp cht ho hc v l cu ni ti mt cht khc. Nhng khi nim v cc iu kin ca phn ng nm trong nhm cc khi nim v trng thi ban u ca cc cht s tham gia chuyn ha ha hc cng chim mt v tr quan trng trong h th ng cc kin thc v phn ng ha hc.T lu trong ha hc c quan nim cho rng cn phi c nhng tng tc gia cc cht. Khi nghin cu cc phn ng ha hc xy ra gia hai hay nhiu cht, xut hin khi nim v s cn thit phi c s tip xc gia cc cht, to iu kin cho cc phn t cht phn ng va chm ln nhau c tng tc ha hc xy ra. Vy khi no phn ng ha hc xy ra? 1.2.3.4. Khi no phn ng ha hc xy ra?

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 19

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Qu trnh chuyn ha ch t ny thnh ch t khc cc k phc tp, bao gm nhng hot ng ha hc s cp c lin quan ln nhau, ngh a l gm ton b nhng bin i xy ra vi nhng lng ti thiu tiu phn ca cc cht phn ng ban u to thnh sn phm ph n ng. V d trong phn ng gia iot v hidro th s va chm mnh gia cc phn t hidro v cc phn t iot, s to thnh m t tp hp hot phn r tp hp ny thnh hai phn t hidro v iotua n m trong khi nim hot ng ha hc s cp. Song trong nhiu trng hp khc th s chuyn ha cc cht ban u thnh cc sn phm ph n ng xy ra theo nhiu giai o n v v v y bao gm nhiu hot ng s cp. Trong nhiu phn ng ha hc, lc u xut hin cc gc t do, v cc g c t do ny lm chuyn ha ha hc tip t c thc hin, ng th i xu t hin tng tc ha hc gia cc ion, chng d dng tng tc vi nhau do c sc ht tnh in. D c ch cc chuyn ha ha hc c a d ng nhng c chung tnh quy lu t: trong qa trnh tin hnh cc phn ng ha hc u xu t hin ch t trung gian. Kh nng xut hin nhng cht trung gian l mt trong nhng iu kin phn ng tin trin. Chuyn ha ha h c xy ra do s tng cc mu thu n ni ti trong ch t (hoc trong hn hp ban u). Cc phn ng ha hc c th xut hin v xy ra nh cung cp nng lng: khi un nng, do tc dng ca nh sng, dng in v phng in, cc lc c h c, cc b c x. Ph i c s tip cn (va ch m) gia cc tiu phn ca ch t th mi c phn ng ha hc xy ra. S va ch m ny l cn thit to nn mt tp h p hot ha, c s phn b li gia cc cht tham gia ph n ng, gia tiu phn ca cht v nng lng c a cht. Trong trng hp phn ng ta nhit thc hin m t hot ng s cp ca phn ng th cng cn c m t tiu phn, bin i ha h c khng xy ra trong phn t c lp bi v phn t ny phi cung cp nng lng ta ra khng nhng cho cc phn t ca sn ph m ph n ng sinh ra t phn t c lp m cn cc tiu phn khc na, tr nhng trng h p trong ph n ng c nng lng thot ra di d ng nh sng. Vy hiu ng nhit ca phn ng ha hc l g?

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 20

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

I.2.3.5. Hiu ng nhit ca ph n ng ha hc c im ca ph n ng ha hc l c s thot ra hay hp th nng lng. S tin hnh ph n ng c lin quan vi s ph v cc lin kt ha hc ny v xut hin cc lin kt ha h c khc.Nh vy hiu ng nhit ca phn ng ha hc c xc nh b i hiu nng lng ca cc lin kt c to thnh v ca lin kt b ph v. Nng lng c gii phng phn ng ha h c gi l ha nng. Khi ph n ng ha hc xy ra c km theo s chuyn ha ha n ng thnh nhit n ng, trong nhiu trng hp nhit nng chuyn thnh ha nng. Ph n ng ha hc km theo s thot nhit c gi l phn ng pht nhit, cn phn ng xy ra v s h p th nhit gi l phn ng thu nhit. V d : cc qu trnh pht nhit nh: t chy ch t trong khng kh, kt hp kim lo i vi clo, trung ha kim bng axit, tng tc ca natri vi nc Nhm khi nim tip theo v ph n ng ha hc c chng ta nu ra n a l khi nim v tc ph n ng, xu t hin cc khi nim v s tin trin ca phn ng ha hc theo thi gian, v nh hng ca cc iu kin vt l khc nhau, v s c mt cht xc tc n t c phn ng, v s ph thuc ca tc ph n ng vo b n ch t ca ch t tc dng (thnh phn cc cht), vo s lng phn t tng tc ln nhau trong hot ng ha hc s cp, vo c ch ca phn ng ha hc, vo dng tiu phn ca ch t tham gia thi k chuyn ha chm nh t. 1.2.3.6 Tc ph n ng ha hc T c phn ng ha hc c th thay i trong gii h n rng. Nhiu phn ng trong dung dch (gia baz v axit, gia cc mu i ) xy ra nhanh n n i thc t c th xem chng l tc thi. Cc phn ng n xy ra cc nhanh. C th c nh ng phn ng hoa hc ting hnh hng pht, hng gi, hng nm. Nhng chuyn ha ha h c trong th y tinh, x, qung xy ra rt chm.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 21

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

T c c a cc phn ng ha hc quyt nh s tin hnh cc qu trnh sinh h c, cng nh nng sut ca nhiu qu trnh sn xu t, tc chy ca nhin liu trong tn la gy ra tc chuyn ng ca n. Trong qu trnh phn ng ha h c tc ca n b thay i. u qu trnh tc phn ng ln nht, sau gim mnh. Bi v lc u nng cc ch t phn ng ln nht, do xc xut va chm cc phn t cht phn ng cng ln nht. Ty theo mc chuyn cc cht u thnh cc sn phm phn ng, m nng ca cc ch t gim v ng thi gim c xc xut va chm cc phn t phn ng. T c ph n ng ph thuc vo nhiu yu t, trong quan trng nht l b n ch t ha hc c a cc cht phn ng, nng ca chng, nhit v s c mt ca ch t xc tc. T c ph n ng ha hc ph thuc vo nng ca cc cht tham gia phn ng. Nng c a chng cng ln th cc phn t cht phn ng trong thi gian chuyn ng hn lo n cng thng xuyn va chm vi nhau. 1.2.3.7 Xc tc Thm mt cht no vo hn hp phn ng s nh hng n tc phn ng ha hc. V d , nu thm nhng lng nh maangan ioxit vo dung dch hidro peoxit, th tc phn h y n thnh oxi v nc tng ln rt mnh. Cht lm thay i tc phn ng ha hc, nhng khng i vo thnh phn cc sn ph m phn ng c gi l cht xc tc. Hin tng thay i t c ph n ng khi c mt ch t xc tc c gi l s xc tc. M t s ch t xc tc lm tng nhanh phn ng ha hc ln hng triu ln, do c th thc hin c nhng phn ng m khi khng c ch t xc tc th chng ta tin hnh chm n ni thc t khng nh n ra c. Ngi ta cn bit c ch t xc tc lm chm phn ng ha hc v c gi l cht c ch

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 22

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

1.2.3.8 Nhng m i quan h bn trong v bn ngoi ca h thng cc khi nim v phn ng ha hc.(tac gia) C th hnh dung h thng cc khi nim v phn ng ha hc bng s hnh bn.

Cc nhm khi nim k n c trnh by d i d ng cc hnh dng: hnh trn hoc hnh elip.Cc mi quan h gia cc nhm khi nim c th hin ch sp xp sao cho cc hnh (hnh trn, hnh elip, vng trn v elip) xen ph ln nhau. Khi nim v bn cht ca phn ng c hnh dung nh l trung tm ca h nghin cu ( vng trn A). Khi biu th bn cht c a phn ng bng phng trnh ha hc (phng trnh phn t, ph ng trnh ion hay ph ng trnh in t), chng ta xem xt thnh ph n u v cui ca cc cht tham gia chuyn ha, v t s khi lng gia cc cht . Nghin cu su cc bin i sinh ra trong cc phn ng ha hc s lm sng t cc qu trnh trung gian gy ra bin ha, ngh a l s xc nh c c ch c a phn ng (vng trn B). V vic khm ph ra c ch ca chuyn ha ha hc c lin quan n vic nghin cu su bn cht c a phn ng, nn tc gi sp xp vng trn B trong vng trn A. C th xut hin quan nim cho rng b n ch t ca ph n ng ha h c v c ch c a n l m t, song quan nim ny t ra cha chnh xc. Khi vch r bn cht ca phn
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 23

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ng ha hc th xc nh c mi quan h gia cc ch t ban u v cc sn phm c a ph n ng. Bn cht ca phn ng ny hay ph n ng khc c m t b ng cc phng trnh ha h c. Song khng th phn tch c c ch ca phn ng theo phng trnh , tc l khng th hiu c cc cht ny chuyn ha thnh cht khc ra sao, qu trnh chia nh thnh cc giai on no? Cc nhm khi nim cn li c trnh by trn s bng nhng elip sau y: C trng thi u ca hn hp tc dng; D- t c ca phn ng ha hc ; E-cn bng ha hc ; F- chiu c a phn ng; K- trng thi cui c a hn hp tc dng. Nh v tr sp xp cc hnh elip ch r, tt c nhm khi nim ny c quan h trc tip vi nhau ho c thng qua cc khi nim v bn cht v c ch c a phn ng ha h c. Elip D ( khi nim v t c ca ph n ng ha hc) xen ph elip C v cc vng trn A, B. l do c m i quan h trc tip gia cc khi nim sau y: a) tc phn ng v cc iu kin c a cc chuyn ha ha hc ( nm trong nhm cc khi nim v trng thi u ca h n h p tc dng; b) khi nim v tc ph n ng v c ch ca chuyn ha h c. Trong cun V sao phn ng ha hc xy ra ca A. Kambel c nu kt lun nh sau: mun cho phn ng xy ra, cn sao cho cc phn t 1) va chm, 2) c nh hng trong thi gian va chm; 3) c mt nng lng cn thit cho ph n ng. Mi phn ng ha h c u phi tha mn cc iu kin trn. Nhng iu kin ny kt ngha v tc c a phn ng. Ch ng hn chng cho bit ph n ng xy ra rt chm n u nh cc phn t va chm nhau tha th t(do n ng cc cht u nh ), nu nh phn ng th i hi cc phn t phi c mt s nh hng rt chnh xc khi va chm nhau, ho c nu nng lng hot ha ca phn ng ph i rt ln, cn nhit cc cht tc d ng li thp. Kt lun ny khng nh s tn ti mi quan h gia cc khi nim v t c c a ph n ng ha hc v cc iu kin tng tc ha hc ( khng nhng ch v nng v nhit c a cht, m c v bn cht c a cc ch t c bit v hnh d ng cc phn t, n i hi cc phn t phi c nh hng hoc khng cho tng tc ha hc xy ra).
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 24

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Trn hnh 1 elip F quan h vi elip C qua cc vng trn A,B. N nu ln mi quan h trung gian gia cc kha nim v hng ca phn ng vi cc khi nim v cc iu kin tng tc ha hc. Tht vy, chiu c a phn ng thun nghch thay i ty theo s thay i cc iu kin, b i v mt phn ng ha hc c m t bn ch t nht nh s c th bi mt phn ng nghch c b n cht khc hn. C khi cng cht u to nn cc sn ph m khc nhau, nh phn ng oxi ha amoniac, to ra nito t do hoc nito oxit. S thay i hng tng tc ha hc ph thuc vo nh hng c a cc iu kin n s thay i khng nhng b n cht m c c ch phn ng na. Cn bng ha h c xut hin trong trng hp ph n ng xy ra trong cng mt hn h p theo hai hng ngc nhau, t c c a hai phn ng ngc nhau bng nhau. Do elipE (khi nim v cn bng ha h c) nm gia elip C v F. Hn h p phn ng t ti trng thi cui cng xc nh ph thuc trc h t vo hng ca tng tc (elip F v K xen ph nhau). Hn hp ph n ng i t trng thi u ti trng thi cui khi c tc ng ca nh ng iukin bn ngi ln hn hp, v trn c s thc hin nhng thay i tng ng ca cht phn ng (cc vng C, A, B, K lin quan vi nhau). Trng thi u v trng thi cu i ca hn hp phn ng lin h vi nhau, trc h t b i nh lu t v b o ton nguyn t ha hc. Trong bt k chuyn ha ha hc no trong mt cht hay nhiu cht, ta u thy trong cc cht thu c sau phn ng, nhng nguyn t ha h c c trong thnh phn c a mt cht hay nhiu ch t tham gia phn ng. nh lut ny biu th r rng c im khc bit gia phn ng ha h c v phn ng h t nhn. Mt nh lng ca m i quan h gia cc iu kin v tc c a chuyn ha ha hc c phn nh trong cc quy lu t ca tin trnh phn ng. nh lut tc dng khi lng ni ln s ph thuc gia nng cc ch t tc dng v t c ca phn

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 25

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ng, cn s ph thuc gia nhit cc cht v tc phn ng v nh lut Van Hp. Trn s biu din h th ng cc khi nim v phn ng ha h c c m t ph n vng trn b gch cho. Phn biu din ni ln rng chuyn ha ha h c khng ch c s thay i v mt h t, m c v mt n ng lng. Mt th hai ny c phn nh trong mi nhm khi nim thnh phn n m trong khi nim tng qut v phn ng ha hc. Chng hn trong nhm khi nim v trng thi u c a hn h p phn ng th mt nng lng c hnh dung bng khi nim l cc tiu phn va ch m nhau cn phi t ti mc nng lng gi l nng lng hot ha, cn trong nhm tip theo (elip D) th mt nng lng c biu th bng khi nim l tc ph n ng s tng khi v s va chm hot ha tang ln v.v Khi nim v phn ng ha h c gii thiu h thng cc khi nim thnh phn nghin cu l mt yu t khng th tch trong h thng kin thc ha h c tng qut c lin quan vi cc khi nim v ch t, nguyn t ha hc, cc loi phn ng ha hc v cc biu ha ha h c ring bit trong h thng chung , nh ch dn hnh 2. Cn nu r l khng ch c khi nim tng qut v phn ng ha h c m c khi nim thnh phn nm trong h u c lin quan cht ch vi nhng khi nim khc ca ton h thng kin thc ha hc, c bit kin thc v cht v v cu to cht. Do bn ch t v c ch c a ph n ng ha hc trong lch s khoa hc khi gii thch nhng thay i nh tnh ca cc cht c khm ph di nh sng c a thuyt nguyn t - phn t, v sau di nh sng c a thuyt cu to nguyn t. Khng s dng nhng hiu bit v ch t v v cu to cht th khng th nghin cu nhm khi nim v trng thi u c a hn hp phn ng. Chnh l mt hn h p cht gm cc tiu phn c thnh phn ny hay thnh phn khc, c cu to ny hay cu to khc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 26

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Cht

Phn ng ha hc
Khi nim v

Nguyn t ha hc

Cc loi cht

Cc loi phn ng

Cc nhm nguyn t

Khi nim v

Cc cht ring bit

cc phn ng ha hc ring bit

cc nguyn t ha hc ring bit

Hnh 2_V tr ca khi nim tng qut v phn ng ha hc trong h thng kin thc ha hc Cc iu kin quan trng nht ph n ng xy ra v tin trin, c bit l vic nh hng cn thit cho cc tiu phn tham gia tng tc ha h c c th nhn thc c trn c s nhng hiu bit su v cu to cht Cc khi nim v tc ca phn ng ho hc v v nhng iu kin nh hng n tc cng lin quan vi cc khi nim v cu to ch t. Ch khi s dng cc khi nim mi c th gii thch qu trnh phn ng ho hc vi tc nht nh v gii thch c nh hng ca nng cc cht phn ng, nhit v cc iu kin khc n t c .

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 27

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Theo cch l lu n tng t, th c th tm thy mi lin h gia cc nhm khi nim thnh ph n khc v s chuyn ha ha h c c a cc ch t (nh chiu ca phn ng, cn bng ha hc, trng thi cui ca hn h p phn ng ) Do c th kt lun rng, nhng khi nim v phn ng ho hc c rt nhiu m i lin h a dng khng nhng vi nhau, m cn c vi cc khi nim khc ca m i h thng kin thc ho hc. 1.3 Cu trc chng trnh THCS - Lp 8 gm 6 chng : Chng 1: Ch t Nguyn T Phn T Chng 2: Phn ng Ha Hc Chng 3: Mol Tnh Ton Ha Hc Chng 4: Oxi Khng Kh Chng 5: Hidro Nc Chng 6: Dung Dch Lp 9 gm 5 chng : Chng 1: Cc Loi Hp Ch t V C Chng 2: Kim Loi Chng 3: PK.S Lc V Bng Tun Hon Cc Nguyn T Ha H c Chng 4: Hidrocacbon. Nhin Liu Chng 5: Dn Xut Ca Hidrocacbon Polime

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 28

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

CHNG 2: HNH THNH V PHT TRIN KHI NIM PHN NG HA HC TRONG CHNG TRNH HA HC SGK LP 8. 2.1 Nhng iu kin quan tr ng hnh thnh cho hc sinh h thng cc khi nim v phn ng ha hc. Chng ta gp trong cc ti liu gio d c nhng iu ch dn v s cn thit ph i c nhng iu kin hnh thnh h thng khi nim cho hc sinh, nh vic khi qut d n dn nhng kin th c lnh hi c, vic s dng cc s v bng trong qu trnh h thng ha v tng qut ha kin thc. hnh thnh cho h c sinh h thng khi nim v ph n ng ha hc cn c cc iu kin: Trc ht, l s nh n thc r rt ca gio vin, hiu h thng l ci g, c nhng m i lin h no gia cc khi nim n m trong h, h thng ni chung v cc khi nim ring bit c a h c lin quan vi cc kin thc ha hc nm trong phm vi nh th no ( v d vi cc khi nim tng quat v cht v v nguyn t ha hc). Khi nim v phn ng ha hc ch l mt b phn ca h thng cc kin thc khoa hc v s chuyn ha ha h c ca cc cht nn cn ph i la chn nh ng kin thc no cn thit cho hc sinh. Khi la chn kin thc v phn ng ha hc cn xut pht t nhng nhim v c a vic ging dy ha h c trong giai o n hin nay l: Cung cp cho hc sinh nhng kin thc v nhng c s khoa hc l nh ng nh lut ha hc v s kin quan trng nht, nhng l thuyt ha h c ch o. Cho h c sinh lm quen nhng c s ca n n sn xut ha hc c v l thuyt v th c hnh, ng dng ca ha hc trong cc ngnh quan trng nh t ca nn kinh t quc dn. Pht trin k nng quan st v gii thch nhng hin tng ha hc xy ra trong t nhin, trong phng th nghim, trong sn xut v trong cuc sng hng ngy.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 29

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Hnh thnh k n ng s dng cc cht v thc hin m t s thao tc ha h c. Pht trin lng yu khoa hc, tnh ham hiu bit, thi tch cc i vi t nhin, k nng c lp trao di cc tri thc khoa h c. Nhim v pht trin k nng quan st v gii thch cc hin tng ha hc i hi cho hc sinh lm quen vi bn cht c a s chuyn ha ha hc v nhng du hiu ca phn ng ha hc, ngh a l phn bit c trng thi cui ca hn hp phn ng khc trng thi u ch no( theo tnh cht ca cht v theo trng thi nng lng ). hnh thnh k n ng thc hin cc thao tc, cn lm cho hc sinh bit c nhng iu kin quan trng nh t phn ng sinh ra v tin trin. V cc khi nim v bn cht ca phn ng ha hc n m trong nhng kin thc tng qut v s chuyn ha ha hc c hnh thnh trn c s nghin cu cc ph n ng ring bit ca cc ch t v c v hu c nn khi hc v phn ng khng th i kh i gii hn c quy nh bt k v tr no ca gio trnh ha ph thng. Khi pht trin cho h c sinh nhng kin thc thuc nhm khi nim v trng thi u ca h n hp phn ng cn c bit lu n nhng iu kin pht sinh v tin trin phn ng s xc nh t c ca ph n ng ( nh cc iu kin b o m s va chm gia cc tiu phn ph n ng, tng s tiu phn c n ng lng hot ha, nh hng n vic la chn c ch c li nh t ca chuyn ha). Trong nhm khi nim v tc ca ph n ng, cn pht trin kin thc theo trnh t sau : S ph thuc ca tc phn ng vo cc iu kin ( nng , b mt tip xc gia cc cht, nhit ) v mt nh tnh. nh hng ca s c mt c a cht xc tc n tc ph n ng ha hc. S ph thuc ca tc ph n ng vo b n cht cc cht phn ng vo thnh phn cc ch t. T c ca ph n ng coi nh s bin thin c a nng cc ch t phn ng v mt nh lng s ph thuc c a t c ph n ng vo c ch ca phn ng ha hc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 30

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

S ph thuc c a t c ph n ng vo d ng cc tiu phn ca cht tham gia giai on chuyn ha. iu kin tip theo hnh thnh cho hc sinh h thng khi nim trn l khi m rng cc kin th c thu c b t k nhm khi nim thnh phn no v phn ng ha h c u cn phi lu n nhng nhim v ca vic hnh thnh ton b h thng . Nh vy cn hnh dung l trong qu trnh pht trin khi nim khng nhng ch thc hin m i lin h thun gia chng ( nhng khi nim c hnh thnh d a vo cc khi nim trc), m c mi quan h lin h ngc na ( pht trin cc khi nim lnh hi c trn c s hnh thnh cc khi nim mi). Cho hc sinh lm quen cc quy lut c a s chuyn ha ha h c l iu kin hnh thnh kt qu h thng khi nim v phn ng ha hc, bi v n s m bo thit lp c m i lin h c tnh quy lut gia cc khi nim thnh ph n ca cc nhm khc nhau v nh vy s b o m cho vic lnh h i chng c c s hn. M t iu kin na cng quan trng hnh thnh h thng khi nim v phn ng ha hc, l vic m b o cho h c lnh h i mt cch t gic, su sc v vng chc mi khi nim thnh phn v s chuyn ha hc ca cc cht. Vic h thng ha kin thc s ch thnh cng khi no mi khi nim yu t c a h c hc sinh lnh hi vi cht lng y . Trn nh ng c s nhng nghin cu , ta thy r l mun hnh thnh mi khi nim thnh ph n v s chuyn ha ha hc c a cc cht, th phi c nhng iu kin chung v phng php. Mun vy gio vin cn: Da vo nhng kin thc thu c khi hc nhng ti liu thc t ca gio trnh Ha. S dng hp l nh ng hin tng h c sinh quan st c v th nghim ha hc. p dng thuyt cu to cht gii thch cc mt nghin cu c ca chuyn ha ha hc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 31

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Ngn nga nhng kt lu n sai lm in hnh c th xut hin trong nhn thc hc sinh hc cc khi nim. Ch cho h c sinh thy ngh a thc t ca cc kin thc hc c v dy tp vn dng kin thc khi gii cc bi tp. Vic tng qut ha cc kin thc h c l iu kin rt quan trng hnh thnh cho hc sinh h thng cc khi nim v phn ng ha hc. Trong qu trnh hc ha, vic tng qut ha ny cn c th c hin nhiu giai o n. 2.2 Phn tch s hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha hc. 2.2.1 Thng qua chng I: Ch t-Nguyn T-Phn T nghin cu bn cht ca phn ng ha hc di nh sng ca thuyt nguyn t - phn t. So vi trc quan v biu tng th khi nim vt ra khi tnh hin thc khch quan, nhng khi nim li gn vi hin thc hn v ngha l n bao gm b n ch t ca hin tng v li gn gi vi hin tng trong s pht trin c a n. Cn c vo cn coi vic pht trin cho hc sinh nhng kin thc v b n ch t ca phn ng ha hc l nhim v quan trng nht ca vic hnh thnh khi nim tng qut v phn ng ha hc. Khi nghin cu cc hin tng vt l v ha hc, h c sinh c bit l trong cc phn ng ha h c, nhng phn t cc ch t ny chuyn ha thnh phn t cc ch t khc. By gi cn o su cc kin thc trn c s thuyt nguyn t- phn t. gii thch s chuyn ha gia cc phn t xy ra nh th no, gio vin cho hc sinh nh li cc phn t c cu to t nhng tiu phn no. Sau cng hc sinh tho lu n nguyn t l g, cc nguyn t cng lo i khc nhng nguyn t khc loi nh th no, r i cung cp khi nim v khi lng nguyn t, gii thch s khc nhau gia hp cht v n cht. Kinh nghim ca cc gio vin cho thy rng vic hnh thnh cc khi nim n cht v hp cht s rt d dng hn nhiu nu trong gi hc ta khng nh ng ch dng s biu din phn t trn bng m cn s dng cc m hnh phn t lm bi nhng qu cu nh c mu sc v kch thc khc nhau.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 32

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Khi hc v nguyn t, khi lng nguyn t, n cht, h p cht, khng c qun mc tiu chnh ca bi hc l lm sng t b n cht ca chuyn ha ha hc d i nh sng thuyt nguyn t - phn t. V vy cn da vo mt hin tng ha h c c th ( t t hn c l mt hin tng n gin v r) nh phn ng phn tch th y ngn oxit. T t nht l biu din phn ng phn tch th y ngn oxit trong dng c trnh by sch gio khoa ph thng, m khng dng ng nghim h lm hi th y ngn t thot ra ngoi khng kh. Cn lm th nghim ch cho hc sinh thy khi un nng th th y ngn oxit bin mt v ng thi xut hin nhng git th y ngn v mt kh khng mu l oxi y n c ra kh i ng nghim. Khi biu din th nghim xong cn ghi s sau trn bng: Th y ngn oxit th y ngn + oxi ( sn ph m c a phn ng) Gio vin ch cho bit l cc phn t th y ngn oxit gm mt nguyn t th y ngn v mt nguyn t oxi c to thnh t cc tinh th th y ngn oxit khi un nng. Kt lun chung nh sau: Di nh sang c a thuyt nguyn t - phn t th phn ng ha hc l s to thnh phn t cc cht mi t nh ng nguyn t c trong thnh phn phn t cc cht ban u. Khi nim v s bo ton nguyn t ha hc trong phn ng ha hc s c cng c thm khi h c sinh quan st v tho lun kt qu cc th nghim sau y: Gio vin un nng bt ng trong khng kh. Hc sinh quan st th y bt ng b en li. Ghi s sau y gii thch hin tng quan st c: ng + oxi ng oxit Sau cho hc sinh chng minh l nguyn t ng khng bin mt, m chuyn vo thnh ph n ca sn ph m phn ng l ng oxit. H c sinh s dn dn i n kt lu n l t ng oxit li c th iu ch c ng n u ta tch c nguyn t oxi ra khi ng oxit. Gio vin cho hidro i qua ng oxit nung nng, hc sinh quan st ng mu li xut hin t b t ng oxit mu en nh th no, v sau ghi phn ng di dng s :

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 33

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ng oxit bi tp.

hidro

to

ng

nc

Sau khi phn tch th nghim, gio vin cho h c sinh tr li m t s cu hi v gii 2.2.2 Phn bit hin tng vt l, hin tng ha hc. Hnh thnh khi nim phn ng ha h c (bi 12, 13). 2.2.2.1 Nghin cu v s bin i ca cht Trong gi ha hc u tin lp 8, khi xc nh i tng ca ha h c, gio vin ni cho hc sinh bit ha hc l mt trong nhng mn khoa hc t nhin. Khc vi vt l hc nghin cu cc hin tng vt l nh chuyn ng c hc c a cc vt th , hin tng bay hi v si ca ch t lng, hin tng nng chy ca ch t rn, ha hc nghin cu cc hin tng ha hc tc l s chuyn ha cc cht ny thnh ch t khc. Mun hiu c hin tng ha h c l g, hin tng ha hc khc hin tng vt l nh th no, mun nghin cu cc quy lut chuyn ha ch t ny thnh cht khc v trn c s c th iu khin cc phn ng ha hc th trc ht ta cn nghin cu cht l g m t cch t m hn. Cc gi ha hc tip theo dnh cho nghin cu cc cht v tnh cht ca cht, hn h p, cc phng php tch hn hp( gn, lc, lm bay hi). Ch sau khi h c mt vi gi ha, gio vin mi tr li vn phn bit hin tng ha h c vi hin tng vt l v trn c s hnh thnh khi nim m u v phn ng ha hc, coi phn ng ha hc l mt hin tng trong c s chuyn ha ch t ny thnh cht khc do s thay i thnh phn cc phn t. Khi nghin cu s khc nhau gia hin tng ha hc v hin tng vt l, gio vin cn lu cc iu di y: Lc u cn lm cho hc sinh nh li v cc hin tng vt l. Khi la chn th nghim, cn trnh nhng th nghim no c th khc su quan nim hay gp hc sinh cho rng hin tng vt l ch c hnh d ng ca vt th l thay i, cn tnh cht ca cht vn gi nguyn. Khi b t u ging Hin tng vt l v hin tng ha h c, gio vin cho hc sinh k v mt vi hin tng vt l, v mi v d u yu cu cc em ch ra

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 34

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

c thnh phn phn t c a cc cht c thay i hay khng. Chng h n hc sinh nu c hin tng bay hi ho c ng c ca n c, un nng hoc lm lnh khng kh v..v.. Sau khi phn tch cc v d nu, tin hnh lm th nghim, th y rng hin tng vt l th tnh cht c a cc cht c thay i cht t nhng cc ch t ly ban u khng chuyn ha thnh cc cht khc. H c sinh ghi kt qu th nghim vo bng sau y: Tn th nghim t nng ng th y tinh iu quan st C to ra cht mi khng?

ng th y tinh b nung khng nng v mm ra

un nng parafin trong Parafin nng chy ng nghim Ha tan ng trong n c ng tan

khng

Khng

Da vo cc th nghim i n kt lu n l trong hin tng vt l tnh ch t ca cc cht c th b thay i nhng khng c ch t mi no c to thnh. Sau vi s gip ca gio vin, hc sinh nu nh ngha sau: hin tng vt l l hin tng trong khng c s chuyn ha cht ny thnh cht khc. Khi gii thch s thay i tnh cht trong hin tng vt l, cn nhn mnh l tnh cht c a cht c t nng (v d th y tinh) khc vi tnh cht ca cng cht khi ngu i, bi v trong ch t c t nng cc phn t chuyn ng nhanh h n.Tnh cht ca cng mt cht trng thi tp h p khc nhau cng khc nhau, v cc phn t chuyn ng khc nhau.Song trong cc hin tng vt l th bn thn cc phn t ca cht vn c gi nguyn. Sau tin hnh cc th nghim (thc hnh v biu din) hc sinh lm quen vi nhng bin i xy ra trong cc hin tng ha h c. Dng nhng cht hc sinh quen thuc lm th nghim.Ngoi ra cn chn nh ng hin tng ha hc no d nhn thy k t qu m khng cn b sung. Nhng th nghim c gii thiu trong cc ti liu v phng php ging dy nh ng un nng, nung tm ng, nc vi b vn c khi th i khng kh vo l hon ton thch hp.
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 35

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Ghi kt qu th nghim vo bng sau: Tn th nghim un bt ng iu quan st c C to ra cht mi khng?

ng b chy en( thnh C than)

Thi khng kh vo nc Nc vi b vn c vi. Nung tm ng ng b en.

Cho h c sinh nh nghi khi nim hin tng ha hc, ri gio vin cho bit thm l hin tng ha hc cn c g i l phn ng ha hc. Sau cn lu hc sinh n s ging nhau v khc nhau gia hin tng vt l v hin tng ha hc; mun vy cn so snh cc hin tng xy ra vi parafin v ng trong nhng iu kin nh nhau ( nh cng un nng). H c sinh ghi kt qu quan st c v kt lun vo bng ri in vo c t cui cng c s gip ca gio vin. Khi phn tch cc th nghim trn, cn cho thy parafin l ng khc parafin rn v tnh cht: parafin lng trong sut. Sau khi ngng un nng parafin lng ngui i, rn tr li v khng cn trong sut na. Ta li c th un nng ch y parafin va rn li nhng khng th lp li th nghim tng t vi ng v khi un nng ng s chuyn ha thnh ch t khc. Cu i cng hc sinh nu ln c nhng c im ging nhau v khc nhau gia hin tng vt l v hin tng ha hc. Cc hin tng ny ging nhau ch u c nhng tnh cht mi xut hin cc cht. S khc nhau c bn l, hin tng ha hc c s chuyn ha t cht ny sang cht khc, cn hin tng vt l th khng c cht mi to thnh. Nu hin tng vt l phn t cc cht ban u vn gi nguyn th hin tng ha h c cc phn t chuyn sang phn t cc cht mi. S ging nhau v khc nhau gia hin tng vt l v hin tng ha hc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 36

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Tn nghim

th C

xut Tnh cht C

th C hin

cht Hin

Thnh phn phn c i khng? t thay

hin tnh mi cht mi gi khng? nguyn sau

c lp li th mi xut tng nghim v i u no xy ra? cht khng?

khi ban

lm lnh? khng? un nng c parafin un nng c ng c khng c Ha h c Khng c khng Vt l

Khng

Tm li: Khi nghin cu v s bin i ca cht: H c sinh phi phn bit c -S khc nhau gia hin tng vt l v hin tng ha da vo nh ng du hiu v tnh cht ca ch t. Hin tng vt l Ch c s bin i v trng thi, hnh dng ca ch t, cn cht vn khng b bin i( khng xu t mi) hin cht mi) - S bin i cht: bin i vt l bin i ha hc bin i ( v vt l v ha hc) 2 .2.2.2 Hnh thnh khi nim ph n ng ha h c. Hc sinh phi hiu c phn ng ha hc l qua trnh bin i ch t ny thnh ch t khc, phn bit c cht phn ng v sn phm trong phn ng ha h c, bit c phn ng ha hc ch xy ra c trong nhng iu kin nht nh ( nh ph i tip xc vi nhau, nhit thch hp) hin tng vt l. hin tng ha hc. Hin tng ha hc C s bin i cht ny thnh cht khc c tnh cht khc h n cht ban u( c sinh ra ch t

T cc v d, bc u hnh thnh cho hc sinh th y c: cc cht lun lun

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 37

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Cn lu hc sinh v hai d u hiu quan trng nht ca phn ng ha hc: c to thnh ch t mi ( thng gn vi hin tng: to cht kt ta, ch t kh, c s thay i mu sc hay nhng du hiu ca s chuyn ha n ng lng t dng ny sang d ng khc ( pht sng, t a nhit, pht sinh dng in) Da trn nh ng du hiu bn ngoi c th quan st c ca phn ng ha h c nh mu sc c a cc cht trc v sau khi xy ra ph n ng ha hc khc nhau, hoc cc d u hiu ta (hay thu) nhit, pht sngC th c nhiu d u hiu quan st c, cn ch ti nhng du hiu c trng nht, c b n nht m qua thy c tnh cht c bn ca ch t b thay i. T c th rt ra: tnh ch t c b n c a cht thay i tc l c qua trnh ch t ny thnh cht khc. Cn nhn mnh rng, khi hc v cc phn ng ha hc di nh sng ca quan nim ch t cu to t nguyn t - phn t, HS quan nim b n ch t cc phn ng ha hc l s sp xp li cc nguyn t, c s ph v lin kt trong nhng phn t ny v c s to thnh lin kt mi trong nhng phn t khc. Cn trnh vic hiu lm cc hin tng ho hc theo kiu c h c ( trn ln v sp xp li cc nguyn t mt cch c hc). V vy, GV cn so snh thm phn ng ha h c vi s trn ln c h c ca cc cht; nu bt nhng s sp xp li cc nguyn t trong cc phn ng ha hc khng ch l s di chuyn cc nguyn t, m l s bin i mi lin kt gia cc nguyn t d n n s to thnh phn t mi. 2.2.3 H c sinh lm quen cc quy lut nh lng ca ph n ng ha hc. Vic nghin cu cc quy lut nh lng ca chuyn ha ha h c ng m t vai tr quan trng trong vic hnh thnh cho hc sinh h th ng khi nim ph n ng ha hc, bi v n khng nhng ch cho php cng c nh ng kin th c c tch l y trc y, m cn cho php xc nh nhng mi tng quan mi v lng gia cc khi nim c t trc. Chng hn vic nghin cu nh lut bo ton kh i lng cc ch t khng nhng ch cng c nh ng kin thc c a h c sinh v s bo ton nguyn t trong phn ng ha hc, m cn cho h c sinh lm quen vi mi lin quan tng h gia kh i lng cc cht tc dng vi khi lng cc sn phm ca phn ng

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 38

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Khi b t u nghin cu nh lu t b o ton khi lng cc cht, trong lc h i tho i hoc bng cch t chc c lp lm vic, gio vin mt ln na lu h c sinh n b n cht c a phn ng ha h c di nh sng thuyt nguyn t- phn t, n cc d u hiu c a phn ng v s bo ton nguyn t trong ph n ng. Trong tho lun hoc trong c lp nghin cu ca hc sinh phi lm sng t c l trong phn ng ha hc c ci g bin i ? ( tnh ch t cc cht, thnh ph n phn t, nguyn t ha hc, kh i lng m i nguyn t, s nguyn t?). Hc sinh phi hiu c rng trong phn ng ha hc, cc nguyn t ha h c khng b bin i, s lng v khi lng cc nguyn t ca m i nguyn t vn c gi nguyn, do khi lng tng cng c a cc ch t thu c lun b ng khi lng tng cng ca cc cht tham d phn ng. Quan im chung ny c c th ha khi gii cc bi tp th nghim v tnh ton, c th l phi nu c: S bo ton khi lng cc ch t tham d ph n ng, khi lm th nghim. S thay i biu kin khi lng cc cht ph n ng trong qu trnh phn ng v nguyn nhn. C th tnh c kh i lng ca mt trong cc cht tham gia ph n ng khi bit kh i lng cc cht khc cng tham gia ph n ng . Tip theo gii thiu cho h c sinh v s lch s pht minh nh lut bo ton khi lng cc cht. Sau khi ch cho bit rng nh lu t bo ton kh i lng cc cht no cho php ta tnh c lng cc cht ban u cn iu ch m t lng sn phm phn ng, v on trc c c bao nhiu lng sn ph m thu c t lng cht ban u cho, gio vin cho hc sinh gii mt s bi tp. Cn nh n mnh rng khng nhng ta ch s dng nh lut bo ton khi lng cc cht trong phng th nghim, m cn s dng n trong thc t sn xut, khi ta mun bit lng cht ban u cn dng iu ch m t lng cn thit sn ph m phn ng ho c khi lng cht s iu ch c l bao nhiu t nguyn liu c. C th gii bi tp sau y:

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 39

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Trong nh my ngi ta iu ch vi sng v kh cacbonic bng phn ng phn tch nung nng vi. Cn phn tch bao nhiu vi thu c 5,6 tn vi sng v 4,4 tn kh cacbonic. Vic cng c kin thc v nh lu t b o ton khi lng cc cht s thc hin khi nghin cu bi hc tip theo, chng hn khi hnh thnh khi nim v phng trnh ha hc, khi gii cc bi tp c lin quan n vic tnh cc t l nh t nh gia khi lng cc cht phn ng v khi gii cc bi tp in hnh. Khi hc phng trnh ha hc, sau khi lp h s, gio vin nu r l phng trnh thu c khng c mu thun vi nh lu t b o ton khi lng cc cht v cho hc sinh kim tra li b ng cch tnh khi lng cc ch t hai bn v phi v tri ca phng trnh. Ghi trn bng phng trnh sau: 2Hg 2(201+16) 434vc 434 = = to 2Hg + O2 2*201 402vc 434 + + 32 32vc

Sau khi cp ti khi nim phng trnh ha hc khi nghin cu vn t l gia kh i lng cc cht trong cc ph n ng ha hc cn ch cho h c sinh thy tnh xc nh gia t l kh i lng cc cht tc dng l tnh quy lu t khng nhng ch p dng cho cc ph n ng kt hp m cn p dng cho cc phn ng khc v ta c th tnh c cc t l theo phng trnh phn ng ha h c. nu bt tnh chnh xc nh ngha gia t l v kh i lng ca cc cht tham gia ph n ng trn c s phng trnh ha hc ta gii bi tp sau: nu c 0,434g th y ngn oxit b phn tch s thu c bao nhiu th y ngn. Theo nh lu t bo ton khi lng cc ch t th t 0,434g th y ngn oxit s thu c 0,434g sn ph m c a phn ng. Mun bit khi lng th y ngn chim bao nhiu ph n trong tng s kh i lng , cn bit t l khi lng gia th y ngn v oxi thu c sau ph n ng. Gio vin ch cho h c sinh bit rng ta c bit c t theo phng trnh ph n ng ha hc vi cch tnh nh sau: 2HgO = 2Hg + O2

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 40

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

2*201 402 201

: : :

32 32 16

Tng s phn khi lng l 201 + 16 = 217. Mun tnh c bao nhiu th y ngn thu c t 0,434g th y ngn oxit, cn chia tng kh i lng cc sn ph m ca phn ng cho 217, r i nhn s tm thy cho s phn khi lng ng vi th y ngn (201): 0,434*201 217 Gio vin nh n mnh l tnh xc nh v t l khi lng gia cc cht tham gia phn ng cng th hin nhiu tng tc ha hc. Cn coi tnh quy lut ny l mt trong nhng nh lut c a phn ng ha hc. C th pht biu nh lu t ny nh sau: c nhng t l xc nh gia khi lng cc ch t tham gia phn ng. 2.2.4 Pht trin khi nim v phn ng ha hc khi h c Tnh theo cng thc v phng trnh ha hc Kin thc v mt nh lng ca phn ng ha hc c m rng khi h c cc php tnh theo phng trnh ha hc. Lc u ra cho h c sinh cc cu h i sau: 1). Phng trnh ha hc l g? 2). Phng trnh ha hc ni ln iu g? Khi tr li cu h i th hai, h c sinh phi nu ln c l phng trnh ha hc cho bit cc ch t no tham gia ph n ng v cc ch t no thu c, cc nguyn t ha hc no tham gia vo chuyn ha ha hc, t l khi lng cc ch t b tiu hao, cc cht thu c. Cn c vo cu tr li ny, gio vin lu hc sinh l phng trnh ha hc khng ch c ngha nh tnh m cn ngha nh lng. iu ny cho php ta thc hin c nhiu php tnh khc nhau theo phng trnh ha h c. Dng phng trnh ha hc c th xc nh c t l khi lng hoc th tch gia cc ch t tham gia phn ng.
0,402 (g)

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 41

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Dng phng trnh ha h c c th xc nh c khi lng sn phm c a phn ng thu c t khi lng cht ban u bit. Cho h c sinh gii bi tp sau y: c th thu c bao nhiu ng bng cch kh 6g ng oxit. Theo phng trnh ha hc c th bit c th tch cht kh thu c t mt lng ch t ban u ( iu kin tiu chun). Nghin cu gii bi tp sau: c bao nhiu lt kh cacbonic c gii phng khi phn tch 50g canxi cacbonat? Theo phng trnh ha h c c th tnh c khi lng cht ban u cn iu ch m t lng sn phm ca ph n ng. Gio vin phi gii thch cch gii bi tp sau nh th no: cn kh bao nhiu gam ng oxit b ng hidro iu ch c 6,4g ng? Theo phng trnh ha h c ta xc nh c th tch cht kh ban u cn tiu th iu ch c mt lng sn ph m phn ng cn thit. C th nghin cu l gii bi tp sau y: tnh th tch hidro tham gia phn ng vi ng (II) oxit iu kin tiu chun, nu ta thu c 6,4g ng. Khi t ng kt gio vin nu r l theo phng trnh phn ng ha hc ta c th tnh c kh i lng cc ch t ban u v cc cht to thnh, th th cc cht kh tham gia phn ng v tnh c t l v kh lng gia cc cht tham gia phn ng hoc t l th tch gi cc ch t kh. 2.2.2.5 Hnh thnh khi nim phn loi phn ng ha hc, ng thi bc u cng c v pht trin cc khi nim nu trn ca ph n ng ha h c thng qua vic nghin cu cc phn ng c th. Qu trnh xut hin cc loi: phn ng ha hp oxi ha kh phn ng th phn ng trung ha ph n ng phn h y phn ng ph n ng trao i.

Da vo c im v s lng ca cht tham gia v to thnh trong cc phng trnh ph n ng ha hc trong cc lo i phn ng trn, c th chia ph n ng ha hc thnh 4 loi: - Ph n ng ha hp - Ph n ng phn h y. - Phn ng th .

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 42

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

- Ph n ng trao i. Cc lo i ph n ng ha hc: ha h p, phn h y v th c ua vo chng trnh lp 8 di d ng cc bi tp vn dng hon thin cc khi nim c bn xt chng I, sau c a vo mt cch t nhin, xut hin nhng nhu cu tt yu khi h c v oxi: Tnh cht ha hc c a oxi (phn ng ha hp) s lm cho vic nghin cu v cc loi phn ng ha hc lp 8 THCS nh nhng hn. Trong cc ti liu v phng php dy h c ha hc, khi nghin cu ti ph n ng ha hp v phn ng phn h y ngi ta thng lm th nghim vi phn ng th y ngn oxit.Tuy nhin trng THCS, phn ng ny khng c tin hnh v kh kim c th y ngn oxit, k c mt lng nh lm th nghim biu din nn h n ch nhiu kt qu tip thu khi nim v cc ph n ng ny Th ng dng phn ng nhit phn kali clorat thay th. Khi h c chng Oxi-Khng kh cn pht trin kin thc v cc iu kin c a phn ng ng ha hc. Trong gi h c thuc chng ny khi nim v kh n ng xc tin phn ng nh ch t xc tc c hnh thnh. cng c kin thc v cc iu kin ca phn ng ha h c v tr gio trnh ny, trc ht cn nghin cu tnh cht ca oxi. ra nhng cu hi sau y: 1. Cn nhng iu kin no t chy lu hu nh, photpho, st trong oxi? V sao ch cn un nng cc cht kh i mo phn ng? 2. Khi st tng tc vi oxi c nhit thot ra khng? Gii thch. 3. t m t cy n n ang chy vo mt l rng c cha khng kh, ri y np l. Cy nn chy mt thi gian, r i tt hn. V sao nn ngng chy? Khi hc iu ch oxi trong phng th nghim, gio vin cho bit l ta c th iu ch c oxi khng nh ng khi phn h y kali penmanganat, m c khi phn h y mui kali clorat. Ta nghin cu phn ng phn h y mu i kali clorat vi m c ch hnh thnh khi nim cht xc tc nh sau: cho mui kali clorat tinh khit v bt mangan (IV) oxit. y c hai ng nghim bng nt c ng d n kh v t nng ng nghim.Thu kh thot ra di nc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 43

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Sau gio vin hi v sao trong trng hp th hai ta thu c nhiu oxi h n. H c sinh c nhng kin sau y: Trong trng hp th hai oxi khng nhng thot ra t mui kali clorat m cn t mangan oxit. Khi c mt ch t mangan oxit th mui kali clorat b phn h y nhiu h n. kin th nht khng c cng nhn v b bc b sau khi gio vin cho bit l mangan (IV) oxit khng gii phng oxi khi b un nng. Mun vy t mt t mangan (IV0 oxit trong ng nghim mt lc ri vo m t que dim cn tn . Mun cung cp khi nim v cht xc tc, cn ch ng minh rng ton b mangan (IV) oxit trn ln vi mu i kali clorat vn cn gi nguyn khng b thay i v phng din ha h c. Vic i h i nhiu thi gian nn ch ni cho hc sinh bit v s tin hnh th nghim trong gi ngoi kha ha. Cng cn ch cho bit l, mc d sau ph n ng l mangan oxit hnh nh khng thay i v phng din ha hc, nhng n cng tham gia phn ng. Thc vy n u ta ly mangan oxit th nghim dng h t th sau phn ng n li dng bt mn. By gi ta c th nh ngh a nh sau: ch t xc tc l cht lm xc tin phn ng ha hc nhng khng b mt i sau phn ng. Khi nim ny s c tip t c khi h c ha cc lp sau ny. Nghin cu cc qu trnh chy v oxi ha chm cho php ta cng c kin th c v nh hng ca nng cc ch t phn ng, ca nhit , ln b mt tip xc gia cc cht ph n ng n tc ca phn ng ha hc. lu cho hc sinh n s tng tc phn ng nhanh hn khi nng cao nng , ta biu din hai th nghim song song: t cng m t ch t ( lu hu nh hay pht pho) trong oxi v khng kh. Cn tin hnh cc th nghim ny trong nhng bnh cng hnh dng v cng dung tch, vi lng cht t b ng nhau. Nhn xt trong trng hp no t cht chy nhanh hn v sng hn. Cho hc sinh gii thch v sao s chy trong oxi xy ra nhanh hn v nhit ta ra trong cng mt thi gian li nhiu h n.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 44

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Khi tho lun vi hc sinh ta gii thch r l, trong b t k th nghim no mc d cc phn t oxi chuyn ng hn n u c th va chm vi cht t nng v tc dng vi cc phn t cht ny nh ng s ln va chm gia chng trong mt n v thi gian khc nhau, v mt th tch oxi nguyn cht cha nhiu nguyn t oxi hn so vi cng th tch khng kh. V vy s phn t cha trong mt n v th tch cng nhiu, ngha l nng cng ln th phn ng vi cht xy ra cng nhanh. Nguyn nhn th hai lm phn ng chy ca cc ch t trong oxi xy ra nhanh hn so vi khi chy trong khng kh l ch khi ph n ng nng lng thot ra trong trng hp th nht ln hn v n s ch dng tng nng cc phn t oxi m thi. Trong trng hp ny khng tn nng lng tng ng nng ca cc phn t nit v cc cht kh khc ch a trong khng kh. Cc cht phn ng c un nng hn, nhanh hn v nhit cng cao th ph n ng s xy ra cng nhanh. nhit thng bt k cht kh no cng tc dng ch m oxi c a khng kh. Chng h n mi ca lu hu nh oxit to thnh khi khi oxi ha lu hu nh chng t l phn ng gia lu hu nh v oxi khng kh xy ra chm. Nu un nng th lu hu nh phn ng vi oxi xy ra nhanh hn v khi nhit t ti nhit nung th ngn la chy ca lu hu nh, l hi lu hu nh c t nng v pht sng. Ph n ng ha hc xy ra nhanh hn khng nhng khi tng nng v nhit c a cc ch t phn ng, m c khi tng b mt tip xc gia chng. lm th nghim chng minh trn lp, gio vin t nng mt vt bng st trn ngn la n kh v rc mt st ln ngn la.Trong trng hp th nht, vt ch b oxi ha trn b mt, cn trong trng hp th hai th mt st bc chy. Cu i gi h c v s chy v s oxi ha ch m, tt nht nn tng kt nhng kin thc hc v nh hng c a cc iu kin n tc c a phn ng ha hc khi cho hc sinh tr li cc cu hi sau: 1). Em bit nhng iu kin no c nh hng n tc phn ng ha hc? Cho v d phn ng xy ra nhanh hn do nh hng ca cc iu kin .

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 45

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

2). Khi h thp nhit , tng nng cc cht phn ng gim b mt tip xc gia ch t rn v cht kh th t c ca phn ng ha hc s biu hin nh th no? 3). Cn nhng iu kin no than chy c? Trong nhng iu kin no th than chy vi tc rt ln. Khi nim v phn ng th xu t hin khi cho hc sinh nghin cu v hidro ( phn ng th hidro bi kim lo i ). Cn nh rng vic d y hc cho hc sinh khi nim v cc loi phn ng khi nghin cu oxi (hay hidro) s lm nng thm ni dung do vic quy nh thm nhng nhim v s ph m khc. Hn na bt k mt s phn tn no khi mc ch ch yu u lm cho vic dy hc tr nn kh kh n hn. Do vy khi trnh by v cc lo i phn ng ha hc nhng tit hc ny, GV cn h t sc trnh vic m rng khi nim ph n ng v cc loi phn ng m ch trn c s mt s phn ng hc hnh thnh khi nim mi mc cn thit m thi. Nhng kin thc v cc iu kin xc tin ph n ng c s dng v cng c trong chng Hidro- Nc Khi hc tnh cht ha hc hidro, gio vin lu hc sinh rng n u ta t nng hidro nguyn cht thot ra kh i ng d n th y tinh th n chy vi ngn la khng ln lm, bi v tng tc gia hidro va oxi ca khng kh ch xy ra ming ng. iu g s xy ra n u ta trn oxi v hidro lc u ri t hn h p cho ti nhit bc chy ca hidro? Thy r l cc phn t hidro v cc phn t oxi s va chm nhau khng t t nh khi t hidro thot ra khi ng dn m chng hu nh va chm nhau cng mt lc. Lc ny s phn t hidro v oxi phn ng trong mt n v thi gian s nhiu hn hn v do tc c a phn ng s tng ln rt mnh. Ton b nhit lng trong tng tc ny hu nh c gii phng ng thi s gy nng mnh lm gin hi nc to thnh mt cch t ngt v gy n. Nghin cu bi 36 Nc s cho php hnh thnh cho h c sinh khi nim v s chuyn ha ha hc ngc chiu nhau ( nh phn ng phn tch nc v phn ng tng hp nc t hidro v oxi). Khi nim s c s dng khi hnh thnh khi nim v tnh thun nghch ca phn ng ha hc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 46

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

lu h c sinh rng khi in phn nc v trong phn ng n ca hn hp hidro v oxi trong kh k c hai phn ng ha hc ngc chiu nhau xy ra, ta in vo b ng di y sau khi tin hnh th nghim

PTHH

Cc cht ban u

Sn ph m phn iu kin ng Nc Tc dng ca tia la in vo hn hp kh.

2H2 + O2

2 H2O Hidro, oxi

2 H2 O

2H2 + O2

Nc

Hidro, oxi

Cho dng in i qua nc

Cu i cng hc sinh ghi nh ngha: hai phn ng trong nhng cht u ca phn ng ny l sn phm ca phn ng kia c gi l ph n ng thun nghch. 2.2.6 Tip tc cng c v pht trin khi nim phn ng ha hc khi nghin cu cc hp cht v c quan trng, cc n cht (kim loi v phi kim) v cc hp cht hu c tiu biu. 2.2.6.1 Khi nim tc phn ng: c cng c v pht trin thm mt bc, c th l cc kin thc v cc yu t nh hng n tc ph n ng cng c cng c v pht trin. Yu t nng nh hng ti t c phn ng: vn ny c cp ti khi nghin cu v cc hp cht v c n cht, v d : Mt s qu trnh xy ra nhanh cn phi ha tan cc ch t ban u. - Qu ng pirit trc khi cho vo l nung, cn nghin nh ti kch thc thch hp. - Khi nghin cu tnh ch t ha hc ca lu hunh: ngn la ca lu hu nh chy trong oxi sng hn khi chy trong khng kh, iu chng t tc ph n ng c a lu hu nh chy trong oxi ln hn trong khng kh. Mun gip cho hc sinh hiu su hn, GV cn phi da vo khi nim nng mol gii thch.
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 47

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Yu t nhit nh hng n t c ph n ng: Yu t nhit nh hng n tc ph n ng, nhng khng quyt nh chiu hng c a qu trnh. cu i giai o n THCS, khi nu yu t nhit nh hng ti tc phn ng, c th s b nu quy tc Vanhop (HS s h c k hn lp 10). Yu t xc tc lm thay i tc phn ng: bc ny ch mi cp ti xc tc thc y qu trnh, tc l lm tng tc ph n ng. V d: khi iu ch oxi bng cch nhit phn mui kali clorat, cn s c mt c a mangan dioxit bc ny, cha a ra khi nim xc tc m v ch a xt n c ch xc tc. 2.2.6.2. Khi nim phn loi phn ng: c cng c v pht trin. Ngoi vic phn loi ph n ng nu trn, cn c th phn loi phn ng da vo d u hiu c (hoc khng c) s oxi ha v s kh. VD: phn ng ha h p gia magie v oxi: 2Mg + O2 2MgO C th xp vo loi ph n ng oxi ha- kh, v c s oxi ha ca magie Sau ny chng trnh PTTH, HS c h c cc khi nim c ng ha tr, in ha tr, c bit l khi nim s oxi ha, s phn loi cc ph n ng ha hc s c khi qut cao. V khi nim phn ng chy cng vy. n u nh cc phn trc ta ch xt trng h p chy trong khng kh ho c trong oxi, th khi nghin cu cc halogen cho th y hidro c th chy trong clo. T nh ngh a phn ng chy l phn ng oxi hakh c pht nhit v pht sng. V vy s chy ca hidro trong clo l phn ng oxi ha- kh. H2 + Cl2 2HCl Ngoi ra cng cn phn bit s chy v mt ha hc v s chy sng vt l. VD: S chy sng ca dy tc l s chy sng vt l. Trong bng n c np kh him, dy tc bng n nng ln v in nng bit thnh nhit nng v quang nng. 2.2.6.3. Khi nim iu kin phn ng: c cp n khi xt phn ng trao i v ph n ng th xy ra trong dung dch.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 48

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Ph n ng trao i: giai on ny, HS c th phn bit c iu kin cho phn ng xy ra; ni cch khc chnh l iu kin cn v ca tng phn ng trao i c th. Cc iu kin c phn ng trao i xy ra l trong sn ph m phn ng c t nht m t trong cc cht sau: ch t kt ta ho c cht bay h i. V D: phn ng gia axit v mu i: Axit (1) + Mui (1) Axit (2) + Mu i (2) iu kin c ph n ng loi ny xy ra hon ton l trong sn phm phn ng t nht phi c mt ch t kt ta ho c ch t bay h i. Xt ti iu kin cn, ph i ch ti c im ca tng loi axit v mui tham gia vo phn ng. V d : CaCO3 k thc hin ph n ng. Hoc phn ng: 2NaCl + H2SO4 Na2SO4 + 2HCl + 2HCl CaCl2 + CO2 + H2O Ph n ng xy ra c v HCl mnh hn H2CO3. C th ly mt mu i cacbonat b t

Ph n ng xy ra c v H2SO4 mnh v khng bay hi, trong khi HCl d bay h i. Song cn ch rng mun cho HCl bay hi cn un nng mnh. Ngoi ra, v kh hidro clorua tan nhiu trong nc(ca dung dch) nn hn hp phn ng cng t nc cng t t, do vy mui NaCl ban u phi l loi mu i khan, dung dch axit H2SO4 phi m c. Ph n ng th: Trng tm giai on ny ch ch phn ng xy ra trong dung d ch. C th l cc lo i phn ng gia: Kim loi vi nc. Kim loi vi dung dch mui. Xt v d lo i phn ng gia kim loai vi dung dch axit c b t u khi hc v hidro, sau c pht trin khi nghin cu cc hp ch t v c quan trng, phn ng gia kim loi vi dung d ch mui. Ni ti iu kin c a cc lo i phn ng

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 49

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

ny, phi ch c hai cht tham gia l kim loi v axit (hoc mui). i vi kim lo i, iu kin l v tr c a n trong dy hot ng ha h c ca kim lo i. C th l kim loi ng trc hidro trong dy ho t ng ha hc ca kim lo i s y hidro ra kh i dung d ch axit, kim loi ng trc y kim loi ng sau ra khi dung dch mu i ( khi ly v d, GV cn trnh dn chng cc phn ng trong kim lo i tc dng mnh vi nc, v d cho natri tc dng vi dung d ch CuSO4). Khi cho HS nghin cu v dy hot ng ha hc c a kim loi qua phn ng cu kim lo i vi axit, lc u u tin chn phn ng ca kim loi vi axit khng c oxi; khi xt n tc dng ca kim loi vi axit c oxi cn lu n tnh cht c bit l tnh oxi ha c a cc axit ny, HNO3 c cng nh long v H2SO4 c u tc dng vi m i kim loi nhng khng gii phng kh H2. Ngoi ra cn gii thiu tnh th ng ha ca HNO3 v H2SO4 m c khi tc dng vi Al v Fe (to nn trn mt Al, Fe lp mng mng oxit bn nn phn ng b ngng li). trng THCS, HS bc u cn c lm quen vi cc phn ng xy ra vi cc h p cht hu c quan trng. Lc ny, khi nim v phn ng th , ha hp c m rng qua vic nghin cu cc ph n ng th clo ca metan, ph n ng cng brom ca etilen v axetilen.HS bc u tm hiu phn ng este ha, ph n ng th y phn, to iu kin m rng hiu bit v bit cch gii thch nhiu qu trnh ho hc xy ra xung quanh.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 50

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

CHNG III: MT S KT QU BC U CA TI 3.1 Thc tr ng nm vng khi nim phn ng ha h c ca hc sinh trng THCS chng ti tin hnh iu tra kh i lp 8 cc trng THCS: Nguy n Th Lu, Trm Chim, Phm Hu Lu. 3.1.1 Mc ch nh gi cht lng nm vng khi nim phn ng ha hc ca hc sinh THCS khi 8 3.1.2 Tin hnh Chng ti pht phiu iu tra xem xt tnh hnh n m vng khi nim phn ng ha h c ca h c sinh cc lp : 8 A6, 8A8, 8A9 Trng THCS : Nguyn Th Lu S lng phiu pht ra :120 phiu v thu v 98 phiu gm 20 cu h i trc nghim, mi cu c nhiu kin hc sinh la chn 3.1.3 Kt qu Sau khi thng k s liu kt qu thu c nh sau: Xi fxi 8A6 % 8A7 0 0 0 0 0 0 8A9 0 1 0 0 0 0 0 0 2 1 3.33 0 0 1 3 3 10 5 4 4 5 7 6 5 16.67 10 27.77 7 7 8 8 2 9 0 0 0 0 0

13.34 23.33 6 2

26.67 6.67 10 3

13.88 16.67 5.55 2 4 12.5 7

27.77 8.83 8 3

3.125 6.25

21.875 21.875 25

9.375 0

(Trong Xi : im s , fxi s ln xut hin ca im s.)

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 51

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

30 25 20 15 10 5 0 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
Sau khi thng k kt qu, t l % v xp loi nh sau : + Loi yu (0 + Loi TB (5 +Lo i Kh (7 + Loi Gii (9 Nhn Xt. Sau khi chm im tng bi v x l cc s liu chng ti nh n thy h c sinh lp 8 n m kin thc v ph n ng ha hc ch a tt, t l h c sinh loi yu l 26,53% cn t l h c sinh t loi gi i khng c. Cc cu hc sinh tr li tng i tt l cu 1 (85,71%), cu 2 (61,23%), cu 12 (77,34%), cu 13 (81,43%), cu 14 (93,66%), cu 18 (83,66%). Cc cu HS tr li cha t t l cu 3 (18,36%), cu 19 (0%), 3.1.4 Nhn xt, nguyn nhn v gi i php 3.1.4.1. Nh n xt. 4) : 26.53 % 6) : 8 ) : 10 ) : 38.78 % 34.69 % 0 %

8A6( truong THC S Pham Huu Lau) 8A7(truong THC S Nguyen Thi Luu) 8A9( truong THC S Tram Chim)

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 52

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

a s HS phn no nm c nhng kin thc c b n v khi nim phn ng ha h c. Tuy nhin phn ln cc em cha nm th t chc v su kin thc, cc em thng ch hiu vn 1 cch s si. a s cc em cha phn bit c gia hin tng vt l v hin tng ha hc, cc em ch tr li ng nhng cu hi c lin quan n kin thc va hc. Cc em rt m h v vic phn bit cc phn ng. Ph n ln cc em nhn ra ngay phn ng ha hp v phn ng phn hy, cn lng tng v phn ng oxi ha kh, ph n ng th c v mt l thuyt v vn dng vo bi tp. HS ch a n m vng cc kin thc m rng do hin nay cc kin thc ny thng c phn b phn c thm trong SGK nn cc GV ch d y thong qua ho c c khi khng d y. 3.1.4.2. Nguyn nhn v gii php Nguyn nhn khch quan v ch quan Nguyn nhn khch quan: khi nim phn ng ha h c l 1 khi nim xuyn sut h thng chng trnh, HS ban u tip xc vi ha h c cn ng ngng cha h thng c kin thc, cha hiu bit cc kin thc 1 cch cn k. Mt khc khi nim ny khng ph i ch c dy 1 ln m n c hnh thnh v pht trin qua nhiu giai on t d n kh, t n gin n phc tp theo nguyn tc ng tm nn HS khng th 1 ln hiu ngay c.

Nguyn nhn ch quan: Khi dy v khi nim phn ng ha hc a s GV cha cho bi tp p dng ngay sau ph n kin thc va hc, thng thy rng nu bi dy c th nghim GV s lm th nghim trng h p ngc li a s GV cha ch s dng hnh v ho c dng bi ging in t c s dng th nghim o trn my m hnh ha cc kin thc gip HS d hiu, d nh v nh lu. ng thi phn ln cc GV cng cha ch n vic ph i hp, s dng linh ho t cc bin php ging d y ch a thng xuyn n tp cng c khc su cc kin thc hc cho hc sinh.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 53

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Cc GV thng ch dy s si thm ch b qua cc kin thc m rng phn c thm. 3.1.4.3 Gii php. Trc ht ngi GV cn phi nm tht chc cc kim thc chuyn mn. ng thi GV cng ph i s dng phi h p linh ho t cc phng php dy h c khc nhau nng cao hiu qu ging dy, gip HS hng th h c tp khng b nhm chn khi ph i hc 1 s lng kin thc kh ln nh hin nay. Trong qu trnh ging d y ngi GV cn thng xuyn lin h thc t, hng cho HS thy r ch li c a vic h c mn ha, nhng ng dng ca ha h c vo i sng cc em thy c ci hay, ci th v ca ha hc khi dy trong cc em lng yu thch mn h c t cc em s c thc tm ti, h c hi tch cc, ch ng v sng to trong vic tm kim kin thc cho bn thn. HS nm vng kin thc, GV cn ph i theo st tng HS, nm c tnh hnh hc tp c a cc em, gii thch cn k cc vn cn truyn th . c bit GV cn phi ch n vic hnh thnh v pht trin h thng cc khi nim phn ng ha h c v y l ph n kin thc rt c bn, bc u lm n n tng trong sut chng trnh ha h c ph thng, n l c s lnh h i cc kin thc khc. GV phi cho HS xem xt cc ch t v s bin ha c a chng trn c s cu to cht. Khi hnh thnh v pht trin khi nim ph n ng ha h c GV cn ch ging tht k, nh n mnh trng tm v khc su kin thc cho HS gii thch r mu ch t tng vn lm c s lnh h i cc kin thc lin quan sau ny. Phn ng ha hc l phn kin th c c bn v l nn tng v vy khi ging dy GV nh t thit ph i s cc phng tin trc quan. GV cng nn ch hng dn cho HS cch h thng kin thc pht trin t duy cho HS. Khi ging dy v cc phn ng ha hc GV cn ch phn cng c khc su kin thc cho HS, da vo kin thc c hnh thnh kin thc mi v khi dy kin thc mi ph i thng xuyn lin h cng c nhc li kin thc c gip HS khng qun cc kin thc hc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 54

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

GV cn ch m rng kin thc cho HS nhng ph i va sc v ty theo trnh c a HS c ph ng php thch hp. GV hng d n rn luyn cho HS lm cc bi tp v phn ng ha hc t d n kh nh phn bit gia cc phn ng, du hiu nhn bit cc phn ng ha h c. Trong qu trnh ging dy GV ph i tng b c hng dn HS s dng thnh tho ngn ng ha hc 3.2 Thit k m t s gio n dy v cc phn ng ha hc SGK lp 8. Nh trnh by cc ph n trc, khi nim phn ng ha hc c cp n xuyn su t ch ng trnh ha h c ph thng tt c cc khi lp; tuy nhin bc hc THCS khi nim phn ng ha hc c hnh thnh da trn c s quan nim cht cu to t nguyn t - phn t, ln n bc hc THPT khi nim ph n ng ha hc c cng c, pht trin v c xem xt di nh sng ca thuyt electron ion. ng vi mi giai on hnh thnh khi nim u c mt yu cu c th . chng II phn tch ni dung chng trnh, tm ra cc giai on hnh thnh, pht trin khi nim v yu cu v mt kin thc ca m i giai on. Sau khi iu tra th c trng nm kin thc c a mt s hc sinh THCS v cc kin thc ph n ng ha h c v thng k kt qu thu c, em a ra mt s bin php nh m nng cao kin thc cho hc sinh v khi nim ny. Qu trnh hnh thnh v pht trin khi nim ny c SGK xy d ng theo nguyn tc ng tm tc l lp i lp li t d n kh, t n gin n phc tp. Do mun hnh thnh khi nim ny cho hc sinh c tt, ngi gio vin ph i son cc bi ging thnh m t h thng lm sao qu trnh hnh thnh khi nim ny l mt qu trnh lin tc. Da trn tnh hnh cc trng THCS theo kt qu iu tra, em xin a ra mt s gio n ging d y cc kin thc ph n ng ha hc. son cc gio n ny em da trn dn bi SGK, cc sch tham kh o, sch bi tp v cc ti liu c lin quan; ng thi em c ng tham kh o cc gio n mu c a cc gio vin lu nm c kinh nghim

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 55

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Gio n 1 S BIN I CA CHT I. Mc tiu: 1. HS phn bit c hin tng ho hc, hin tng vt l. T HS bit phn bit cc hin tng trong cuc sng. 2. HS tip tc c rn k n ng lm th nghim v quan st. 3. Gio dc lng yu khoa hc, vn dng kin thc vo thc t i sng. II. Chun b: GV: - Fe, S, ng, mu i, nc. - n cn, nam chm, kp g, king un, ng nghim, cc thu tinh. HS: Nghin cu trc bi. III. Tin trnh bi ging. 1. n nh t chc:1 2. Kim tra bi c: 5 Gio vin sa bi kim tra cho hc sinh. 3.Bi mi: 1 Vo bi: Trong chng trc cc em hc v cht. Chng ny s hc v phn ng. Trc ht cn xem vi cht c th xy ra nhng bin i g, thuc loi hin tng no? Hot ng 1: Hin tng vt l. t vn : (30) Trong cuc sng hng ngy ca chng ta c nhiu hin tng: v d nh l vo bu i sng khi mt tri mc ta th y sng tan d n; sau khi hi nc bc hi gp khng kh lnh ngng t v ri xung to ra ma l hin tng vt l hay ha hc. S bin i c a cht nh th no l hin tng vt l. Ta i vo ni dung th nh t. Hot ng c a gio vin I.Hin tng vt l (15) HS quan st H 2.1. ?Hnh v nu vn g? - Nc chy thnh nc lng, un Hot ng ca h c sinh - Hnh v th hin s bin i ca nc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 56

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

si nc chuyn thnh hi nc. Ngc ? Em hy m t cc qu trnh ? li nu em hi nc ngng t nc s tr thnh th lng sau lm ng c s tr thnh th rn yu cu HS gii thch tng qu trnh bin i c a nc t th ny sang th khc - Nc(r) b ng s . Nhn xt. ? Trong cc qu trnh trn c s bin i v cht hay trng thi? yu cu HS nh li th nghim ho mui vo nc c dung d ch nc mui, sau li c cn nc mu i. ? Trong th nghim l s bin i v cht hay v trang thi? ? Em hy rt ra nhn xt t 2 qu trnh trn? ? S bin i thuc lo i hin tng g? vi v d. Vy hin tng vt l l g? Hin tng ch t bin i m vn gi nguyn l cht ban u. Hot ng 2: Hin tng ha hc.(30) t vn : S bin i c a cht nh th no c g i l hin tng ha h c.Lm sao phn bit hin tng vt l v hin tng ha hc khi trong thc t c rt nhiu hin
Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Nc(l)

Nc(h)

-Bin i v trng thi

- Bin i v trng thi. -Trong cc qu trnh trn nc cng nh mui n gi nguyn l cht ban u S bin i thuc li hin tng vt

Nhn xt v yu cu hc sinh cho thm l.

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 57

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

tng xy ra xung quanh chng ta. II. Hin tng ha hc(15) Hng dn HS lm th nghim:Trn u mt lng bt S v bt Fe va c hn hp 2 cht. Chia hn hp thnh 2 phn b ng nhau: + Phn 1: a nam chm li gn. Hin tng g xy ra? + Phn 2: vo 1 ng nghim, un nng trn ngn la n cn.a nam chm li gn phn 2 sau khi nung nng.Quan st hin tng.Em hy nu hin tng thu c phn 2? Nhn xt. GV tip tc hng dn HS lm th nghim 2: Ly ng vo 2 ng nghim1v 2.un nng y ng nghim 2. Quan st hin tng. Gi i din mt nhm nu hin tng. Cc nhm tin hnh. ng trng chuyn dn thnh nu ri en v c nhng git n c ngng t trn thnh ng nghim Gi nhm khc b sung. ? Em hy nu kt lun v hin tng th nghim ny? GV kt lun. Khi b un nng ng phn hu bin i thnh 2 ch t khc l than v nc. - Sn phm thu c khng b nam chm ht. Khi un nng Fe tc dng vi S bin i thnh cht mi. - St b nam chm ht.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 58

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

? Cc qu trnh bin i trn c phi l hin - Cc qu trnh trn khng ph i l hin tng vt l khng, ti sao? GV thng bo: Cc qu trnh bin i trn l hin tng ho h c. Hin tng ho hc l g? Nhn xt. ? Lm th no phn bit c hin Da vo d u hiu c cht mi to thnh tng vt l v ho h c? Nhn xt. 4. Cng c:6 Gv treo bng ph ni dung bi tp cng c : 1).Trong cc qu trnh sau, qu trnh no l hin tng vt l, qu trnh no l hin tng ho hc? Gii thch? a. Dy st c ct nh thnh tng o n v tn thnh inh. b. Ho tan axit axetic vo nc c dung d ch axit axetic long lm gim n. c. Cu c xng lm bng st lu ngy trong khng kh b g. d. t chy g, ci. 2). Th no l hin tng vt l, hin tng ho h c, cho VD? 5. Dn d: 1 - Lm bi tp: 1, 2, 3- SGK - c trc bi ph n ng ho hc khng. Hin tng ho h c l qu trnh bin i c to ra cht khc. tng vt l v to ra cht khc.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 59

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Phn 3: KT LUN V XUT


1. Kt lu n chung Vic hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha h c cho hc sinh trng ph thng l ht sc quan trng v cn thit. Sau mt thi gian nghin cu v th c hin, kha lun ny hon thnh nhng vn sau: Nghin cu c s l lun ca s hnh thnh v pht trin cc khi nim ha hc c b n, c th l khi nim phn ng ha h c. Nghin cu, h thng ha nhng kin thc v khi nim ph n ng ha hc. Nghin cu cu trc chng trnh ha h c THCS. Phn tch s hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha h c SGK lp 8 thy c y l mt khi nim rt c b n nhng phc tp. Ban u l nhng ci n gin nhng v sau nht l cp hc THPT c nhiu phn ng ha hc phc tp h n, iu lm tng tnh ph c tp ca khi nim phn ng ha hc, pht trin khi nim ny tun theo nguyn tc ng tm ph hp vi kh nng nhn thc c a hc sinh trong tng giai on. Tin hnh iu tra mc n m kin th c v phn ng ha h c ca HS khi lp: 8 cc trng THCS Nguyn Th Lu, Trng THCS Phm Hu Lu, Trng THCS Trm Chim. Sau khi x l kt qu v thng k s liu, ti c mt s nh n xt sau: tin hnh dy thc nghim bi Phn ng oxi ha-kh, iu ch kh Hidro-phn ng th . Sau khi tm hiu c s l lun v iu tra tnh hnh n m kin thc ca h c sinh v cc ph n ng ha hc em a ra mt s nh n xt v gii php nh m nng cao hiu qu ging dy phn kin thc ny. ng thi em cng a ra m t s gio n c lin quan n kin thc v ph n ng ha hc. 2. xut v kin ngh gip cho vic ging d y mn ha h c, c bit l vic hnh thnh v pht trin cc khi nim c bn m c th y l khi nim phn ng ha hc t hiu qu cao, em xin c mt s kin ngh sau:

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 60

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

i vi ni dung chng trnh ha hc ph thng hin nay, khi lng kin thc a vo chng trnh l kh nhiu v y l mt mn hc mi h c sinh mi bc u tip xc cha c nn tng cc lp trc nhng thi gian ln lp li t ( 2 tit /tu n) nn gio vin khng c thi gian luyn tp cng c kin thc, l ch a ni n vic m rng kin thc cho h c sinh v th cn phi tng thm thi gian ln lp khong 1 tit/tun. Khi nim phn ng ha hc l khi nim c hnh thnh v pht trin xuyn sut chng trnh ha hc ph thng t lp 8-lp 12. V th khi h c nh ng kin thc sau hc sinh thng d qun nh ng kin thc trc do ngi GV cn phi thng xuyn n luyn, nhc li cc kin thc c c lin quan khi dy bi mi kh c su kin thc cho hc sinh. i vi ban lnh o khoa ha h c trng i H c ng Thp em xin c m t s ngh sau: Tng cng tit tp ging cho sinh vin sinh vin c th ging dy tt cc bi trong chng trnh THCS ng thi ph i sp lch v phng tp ging cho sinh vin. Trong cc tit hc gio vin nn gp phng php ging d y c a tng bi tng phn cho sinh vin. T chc thm cc bui nghe bo co kinh nghim ca gio vin trng THCS v phng php ging dy cc n i dung kh, tru tng cho sinh vin c thm kinh nghim trc khi bc vo ngh. i vi cc ging vin ang ging d y cc trng ph thng hay cc sinh vin ang ngi trn gh nh trng cn phi lun lun trao d i kin thc chuyn mn c a mnh m t cch vng chc nht t kt hp vi cc ph ng php dy h c thch hp nht truyn t kin thc cho hc sinh m t cch t t nh t. Trang b thm cho th vin mt s sch ti liu tham kh o cc nm gn y cho sinh vin m rng kin th c chuyn mn v d dng thu th p ti liu khi lm cc ti, to iu kin thun li cho sinh vin nghin cu.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 61

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com

Trong thi gian gn y, CNTT v ang l m t ph ng tin h tr rt tch cc cho vic ging dy b mn v nht l i vi nhng kin thc tru tng th vic ging dy bng gio n in t s mang li nh ng hiu qu tch cc lm cho vic lnh hi kin thc ca h c sinh d dng h n. V th bn thn mi ngi gio vin, sinh vin u ph i lun tm ti hc hi m mang tri thc ca mnh tip cn vi cng ngh hin i c a khoa hc k thu t phc v cho vic ging dy c a mnh c tt nht. Mun c nh vy cn ph i c s h tr ca nh n c i vi ngnh gio dc v kinh ph trang b cc phng tin dy h c hin i cc trng ph thng, to iu kin cho gio vin, sinh vin tip cn vi cng ngh mi. Cui cng tuy cn c rt nhiu hn ch nhng em hy vng ti ny s gp mt phn nh vo vic nng cao hiu qu dy h c mn ha trng ph thng THCS nh t l hiu qu c a vic hnh thnh v pht trin khi nim phn ng ha h c.

Chia s: CN. Nguyn Thanh T - Email: tuhoahocqn@gmail.com - Facebook: www.facebook.com/daykem.quynhon

Website: www.daykemquynhon.ucoz.com 62

PDF Created with deskPDF PDF Writer - Trial :: http://www.docudesk.com