Ὁ ἐρχομός τοῦ Κυρίου μας

Στό παρόν τεῦχος (καί τά ἑπόμενα) ἕνεκεν ἑορτῶν θά διακόψουμε ὀλίγον τήν μετάφραση
τῶν λειτουργικῶν θεμάτων τῆς Θείας Λειτουργίας καί θά ἀναφερθοῦμε στά
κοσμοσωτήρια γεγονότα τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Ὑιοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί τῆς ἐν
Ἰορδάνη Βαπτίσεώς Του.
Τό μυστήριο τοῦ ἐρχομοῦ τοῦ Θεοῦ στή
γῆ μᾶς προτρέπει νά ζήσουμε ἡ ἑορτή τῶν
Χριστουγέννων. Αὐτός ὁ ἐρχομός εἶναι
μιά θεμελιώδης ἀφετηρία πού βαθαίνει
τό νόημα τῆς ζωῆς καί τῆς ὑπάρξεώς
μας, καί ἀνανεώνει τήν πίστη καί τήν
ἐλπίδα μας στήν ζωντανή παρουσία
τοῦ Θεοῦ μέσα μας καί γύρω μας.
Ἡ Ἐκκλησία διακηρύσσει πανηγυρικά ὅτι ὁ
Θεός ἔγινε ἄνθρωπος γιά νά γίνει ὁ
ἄνθρωπος Θεός. Αὐτή ἡ ἀλήθεια μπορεῖ νά
φωτίσει τά πιό σκοτεινά στοιχεῖα τῆς ζωῆς
μας. Αὐτή ἡ πίστη γίνεται πηγή χαρᾶς, πού
ἀνοίγει τήν πόρτα τῆς ὑπάρξεως μας στόν ὑπερβατό κόσμο τοῦ Θεοῦ.
Τά Εὐαγγέλια περιγράφουν μέ λιτά χρώματα τήν παράδοξη Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, τήν
προσδοκία καί τήν ἐκπλήρωσιν τῶν προφητειῶν. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας θεολόγησαν
φωτισμένα πάνω στό μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ. Οἱ Ὑμνογράφοι
ἐγκωμίασαν ἐκστατικοί τήν συγκατάβασιν καί τήν κάθοδον τοῦ Θεοῦ, ἀλλά καί τήν ἄνοδο
τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Δημιουργός γίνεται δημιούργημα. Ὁ Ἀόρατος ὁρᾶται, ὁ Ἄχρονος ἐν
χρόνῳ λαμβάνει ὑπόσταση, ὁ Ἀνέγγιχτος ψηλαφίζεται, ὁ Ἀσώματος λαμβάνει σῶμα, καί ὁ
Ἄναρχος ἀρχίζει ὡς Θεάνθρωπος τήν ἐπίγεια ζωή Του.
Ἔτσι λοιπόν «ὅτε ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου» κατέβηκε ὁ Δημιουργός καί Πλάστης
Θεός ἀπό τό ὕψος τοῦ οὐρανοῦ στήν κοσμική γῆ, γιά νά ἑνωθεῖ μέ τήν ἀνθρώπινη φύση
«καὶ μὴ ἐκστὰς τῆς φύσεως, μετέσχε τοῦ ἡμετέρου φυράματος». Εἰσέρχεται στήν δική
μας πραγματικότητα, στό εἶναι μας, στή ζωή μας. Ὁ Θεός διάλεξε τό πιό κρίσιμο σημεῖο
τῆς ἱστορίας, τό πιό κατάλληλο πρός σωτηρίαν, γιά νά ἐκπληρώσει τίς ὑποσχέσεις Του,
χωρίζοντας (τήν ἱστορία) σέ πρό Χριστοῦ (π.Χ.) καί μετά Χριστόν (μ.Χ.) χρόνων. Καί ἡ
ἐκπλήρωσις τῶν προσδοκιῶν ἔγινε σ’ ἕναν τόπο καί μ’ ἕναν τρόπο πού μᾶς προκαλεῖ
κατάπληξη.

1

Ὁ ἀκατάληπτος καί παράδοξος αὐτός τρόπος μέ τόν ὁποῖο ἦλθε ὁ Χριστός στή γῆ μας,
ἀλλά καί ἔρχεται κάθε φορά στή ζωή μας, ἀνατρέπει τά ἀνθρώπινα δεδομένα, πλουτιεῖ
χαρά, δίδει ἀγαλλίαση, παρέχει σωτηρία καί ἐπιβεβαιώνει ὅτι «τά ἀδύνατα παρά
ἀνθρώποις δυνατά παρά τῷ Θεῷ ἐστί».
Ἡ Γέννησις τοῦ Χριστοῦ «ἀνέτειλε τῷ κόσμω τό φῶς τό τῆς γνώσεως» γιατί φανέρωσε
εἰκόνα Θεοῦ καί τέλειου ἀνθρώπου σέ μιά ὑπόσταση, σέ μιά θεανθρώπινη ὑπόσταση σ’
ἕνα πρόσωπο. Μιά τέτοια γνώση εἶναι φῶς τῆς ψυχῆς. Νά γιατί ἡ Σάρκωση τοῦ Θεοῦ ὡς
γνώση τῆς ἀπόλυτης ἀλήθειας δέν μπορεῖ νά συγκριθεῖ μέ καμιά ἄλλη γνώση ἤ ἀλήθεια
τοῦ κόσμου τούτου ὅταν ἀκριβώς αὐτή ἡ ἀλήθεια περιχωρεῖ τό μυστήριο τῆς καταβάσεως
τοῦ οὐρανοῦ στή γῆ, τῆς ὑποστατικῆς ἑνώσεως, γιά νά ἀνέβει καί νά ἀνεβαίνει ἐφεξῆς ἡ
γῆ πρός τόν οὐρανό.
Ἐμεῖς οἱ πιστοί καλούμαστε νά ζήσουμε αὐτό τό μυστήριο τῆς ἱστορίας ὡς τό
θαῦμα τῆς δικῆς μας ὑπάρξεως καί ζωῆς. Γιατί ὅσο ὁ «ἥλιος τῆς δικαιοσύνηs» δέν
ἀνατέλλει καί στήν δική μας ψυχή, μάταια ἀναζητοῦμε τήν ὕπαρξίν Του, μάταια
ἀναζητοῦμε νά βροῦμε μέσα στόν κόσμο τόν «τεχθέντα βασιλέα» τοῦ ὁράματος τῶν
προφητειῶν καί τῶν Γραφῶν, ἀλλά καί τῶν δικῶν μας ὁραμάτων καί προσδοκιῶν πού δέν
θά φωταγωγηθοῦν ποτέ, οὕτε θά ἐπευλογηθοῦν οὐδεπώποτε.
Ἡ Γέννησις τοῦ Χριστοῦ εἶναι μιά διαρκής πρόσκλησις νά ἀναγεννηθοῦμε
πνευματικά. Ἡ πνευματική ἀναγέννηση ἀποτελεῖ ἕνα ὑπαρξιακό γεγονός, ἕνα μέγιστο
θαῦμα, ἀφοῦ ὁ ἄνθρωπος πλέον γίνεται ἕνα νέο πρόσωπο. Γίνεται ἕνας διαπρεπής
θεολόγος μέ τήν ρωμαλέα σκέψη πού συνδέει τήν πνευματική ἀναγέννησή του μέ τήν
εἰκόνα τοῦ Θεοῦ, μέ τό πρόσωπο τοῦ Θεοῦ, ὥστε νά ζήσει τήν ὑπέρβαση, τό θαῦμα, τό
μυστήριο.
Αὐτήν τήν προσωπική ἀναγέννησιν ἄς καταξιωθοῦμε ὅλοι μας νά ἐπιτύχουμε.
Αὐτήν τήν ἀμαυρωμένη εἰκόνα τοῦ Θεοῦ μέσα μας ἄς ἐπιτρέψουμε νά
ἀναπλάσσει ὁ «ἐν σπηλαίῳ γεννηθείs καί ἐν φάτνῃ ἀνακλιθεὶς Χριστός ὁ Θεός
ἡμῶν», οὕτως ὥστε ὡς «παιδίον νέον» ἀναγεγεννημένοι εἴδομεν τήν δόξαν καί
λαμπρότητα Αὐτοῦ ἀγαλλιώμενοι εἰς αἰῶνας αἰώνων. Ἀμήν.
Μέ ἀγάπη Χριστοῦ
π.Μηνᾶς Ἀλεξιάδης

Μαμά, υπάρχει Άγιος Βασίλης ;
Ο 7χρονος Παύλος γράφει γράμμα στον
Άγιο Βασίλη ζητώντας του να μην τον ξεχάσει.
Είναι ένα από τα εκατομμύρια παιδιά σε κάθε
γωνιά
της
γης
που
περιμένουν
με
ανυπομονησία τον παχουλό ασπρομάλλη
γέροντα να ξεκινήσει το μαγικό του ταξίδι
στον κόσμο. Ο πιο αγαπημένος σίγουρα άγιος
των παιδιών, σε παγκόσμια κλίμακα, αλλάζει
όνομα ανάλογα με τη χώρα προέλευσης του
παιδιού. Είναι ο Father Christmas των Άγγλων,
ο Santa Claus των Αμερικανών, ο Pre Nol των
Γάλλων, ο Sinterklaas των Ολλανδών, ο

2

Weihnachtsmann των Γερμανών, ο Babbo Natale των Ιταλών ή ο Άγιος Βασίλης των
Ελλήνων. Αργά ή γρήγορα όμως οι μικροί μπόμπιρες παρατηρούν ότι ο καλοκάγαθος
παππούλης με τη μακριά γενειάδα μοιάζει όλως περιέργως
πολύ στον μπαμπά ή στο θείο. Τι γίνεται τότε ; Όλο και
περισσότεροι γονείς αναρωτιούνται αν είναι καλό για το
παιδί τους να πιστεύει στην ύπαρξη του Άγιου Βασίλη,
φοβούμενοι ότι στη συνέχεια θα απογοητευθεί, ότι θα
θυμώσει μαζί τους επειδή το εξαπάτησαν ή ότι το να
συντηρούν την πίστη στον Άγιο Βασίλη δεν συνάδει με την
προσπάθειά τους να διδάξουν στο παιδί τους να μην λέει
ψέματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι τα περισσότερα παιδιά
ανακαλύπτουν την αλήθεια σχετικά με τον Άγιο Βασίλη
γύρω στα 6 ή 7 τους χρόνια. Και αν το δούμε από την
σκοπιά της εξελικτικής ψυχολογίας υπάρχει εξήγηση στο
γιατί τότε. Σύμφωνα με τον Piaget, είναι η περίοδος που
τα παιδιά μεταβαίνουν από το «προεννοιολογικό στάδιο»
ανάπτυξης, όπου δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουν την
πραγματικότητα από την φαντασία, στο στάδιο των
«συγκεκριμένων λογικών διεργασιών» που τους επιτρέπει να κάνουν λογικούς
συλλογισμούς σχετικά με τον κόσμο. Γι’ αυτό και σε αυτή την ηλικία αρχίζουν να
αναρωτιούνται «πώς καταφέρνει ο Άγιος Βασίλης να επισκεφθεί όλα τα σπίτια σε μια
νύχτα» ή «πώς χωράει από την καμινάδα». Πάντως όταν τα παιδιά ανακαλύπτουν την
αλήθεια αυτοί που απογοητεύονται περισσότερο είναι μάλλον οι γονείς! Αντίθετα, τα
περισσότερα παιδιά αντιδρούν με θετικό τρόπο, νιώθοντας μάλιστα και ένα αίσθημα
υπερηφάνειας, καθώς θεωρούν ότι η ανακάλυψή τους αυτή τα φέρνει πιο κοντά στον
κόσμο των μεγάλων.
Όταν λοιπόν το παιδί μας ρωτάει αν υπάρχει πράγματι Άγιος Βασίλης, δεν
χρειάζεται να επιμείνουμε στο ψέμα, προσβάλλοντας τη νοημοσύνη του, αλλά
ούτε και να παρουσιάσουμε την ψυχρή αλήθεια των ενηλίκων, λέγοντας ένα
ξερό όχι και ισοπεδώνοντας τη φαντασία του. Μπορούμε να αφήσουμε το παιδί
να κάνει τη δική του αναζήτηση και να ενδιαφερθούμε να μάθουμε τη δική του
άποψη, ρωτώντας για παράδειγμα «εσύ τι πιστεύεις;» ή «γιατί ρωτάς;». Αυτές
οι ερωτήσεις μπορούν να αποτελέσουν το έναυσμα για πολύ ενδιαφέρουσες
συζητήσεις ανάμεσα στα παιδιά και στους γονείς.
Άλλωστε τα παιδιά έχουν την ικανότητα να μας δείξουν με τον δικό τους τρόπο πότε
«δεν χρειάζεται» πλέον να πιστεύουν στον παχουλό άγιο, τουλάχιστον με τον τρόπο που
πίστευαν ως τώρα, αρκεί εμείς να τα προσέξουμε. Ας έχουμε πάντως στο μυαλό μας ότι
τα παιδιά έχουν ανάγκη μέχρι κάποια συγκεκριμένη αναπτυξιακή φάση -που διαφέρει για
το κάθε ένα- να πιστεύουν σε σύμβολα ή μύθους. Το πόσο ενθαρρύνουμε τα όνειρα ή και
τις φαντασιώσεις τους, σχετίζεται με την μελλοντική τους δυνατότητα και επιθυμία να
ονειρεύονται και να στοχεύουν ψηλά και αν η φαντασία χρειάζεται σε όλες τις ηλικίες, για
τα παιδιά είναι απαραίτητη. Η ιστορία του Άγιου Βασίλη όμως θα μπορούσε να αποτελέσει
και ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια των γονιών στην προσπάθειά τους να διδάξουν στα
παιδιά τους αξίες και αρχές, να τους καλλιεργήσουν την επιθυμία να βελτιώνουν τη
συμπεριφορά τους, να τα ενθαρρύνουν να ονειρεύονται ένα καλύτερο μέλλον, να
προσδοκούν πράγματα και να προσπαθούν γι’ αυτά. Στον δυτικό κόσμο η ιστορία του
Άγιου Βασίλη είναι βασισμένη στη ζωή του Αγίου Νικολάου που δώρισε την περιουσία του

3

στους φτωχούς, ενώ στη χώρα μας ταυτίζεται με τον Μέγα Βασίλειο από την Καισαρεία,
που έκανε πολλά φιλανθρωπικά έργα.
Μέσα από αυτές τις ιστορίες, λοιπόν, οι γονείς μπορούν να διδάξουν στα παιδιά
τους την αγάπη, τη γενναιοδωρία, την ανιδιοτέλεια, την ελπίδα, τη βοήθεια
προς τον συνάνθρωπο, την ισότητα απέναντι στο δικαίωμα να είμαστε
ευτυχισμένοι. Βέβαια, ακόμη πιο αποτελεσματικό από το να διηγηθούμε μια ιστορία
είναι να κάνουμε πράξη αυτές τις αρχές, δίνοντας οι ίδιοι το παράδειγμα στα παιδιά μας.
Έτσι, οι ημέρες των γιορτών είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία να προτείνουμε στο παιδί
μας να μαζέψει τα παιχνίδια που δεν χρησιμοποιεί ή κάποια ρούχα που δεν του κάνουν
πια και να πάμε μαζί του να τα προσφέρουμε σε παιδάκια που τα έχουν ανάγκη,
εξηγώντας του τους λόγους που το κάνουμε.
Παράλληλα, καλό θα ήταν να μάθουμε στο παιδί μας ότι αυτό που έχει σημασία είναι να
το θυμηθεί ο Άγιος Βασίλης και όχι η αξία του δώρου. Αν πάλι το παιδί μας ζητήσει ένα
πολύ ακριβό δώρο που δεν έχουμε την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουμε, μπορούμε
να του εξηγήσουμε ότι αν ο Άγιος Βασίλης ξοδέψει τόσα χρήματα μόνο για το δικό του
δώρο, δεν θα του μείνουν αρκετά χρήματα και για τα υπόλοιπα παιδάκια και ότι είναι
κρίμα μερικά παιδιά να μην πάρουν δώρο. Βέβαια, αυτό δε σημαίνει ότι αποθαρρύνουμε
το παιδί μας απ’ το να γράψει ένα γράμμα στον αγαπημένο του άγιο, ζητώντας του αυτό
που ονειρεύεται. Κάθε άλλο. Ας το ενθαρρύνουμε και ας πάμε μαζί του στο ταχυδρομείο
να στείλουμε το γραμματάκι του. Με αυτό τον τρόπο ίσως και να εκπλαγούμε, μάλιστα,
διαπιστώνοντας ότι πολλές φορές τα παιδιά κάθε άλλο παρά υλικά πράγματα ζητούν από
τον αγαπημένο τους άγιο.
Αντί λοιπόν για ακριβά παιχνίδια, φέτος, με την ευκαιρία της οικονομικής κρίσης και αντί
οι γονείς να αισθάνονται ενοχές που δεν μπορούν να χαρίσουν στο παιδί τους το ακριβό
δώρο που ζήτησε, μπορούν να περάσουν χρόνο με τα παιδιά τους στολίζοντας το σπίτι ή
το χριστουγεννιάτικο δέντρο με αυτοσχέδια στολίδια, που θα αξιοποιήσουν τη
δημιουργικότητα και τη φαντασία τόσο των ίδιων όσο και των παιδιών τους, να φτιάξουν
γλυκά μαζί με τα παιδιά για να μοσχοβολήσει το σπίτι και κυρίως να περάσουν
περισσότερο χρόνο μαζί τους, κάτι που τόσο πολύ τα παιδιά έχουν ανάγκη στις μέρες
μας.
Τελικά, αυτό που φαίνεται να θυμούνται οι μικροί μπόμπιρες μεγαλώνοντας δεν είναι
τόσο τα ακριβά δώρα που δέχτηκαν, όσο η ατμόσφαιρα που επικρατούσε στο σπίτι, οι
μυρουδιές, τα συναισθήματα, τα κάλαντα, η συμμετοχή στις θρησκευτικές τελετές.
Άλλωστε ακόμα και το καλύτερο δώρο δεν ικανοποιεί το παιδί όσο μια ζεστή
αγκαλιά, όσο η αίσθηση ασφάλειας και προσοχής από τους γονείς του.
Χρόνια Πολλά !!!
(Πηγή: Ειρήνη Κορδερά - Παιδοψυχολόγος (MSc) / Ψυχολόγος Υγείας (MSc)

Ἐπιμέλεια: Βίκυ Ἀγγελή, Φιλόλογος

4