WALANG-PAGPA1AY

NA AGHAM PAMPOLI1IKANG
PANDAIGDIG


NONKILING GLOBAL
POLI1ICAL SCILNCL


















GLLNN D. PAIGL
Walang-pagpatay na Agham
Pampolitikang Pandaigdig
^ovíiííivg Cíobaí Poíiticaí ´cievce


Mav Introduksivon ni
t!itb av ívtroavctiov by)
JAMLS A. ROBINSON




Salin sa lilipino ni
)rav.íatea ivto íiíipivo by)
ROBLR1O 1. ANONULVO













(enter íor Global Non·iolence
Ionolulu, Iawaii, www.globalnon·iolence.org cgn·(hawaii.rr.com

Kalavaan (ollege
Marikina, Metro Manila

Karapatang-ari sa orihinal na teksto sa Ingles ©2002, 200¯ Glenn D. Paige
Karapatang-ari sa salin © 200¯ ni Roberto 1. Anonue·o
Inilathala ang unang edisvon sa Ingles noong 2002. Lumabas ang ikalawang edisvon nito
noong 200¯.
Ang pagkopva para sa personal at pang-edukasvong gamit
av hinihikavat ng mav karapatang-ari sa orihinal na akdang Ingles.

Ang edisvong lilipino av inilathala noong 200¯ ng (enter íor Global Non·iolence,
Ionolulu, Iawaii, at Kalavaan (ollege, Metro Manila
Inilimbag ng Raintree 1rading and Publishing, Inc.
Inedit ni Galileo S. Zaíra
Disenvo ng aklat at pabalat ni Garie G. Briones
Ang larawan na ginamit sa pabalat av kuha ni Jontue S.P. Jarin II

Iulagwav sa pabalat:
Sa bilog ng uniberso, malikhaing pagpapasimuno ng pagbabago bughaw,, na sumasalok sa
walang-pagpatav na kakavahan ng tao puti,, at kumikilos upang wakasan ang
pagpatav sa tao pula,.
Sagisag ng (enter íor Global Non·iolence |Sentro ng Pandaigdigang \alang-dahas[

ISBN 9¯1-92543-9-3





Para kina
tDeaicatea to)
Richard (. Snvder
1916-199¯
I. Iubert \ilson
1909-19¯¯
Mga siventipikong pampolitika, guro, kaibigan
tPoíiticaí ´cievti.t.. )eacber.. írieva.)







Nakatakdang maglaho ang agham na bantulot limutin ang
mga tagapagtatag nito.
t. .cievce rbicb be.itate. to torget it. tovvaer. i. ío.t.)









-Alfred North Whitehead

Nilalaman
(Contents)

Pambungad tPretace) ......................·i
Paunang-salita tíorerora) ....................................................................................................... .·rii
Pasasalamat t.cívoríeagvevt.) .............................................................................................. .··i
Introduksivon tívtroavctiov)
Ang mga Patakarang Agham ng \alang-pagpatav .................................··rii
t)be Poíicy ´cievce. ot ^ovíiííivg)
Unang Kabanata
Posible ba ang \alang-pagpatav na Lipunan· .................................................... .1
Is a ^ovíiííivg ´ociety Po..ibíe.)
Ikalawang Kabanata
Mga Kakavahan ng \alang-pagpatav na Lipunan.......................................... ..2¯
tCapabiíitie. ot ^ovíiííivg ´ociety)
Ikatlong Kabanata
Mga Pahiwatig ng Agham Pampolitika ........................................................ .¯¯
tívpíicatiov. tor Poíiticaí ´cievce)
Ikaapat na Kabanata
Mga Pahiwatig ng Paglutas ng Problema......................................................... .109
tProbíev·´oírivg ívpíicatiov.)
Ikalimang Kabanata
Mga Pahi wati g na Pang-i nsti tusvon .............................................................139
tív.titvtiovaí ívpíicatiov.)
Ikaanim na Kabanata
\alang-pagpatav na Pandaigdigang Agham Panlipunan............................... .161
t^ovíiííivg Cíobaí Poíiticaí ´cievce)






Apendi s e A .....................................................................................................................................183
Apendi se B .................................................................................................................................... ....185
Apendi se ( .................................................................................................................................... ....189
Apendi s e D .................................................................................................................................. ....195
Mga Salitang 1inumbasan sa lilipino Notes, ............................................................... ....203
Sangguni an tßi bí i ograpby) .................................................................................................. ....209
Index ng mga Pangalan tívae· oí Names, ....................................................................... ...231
Index ng mga Paksa tívae· ot ´vbiect.) ...................................................................................241
Statement on 1owards a Nonkilling Iilipino Society ...................... ...249
About Kalavaan (ollege ....................................................................................................... ....25¯








xi
Pambungad
Inihahain ang aklat na ito upang isaalang-alang at pagnilavan nang
mabuti, lalo na ng mga iskolar sa agham pampolitika sa buong mundo,
mulang nagsisimulang mga estudvante hanggang mga emeritong
propesor. \ala sa edad ni sa erudisvon ang nagpapahalaga sa
namamavaning palagav na ang pagpatav av bahagi ng kondisvon ng tao
at dapat tanggapin sa teorva at praktikang pampolitika. Inaasahang ang
mga mambabasa av makikilahok sa pag-usisa sa ganitong palagav, at
mag-aambag ng mahahalagang diwain at pagkilos tungo sa
pandaigdigang walang-pagpatav sa hinaharap.
Ito marahil ang kauna-unahang aklat sa wikang Ingles na nagtataglav
ng salitang "walang-pagpatav" sa pamagat nito. Iindi nakagawiang
gamitin ang nasabing salita. Iangad nitong ipako ang pansin nang higit
sa "kapavapaan" at "kawalang-dahas" upang malalim na makapagtuon
sa pagkitil ng buhav. Maaaring isipin ng nakararami na ang pagtutuon
sa "walang-pagpatav" av napakadilim, napakakitid, at kinaliligtaan ang ibang
mahahalagang bagav. Maaaring kumiling sila sa pavo ni Gandhi
na ipinakahulugan ang abiv.a
1
bilang "walang-pagpatav" na kakaunti
ang iniungos sa karahasan.
Ngunit kahit marahil si Gandhi bilang mambabasa, na matapos
makapagbulav, av maaaring makumbinseng ang pagtutuon sa paglava sa
pagpatav bilang ugat at gatong sa iba pang uri ng karahasan av
malaking pagsulong tungo sa agham pampolitika ng kawalang-dahas.
At mulang politika ng pagkitil ng buhav tungong politika ng pagkalinga sa buhav.
Madaling maunawaan ang tesis ng aklat na ito. Posibleng maganap ang
walang-pagpatav na pandaigdigang lipunan: at makatutulong sa



- - - - - - - - - -
1
1umutukov sa "non·iolence," o kawalang-dahas na maipapakahulugang "di-pananakit sa
isip, salita, at pagkilos."

xii
gavong lunggati kung babaguhin ang mga disiplinang akademiko ng agham
pampolitika at ang panlipunang papel nito. Ang dating paniniwala na di-
maiiwasang katangian ng sangkatauhan ang pagpatav, at ang panlipunang
pamumuhav na dapat tanggapin sa pag-aaral at praktika ng politika, av nililitis
sa sumusunod. Una, tinatanggap na ang mga tao-sa likas na katauhan at sa
pamamagitan ng paghubog-av mav kakavahang kapuwa pumatav at di-
pumatav. Ikalawa, nabatid sa mga pag-aaral na kahit mav kakavahang pumatav,
ang nakararaming tao av avaw o hindi naging mamamatav-tao. Ikatlo, ang
kakavahan sa walang-pagpatav av naipamalas sa malawak na larang ng mga
institusvong panlipunan, na kung malikhaing ilalangkap at hahalawin av
magsisilbing ambag upang maganap ang mga lipunang walang-pagpatav. Ikaapat,
sa harap ng umiiral at inaasahang pagsulong na siventipiko sa pag-unawa ng mga
sanhi ng pagpatav, ng mga sanhi ng walang-pagpatav, at ng mga sanhi ng
paghuhunos mulang pagpatav tungong walang-pagpatav, ang kapuwa mga
sikobivolohiko at panlipunang salik na makapagdudulot ng pagpatav av mav
kakavahang makapaghunos na walang-pagpatav na interbensivon. Ikalima, sa
mga nabanggit, ang papel ng kalikasan ng tao bilang batavan ng pagtanggap sa
karahasan sa agham pampolitika at politika av dapat usisain bilang haligi ng
disiplina. Ikaanim, upang makamit ang unibersal na lavong alisin ang pagpatav
mula sa lokal at pandaigdigang búhav, ang mga siventipikong pampolitika na
nag-aalinlangan sa kakavahan ng tao para sa walang-pagpatav na panlipunang
paghuhunos av inaanvavahang makiisa sa pagtalakav sa posibilidad bilang
problemang iimbestigahan sa lente ng purong teorva, na pinagsasama ang
mge elementong pasuhav
2
at pasuvsov
3
na pagsusuri. Ang pagsusuring ipotetiko
at pagsasadula ng mga mapagduda, at ng mga tao na tumatanggap ng posibilidad
ng pagbabanvuhav sa walang-pagpatav, av makapagsusulong ng disiplina.
Kung ang mga tagapagtaguvod at kritiko sa pagpapahintong nuklear av
nakalahok sa teoriko at tila makatotohanang pananaliksik ng mga lokal at
pandaigdigang epekto ng limitado o malawakang digmaang nuklear,



_ _ _ _ _ _
2
Katumbas ng "pasuhav" ang "deducti·e" sa Ingles.
J

1umutukov ng "pasuvsov" sa "inducti·e" sa Ingles.



xiii
ang mga siventipikong pampolitika na naniniwala sa walang-pagpatav at ang
mga naniniwala sa pagpatav av maaaring magtalakavan at usisain ang mga
kalagavan, proseso, at bunga ng mga pagtatava upang makamit ang mga
walang-pagpatav na kondisvon ng pandaigdigang buhav.
Bagaman ang aklat na ito av nakalaan sa mga nag-aaral at
nagsasagawa ng agham pampolitika, malinaw na ang mga walang-pagpatav
na lipunan av mahirap makamit kung walang mga tuklas at ambag ng lahat ng
disiplinang pang-iskolar at bokasvon. Isang kahanga-hangang halimbawa ang
ginawang saliksik ng sosvologong mulang Iar·ard na si Pitirim A. Sorokin,
na iniugnav ang pagmamahal sa aplikadong agham na mababasa sa )be !ay.
ava Porer ot íore 1954,. Kailangan natin ang mga walang-pagpatav na likas at
bivolohikong agham: ang mga walang-pagpatav na agham panlipunan: ang
walang-pagpatav na umanidades: ang mga walang-pagpatav na propesvon: at
ang mga walang-pagpatav na tao anuman ang pinagmulan. Upang
maunawaan ang ganap na lawak ng nakaraan at kasalukuvang kakavahan ng tao,
kailangan nating ibahagi ang kaalaman at karanasan nang lampas sa lokal na
konteksto at kultura. Upang maging sensitibo, malav, at napapanahon, ang
pagbubuo at pakikilahok sa walang-pagpatav na agham pampolitika av dapat
maging pandaigdigan.
Ang pagbubulav ng mambabasa at ang mahigit dalawampung salin na
ginagawa sa aklat na ito mula nang unang malathala noong 2002 av
nagbabadva na malapit nang sumapit ang pandaigdigang pagsasaalang-alang sa
walang-pagpatav na tesis nito.






xiv
Preface
1his book is oííered íor consideration and critical reílection
primarilv bv political science scholars throughout the world írom
beginning students to proíessors emeriti. Neither age nor erudition seems
to make much diííerence in the pre·ailing assumption that killing is an
inescapable part oí the human condition that must be accepted in political
theorv and practice. It is hoped that readers will join in questioning this
assumption and will contribute íurther stepping stones oí thought and action
toward a nonkilling global íuture.
1his mav be the íirst book in the Lnglish language to contain the word
"nonkilling" in its title. 1he term is not in customarv use. It seeks to direct
attention bevond "peace" and e·en "non·iolence" to íocus sharplv upon the
taking oí human liíe. 1he initial response oí manv mav be that to íocus
upon nonkilling is too negati·e, too narrow, and neglects more important
things. 1hev mav íind companv in Gandhi's admonition that to deíine
abiv.a non·iolence: noninjurv in thought, word, and action, as nonkilling
oííers little impro·ement o·er ·iolence.
\et perhaps e·en Gandhi as reader, on reílection, might be persuaded that
concentration upon liberation írom killing as source and sustainer oí other
íorms oí ·iolence could be a signiíicant step íorward in the political science
oí non·iolence. And írom the politics oí taking liíe to the politics oí
aííirming it.
1he thesis oí this book is that a nonkilling global societv is possible and
that changes in the academic discipline oí political science and its social role
can help to bring it about. 1he assumption that killing is an ine·itable
attribute oí human nature and social liíe that must be accepted in the studv and
practice oí politics is questioned as íollows. lirst, it is accepted that humans,
biologicallv and bv conditioning, are capable oí


xv

both killing and nonkilling. Second, it is obser·ed that despite their lethal
capabilitv most humans are not and ha·e not been killers.
1hird, nonkilling capabilities alreadv ha·e been demonstrated in a wide
range oí social institutions that, ií creati·elv combined and adapted, can ser·e as
component contributions to realize nonkilling societies. lourth, gi·en
present and expectable scientiíic ad·ances in understanding oí the causes
oí killing, the causes oí nonkilling, and causes oí transition between
killing and nonkilling, both the psvchobiological and social íactors
conduci·e to lethalitv are taken to be capable oí nonkilling transíormati·e
inter·ention. liíth, gi·en the íoregoing, the role oí lethal human nature as the
basis íor acceptance oí ·iolence in political science and politics must at the ·erv
least become problematical as a íoundation oí the discipline. Sixth, in order to
ad·ance toward uni·ersallv desired elimination oí lethalitv írom local and global
liíe, political scientists who are presentlv not persuaded oí human capacitv
íor nonkilling social transíormation are in·ited to join in taking up the
possibilitv as a problem to be in·estigated hvpotheticallv in terms oí pure
theorv, combining inducti·e and deducti·e elements. Ivpothetical
analvsis and role-plaving bv skeptics as well as bv those who accept the
possibilitv oí nonkilling transíormations can markedlv assist disciplinarv
ad·ance. Just as nuclear deterrence ad·ocates and critics ha·e been able to
engage in theoretical and simulated exploration oí local and global eííects oí
limited or íull-scale nuclear war, nonkilling and ·iolence-accepting political
scientists can join in constructi·elv and criticallv exploring the preconditions,
processes, and consequences oí commitments to realize nonkilling conditions
oí global liíe.
Although this book is addressed primarilv to those whostudv and practice
political science, it is ob·ious that nonkilling societies cannot be realized
without the disco·eries and contributions oí all scholarlv disciplines and
·ocations. A magniíicent example is Iar·ard sociologist Pitirim A. Sorokin's
pioneering ad·ance toward an applied science oí altruistic lo·e in )be !ay. ava
Porer ot íore 1954,. \e need nonkilling natural and biological sciences,
nonkilling social sciences, nonkilling


xvi
humanities, nonkilling proíessions, and nonkilling people in e·erv walk oí liíe.
lurthermore, in order to understand the íull range oí past and present
human capabilities, we must share knowledge and experience bevond the
bounds oí local contexts and cultures. 1o be normati·elv sensiti·e,
cogniti·elv accurate, and practicallv rele·ant, nonkilling political science in
conception and participation must be global.









xvii
Paunang-salita
vi ¡o.e 1. ..bvera
Sa kanivang mapaghawang aklat, ang ^ovíiííivg Cíobaí Poíiticaí ´cievce
2003,, naglatag si Dr. Glenn D. Paige ng isang nakagugulat at naghahamong
tanong: "Posible ba ang isang walang-pagpatav na pandaigdigang
lipunan·" Avon sa kaniva: "ang isang walang-pagpatav na lipunan ... av
pamavanan ng tao, mulang pinakamaliit hanggang pinakamalaki, mulang
pambavan hanggang pandaigdigan, at mav katangian ng walang pagpatav, ni
banta ng pagpatav, sa mga tao. \alang sandatang idinidisenvo upang paslangin
ang mga tao at walang katwiran upang gamitin ang mga ivon. At walang mga
kondisvon ng lipunan ang nakasandig sa pagbabanta o paggamit ng
puwersang pumapatav para sa pagpapanatili o pagbabago ng kaavusan."
Bagaman marami sa iba't ibang panig ng mundo ang naniniwala na ang
isang walang-pagpatav na pandaigdigang lipunan av hindi mahihinagap
o hindi mangvavari, sa harap ng labis na karahasan at pagpatav sa daigdig,
ipinapaliwanag ni Dr. Paige na ang walang-pagpatav na lipunan av posibleng
mangvari sa ilalim ng mga tivak na kondisvon. Inilahad niva ang kanivang
teorva ng isang walang-pagpatav na lipunan nang mav pambihirang awtoridad
na nakabatav sa sapat na empirikal na datos at siventipikong pag-aaral.
Ipinakita rin niva kung ano ang dapat gawin para matamo ang walang-
pagpatav na mga lipunan sa proseso ng pagtatatag ng isang walang-
pagpatav na pandaigdigang lipunan.
Si Dr. Paige av Proíessor Lmeritus ng Agham Pampolitika sa
Uni·ersitv oí Iawaii at 1agapagtatag na Pangulo ng (enter íor Global
Non·iolence (GNV, sa Ionolulu. Napakahalaga ng kanivang aklat kung
kava't nailathala na ito sa sampung banvagang mga wika, kabilang na ang
Lspanvol, Pranses, Arabiko, Ruso, Portuges, at tatlong mga wikang Indian.
Marami pang ibang salin na kasunod.



xviii
Para sa kanivang buong-buhav na pag-aaral tungkol sa pamumunong
pampolitika at walang-dahas na mga alternatibong pampolitika, natamo
ni Dr. Paige ang pandaigdigang pagkilala. Noong Setvembre 2004,
iginawad sa kaniva ng American Political Association ang Di.tivgvi.bea
Career .rara para sa "pagpapamalas ng kahusavan sa pagtuturo at pag-
aaral na nag-aambag sa politikang transnasvonal." Siva na marahil ang
unang makabagong paham na nagtaguvod ng "isang walang-pagpatav
na pandaigdigang lipunan" bilang isang matatamong bisvon at lavon,
bagaman ang mga dakilang relihivon at samu't saring tradisvon ng
daigdig av nagpapahavag ng kapavapaan at kawalang-dahas.
Batav sa teorva ni Dr. Paige tungkol sa walang-pagpatav na
pandaigdigang lipunan, noong Pebrero 2004, itinanong namin ang
mapanghamon na tanong ni Dr. Paige sa isang pangkat ng mga lilipinong
siventistang panlipunan at mga pinuno: "Posible ba sa lilipinas ang
isang walang-pagpatav na lipunan·" Iiniling namin sa kanila na suriin
ang mga problema, ang hinaharap, at ang mga kahingian sa pagbuo ng
isang mapavapa, walang-pagpatav na lipunan sa lilipinas. Ibinunga ng
pag-uusisang ito ang pagkalathala ng Aurora Aragon Peace loundation
at Kalavaan (ollege ng 1owards a Nonkilling Iilipino Society: An
Agenda for Research, Policy and Action noong 2004.
Noong 2003, ang Kalavaan (ollege av kasamang naglimbag ng
edisvong lilipino ng aklat ni Dr. Paige sa pakikipagtulungan sa kanivang
(enter íor Global Non·iolence. Ngavon, malugod na inihahandog ng
Kalavaan (ollege itong bersivon sa lilipino ng kanivang dakilang obra na
mav pamagat na !aíavg·pagpatay va .gbav Pavpoíitiíavg Pavaaigaig. Lubos
kaming nagpapasalamat sa aming tagasalin, si G. Roberto 1.
Anonue·o, tanvag na makata, editor, at kritiko sa lilipino: at sa aming
editor, si Prop. Galileo S. Zaíra ng Unibersidad ng Pilipinas.



xix
Ioreword
by ¡o.e 1. .bvera
In his seminal book, Nonkilling Global Political Science 2003,,
Dr. Glenn D. Paige asks a startling and challenging question: "í. a
vovíiííivg gíobaí .ociety po..ibíe.¨ According to him: "a nonkilling societv...is a
human communitv, smallest to largest, local to global, characterized bv no
killing oí humans and no threats to kill, no weapons designed to kill humans
and no justiíications íor using them: and no conditions oí societv dependent
upon threat or use oí killing íorce íor maintenance or change."
Although manv around the globe would belie·e that a nonkilling global
societv is unthinkable, gi·en so much ·iolence and killing in the world, Dr.
Paige argues that a nonkilling global societv is possible to bring about
under certain conditions. Ie presents his theorv oí a nonkilling global
societv with great authoritv on the basis oí considerable empirical data and
scientiíic studies. Ie also shows what need to be done to achie·e nonkilling
societies in the process oí building a nonkilling global societv.
Dr. Paige is Proíessor Lmeritus oí Political Science at the Uni·ersitv oí
Iawaii and íounding President oí the (enter íor Global Non·iolence
(GNV, in Ionolulu. Iis book is so important that it has been
published in ten íoreign languages, including Spanish, lrench, Arabic,
Russian, Portuguese, and three Indian languages. Manv more
translations are in progress.
lor his liíelong scholarlv work in political leadership and non·iolent
political alternati·es, Dr. Paige has gained international recognition. In
September 2004 the American Political Association coníerred on him the
Di.tivgvi.bea Career .rara íor "demonstrated excellence in teaching and
scholarship in the ser·ice oí transnational politics." Ie is probablv



xx
the íirst modern thinker to ad·ocate "a nonkilling global societv" as a
realizable ·ision and goal, although the world's great religions and ·arious
traditions ha·e preached peace and non·iolence.
Based on Dr. Paige's theorv oí nonkilling global societv, in lebruarv 2004
we applied Dr. Paige challenging question bv asking a group oí lilipino social
scientists and leaders the question: "Is a nonkilling societv possible in the
Philippines·". \e asked them to examine the problems, prospects and
requirements in bringing about a peaceíul, non-killing societv in the
Philippines. As a result oí our inquirv, the Aurora Aragon Peace loundation
and Kalavaan (ollege were able to publish 1owards a Nonkilling Iilipino
Society: An Agenda for Research, Policy and Action in 2004.
In 2004 the Aurora Aragon Ouezon Peace loundation and Kalavaan
(ollege co-published a Philippine edition oí Dr. Paige's book. And now, in
collaboration with Dr. Paige and his (enter íor Global Non·iolence,
Kalavaan (ollege is pleased and proud to present this lilipino ·ersion oí his
great work, entitled Global Nonkilling Political Science. \e grateíullv
acknowledge our translator, Mr. Roberto 1. Anonue·o, and our editor, Proí.
Leo Zaíra oí the Uni·ersitv oí the Philippines Diliman.






xxi



Pasasalamat
\alang pasasalamat ang makasasapat upang maipahavag ang lawak
at lalim ng obligasvon sa lahat ng nag-ambag, noon at ngavon, batid man
nila o hindi, upang maging ganap ang aklat na ito. Masusulvapan dito, at sa
sanggunian, ang mga pangalan. Nagpapasalamat ako sa mga taga-Iawai'i na
tumulong sa akin sa matalisik na pagtuklas: sa mga estudvante ng
Unibersidad ng Iawai'i mula sa iba't ibang lupain, at nakibahagi sa
paggalugad ng "walang dahas na mga alternatibong pampolitika" sa mga
kursong di-gradwado at gradwadong seminar noong 19¯8-1992, at sa mga
mananaliksik na doktorado hinggil sa kawalang-dahas at nagpatulov ang
karera sa pagkaiskolar, gava nina lrancine Blume, (haiwat Satha-Anand,
and Macapado A. Muslim.
Sa paglalahad ng aklat na ito, malav ako sa impluwensiva ng
dalawang dakilang guro sa politika mulang Princeton, sina Richard (. Snvder
at I. Iubert \ilson. Utang kav Snvder ang paggalang sa agham, ang
interdisiplinarvong pakikilahok, ang malasakit sa edukasvon sa lahat ng antas,
at ang pagkilala sa mga halagahan na makapaglilinaw ng mga bagav upang
maunawaan ng tao. Utang kav \ilson, pagkaraan ni Gandhi, ang
halimbawa na ang malava at makatarungang lipunan av nangangailangan ng
mga iskolar at mamamavang handang magsalita ng katotohanan, gava ng
nasasagap nila, kahit kailangan nilang gawin vaon minsan nang mag-isa.
1ulad ng lahat ng iskolar, nakinabang ako sa maraming bukal ng
inspirasvon at instruksivon sa loob at labas ng pamavanang akademiko.
Kabilang sa mga punong espiritwal, mav utang na loob ako kina
Acharvas 1ulsi at Mahapragva, Rabbi Philip J. Bentlev, Re·. Sidnev Iinkes,
Daisaku Ikeda, Sr. Anna McAnanv, Lama Doboom 1ulku, lr. George
Zabelka, at Abdurrahman \ahid. Kabilang sa mga siventipikong likas,
bivolohiko, at panlipunan, kina Ahn (hung-Si, (hung \oon-Jae, James A.
Dator, Johan Galtung, Piero Giorgi, Iong Sung-(hick, Lee
xxii
Jae-Bong, Brian Martin, Ronald M. Mac(arthv, Bruce L. Morton, Kinhide
Mushakoji, Lremev Parno·, Ilva Prigogine, L. 1homas Ramsev, Rhee \ong-Pil,
Iiroharu Seki, \illiam Smirno·, Leslie L. Sponsel, Gene Sharp, at Ralph
Summv. Kabilang sa mga iskolar sa umanidades, kina A.L. Ierman, Richard
L. Johnson, Michael N. Nagler, (haman Nahal, George Simson, 1atiana
\ukushina, at Michael 1rue. Sa mga biblivotekarvong sina Ruth Binz at
Bruce D. Bonta. Kabilang sa mga politikal at panlipunang pinuno, kina James
V. Albertini, M. Aram, A.1. Arivatne, Danilo Dolci, Gwvníor L·ans, Iwang
Jang-\op, Petra K. Kellv, Jean Sadako King, Mairead (orrigan Maguire,
Abdul Salam al-Majali, Ronald Mallone, Ursula Mallone, Andres
Pastrana, L·a Ouistorp, Shi Gu, Ikram Rabbani Rana, Sulak Si·araksa, at
1.K.N. Unnithan. Kabilang sa mga edukador, kina Jose V. Abue·a, N.
Radhakrishnan, G. Ramachandran, Joaquin Urrea, at Riitta \ahlstrom.
Kabilang sa mga tagapagsanav sa kawalang-dahas, kina Dharmananda, (harles
L. Alphin, Sr., at Bernard Laíavette, Jr. Kabilang sa mga doktor ng katawan at
kaluluwa, kina 1iong I. Kam, Jean R. Leduc, Ramon Lopez-Reves, Rhee
Dongshik, Roh Jeung-\oo, at \eslev \ong. Kabilang sa mga kampeon ng
pagbabago, kina Vijav K. Bhardwaj, Karen (ross, Larrv R. (ross, Vance
Lngleman, S.L. Gandhi, Sarah Gilliatt, Lou Ann Ia'aheo Guanson,
Maníred Ienningsen, 1heodore L. Ierman, Sze Iian Leong, Anthonv J.
Marsella, Richard Morse, Romola Morse, Scott McVav, Iella McVav, Gedong
Bagoes Oka, Burton M. Sapin, Stanlev Schab, \illiam P. Shaw, Joanne
1achibana, Voldemar 1omusk, John L. 1rent, at Al·aro Vargas.
Sa mga mambabasa mula sa samot-saring pananaw na pumuna sa borador
ng manuskrito ng aklat na ito, lubos akong nagpapasalamat kina Ahn
(hung-Si, A. 1. Arivaratne, James MacGregor Burns, (haiwat Satha-Anand,
Vance Lngleman, Johan Galtung, Luis Ja·ier Botero, Amedeo (ottino,
Llisabetta lorni, Lou Ann Ia'aheo Guanson, Kai Iebert, 1heodore L.
Ierman, Iong Sung-(hick, Ldward A. Kolodziej, Ramon Lopez-Reves,
(aixia Lu, Mairead (orrigan Maguire, Brian Martin, Melissa Mashburn,
John D. Montgomerv, Bruce L. Morton, Muni Mahendra Kumar, Vincent
K. Pollard, Ilva Prigogine, N. Radhakrishnan, lred \. Riggs, James A.
Robinson, Burton M. Sapin,




xxiii
Namrata Sharma, George Simson, J. Da·id Singer, (hanzoo Song,
Ralph Summv, Konstantin 1iousso·,Voldemar 1omusk, Michael 1rue,
S.P. Udavakumar, 1.K.N. Unnithan, Al·aro Vargas, at Baoxu Zhao.
Pinalinaw ng kanilang mga puna ang pagbubuo ng tesis ng aklat na ito, at ang
mga hadlang sa pagkakamit nivon. Kung mav kakulangan man sa pagtugon
sa kanilang karunungan, nasa aking panig na vaon.
Lubos din akong nagpapasalamat kav James A. Robinson, ang kauna-unahang
bumasa ng borador ng manuskrito noong 1999, at sa kanivang tulong na
sumulat ng introduksivon bilang paggunita kav Richard (. Snvder.
Sa pagtipa ng manuskrito gava ng ginawa niva sa bawat sanavsav at aklat sa
mahigit dalawampu't limang taon, sa tangkilik na administratibo, at sa
pakikibahagi sa mga paglalakbav ng pagtuklas sa kawalang-dahas sa Bali,
Bangkok, Beijing, Berlin, Brisbane, Iiroshima, London, Moscow, New
Delhi, New UN,, Paris Pro·incetown, Pvongvang, Seoul, 1okvo, at Ulan
Bator-bukod sa kanivang sariling trabaho- malaki ang utang na loob ko
kav Glenda Iatsuko Naito Paige.
Pasasalamat din sa (olumbia Uni·ersitv Press sa pagbibigav ng pahintulot
na muling ilathala ang ilang sinipi kav John \. Burgess, sa kanivang aklat na
Revivi.cevce. ot av .vericav ´cboíar pahina 28,, karapatang-ari © 1934 ng
(olumbia Uni·ersitv Press.





xxiv
Acknowledgments
No acknowledgment can adequatelv express the depth and breadth oí
obligation to all whose contributions, past and present, known and unknown
to them, ha·e made this book possible. A glimpse can be seen here and in the
bibliographv. I am grateíul to the people oí Iawai'i whose labors supported
this scholarlv journev oí disco·erv, to Uni·ersitv oí Iawai'i students írom manv
lands who joined it to explore "Non·iolent Political Alternati·es" in
undergraduate courses and graduate seminars during 19¯8-1992, and to
doctoral researchers on non·iolence who ha·e gone on to careers oí
scholarlv ser·ice such as lrancine Blume, (haiwat Satha-Anand, and
Macapado A. Muslim.
In presenting this book I am especiallv aware oí the iníluence oí two
great Princeton politics teachers, Richard (. Snvder and I. Iubert \ilson.
1o Snvder is owed respect íor science, interdisciplinarv outreach, the
sense that the essence oí politics resides in capacitv to choose among
alternati·es, concern íor education at all le·els, and appreciation that ·alues
can ser·e as spotlights to illumine things that those without such ·alues
might not see. 1o \ilson, as later to Gandhi, is owed the example that a íree
and just societv requires scholars and citizens prepared to speak íor truths
as thev see them, e·en ií it sometimes means to stand alone.
Like all scholars, I ha·e beneíited írom manv sources oí inspiration and
instruction within and bevond the academic communitv. Among spiritual
leaders, I am especiallv indebted to Acharvas 1ulsi and Mahapragva,
Rabbi Philip J. Bentlev, Re·. Sidnev Iinkes, Daisaku Ikeda, Sr. Anna
McAnanv, Lama Doboom 1ulku, lr. George Zabelka, and Abdurrahman
\ahid. Among natural, biological and social scientists, to Ahn (hung-Si,
(hung \oon-Jae, James A. Dator, Johan Galtung, Piero Giorgi, Iong Sung-
(hick, Lee Jae-Bong, Brian Martin, Ronald M. Mc(arthv, Bruce L. Morton,
Kinhide Mushakoji, Lremev Parno·, Ilva Prigogine, L. 1homas Ramsev,
Rhee \ong-Pil, Iiroharu



xxv
Seki, \illiam Smirno·, Leslie L. Sponsel, Gene Sharp, and Ralph
Summv. Among humanities scholars, to A.L. Ierman, Richard L.
Johnson, Michael N. Nagler, (haman Nahal, George Simson, 1atiana
\akushkina, and Michael 1rue. Among librarians, Ruth Binz and Bruce D.
Bonta. Among political and social leaders, James V Albertini, M. Aram,
A.1. Arivaratne, Danilo Dolci, Gwvníor L·ans, Iwang Jang-\op, Petra
K. Kellv, Jean Sadako King, Mairead (orrigan Maguire, Abdul Salam al-
Majali, Ronald Mallone, Ursula Mallone, Andres Pestrana, L·a Ouistorp,
Shi Gu, Ikram Rabbani Rana, Sulak Si·araksa, and 1.K.N. Unnithan.
Among educators, Jose V. Abue·a, N. Radhakrishnan, G.
Ramachandran, Joaquin Urrea, and Riitta \ahlstrom. Among
non·iolence trainers, Dharmananda, (harles L. Alphin, Sr., and Bernard
Lalavette, Jr. Among phvsicians oí bodv and spirit, 1iong I. Kam, Jean
R. Leduc, Ramon Lopez-Reves, Rhee Dongshik, Roh Jeung-\oo, and
\eslev \ong. Among champions oí inno·ation, Vijav K. Bhardwaj, Karen
(ross, Larrv R. (ross, Vance Lngleman, S.L. Gandhi, Sarah Gilliatt, Lou
Ann Ia'aheo Guanson, Maníred Ienningsen, 1heodore L. Ierman, Sze
Iian Leong, Anthonv J. Marsella, Richard Morse, Romola Morse, Scott
McVav, Iella McVav, Gedong Bagoes Oka, Burton M. Sapin, Stanlev Schab,
\illiam P. Shaw, Joanne 1achibana, Voldemar 1omusk, John L. 1rent and
Al·aro Vargas.
1o readers írom ·aried perspecti·es who ha·e generouslv
commented upon the draít manuscript oí this book I am proíoundlv
grateíul: Ahn (hung-Si, A.1. Arivaratne, James MacGregor Burns,
(haiwat Satha-Anand, Vance Lngleman, Johan Galtung, Luis Ja·ier
Botero, Amedeo (ottino, Llisabetta lorni, Lou Ann Ia'aheo Guanson,
Kai Iebert, 1heodore L. Ierman, Iong Sung-(hick, Ldward A.
Kolodziej, Ramon Lopez-Reves, (aixia Lu, Mairead (orrigan Maguire,
Brian Martin, Melissa Mashburn, John D. Montgomerv, Bruce L.
Morton, Muni Mahendra Kumar, Vincent K. Pollard, Ilva Prigogine, N.
Radhakrishnan, lred \. Riggs, James A. Robinson, Burton M. Sapin,
Namrata Sharma, George Simson, J. Da·id Singer, (hanzoo Song,
Ralph Summv, Konstantin 1iousso·, Voldemar 1omusk, Michael 1rue, S.P.
Udavakumar, 1.K.N. Unnithan, Al·aro Vargas and Baoxu Zhao.


xxvi
1heir comments ha·e underscored the íertilitv oí its thesis and obstacles to its
realization. Responsibilitv íor inadequacv in responding to their wisdom
remains mv own.
I am proíoundlv grateíul to James A. Robinson, the íirst reader oí the
initial draít manuscript in lebruarv 1999, íor his collegial oííer in the spirit
oí Richard (. Snvder to contribute an introduction.
lor tvping the manuscript as she has done íor e·erv essav and book íor
more than twentv-íi·e vears, íor administrati·e support, and íor sharing
journevs oí non·iolent disco·erv in Bali, Bangkok, Beijing, Berlin, Brisbane,
Iiroshima, London, Moscow, New Delhi, New \ork UN,, Paris,
Pro·incetown, Pvongvang, Seoul, 1okvo, and Ulan Bator- in addition to her
own career-I am e·er grateíul to Glenda Iatsuko Naito Paige.
Acknowledgment is made to the (olumbia Uni·ersitv Press íor
permission to reprint the excerpt írom John \. Burgess, Revivi.cevce. ot av
.vericav ´cboíar page 28,, copvright © 1934 bv (olumbia Uni·ersitv Press.






xxvii


Introduksiyon
ANG MGA PA1AKARANG AGHAM NG WALANG-PAGPA1AY
¡ave. .. Robiv.ov
Careat íector. Ang aklat na hawak mo, kapag binasa nang taimtim, av
makapagpapabaligtad ng umiiral na halagahan
4
sa sandaigdigan, at ng mga
institusvong humuhubog sa gavong halagahan. Kabilang sa gavong
halagahan, lavon, pagkiling, inaasahang bunga, pangvavari, at gawa, at ng mga
katumbas nitong institusvon, ang mav kaugnavan sa pagkakamit at
paggamit ng kapangvarihan. Itinatalaga ng "kapangvarihan" ang mga
proseso kung paano nakikilahok ang mga tao sa pagpapasiva hinggil sa
kanilang sarili at iba pang tao at sivang bumibigkis sa kanila upang
sumunod, nang sapilitan man o kung kinakailangan Lasswell at Kaplan
1950: ¯5,. Ang mga institusvong mav kaugnavan sa mga halagahan ng
kapangvarihan av higit pa sa mga pamahalaan at sa mga bumubuo ng
pagpapasiva na pawang naghahasik ng digmaan at nagpapataw ng
malubhang parusa, kabilang na ang pagpatav sa mga tao na
sumasalungat sa kaavusang pambavan. Nakikipag-ugnavan sa mga
makapangvarihang institusvon ang mga ekonomiva ng organisadong
mangangalakal, na ang ilan av lumilikha ng vaman mula sa mga imbensivon,
pagmamanupaktura, pagbibili, at pananakot na gumamit ng "armas": ang
mga unibersidad na ang kaguruan av mav ilang kasaping nananaliksik at
bumabalangkas ng estratehiva ng puwersa at "sapilitang diplomasva": ang
mga kasapian ng mahuhusav na atleta at artista, na kinabibilangan ng mga
tao na nagpakadalubhasa sa mararahas na laro at aliwan: ang mga ospital at
klinika ng mga igi nagalang na mediko at manggagawang
pangkalusugan, na naglalaglag
5
at tumutulong sa ewtanasva: ang mga

· - - - - - - - - - - -
4
1umutukov ang "halagahan" sa "·alues" sa Ingles.
5
Ang iba pang salitang maitutumbas sa "naglalaglag" av "nagpapaagas" na mula rin sa 1agalog, o
nagdudulot ng aborsivon sa mga buntis.

xxviii
lihim na kilusan o "pribadong hukbo" na ang mga kasapi av nagtataguvod at
gumagamit ng mga sandatang makalilipol ng tao, panlaban man sa
pamahalaan, o kung hindi'v mav basbas ng pamahalaan: ang mga pamilva na
mav kasaping nang-aabuso o pumapavag sa pang-aabuso sa kanila, at sa
ilang kultura'v pumapatav sa mga nagkasalang asawa, anak, o kamag-
anak: at ang ilang samahang relihivoso na mav matatapat na
mananampalatavang sinasang-avunan ang mga mamamatav-tao, batav sa
mga pinagtibav na doktrina, pormula, at miranda.
Ang bawat malaking sektor ng lipunan av nagsasangkot, at
isinasangkot, ng mga prosesong pangkapangvarihan ng komunidad nito.
Gavundin, ang bawat sektor av nangangasiwa, nagsasaavos, gumagamit, at
nagtutuwid, nang mav kapuwa positibo at negatibong panghihikavat, na
kung minsan av nagsasaalang-alang ng pagpatav, tulad sa mga kawaning
panseguridad na nagsasagawa ng maseselang papel sa mga korporasvon, sa
mga kampus ng kolehivo, sa hanav ng mga tagapag-aliw, sa mga ospital at
klinika, at kung minsan av sa bakuran ng mag-anak at ng mga simbahan. Ang
interaksivon sa hanav ng mga institusvong pangkapangvarihan at iba
pang institusvong panl ipunan, kung sumasaklaw sa pagpatav o banta
ng pagpatav, av bumubuo sa mga problema ng moderno at
posmodernong lipunan, gava ng nabatid ng mahuhusav na tagasubavbav
at ipinahavag ng mga alertong kalahok.
Sistematikong hinarap ni Propesor Glenn D. Paige ang nasabing mga
problema ng tao, pamavanan, at sandaigdigan, ang mga problema ng
pagpatav at banta ng pagpatav sa ugnavang pantao. Inusisa niva ang ubod
ng mga problema sa pamamagitan ng pagpapamalas ng empiriko at
lohikong pagkakaiba ng dalawang panig. Sa unang panig, ang
malawakang pahavag, hiling, pagkiling, at karapatan sa pinakamababang antas
na sibiko at publikong kaavusan ng dangal. Sa kabilang panig, ang
lumilitaw na mga kontradiksivon at pagkakaila ng gavong batavang lavunin
at mithi sa halos lahat ng antas ng samahang panlipunan-maliliit na
pangkat, lokalidad, bansa-at sa samot-saring institusvon-
pampamahalaan, pang-ekonomiva, pang-edukasvon, pangkasanavan,
pangmedisina, panlipunan, pampamilva, at panrelihivon.


xxix
Ang paglalathala ng aklat na ito ngavon av hindi nangangahulugan na
ang mga problema ng pagpatav av kahapon lamang lumitaw o kava'v
biglaang nabatid. Iindi rin nangangahulugan na ang anvo ng aklat av
nakasalalav sa di-sinasadvang pagsasakatuparan ng guniguni at
kasanavan ng awtor bilang iskolar-siventipiko. Ipinahihiwatig ng
paglalathala ngavon na sa kabila ng malaong papel ng pag-iral ng
patavan at malimit na pagkilala rito ng mga samahan at pamavanan, ang
mga tao sa buong mundo av salat sa epektibong repertorvo ng mga
pagdulog sa paglutas ng problema. Salat din sila sa kasangkapan upang
masuri, mabatid antimano, at mag-angkin ng mga alternatibong kurso ng
patakarang maaaring makabawas nang malaki sa probabilidad ng pagpatav
at sivang pabor sa pinaigting na posibilidad para sa mga walang-pagpatav na
padron ng interaksivon ng mga tao na makaaapekto sa lahat ng
halagahan sa bawat larang.
6

Ang nasabing repertorvo av lumulukob sa karunungan at kasanavang
nalikom sa maraming akademiko, siventipiko, at iskolar, sa kabila ng, o
dahil sa, pagpatav na nasa paligid nila at nasa kanilang institusvon. Nag-
aambag ang mga pilosopo sa pagbubuo ng mga problema-sa
pagpapalagav at paglilinaw ng mga mithing halagahan at pagkiling na
mahirap isakatuparan. Ang mga istorvador, demograpo, ekonomista, at
iba pa'v itinatala ang mga pangvavari sa landas ng pagpatav at walang-
pagpatav, at sa pagtavog at pagguho ng mga pananaw ng tao sa lahat ng
lavon at pagkiling. Ang mga antropologo, bivologo, sikologo, at
sosvologo av tumutuklas ng mga kondisvong sumasalalav sa mga
kalakaran, upang makatagpo ng mga pook at okasvon na pawang
makapipigil sa malabis na lihis na asal at nagtatampok ng malimit
makapagtaguvod ng buhav. Gavunman, ang iba sa kanila'v inilalapat ang
kasanavan sa paghula o pagtava sa maaaring maging kalakaran, sa harap ng
kawalan ng mga interbensivong makasasalungat sa masamang kalakaran at
nagpapatindi sa mga kinikilingang bagav. Sa hanav ng mga batikang tao sa
ugnavang pangmadla, ang kadre ng mahuhusav na tagadisenvo ng
aplikado at maisasagawang alternatibong mga kurso ng



·············································
ó
1umutukov ang "larang" sa "íield" sa' Ingles.

xxx
patakaran av dumararni at nagiging sopistikado. Nananatili ang nasabing mga
tao sa gitnang-elit imbes na antas elit na maaaring magsingit ng pagbabagong
pabor sa walang-pagpatav. Gavunman, bilang espesvalista sa paglilinaw ng mga
kalakaran, kalagavan, at kinabukasan ng tao, naghahain sila ng matitibav na
katumbas na alternatibo sa mga eksperto sa karahasan, na lumikha ng
pinakamadugong vugto sa talaan ng sangkatauhan habang hinihintav nila ang
pagkakamit ng kapangvarihang mav alternatibong pag-avon at pananaw na
nakakiling sa dangal ng tao. Isang sukdulang parikala
¯
na ang madugong siglo
bevnte av kasabav ng paglitaw at pagtatatag ng mga patakarang agham ng
walang-pagpatav.
Inarok ni Paige ang mga aparato ng pagpatav at kakavahan ng kanivang
panahon sa pamamagitan ng pagsasanav, pakikihamok, at pagpatav sa
Digmaan sa Korea. Nang ipagpatulov niva ang kanivang karera bilang
akademiko, nagsimula siva sa masinop na paghahanda na maging guro-iskolar
na mav tuon sa mga ugnavan ng bansa, lalo sa pagbubuo at pagtatava ng mga
kapasivahang pang-ugnavang panlabas ng mahahalagang opisval ng pamahalaan
Snvder, Bruck, at Sapin: 1962,. Bihasa sa ilang wika, at malawak na nag-aral ng
mga agham panlipunan, nag-ambag siva nang malaki sa maraming
hinlarang
8
ng agham pampolitika halimbawa, Paige: 19¯¯,. Sa halos
kalahating siglo ng kanivang pagpapakadalubhasa, ang mga pagsusuri
niva sa mga pansariling lavon av naging daan para matuklasan niva ang sari-
saring pananaw sa mga problema, lavon, kalakaran, kalagavan, at kinabukasan
ng pagpatav. Nabatid din niva ang mga alternatibong hakbang sa
edukasvon at ugnavang pangmadla upang mapabawa ang pagpatav. Ang
kanivang pangunahing saligan av naging nangingibabaw na kuro-kuro ng
estado, sa kabila ng panaka-nakang pagsalungat at siventipikong pag-aaral
ng estado na nakabatav sa palagav na pangibabawin ang "pagpatav" |ng
tao[ sa "di-pagpatav" |ng tao[. Ito ang aklat na bunga ng ikalawang hati ng
karera ng awtor: at tumutuligsa habang naghahain


----------------------------------------------------------------
¯
Katumbas ng "parikala" ang "ironv" sa Ingles.
8
Katumbas ng "hinlarang" hin-larang, ang "subíield" sa Ingles.


xxxi
ng alternatibo sa nasabing mga palagav, at nagwawakas sa pahavag na
tumutuon sa walang-pagpatav na agham pampolitikang pandaigdig.
Kilala ko ang awtor nang mahigit apat na dekada, at nalugod kami sa
panahong nagpalago sa kaliwanagan at tinuligsa ang inilaki ng bigat, lawak, at
saklaw ng pagpatav at banta ng pagpatav. Iigit sa pagkakaibigan o
paggalang ang nakahikavat sa akin sa pakikiisa na sumang-avon sa halaga ng
tomong ito para sa mga kasamang pandaigdigang mamamavan-
demokrata sa anumang larangan ng anumang pamavanan na nakadarama
sa pagpapalaganap ng mga asal na pandaigdigang walang-pagpatav. Iango ang
pagganvak sa maraming siventipiko at pang-iskolar na disiplina na pawang
kabahaging interes ng sangkatauhan sa malawak at mapavapa-kung
ihahambing sa makitid at marahas-na pakikilahok sa paghubog at pagbabahagi
ng lahat ng halagahan.
Mav isinasaad na lakas at kahinaan ang aklat na ito vamang mula ito sa
siventipikong pampolitika. "Agham pampolitika" ang pinakakulelat sa lahat ng
agham panlipunan upang maitampok ang agham gava sa modernong kuro-
kuro sa salita. Bilang "disiplina," kung karapat-dapat ito sa gavong taguri, ang
kahinaan nito av napupunan ng angking lawak ng saklaw. Mula sa gavong
bentaha av sumupling ang bagong sangav o orventasvon, na tinawag na "mga
agham na pampatakaran," na itinatampok ang maramihang halagahan,
metodo, at pagdulog sa problema sa pangvavaring panlipunan Lasswell at
McDougal, 1992,. Nagpapamalas ang akda ni Paige ng maraming
pagkakahawig sa, at malikhaing nag-aambag sa pagpapakinis ng, mga
patakarang nakaavon sa agham panlipunan ng dangal ng tao Robinson,
1999,.
Sumusulat ako bilang isa sa mga pamilvar sa mga institusvon ng
kaliwanagan at kapangvarihan nang higit kanino man. Namuhav, nag-aral,
nagturo, at nangasiwa ako sa maraming kolehivo at unibersidad sa Amerika sa
loob ng kalahating siglo, habang nagpapakadalubhasa sa pagsubavbav sa mga
agos ng kapangvarihan sa samot-saring larangan sa antas na lokal, estado, at
pambansang pamavanan sa Lstados Unidos at iba pang bansa. Na ang
karamihan sa atin av ipinagwawalang-bahala




xxxii
ang pag-iral ng mga aparato at tauhan sa pagpatav kahit sa kumbento ng mga
kampus sa kolehivo av isa sa mga aral ng dati kong buhav-administrador.
Kapag pinansin, ang nasabing pagpatav at banta ng pagpatav av inuuri at
ikinakatwiran bilang katumbas ng trabaho, at ang ating mga kolehivo at
unibersidad av sadvang kawangis nga ng negosvo mula sa paggagad o
pagsunod at bilang tagapagtakda ng negosvo, kalakalan, at pananalapi sa
pamamagitan ng mga paaralan ng administrasvon, pangasiwaan,
organisasvon, at teknolohiva.
Ang mahalagang papel ng puwersa sa buhav-politika av higit na
matingkad kavsa sa ibang sektor. Iindi lamang dahil ipinagwawalang-bahala
ito sa pagpapakahulugan ng estado, bagkus sumasalalav ito sa mga badvet ng
pambansang pamahalaan para sa kaavusang pangmadla, seguridad na panloob,
at patakarang panlabas at pananggol. Lumilitaw din ito sa pagsandig ng
mga halal na opisval sa mga hepe ng organisasvong pampolitika at sa
pangkat na kaugnav ng mga industriva sa paghingi ng abulov sa
pangangampanva. At sumasalalav sa ginhawa at kaligtasang ibinibigav ng
pamavanan ng mga pulis na malapit sa mga bahav, paaralan, ospital, at
sambahan.
Bilang kasanavang akademiko na nakatuon sa mga institusvong
pangkapangvarihan, maaaring asahan ang agham pampolitika na mag-ambag sa
malawak na pag-unawa sa mga papel ng penomenong puwersa. Ngunit kung
babasahin ang mga Amerikanong teksbuk na naghahavag ng paksa ng
Amerikanong politika, mav paghahambing ng mga pamahalaan: at sa mga
ugnavan ng mga bansa av paksa ang puwersa para sa mga inter-gobvernong
transaksivon, at itinuturing ang dahas bilang kakatwang pangvavari imbes na
ubod ng paksa. Sa ganitong limitadong kalagavan ng makabagong agham
pampolitika'v katanggap-tanggap ang matalisik na pagtalakav ni Paige.
Mababatid dito na ang pagsasakatuparan ng mga intelektuwal na gawain av mav
kaugnavan sa paglilinaw ng mga lavon at dalov ng sarbev, at sa pag-unawa ng
mga lingid na salik na kung ipagwawalang bahala'v makapagpapatulov imbes na
makapagbabawas ng mga problema ng pagpatav.





xxxiii
Narito ang simula ng pagbaligtad sa mga pandaigdigang
patakaran-na sa kabila ng ibang kaava-avang kalakarang nag-aambag sa
pagpatav-av maaaring sumalungat din sa pagpatav. Ito ang pundasvon
ng mga pagkilos upang mahikavat ang ebolusvon ng mga alternatibong
walang-pagpatav. Ang gavong pagkilos av nagdaragdag ng pagkakataong
magkaroon ng mabuting hakbang na kaalinsabav ng mga pananaw na
nakaugat sa mga umaangat na mga agham ng ebolusvong pangkultura,
na tinatawag minsang "mapanggavang ebolusvon" na maitatangi sa ibang
hawig na proseso ng "ebolusvong henetiko." Sumisikat sa mga jornal at
aklat ang mga teorva ng ebolusvong pangkultura at kasamang-ebolusvon
|i.e., co-e·olution[. Bagaman ang nasabing mga teorva av kinakailangan pang
buuin sa balangkas na tanggap ng nakararaming tao, isa sa mga naunang
pormulasvon av malinaw at makakamit. Makasasandig tavo roon at
maimumungkahi ang sumisikat na posibilidad para lalong makatuon sa
ebolusvon ng mga walang-pagpatav na idea, institusvon, at praktika.
Ang walang-pagpatav bilang veve-tema, sagisag, diwa, praktika- av
umiiral o naglalaho tulad ng iba pang meme, at itinuturing na mga geve ng
ilang teoriko. Nakasalalav sa paggagad o paggava ang mabuhav o mamatav. At
ang pag-uulit o pagkopva ng meme av pinatitindi ng haba ng konsepto
mismo, na nagbibigav ng bentaha sa walang-pagpatav sa pag-unlad na
memetiko. Nakatimo ang bentaha sa gunita ng tao at sa pintungan ng mga
dasal, awit, tula, at iba pang pahavag ng mapagpavapang pananaw at
operasvon. Bukod sa napapanatili sa mga gunitang pangkultura, ang mga
walang-pagpatav na kaugalian av mabilis mapalaganap, gava sa bilang ng mga
bansang tumatanggi sa mga hukbo: sa mga komunidad na nagpawalang bisa
ng mga parusang kamatavan: sa mga institusvon ng saliksikang
pangkapavapaan: at sa mga serbisvo para sa paglutas ng pagtatalo at
tunggalian.
Ang ipahiwatig ang pagiging mabunga ng mga kaugaliang walang-pagpatav
av nagsasaad kung gaano kadaling kopvahin o kinopva ang nasabing mga
kaugalian. Iindi rin kinakailangan ang matapat na kopva upang mapanatiling
buhav ang mga diwa at institusvon ng walang-pagpatav. Ang pag-iiba-iba ng
isang kultura sa ibang kultura, ng isang



xxxiv
uri sa kabilang uri, ng isang interes sa ibang interes, ng isang tao sa ibang tao,
ng isang sitwasvon sa ibang sitwasvon, av naghahain ng mga eksperimento sa
pagiging epektibo ng alternatibong patakaran ng walang-pagpatav.
Ang kondisvong pinakamalapit marahil sa matagumpav at
maisasaling paggagad ng memetikong inobasvon av ang salimuot ng
naitataguvod o di-naitataguvod na sangguniang kinapapalooban nito. Ang
sariwang pagtatampok na panig sa walang-pagpatav av mahirap maganap sa
di-sinasadvang panahon, sa harap ng nagbabagong kalagavan sa ilang
halagahang sektor ng sandaigdigan. Isaalang-alang na naganap noong siglo
bevnte ang pagsilang at pagpapatatag ng mga tunav at kauna-unahang
demokratikong estado at ang paglaganap nito sa buong daigdig nang ilang
daang taon lamang Karatnvckv: 2000,. Kahit bayaav pa ang mga kaso ng pag-
urong o pagbagal ng antas ng paglawak, malinaw ang hinaharap ng
pagpapatulov at pagsusulong ng demokratisasvon. Dumarami ang ebidensiva
na ang mga pinuno sa mga rehimeng demokratiko av umiiwas na makidigma
kung ihahambing sa mga rehimeng di-demokratiko Oneal at Russett:
1999: para sa kalipikasvon, basahin ang Gowa: 1999,. Gavundin, ang mga
pinunong demokratiko av higit na magtutuon sa mga patakarang umiiwas
sa taggutom kung ihahambing sa mga di-demokratikong gobernador Sen:
1999, 16, 51-3, 155-¯, 1¯9-82,.
Sa pagsapit ng panahong demokratiko av lumitaw ang
posmodernong malasakit sa malawak na pakikilahok sa paghubog at
pagbabahagi ng lahat ng halagahan, hindi lamang ng kapangvarihan o
kavamanan. Ang malawakang pananalig sa paggalang, paggalang sa sarili, at
paggalang sa kapuwa, av sumusuhav sa walang-pagpatav na mga pagbabago.
Iumuhugis ang mga kahawig na meme kahit sa mga institusvong pumapatav,
habang ang mga pulis av natututong harapin nang mahusav at mapavapa ang
mga kaguluhan at protesta: at ang mga propesvonal na sundalong militar av
sumusunod sa pandaigdigang propesvonal na huwaran, nang higit sa
paggamit ng puwersa. Sa ibang sektor ng lipunan, lumilitaw ang mga
alternatibo sa pag-abuso at





xxxv
Pagpatav, gava sa la·or Iouses, kurikula ng kawalang dahas, at sa pinalawak
na pagkakaunawa sa kalagavang matapat na pagtutol.
Ang pagpapalaganap ng ebolusvonarvong pagkiling na pabor sa walang-
pagpatav av nakasalalav nang higit sa pagpapasiva at pagtatava, at higit sa
mabuting opinion ng madla. Pinatitibav din nito ang mga batavan ng
karunungan na ang mga alternatibong hakbang av maididisenvo,
maipapatupad, at makikilates. Kava napakahalaga ng walang-pagpatav na
agham panlipunan.
Kung gavon, ginigiliw na mambabasa, inihahain sa ivo ang obra ng agham
at patakaran. Ipagpaliban muna ang karapatan mong humusga, hangga`t
hindi lubusang nababatid ang kaso para sa walang-pagpatav na pandaigdigang
agham panlipunan. Kung hindi ka makumbinse, Malava kang sumabav sa
agos ng tahimik ngunit epektibong pluralidad na lantaran o pailalim na
tinatanggap ang kapuwa pagpatav at banta ng pagpatav bilang naavon sa
saligang batas. Kung makumbinse ka, makatatagpo ka ng puwang sa lilim ng
mga oportunidad na isinasaad sa aklat na ito. At makilahok sa pagpapakilos
ng bait at lakas ng mga tao na pawing mav kahawig na pananaw mula sa mga
kultura, uri, interes, at katauhan sa mga sitwasvon ng anumang antas ng krisis
o gusot sa pagtataguvod at pagkiling sa mga estratehiva ng paghimok, imbes
na pamimilit, sa bawat larang na nakaapekto sa lahat ng halagahan ng isang
maaaring maging pandaigdigang komonwelt ng dangal ng tao.


Pensacola, 25 Disvembre 1999
Beijing, 1 Lnero 2000






xxxvi
MGA SANGGUNIAN
Dawkin, Richard, 1989. )be ´eíti.b Ceve. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
Gowa, Joanne, 1989. ßaííot. ava ßvííet.: )be íív.ire Devocratic Peace. Princeton Princeton
Uni·ersitv Press.
Karatnvckv, Adrian, 2000. 1he 1999 lreedom Iouse Sur·ev: A (enturv oi Progre...
¡ovrvaí ot Devocracy. 111,: 18¯-200.
Lasswell, Iarold D. atKaplan, Abraham, 1950. Porer ava ´ociety: . íraverorí tit Poíiticaí
ívqviry. New Ia·en, (onn.: \ale Uni·ersitv Press.
Lasswell, Iarold D. at McDougal, Mvres S., 1992. ¡vri.prvaevce tor a íree ´ociety: ´tvaie. iv íar.
´cievce ava Poíicy. New Ia·en, (onn.: New Ia·en Press and Dordrecht: Martinus
Nijhoíí Publishers, 2 tomo.
Oneal, John R. at Russett, Bruce, 1999. 1he Kantian Peace: 1he Paciíic Beneíits oí
Democracv, Interdepence, and International Organizations. !oría Poíitic.. 521,: 1-
3¯.
Paige, Glenn D., 19¯¯. )be ´cievtitic ´tvay ot Poíiticaí íeaaer.bip. New \ork: 1he lree Press.
Robinson, James A., 1999. Landmark among decision-making and policv analvses and
template íor integrating alternati·e írames oí reíerence: Glenn D. Paige, )be
Koreav Deci.iov. Poíicy ´cievce.. 32: 301-314.
Sen, Amartva, 1999. Dereíopvevt a. íreeaov. New \ork: Knopí.
Snvder, Richard (.: Brack, Ienrv \.: and Sapin, Burton, mga editor. 1·ó2. íoreigv Poíicy
Deci.iov·vaíivg: .v .pproacb to tbe ´tvay ot ívtervatiovaí Poíitic.. New \ork: 1he lree
Press oí Glencoe, Macmillan.







xxxvii


Introduction
1IL POLI(\ S(ILN(LS Ol NONKILLING
¡ave. .. Robiv.ov
Careat íector. 1he book vou hold in hand, when read widelv and taken
seriouslv, will sub·ert certain globallv pre·ailing ·alues and the institutions that
shape those ·alues. Among such ·alues, goals, preíerences, demanded
outcomes, e·ents, and acts, as well as corresponding institutions, are those
relating to the acquisition and use oí power. "Power" designates the processes bv
which people participate in making decisions íor themsel·es and others that bind
them to complv, bv coercion ií necessarv Lasswell and Kaplan 1950: ¯5,.
Institutions associated with ·alues oí power include more than go·ernments
and their decision makers who wage war and applv se·ere sanctions including death
to those who do not coníorm to public order. Interacting with power
institutions are economies oí organized entrepreneurs some oí whom produce
wealth írom the in·entions, manuíactures, sales, and threats to use "arms":
uni·ersities among whose íaculties some creati·e members conduct research and
de·ise strategies oí íorce and "coerci·e diplomacv": associations oí skilled athletes
and artists that include those who specialize in ·iolent games and entertainments:
hospitals and clinics oí ·enerated medical and health personnel who abort li·es
and assist in euthanasia: not so secret societies or "pri·ate armies" whose
participants build and emplov lethal weapons in deíiance oí or with tacit
cooperation oí public go·ernments: íamilies with members who períorm or
tolerate abuse among themsel·es, in some cultures e·en killing errant spouses,
children, or in-laws: and certain religious organizations with íaithíul adherents
who countenance killing de·iants írom appro·ed doctrines, íormulae, and
miranda.
As e·erv major sector oí societv implicates and is implicated bv the power
processes oí its communities, so each super·ises, regulates,

xxxviii








emplovs, and corrects, with both positi·e and negati·e inducements,
sometimes in·oking killing, as in the securitv personnel who períorm intimate
íunctions in corporations, on college campuses, among entertainers, at
hospitals and clinics, sometimes in íamilv compounds and churches. 1he
interactions between and among power institutions and other social
institutions, insoíar as thev include killings or threats oí killings, constitute
problems oí modern and postmodern societies, as noted bv competent
obser·ers and expressed bv alert participants.
Proíessor Glenn D. Paige svstematicallv coníronts these problems oí
indi·idual, communitv, and global proportions, the problems oí killing and
threats oí killing in human aííairs. Ie deíines the core oí problems bv
demonstrating the empirical and logical discrepancies between, on the one
hand, widelv shared human claims, demands, preíerences, and rights íor
minimum public and ci·ic orders oí dignitv, and on another, the episodic
contradictions and denial oí those íundamental goals and objecti·es at
·irtuallv e·erv le·el oí social organization-small groups, localities, nations
the world-and bv ·arieties oí institutions- go·ernmental, economic,
educational, skill, medical, social, íamilial, and religious.
1he publication oí this book now does not mean that the problems oí
killing are oí recent origin or oí sudden recognition. Nor does it mean that
the book's appearance depends solelv on the íortuitous application oí the
author's imagination and skills as scholar-scientist. Publication now rather
than sooner means that despite the longstanding role, oíten acknowledged,
oí killing in human organizations and communities, men and women
throughout the world ha·e lacked an eííecti·e repertoire oí problem sol·ing
approaches and tools to analvze, anticipate, and adopt alternati·e courses oí
policv that might diminish more eííecti·elv the probabilities oí killing in
ía·or oí enhanced possibilities íor nonkilling patterns oí human interactions
aííecting all ·alues in e·erv arena.


xxxix









Such a repertoire embraces the knowledge and skills accumulated among
manv academic, scientiíic, and scholarlv persons despite or because oí the
killing around them and their institutions. Philosophers contribute to the
íormulation oí problems, that is, to the postulation and clariíication oí the goal
·alues and preíerences írustrated in practice. Iistorians, demographers,
economists, and others chronicle trends in the pathwavs oí killing and nonkilling,
and the rise and íall oí human perspecti·es on all goals and preíerences.
Anthropologists, biologists, psvchologists, and sociologists undertake to
disco·er conditions underlving trends with a ·iew to íinding sites and occasions
that might be conduci·e to interrupting gross de·iant tendencies and promoting
e·er more írequent liíe aííirming ones. Still others applv skill to íorecasting or
projecting paths oí trends in the absence oí inter·entions that might resist
untoward trends and reiníorce preíerred ones. And among enlightened and
experienced men and women oí public aííairs, the cadre oí competent designers
oí applicable and íeasible alternati·e courses oí policv increase in number and
sophistication. 1hese men and women remain primarilv in midelite rather than
elite positions in which thev might inno·ate in ía·or oí nonkilling.
Ne·ertheless, as specialists in enlightenment about human trends,
conditions, and prospects, thev present a íormidable counter·ailing alternati·e to
experts in ·iolence who ha·e made the last centurv among the bloodiest eras in
the records oí humankind while awaiting their rise to power with alternati·e
predispositions and perspecti·es more ía·orablv disposed toward human
dignitv. 1hat the bloodv twentieth centurv coincided with the emergence and
institutionalization oí the policv sciences oí nonkilling constitutes a supreme,
and welcome, ironv.
Glenn Paige acquainted himselí with the killing apparatus and capacities
oí his era bv training íor and íighting and killing in the Korean \ar. \hen he
resumed his academic career, he began svstematic preparation to be a teacher-
scholar with an emphasis on relations among nations, particularlv on the making
and appraising oí íoreign policv decisions bv kev íigures oí go·ernments
Snvder, Bruck, and Sapin, 1962,. Skilled in se·eral languages as well as broadlv
educated in the social sciences, he has contributed importantlv to a number oí
subíields

oí political science e.g., Paige 19¯¯,. Midwav in a halí centurv oí scholarship
xl









his analvsis oí personal goals brought him íace to íace with diííerent
perspecti·es on problems, goals, trends, conditions, and prospects oí
killing and alternati·e courses oí action in education and public aííairs to
mitigate killing. Iis íundamental postulate became that pre·ailing
conceptions oí the state, notwithstanding occasional contrarv ·oices, and
scientiíic studies oí the state are grounded in assumptions that emphasize
killing o·er nonkilling. 1his book is the íruit oí the second halí oí the
author's long career and an attack on and an alternati·e to those
assumptions, e·entuating in the statement on behalí oí nonkilling global
political science now beíore the reader.
I ha·e known the author íor more than íour decades oí the period that
we appreciate íor its ·ast increases in enlightenment and deplore íor its ·ast
increases in the weight, scope, and domain oí killing and threats to kill. Not
íriendship alone, or e·en respect, considerable as both are, moti·ate mv
joining in aííirming the worth oí this ·olume íor those íellow world citizen-
democrats in anv arena oí anv communitv who identiív with promoting
nonkilling global beha·iors. 1he moti·ation deri·es írom manv scientiíic
and scholarlv disciplines in humankind's shared interests in broad and peaceíul
as opposed to narrow and ·iolent participation in shaping and sharing all
·alues.
1hat this book comes írom the work oí a political scientist savs
something about its strength and weakness. "Political science" is the last oí
the social sciences to emphasize science as in modern conceptions oí that word.
As a "discipline," ií it be worthv oí such designation, its weakness is oííset bv
the breadth oí its boundaries. lrom this ad·antage came a new branch or
orientation, "the policv sciences," emphasizing at once a multi·alued, multi-
method, problem approach to social phenomena Lasswell and McDougal
1992,. Paige's work exhibits numerous equi·alencies to, and contributes
creati·elv to reíinements in, the policv oriented social sciences oí human
dignitv Robinson 1999,.
I write as one more íamiliar with institutions oí enlightenment and power
than anv others, ha·ing li·ed, studied, taught, and administered


xli


in a ·arietv oí American colleges and uni·ersities íor halí a centurv, while
specializing in the obser·ation oí power processes in ·arious arenas at local, state,
and national communitv le·els in the United States and at ·arving le·els in
se·eral other countries. 1hat manv oí us o·erlook the presence oí killing
apparatus and personnel e·en in the cloister oí college campuses is one oí the
lessons oí mv íormer administrati·e liíe. \hen noted, such killing and threats oí
killing are categorized and rationalized as the costs oí doing business, and our
colleges and uni·ersities indeed resemble business both írom adaptations
or emulations and also as pacesetters íor business, commerce, and íinance
through our schools oí administration, management, organization, and
technologies.
1he central role oí íorce in political liíe is more apparent than in other
social sectors. Not onlv is it ·irtuallv taken íor granted in deíinitions oí the
state, but it underlies budgets oí national go·ernments íor public order, internal
securitv, íoreign and deíensi·e policies: appears in reliance oí elected oííicials on
sheriíís in political organizations and oí íorce related industries íor campaign
contributions: and depends on the comíort and saíetv pro·ided bv communitv
policemen near homes, schools, hospitals, and places oí worship.
As the academic specialtv concentrating on power institutions and their
participants, political science might be expected to contribute to broad
understanding oí the roles and íunctions oí íorce phenomena. It has, but a
glance at the textbooks that introduce students to the subject matter oí
American politics, comparisons oí national go·ernments, and relations among
nations would íind íorce more a topic íor intergo·ernmental transactions
and ·iolence as occasional cultural eccentricities than as core subjects. 1his
restricted condition oí modern political science makes welcome the íocused
conception proposed bv Paige. Ierein will be íound the exercise oí the
important intellectual tasks rele·ant to clariíving goals, sur·eving trends, and
understanding underlving íactors which ií unchecked will continue rather than
alle·iate problems oí killing.
xlii






Iere is the beginning oí a re·ersal in the global policies that despi other
benign trends contribute to but might counter killing. 1his is tl íoundation
oí eííorts to encourage the íurther e·olution oí nonkillin alternati·es. Such
eííorts supplement chance with positi·e actions tha coincide with
perspecti·es rooted in the emerging sciences oí cultura e·olution, sometimes
called "memetic e·olution," to be distinguishe· írom similar processes oí
"genetic e·olution." 1heories oí cultura e·olution or co-e·olution íind
increasing prominence in journals and books. Although these theories ha·e vet
to be congealed into a generallv accepted íramework, one oí the earliest
íormulations is also among the most succinct and accessible. \e mav relv on it
to suggest the emerging possibi li ties íor steeri ng íurther e·oluti on oí
nonki ll ing i deas institutions, and practices Dawkins, 19¯6 and 1989,.
Nonkilling as a "meme"-theme, svmbol, idea, practice-sur·i·es or
perishes like all other memes, and, so some theorists expect, like genes.
1o li·e or die depends on imitation or emulation. And the repetition or
replication oí a meme is enhanced bv the longe·itv oí the concept itselí,
which gi·es nonkilling an ad·antage in memetic de·elopment. 1he
ad·antage resides in human memories and librarie oí pravers, belieís, songs,
poems, and other expressions oí paciíic perspecti·es and operations. In
addition to being preser·ed in cultura memories, nonkilling practices are
reproduced easilv, as in the numbe oí nations that ha·e disa·owed armies,
oí communities that ha·e abolished death penalties, oí institutions oí peace
research, oí ser·ice íor dispute mediation and conílict resolution.
1o hint at the íecunditv oí nonkilling practices is to indicate how j easilv
these practices can be copied and ha·e been copied. Moreo·er, precise copv
íidelitv is not necessarv to keep ali·e ideas and institutions oí nonkilling:
indeed, ·ariations írom culture to culture, class to class, i interest to interest,
person to person, situation to situation, oííer experiments in the
eííecti·eness oí alternati·e nonkilling policies.
1he condition perhaps most related to successíul and continuing
replication oí a memetic inno·ation is the complex oí supporti·e orl

xliii











unsupporti·e sources into which it enters. A renewed emphasis in ía·or oí
nonkilling hardlv could occur at a more íortuitous period, gi·en changing
conditions in se·eral ·alue sectors oí world societv. (onsider that the twentieth
centurv marked the arri·al and consolidation oí the íirst genuinelv democratic
states and their diííusion throughout the world in less than a hundred vears
Karatnvckv 2000,. L·en allowing íor cases oí regression or slow downs in the
rate oí expansion, prospects íor continuing not to mention íurthering
democratization are bright. And e·idence accumulates that rulers in
democratic regimes are less likelv to go to war with each other than those in
undemocratic regimes Oneal and Russett 1999: íor qualiíication, see Gowa
1999,. Likewise, democratic rulers more probablv will pursue policies that a·oid
íamines than nondemocratic go·ernors Sen 1999: 16, 51-3, 155-¯, 1¯9-82,.
On the heels oí the democratic era came post modern concern íor broad
participation in the shaping and sharing oí all ·alues, not just power or wealth.
1he world wide de·otion to respect, selí respect and respect íor others, supports
nonkilling inno·ations. Similar memes take íorm e·en in the killing institutions,
as police learn to handle crises oí riots and protests more skillíullv as well as
more peaceíullv, as proíessional militarv personnel adopt globallv
proíessional norms reaching bevond the reach oí íorce. And in other sectors
oí societv also, alternati·es to abuse and killing appear, as in la·or Iouses,
curricula in non·iolence, and in broadened conceptions oí conscientious objection
status.
1he promotion oí e·olutionarv biases in ía·or oí nonkilling depends
ultimatelv on more than will and dedication, more than the goodwill oí public
opinion, but also on secure bases oí knowledge írom which alternati·e
courses oí action mav be designed, implemented, and appraised. Ience, the
immense importance oí a political science oí nonkilling. 1hereíore, respected
reader, vou ha·e presented to vou a work oí science and policv. \ou are entitled,
indeed urged, to suspend judgment until vou ha·e encountered the case íor a
nonkilling global political science. Ií uncon·inced, vou can take comíort amid
a silent

xliv









but continuing eííecti·e pluralitv who explicitlv or implicitlv accepts killing and
threats oí killing as constitutional. Ií persuaded, vou will íind a niche in the
complex panoplv oí opportunities suggested in this book to join in mobilizing
the enlightenment and energv oí men and women oí similar perspecti·es among
e·erv culture, class, interest, and personalitv tvpe in situations oí whate·er le·el
oí crisis or stress in promoting and ía·oring strategies oí persuasion o·er those
oí coercion in e·erv arena aííecting all the ·alues oí a potentiallv global
commonwealth oí human dignitv.



RLlLRLN(LS
D awkin, Richard, 1989. )be´eítt.b Ceve. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
(owa Joanne, 1989. ßaííot. ava ßvííet.: )be íív.ire Devocratic Peace. Princeton: Princeton
Uni·ersitv Press.
Karatnvckv, Adrian, 2000. 1he 1999 lreedom Iouse Sur·ev: A (enturv oí Progre...
¡ovrvaí ot Devocracy. 111,: 18¯-200.
Lasswell, Iarold D. at Kaplan, Abraham, 1950. Porer ava ´ociety: . íraverorí tor Poíiticaí ívqviry.
New Ia·en, (onn.: \ale Uni·ersitv Press.
Lasswell, Iarold D. atMcDougal, Mvres S., 1··2. ¡vri.prvaevce tor a íree ´ociety: ´tvaie. iv íar.
´cievce ava Poíicy. New Ia·en, (onn.: New Ia·en Press and Dordrecht: Martinus
NijhoííPublishers, 2 tomo.
Oneal, John R. at Russett, Bruce, 1999. 1he Kantian Peace: 1he Paciíic Beneíits oí
Democracv, Interdepence, and International Organizations. !oría Poíitic.. 521,: 1-
3¯.
Paige, Glenn D., 19¯¯. )be ´cievtitic ´tvay ot Poíiticaí íeaaer.bip. New \ork: 1he lree Press.
Robinson, James A., 1999. Landmark among decision-making and policv analvses and
template íor integrating alternati·e írames oí reíerence: Glenn D. Paige, )be
Koreav Deci.iov. Poíicy ´cievce.. 32:301-314.
Sen, Amartva, 1999. Dereíopvevt a. íreeaov. New \ork: Knopí.
Snvder, Richard (: Bruck, Ienrv \.: and Sapin, Burton, mga editor. 1962. íoreigv Poíicy
Deci.iov·vaíivg: .v .pproacb to tbe ´tvay ot ívtervatiovaí Poíitic.. New \ork: 1he lree
Press oí Glencoe, Macmillan.


Unang Kabanata
POSIBLL BA ANG WALANG-PAGPA1AY NA LIPUNAN?
Nagsisimula ang pilosopiva kapag pumukol ng malawak na
tanong ang tao: gavundin ang nagaganap sa agham.
-Bertrand Russell
Ang mga tanong na nalilikha ng bansa ang sukatan ng
kaunlarang pampolitika ng nasabing bansa. Malimit na ang
kabiguan ng bansang ivon av dahil hindi nakaiisip ng tumpak na
tanong para sa sarili.
-Jawaharlal Nehru
Po.ibíe ba avg raíavg·pagpatay va íipvvav. Kvvg bivai. baíit bivai.
Kvvg oo. baíit.
Ano ba ang ibig sabihin ng "walang-pagpatav na lipunan"· Ito av
pamavanan ng tao, mulang pinakamaliit hanggang pinakamalaki, mulang
pambavan hanggang pandaigdigan, at mav katangian ng kawalang pagpatav,
ni banta ng pagpatav, sa mga tao. \alang sandatang idinidisenvo upang paslangin
ang mga tao at walang katwiran upang gamitin ang mga ivon. At walang mga
kondisvon ng lipunan ang nakasandig sa pagbabanta o paggamit ng puwersang
pumapatav para sa pagpapanatili o pagbabago ng kaavusan.
\alang pagpatav sa tao o banta ng pagpatav. Maaaring sumaklaw ito sa mga
havop at iba pang anvo ng buhav, ngunit ang di-pagpatav sa mga tao ang
pinakamababang katangian. \alang banta ng pagpatav: ang walang-pagpatav
na kondisvon av hindi nalilikha ng sindak.




1
2
\alang sandata para sa pagpatav mga lantad na museo na nagtatala ng
kasavsavan ng pagpaslang ng tao, at walang pagmamatwid para sa pagkitil ng
buhav. Sivempre, walang sandata ang kinakailangan sa pagpatav-sapat na
ang mga kamao o paa-ngunit walang lavong gamitin ang ganitong kakavahan o
kava'v ipasa sa pamamagitan ng teknolohiva. Iindi pinababanal ng mga
relihivon ang kabagsikan: walang mga utos para pumatav. Iindi ivon
binibigvan ng matwid ng mga pamahalaan. Iindi ivon hinihingi upang
patunavan ang pagmamahal sa bavan. Iindi ivon iniaatas ng mga
rebolusvonarvo. Iindi humihingi ng paumanhin ang mga intelektuwal para
roon. Iindi ivon ipinagdiriwang ng mga alagad ng sining. Iindi ivon
pinalalaganap ng karunungang pambavan. Iindi ivon pinupuri ng sentido
komún. Sa termino ng kompivuter ng panahong ito, ang lipunan av ni hindi
naglalaan ng "hardware" o "soítware" para sa pagpatav.
Ang balangkas ng lipunan av hindi nakasalalav sa kabagsikan. \alang
ugnavang panlipunan na nag-aatas ng tunav o bantang pagpatav upang
mapairal o mabago ivon. \alang ugnavan ng pangingibabaw o
pagbubukod-hanggahan, mga anvo ng pamahalaan, pag-aari, kasarian, lahi,
etnisidad, uri, o sistema ng paniniwalang sekular o espiritwal-ang
nangangailangan ng pagpatav upang itaguvod o salungatin ivon. Iindi
naman ipinapalagav na ang nasabing lipunan av di-mapipigil, walang
pagkakatangi, o walang tunggalian, kundi ang estruktura at ang mga

proseso
nito av hindi nahuhugot mula sa pagpatav, o kava'v nakasalalav sa pagpatav.
\alang mga bokasvon, tunav man o hindi, na ang lavunin av pumatav.
Kava ang buhav sa walang-pagpatav na lipunan av maitatangi sa kawalan
ng pagpatav o pagbabanta ng pagpatav sa tao: walang teknolohiva o
pangangatwirang laan para sa pagpatav: at walang mga panlipunang
kalagavang nakasalalav sa pagbabanta o paggamit ng nakamamatav puwersa.
Maaari bang maganap ang walang-pagpatay na lipunan?






3
Ang ating mga sagot av mahuhubog ng pansariling karanasan,
propesvonal na kasanavan, kultura, at konteksto-lahat ng mga salik na
ginagamit ng mga siventipikong pampolitika upang ipaliwanag ang asal ng
ibang tao-na mga impluwensiva na tavo mismo'v hindi makaliligtas


Mahirap iyong maganap!
Ito ang sagot ng halos lahat sa pangkat ng dalawampung siventipikong
pampolitika nang tanungin ng kahawig na tanong sa seminar na itinaguvod ng
National Lndowment íor the Iumanities noong 19¯9 upang repasuhin ang mga
klasiko ng kaisipang kanluraning pampolitika para gamitin sa pagtuturo sa
kolehivo. Ang tanong na ipinukol av "Posible bang maganap ang walang-dahas
na politika at ang walang-dahas na agham pampolitika·` Apat na pangunahing
larang ng Amerikanong agham pampolitika ang pantav-pantav na
kinatawan sa seminar: teorvang pampolitika, Amerikanong
pamahalaan, komparatibong politika, at ugnavang internasvonal. Lahat ng
iskolar, maliban sa isa, av lalaki.
1atlong kagvat na argumento ang tumugon sa tanong sa nasabing
talakavan. Una, likas sa mga tao ang pumatav: mapanganib silang
panlipunang havop na handang pumatav. Ikalawa, ang kakaunting vaman av
malimit magdulot ng tagisan, tunggalian, at pagpatav. Ikatlo, ang naririvan
palaging posibilidad ng paggahasa av nag-aatas na maging handa ang lalaki na
pumatav upang ipagtanggol ang puri ng babaeng malapit sa kanivang puso.
Iindi naihavag ang maihahambing na argumento ng Amerikanong
"Papatavin ko ang sinumang maglalagav sa panganib sa

buhav ng anak ko!"
Naibunvag din ang nakaugaliang kontra-tanong na itinuring na sapat upang
patahimikin ang malalim na pagbubulav hinggil sa posibilidad ng walang-
pagpatav na politika: "Paano mo mapipigil si Iitler at ang íoíocav.t sa
pamamagitan ng kawalang-dahas·", Ang mga pangunahing argumento hinggil
sa kalikasan ng tao, kasalatan sa ekonomiva, at paglapastangang seksuwal
ang nagiging sanhi upang maging imposible ang praktika at agham ng
walang-pagpatav na politika.






4

Iindi rin kinakailangang sumangguni sa mga bagong repaso ng
klasikong kaisipang pampolitika. Ang pagkabihasa rito, gava sa
mapagparusang Legalistang tradisvon sa 1sina at sa tusong Kautilvang
tradisvon sa India, av tumutuhog sa parehong konklusvon. Sa tahasan o
mapagpahiwatig na paraan, ang kahandaang pumatav av itinuturing na
mahalaga para sa paglikha at pagtatanggol ng kabutihan ng lipunan.
Sa Repvbíiía ni Plato, ang mga pilosopong pinuno Mga 1aliba, na
kinalap mula sa uring mandirigma Mga Katulong, ang namumuno sa mga
1agalikha at Alipin sa paraang sapilitan o mapanghimok. Isinaad ni León
Iarold na "Ang walang prehuwisvong tagasubavbav av mahirap makaiwas
na isiping |sa Repvbíiía ni Plato[ ang digmaan av dapat ituring na pangunahing
katotohanan sa buhav pampolitika, sa lahat ng búhav: at dapat gawin ang
bawat pagpapasiva nang nasa isip ang gavong katotohanan." (raig: 1994,
1¯: cí. Sagan: 19¯9,. Sa Poíitiía ni Aristotle 384-322 BK,, kinikilingang
anvo ng mga pamahalaan-na pinamumunuan man ng isa, ilan, o
maraming tao-ang mga mav-ari ng ari-ariang nagtataglav ng mga armas: at
ang mga hukbo av mahalaga upang mapasunod ang mga alipin, at nang
maiwasang masakop ng kaawav. Iindi tinalakav ni Plato o ni Aristotle ang
permanenteng pananatili ng kabagsikang militar.
Isinaad naman ng bantog na si Machia·elli 1469-162¯, sa kanivang aklat
na .vg Priv.ipe ang tahas na pangangatwiran para sa mga pinuno na marapat
pumatav upang mapanatili ang kanilang kapangvarihan at maisulong ang
rirtv. katanvagan, at dangal ng kanilang mga estado. Iigit na mabuting
mamuno nang mav katusuhan ng soro, ngunit kung kinakailangan av
dapat maging mabalasik ang mga pinuno, gava ng leon. Iminungkahi niva
ang pagtatatag ng sandatahan ng mga mamamavan upang mapalawig ang
kapangvarihan ng estadong republikano.
Sa íeriatbav ni 1homas Iobbes 1588-16¯9,, pinangatwiranan ang
pagpaslang na isinasagawa ng mga pamahalaan upang mativak ang
kaavusan ng lipunan at ang tagumpav ng digmaan. \amang mamamatav-tao
ang mga tao, ang walang kaavusang búhav sa kalikasan av nagbubunga






5
ng mapamuksang kaguluhan. Ngunit dahil ang mga tao av ibig ding
mabuhav, kailangan nilang sumunod sa isang sentrong awtoridad na
binibigvan ng kapangvarihang pumatav para sa kanilang seguridad,
samantalang naglalaan din sa nasabing mga tao ng di-maikakait na
karapatang pumatav upang ipagtanggol ang sarili. Iindi na
pinangatwiranan pa ni Iobbes ang armadong pag-aaklas.
Iinigtan ni John Locke 1632-1¯04, ang gavon, at sivang mababasa sa
Daíaravg )rataao vg Cobyervo. Sumang-avon si Locke kina Plato, Aristotle,
Machia·elli, at Iobbes na ang pamumunong pampolitika av
nangangailangan ng kahandaang pumatav. Ngunit pinalalim pa ni Locke ang
pangangatwiran hinggil sa rebolusvonarvong kabagsikan. Kapag ang
pinakamakapangvarihang awtoridad av naging tirano at nilabag nito ang mga
likas na karapatan sa pag-aari, kalavaan, at buhav, ang mga inaping
mamamavan av mav karapatan at tungkuling wasakin ang nasabing
awtoridad. Kung ang mga mamamatav-tao av maaaring patavin sa estado ng
kalikasan, ang mga mamamavan sa lipunang sibil av maaaring pabagsakin
ang mapaniil na pinuno.
Ang kambal na katwirang mula kina Iobbes at Locke hinggil sa
pangangailangang gumamit ng kabagsikan ang pinuno-tagasunod av
sumaklaw hanggang sa digmaan ng mga uri at sivang mababasa sa .vg
Mavipe.tovg Kovvvi.ta nina Karl Marx 1818-1883, at lriedrich Lngels 1820-
1895,. Ang mga uring mav ari-arian av inaasahang ipagtatanggol at
palalawakin ang kanilang interes sa pamamagitan ng puwersang
nakamamatav. Ngunit kapag ang ugnavang materval at panlipunang
ugnavan av umabot sa vugtong kritikal, ang mga inaaping uri av inaasahang mag-
aklas nang marahas upang baguhin ang balangkas na pampolitika't pang-
ekonomi va. Sa i l ang bukod-tangi ng kaso ng modernong
demokrasvang mav halalan, posible ang mapavapang pagbabago.
Pagdating ng araw at nagwakas na ang paniniil na ekonomiko, ang estadong
batav sa kabagsikan ng uri av maglalaho. Ngunit sa panahon ng pagbabago, ang
mga salik na ekonomiko av naghahantad tungo sa pagpatav.




6
Sa pagitan nina Locke at Marx, at alingawngaw ng kav Iobbes,
itinampok naman ni Jean-Jacques Rousseau 1¯12-1¯¯8, sa .vg
Pavíipvvavg Ka.vvavav ang teorva ng "panlipunang kasunduan" bilang batavan
ng samahang pampolitika ng estado. Ang kalipunan ng mga mamamavan av
bumubuo sa kapuwa pinakamakapangvarihang awtoridad at tagasunod ng
estado. Itinatava nila ang sarili sa pagsunod sa namamavaning awtoridad
na gumagawa at nagpapatupad ng mga batas na hango sa "pangkalahatang
kapasivahan." Sa bisa ng kasunduan, ang estado av mav karapatang makidigma
at manakop, maaaring bitavin ang mga taksil, at patavin ang mga kriminal.
Ang lawas ng pamunuan av makapag-uutos sa mga mamamavan na isakripisvo
ang kanilang mga buhav para sa estado:
Ouand le prince lui a dit: I1 est expedient a l` Ltat que tu
mueres, it doit mourir, puisque ... sa ·ie n'est plus seuement
un bieníait de la nature, mais un don conditionnel de 1 Lta.
Dv covtrat .ociaí Li·re II, chapitre ·.
Kapag sinabi ng prinsipe sa kanivang nasasakop, "Napapanahon
nang ibuwis mo ang buhav para sa estado," kailangan nitong
sumunod: dahil... ang kanivang buhav av hindi na lamang basta
bigav ng kalikasan, bagkus isang kondisvonal na handog mula sa
Lstado.
.vg Pavíipvvavg Ka.vvavav. Aklat II, kabanata ·.
Sa dakong huli, ang demokratikong panlipunang kasunduan m
Rousseau av mav ubod ng kabagsikan.
Noong siglo bevnte, isinantabi ni Max \eber 1864-1920, ang
diwaing ang politika av maaaring maging walang-pagpatav na propesvon, at
nakasaad sa kanivang akdang "Ang Politika bilang Bokasvon" na dating
talumpati niva sa Unibersidad ng Munich noong 1918. Si \eber av isang
tanvag na Alemang ekonomistang pampolitika at teorikong sosvologo. Para
kav \eber, "ang mapagpasivang paraan sa politika av karahasan.` Kung
babalikan ang kasavsavan, ang lahat ng nangibabaw na institusvong
7
pampolitika av umahon mula sa mararahas na pakikibaka bago makamit ang
kapangvarihan. Kava ipinakahulugan ni \eber ang modernong estado bilang
"pamavanan ng mga tao na |matagumpav[ na nakamit avg vovopoíyo vg íebitivovg
paggavit vg pvrer.avg pi.iíaí .a íoob vg i.avg pooí nasa orihinal ang diin,.
Samakatwid, "ang sinumang naghahanap ng kaligtasan ng kanivang
kaluluwa, ng sarili at ng iba, av hindi dapat na hanapin ivon sa larang ng
politika, dahil mav naiibang papel ang politika va vatvtvgvvav íavavg .a
pavavagitav vg íaraba.av idinagdag ang diin," \eber: 1958,121,¯8,126,.
Madaling maunawaan kung gavon na ang mga propesor na bihasa sa
tradisvong maka-\eber at sa mga kasunod nitong pilosopiva av itinuturing na
"imposible" ang walang-pagpatav na politika at walang-pagpatav na agham
pampolitika. Ang batavang propesvonal na orventasvon av malinaw na
ipinahavag bilang tugon ng matandang Amerikanong siventipikong
pampolitika noong mgadekada 1950 sa isang kabataang iskolar na tinanong
kung ano ang pakahulugan niva sa "politika," na paksa ng kanivang habang-buhav
na pag-aaral. Iumithit ang matanda sa kanivang pipa at tumugon: "Pinag-
aaralan ko ang kapangvarihan ng estado na pumatav |ng tao[."
Umaalingawngaw din ang mabalasik na pilosopikong tradisvon, na pinabanal
ng relihivong nagpaparava sa karahasan, sa buong kasavsavang pampolitika at
kultura ng Lstados Unidos, at nagpapatingkad ng paniniwalang
imposibleng maganap ang walang-pagpatav na lipunan. Maririnig ivon sa
putok ng moskete sa Lexington na nagpasiklab ng Rebolusvong Amerikano,
sa paggamit ng pangangatwirang mula kav Locke para sa aklasang itinampok sa
Pahavag ng Kalavaan, at sa dumaragundong na sigaw ng New Iampshire na
"Mabuhav nang malava o Mamatav!" Maririnig ivon sa "Awit Pandigma
ng Republika," na nagpaalab ng tagumpav ng Unvon sa rebelvong
Koníederado, gavundin sa matiim na estribilvo ng "Dixie's," na
ipinagdiriwang ang malalavong bakbakan sa ibang lupain at karagatan.
Umaalunignig din ivon sa dalawampu't isang putok ng baril na saludo at
nagpaparangal sa inagurasvon ng Pangulo bilang Iepe de Lstado Mavor, na
nagpapagunita ng marahas na nakaraan at kasalukuvan ng kapangvarihang
militar ng bansa. Sa buong buhav av







8
inuulit ivon sa pinagsanib na seremonvas ng watawat, pambansang awit, at
armadong taliba, na nagpapasulak ng damdamin ng pagsasaripisvo at
pagpatav, na pinabanal ng pampanguluhang basbas na "Pagpalain ng Divos ang
Amerika" 1wain: 19¯0,.
1

Nakapag-ambag ang pagpatav sa mga pinagmulan, pagpapalawak ng
teritorvo, pambansang pagbubuo, at pandaigdigang gahum na ipinakikita ng
Lstados Unidos ng Amerika. Ang mga patav at sugatan, sa loob man o labas
ng bansa, militar at sibilvan, av nananatiling hindi nasusuma at maaaring
mahirap tavahin, ngunit ang realidad ng kabagsikan ng Amerikanong
estado av hindi maitatatwa. Ang mga siventipikong pampolitika sa ibang
bansa av tinatawagan upang pagbulavan ang mga ambag ng pagpatav sa
kanilang mga kaakuhang pampolitika.
Nagsimula ang bagong bansa sa armadong pag-aaklas na republikano
laban sa monarkivang kolonval na namamavani, habang pinananatili ang
pagsikil sa mga alipin. Sa bisa ng watawat ng kalavaan, pinalawak ng
Amerika ang saklaw sa kontinente sa pamamagitan ng madudugong
pananakop sa mga katutubo, at sa tulong ng puwersa laban sa mga
kapitbansa sa hilaga at timog, at pagbili mula sa mga tapagapagbenta na pinili
ang makipagkalakalan imbes na makidigma. Pinilit ng estado na makamit
ang pambansang pagbubuo sa pamamagitan ng Digmaang Sibil,

na
pumaslang sa ¯4,542 sundalong Koníederado at isinakripisvo ang
140,414 bangkav ng mga kasama sa Unvon.
Pinalawak ng Lstadong Amerikano ang sarili sa ibavong dagat, at
kinontrol ang Iawai'i 1898,: Puerto Rico, Guam, at lilipinas 1898,:
silangang Samoa 1899,: at Mga Isla sa Pasipiko 1945,. Sa lilipinas,
sinugpo ng Amerika ang kontra-kolonval na himagsikan 1898-1902, at
nilipol ang mga Morong Muslim na tumangging magpasakop 1901- 1913,.
Dahil sa bantang pandagat, binuksan ng Amerika ang davuhang kalakalan
ng Japan 1853-1854,.


----------------------------
1
Sa pangambang ituring ito na napakarahas na larawan ng makabavang kabagsikan ng
Lstados Unidos, isaalang-alang ang pahavag na pandigma na isinaad sa 1alaan ng Kongreso
noong 16 Abril

191¯ ni Senador Robert L. Owen, Demokrata ng Oklahoma, bilang suporta sa
pakikilahok ng Amerika

sa Unang Digmaang Pandaigdig.

9

Sa pamamagitan ng mga digmaan at panghihimasok, ang lumalakas NA
nasvon av ipinamalas at ipinagtanggol ang sariling mga interes. Kabilang sa mga
digmaang sinangkutan ng Amerika ang digmaan laban sa Britanva 1812-1814,,
Mexico 1846-1848,, Lspanva 1898,, Alemanva, Austria-Iungarv, 1urkev at
Bulgaria 1916-1918,: Japan, Germanv, at Italv 1941-1945,, Iilagang Korea at
1sina 1950-1953,, Iilagang Vietnam 1961-19¯5,, at Iraq 1991, 2003-,.
Kabilang sa mga armadong panghihimasok ng Amerika ang sumusunod:
Peking 1900,, Panama 1903,, Russia 1918-1919,, Nicaragua 1912-1925,,
Iaiti 1915-1934,, Lebanon 1958,, 1he Dominican Republic 1965-1966,, at
Somalia 1992,. Sa pamamagitan ng pananakop av pinabagsak ng Lstados
Unidos ang mga gobverno sa Grenada 1983, at Panama 1989,, at sa
pagbabanta ng pananakop av sinupil ang Iaiti 1992,. Sa pamamagitan ng
pananakop o pagsalakav av
____________________
Ginoong Pangulo, nabasa ko sa pahavagan mav ilang araw na ang nakalilipas, ang
editorval sa Muskogee Phoenix, Muskogee, Oklahoma, na sinulat ni 1ams Bixbv, Lsq,
dating tagapangulo ng Dawes (ommission. Nagbubuga ivon ng mataas, dalisav na
himig ng patrivotismo, na sa aking palagav av dapat maitala sa ating panahon. Ibig
kong basahin ivon. Napakaikli lamang nivon, at mav pamagat na "Sulong, mga
Kristivanong Kawal!"
Ang Lstados Unidos ng Amerika, na ibinigav sa daigdig ng mga Amang
Peregrino, sa pamamagitan ng kanilang pag-ibig at debosvon sa Makapangvarihang
Pinuno ng 1adhana ng mga tao, av nagpahavag ng digmaan sa anibersarvo ng
krusipiksivon ng 1agapagligtas.
Naaangkop lamang na mangvari ivon. Ang matatapat na Amerikano av makikidigma
hindi lamang bilang mga kampeon ng kalavaan at sangkatauhan, bagkus bilang mga
kawal ng krus. 1ulad ng pagkamatav Niva |Iesukristo[ sa krus mav 2,000 taon na ang
nakararaan para sa kaligtasan ng sangkatauhan, ang mga Amerikano av magbubuwis
ng buhav sa larangan ng digmaan upang gawing kaava-ava itong daigdig.
Sa pamamagitan ng dugo ng Amerika av mapupurga ang daigdig sa barbariko, paganong
dinastiva na sa kalaswaan av nalimot ang mga aral ng ating 1agapagligtas. Karangalan
ang mamatav at magdusa upang mailapit ang mga tao sa Divos.
Ang walang takot na Amerika, na mav baluti ng kabutihan, av maglalandas tungo sa
digmaan. \alang poot sa ating mga puso: walang malisva tavo sa ating mga kaawav:
hindi tavo nagnanais na manakop o kumuha ng gantimpala. Ang Amerika, na tapat sa
tradisvong nagluwal sa kaniva, av maghahasik ng maringal, Kristivanong digmaan.
Ianda kaming mamatav kung kinakailangan upang maipalaganap sa lahat ng tao ang
mensahe ng kapavapaan at kabutihan sa daigdig. At sa sagradong oras na ito,
inihahandog ng Amerika sa kanivang mga kaawav ang panalangin sa krus: Ama
namin, patawarin mo nawa sila: hindi nila alam ang kanilang ginagawa."
Pinatunog na ang panawagang makihamok. Ang Amerika, na kampeon ng
kabutihan, ng sibilisasvon, at ng Kristivanismo, na mav dalisav na puso at mapagbigav
na kamav, av patulov sa pagmartsa. " '




10
nanghimasok ito sa (ambodia 19¯0, at Laos 19¯1,: gumanti sa sa Libva
1986,, Aíghanistan 1998,, at Sudan 1998,: at nagpahavag ng pagnanais na
isulong ang estratehikong interes sa Iraq 1993,, Bosnia 1995,, at \ugosla·ia
1999,.
Sa loob ng kalahating siglo pagkaraan ng Ikalawang Digmaang
Pandaigdig, ang mabalasik na pakikibaka ng Lstados Unidos laban sa mga
kontra-kapitalista, rebolusvonarvo, at iba pang kaawav av sumaklaw sa
buong mundo. Mulang kulang-kulang sa sanlibong kawal noong panahon ng
Rebolusvon, ang karaniwang sandatahang lakas ng Amerika av umabot sa 1.5
milvong katao noong dekada 1990: at sinuhavan ng 23,000
tagapagplano sa Pentagon-na makabago't siventipikong piling pangkat- at
ng pinakaabanseng industriva ng armas, na naging posible dahil sa
taunang pagtustos na di-kukulangin sa sangkapat ng trilvong dolvar mula sa
buwis ng mga mamamavan, at pinagtibav ng Kongreso at ng Pangulo. Sa
pinakamababang pagtava, ang programa sa armas nuklear ng Amerika noong
1940-1996 av gumugol ng 5.821 trilvong dolvar Schwartz: 1998,. Ang
Lstados Unidos ang pinakamaraming base militar sa ibavong dagat, ang
pinakamaraming kawal na nakadestino sa ibang bansa, ang
pinakamaraming kaalvadong bansa, at nagsasanav at inaarmasan ang mga
davuhang puwersa mamamatav-tao ng kanivang mga kaawav, at kung
minsan, ng kanivang mga kaibigan, at kahi t na ng sarili nitong
mamamavan, kung ihahambing sa ibang bansa. Naging pangunahing
tagapagsuplav ng armas ang Amerika sa mahigpit at pinagtutubuang
merkado. Sa antas ng teknolohiva, ang Lstados Unidos av mav kakavahang
magbunsod ng puwersang nakamamatav saanmang lupain, karagatan, at
himpapawid nitong planeta sa pamamagitan ng pinakamapangwasak na
armas na nilikha ng mabalasik na katalinuhan ng sangkatauhan.
Pagsapit ng dekada 1990, ang sumilang-sa-digmaang Lstados Unidos av
lumunsad mula sa deklarasvon ng kalavaan noong 1¯¯6 upang ihavag ang
sarili bilang "tanging pinakamakapangvarihang militar ng daigdig at
nangungunang ekonomiva ng daigdig" ani Pangulong \illiam J. (linton, sa
Pahavag sa Lstado ng Unvon, 19 Pebrero 1993,. Sa wika ng tagapangulo ng
Magkasanib na mga Iepe de Lstado na si Iukbong Ieneral John
Shalikas·ili, ang Lstados Unidos av naging "pandaigdigang nasvon" na





11
mav "pandaigdigang interes." Sa pagdiriwang noong 1995 sa
ikalimampung anibersarvo ng tagumpav ng bomba atomika laban sa Japan,
ang Pangulo na nasa Iawai'i noon av nangakong magtitipon ng mga tropa ng
lahat ng serbisvo, "Kavo ang palaging pinakamahusav sa pagsasanav, at ang
hukbong mav pinakamahusav na sandata sa daigdig." Inihavag pa nivang,
"Kailangan nating manatiling pinakamalakas na bansa sa daigdig upang
magapi ang mga puwersa ng kadiliman sa ating panahon."
Sumasalamin ang ganitong determinasvon sa pagpapaliwanag noong 1996
hinggil sa estratehikong pagpapaplano ng hukbong panghimpapawid ng
Iepe de Lstado Mavor Ieneral Ronald logelman: "Ang ating mithi av
hanapin, avusin, subavbavan, at tirahin ang anumang bagav na gumagalaw sa
rabaw ng mundo." Ibinunvag pa niva, "Magagawa natin ito ngavon, ngunit
hindi sa tumpak na oras na umiiral." 1alumpati sa Ieritage loundation,
\ashington, D.(., 13 Disvembre 1996,.
Sa pagwawakas ng siglo bevnte, ang mga Amerikanong pinuno av
nakasanavan nang angkinin ito bilang "Siglo ng Amerikano" at
ipinahahavag ang lakas ng loob na gawin ang unang siglo ng ikatlong milenvo
na "Ikalawang Siglo ng Amerikano." Sa gavong matagumpav na tradisvon ng
birtud ng karahasan, ang walang-pagpatav na Lstados Unidos ng Amerika av
mahirap isipin. Ang pagpatav at banta ng pagpatav |sa tao[ av lumikha ng
pambansang kasarinlan, bumuwag ng kaalipnan, bumigo sa nazismo at
pasismo, winakasan ang Iolocaust, nagligtas ng mga buhav na sinalanta ng
bomba atomika sa Japan, pumigil sa pandaigdigang pagsulong ng komunista,
naging sanhi ng pagguho ng impervong Sobvet, at ngavon av tinitivak ang
pahavag na maging pangunahing puwersang tagapagpalaganap ng
demokratikong kalavaan at kapitalistang ekonomiva sa buong siglo bevnte
unong daigdig.
Ngunit para sa mga Amerikanong nag-aaral ng agham pampolitika,
mulang matatandang propesor hanggang nagsisimulang estudvante, hindi
kinakailangan ang pilosopiva o pambansang tradisvong pampolitika upang
mapaniwalang ang walang-pagpatav na lipunan av imposible.
Pinatunavan ito ng pagpatav na nagaganap sa araw-araw na buhav.







12
Mahigit labinlimang libong Amerikano ang pinapatav ng kapuwa
Amerikano kada taon 15,533 noong 1999: 5.¯ sa bawat 100,000 tao, na
tumaas nang 1.2 noong 1900,. Ang mga naiulat na pagpatav av hindi pa
kasama ang "mga makatwirang omisidvo" ng pulis o pribadong
mamamavan 294 at 188 noong 1999,. Ang kabuuang omisidvo mula noong
Ikalawang Digmaang Pandaigdig na tinatavang aabot sa ¯50,000, av higit pa
sa bilang ng napatav sa digmaang kinasangkutan ng Amerika sa malalaki
nitong digrnaan 650,053,. Maidaragdag sa omisidvo ang "malubhang
pagsalakav" 916,383 noong 1999: 336.1 sa bawat 100,000 tao,, pagsalakav na
mav sandatang nakamamatav o nakapipinsala nang malubha lederal
Bureau oí In·estigation, 2000: 13, 23, 32,. Ang pagpapatiwakal av nakapag-
ambag din nang marami kompara sa omisidvo sa pagkitil ng buhav sa
Amerikanong lipunang sibil 31,284 noong 1995: 11.9 sa bawat 100,000 tao,.
Ang tangkang pagpapatiwakal av dalawampu't limang ulit ang laki. Ang
taunang pagpapalaglag av tinatavang umaabot sa mahigit 1,000,000.
Ang mga Amerikano av pumapatav sa pamamagitan ng pambubugbog,
pagpugot ng ulo, pambobomba, at panununog: paglunod, pagbitav,
pagtulak, at paglason: pananaksak, pananakal, pagbigti, at karamihan av sa
pamamaril 64.5 porsivento noong 1999,. Ang mga pagpatav av
pinaghandaan, biglaan, propesvonal, at aksidente. Kaugnav ivon ng pag-abuso
sa asawa, pag-abuso sa anak, pag-abuso sa matanda, pakikipagtalo,
pakikipagsuntukan nang lasing, pagbebenta ng bawal na gamot, bakbakan ng
mga gang, pagsusugal, pagseselos, pagdakip, prostitusvon, paggahasa,
pagnanakaw, pagtatakip, at "banal" o "satanikong" kautusan. \alang pook ang
sadvang ligtas: tahanan, paaralan, kalve, havwev, pook ng trabaho o
sambahan, bilangguan, parke, bavan, lungsod, kagubatan, at Kapitolvo ng
bansa. Ang mga biktima av pinapatav nang mag-isa, magkakasunod,
magkakasama, at pasumala: at karamihan av lalaki ¯6 porsivento noong
1999,. Ngunit sa mga asawang pinaslang noong 19¯6-1985, ang mga esposa
9,480, av nakararami kavsa esposo ¯,115, Mercv at Saltzman: 1989,. Ang
mga mamamatav-tao av indibidwal, magkasama, gang, sekta, sindikato,
terorista, at kapag kaugnav sa pagpapatupad ng batas av mga tagapagsilbi ng
estado. Sa mga kilalang mamamatav-tao av nakahihigit







13
ang mga lalaki 9,140 kompara sa 1,046 babae noong 1999,, at nagiging
pabata nang pabata. Noong 1980, tinatavang "sa bawat Amerikano, ang
pagkakataon sa buong buhav niva na maging biktima ng omisidvo av isa bawat
240 para sa puti: at isa sa bawat 4¯ para sa itim at iba pang minorva" Rosenberg
at Mercv: 1986, 3¯6,. Gava ng obserbasvon ng puno ng mavorva ng
Senado na si Republikanong 1rent Lott sa pambansang telebisvon bilang
tugon sa pahavag ni Pangulong (linton sa Lstado ng Unvon noong 2¯
Lnero 1998: "Pinaghuhunos ng mararahas na krimen ang ating bansa mulang
lupain ng malava tungong lupain ng pagkasindak."
1estigo ang mga ulat sa midva hinggil sa Amerikanong kabagsikan.
Pinugutan ng anak na babae ang kanivang ina, saka nagmaneho tungo sa
estasvon ng pulis, at itinapon sa bangketa ang ulo. Nilunod ng ina ang
kanivang dalawang anak na lalaki: pinatav ng magkapatid na lalaki ang
kanilang mga magulang. 1inumbok ng de-serveng mamamatav-tao ang mga
puta: isang bakla ang nang-akit, gumutav, pinalamig, at kumain ng kanivang
mga batang biktima. Isang mamamaril ang pumatav ng labinlimang katao
sa isang unibersidad. Dalawang batang lalaki na mav mga riple sa isang
pangnavong paaralan ang pumatav ng apat na kamag-aral nilang babae at isang
guro, at sinugatan ang isa pang guro at sivam na iba pang kamag-aral.
Dalawang armadong batang lalaki sa (olumbine Iigh School sa Littleton,
(olorado ang pumatav ng labintatlong kamag-aaral, sumugat sa 28, bago
nagpatiwakal. Isang lalaki na mav awtomatikong armas ang pumatav sa mga
batang mag-aaral doon sa palaruan. Isang beterano sa Vietnam ang
minasinggan ang mga parokvano sa pampamilvang restoran, at pumatav
ng dalawampu, at sumugat ng labintatlong tao. Isa pang tao na nakasuot ng
damit-pandigma ang lumipol sa mga mananampalatava sa isang simbahan, at
sumigaw: "Nakapatav ako ng sanlibong tao noon at papatav pa ako ng sanlibo
ngavon!"
Salungat sa nakatatakot na pagsila na Iobbesian ng kapuwa
mamamavan at sa pagdududang Lockean ng estadong \eberian ang mga
armadong tao na nagtataglav ng halos 200 milvong baril- na hindi bababa sa ¯0
milvong pistola, 49 milvong de-boga, at 8 milvong mahaha
bang baril (ook at Ludwig: 199¯,. Ang kalakalan ng baril-



14

pagmanupaktura, pagbenta, pagluwas, at pag-angkat-av malaking
negosvo na mav laksa-laksang tagapagbenta, legal man o hindi. Ang mga
baril, na pag-aari ng 44 milvong mav-edad, av tinatavang nasa loob ng
tahanan ng sangkatlong kabuuang bilang ng mga tahanan. Karamihan sa
mga bata av alam kung saan ivon matatagpuan, kahit inakala ng mga
magulang nila na lingid ivon sa kanilang mga anak. Ang unang ginang ng
bansa na si Iillarv (linton, na bumatav sa pagtatava ng (hildren's Deíense
lund, av iniulat na 135 libong bata ang nagdadala ng baril at iba pang
sandata sa paaralan bawat araw 1alumpati sa Nashua, New Iampshire, 22
Pebrero 1996,. Ang pag-aari ng baril av ikinatwiran para sa pagtatanggol ng
sarili, pangangaso, pang-aliwan, at paglaban sa tiranikong gobverno
alinsunod sa likas na karapatang itinakda ng Ikalawang Lnmivenda noong
1¯91 sa Konstitusvon ng Lstados Unidos: "Iindi dapat sagkaan ang
pagtatatag ng maavos na milisva, na kailangan para sa seguridad ng
malavang Lstado, at ang karapatan ng mga tao na magtago at magtaglav ng
armas."
Sumasalungat sa mga panganib ng domestikong kabagsikan ang mga
armadong pulis ng Amerikanong estado. Kabilang dito ang mga
ahenteng íederal ng tagapagpatupad ng batas at ang mga lokal at
estadong pulisva 641,208 opisvales noong 1999: 250 sa bawat 100,000 tao,.
Apatnapu't dalawa ang napatav noong 1999 lederal Bureau oí:
In·estigation: 2000, 91,. Madaragdagan pa ang nasabing mga pulis kapag
kinailangan ng estado ang mga vunit ng Pambansang Kawal at ng lederal na
Sandatahang Lakas ng Lstados Unidos. Ang mga kawal
pambilangguan av nagbabantav sa mahigit 1.8 milvong bilanggo na
pinarusahan sa sari-saring krimen, kabilang na rito ang 3,52¯ naghihintav
bitavin noong 1999 Bureau oí Justice: 2000b: 2000a,. Ipinatutupad ang
parusang kamatavan para sa mga krimeng íederal at sa tatlumpu`t walo ng
limampung estado. Umabot sa 598 ang kabuuang pagbitav noong
19¯¯-1999. Sa pagwawakas ng siglo bevnte, mav mainit na I
panawagang palawakin pa o muling ipatupad, ang parusang kamatavan,
magpakalat ng maraming pulis sa mga kalve, pahabain ang parusa ng
pagbilanggo, at magtavo ng maraming bilanguan, sanhi ng takot sa
paglobo ng krimen at hindi masubavbavang krimen.


15
Ang karahasan sa Amerika av natututuhan sa lipunan at pinasusulak ng
kultura. Pormal man o di-pormal, legal man o di-legal, tinuturuan ang
mga tao kung paano pumatav. Mahigit 24 milvong beteranong militar
ang nagtapos ng propesvonal na pagsasanav sa kabagsikan 24.8 milvon
noong 1999,. Isa sa apat na mav-edad na lalaki ang beterano. Maraming
junvor hav-iskul, hav-iskul, kolehivo, at unibersidad ang naglalaan ng mga
panimulang pagsasanav na militar. Ang mga negosvo av nagtuturo kung
paano pumatav para i pagtanggol ang sarili. Nagsasanav ang mga
pribadong milisva para sa pakikipaglaban: nakikipag-ugnavan ang mga
pangkat ng maton para pumatav: ang mga bilangguan av nagsisilbing kolehivo
ng paglupig. Ang mga magasin para sa mga mersenarvo av nagtuturo
ng mga paraan kung paano makipaglaban, magbenta ng armas, at
magpaanunsivo ng mga bavarang mamamatav-tao. Ang mga laro sa
kompivuter at ·ideo av hinahatak ang mga manlalaro na isadula
ang mga pagpatav mulang pakikipagbakbakan sa kalve hanggang
pakikipagtunggali sa lupa, dagat at kalawakan, habang taglav ang
napakaraming mapagpipiliang armas. Ang mga negosvong ukol sa
"makatotohanang realidad" av nagbebenta ng mga "nakapagpapasulak ng
adrenaline," at pumatav-o-mapatav na pang-aliwang karanasan. Nauso rin
sa mga kampus ng kolehivo ang paglalaro ng "asesinato" ng kapuwa
estudvante. Ang makatotohanan at mapanggagad na pagpatav av tila
likas na karugtong ng larong pambata na mav laruang armas.
Ang nasagap na pagkatuto sa kabagsikan at pagkamanhid sa halaga ng buhav ng
tao av inihahain ng pangmadlang kabatiran ng komunikasvon. Ang mga guro
ang mga tagalikha ng mga kartun, pelikula, programa sa telebisvon at radvo,
awit, aklat, magasin, at anunsivong komersival. Mulang pagkabata hanggang
pagkatigulang, laksa-laksang hulagwav ang naitatatak sa isip, at nagpapamalas ng
mga dramatikong paraan kung paano dinudurog ng mga bida at kontrabida ang
mga tao, ari-arian, havop, at kalikasan. Dumarami ang mga hulagwav ng
pagpaslang at kahavupan na inilalahok nang mabilis at kasalit ng mga
imahen ng mararahas na pelikula, na halos pailalim na pang-engganvo tungo
sa kabagsikan.




16

\alang mga tao sa kasavsavan ang nagkaroon ng gavong
napakaraming hulagwav na nakatatak sa kanilang mga utak. Subók na ang
paraang pangmilitar na sanavin ang mga komando at asesino na makaigpaw sa
kanilang pagbabantulot na pumatav sa pamamagitan ng sapilitang
pagpapanood sa kanila ng mga karumal-dumal na karahasan-gava ng ulo na
ginarote upang paluwain ang mga mata \atson: 19¯8, 248-251,- na tila ba
ang buong bansa av pinamamanhid mula sa matimvas na paggalang sa
buhav tungo sa walang damdaming pagtanggap sa pagpatav. Iniulat ng mga
hukom na ang mga kabataang mamamatav-tao av mabigat na ebidensiva ng
walang paggalang sa buhav. Ngunit gaano man kasama ang lipunang sibil,
nakatutulong pa rin para sa estado ang marahas na sosvalisasvong
pangmidva upang makamit nito ang pangangailangan sa mga propesvonal,
makabavang mamamatav-tao. Ipinamamalas ito ng anunsivong
nagkakahalaga ng milvong dolvar para makapangalap ng tao, at
isinahimpapawid sa larong íutbol ng Super Bowl. Milvon-milvong tao ang
napakapanood ng de-espadang paladin mula sa pang-·ideo na bakbakang
laro na naghunos sa modernong de-espadang pagsaludo ng Marino ng
Lstados Unidos.
Sumasalamin at nagpapatingkad ng kabagsikan ang wika, habang nag-
aambag ng diwa ng pagkalikas at di-maiiwasan. Ang ekonomivang
Amerikano av batav sa malavang kalakalan ng kapitalismo. Sinasambit ng mga
Amerikano ang "making a killing on the stock market" |pagtabo sa merkado
ng sapi[. Mav kasabihan sa \all Street na, "\ou buv when there's blood in the
streets" |Bumili ka ng sapi kapag mainit ang merkado[. At nakikipagtagisan
ang mga negosvo sa "price wars" |pababaan ng presvo[. Nakabatav ang
politikang Amerikano sa malava, demokratikong halalan. Ang mga
tagapagkampanva av tinatawag na "troops" |tropa[ o "íoot soldiers"
|kawal[. Ang mga panukalang batas av "pinapatav"|pinawawalang-savsav[
sa batasan. At ang bansa av "naghahasik ng digmaan" laban sa kahirapan,
krimen, droga, at iba pang problema. Pambansang isports ng Amerika ang
bevsbol. Kapag navamot, ang mga galít na tagahanga av nakagawiang sumigaw
na, "Kill the umpire!" |Patavin ang reperi![. Ang mga komentarista av tinatawag
ang mga tigasing koponan sa íutbol na "killers" |mamamatav-tao[. Ang mga
manlalaro av tinatawag


17
"weapons" |armas[. 1inaguriang "long bombs" |pangmalavuang bomba,
ang humahaginit na pasa. At ang mga natalong koponan av tinatawag na
walang "killer instinct" |pamatav na bigwas[. Ipinagmamalaki ang kalavaan sa
relihivon, habang sinasamba ang Prinsipe ng Kapavapaan, ang mga Amerikano
av umaawit ng "Onward, (hristian Soldiers" |Sulong, Mga Kawal Kristivano![
at nagbubulav sa diwa ng mga Kristivanong Krusada at Repormasvong ang
koro av umakvat sa "hagdan ni Jacob" bilang mga kawal ng Krus." Iabang
lumilipas ang panahon, ang mga libreng oras av tinataguriang "killing time"
|paglustav o pagpatav sa oras[.
Bagaman nagiging malav sa masamang epekto ng wikang mapang-aglahi
at makalalaki, ang mga Amerikano av patulov na nagsasalita sa wika ng
kabagsikan nang walang pakundangan. Ang lingguwistikong "armorv"
|imbakan[ ng Amerikanong Ingles av nagtataglav ng mga salitang
nagpapahiwatig ng mga sandata na batid ng kasavsavan, ng mga paraan kung
paano gamitin ivon, at ang mga bunga nito. Ang pagtataksil av "a stab in the
back" |pagsakvod sa likod[: ang mga badvet av "axed" |pinalakol: tinanggal[: ang
pagtatangka av "take a shot at it" |sumubok tumira[: ang mga diwain av
"torpedoed" |tinorpedo: winasak[: ang "oposisvon" av tinaguriang "ílak"
|sandatang panlaban sa sasakvang panghimpapawid[: at ang mga bunga ng
pagkilos av tinawag na "íall-out" |radvoaktibong partikulo na mula sa
bombang nuklear[. Ang mga abogado av tinatawag na "hired guns" |asesino[.
At ang magandang bituin sa pelikula av tinaguriang "blonde bombshell"
|bomba: nakagugulantang[.
Samantala, ang mga bulaklak ng dila av ikinukubli ang tunav na pagpatav.
"Little Bov" ang kauna-unahang bomba atomika na inihulog ng eroplanong
B-29 sa Iiroshima. Ang taguri sa eroplano av "Lnola Gav" na hango sa
pangalan ng ina ng piloto. Ang bombang plutonium na lat Man` av
ibinagsak ng Bock`s car` sa Nagasaki. Ang mga interkontinental na nuklear na
misil na kavang lumipol ng mga populasvon sa kalungsuran av tinawag na
Peacemakers` |1agapamavapa[. Binaligtad ang wika ng ng digmaan na
inilapat sa isports, ang mga pagsasanav-militar para sa paghahandang
pumatav av tinawag na "games" |mga laro[. Ang pagpatav sa mga sibilvan o sa
ating tropa habang nakikidigma av tinatawag na



18

"collateral damage" |pinsalang di-sinasadva[. Gava ng ipinahavag ni dating
Pangulong Ronald Reagan, "Ang Amerika ang pinakamalavong maging
mapandigma, ang pinakamapavapang bansa sa modernong kasavsavan"
|PBS: 1993[.
Pana-panahong sumasanib ang mga elemento ng kabagsikan sa
Amerika sa kalipunan ng karahasang mula sa hanav ng mga mamamavan at ng
mga ahente ng estado. Noong 1992, limampu't dalawa ang napatav, 2,000 ang
nasugatan, at 8,000 ang inaresto sa timog-gitnang Los Angeles dahil sa
pamamaril, pagnanakaw, at panununog bilang ganti sa pagpapawalang-
sala ng hukuman sa kahavupang ginawa ng mga pulis laban sa mamamavang
itim. Sa loob ng dalawang buwan, ¯0,000 baril ang naipagbili sa mga
nahintatakutang mga mamamavan sa kanugnog na pook. Ang pagpatav av
kahawig ng pagpatav na naganap sa \atts 34 noong 1965,, Newark 26
noong 196¯,, at Detroit 46 noong 196¯,, bukod pa ang mga pagkawala ng
buhav sa mga pag-aaklas ng alipin noong siglo disiotso at disinuwebe. Upang
mapanatili ang kaavusan sa Detroit noong 196¯, kinakailangang magpakalat ng
4,¯00 paratropa, 1,600 Pambansang Kawal, at 360 tropa ng Lstadong
Michigan Locke: 1969,.
Ang mga bunga ng pagsasanib ng estadong Iobbesian-\eberian sa
pamanang Ikalawang Lnmivendang Lockean av itinatampok sa pagpatav sa
\aco, 1exas noong 1993 at sa Lungsod Oklahoma noong 1995. Sa \aco,
ang mga armadong ahente ng estado av sinikap ipatupad ang batas laban sa
armadong sektang relihivoso. Apat na íederal na opisvales ang napatav, isang
dosena ang nasugatan, at walumpu't sivam na kasapi ng sekta, kasama na ang
mga babae at bata, av nalipol sa malaking sunog. Sa ikalawang anibersarvo ng
trahedva, isang palaban sa estado ang nagpasabog ng trak na puno ng bomba
upang wasakin ang gusali ng opisinang íederal sa Lungsod Oklahoma, na
pumatav sa 168 tao, kasama na ang mga babae at bata. Ganti umano ang
nasabing karahasan sa ginawa ng mga awtoridad.
Ang paghahanap ng sapat na ebidensiva nang lampas sa hanggahan ng
Amerika av magpapatunav na imposibleng maganap ang walang-pagpatav
na lipunan. Ang siglo bevnte, ang pinakamadugong panahon ng


19
sangkatauhan, av nagpapakita ng nakasisindak na kakavahan ng tao na
pumuksa nang malawakan. Ang saliksik ni Rudolph J. Rummel av
naglulugar sa pagpatav sa punto de bistang pakasavsavan at pandaigdigan.
Ibinukod ni Rummel ang "demosidvo" |pagpatav ng estado sa mga
mamavan nito sa pamamagitan ng henosidvo, pagbitav, malawakang
pagpuksa, at nilikhang taggutom[, at ang mga namatav sa "digmaan"
|pandaigdigan, lokal, sibil, rebolusvonarvo, at gerilva[. Avon sa kaniva, ang
konserbatibong pagtatava sa lawak ng pagpatav na naganap sa naitalang
kasavsavan av mababatid sa 1alahanavan 1:
1alahanayan J
MGA NAMA1AY SA DLMOSIDYO A1 DIGMAAN HANGGANG J987
Bago sumapit ang J900 J900-J987 Kabuuan
Demosidyo 133,14¯,000 169,198,000 302,345,000
Digmaan 40,45¯,000 34,021,000 ¯4,4¯8,000
Kabuuan 1¯3,604,000 203,219,000 3¯6,823,000
´avggvviav: Rvvveí: 1··1. )aíabavayav 1.ó: óó·ó¨.
Aabot marahil sa 400 milvong tao ang biktima ng pakasavsavang
pagpatav na pampolitika, bukod pa sa omisidvo. Iniugnav ni Rummel ang
karamihan sa demosidvo sa mga rehimeng komunista, pangalawa sa
karamihan sa totalitarvo at awtoritarvong rehimen, at pinakamababa ang mga
demokratikong rehimen. Sariwa pa sa Amerikanong gunita ang
Iitleristang holocaust, ang Stalinistang pagpupurga, ang Iapones na
pananalakav, at ang Maoistang pagpatav.
Kinalkula ni \illiam J. Lckhardt at ng mga sumunod sa kaniva na sa
loob ng 1900-1995, umabot sa kabuuang 106.114 milvong tao ang napatav
sanhi ng digmaan, kabilang na ang 62.194 milvong sibilvan at 43.62 milvong
bi kti ma ng mi l i tar Si ·ard: 1996, 19,. Noong



20

"mapavapang" panahon ng Kubling Digmaan sa loob ng 1945-1992,
tinatavang umabot ng 22.05¯ milvong tao ang nalipol sa 149 digmaan,
kabilang na ang 14.505 milvong sibilvan at ¯.552 milvong mandirigma
Si·ard: 1993, 20-1,. Iindi bababa sa tatlumpung digmaan ang naganap
noong 1996.
Pana-panahong ipinalalabas sa telebisvon ang mga imahen ng pagpatav sa
buong mundo, na ang ilan av nakaugat sa sinaunang tunggalian at
makabagong karahasan na pinalubha ng kasalukuvang kasalatang
matugunan ang mga pangangailangan. Ang isang nakatatakot na krisis av
nasusundan ng isa pang krisis habang pansamantalang nakatuon ang
pangmadlang midva sa isa, saka lilipat sa iba pa. Maraming anvo ang patavan,
na nakaugat sa kahandaang pumaslang: digmaang internasvonal, digmaang
sibil, rebolusvon, digmaang separatista, karahasang terorista, panteritorvong
awav, kudeta, henosidvo, etniko-relihivoso-pantribung pagpatav, asesinato,
banvagang panghihimasok, at pagputol ng katawan at paggutom sa kaawav.
Minsan, ang banvagang labanan av nauuwi sa pagpatav sa mga Amerikano sa
Lstados Unidos, tulad ng pagpapasabog sa \orld 1rade (enter sa New
\ork-na nag-iwan ng anim na patav at sanlibong tao na sugatan-at gawa ng
mga kalaban ng Lstados Unidos na sumusuporta sa Israel. O kava'v ang
magkakasunod na pambobombang gumamit ng trak sa mga embahadang
Amerikano doon sa Nairobi at Dar Ls Salaam noong 1998, at pumatav sa
labindalawang Amerikano at 300 Aprikano, samantalang tinatavang 5,000 ang
sugatan.
Sa pagtunghav sa siglo bevnte, nasasambit tulov ng mga Amerikanong
pinunong politiko, nang mav hibas ng winika ni Iobbes: "Kagubatan ang
naririvan!" at idinurugtong ang kawikaan ng naglahong Impervong Romano:
"Kung ibig mo ng kapavapaan, maghanda sa digmaan" t.i ri. pacev pare
beíívv).

Sa gavong konteksto ng pangunahing paniniwala, pinagmulang
pilosopiva, makabavang pakikisalamuha, pagpapatindi na likha ng midva,
pangkulturang pagkondisvon, at pandaigdigang patavan, hindi kataka-taka



21
na ang karamihan sa mga Amerikanong siventipikong pampolitika at ang
kanilang mga estudvante av mariing tinututulan ang posibilidad ng isang
walang-pagpatav na lipunan.
Kapag itinanong |ang posibilidad ng walang-pagpatav na lipunan[ sa
pagbubukas ng klase ng gradwadong seminar, lumilitaw ang mga
pangangatwiran hinggil sa karaniwang pagsalungat ng kalikasan ng tao, ang
kakulangang ekonomiko, at ang pangangailangang magtanggol laban sa
seksuwal at iba pang pandarahas. Bagaman ang mga tugon av
nakapadron sa kultura, halos walang katapusan ang paiba-iba't pinahabang
sagot. 1uwing ipupukol ang tanong, maaasahang mav bagong lilitaw |na
sagot[. Ang mga tao av mapaghanap ng kapangvarihan, sakim, seloso,
marahas, at siraúlo. Ang pumatav upang ipagtanggol ang sarili av
bivolohikong udvok at likas na karapatang pantao. Ang mga tao av sakim sa
pag-aari at mahilig makipagtagisan. At ang panlipunang pagkakatangi at
nagbabanggaang interes av sanhi upang magpatulov ang pagpatav. Iigit pa sa
pagpatav ang iba pang bagav - pag-abusong sikolohiko at pagkakaiit na
ekonomiko. Ang walang-pagpatav na lipunan av magiging totalitarvo, at
maglalaho ang kalavaan: at sasalakavin at sasakupin ivon ng mga
banvagang mapanlupig. Ang walang-pagpatav bilang prinsipvong
pampolitika av inmoral: at ang pagpatav upang sagipin ang mga biktima av
laging magiging makatarungan. Nagdudulot ng kabutihan ang pagpatav sa mga
kriminal bilang parusa at pamigil. Ang mga sandata av hindi maaaring
pawalang-savsav: iiral palagi ang mababalasik na teknolohiva. \alang
halimbawa ng walang-pagpatav na lipunan ang makikita sa kasavsavan: at
mahirap maganap ang gavong diwain.
Iindi naman nagpapahiwatig ito ng pagsang-avon ng lahat sa silid-
aralan. Naniniwala ang ilang estudvante na mav kakavahan ang mga tao na
maging malikhain at mapagmahal at magiging makatotohanan ang walang-
pagpatav na lipunan sa pamamagitan ng edukasvon. Inisip naman ng iba na
makakamit ang walang-pagpatav na kalagavan sa maliliit na lipunan, ngunit
hindi sa malaki at pandaigdigang lipunan. Iindi rin ito nagpapahiwatig na
higit na marahas ang Amerikanong pananaw kavsa sa pananaw na taglav ng
ibang propesor at estudvante ng agham pampolitika



22

sa ibavong dagat. Upang mabatid ang sagot av nangangailangan ng
sistematikong mapaghambing na saliksik. Ngunit nangingibabaw
marahil ang pesimismo sa buong pandaigdigang agham pampolitikang
propesvon sa kasalukuvan.
Kapag ipinukol ang tanong na "Posible bang maganap ang walang-
pagpatav na lipunan·" sa iba pang kulturang pampolitika, mav ilang kagulat-
gulat na sagot ang lumilitaw.
Hindi ko napagtuonan ang nasabing tanong dati. . . .
Gavon ang tugon ng isang kasama kong Suweko sa isang pulong ng mga
Suwekong íuturista sa Stockholm noong 1980 upang talakavin ang diwa ng
walang-dahas na agham pampolitika: "Iindi ko naisip ang tanong na ivan.
Kailangan kong pag-isipan pa ivan." Ang nakapagtataka'v walang awtomatikong
pagtanggi o awtomatikong pagsang-avon. Isinaalang-alang ang tanong na
kailangan pa ang ibavong pagbubulav hinggil dito. Noong 199¯, sa
internasvonal na pulong ng mga siventipikong sistema, isang Lawreadong
Nobel sa kemistri ang tumugon, "Iindi ko alam." Ito ang kanivang
karaniwang sagot sa mga tanong na walang sapat na batavan ang pagtugon.
Sinabi niva sa mga kasapi ng kumperensiva na servosong isaalang-alang ang
tanong, vamang umuusad ang agham at sibilisasvon sa pag-usisa ng mga bagav
na halos imposible.
Maaaring maganap iyon, ngunit. . . .
Sa Ikalabing-isang Pandaigdigang Kongreso ng International Political
Science Association na ginanap sa Moscow noong 19¯9, dalawang Rusong
iskolar ang tumugon sa papel hinggil sa "\alang-dahas na Agham
Pampolitika" nang mav kalipikadong pagsang-avon upang servosong pag-
ukulan ng pansin ang tanong. Kapuwa sumasang-avon ang dalawang iskolar
na ang lavunin ng politika at agham pampolitika av ang pagkamit ng walang-
dahas na lipunan. "Ngunit," tanong ng isa, "ano ang ekonomikong
batavan ng walang-dahas na politika at ng walang-dahas na agham
pampolitika·" Nagtanong ang isa pang Ruso: "Ngunit paano tavo
makaaangkop sa mga trahedvang gava sa (hile na pinabagsak ng kudeta


23
demokratikong inihalal na sosvalistang pamahalaan,, Nicaragu na mav
mararahas na pagsupil at himagsikan,, at Kampuchea na mahigit isang
milvong tao ang pinatav sa rebolusvonarvong paglipol sa uring mula sa
kalungsuran,·"
Anong uri ng ekonomiva ang hindi nakasalalav sa pagpatav
nagtataguvod ng pagpatav, gava sa kontemporaneong uri ng "kapitalismo` at
"komunismo"· Paanong ang walang-pagpatav na politika av makaiiwas,
makapipigil, at makatatanggal ng mabalasik na epekto ng mapamuksang
karahasan· Sa gavong palagav na walang dahas na posibilidad, ipinupukol ang
mga tanong na nangangailangan ng servosong siventipikong pagsisivasat.
Alam namin na ang mga tao ay hindi likás na marahas,
ngunit. . . .
Nang ipukol ang tanong hinggil sa walang dahas na agham
pampolitika sa pangkat ng mga Arabeng siventipikong pampolitika at iskolar
sa pamamahalang pangmadla sa Unibersidad ng Jordan sa Amman noong 1981,
isang propesor ang naghavag ng kuro-kuro ng nakararami sa kanila: "Alam
namin na ang mga tao av hindi likas na marahas. Ngunit," dagdag niva,
"kailangan naming lumaban upang ipagtanggol ang sarili." Kung ang
pangunahing argumento-na hindi makatatakas ang tao sa pagiging likas na
marahas-av inusisa, magbubukas ito ng posibilidad ng pagtuklas ng mga
kondisvong sa bisa nivon av walan sinuman ang papatav.
Hindi iyon imposible, ngunit. . . .
Sa ikasampung anibersarvong seminar noong 1995 sa Kawanihan ng
Agham Kapavapaan, Unibersidad ng Iiroshima, na ang karamihan sa mga
kalahok na Iapones av hinati sa panig na sumasang-avon at sa di-
sumasang-avon, isang propesor ng edukasvon ang nagwika: "Iindi ivon
imposible, ngunit posible ivon na maging posible." Samantalang kinikilala
na ang walang-pagpatav na lipunan av hindi agad makakamit, ang
posibilidad na maganap ito sa hinaharap av hindi isinasantabi.



24
Itinanong ng nasabing propesor, "Anong uri ng edukasvon ang
kinakailangan upang maganap ang walang dahas na lipunan·" Isang uri
ivon ng tanong na nagbubukas ng malikhaing paglutas ng suliranin.
Ganap iyong posible. . . .
Noong Disvembre 198¯, isang Koreanong propesor ng pilosopiva-
na pangulo ng Koreanong Samahan ng mga Siventipikong Panlipunan, at
pinunong pampolitika sa Pvongvang-ang nakagugulat na tumugon nang
tahas. "Ganap ivong posible." Bakit· Una, ang mga tao av hindi pinipilit na
pumatav. 1aglav nila ang "kamalavan," "katwiran," at "pagkamalikhain"
|i.e., dunong[ na makatutulong sa kanila upang iwaksi ang kabagsikan.
Ikalawa, ang kakulangang ekonomiko av hindi dapat gamitin upang
pangatwiranan ang pagpatav-hindi alipin ng bagav ang mga tao. Ang
kakulangan av malulutas ng "pagkamalikhain," "produktibidad," at
"higit sa lahat, pantav-pantav na pamamahagi." Ikatlo, ang gahasa av hindi
dapat gamiting batavan para iwaksi ang di-pagpatav. Maaaring mawala ang
gahasa sa pamamagitan ng "edukasvon" at "paglalaan ng mga angkop na
panlipunang kalagavan."
Noong Pebrero 2000, tinanong ang mga kalahok sa pulong ng
tinatavang 200 pinuno ng pamavanan sa Manizales, (olumbia: "Posible ba
ang walang-pagpatav na lipunan·" \ala ni isa ang nagtaas ng kamav upang
sumagot ng "Iindi!" Lahat av nagtaas ng kamav upang sumagot ng "Oo."
Ang ganitong mga positibong tugon sa Korea at (olumbia av kagulat-
gulat kung isasaalang-alang ang marahas na konteksto ng kanilang
pagpapahavag. Ang marahas na tradisvong pampolitika ng Democratic
People's Republic oí Korea av halos kaavon sa Lstados Unidos ng Amerika:
armadong rebolusvong kontra-kolonval, digmaang sibil para
makapagkaisa, at matuwid na pagtatanggol at pagsalakav laban sa mga
kaawav sa loob at labas ng bansa. Samantala'v ilang dekada na ring sinalanta ang
(olumbia ng halos di-masawatang kabagsikan ng militar, pulis,
paramilitar, gerilva, at kriminal na mamamatav-tao.



25
Malalawak na panlipunang sagot
Kapag ang tanong hinggil sa posibilidad ng walang-pagpatav na lipunan
av ipinukol nang walang pangunang talakavan sa sari-saring pangkat, bansa,
at kultura, lumilitaw ang iba-ibang panlipunang pagkiling na sumang-avon o
tumutol sa loob, at lahat, ng grupo. Malinaw ang pangangailangan sa
sistematikong pandaigdigang pagsisivasat.
Noong Mavo 1998 sa Vilnius, Lithuania-sa repasong seminar na
"Bagong Agham Pampolitika" na binubuo ng mga siventipikong
pampolitika mula sa dating Unvong Sobvet at itinaguvod ng Open Societv
Institute-walo ang sumagot ng "Iindi" at isa ang "Oo." Noong Marso
1999, sa panimulang agham pampolitikang seminar para sa mga
gradwadong estudvante ng Pambansang Unibersidad ng Seoul,
labindalawa ang sumagot ng "Iindi," lima ang "Oo," at dalawa ang sumagot
ng "Oo at Iindi." Noong Pebrero 1998 sa íorum ng mga parlamentarvo
sa Ionolulu, Iawai'i, na inorganisa ng loundation íor Support oí the
United Nations na nakabase sa Japan, anim ang sumagot ng "Oo," lima ang
"Iindi," at dalawa ang sumagot ng kapuwa "Oo at Iindi." Sa pangkat ng mga
tagamasid na babae mulang Japan, labindalawa ang sumagot ng "Iindi," labing-
isa ang "Oo," at isa ang "Oo at Iindi."
Noong Nobvembre 1998 sa Medellin, (olumbia, sa pambansang
kumperensiva ng mga guro hinggil sa "Kinabukasan ng Ldukasvon," 2¯5 ang
tumugon ng "Oo" at dalawampu't lima ang "Iindi." Sa pangkat ng mga
tagapagkawanggawang pampamilva |íamilv social workers[ ng Medellin,
tatlumpu ang sumagot ng "Oo," samantalang labing-anim ang Iindi." Sa
hanav ng mga kabataang maton na tinaguriang "Sicarios" Maiikling
Patalim[, kabilang na ang mga bavarang mamamatav-tao, labing-anim ang
sumagot ng "Iindi" at anim ang "Oo." Nang hingan sila ng mga dahilan sa
gavong pagkukuro, sinabi ng isang mamamatav-tao: Kailangan kong
pumatav upang mapangalagaan ko ang dalawa kong anak na babae. \alang
trabahong mapapasukan.` Ang isang sumagot ng Oo` av nagpaliwanag:
"Kapag ang puwang na nagbubukod sa mavaman at mahirap av lumiit, hindi
na namin kailangan pang pumatav."



26
Sa Ldmonton, (anada, noong Oktubre 199¯, sa hanav ng pangkat ng
mga estudvante sa hav-iskul na tinipon sa seminar hinggil sa "Ialagahan
at ang Ikadalawampu't isang Siglo" na itinaguvod ng Mahatma Gandhi
(anadian loundation íor \orld Peace, apatnapu't walo ang sumagot ng
"Iindi," at dalawampu't lima ang "Oo." Noong Abril 1999 sa Atlanta,
Georgia, nang ganapin ang "Pambansang Kumperensiva sa Kawalang-
dahas" na itinaguvod ng Martin Luther king, Jr. (enter íor Non·iolent
Social (hange, apatnapu ang sumagot ng "Oo", at tatlo ang "Iindi."
Noong Pebrero 2000 sa Omsk, Russia, 121 ang sumagot ng "Iindi,"
tatlumpu't apat ang "Oo," at tatlo ang sumagot ng kapuwa "Oo at Iindi"
sa hanav ng mga estudvante sa panitikan.

Posible ba ang walang-pagpatav na lipunan· Sa gitna ng pandaigdigang
pagpatav at banta ng pagpatav sa pagwawakas ng marahas na siglo bevnte, mav
sapat na batavan ang mga siventipikong pampolitika at ang kanilang mga
estudvante na isiping-mahirap mangvari ivon. Ngunit mav mga pahiwatig
ng pagnanais na pag-ukulan ng pansin ang tanong: kavang sagutin ivon, at
marahil maaaring maganap. Sa kabila ng kagila-gilalas na banta sa buhav ng tao,
mav mga kasalungat na pandaigdigang bukal ng diwa, agham, institusvon,
at karanasan na makapagpapalakas ng kumpivansang sa wakas-Lubos na
posibleng mangvari ang walang-dahas ng lipunan.










Ikalawang Kabanata
MGA KAKA\AIAN PARA SA \ALANG-PAGPA1A\ NA LIPUNAN
Lubos nating mababatid na mawawakasan ng tao ang kanivang
panahon ng karahasan, kung matitivak natin ang paghahanap
ng mga alternatibo.
- Da·id N. Daniels at Marshall l. Gilula
Kagawaran ng Sikvatriva, Unibersidad ng Staníord, 19¯0
Ano ang mga batavan para isiping posible ang walang-pagpatav na
lipunan· Bakit nakahahatak isiping mav kakavahan ang mga tao hinggil sa
unibersal na paggalang sa búhav·
Walang-pagpatay na Kalikasan ng 1ao
Bagaman maaari tavong magsimula sa batavang espiritwal,
maisasaalang-alang muna ang katotohanang sekular. Iindi pumapatav ang
karamihan sa mga tao. Sa lahat ng tao na nabubuhav ngavon, at sa lahat ng
taong nabuhav, minorva lamang ang mga mamamatav-tao. Balikan ang mga
estadistika ng omisidvo sa anumang lipunan.
Balikan din ang patavan sa digmaan. Ang mga pandaigdigang museong
militar at etnograpiko av naghahain ng kakaunting ebidensiva na ang mga
babae - na kalahati ng sangkatauhan - ang pangunahing pumapatav
kapag mav bakbakan. Ipagpalagav nang pumapatav ang mga babae, na
lumaban ang ilan sa mga digmaan at himagsikan, na sa ilang lipunan av
kapuwa sangkot ang mga babae at bata sa ri twal ng pagpapahi rap
at pagpatav sa ginaping kaawav, at ang mga babae av kinakalap para
patavin ang ilang modernong hukbo. Ngunit ang karamihan sa mga
babae av hindi naging mandirigma o pumapatav na kawal. Dagdag pa rito
ang minorvang papel na pakikihamok ng mga



27
28
lalaki. 1anging ang minorva lamang ng kabuuang bilang ng mga lalaki ang
lumalaban sa mga digmaan. Sa nabanggit, minorva rin ng mga lalaki ang
tandisang pumapatav. Sa mga pumapatav, karamihan av nakadarama ng
pagbabantulot pumatav, at pagkaraan av taos na nagsisisi. Marahil av
dalawang porsivento lamang ang kavang pumatav nang paulit-ulit nang
walang pagsisisi. Gava ng paliwanag ni 1envente Koronel Da·e Grossman
hinggil sa malawakang repaso sa mga lalaking bantulot pumatav sa digmaan:
"Ang digmaan av kaligiran na makalulumpo sa pag-iisip ng 98 porsivento ng
lahat ng lumahok doon sa anumang takdang panahon. At ang dalawang
porsivento na hindi nabaliw sa digmaan av mukhang baliw na-mga
agresibong siraulo-bago pa sumuong sa larangan ng digmaan" Grossman:
1995, 50,. Kava salungat sa nakagawiang paniniwala sa agham pampolitika na
likas na mamamatav-tao ang mga tao, ang pangunahing tungkulin ng
pagsasanav-militar av "malagpasan ang karaniwang matinding pagsalungat
sa pagpatav" Grossman: 1995, 295,.
Patunav din ang pamilva hinggil sa walang-pagpatav na kakavahan. Kung
likas na mamamatav-tao ang mga tao, at kahit pa ang kalahati ng
sangkatauhan av sadvang omisida, hindi makaiiral sa sari-saring anvo ang
pamilva. Papatavin ng mga ama ang mga ina: at papatavin ng ina ang mga ama.
Papatavin din ng mga magulang ang mga anak: at ang mga anak av papatavin
ang mga magulang. Nagaganap ang mga ito, ngunit hindi naman bumubuo ng
likas na batas ng kabagsikan na kumokontrol sa tadhana ng sangkatauhan.
Kung nagkagavon, ang populasvon ng daigdig noon pang araw av matagal
nang naglaho. Ang kakatwa, sa kabila ng malubhang kalagavan ng kahirapan
at pang-aabuso, ang mag-anak av patulov na nagsilang at nagtaguvod ng
buhav sa walang kaparis na antas.
Ang walang-pagpatav na pandaigdigang palaisipan-para masubok ang talino
at ebidensiva tungo sa magkakasunod na pagtatangkang makamit ang sagot-
av kalkulahin kung gaano karaming tao ang nabuhav, at kung ilan ang naging
mamamatav-tao at hindi naging mamamatav-tao. Isang tantiva sa kabuuang
bilang ng tao mulang 1 milvon B.K. hanggang 2000 P.K. av 91.1 bilvong tao
kung pagsasamahin ang datos mula kav Kevíitz-1966, at kav \eeks: 1996, 3¯,
na muling kinalkula ni Ramsev: 1999,.



29

Kung palolobohin natin ang mga namatav sa digmaan at demosidvo sa
kalahating bilvon, ipagpalagav nang ang bawat isa av pinatav ng isang tao, at
imultiplika nang anim avon sa ating nais upang masaklaw ang omisidvo,
maipapalagav na mav 3 bilvong mamamatav-tao simula noong 1,000 B.K.
\alang pigura mula noong 1 milvong B.K.,. Ngunit kahit sa ganitong
kababaw at pinalabis na pagtantiva sa bilang ng pagpatav, mahihinuhang ang
91 porsivento ng kabuuang bilang ng tao av hindi napatav. Kung ang antas ng
omisidvo sa Lstados Unidos av 10 kada 100 libong tao, mav 0.01 porsivento
lamang ng populasvon ang papatav kada taon. Kung ang mabibigat na
pagsalakav av 500 kada 100 libong tao, mav 0.5 porsivento lamang ang
maidaragdag sa kabuuang bilang na .51 ng populasvon at maituturing na
tunav o nagtangka bilang mamamatav-tao. Marahil, mababa pa sa dalawa o
isang porsivento ng lahat ng bovo .apiev. ang naging mamamaslang ng kapuwa tao.
Ang porsivento ng mga mamamatav-tao sa ilang tivak na lipunan, av
nagbabago-bago nang malaki sa bawat kultura at panahon Keelv: 1996,.
Gavunman, ang kaligtasan at paglago ng sangkatauhan av patunav sa
pangingibabaw ng buhav laban sa kabagsikan na pawang likas na taglav ng tao.
Ugat na Lspiritwal
Nakaugat sa espiritwal na tradisvon ng sangkatauhan ang matibav na
paniniwalang makakamit ang lipunang walang pagpatav. Ipagpalagav nang
ginamit ang mga relihivon upang pangatwiranan ang mga karumal-dumal na
pagpatav-mulang pagsasakripisvo ng tao at henosidvo hanggang
pagpuksang atomika 1hompson: 1998,. Ngunit ang pangunahing
mensahe ng Divos o Mavkapal o Bathala-anuman ang paraan ng
pagkaunawa rito-av hindi "Sangkatauhan, makinig sa aking Salita!
Iumanap ng tao at patavin siva!" Sa halip, ang pangaral av "Igalang ang
buhav! Iuwag pumatav ng kapuwa tao!"
Matatagpuan sa lahat ng paniniwalang espiritwal sa buong daigdig ang
mga panuntunan ng walang-pagpatav. Kava ipinalagav ni \eber na
magkasalungat ang pagtatavang espiritwal at ang pangangailangang
pampolitikang pumatav. Nagkakasundo ang Jainaismo at Iinduismo sa



30
panutong ¨abiv.a paravo abarva¨ ang kawalang-dahas ang sukdulang batas ng
buhav,. Ang unang panata ng Budismo av "Umiwas kumitil ng buhav."
Nagkakaisa ang Iudaismo, Kristivanismo, at Islam sa sagradong kautusang,
"Iuwag kang pumatav" Lxodo, 20:13,. Isa sa pinakamatatandang
pangaral ng Iudvo av "Sinumang magpanatili sa buhav ng tao av tila sinagip
na niva ang napakaraming tao. Sinumang magwasak ng buhav ng tao av tila
winasak na niva ang buong daigdig" Lisendrath: 144,. Ang ubod ng
naturang pangaral, bagaman mav kalipikasvon, av ipinagpatulov sa Islam:
"Sinumang pumatav ng tao, maliban bilang parusa, sa pagpatav o
pagpapalaganap ng katiwalian sa lupain, av maihahalintulad sa pagpatav sa buong
sangkatauhan: at sinumang magligtas ng buhav av nagligtas na ng buong
sangkatauhan" Ang Koran 5:32,. Ang paniniwalang ßaba`i-na pinaglalangkap
ang mga pangaral ng Iudaismo, Kristivanismo, at Islam-av nananawagang
"Matakot sa Divos, at umiwas magpatigis ng dugo ng sinuman" Baha u'llah:
1983, 2¯¯,.
Pinaniniwalaan naman sa mga tradisvong umanista ang pagiging kanais-
nais, at ang posibilidad, ng walang-pagpatav na lipunan. Sa (oníucianismo,
kapag namamavani ang moralidad sa mga pinuno, hindi na kinakailangan pa
ang parusang kamatavan lung: 1952, 50,. Sa 1aoismo, kapag pavak na
namumuhav ang mga tao, at alinsunod sa kalikasan, "kahit na mav mga sandata
ng digmaan, walang sinuman ang susubok gumamit nivon" lung: 1952. 190,.
Sa modernong sosvalistang kaisipan, kapag ang mga manggagawa av
tumutol na itaguvod ang pagpatav sa bawat isa, magwawakas ang mga
digmaan. Inihavag sa isang manipesto na kontra sa Unang Digmaang
Pandaigdig:
Lahat ng malav na kasapi ng Mga Manggagawang Pang-industriva ng
Daigdig av matapat na sumasalungat sa pagpatav ng tao, hindi dahil sa mga
pangangatwirang relihivoso, gava sa Mapagvanig at Palakaibigang Samahan,
kundi dahil naniniwala kami na magkakapareho ang mga interes at
kapakanan ng uring manggagawa. Bagaman mahigpit kaming
tumututol sa Impervalista' t Kapi talistang Pamahalaan ng
Aleman, sumasalungat kami sa pagpatav at pagbalda sa mga manggagawa ng
anumang bansa 1rue: 1995, 49: para sa matapang na halimbawa,
tingnan ang Baxter,.



31
1i nututul an sa l ahat ng l i punan ang pagpatav ng tao. Ang
umanistang paggalang av kaavon ng relihivosong paggalang sa buhav.
Ano ang halaga ng pag-iral ng walang-pagpatav na etika sa
pandaigdigang espiritwal at umanistang tradisvon upang maganap ang
walang-pagpatav na lipunan· Sa isang panig, ibinubunvag nito ang banal na
lavong maghasik ng malalim na paggalang sa buhav sa kamalavan ng
sangkatauhan. Sa kabilang panig, ipinakikita nito ang kakavahan ng tao na
tumanggap, tumugon, o lumikha ng gavong prinsipvo. Kung likas na
mamamatav-tao ang ang tao, walang pagtanggap ni pagsasalin ni paglikha ng
gavong prinsipvo ang magaganap. Kahit inimbento ng iilang mavkava ang
walang-pagpatav na etikang espiritwal upang pigilin ang rebolusvon, o kava'v
inisip ng mga api upang pahinain ang mga mapaniil, o nilikha ng mga
mamamatav-tao upang makaligtas sa parusa, ipinahihiwatig pa rin nito na
mav kakavahan ang mga tao na positibong tumugon sa nasabing etika.
Lumitaw ang diwa ng walang-pagpatav bago, habang nagaganap, at
makalipas ang kahindik-hindik na patavan sa kasavsavan. Ang
pagpapahavag nito av hindi luhong ibinibigav ng mga mamamatav-tao.
Nakaligtas ang diwa ng walang-pagpatav sa makabagong panahon: at
patulov na nagpapasiklab ng paglava mula sa kabagsikan noong panahon
makaraaan ang mga Kristivanong krusada, makaraan ang pananakop na
Islam, makaraan ang Judaismong Iolocaust, makaraan ang militaristang
Budismo, at makaraan ang kolonval na tradisvon ng mga katutubo. Sa
madugong na siglo bevnte, matatagpuan ivon sa matatapang na ambag sa
walang-dahas na pandaigdigang pagbabago ng mga Kristivanong sina
1olstov at Martin Luther King, Jr., ng Iindung si Gandhi, ng Muslim na si
Abdul Ghaííar Khan, ng Iudvong si Joseph Abileah, ng Budistang si Dalai
Lama, ng Berde na si Petra K. Kellv, at ng laksang iba pa, na
ipinagbubunvi o hindi kilala.

Ang pag-iral ng diwa ng walang-pagpatav sa bawat pananampalatava at
halimbawang mav prinsipvong pagtatava av nagdudulot ng pagkakataon upang
mamulat at maniwala ang daan-daang milvong di-naniniwala. Ang



32
banggaan sa panig ng walang-pagpatav na pangangailangan at ng pagkilala
sa responsabilidad ng pagpatav at sa masamang bunga nito av nag-uudvok ng
walang-pagpatav na personal at panlipunang pagbabago. Bagaman ang mga
ugat ng walang-pagpatav av matatagpuan sa bawat tradisvon, ang espiritwal na
ugat ng sangkatauhan av tila mga ugat na bumubuhav sa punong balití. Ang
inspirasvon at pagkain av makukuha sa buong sistema ng ugat, at sa
anumang bahagi nivon. Dahil ang lahat av sumisipsip ng kapangvarihan ng
buhav. Ang realidad ng paggalang sa buhav mula sa mga paniniwalang
relihivoso at umanista av nagbibigav ng matibav na batavang espiritwal para
manalig na maaaring maganap ang walang-pagpatav na pandaigdigang
lipunan.
Mga Ugat na Agham
"Iindi natin makakamit ang kawalang-dahas sa pamamagitan ng
relihivon lamang." Ito ang pavo ng isa sa mga pangunahing punong
relihivoso ng India na si Acharva Mahapragva, ang malikhaing
tagapagmana ng sinaunang tradisvong Jain na abiv.a |kawalang-dahas[. Sa
kaisipang Jain, "Ang Jain ang puso ng lahat ng vugto ng buhav, ang ubod ng
lahat ng sagradong teksto, at ang kabuuan . . . at laman . . . ng lahat ng panata
at birtud" Oain at Varni: 1993, 139,. Para kav Acharva Mahapragva, ang
tanging paraan upang maunawaan ang lipunang walang-dahas av bigvan ng
kapangvarihan ang mga tao na tuklasin ang kawalang-dahas sa loob ng kanilang
sarili at ipahavag vaon sa lipunan sa pamamagitan ng paglalapat ng modernong
newrosivensiva at katotohanang espiritwal. Sa kanivang pagsusuri, ang karahasan
av sanhi ng mga damdaming nalilikha ng mga evaocrive gíava na nakaaapekto sa
simpatetiko at parasimpatetikong sistema nerbivoso, at mav kaugnavan sa
ating kinakain. Batav sa siventipikong kaalaman sa ating sistemang
newrolohiko, magagamit natin nang sadva ang enerhiva ng ating utak sa
pamamagitan ng pavak ng pagmumuni upang malinang ang kawalang-dahas
sa kalooban at nang maitava ang sarili sa kawalang-dahas na panlipunang
buhav Mahaprajna |sic[: 198¯ at 1994: Za·eri at Kumar: 1992,.




33
Ano ang mga siventipikong batavan upang maniwala sa mga
kakavahang walang-pagpatav ng tao· Kapag sinabing agham,
nangangahulugan ito ng malawak na anvo ng karunungang nakamit sa
pamamagitan ng pag-usisa at eksperimentasvon-mga patotoo, teorva, at
metodo sa pagtivak ng katunavan at kahusavan. Ang simula ng
siventipikong rebolusvon av kapag ang ilang pilosopo av nagsimulang usisain
ang mga tinatanggap na kaisipan.
Ito ang ginawa para sa kawalang-dahas ni A. Richard Konrad 19¯4, na
inusisa ang mga kumbensivonal na palagav na ang kahandaang pumatav ang
tanging epektibong paraan upang makaagapav sa karahasan mulang gahasa
hanggang holocaust. Isinaad ni Konrad na ang tesis ng isang marahas na
alternatibong sagot av nakabatav sa tatlong palagav: una, na ang lahat ng
kawalang-dahas na alternatibo av natukov na: ikalawa, na nasubok na ivong
lahat: at ikatlo, ang lahat ng nasabing alternatibo av nabigo. Ngunit mahirap
ipagtanggol ang lahat ng nabanggit na kuro-kuro. Ang mga kawalang-dahas na
alternatibong paglutas sa problema av ipotetikong walang hanggahan. Ang
praktikal na kakulangan sa oras, vaman, at iba pang salik av humahadlang
upang masubok kahit ang mga bagav na natukov. Samakatwid, hindi tavo
makatitivak na ang isang marahas na alternatibo ang tanging paraan para
magtagumpav. Kava ikinatwiran ni Konrad ang pangangailangang lumihis mula
sa pilosopikong kalagavan upang matanggap ang karahasan, imbes na vaong
naghahanap at sumusubok ng mga di-marahas na alternatibo. Ang gavong
pagdulog av humahatak tungo sa siventipikong pagtuklas na umuusisa sa di-
maiiwasang kabagsikan ng tao 1ingnan din ang \oder: 1993,.
Inuusisa rin ang palagav na ang mga tao av di-makaiiwas na maging
mamamatav-tao dahil sa kanilang havop na kalikasan. Ipinamalas ni Loh
1seng 1sai 1963, ng Unibersidad ng 1ulane na ang pusang pumapatav ng
daga at ang daga sa imburnal av matuturuang kumain nang pavapa sa
parehong pagkain. Ang metodo av pinaghalong pagkondisvon ng
tagasubok at pagkatutong panlipunan. Noong umpisa, pinagbukod ng
hanggahang salamin ang dalawang havop. Kailangang sabav nilang diinan ang
magkaagapav na panikwas upang lumabas ang mumunting piraso ng



34
pagkain sa isang kainan. Matapos ang ilang daang sesvon ng pagsasanav,
tinanggal ang hanggahan at ni walang naganap na awav o patavan.
Pagwawakas ni 1sai:
Ipinamalas namin sa unang pagkakataon sa kasavsavan ng agham ang
mahalagang eksperimento sa mga pusa at daga-na sinasabing likas
na magkaawav-na kava at maaaring magtulungan ang dalawang
uri. Ang gavong tuklas av pinawawalang bisa ang dogma sa sikolohiva
na sa kalikasan ng havop, mav isang di-mapapawing gawi ng
pagkapalaawav na nagiging sanhi upang di-maiwasan ang paglalaban o
digmaan.
Sa pagkatanto na "marami ang nag-iisip na ang aming saliksik av
naglatag ng pundasvon ng batavang bivolohiko para sa teorikong
posibilidad ng kapavapaang pandaigdig," nanawagan si 1sai para sa batav-sa-
agham na pilosopiva ng "kaligtasan sa pamamagitan ng pagtutulungan"
imbes na ipagpatulov ang inakalang di-matatakasang kabagsikan sa
pakikipagtagisan. Sa isang naiibang larang, pinagtambis ni Antonino
Drago-na pisiko at istorvador ng agham-ang mga implikasvon ng mga
mekanikang (arnotian laban sa Newtonian sa paglutas ng tunggalian.
Nagwakas siva sa isang batav sa agham na mungkahi na pabor sa mapag-
igpaw na pagtutulungan Drago: 1994,. Iminungkahi rin ni Jerome D.
lrank ang kooperasvon tungo sa parehong makabubuting lavong higtan
ang nakamamatav na tunggalian lrank: 1960, 261-2: 1993: 204-5,.
Ang hamon sa kuro-kuro na ang kabagsikan ng tao av nakaugat nang
malalim sa ating ebolusvonarvong pagsilang bilang sarí |species[ ng
"mabalasik na unggov" av mula sa bagong pag-aaral na henetiko at halos
kahawig na sarí ng primado-ang di-pumapatav na bonobo ng Gitnang
Aprika Kano: 1990,. Ang tribung Mangandu ng (ongo, na nakikibahagi
sa kagubatang tropiko ng bonobo, av mahigpit na ipinagbabawal ang
pagpatav sa sinumang bonobo alinsunod sa alamat na ang kanilang mga

ninuno at ang mga bonobo av namuhav nang magkasama bilang
magkadugo Kano: 1990, 62,. 1aliwas sa mga gorilva, unggov, at iba pang
tsonggo, ang mga bonobo av hindi kinakitaan ng pagpatav sa kapuwa nila



35

\rangham at Peterson: 1990: \aal: 199¯,. Dagdag pa, ang mga
bagong pag-aaral hi nggi l sa "paki ki pagkasundo" at "pagtugong
makatao" sa hanav ng mga uri ng pri mado na hindi pumapatav av
umuusisa din sa nakasanavang pagtatangi na ang kabagsikan lamang, at
hindi ang kakanvahan ng walang-pagpatav, ang dapat umiral sa
ebolusvon ng kalikasan \aal: 1989: 1996,. Mav mapavapa ring panig
ang kalikasan ng havop: at gava sa ipinamalas na pag-aaral nina Kropotkin
1914,, Sorokin 1954,, at Alíie Kohn 1990,, av kavang maging
matulungin, mapagbigav, at mabuti tulad ng kalikasan ng tao.
Sa mapaghambing na pag-aaral ng kabangisan sa mga havop at tao,
natuklasan ng etnologo-antropologong si Irenäus Libl-Libesíeldt 19¯9:
240-1, na mav batavang bivolohiko para sa pangangailangang espiritwal na
huwag pumatav. Nabatid niva na "sa maraming sari ng havop, ang
kabangi san sa l oob ng i sang sari av i si nasadul a at hi ndi vaon
nakapagdudulot ng pisikal na pinsala." Sa gavon, natuklasan din niva ang
kahawig at higit na masalimuot na paraan ng tao sa pag-iwas na pumatav.
"Sa gavong pagkakataon," pagwawakas niva, "ang kalakarang bivolohiko av
nagtatakda ng kautusan: "Iuwag kavong pumatav." Ngunit pagsapit sa
"pangkulturang pagtatakda ng malasari" na itinuturing ang ibang tao na
hindi ganap na tao, kava dapat pangibabawan,, ipinataw ng tao ang
pangkulturang kalakarang pansala, na nagpapahintulot sa kanivang
pumatav.` Sa digmaan, "nagdudulot ito ng tunggalian ng mga kalakaran
na namamalavan ng tao sa kanivang budhi na pumupukaw sa kaniva kapag
nadakip niva ang kaawav at hinarap ito bilang tao." Pinatunavan ito ng
mga pangangailangan ng mandirigma matapos sivang makapatav, para
madalisav siva at tanggapin ng lipunan.
Pinagtibav ng mga tuklas ni Grossman ang tesis ni Libl-Libesíeldt na
sa buong kasavsavan, ang mavorva ng tao sa larang ng digmaan av hindi
tatangkaing pumatav ng kaawav, kahit na para iligtas pa ang sariling buhav o
ang buhav ng kanilang mga kaibigan" Grossman: 1995, 4,. Nabatid ni
Grossman na ang nasiraan ng bait na sundalo na tuwirang nakapatav av
marami kavsa sa mga sundalong hindi pumatav. Ang sundalo-sikologo at
etnol ogo-antropol ogo av nagkai ba l amang sa i mpl i kasvong


36
pampatakaran ng kanilang mga tuklas. Para kav Grossman, ang
tungkulin av maglaan ng propesvonal na pagsasanav upang maigpawan ang
pagsalungat sa pagpatav. Para naman kav Libl-Libesíeldt, ang problema
av kung paano ilalapat ang kultura sa walang-pagpatav na bivolohivang
pantao.
Ang ugat ng unibersal na lunggati para sa kapavapaan av nakabatav sa
tunggalian ng kalakarang pangkultura at kalakarang pambivolohiva,
na nagiging sanhi upang paglapatin ng mga tao ang kanilang bivolohiko at
pangkulturang pansala. Ang ating mga budhi ang tangi nating pag-asa, at
batav dito, ang makatwiran at ginabavang ebolusvon ang maghahatid tungo
sa kapavapaan. Ipinapalagav dito ang pagkilala sa katunavan na ang digmaan
av mav papel na kailangang gampanan sa ibang paraan, nang walang
pagdanak ng dugo 19¯9:241,.
Ang agham-utak |brain science[ av sumusuhav din sa paniniwala ukol sa
kakavahan ng walang-pagpatav ng tao. 1inagurian ni Bruce L. Morton
2000,, isang newro-siventipiko, ang kanivang pagdulog na
"newrorealismo." Itinampok niva ang "Dual Ouadbrain Model oí
Beha·ioral Lethalitv" |Kambal na Modelong Apatang pilas na utak ng
Kabagsikan ng Ugali[ na naglalarawan ng mga batavang newrobivolohiko ng
kapuwa di-pagpatav at pagpatav. Ang apat na bahagi ng modelo av
"kumikilos sa dalawang paraan ng isang sistemang tetradiko |apatan[. Ang
mga ito av ang ubod na sistema ng utak likas na ugali,: ang sistemang íivbic
damdamin,: ang kanan at kaliwang panig na sistema guniguni at pag-iisip,: at
ang sistemang veocerebeííar kutob,. Inilugar ni Morton ang bukal ng mataas na
espiritwal at panlipunang kamalavan sa sistema ng neocerebellar na kutob.
Ang "Mataas na Bukal" av "makatotohanan, malikhain, disiplina sa sarili,
mapagbigav, matulungin, matatag, at walang-dahas." Pinagagaan nito ang
pangmatagalang kaligtasan ng pangkat: at "mahigpit na nakasalalav sa
penomenon ng utak na makakamit ng lahat

|ng tao[." Ang paglitaw ng "Bukal"
sa kamalavan av puwedeng maganap sa tatlong paraan: sa trawma na sanhi
ng pagkabingit sa kamatavan, ilang drogang nagpapasulak ng guniguni: at
higit sa lahat, pagbubulav-bulav |meditasvon[. Sa pang-araw-araw na
panlipunang buhav, ang Bukal` av kusang nagpapagaan ng paglitaw ng mga
benepisvo ng .yvergy tungo



37
walang-dahas na pamavanan." Nakahuhugot ito ng benepisvo sa, at nag-
aambag tungo sa, pagkawala ng nakamamatav na banta sa kaligtasan ng tao.
Kava ang newrorealistang agham-utak av nagbibigav ng batavan para sa
kusang walang-dahas na pagtatava at panlipunang pagbabago na lubos a
kaavon ng walang-pagpatav na espiritwalidad at bivolohikong
pagbabantulot na pumatav. Kaavon din ito ng kabatiran ng Iindung si
Vi·ekananda, na nagsabing ang tungkulin ng mga dakilang relihivosong guro
av hindi dalhin ang Divos mula sa labas |papaloob ng sarili[ ngunit tulungan
ang kapuwa na ilantad ang mga likas na kabutihan mula sa kanivang
kalooban. Nagpapaalingawngaw din ito sa pagpapatotoo ng Kristivanong si
1olstov na "ang kaharian ng Divos av nasa ivo" 1olstov: 19¯4,. Ihambing
ang kabatiran ng mistikong Indian na si Kabir na namuhav noong siglo
kinse:
Nasa pagitan ng mga mata ang Maestro,
Ang mensahero ng Panginoon.
Nakahimlav sa loob mo ang ivong Panginoon.
Bakit dapat pang dumilat upang hanapin siva·
Sethi: 1984, 56-5¯,
Ngunit ipagpalagav nang nasira ang utak ng tao, avon sa bivolohiva, at naging
di-mapigilang mamamatav-tao ang ilan. Kahit pa udvok ng bivolohiva ang
gavong kabagsikan at hindi likha ng pagkondisvon at kultura, ang
karunungang siventipiko av nagbibigav ng pag-asang mapanumbalik ng
mga kriminal ang kanilang patolohikong kapangvarihan upang makalava sa di-
masagkaang pagpatav. At magagawa ivon nang walang pagsira sa iba pang
katangian ng tao. Sa paglago ng modernong newrosivensiva, henetika, at iba
pang bivosivensiva, maaaring malutas ang sinasabing di-matatakasang
kabagsikan ng "kalikasan ng tao," kahit pa kaugnav ivon ng di-karaniwang
pinsalang bivolohiko.

Isang mapaglawag na halimbawa av mula sa batavan at aplikadong
saliksik ng mapagsulong na newrosikologong si James !. Prescott at ng



38
newrosikvatrang si Roberth G. Ieath Restak: 19¯9, 118-133,. Mav
teorva sila na ang udvok na pumatav sa isang tao av kaugnav ng pagkasira
ng elektrikong sirkuwito "daanan ng kaluguran", na nagdurugtong sa
bahagi ng utak at sa damdamin sistemang limbic, at paggalaw ng
katawan cerebellum,. Mav ipotesis din sila na ang pagtatampok o
pagkasira ng sirkuwito av mav kaugnavan sa antas ng paikot na paggalaw ng
katawan habang lumalaki ang bata. Sinubok nila ito sa pamamagitan ng
mga unggov na inipit ang mga ulo ng tornilvo de bangko: o kava'v sa
pagpapaikot ng upuan nila. Nabatid nila na ang mga pinipigil na unggov
av higit na agresibo: samantalang ang mga unggov na malavang kumilos av
palakaibigan. Itinulov nila ang eksperimento sa mga bilanggong
mamamatav-tao: at nagbaon ng maliit na eíectroae sa likod ng mga utak nito
na maaaring kontrolin ng munting aparatong pamukaw tcerebeííar
.tivvíator o cerebeííar pacevaíer) na ibinaon sa mga balikat ng nasabi ring
pasvente. Kapag nakadama ng pananamlav at pagnanasang pumaslang ang
isang pasvente, maaari nivang paganahin ang mga daanan ng kaluguran
upang pawiin ang masamang nadarama. Ang ilang tao na sinuring
"siraulong kriminal" av nakadama ng kagvat na pagraos matapos ang ilang
taon ng pagkabilibid nang mag-isa o mahabang pagkakapigil. Ang iba'v
nakaranas ng unti-unting pagkawala ng damdaming omisida at damdaming
magpatiwakal. Mav ilang nabigo. Sa isang kaso, nalagot ang kawad ng
cerebellar, kava sinakvod ng gunting ng isang pasvente ang nars.
Gavunman, ang tagumpav ng ganitong pamamaraan av humahamon sa
mga bagong teoriko at teknolohikong pagbabago para palavain ang
sangkatauhan mula sa nakamamatav, bivolohikong pesimismo.
Ang iba pang batavan para sa walang-pagpatav na optimismo--na

kasalungat ng agham pampolitikang pesimismo-av matutunghavan sa
mga konklusvon ng dalawampu't tatlong sikvatra ng Unibersidad ng
Staníord. Bumuo ng lupon ang mga sikvatra upang pag-aralan ang "krisis
ng karahasan" sa Lstados Unidos makaraang paslangin sina Martin Luther

King, Jr. at Senador Robert l. Kennedv Daniels, Gilula, at Ochberg:
19¯0,. Matapos repasuhin ang karahasan at pagkamabalasik na mav
kaugnavan sa bivolohiva, sikodinamika, kaligiran, poot, droga, awav ng
mga pangkat, pabatirang pangmadla |mass media[, armas, sakit sa isip, at
i ba pang sal i k, nagwakas si na Dani el s at Gi l ul a sa pagsasabi ng:


39
¨ Maaaring sapat na batid na natin ngavon na kavang mawakasan ng tao
ang kanivang panahon ng karahasan kung matitivak nating maghanap

ng mga alternatibo." Inilagav ang diin.,
Ang mga kasong pag-aaral ng omisidvo na inihain ng sikvatrang si
George l. Solomon 19¯0, av nakatulong upang maunawaan at maiwasan
wari ang pagpatav, kung itatambis sa mahinang pagtukov sa "kalikasan ng
tao." Sa isang kaso, ang karanasan sa pakikipagkapuwa ng isang tila manhid,
walang pinipiling mamamaril ng babae av kabilang ang sumusunod:
pagpapabava ng amang sugarol: pang-aakit at kalandian ng kanivang inang
lasengga: pagkahilig sa baril: at pag-abuso sa droga upang malimot ang
umuukilkil sa budhi hinggil sa naganap na pakikipagkarat niva sa ina. Sa isa
pang kaso, ang pinagmulan ng salarin na pumatav sa bagong bana ng
kanivang dating esposa av ang sumusunod: kahirapan, pagkapoot sa ama
dahil sa pandarahas nito sa kanivang ina: pagkakaroon ng kombulsivon
matapos paluin siva sa ulo ng ama: panghihiva ng ina: pambubugbog ng
kanivang mga kapatid na babae: pagiging unang sarhento sa Iukbong
Marino: pagpapakasal sa isang puta na nakilala niva sa isang bahav-aliwan:
pagiging ama ng dalawang anak mula sa nasabing babae: pananakit sa
asawa, at paghiwa niva sa sariling pulso nang matuklasan ang pagtataksil sa
kaniva ng babae habang nakadestino siva sa ibang bansa: pagbabanta ng
kanivang asawa na babarilin siva ng kalibre trevnta v otso, at pagtataglav ng
baril na ginamit niva upang patavin-hindi ang babae-bagkus ang bago
nitong bana sa gitna ng tatlong panig na pag-aawav sa silid hinggil
pagtustos sa bata at karapatang dumalaw.
Nagwakas si Solomon:
Bilang sikvatra, mav matibav akong pagtatava sa diwaing kavang
mabago ang asal ng tao. Ang ating kabiguan sa pag-iwas | sa
sakit[ at paggamot |nito[ av nakabatav sa kamangmangan, na
madaling malulutas sa pamamagitan ng pananaliksik. Nakabatav din
ivon sa kawalan ng pagpapatupad ng mga tinatanggap na
prinsipvo: at sa pagiging mapaghigantí sa mga taliwas sa lipunan, nang
higit sa anumang panloob na "di-malulunasang sakit" ng marahas
na tao. Malaki ang kakavahan ng tao para lumago at



40
gumamot: at nawa'v maihinto na ang kanivang pagkiling sa
karahasan 38¯,.
Sa antropolohiva, ang bagong interes sa pag-unawa sa kakavahan ng tao
para sa kawalang-dahas at kapavapaan na kasalungat ng nakagawiang
pagtutuon sa karahasan at kabagsikan av lumilikha ng kaalaman upang
mausisa ang palagav na imposible ang walang-pagpatav na lipunan Sponsel
at Gregor: 1994b: Sponsel: 1996,. Gava ng ipinaliwanag ni Leslie L.
Sponsel, "Ang mga lipunang walang-dahas at mapavapa av kakaunti lamang-
hindi dahil sa ganoon nga sila, bagkus dahil bibihirang isaalang-alang sa
pananaliksik, sa midva, at sa iba pang larang ang kawalang-dahas at
kapavapaan." Idinagdag pa niva: "Mahalagang maunawaan ang mga
katangian, kondisvon, sanhi, íunsivon, proseso, at bunga ng kawalang-
dahas at kapavapaan, gava ng pag-unawa sa karahasan at digmaan" Sponsel
1994a: 18-19,,
Ang siventipikong pag-usisa sa palagav na batav sa akda ni Iobbes hinggil
sa unibersal na kabagsikan ng sinaunang mga tao av isinulong nina Piero
Giorgi 1999, at J.M.G. ·an der Dennen 1990: 1995,. Sa pagrepaso sa mga
ebidensiva ng digmaan at tunggalian ng 50,000 "katutubo" na itinala sa
panitikang etnograpiko sa nakalipas na siglo av natuklasan ni ·an der Dennen
ang malinaw na kumpirmasvon sa 2,000 pangkat. Inamin na ang
kakulangan ng impormasvon hinggil sa "pakikidigma" ng natitirang
pangkat av hindi nagpapatunav ng pagiging mapavapa nila, nagbabala si ·an
der Dennen laban sa dogmatikong pagtanggap ng kuro-kuro hinggil sa
unibersal na kabangisan ng tao 1990: 25¯, 259, 264-269,. Binanggit niva ang
etnograpikong ebidensiva ng 395 "labis na di~mapandigmang" mga tao mulang
Katutubong hanggang Zuni 1995: 595-619,.
Nirepaso ni Bruce D. Bonta 1993, ang antropolohikong panitikan at
tinukov ang apatnapu't pitong lipunan na nagpapamalas ng kakavahan ng tao
para sa "kapavapaan."




41

Ang kapavapaan. . . av ipinakahulugang kondisvon na ang mga tao av
namumuhav nang mav mataas na antas ng pakikipagkapuwa.
Nakararanas ng kaunting karahasang pisikal ang matatanda, ang panig ng
matatanda at ng mga bata, at ang panig ng mga kasarian.
Nakapagpahusav sila ng maisasakatuparang pamamaraan upang
malutas ang mga tunggalian at maiwasan ang karahasan. Ianda silang
magtava upang maiwasan ang karahasan, gava ng digmaan, sa ibang lahi.
Pinalalaki nila ang mga anak na sumunod sa mapavapang paraan. At mav
matibav na kamalavan sa kanilang kaakuhan bilang mapavapang |mga tao[.
Nakakita rin si Bonta ng ebidensiva ng pagkamapavapa sa hanav ng
Amish, Anabptists, Balinese, Batek, Birhor, Brethren |Magkakapatid[, Buid,
(hewong, Doukhobors, lipa, lore, G´wi, Iutterites, Iíatuk, Inuit, Jains,
Kadar, !Kung, Ladakhis, Lepchas, Malapandaram, Mbut, Mennonites,
Montagnais, Naskapi, Mora·ians, Navaka, Nubians, Onge, Orang Asli,
Palivan, Piaroa, Ouakers, Iilagang 1aganavong Irish, 1aganavong 1hai,
San, Sanpoil, Salteaux, Semai, 1ahitians, 1anka, 1emiar, 1oraja, 1aga-islang
1ristan, \aura, \anadi, Zapotec, at Zuni.
Sa isa pang pag-aaral ng paglutas ng sigalot sa hanav ng dalawampu't apat
na nasabing lahi, nagwakas si Bonta 1996,:
Ang ilang karaniwang paniniwala hinggil sa sigalot at paglutas ng sigalot na
itinatampok ng mga Kanluraning Iskolar av maaaring usisain sa harap ng
tagumpav nitong mga lipunan sa mapavapang paglutas ng mga sigalot.
Kabilang sa nasabing paniniwala ang sumusunod: na ang marahas na
tunggalian av di-maiiwasan sa lahat ng lipunan: na ang parusa at armadong
puwersa av makapipigil sa panloob at panlabas na karahasan: na
kinakailangan ang mga estrukturang pampolitika upang maiwasan ang
mga sigalot: na ang tunggalian av dapat sipatin bilang positibo at
kinakailangan. Ang salungat na ebidensiva av nagsasaad na mahigit sa
kalahati ng mapavapang lipunan av walang naitalang karahasan: bihira
nilang parusahan ang matatanda maliban sa bantang pagtatakwil,:
nalulutas nila ang pakikipagtunggali sa ibang lipunan sa parehong
mapavapang paraan ng pagdulog nila sa panloob na sigalot: hindi sila
humihingi ng tulong sa pamahalaan kapag mav panloob silang



42
pagtatalo: at mav napakasama silang pananaw hinggil sa tunggalian.
Paulit-ulit na lumilitaw sa pag-aaral ang kahalagahan ng
pakikipagkapuwa ng bata: at ang kahalagahan ng kaakuhan ng pamavaman sa
hanav ng iba pang salik na nagtatangi sa mga lipunang mav mataas o
mababang antas ng karahasan labbro: 19¯8,. Ang kabuluhan nito av
mababatid sa mapaghambing na pag-aaral ni Douglas P. lrv 1994, saj
dalawang Mehikanong navong Zapotec na mav parehong sosvo-
ekonomikong katangian, ngunit mav matingkad na pagkakaiba sa insidente ng
karahasan. Sa mapavapang La Paz, na bibihira ang omisidvo, ang mga
mamamavan av tinitingnan ang kanilang sarili na "magalang, mapavapa, di-
mapanibughuin, at matulungin." 140,. Sa kanugnog na marahas na San
Andrés, mav "malawakang paniniwala roon o sistema ng halagahan na
pinalulusot ang karahasan" 141,. Kaugnav nito ang kawalang paggalang sa
babae, pambubugbog sa babae, parusang pisikal sa mga bata, di-masunuring
mga bata, pagmumura, pakikipagbuno nang lasing, at pagpatav sa mga
karibal sa pag-ibig, pagtatalo, at paghihiganti. Sa harap ng halos
magkaparehong kalagavang materval at balangkas, ang antas ng omisidvo sa
San Andrés av 18.1 kada 100 libong tao kung ihahambing sa 3.4 sa La Paz.
Makatutulong ang ganitong paghahambing upang maunawaan na ang
pesimismo hinggil sa kalikasan ng tao at sa kalakaran ng pamavanang
nagpaparava sa karahasan av kaugnav ng pagpatav. Samantala, ang kawalang-
dahas na paniniwala at halagahan av naglalantad ng isang walang-pagpatav na
lipunan.
Ang matitibav na siventipikong suhav para sa paniniwala sa walang-
pagpatav na kakavahan ng tao av itinampok sa makasavsavang "Pahavag
Iinggil sa Karahasan" sa Se·ille noong 16 Mavo 1986, at inihavag ng
internasvonal na pangkat ng mga espesvalista sa mga larang ng ugali ng
havop, henetika ng ugali, antropolohiva bivolohiko, etolohiva,
newropisvolohiva, antropolohiva pisika, sikvatriva, sikobivolohiva,
sikolohiva, sikolohiva sosval, at sosvolohiva.
2
Anila:


····························································
2
Ang mga lumagda sa Pahavag sa Se·ille av sina Da·id Adams, sikolohiva Lstados Unidos,:
S.A. Barnett, etolohiva Australia,: N.P. Bechtere·a, newrosikolohiva USSR,: Bonnie lrank (arter,
sikolohiva Lstados Unidos,: José Luís Díaz, etolohiva Mexico,: Andrezj Lliasz, sikolohiva ng
indibidwal na paggkakaiba Poland,: Santiago Geno·és, antropolohiva bivolohiko Mexico,: Benson L.
Ginsburg, henetika ng asal Lstados Unidos,: Jo Groebel, sikolohiva sosval Republika lederal ng
Germanv,: Samir-Kumar Ghosh, sosvolohiva India,: Robert Iinde, asal ng havop United Kingdom,:
Richard L. Leakev, antropolohiva pisikal Kenva,: 1aha I. Malasi, sikvatriva Kuwait,: J. Martin
Ramírez, sikobivolohiva Lspanva,: lederico Mavor Zaragoza, bivokemistri Lspanva,: Diana L.
Mendoza, etolohiva Lspanva,: Ashis Nandv, sikolohiva politikal India,: John Paul Scott, asal ng havop
Lstados Unidos,: at Riitta \ahlstrom, sikolohiva linland,.
43
Mali, alinsunod sa agham, na sabihing namana natin sa ating mga ninuno
ang ugaling makidigma... Mali, alinsunod sa agham, ang sabihing ipinaloob
ng henetika sa kalikasan ng tao ang digmaan o ang anumang marahas na
asal... Mali, alinsunod sa agham, na sabihing sa dalov ng ebolusvon ng tao na
mav pagpili sa agresibong asal kompara sa iba pang uri ng asal . . . Mali,
alinsunod sa agham, ang sabihing ang mga tao av mav "marahas na pag-iisip"
. . . Mali, alinsunod sa agham, ang sabihing ang digmaan av sanhi ng
"kalikasan" |instinct[ o ng ano pang pagganvak.
Ipinahavag ng mga siventipiko ng Se·ille ang sumusunod, na kaavon ng
walang-pagpatav na optimismo ng mga sikvatra ng Staníord:
Pinagtitibav namin na hindi isinumpa ng bivolohiva ang sangkatauhan
na makidigma: at mapalalava ang sangkatauhan mula sa pagkakagapos sa
bivolohikong pesimismo at mapalalakas ang loob na magsagawa ng mga
tungkuling kavang magpanibago na kailangan ngavong Pandaigdigang
1aon ng Kapavapaan at sa mga susunod na taon. Bagaman ang nasabing
mga tungkulin av pang-institusvon at panlahat, nakasalalav din vaon sa
kamalavan ng mga kalahok na tao na nagtuturing na napakahalagang salik
ang pesimismo at optimismo. Kung ang "mga digmaan av nagmumula sa
isipan ng tao," ang kapavapaan av nagmumula rin sa ating isipan. Ang
parehong sarí na umimbento ng digmaan av mav kakavahang
umimbento ng kapavapaan. Ang pananagutan av nakasalalav sa bawat isa
sa atin Adams: 1989, 120-121: 199¯,.
Noong 2 Agosto 1939, lumiham si Albert Linstein kav Pangulong
lranklin D. Roose·elt upang ipabatid na ang atomikang pisika av umabot sa
vugtong maiisip ang paglikha ng "napakalakas na uri ng bomba" Nathan








44

at Norden: 1968, 295,. Nagbunga ito upang mabuo ang isang lupon ng
tagapavo: maglaan ng pangunang puhunang nagkakahalaga ng anim na
libong dolvar ang Pamahalaan ng Lstados Unidos: maisaavos ang
Provektong Manhattan na nagkakahalaga ng multi-bilvong dolvar: at
malikha, saka magamit anim na taon pagkaraan ang kauna-unahang
bombang uranium at plutonium sa daigdig. Animnapung taón pagkalipas nito,
maaari nang igiit na mav sapat nang lumalakas na siventipikong
ebidensiva ng walang-pagpatav na kakavahan ng tao. Na kung
sistematikong paglalangkapin at palalawigin av maaaring magpalakas ng
walang-pagpatav na sariling-paghuhunos ng tao. Kabilang sa mga pananda ang
mahigit sandaang disertasvong doktoral na nag-uulat ng pananaliksik sa
"kawalang-dahas" na patulov na lumilitaw simula noong 1963 sa Lstados Unidos
pa lamang, sa mga larang na gava ng antropolohiva, edukasvon, kasavsavan,
wika at panitikan, pilosopiva, sikolohiva, agham pampolitika, relihivon,
sosvolohiva, pananalita, at teolohiva tDi..ertatiov .b.tract. ívtervatiovaí:1963-,.
Kung idaragdag ang mga natapos na saliksik sa ibang bansa, gava sa India:
sa ibang wika na bukod sa Ingles: sa mga papel na binasa sa mga akademikong
kumperensiva: sa mga aklat at interdisiplinarvong talakavan Kool: 1990: 1993,:
sa mapaglawag na mapaglangkap na pagsusuri Gregg:1966,: sa mga de-
anotasvong pangunahing biblivograpikong sarbev ng kawalang-dahas na
pagkilos Mc(arthv at Sharp: 199¯,, at sa iba pang batis-malinaw na ang
malaking lawas ng kaalaman sa kawalang-dahas av dumarami, at karagdagan sa
panitikan ng "kapavapaan" at "paglutas ng tunggalian." Maihahambing ang
potensival ng kasalukuvang walang-dahas na kaalaman sa lagav ng atomikang
pisika noong 1939.
Mahahalagang Sibol ng Walang-pagpatay na Kakayahan
Iinimok ni Lmile Durkheim 1858-191¯,-ang pundador ng
makabagong sosvolohiva-na pagtuonan ng pansin ang "mahahalang siból"
ng panlipunang buhav na mav kaugnavan sa mga tanong ng teorikong
pag-usisa. Ang nasabing diwain av isinulong ni Donald 1. (ampbell, ang
Amerikanong sikologong panlipunan. Itinuro ni (ampbell sa mga
gradwadong estudvante ng agham pampolitika ng Northwestern


45
Uni·ersitv na maging alisto upang maobserbahan ang "mga likas na
nagaganap na eksperimentong panlipunan" na kahawig ng binalak na
eksperimento sa laboratorvo Paige: 19¯1,. \amang ang agham pampolitika av
makiling sa pagbuo ng teorva sa pamamagitan ng pagmamasid ng mga gawi-
gava ng sa teorikong pagpapaliwanag ng mga pamamaraan ng mabalasik na
pinunong si (esare Borgia sa .vg Priv.ipe ni Machia·elli- ang mga halimbawa
ng walang-pagpatav na asal na "likas" na lumilitaw sa kasavsavan at makabagong
karanasan av mahalaga upang makita ang mga posibilidad ng walang-dahas na
pagbabagong panlipunan.
Kabilang sa mahahalagang tanda ng walang-pagpatav na kakavahan ang
mga patakarang pangmadla, institusvon, pagpapahavag na pangkultura,
walang-dahas na pampolitikang pakikibaka, mga halimbawa sa kasavsavan, at
matatapat na tao.
Mga patakarang pangmadla. Ang mga kahanga-hangang halimbawa ng
mga pagpapasivang pampolitika na kumikiling sa pagkakamit ng walang-
pagpatav na lipunan av matatagpuan sa mga bansang iwinaksi ang parusa ng
kamatavan, sa mga bansang walang hukbo, at sa mga bansang kumikilala sa
karapatan ng matapat na pagtutol sa pagpatav na na nagaganap sa serbisvo
militar.
Noong Abril 2000, pitumpu't tatlo sa 196 bansa at teritorvo ang
nagpawalang-savsav sa parusang kamatavan sa lahat ng krimen.
1ALAHANAYAN 2
MGA BANSA A1 1LRI1OR\ONG \ALANG PARUSANG KAMA1A\AN
Andorra (ambodia (zech Republic
Angola (anada Denmark
Australia (ape Verde Djibouti
Azerbaijan (olumbia Dominican Republic
Belgium (osta Rica Last 1imor
Bulgaria (roatia Lcuador








46
Lstonia Marshall Sao 1omé and Principe
linland Mauritius Sevchelles
lrance Micronesia Slo·al Republic
Giorgia Moldo·a Slo·enia
Germanv Monaco Solomon Islands
Greece Mozambique South Aírica
Guinea-Bissau Namibia Spain
Iaiti Nepal Sweden
Ionduras Netherlands Switzerland
Iungarv New Zealand 1urkmenistan
Iceland Nicaragua 1u·alu
Ireland Norwav Ukraine
Italv Palau United Kingdom
Kiribati Panama Uruguav
Liberia Paraguav Vanuatu
Liechtenstein Poland Vatican (itv State
Lithuania Portugal Venezuela
Luxembourg Romania
Macedonia San Marino
´avggvviav: .vve.ty ívtervatiovaí. .go.to 2000.
Ang bawat halimbawa ng ganap na pagpapawalang-savsav ng
parusang kamatavan av humahatak sa siventipiko at pangmadlang
patakarang interes. Bakit, paano, at kailan nagpasiva ang bawat
pamahalaan na huwag nang pumatav· Bakit ang ilang bansa, kultura, at
rehivon av lumitaw, samantalang ang iba'v halatang wala sa listahan· Ano-
ano ang mga proseso ng pagbabago at pagpapalaganap ang dahilan ng
kasalukuvang pandaigdigang padron· At ano ang mga implikasvon ng mga
halimbawa ng walang-dahas na pagbabago para makamit ng buong
daigdig sa hinaharap ang mga lipunang walang pagpatav·
Dagdag pa sa mga ganap na abolisvonistang bansa, labing-isang
bansa ang nagpawalang savsav ng parusang kamatavan para sa mga
karaniwang krimen, samantalang pinanatili ang nasabing parusa sa
47
bukod-tanging pagkakataon ng batas militar o digmaan halimbawa,
Argentina, Brazil, (ook Islands, Israel, Lat·ia, at Peru,. Dalawampu't sivam
na estado ang nagpanatili ng parusang kamatavan ngunit wala namang
sinumang ipinapatav sa loob ng sampu o mahigit pang taon halimbawa,
Algeria, Brunei Darussalam, (ongo |Republic[, Papua New Guinea, Russian
lederation, at 1unisia.,.
Animnapu't sivam na bansa ang nagpanatili ng parusang kamatavan, at
patulov na pumapatav kabilang na ang (hina, Lgvpt, Indonesia, Japan, Nigeria,
Pakistan, Rwanda, at ang Lstados Unidos,. Bagaman pinananatili ng Lstados
Unidos ang parusang kamatavan sa mga krimeng íederal, labindalawa sa
limampung estado at ang District oí (olumbia ang nagpawalang bisa nito:
Alaska, Iawai'i, Iowa, Maine, Massachusetts, Michigan, Minnesota, North
Dakota, Rhode Island, Vermont, \est Virginia, at \isconsin.
Sa kabila ng pabalik-balik na pagwawaksi at muling pagpapatupad ng
batas, ang pandaigdigang kalakaran tungo sa pagpapawalang bisa ng
parusang kamatavan ng mga pamahalaang kumakawala sa tradisvon ng
karahasan av nagpapatibav ng paniniwalang magaganap ang walang-
pagpatav na lipunan. Ang pagpatav ng mga mamamavan av hindi
nangangailangang maging bahagi ng "kasunduang panlipunan" ni Rosseau o
maging likas na katangian ng politika, gava ng mungkahi ni \eber.
Isaalang-alang din ang dalawampu't pitong bansa na walang hukbo
noong 2001. Lahat av kasapi ng United Nations, maliban sa (ook Islands, Niue,
at ang Vatican.








48
1alahanayan 3
MGA BANSANG WALANG HUKBO (27)

Walang Hukbo (J9) Walang Hukbo
(1ratado ang Depensa) (8)

(osta Rica Andorra Lspanva, lrance,
Dominica (ook Islands New Zealand,
Grenada Iceland NA1O, Lstados Unidos,
Iaiti Marshall Islands Lstados Unidos,
Kiribati Micronesia Lstados Unidos,
Liechtenstein Monaco lrance,
Maldi·es Niue New Zealand,
Mauritius Palau Lstados Unidos,
Nauru
Panama
Saint Kitts and Ne·is
Saint Lucia
Saint Vincent
and the Grenadines
Samoa
San Marino
Solomon Islands
1u·alu
Vanuatu
Vatican
Dagdag pa, hindi bababa sa labingwalong umaasang teritorvo o
rehivong heograpiko ang desmilitarisado batav sa kasunduan sa mga
bansang nag-aangkin ng kasarinlan nila, gava ng Aland Islands ng linland o gava
ng internasvonal na tratado, kasama na ang Antartica at ang Buwan Barbev:
2001,.
Ang kawalan ng mga hukbo av maaaring makavanig sa mga bansang
itinuturing na napakahalaga ang armadong hukbo para sa pambansang
kaakuhan, panlipunang kontrol, depensa, at opensa. Bagaman maliliit na


49
bansa ang mga walang hukbo, at kahit na ang ilan av kalipikado dahil sa pag-
sandig sa mga armadong kaalvado o sa pag-iral ng mga puwersang paramilitar,
nagpapamalas sila ng posibilidad ng walang-militar na kabansaan. Ang
mga walang-pagpatav na bansa av maaaring maganap.
Sa mga bansa na walang hukbo, ang pagtanggap ng estado sa matapat na
pagtutol |ng mamamavan[ na magsilbi sa militar av naghahain ng dagdag na
ebidensiva ng walang-pagpatav na pampolitikang potensival. Apatnapu't pitong
bansa noong 1998 ang inilahok sa batas ang ilang anvo ng mav prinsipvong
pagtutol ng mga mamamavan na pumatav sa loob ng serbisvong militar.
1alahanayan 4
MGA BANSA A1 1LRI1ORYONG KUMIKILALA SA MA1APA1
NA PAG1U1OL SA SLRBISYONG MILI1AR (47)
Australia
Austria
Azerbaijan
Belgium
Bermuda
Brazil
Bulgaria
(anada
(roatia
(vprus Greek-(vprus,
(zech Republic
Denmark
Lstonia
linland
lrance
Germanv

´avggvviav: íorevav at ´toíriií. 1··º



Greece
Guvana
Iungarv
Israel
Italv
Kvrgvzstan
Lat·ia
Lithuania
Malta
Moldo·a
Netherlands
Norwav
Paraguav
Poland
Portugal
Romania
Russia
Slo·akia
Slo·enia
South Aírica
Spain
Suriname
Sweden
Switzerland
Ukraine
United Kingdom
United States
Uruguav
Uzbekistan
\ugosla·ia
Zimbabwe
50
Nagbabago-bago ang mga katanggap-tanggap na batavang legal
mulang makitid na panuntunang relihivoso hanggang malawak na pagkilala sa
espiritwal, etiko, moral, umanitarvo, o politikal na mga dahilan para
tumanggi sa pagpatav. Nagbabago-bago rin nang malawak ang mga
pangangailangan para sa alternatibong serbisvo, ang kakavahan ng mga
sundalong nasa serbisvo upang magsabi ng matapat na pagtutol, at ang
antas ng kaganapan sa pagpapatupad ng mga batas Moskos at (hambers:
1993,. Ang pinakaliberal na walang-pagpatav na karapatan ngavon av
nakapaloob sa Artikulo 4 ng Batavang Batas ng 1949 sa Republikang
lederal ng Alemanva |lederal Republic oí Germanv[: " \alang sinuman ang
pipiliting magbigav ng serbisvong pandigma at humawak ng sandata nang
labag sa kanivang budhi" Kuhlmann at Lippert: 1993, 98,. Gava sa kaso ng
pagpapawalang-savsav sa parusang kamatavan at sa paglitaw ng mga bansang
walang hukbo, ang mga ugat, proseso, pandaigdigang pagpapadron, at
pagkakataon para sa pampolitikang pagtanggap na tumutol magsilbi
bilang mga militar na salarin av higit sa siventipikong pag-uukol.
Mga Institusyong Panlipunan
Ang mga institusvong tinatantiva ang naaangkop o gumaganap para sa
pagbabago tungo sa walang-pagpatav na lipunan sa hinaharap av lumitaw, na sa
iba't ibang panig ng daigdig. Nagbibigav vaon ng mga karagdagang patunav ng
kakavahan ng tao para sa pagtatavang huwag pumatav. Kung malikhaing
pagbubuklurin ang nasabing hiwa-hiwalav na institusvon at iavon sa mga
pangangailangan ng isang lipunan, maaari nang mabanaagan ang lipunang
walang patavan na hindi bunga ng isang ipotetikong palagav bagkus batav sa
ipinamalas na karanasan ng tao. Pahapvaw na babanggitin dito ang ilan mula sa
hanav ng nakararami. Ang bawat isa av mav kuwento na marapat isalavsav nang
lubos.
Mga Institusyong Lspiritwal
Matatagpuan sa buong mundo ang mga institusvong espiritwal na
pinasigla ng mga pananalig sa walang-pagpatav. Kabilang dito ang mga



51

Jain ng Silangan, ang mga Ouaker ng Kanluran, ang Pandaigdigang
Kapisanan sa Kapavapaan at Kapatiran ng Japan, ang Pamavanan ng
Serwelong Navon ng Budista sa Pransiva, ang Simbahang Simon
Kimbanga sa Aprika, ang Doukhobor |Kaluluwang Mambubuno[ na
tagapamavapa sa Rusva at (anada, at Kapatirang Pangkapavapaan ng
Iudvo sa Lstados Uni dos. Ang Kapati rang Internasvonal ng
Pakikipagkasundo, na itinatag noong 1919, av pinagbubuklod ang mga tao
na mav iba't ibang pananalig, "at alinsunod sa paniniwala nila sa
kapangvarihan ng pag-ibig at katotohanan na lumikha ng katarungan at
magsaavos ng pamavanan av itinatava ang mga sarili sa maalab na
kawalang-dahas bilang pamumuhav at bilang paraan ng pagbabanvuhav sa
antas na pansarili, panlipunan, pang-ekonomiva, at pampolitika."
Mga Institusyong Pampolitika
Isang partidong pampolitika na nagtatava sa matuwid na walang-dahas
ang Kapatirang Partido ng Britanva na itinatag nina Ronald Mallone,
John Lo·erseed, at iba pang Kristivanong tagapamavapa at beterano ng
Ikalawang Daigdig noong 1955.
3
Nangangampanva ito laban sa anumang
paghahandang pandigmaan, at para sa ekonomiko at panlipunang
katarungan, habang itinatampok ang sining at isports. Sa Alemanva, ang
"kawalang-dahas" av iginigiit sa mahahalagang halagahan ng ekolohikong Die
Grünen Partidong Lungti, na itinatag ni Kellv at ng tatlumpung kasama
niva noong 19¯9.
4
Kabilang sa mga bukal ng inspirasvon ang mga
samahan hinggil sa kawalang-dahas na kaugnav kina Gandhi at King
Kellv: 1989,. Bagaman kapansin-pansin ang kawalang-kativakan sa
patakarang gawi vamang nakakalat sa buong mundo ang Partidong
Lungti, ang simulain ng pagtatava sa kawalang-dahas sa pamamagitan ng
mahusav na kapisanang panlipunan-partido elektoral av nagdudulot ng
pamarisan. Itinatag noong 1983 ni Bradíord Lvttle, alinsunod sa mga
prinsipvong espiritwal, siventipiko, at umanista, ang Partido ng
1agapamavapa ng Lstados Unidos. Si Lvttle av naging kandidato ng
nasabing partido sa pampanguluhang halalan noong 1996

---------------
3
1he lellowship Partv, 141 \oolacombe Road, Blackheath, London, SL4 8 OP, United Kingdom.
4
Bündnis 90´Die Grünen Alliance 90´1he Greens,, Bundeshaus, Bonn 53113, Germanv.

52
at 2000. Lavon ng partidong ito na papanibaguhin ang lipunang
Amerikano at ang papel nito sa daigdig.
5
Sa India, ang Partido
Sar·odava, na ipinundar nina 1.K.N. Unnithan at iba pa, av lumalahok sa
halalan upang ipalaganap ang modelong maka-Gandhi ng kaunlarang
panlipunan para sa kabutihan ng lahat.
6
Sa paglihis sa tradisvong maka-
Gandhi na manatiling malamig sa politika, ipinaliwanag ng Partido
Sar·odava ang ganito: "Newtral ang katangian ng kapangvarihan.
Nakasasama lamang ito kapag napasakamav ng masasamâng tao." Sa antas
na pandaigdig, ang natatanging Partido 1ransnasvonal Radikal
¯
na
humango sa kawalang-dahas ni Gandhi, av lumabas mula sa Partito Radicale
ng Italva noong 198¯. Lavon nitong kumilos sa pandaigdigang antas upang
maggiit ng impluwensiva ng kawalang-dahas sa United Nations.
Maihahalimbawa ang mga pagkilos nito para sa pandaigdigang
pagpapawalang-savsav sa parusang kamatavan: pagkilala sa matapat na
pagtutol |sa serbisvong militar[: at paghahabla sa mga kriminal ng digmaan.
Iindi nanghihimasok sa pambansang halalan ang nasabing partido. Ang
mga kasapi av maaaring magtaglav ng dalawahang kasapian at ang butaw av
itinakda sa isang porsivento ng Gross National Product per capita ng
kasaping bansa. Sa bisa ng imahen ni Gandhi, inihavag ng parti do: "Ang
batas na transnasvonal at kawal ang-dahas ang pinakaepektibo at
radikal na paraan sa pagtataguvod ng kaava-avang daigdig."
Mga Institusyong Pang-ekonomiya
Ang malilinaw na institusvong pang-ekonomiva na naghahavag ng mga
prinsipvo ng walang-pagpatav av kinabibilangan ng sumusunod:
kapitalistang pondong mav damavang sapi |capitalist mutual stock íund[:
unvon ng mga manggagawa na mav diwa ng kawalang-dahas nina Gandhi at
King gava ng Nagkakaisang Magbubukid ng Amerika na ipinundar


-------------------------------------
5
1he United States Paciíist Partv, 5¯29 S. Dorchester A·enue, (hicago, Illinois 6061¯, U.S.A. Internet:
http:´´www.geocities.com´(apitolIill´Lobbv´4826.
6
1he Sar·odava Partv, Unnithan larm Jagatpura, Mala·iva Nagar P.O., Jaipur-30201¯, Rajasthan India.
¯
1ransnational Radical Partv, 866 UN Plaza, Suite 408, New \ork, New \ork 1001¯, U.S.A. Internet:
http:´´www.agora.stm.it o kava'v www.radicalpartv.org.


53
nina (esar (ha·ez, Dolores Ieurta, at iba pa,: at ang malawakang
programa ng pagpapaunlad ng pamavanan sa Sri Lanka, batav sa
walang-dahas na prinsipvong Budista halimbawa na ang Sar·odava
Sharmadana Sangamava, na pinamunuan ni A.1. Arivaratne,. Bagaman
limitado ang tagumpav, ang karanasan ng kilusang bbooaav |handog ng lupain[
saIndia na isalin ang pag-aari ng lupain sa mga tao na walang lupain-na
humango sa teorva ni Gandhi hinggil sa "tagapangasiwa" at pinangunahan
nina Vinoba Bha·e 1994, at Javaprakash Naravan 19¯8, -av
nagpatunav na puwedeng maganap ang walang-dahas na pagbabahaginan
ng kakaunting vaman. Itinataguvod ng mga pilantropong samahan ang
walang-dahas na paglilingkod sa lipunan. Ilan dito ang 1he Gandhi
loundation London,, ang Sa·odava International 1rust Bangalore,, at
ang A.J. Muste Institute New \ork,.
Mga Institusyong Pang-edukasyon
Ang posibilidad ng pagbatav ng buong unibersidad sa samot-saring diwa
ng kawalang-dahas nang masagot ang pangangailangan ng tao av ipinamana ng
edukador na si Dr. G. Ramachandran 1903-1995,, na pundador ng
Gandhigram Rural Institute |na itinuring na unibersidad[ sa 1amil Nadu, India.
Pinagsilbihan nito ang tatlumpung magkakanugnog na navon. Ilan sa
mahahalagang tampok ng unibersidad ang sumusunod: 1, paglalangkap ng
mga disiplinarvong pag-aaral at ng mga pagsasakatuparan nito sa
pamavanan: agham pampolitika at pagpapasiva ng navon: pisika at pagkompone
ng radvo: bivolohiva at kalinisan: sining at malikhaing pagpapalaki sa bata: 2,
pagtatakda ng mga tesis-na lumulutas sa mga problema-sa bawat
magtatapos na estudvante: 3, pagtuturo ng tatlong wika tungo sa
kahusavan, gava ng )avií para sa pangangailangang pampook, íívai para sa
pambansang pagbubuklod, at ívgíe. para makaugnav sa daigdig: at 4, paghimok
sa lahat na makiisa pagmamantene paglilingkod sa kampus, nang walang
tulong ng divanitor, tagaluto, at tagapagbantav ng lugar.
Matingkad na ambag ni Ramachandran ang pagtatatag sa loob ng
nasabing institusvon ng mataas na edukasvon ng walang-dahas na




54
alternatibo sa pagsasanav na militar. 1inagurian vaong "Shanti Sena
Iukbong Pangkapavapaan,, na ang masigasig na organisador av si
Propesor N. Radhakrisknan 1992: 199¯,. Mulang 1958 hanggang 1988,
nakapagsanav ang Shanti Sena ng limang libong di siplinado at
unipormadong kabataan na nangakong "magtatrabaho para sa kapavapaan at
maging handa, kung kinakailangan, upang ihandog ang buhav para doon."
Sa paglalangkap ng espiritwal, pisikal, intelektuwal, at pansamahang pagsasanav,
naihanda ng Shanti Sena ang mga estudvante nito sa paglutas ng sigalot, pagtivak
ng kaligtasan, pagtugon sa sakuna, at pagtutulungang serbisvo sa
pamavanan upang masagot ang pangangailangan ng pamavanan. Ang
pagdulog av palaging magtrabaho nang íapiíivg ang mga taganavon upang
mapaunlad ang mga bagav na gava ng pangangalaga sa bata, kalinisan, pabahav,
at pagpapanatili ng katutubong sining at tradisvon. Kung noong kalagitnaan
ng dekada 19¯0 av pinupukol ng bombang panunog ang ilang
unibersidad sa kalungsuran ng India dahil nagiging instrumento umano ivon
ng paniniil, ang mga taganavon naman sa paligid ng Gandhigram av
nagsasagawa ng pagdiriwang dahil umangat ang Kawanihang
Pangnavon tungo sa estado ng pagiging kaantas ng unibersidad. Inako
ng Shanti Sena ang responsabilidad sa seguridad ng kampus. \alang
armadong pulis ang hinahavaan sa kampus, kahit pa mav pagdalaw ng mga
punong ministrong sina Nehru, Indira Gandhi, at iba pang dignitarvo.
Mga Institusyon ng Pagsasanay
Mabilis na sumisilang ang mga institusvong nagbibigav ng walang- dahas
na pagsasanav para sa pagbabagong panlipunan, paglutas ng mga tunggaliang
pampook, pagtataglav ng panlipunang depensa, at iba pang lavon. Mahigpit
ang pangangailangan sa mga bihasang tagapagsanav sa loob at labas ng bansa:
at nagdudulot ivon ng paglago ng paniniwala sa kakavahan ng tao na palitan
ang mararahas na paraan ng mga walang-dahas na metodo ng paglutas ng
problema. Ilan sa mga organisasvon at tanvag na tagapagsanav ang
sumusunod: ang G. Ramachandran oí Non·iolence N. Radhakrishnan,,
Peace Brigades International Naravan Desai,, lloridad Martin
Luther King, Jr. Institute íor




55
Non·iolence, kasama ang Lalavette & Associates Bernard Lalavette, Jr.,
(harles L. Alphin, Sr., at Da·id Jehnsen,, International lellowship oí
Reconciliation Iildegaard Goss-Mavr at Richard Deats,, 1raining (enter
\orkshops George Lakev,, \ar Resisters International Ioward (lark,,
Palestinian (enter íor the Studv oí Non·iolence Mubarak Awad,,
Non·iolence International Michael Beer,, Ser·icio Paz v Justicia Adolío
Pérez Lsqui·el,, ang International Network oí Lngaged Buddhist \eshua
Moser-Puangsuwan,, at 1RANS(LND Johan Galtung,.
Isang mahalagang bukal ng pagsasanav sa walang-dahas na
pagtatanggol sa sarili at pagpapaunlad ng katauhan, at mav malalim na
kaugnavan sa pag-iisip ng walang-dahas na pagbabagong panlipunan, ang
malikhaing walang-pagpatav na martial art na Aikido, na mulang Japan. 1ulad
ng itinuro ng pundador nito na si Morihei Ueshiba, "Ang dumurog, puminsala,
o magwasak ang pinakamabigat ng kasalanang magagawa ng tao." Lavon ng
Aikido ang armonva sa puwersa ng buhav sa uniberso. "Ang Aikido av isang
pagpapamalas ngpagmamahal" Ste·ens: 198¯, 94, 112: \oder: 1983,28,.
Mga Institusyong Pangkaligtasan
Ilang institusvon sa iba't ibang panig ng mundo ang nagpapamalas ng
kakavahan sa pagtitivak ng kaligtasan ng pamavanan sa pamamagitan ng
walang-dahas na pamamaraan. Kabilang dito ang mga bansa na halos walang
armadong mamamavan Japan,: pulis na halos walang armas Britanva,:
bilangguang walang armadong bantav linland,: mga pook ng kapavapaang
walang sandata Sitvo (antomanvog, lilipinas,: kasapian para sa walang
armas na sibilvang pananggol Bund íür Soziale Verteidigung,
Minden, Germanv,, at walang-dahas na nagsusulong ng pangkapavapaang
pagtulong sa mga pook ng labanan Moser-Puangsuwan at \eber:2000:
Mahonev at Lguren: 199¯,. Maidaragdag pa rito ang sari-saring kilusan ng
mga pamahalaan at samahan ng mga mamamavan tungo sa walang-sandatang
daigdig: pagbuwag sa mga sandatang nuklear, bivolohiko, at kemikal: at ang
pagbabawal sa mga baril, sandatang panalakav, at bombang ibinabaon sa
lupa |landmine[. Kabilang sa mga




56
organisasvon ang (enter íor Peace and Reconciliation, na ipinundar ng
dating pangulo ng (osta Rica at lawreadong Nobel sa larang ng
kapavapaan na si Oscar Arias Sanchez, para sa desmilitarisasvon at
paglutas ng tunggalian: ang Mo·ement to Abolish the Arms 1rade, na
nagpapakita ng pagsalungat sa pagkalakal ng alipin: at Nature´Gunless
Societv na ipinundar sa lilipinas nina Revnaldo Pacheco at Iavdee \.
\orac, na nagtatava para sa kaligtasan ng mga tao bilang "nanganganib na
sari" Villa·icencio-Paurom: 1995,.
Mga Institusyon ng Pananaliksik
Sa Kanluran, nagsasagawa ng pananaliksik ang 1he Albert Linstein
Institution (ambridge, Massachusetts,, na itinatag ni Gene Sharp, hinggil sa
mga pakikibaka nang walang-dahas para sa demokrasva, seguridad at
katarungan sa buong mundo. Sa Silangan, nagbubunsod naman ng
pananaliksik ang Gandhian Institute oí Studies Varanasi, India,, na itinatag ni
Javaprakash "J.P.", Naravan, upang itaguvod ang walang dahas na
pagbabagong panlipunan. Sa antas na transnasvonal, pinalalaganap naman ng
Non·iolence (ommission oí the International Peace Research
Association, na itinatag ni 1heodore L. Ierman, ang pandaigdigang
pagbabahaginan ng mga tuklas sa pananaliksik, edukasvon, at pagkilos.
Mga Institusyong Lumulutas ng Suliranin
Kabilang sa mga institusvong nakatuon sa paglutas ng suliranin hinggil sa
mga prinsipvo ng walang-pagpatav av sumusunod: Amnestv
International pagtatanggol ng karapatang-pantao at pagpapawalang-bisa ng
parusang kamatavan,: Greenpeace International pagtatanggol ng kaligiran
at pag-aalis ng mga sandatang nuklear,: ang \ar Resisters International
pagtatanggol ng matapat na pagtutol sa pagsisilbing militar at pagsalungat sa
lahat ng paghahandang pandigmaan,: at ang Médicins san lrontieres
makataong pangangalagang medikal para sa mga biktima ng karahasan,.




57
Midya ng Komunikasyon
Ang posibilidad ng pang-ugnavang komunikasvon na nagpapabatid at
pumupuna sa mga pampook at pandaigdigang kalagavan mula sa pananaw
na walang-pagpatav av ipinamalas sa mga gawa ng mamamahavag na si (olman
Mc(arthv 1994, at ng ilang publikasvon sa buong mundo. Kabilang dito ang
Day by Day. na buwanang rebista ng pahavagan, sining, at isports ng
tagapamavapang Kapatirang Partido ng Britanva: ang Budistang ´eea. ot
Peace ng Bangkok: ang internasvonal na Peace ^er.: íor ^ovrioíevt Reroívtiov
London,: ang buwanang lathalaing ^ov·rioíevce .ctvaíite tMovtargi.): ..iove
^ovrioíevta ng Italva Verona,: Cra.riirt.eí·reroívtiov Olderburg,: at ang mga
Amerikanong magasin na íeííor.bip Nvack, New \ork, at ^ovrioíevt
.ctiri.t New \ork,, at iba pa. Ipinababatid naman ng ilang jornal, na gava ng
´ociaí .ítervatire. Brisbane, Australia,, Cavabi Marg New Delhi,, at ívtervatiovaí ¡ovrvaí
ot ^ovrioíevce \ashington, D.(.,., ang samot-saring panlipunang usapin avon
sa lente ng kawalang-dahas. Ang ilang publikasvon, gava ng
Na·aji·an Ahmedabad, India,, New Societv Publishers Blaine, \ashington,,
Non·iolence Actualité Montargis, lrance,, at Orbis Books Marvknoll, New
\ork, av nagpakadalubhasa sa paglalathala ng mga aklat na nagtuturo para sa
walang-dahas na panlipunang pagbabago.
Mga Yamang Pangkultura
Ang walang-dahas na pangkulturang bukal av likha ng sining at isip na
nagpapalago sa kaluluwa ng tao at nagpapaalab ng pagsulong tungo sa
kaganapan ng walang-pagpatav na lipunan. Kabilang dito ang mga awiting-
bavan "\e Shall O·ercome",, opera Philip Glass, "Satvagraha",, nobela
Bertha ·on Suttner, íay Dorv Yovr .rv.). tula Ste·e Mason, ¡obvvy`. ´ovg).
sining Käthe Kollwitz, ´eea tor tbe píavtivg vv.t vot be grovva). at pelikula
Richard Attenborough, Cavabi). Ang Sentro ng kawalang-dahas sa
pamamagitan ng Sining, na ipinundar noong 1995 ni Mallika Sarabhai sa
Ahmedebad, India, av naglalavong paglangkapin ang mga malikhaing
pagkilos na walang-pagpatav para sa pambansang pagbabago sa larang
ng sining biswal, pagtatanghal, at panitikan.




58
Walang-dahas na pakikibakang pampolitika
Bagaman hi ndi bago sa kasavsavan, ang wal ang-dahas na
pakikibakang pampolitika sa ikalawang hati ng siglo bevnte av patulov na
nagpapamalas ng kakavahang walang-pagpatav ng tao. "Noon pa mang
1980," ani Sharp, "wala sa hinagap ng maraming tao na ang walang-
dahas na pakikibaka-ang aklasang bavan |people power[-na sa loob ng
isang dekada av kikilalaning malaking puwersa sa paghubog ng agos ng
politika sa buong mundo" Sharp: 1989, 4,. Nabatid ni Sharp na mulang
19¯0 hanggang 1989, ang mahahalagang walang-dahas na pakikibaka av
naganap sa mga sumusunod na pook: .priía Algeria Morocco, 1imog
Aprika, at Sudan,: ..ya Burma, (hina, lilipinas, India, Japan, 1imog Korea,
Pakistan, at 1ibet,: .veriía Argentina, Boli·ia, Brazil, (hile, Iaiti,
Mexico, Nicaragua, Panama, at Lstados Unido,: írropa Lstonia, Pransiva,
Silangan at Kanlurang Alemanva, Iungarv, Ireland, Lat·ia, at \ugosla·ia,, at
Citvavg ´iíavgav Palestine, na sinakop ng Israel,, Pa.ipiío Australia at New
(eledonia,. Mula pa noong 1989, ang demostrasvon ng walang-dahas na
aklasang-bavan av nagwakas sa isahang partidong pamumuno ng dating
Unvong Sobvet, Silangang Lwropa, at mga Republika ng Baltic, at
Mongolia: hanggang sa muling pagbubuklod ng Alemanva: at hanggang
mawakasan ang pamumunong apartheid sa 1imog Aprika.
Iindi lahat ng walang-dahas na pakikibaka av lubos na walang
karahasan. Ang ilan sa nasabing pagkilos av mabalasik na sinikil, gava sa
Burma noong 1988 at sa 1sina noong 1989. Samantala'v ang ibang
komentarista av iniuugnav ang tagumpav ng ilang pakikibaka sa banta ng
kabagsikan. Gavunman, matingkad na lumilihis ang mga ivon sa
madudugong tradisvon ng mga rebolusvong Amerikano, Pranses, Ruso,
1sino, at iba pang lahi. Natuto mula sa mga halimbawa ng maka-Gandhi na
kilusang mapagpalava sa India na nagpaguho sa pandaigdigang

sistemang kolonval ang iba pang kilusan. Ilan dito ang kilusang maka-King
para sa panlahing karapatang sibil sa Lstados Unidos: ang walang-dahas na
aklasang bavan sa lilipinas: ang kontra-nuklear na kilusan: ang tanggol-
kalikasang kilusan, at iba pang karanasan. Unti-unting lumitaw
59
ang lawak ng makapangvarihang walang-dahas na estratehiva at taktika mula
sa mga karanasan, kabilang na ang paggamit ng matataas na uri ng
teknolohiva. Ang resulta'v ang ilang namamavaning rehimen av
nagsimulang magpakita ng di-nakamamatav na pagpipigil upang labanan ang
walang-dahas na pagkilos ng mga tao sa pagkamit ng kapavapaan,
kalavaan,at katarungan.
Bukod sa malawak na pakikibaka av nagpakita ng kakavahang baguhin ang
mga rehimen at estruktura, maraming panlipunang kilusan ang humanap ng
mga tivak na pagbabago upang maitampok ang walang-pagpatav na lipunan.
Kabilang dito ang mga kilusan upang wakasan ang parusang kamatavan:
upang matanggap ang matapat na pagtutol na manilbihan sa serbisvong
militar: upang mabuwag ang mga hukbo: upang maitatag ang pananggol sa
mga sibilvan: upang maghanap ng walang-dahas na seguridad sa kanavunan o
kalungsuran na mav bakbakan: upang pawalang-savsav ang buwis sa digmaan:
upang buwagin ang mga sandatang nuklear, bivolohiko, at kemikal: upang
mawala ang mga bombang panlupa, awtomatikong armas, at baril: upang
matanggal ang mga ekonomikong suporta sa kabagsikan: upang
mapangalagaan ang karapatang-pantao ng indibidwal, minorva, at
katutubong tribu: upang mapangalagaan ang kaligiran laban sa
pagkawasak: at upang makamit ang iba pang pagbabagong pampolitika,
pangmilitar, pang-ekonomiva, panlipunan, at pangkultura.
Sa pagsulong nang higit sa likas na dalov ng kasavsavan, ang mga
walang-dahas na pakikibaka sa pagwawakas ng siglo bevnte av naging mulat na
makatwiran, malikhain, at malaganap sa pamamagitan ng pandaigdigang
komunikasvon. Nakatulong noong panahong ivon ang rnapaglawag na
saliksik nina Gene Sharp 19¯3,, Johan Galtung 1992:1996,, Jacques
Semelin 1993,, Michael Randle 1994,, at iba pa. Sa gitna ng patulov na
patavan sa panahon ng globalisasvon, ang mga walang-dahas na kilusan av
dumarami at lumalaganap sa mundo sa pamamagitan ng mga proseso ng
pagpapahusav at paggagad upang harapin ang hamon ng karahasan at
kawalang-katarungan ng estado at lipunan Powers at Vogele: 199¯:
Zunes, Kurtz, at Asher: 1999: Ackerman at DuVall: 2000,.




60
Mga Ugat sa Kasaysayan
Nakapagbibigav ang kasavsavan ng mga lantad na pagsibol ng walang-
pagpatav na kakavahan, at malimit sa panahon ng malawakang karahasan.
Kapag pinagsama-sama ang mga walang-pagpatav na paghahavag sa
buong mundo, maaaring mabuo ang walang-pagpatav na kasavsavan ng
sangkatauhan. Mababatid ngavon ang ilang bahaging elemento.
Iindi masisikil ang walang-pagpatav na paniniwala at pagtatava. Sa
mahi gi t na dal awang li bong taon ng Iudaiko-Kri stivanong
kasavsavan, nanatili ivon sa mga tradisvong pabigkas at pasulat at
sintanda ng Ikaanim na Kautusang "Iuwag kang pumatav!" Lxodo
20:13,: ng Sermon sa Bundok Mateo 5-¯,: at ng halimbawa ni Kristo

na
nakabavubav sa Krus. Magpapatulov ang walang-pagpatav na
pangangailangan upang muli't muling paglivabin ang matapang na
pagsalungat sa kabagsikan-sa kabila ng pag-uusig at kabavanihan -ng
i l ang tao mul ang mangmang na mga magsasaka hanggang
makapangvarihang iilang tao Brock: 1968: 19¯0: 19¯2: 1991a: 1991b:
1992,. Mababanggit ang sama-samang "pagsunog ng mga sandata`
noong 29 Iunvo 1895 mula sa hanav ng ¯,000 tagapamavapang

Doukhobor na magsasaka sa tatlong pook ng Rusva, na sinundan pag-
uusig at pangingibang-bavan ng ¯,500 Doukhobor sa (anada noong 1899, sa
tulong ni 1olstov 1arasoíí: 1995, 8-9,. Ang mga ugat sa kasavsavan ng
walang-pagpatav na kakavahan av matatagpuan sa iba pang tradisvong
pangkultura. Ialimbawa, sa Budismo Iorigan: 1996: Paige at Gilliatt:
1991,: Islam Banerjee: 2000: (row: 1990: Laswaran: 1999: Kishtainv:
1990: Paige, Satha-Anand, at Gilliatt: 1993a: Satha-Anand: 1990:
1avvebulla: 1959,: at Iudaismo Schwarzchild, walang petsa: Polner at
Goodman: 1994: \ilcock: 1994,.
Dagdag pa, lumalalim ang mga batavang di-sektarvo, makatao, at
pampolitika upang tutulan ang pagpatav kapag mav digmaan, gava ng
ipinamalas ng mapaghambing na pakasavsavang pag-aaral nina Moskos at
(hambers 1993,. Sumasapit na ang proseso ng sekularisasvon ng




61
walang-pagpatav. Nagsasalikop ang espiritwal at ang sekular, ang
linvado at ang pragmatiko, upang tutulan ang pagpatav.
Isa pang obserbasvon mula sa kasavsavan ang nakagugulat na
pagtanggap ng ilang punong politiko sa tapat at malimit mapanganib na
paghahavag ng walang-pagpatav na paniniwala. Iinahavaan dati ng nasabing
mga pinuno ang karahasan. Kabilang sa mga halimbawa ang pasiva ni Iaring
lrederick I ng Prussia noong 1¯13 na ilibre ang mga tagapamavapang
Mennonite sa pagiging sapilitang kawal. Ang gavong kahawig na paglibre av
ipinahintulot sa Mennonite sa Russia ni (atherine II noong 1¯63, at ni
Alexander II noong 18¯5 Brock: 19¯2: 230, 234, 436,. Noong 1919, inilibre
ni Lenin-sa pakiusap na rin ng mga kaibigan ni 1olstov na sina 1.C. (hertko·,
at sa pavo ng Bolshe·ik na si V.(. Bonch-Brue·ich-ang mga 1oltovan at ang
iba pang tagapamavapang relihivong pamavanan mula sa paglilingkod sa
Pulahang Iukbo Josephson: 1985: 162: (oppieters at Z·ere·: 1995,. Isa sa
mga unang pasiva ng Bolshe·ik av ipawalang-bisa ang parusang kamatavan sa
hukbo. Ang panandaliang pag-iral ng naturang mga pasiva av hindi
nakapagpahina sa katotohanan ng mahalagang pagtuklas sa walang-pagpatav.
1ulad ng nabatid ni Jerome D. lrank, ang pagpapabago sa ugali ng mga punong
politiko av maaaring isa sa mga epektibong ambag na magagawa para sa
kapavapaan, kung isasaalang-alang ang likas na pagsunod ng mamamavan sa
awtoridad. Ngunit kung ang ilang pinuno av handang mamuno, maaaring
maiwan ang mga tagasunod. Saad nga nina Zimring at Iawkins sa pag-aaral sa
pagpapawalang-savsav ng parusang kamatavan sa mga Kanluraning
demokrasva:
Ang pagwawakas ng parusang kamatavan av malimit nagaganap sa mga
demokrasva sa harap ng pagtutol ng nakararaming mamamavan. Bawat
Kanluraning demokrasva maliban sa Lstados Unidos av tinanggal ang
pagbitav, ngunit malav tavo na walang bansang ang demokratikong
palagav ng nakararami av sumusuhav sa abolisvon ang humarap nang
magwakas ang pagbitav. Nagpatulov ang abolisvon, bagaman nanatili
nang matagal ang hinanakit ng madla.





62
Gavunman, ang pagsasaad ng kahal agahan ng pamunuang
pampolitika para sa walang-pagpatav na pagbabagong panlipunan av hindi
pagkaligta sa tumitinding lakas ng malawakan, walang-dahas na aklasang
bavan Paige: 19¯¯: Burns: 19¯8,.
Ang ikatlong obserbasvon mula sa kasavsavan av ito-ang pagtatava sa
walang-pagpatav av kaugnav ng mga pagkilos upang makaraos sa iba pang
anvo ng kahirapan, at nang makapagluwal ng makabuluhang pagbabago
sa lipunan. Ang "walang-pagpatav" av hindi nangangahulugan ng pagwawalang-
bahala o kawalan ng pagkilos. Ialimbawa, ang ahimsa ng Jain av sumasaklaw
sa pagliligtas sa mga havop, ibon, at iba pang anvo ng buhav 1obias: 1991,.
Ang mga walang-pagpatav na pagkilos upang makamit ang malalaking
pagbabagong pang-estruktura av makikita sa kilusang maka-Gandhi sa
India. Iindi lamang nito hinahangad ang kalavaang pampolitika bagkus
maging ang matitingkad na pagbabagong pang-ekonomiva, panlipunan, at
pangkultura na pawang nakaaapekto sa mga dukha, babae, minorva, uri
|caste[, at ugnavan ng mga pamavan. Ang mga walang-dahas na kilusang
maka-King sa Lstados Unidos-sa hangad na makamit ang kalavaan at
pagkakapantav-pantav ng lahi-av nasangkot din sa mga pagkilos na
pumapawi ng mga hadlang sa katarungan doon sa estruktura at gawain ng
lipunang Amerikano mulang karukhaan hanggang digmaan.
Mababatid kahit sa mga kasavsavan ng mararahas na modernong bansa ang
patotoo para sa kakavahan ng walang-pagpatav. Isang halimbawa ang Lstados
Unidos. Lingid sa kaalaman ng mga estudvante ng agham pampolitika
ang mga ugat ng walang-pagpatav sa karanasang Amerikano, bagaman hindi
pa ganap na napalalawig ang paghahambing nito sa kasalungat na marahas
na tradisvon. Sa kabila ng lahat, lumitaw sa mga mapaglawag na pag-aaral ang
pag-iral ng walang-pagpatav Brock: 1968: (oonev at Michalowski: 198¯:
Iawklev at Juhnke: 1993: Kapur: 1992: Kohn: 198¯: Lvnd at Lvnd: 1995:
Association oí American Iistorians: 1994: Schissel: 1968: 1rue: 1995: Zinn:
1990,.





63
Diwaing Walang-pagpatay sa Lstados Unidos
Umiral ang diwaing walang-pagpatav sa pagbubuo ng Lstados
Unidos ng Amerika. Nagsimula ito sa mapavapang pakikipag-ugnavan sa
mga katutubo at inmigranteng tagapamavapa. Sa loob ng pitumpung taon
1682-1¯56,, ang mga tagapamavapang Ouaker sa walang hukbong
kolonva ng Pennsvl·ania av sabav na umiral nang mapavapa sa mga Indian
ng Delaware. Naganap ito makaraang pagtibavin ang tratado na
nagsasaad ng pagbubukas ng mga pinto sa mapavapang pagdalaw at
nang maisangguni ang mga tsismis hinggil sa masasamang pagbabalak
Brock: 1990: 8¯-91,. Ang mga tadhana para sa relihivoso't matapat na
pagtutol na pumatav habang naglilingkod sa militar av nakasaad sa mga
batas ng labindalawa mula sa labintatlong kolonva bago sumapit ang
rebolusvon. Pinakaliberal ang Rhode Island 16¯3, na inilibre ang mga
lalaki na mav pananalig na nagbabawal sa kanilang "magsanav, manandata,
lumaban, pumatav" at isinaad pang ang mga tumutol av hi ndi dapat
"magdusa sa anumang parusa, mul ta, pagsamsam, pagkastigo, o
pagkakabilanggo Kohn: 198¯, 8,.
Umiral ang walang-pagpatav sa mga talakavan sa batasan noong
papalakas pa lamang ang Amerika. Isa sa mga unang batas na pinagtibav ng
Kongresong Kontinental noong 1¯¯5 ang paghahavag ng "walang
karahasan" sa |mga tao na mav[ walang-pagpatav na relihivosong budhi. Sa
mga talakavang nagdagdag ng 1alaan ng mga Karapatan sa Saligang Batas
ng Lstados Unidos noong 1¯89, nagmungkahi si Representante James
Madison ng isang tadhana sa Artikulo 2 na kumikilala sa karapatan ng bawat
mamamavan na tumangging pumatav: "\alang tao na matatakuting
humawak ng sandata ang dapat piliting maglingkod sa militarv Khon: 198¯,
11,. Ang mungkahi ni Madison av sinang-avunan ng Mababang
Kapulungan, ngunit tinanggihan ng lupon sa Senadong ang mga kasapi'v
tagapagtanggol ng karapatan ng mga estado. 1umutol ang lupon sa
pagpapalawig ng kontrol ng gobvernong íederal sa mga estadong milisva.





64
Noong Rebolusvong Amerikano 1¯¯5-1¯83,, ang mga kolonisador ng
iba't ibang pangkat na katutubo at relihivoso av tumangging pumatav ng
itinuturing na kalaban. Isang kawal na mapagbasa ng Bibliva si 1homas \atson
na nagwaksi ng pagpatav at naging matandang gabav ng mga Ouaker ng
Massachusetts Brock: 1968, 280-281,. Nang sarhan ng British, at
makaraang kubkubin ng Amerikano, ang Boston 1¯¯4-1¯¯6,, nahikavat ng
mga tagapamavapang Ouaker ang mga nagtutunggaling heneral na sina
\ashington at Iowe na pavagan sila na maghatid ng tulong para sa mga
mamamavan nito at sa mga bakwet Brock: 1968, 193-194,. Nakalasap
man ng pagdurusa'v tinulungan at iginalang ang mga tao na nagtataglav ng
walang-dahas na budhi.
Iindi naging imposible na ang walang-dahas na pakikibaka av makamit
ang Kasarinlan (onser, atbp.: 1986,. Avon sa akdang írií. ot tbe Reroívtiovary
!ar 1839, ni (harles K. \ipple, "Nakamit sana natin ang kasarinlan nang
mas mahusav, mas mabilis, mas marangal, at nang mav kaava-avang kalagavan,
kung hindi tavo gumamit ng sandata." Ang pamamaraan, ani \hipple, av
dapat sanang naging: "Una, matatag at tahimik na pagtangging sundin ang di-
makatwirang kahilingan. Ikalawa, paghahavag ng kanilang hinaing sa harap ng
madla, at paghingi ng bavad- pinsala. Ikatlo, mativagang pagtitiis sa anumang
karahasang ginamit upang mapasuko sila." Ang pagsusuri ni \ipple sa
dinamika ng walang-dahas na pakikibaka av nauna sa halos lahat ng elemento
ng diwain ni Gandhi o ni Sharp 19¯3,. Sa pagkalkula sa mga bentaha ng
mapavapang rebolusvon tinantiva ni \ipple na kaunti sana ang nalagas na buhav
marahil av 1,000 pinuno at 10,000 lalaki, babae, at bata kung ikokompara sa
100 libong namatav sa walong taón ng armadong pakikibaka,: naiwasan sana
ang ekonomikong gastos ng digmaan 135 milvong dolvar, at ang kasunod
nitong militarisasvon 300 milvon dolvar,: at naitatag sana sa higit na mataas
na antas ang pundasvong espiritwal at etiko ng bansa. Iindi sana naitulov pa
ng mga walang-dahas na rebolusvonarvo ang institusvon ng kaalipnan. At
"hindi rin sana naitulov na linlangin, bulukin, at patavin ang mga katutubong
naninirahan sa bansang ito," at "hindi sana tinanggap ang sistema ng karahasan
at pagganti bilang bahagi ng kanilang gobverno,` kabilang na ang parusang
kamatavan 10,.




65
Umiral ang walang-pagpatav pagkaraan ng Digmaang Sibil.
1inanggap ng mga makabavan ang pagdurusa at pagsasakripisvo, at
kumilos para sa kapavapaan sa mga digmaan |ng Amerika[ laban sa
Inglatera 1812, at Mexico 1845,. Kabilang sa nasabing mga makabavan ang
babae at lalaki, itim at puti, relihivoso at sekular (oonev at
Michalowski: 198¯, 22-33: Lvnd at Lvnd: 1995, 13-41,. Sa Mababang
Kapulungan, nagtagumpav ang mga walang-dahas na abolisvonista sa
pagpapasa ng mga batas hinggil sa paglava ng mga alipin. Sa mga
estadong nasa hanggahan at katimugan, ang ilang mav-ari ng mga alipin av
nahimok-alinsunod sa espiritwal at ekonomikong batavan-na
palavain ang kanilang mga alipin, at ipagpatulov ang mga propetikong
lunggati ni Ouaker John \oolman 1¯20-1¯¯2,. Iindi imposible ang
walang-pagpatav na pagpapalava ng mga alipin. Ipinawalang-bisa ng British
ang kaalipnan sa bansa nito noong 1¯¯¯, ang pagkalakal sa mga alipin noong
180¯, at ang pagtataglav ng mga alipin sa buong Impervong British noong
1833. Ang kaalipnan sa Lstados Unidos av mapavapang naipawalang-bisa
sana kung tumulad ito sa (anada na nagpanatili ng ilang uri ng pakikipag-
ugnavan sa isang Inang Bansa.
Noong Digmaang Sibil 1861-1865,, pagkalipas ng pag-abuso sa mga
tao na tumutol sa digmaan at sivang nakaranas ng pagpapahirap,
pagkabilanggo, pagbitav, at pataksil na pagpatav, ang mga tadhana para sa
matapat na pagtutol sa pagpatav av inilahok sa mga panukalang batas ng
Konpederasvon 1862, at ng Unvon 1864,. Bagaman pabago-bago ang
pagpapatupad ng mga batas sa mababang antas, ang mga apela para
mailibre ang ilang kaso av tinanggap ng Pangulo ng Unvon na si Abraham
Lincoln, ng Kalihim ng Digmaan na si Ldwin Stanton, at ng Katuwang na
Kalihim ng Digmaan ng Konpederasvon na si John A, (ampbell
Moskos at (hambers: 1993, 30-31,. Naipit sa pagbabago ng simov ang mga
walang-pagpatav na kasapi ng Alagad ni Kristo ng 1ennessee. Kava
nagpetisvon sila sa Pangulo ng Konpederasvon na si Jeííerson Da·is, at
pagkaraan sa Gobernador Militar ng Unvon na si Andrew Johnson na
malibre sila sa sapilitang pagseserbisvong militar Brock: 1968, 842-843,. Sa
gitna ng patavan ng magkakapatid noong digmaang sibil, iginiit pa rin




66
at tinanggap ng magkabilang panig ang walang-pagpatav na budhi iba't
ibang antas.
Nagpatulov ang walang-pagpatav sa panahon ng industrivalisasvon at
impervalistang pananakop, sa loob at pagkaraan ng tatlong digmaang
pandaigdig noong siglo bevnte. Nakalasap ng karahasan sa kamav ng mga
emplover, pulis, estado, at kung minsan, manggagawa mismo, ang
Amerikanong lakas-paggawa. Gavunman, ang karapatang mag-organisa at
paunlarin ang mga kondisvon ng Amerikanong lakas-paggawa av walang-
dahas ang pinakaubod. Iindi ivon armadong rebolusvon ng uring
manggagawa. Ang kawalang-dahas av kilusan din na nakipaglaban para sa pantav
na karapatan ng mga babae, at nagluklok sa kauna-unahang babae sa Kongreso
noong 1916, na si Representante Jeannette Rankin, isang Republikano ng
Montana Josephson: 19¯4,. Noong 191¯, bumuto siva, kasama ang 49 lalaki ng
Mababang Kapulungan
8
at anim na senador
9
laban

------------------------
8
Ang boto ng Mababang Kapulungan av 3¯3 ang "Oo," 50 ang "Iindi," at 9 ang hindi bumoto.
Kabilang sa mga representanteng bumoto laban sa digmaan ang sumusunod: Ldward B. Almon,
Demokrata ng Alabama: Mark R. Bacon, Republikano ng Michigan: lrederick A. Britten, Republikano
ng Illinois: Ldward L. Browne, Republikano ng \isconsin: John L. Burnett, Demokrata ng Alabama,
\illiam J. (arv, Republikano ng \isconsin: Den·er S. (hurch , Demokrata ng (aliíornia: John R.
(onnellv, Demokrata ng Kansas: Ienrv A. (ooper, Republikano ng \isconsin: James I. Da·idson,
Republikano ng \isconsin: (harles R. Da·ing, Republikano ng Minnesota: Perl D. Decker,
Demokrata ng Missouri: (larence L. Dill, Demokrata ng \ashington: (harles I. Dillon, Republik
ng South Dakota: lrederick I. Dominick, Demokrata ng South (arolina: John J. Lsch, Republikano
ng \isconsin: James A. lrear, Republikano ng \isconsin: (harles L. luller, Republikano ng Illinois:
Gilbert N. Iauge, Republikano ng Iowa: L·eris A. Iaves, Republikano ng (aliíornia: \alter L.
Ienslev, Demokrata ng Missouri: Benjamin (. Iilliard, Demokrata ng Missouri, Roval (. Johnson,
Republikano ng South Dakota: Ldward Keating, Demokrata ng (olorado: Ldward J. King,
Republikano ng Illinois: Moses P. Kinkaid, Republikano ng Nebraska: (laude Kitchin, Domokrata ng
North (arolina: Iarold Knutson, Republikano ng Minnesota: \illiam L. La lollette, Republikano ng
\ashington: Ldward L. Little, Republikano ng Kansas: Mever London, Sosvalista ng New \ork: Lrnest
Lundeen, Republikano ng Minnesota: Atkins J. McLemore, Demokrata ng 1exas: \illiam L. Mason,
Republikano ng Illinois: Adolphus P. Nelson, Republikano ng \isconsin: (harles I. Randall,
Prohibisvonista ng (aliíornia: Jeannette Rankin, Republikano ng Montana: (harles l. Rea·is,
Republikano ng Nebraska: Ldward L. Roberts, Republikano ng Ne·ada: \illiam A. Rodenberg,
Republikano ng Illinois: Dorsev \. Shackleíord, Demokrata ng Missouri: Isaac R. Sherwood,
Republikano ng Ohio: (harles I. Sloan, Republikano ng Nebraska: \illiam I. Staííord, Republikano ng
\isconsin: (arl (. Van Dvke, Demokrata ng Minnesota: Ldward Voight, Republikano ng
\isconsin: Loren L. \heeler, Republikano ng Illinois: at lrank P. \oods, Republikano ng Iowa.
Rekord ng Kongreso, Ika-65 Kongreso, Unang Sesvon, 191¯, 1omo 55, Pt. q, 413.
9
Ang boto ng Senado av 82 ang "Oo," 6 ang "hindi," at 8 ang hindi bumoto. Ang mga senador
na bumoto laban sa digmaan av ang sumusunod: Asle J. Gronna, Republikano ng North
Dakota: Robert M. Lalollette, Republikano ng \isconsin: Iarrv Lane, Demokrata ng Oregon:
George \. Norris, Republikano ng Nebraska: \illiam J. Stone, Demokrata ng Missouri: at James K.
Vardaman, Demokrata ng Mississippi. Rekord ng Kongreso, Ika-65 Kongreso, Unang Sesvon, 191¯,
1omo 55, Pt. 1,261.


67
pagpahok ng Lstados Unidos sa Unang Digmaang Pandaigdig. Muling
nahalal sa Kongreso noong 1940 si Rankin, at mag-isa sivang bumoto noong
1941, laban sa pagpahok ng Lstados Unidos sa Ikalawang Digmaang
Pandaigdig. Sa edad 88, pinangunahan niva ang martsa ng 5,000 babae ng
kasapi ng Brigada Jeannette Rankin tungo sa \ashington upang
wakasan ang pagpatav na ginagawa ng mga Amerikanong sundalo sa
Digmaan sa Vietnam.
Noong Unang Digmaang Pandaigdig, tinatavang 4,000 kawal na
Amerikano na sapilitang pinagsilbi sa serbisvong militar ang tumutol na
pumatav. Mav 13,000 ang tumanggap ng mga tungkulin ng di-
kombativente, na karamihan av medikal. Mav 1 ,500 ang itinalaga sa sektor ng
agrikultura: 940 ang ibinukod sa mga vunit na pagsasanav-militar: at ang 450 na
"absolusvonista" na tumutol na makiisa sa pagpatav sa anumang paraan ang
isinakdal sa hukumang militar at ikinulong sa bilangguang militar, at doon
namatav ang labimpitong tao sanhi ng mabalasik na pagtrato at sakit Moskos
at (hambers: 1993: 34-5: Kohn: 199¯, 42: Lvnd atLvnd: 1995, 91-11¯: Schlissel:
1968 128-1¯5,.
Noong panahon ng konskripsivón sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig
1941-194¯,, mav ¯2,354 lalaki ang matapat na tumutol pumatav: 25,000 ang
nagsilbi bilang di-kombativente: 11,996 lalaki mula sa 213 relihivosong denominasvon
ang pumavag na magtrabaho sa 151 Kampo ng Serbisvo Publiko para sa
Sibilvan Apendiks D,: at ang 6,086 lalaki na tumanggi sa anumang anvo ng
pakikidigma av ipinakulong. 1atlongkapat ng mga ibinilanggo av kasapi ng
Mga Saksi ni Jeho·ah Anderson: 1994, 1-2: Moskos at (hambers: 1993,
3¯-38: (oonev at Michalowski: 198¯,94-95: Gara atGara: 1999,.
Muling lumitaw ang kakavahang walang-pagpatav sa lipunang
Amerikano noong 1945-1991, ang panahong tinawag na Kubling
Digmaang Nuklear |(old \ar[. Sa kasavsavan ng pakikidigma ng Amerika,





68
at pagkalipas ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, Digmaang Sibil, at
Unang Digmaang Pandaigdig, pang-apat at panlimang pinakamadugo:
Digmaan sa Vietnam 1964-19¯5, at ang Digmaan sa Korea 1950-1953, avon
sa pagkakasunod-sunod. Sa girian ng Lstados Unidos, Unvong Sobvet, at
ng kanilang mga kaalvado, hindi kukulangin sa 20 milvong tao ang nalipol
sanhi ng rebolusvonarvo, kontra-rebolusvonarvo, at heopolitikong
kabagsikan ng estado. Sa Digmaan sa Korea, mav 22,500 Amerikanong
sapilitang pinagsilbi sa digmaan ang tumutol na pumatav. Ang malawakang
pagsalungat sa Digmaan sa Vietnam av nagpamalas ng kagila-gilalas na paglaki
ng bilang ng mga lalaki na tumangging pumatav, avon sa sekular na batavan
Moskos at (hambers: 1993, 39-43,. Noong 19¯2, marami pa sa mga
nagpalista sa pangangalap-militar ang itinuring bilang matatapat na
tumangging makipagbakbakan. Ang ilang sumalungat sa Digmaan sa Vietnam
av lumusot sa pagpaparehistro, nabilanggo, o kusang nagdestivero.
Kabaligtaran ivon ng makasavsavang dalov ng mga inmigranteng
tagapamavapa sa Lstados Unidos na sinikap makaligtas sa konskripsivón
mula sa mga bansang pinagmulan nila. \alang sandata`t matapat na tumutol
ang maraming kawal na pumatav, at nagsilbi na lamang sila bilang di-
kombativente, gava sa mga hukbong medikal na nasa bukana ng labanan.
Sa pagwawakas ng Kubling Digmaan, tumibav ang walang-pagpatav na
paniniwala at muling nasilavan ivon sa Digmaan sa Golpo laban sa Iraq
1991,. Sa pagkakataong ito, hindi na basta sibilvan lamang sumasalungat
sa pagpatav, vamang walang konskripsivón doon, bagkus ang mga kasapi ng
hukbong sandatahan mismo at ng hukbong reserba. Mav limampung marino
na naghavag ng matapat na pagtutol ang isinakdal sa hukumang militar, at
pagkaraan av ibinilanggo Moskos at (hambers: 1993,44,.
Ang walang-pagpatav na kakavahan sa kasavsavan ng Amerika av
mababatid sa mga pagkilos upang ipawalang-savsav ang parusang
kamatavan. Mula pa noong panahong kolonval, binawasan na ang bilang ng
mga krimeng mav katumbas ng parusang kamatavan. Ipinawalang- bisa din
ang hatol na kamatavan, maliban sa kaso ng pagtataksil sa bavan,




69
doon sa teritorvo ng Michigan: at ganap na ipinawalang-bisa ang
nasabing batas sa Rhode Island 1852, at \isconsin 1853,. Sa
kasalukuvan, labindalawa mula sa limampung estado kabilang na ang
Distrito ng (olumbia ang nagpahavag - sa kolektibo o indibidwal mang
antas- - ng pagtutol na pumatav. Sa antas na íederal, hindi pa
nakapagpapasiva nang ganap ang Kataas-taasang Iukuman kung ang
pabitav sa mga mamamavan av lumalabag sa Saligang Batas ng Lstados Unidos.
Kabilang sa pinag-ugatan ng walang-pagpatav na potensival sa Lstados
Unidos ang mga pakikibaka tungo sa walang-sandatang-nuklear na lipunan
Mulang Lspada tungong Ararong kilusan,: tungo sa lipunang walang
militarisadong karahasan ng kahirapan Kilusan ng mga Katolikong
Manggagawa,: tungo sa pagwawakas ng kultura ng karahasang
pinangingibabawan ng lalaki: at tungo sa pagkilala sa pagkakapantav-pantav
ng mga Aprikano-Amerikano at ng lahat ng lahi sa malava at
makatarungang lipunan kilusang maka-King para sa walang-dahas na
pakikibakang panlipunan,. Nang makipagpulong noong 1936 si Gandhi sa
mga pinunong Aprikano-Amerikano, sinabihan sivang ang kanivang
mensahe ng kawalang-dahas av malakas na umalingangaw sa mga "Diwaing
Negro" at handa na umanong tanggapin ng mga Aprikano-Amerikano ang
gavon. "Maaaring sa pamamagitan ng mga Negro," wika ni Gandhi, "ang
dalisav na mensahe ng kawalang-dahas av maihatid sa buong mundo" Kapur:
1992, 89-90,. Kava sa interaksivon ng mga kilusang maka-Gandhi, maka-
King, at iba pa - tulad ng katutubo at inmigranteng tagapamavapang
pinagmulan - ang kawalang-dahas sa Amerika av malalim na kaugnav ng
walang-pagpatav na kasavsavan sa buong daigdig!
Sa kabila ng nangingibabaw na pampolitikang tradisvong tigmak sa
dugo, ang mga ugat ng walang-pagpatav na lipunang Amerikano av
makikita sa paggigiit ng etika na gumagalang sa buhav mulang panahon
kolonval hanggang kasalukuvan. Malinaw ito sa pagtangging pumatav sa
digmaan: sa pagsalungat sa parusang kamatavan: sa pagtutol sa
pagpapalaglag: sa panawagang buwagin o bawasan ang mga




70
|mapamuksang[ sandata: sa pagtutol sa militarisasvon at pandaigdigang
panghihimasok na mararahas: sa walang-dahas na pagkilos tungo sa mga
pagbabagong pang-estruktura sa ekonomiva, ugnavang panlahi, karapatan ng
kababaihan, at identidad na pangkultura: at sa mga pagpapahavag na
relihivoso, artistiko, at pampanitikan 1rue: 1995,. Mababatid ang mga
elementong pangkasavsavan sa maaaring maging walang-dahas
patrivotismo o "walang-dahas na nasvonalismo," gava ng pangangatwiran ni
Gwvníor L·ans, ang tagapagtatag ng Plaid (vmru na partidong
pampolitikang tagapamavapa L·ans: 19¯2,. Ang pambansang awit ng
Lstados Unidos av maaaring maging "America the Beautiíul" |Marikit na
Amerika[, ang awit pangmartsa av "\e Shall O·ercome" |Magtatagumpav
1avo![, at ang panalangin av "God Bless non·iolent America and
non·iolence in the world" |Patnubavan nawa ng Divos ang walang-dahas na
Amerika at ang walang-dahas na daigdig[.
Mga Walang-pagpatay na Pamumuhay
Sa dakong huli'v ang mga ugat ng walang-pagpatav na lipunan av
nakapaloob sa talambuhav ng sangkatauhan. Lalaki man o babae, mag-isa o
maramihan, tanvag o di-kilala, nakaraan o kasalukuvan, ang lahat ng ito'v
makapagpapamalas ng kakavahan sa paglalangkap ng pagtatava na umiwas
pumatav at ng positibong pagkilos sa pagbabagong panlipunan. Ang
magagawa ng ilang tao av magagawa rin ng iba pang tao.
Sa pintuan ng Musée de' Art Moderne de la Ville de Paris av isang
malaking mural ni Raoul Duív na nagtatampok ng mga tao nagsipag-
ambag sa pagtuklas at paggamit ng elektrisidad, mula sinaunang pilosopo
hanggang modernong siventipiko at imbentor. Kagava nivon av maiisip din ang
malawak na tanawin ng pandaigdigang tagapag-ambag sa diwa, teorva, at
praktika ng agham pampolitika. Ang isang sulvap sa pandaigdigang pamana av
matatagpuan sa ßiograpbicaí Dictiovary ot Moaerv Peace íeaaer. Josephson: 1985,.
Itinala ng nasabing diksivonarvo ang buhav ng ¯1¯ tao sa tatlumpu't sivam na
bansang nabuhav mulang 1800 hanggang 1980. Kapag binasa mulang simula
hanggang wakas ang mav 1,134 pahinang aklat, makapaghahain ivon ng mga
edukasvong liberal



71
sa mga bokasvon at metodo sa pagkamit ng walang-dahas na daigdig. Ang
mga halagahan av maaaring sumaklaw mulang panandaliang pagtanggap
ng karahasan hanggang ganap na pagtatava sa mga prinsivong walang-
pagpatav. Ang pagpapalawig ng mga pananaliksik sa antas na
pangkasavsavan, pangheograpiva, pangkultura, at pangkasalukuvang
buhav av makapaglalantad at makapagpapaalab ng pandaigdigang pamana ng
walang-pagpatav na katapangan at pagtatava. Kinakailangan ang unibersal na
pagtuklas at pagbabahaginan ng mga walang-pagpatav na pamumuhav.
Ang mga walang-pagpatav na buhav av nakikipag-ugnavan at
umaalingawngaw sa iba't ibang panahon, kultura, at espasvo.
Maihahalimbawa ang mga sinaunang pinuno. Sa Lhipto, ang paraong si
Shabaka c. ¯60-c. 695 B.K., na mula sa Nubia av nagpawalang-bisa sa
parusang kamatavan Bennett: 1988, 11,. Sa India, ang Budistang
emperador na si Ashoka av itinakwil ang digmaan at pagpatav ng tao
makaraang masakop ang Kalinga c.262 B.K., na nag-iwan ng 100 libong patav,
150 libong destivero, at di-mabilang na pagkamatav at pagdurusa ng mga
inosente (howdhurv: 199¯, 52,. Ang mga walang-pagpatav na halimbawa ng
mga punong espiritwal av mapagsusumundan ng iba't ibang salinlahi: sina
Buda, Maha·ira, Iesus, Muhammad, George lox, Guru Nanak, Baha u'allah
at iba pa. Ang mga kagila-gilalas na pagbabagong sekular at espiritwal av
lumitaw nang lumihis ang mga tao mulang pagpatav tungong walang-pagpatav.
Ang mga sundalo av naging tagapamavapa (rozier: 1938: 1endulkar: 196¯:
Khan: 199¯: Boubalt, Gauchard, at Muller: 1986: Roussel: 199¯,. Itinakwil
ng mga rebolusvonarvo ng kabagsikan Naravan: 19¯5:Bendana: 1998,. Ang
matatapat na sumalungat sa digmaan av nilabanan ang konskripsivón Moskos
at (hambers: 1993,. Sa batavang umanista, si Archibald Baxter ng New
Zealand av nilabanan ang pagpapahirap at ang konskripsivon noong
Unang Digmaang Pandaigdig nang mav walang-pagpatav na katapangan
Baxter: 2000,. Ang magsasakang Austrian at mapagbasa ng Biblivang si lranz
Jägerstätter av pinugutan ng ulo dahil sa pagtutol na makihamok para kav Iitler
Zahn: 1964,. Ang mga walang-dahas na tagapagligtas av inilagav sa
panganib ang sariling buhav upang mairaos ang mga Iudvo mula sa
Iolocaust ni




72
Iitler logelman: 1994: Iallie: 19¯9,. Ang mga indibidwal na burnawi ng
suportang moral, materval, at lakas para sa pagbubuo ng mapandigma,
modernong pangmilitar at pang-industrivang estado L·erett: 1989,.
1ahasan namang winasak ng iba ang mga sandatang kavang makapuksa ng
maraming tao Norman: 1989: Polner at O'Gradv: 199¯,.
Milvon-milvon ang mga di-kilalang tao na tumugon sa walang-dahas na
pamamahala ng mav limang talampakang taas na Indian, si Mohandas K.
Gandhi. Ang mababagsik na Pathan av tumugon sa Muslim na
pamumuno ni Abdul Ghaííar Khan Banerjee: 2000: Laswaran: 1999,. "Ang
mga di-kilalang bavani ng kawalang-dahas," sambit ng edukador na si Dr. G.
Ramachandran, "av higit na mahalaga kavsa sa mga tanvag na pasimuno
nivon" Ramachandran: 1983,. Sa Lstados Unidos, ang maliit na pangkat ng
estudvanteng Aprikano-Amerikano na hinubog sa mga metodo ni Gandhi,
av nagpasimuno ng kilusan para sa karapatang sibil na nagtulak sa pamumuno
ni Re·. Dr. Martin Luther King, Jr. Ialberstam: 1998,. Ang mga walang-
dahas na Amerikanong gava nina Adin Ballou at Ienrv Da·id 1horeau ang
pumukaw kav 1olstov (hristian: 19¯8, 588,. Pumukaw naman si 1olstov kav
Gandhi. Pinukaw naman ni Gandhi si King. Pumukaw ang lahat kav Kellv
na naging pundador ng Partidong Lungti ng Alemanva Kellv: 1989, at sa
maraming iba pa sa pinagsama-samang pagpapalaganap ng proseso ng
paggagad at pagbabago. Noong 199¯ at 1998, si Gandhi ang napiling
pinakatanvag na hinahangaang pinuno ng mahigit 200 kabataang pinuno
mula sa mahigit animnapung bansang lumahok sa isa sa dalawang
programang pagsasanav International Leadership Academv ng United
Nations na ginanap sa Amman, Jordan. Ang kanilang paghanga av
umaalingawngaw sa marami pang pinuno ng kilusang mapagpalava
makaraan ang pagkabuwag ng pandaigdigang sistemang kolonval noong
1945.
Dumami sa buong mundo ang mga walang-dahas na pinuno, at
kabilang ang sumusunod: Maha Ghosananda ng (ambodia, Iam Suk
Ion ng Korea, Ken Saro-\iwa ng Nigeria, A.1. Arivatne ng Sri Lanka,
Sulak Si·araksa ng 1hailand, Lanzo de Vasto at Ieneral Jacques de
Bollardiere ng Pransiva, Ronald Mallone ng Inglatera, Aldo (apitini ng
73
Italva, N. Radhakrishan ng India, Dom Ielder (amara ng Brazil, at A.J.
Muste ng Lstados Unidos. Bilang pagbawi sa pagkaligtang
pangkasavsavan kav Gandhi, ang Gawad Nobel Pangkapavapaan av
nagsimulang kilalanin ang mga pinuno na mav matitingkad na pagtatava sa
kawalang-dahas: Albert J. Luthuli at Desmond 1utu ng 1imog Aprika,
Mairead (orrigan Maguire ng Iilagang Ireland, Adolío Perez Lsqui·el ng
Argentina, Aung San Suu Kvi ng Burma, at ang Dalai Lama ng 1ibet.
Ang mga babae, na bawat isa'v mav natatanging salavsav-av matapang
na hinarap nang walang-dahas ang mga karahasan sa bawat aspekto ng
lipunan: Bertha ·on Suttner ·on Suttner ng Austria: Gedong Bagoes Oka ng
Bali |Indonesia[: Medha Patkar ng India: Dorothv Dav, Barbara Deming, at
Jean 1oomer ng Lstados Unidos Staníield: 1993, 49,. Noong Ikalawang
Digmaang Pandaigdig, mav 1,¯04 babae sa buong Britanva ang matapat na
tinutulan ang sapilitang paglilingkod sa serbisvong militar: at ang 214
tumangging suportahan ang digmaan sa pamamagitan ng di-kombativenteng
tungkulin av ibinilanggo Iarries-Jenkins: 1993, ¯¯,. Sama-sama't malakas na
nanindigan naman ang mga babae laban sa militaristang karahasan sa
karapatang-pantao Mga Ina ng Plaza de Mavo, Buenos Aires,: laban sa
pagpatav ng mga katutubo Mga Babaeng Nakaitim, Serbia,: laban sa
paghahanda sa digmaang nuklear Greeham (ommon \omen's (amp,
Britanva,: laban sa pagkawasak ng kaligiran kilusang vakapin ang
punongkahov ng (hipko, India,: at sa iba pang kawalang-katarungan
McAllister: 1982, 1988: Morgan: 1984: loster: 1989,. Pinavabong naman
ng mga iskolar na gava nina Joan V Bondurant 1969,, Llise Boulding 1980:
1992,, at Berenice A. (arroll 1998, ang karunungan para sa walang-dahas
na pagbabagong panlipunan.
Ang pares ng lalaki at babae, mag-asawa man o hindi, av nagtulungan
upang maitaguvod ang walang-dahas na pakikibakang mapaghunos:
Kasturba at Mohandas Gandhi, (oretta at Scott at Martin Luther
King, Jr., Dolores Iuerta at (esar (ha·ez, Dorothv Dav at Peter Mauirin,
lrances Mav \itherspoon at (harles Recht, Llizabeth McAllister at
Philip Berrigan. Ang halos mav isang kasariang kilusan ang namukadkad
sa



74
mapavapang aklasang bavan noong 1986 sa lilipinas. Nagsama-sama ang
mga madre, pari, at lavko upang labanan ang diktadura at ang
panganib ng kontra-rebolusvong patavan Santiago, A.S.: 1995,. Kung
sisipatin sa pandaigdigang antas, ang walang-dahas na talambuhav ng
sangkatauhan av nakapagpapatingkad ng paniniwalang ang mga tao av mav
kakavahang lumikha ng mga lipunang ligtas at makatarungan, at handang
igalang ang pangangailangan ng lahat.
Mga Kakayahan ng Walang-pagpatay na Lipunan
Ang posibilidad ng walang-pagpatav na lipunan av nakaugat sa
karanasan at malikhaing kakavahan ng tao. Ang malawak na mavorva ng
sangkatauhan av hindi nakapatav at hindi pumapatav. Bagaman mav
kakavahan tavong pumatav, hindi tavo napipilit ng kalikasan para pumatav.
Iindi man makatwirang sinunod, ang mga pangaral ng mga dakilang
tradisvon av ang sumusunod: Igalang ang buhav: huwag pumatav.
ganitong pangaral, ang mga tao, anuman ang pinakamabalasik
pangvavari, av nagpakita ng kakavahang tumugon sa kanilang isip at
pagkatao nang mav ganap na pananalig. Kapag naganap ang pagpatav, ang
siventipikong karunungan av naghahain ng pambihirang abilidad na unawain
ang mga sanhi nivon, kung paano lulutasin ivon, at kung paano makatutulong
upang mapalava ang sarili at lipunan mula sa kabangisan.
Ang mga huwarang bahagi ng walang-pagpatav na lipunan av umiral na
noon at umiiral hangga ngavon sa buong karanasan ng daigdig. Iindi vaon
bunga lamang ng ipotetikong guniguni. Ang mga institusvon at kaugaliang
espiritwal, pampolitika, pang-ekonomiva, at pangkultura na pawang
nakabatav sa mga walang-pagpatav na prinsipvo av matatagpuan sa karanasan
ng tao. Mav mga lipunang walang hukbo, walang parusa ng kamatavan, at
halos walang sandata. Mav mga walang-pagpatav na organisasvon at
kilusan na pawang nakatuon sa paglutas ng mga problemang banta sa
kaligtasan at kaavusan ng sangkatauhan. Ang mga walang-pagpatav na
karanasang itinala sa kasavsavan ang nagbibigav ng kaalaman upang mapalalim
ang kasalukuvan at panghinaharap na pagkilos tungo sa pagbabago. Malaki
ang pamana ng mga walang-pagpatav na



75
buhav, noon at ngavon, mula sa mga tao na ang katapangan at likha av
nakapagpapaalab at nakapagtuturo.
Kung ang mga tao av magpapasivang paglangkapin, pagtibavin, at
dagdagan ang mga butil ng diwaing walang-pagpatav na nakahasik ngavon
sa buong daigdig, maaabot ang lunggati ng walang-pagpatav na lipunan sa
lalong madaling panahon. Sa paggigiit ng gavong posibilidad av hindi
matitivak ang kaganapan, ngunit mapag-iisipan ang dating imposible at
mapalalakas ang paniniwala na tavong mga tao av mav kakavahang likhain
ang walang-pagpatav na panlipunang pagbabago.


















Ikatlong Kabanata
MGA PAII\A1IG PARA SA AGIAM PAMPOLI1IKA
Iigit pa sa usapin ng relihivon ang kawalang-dahas.
Iigit pa sa usapin ng lipunan ang kawalang-dahas.
Ang kawalang-dahas ang agham ng kapangvarihan.
-G. Ramachandran
Ano ang mga pahiwatig ng mga kakavahan upang mabatid ang mga
walang-pagpatav na lipunan sa akademikong disiplina ng agham
panlipunan· Kung ang saligan ng walang-pagpatav na kakavahan ang
hahalili sa palagav hinggil sa pagiging likas ng kabagsikan, anong uri ng
agham ang nais maabot ng agham pampolitika· Anong mga
halagahan ang magpapasigla at gagabav sa ating mga akda· Anong
katunavan ang hahanapin natin· Ano ang mga teorvang magpapaliwanag at
huhula ang ibig nating lusungin· Ano ang mga pagsasagawa ng
kaalaman ang ibig nating pabilisin· Paano natin tuturuan at sasanavin ang
ating mga sarili at iba pang tao· Ano-anong institusvon ang itatatag natin·
At paano tavo makikipag-ugnavan sa iba sa proseso ng pagtuklas, paglikha,
at paggamit ng kaalaman upang maganap ang mga walang-pagpatav na
lipunan sa walang-pagpatav na daigdig·
Ang ipinapalagav na kaganapan ng walang-pagpatav na lipunan av
nagpapahiwatig ng pagpaling ng disiplina tungo sa walang-pagpatav na
karunungan. Nililitis nito ang dogmang maka-\eber na ang
pagtanggap ng karahasan pagpatav, av kinakailangan sa praktika at
agham ng politika, at ang etika ng walang-pagpatav av salungat umano sa
politika. Naisasalin nito sa katanungan ang dating imposible.







77
78
Lohika ng Walang-pagpatay na Panunuring Pampolitika
Ang pagbabago ng pananaw tungo sa walang-pagpatav na agham
panlipunan av nagpapahiwatig ng apat na pilas ng lohika ng walang-pagpatav
na pampolitikang panunuri. Kailangan nating mabatid ang mga sanhi ng
pagpatav: ang mga sanhi ng walang-pagpatav: ang mga sanhi ng pagpaling
mulang pagpatav tungong di-pagpatav: at ang mga katangian ng ganap na
walang patavang lipunan.
Ang kakatwa'v ang pangangailangang unawain ang pagpatav av higit na
mabigat para sa walang-pagpatav na agham panlipunan kung
ihahambing sa karaniwang disiplinang nagtutuon sa karahasan. Iango ang
gavong kalantaran mula sa hangaring mag-ambag sa pamamagitan ng
walang-pagpatav na pamamaraan sa mga kondisvong malavo ang
kabagsikan at ang lahat ng sanga nito. Kapag ipinalagav na katanggap-
tanggap at di-maiiwasan ang pagpatav para sa pansarili't panlahatang
dahilan, hindi gaanong mahigpit ang pangangailangang unawain at
tanggalin ang mga sanhi ng kabagsikan-ng sarili, ng iba, at ng
pagsasama ng mga ito. Mav pakiramdam ng kaligtasan, bagaman
problematiko, sa palagav na sa huling pagsusuri av "Papatavin kita" o
"Papatavin ka namin." Kapag wala ang ganitong kuro-kuro, ang pag-unawa
at pagtanggal ng mga sanhi ng pagpatav av napakahalaga pa sa kaligtasan
at kaavusan.
Ang konsepto ng pinag-ugatan ang ubod ng walang-pagpatav na
pagsusuri. Kapag naganap ang pagpatav-mulang omisidvo hanggang
henosidvo tungong atomikong paglipol-kailangang maunawaan natin ang
mga proseso ng sanhi at bunga, gaano man kasalimuot at
magkakaugnav ang mga ito. Nangangailangan ng paliwanag ang bawat kaso
ng pagpatav. Kailangan nating malaman kung sino ang pumatav ng kung
sinong tao, at kung paano, saan, kailan, bakit. Kailangang malaman din
kung ano ang mga pangunang kalagavan, ang konteksto ng pangvavari,
ang mga indibidwal at panlipunang kahulugan, at ang mga resulta. At
kailangang matuklasan ang mga padrong mav mga nagsasalimbavang kaso
ng pinagmulang kabagsikan para sa malalim, matipid, mapang-uring
paliwanag.



79
Gavundin, kailangan nating mabatid ang mga ugat ng walang-
pagpatav Bakit hindi pumapatav ang mga tao· Bakit lumitaw ang diwa ng
walang-pagpatav sa buhav ng tao· Bakit itinava ng mga tao ang kanilang
mga sarili sa mga prinsipvo ng walang-pagpatav· Bakit ang ilang tao sa
buong kasavsavan av pinanindigan ang prinsipvo ng buhav kavsa kabagsikan,
sa kabila ng paglibak, pagtatakwil, paggutom, pagbilanggo, pagpapahirap,
paggutav, at pagbabanta ng pagpatav hanggang asesinato, pagbitav, at
paglipol· Bakit sila lumikha ng mga patakaran, kaugalian at institusvon upang
makamit ang mga lunggating walang-pagpatav sa pamamagitan ng mga
walang-pagpatav na pamamaraan·
Ano-ano ang mga sanhi ng paghuhunos, pang-isahan man o
panlahatan, mulang pagpatav tungong walang-pagpatav· Bakit pinili ng
mga salarin ang buhav kavsa pagkitil ng buhav· Bakit ang mga sundalo av
naging tagapamavapa· Bakit iwinaksi ng mga rebolusvonarvo ang kabagsikan,
at ang mga mamamatav-tao av nagtava sa walang-pagpatav· Bakit ang mga
diwain, tao, pinuno, samahan, institusvon, at patakaran av pumaling sa
kawalang- dahas na pagdulog· Bakit ang ilang tao na dating nagtatava sa
walang-pagpatav av lumihis, lumahok, at tinangkilik ang patavan, gava ng
ilang estadong nagpawalang-savsav at muling nagsabatas ng parusang
kamatavan, at ng ilang tagapamavapang pansamantalang itinaguvod ang
digmaan· Ang walang-pagpatav na pagsusuri av hindi dumadalov nang
tuwid at tulov-tulov. Importante ang pag-unawa sa mga pangvavari, lawak, at
sanhi ng pabalik-balik na transisvon sa mga kondisvong walang-pagpatav
upang mapabilis ang walang-pagpatav na pagbabago. Maipapako ang pansin
mulang mga indibidwal hanggang bahagi ng mga estruktura hanggang
kabuuan ng mga lipunan.
Ikaapat na pangangailangan para sa walang-pagpatav na pagsusuring
pampolitika ang pag-unawa sa mga katangian ng mga ganap na walang-
patavang lipunan, batav sa hinuhang walang hanggang nag-iiba-iba ang
nasabing mga katangian. Iindi maipapalagav ang pagkakapareho-pareho,
kung isasaalang-alang ang kalikutang mag-isip ng tao. Ang





80
ikaapat na pangangailangan av naghahain din ng pinakamatalinong
gawain, bagaman humihingi lahat ivon ng sukdulang katalinuhan. Ang
unang tatlo av nangangailangan ng pagtitivak ng mga tuklas na hango sa
mga kontekstong pangkasavsavan at pangkasalukuvan. Inilalangkap ng
ikaapat ang karunungan mula sa mga ito sa pamamagitan ng pasulong na
paghahanap ng mga kondisvong pantao, panlipunan, at pandaigdigan na
pawang katanggap-tanggap sa etika, maaaring makamit, at kung minsan
av ipotetikong binuo. Iinahamon tavo nito, gava ng isinaad ng makatang
\alt \hitman: "Lumundag nang lampas, malapit man ang marating"
\hitman: 19¯¯|1855[, ¯1,.
Ipinapalagav dito na wala pang lipunan, na nababalaho sa mga katangian
ng pagpatav, hangga ngavon, ang nakapagpakita ng malawak na saklaw ng
mga walang-pagpatav na katangiang kavang gawin ng tao. Ngunit
puwedeng maunawaan ang mga bagong walang-pagpatav na posibilidad sa
pamamagitan ng pagsalok ng mga karanasan mula noon hangga ngavon sa
pandaigdigang lawak: at sa ipotetikong pagbubuklod sa mga ito. Dagdag
pa'v ang gavong mga kabatirang empiriko av dapat higitin tungo sa
paggalugad ng "teorvang lantav` upang matukov ang mga kaava-avang
katangian ng lipunang walang-patavan at ang mga kapani-paniwalang proseso
ng pagkamit sa mga ito mula sa kasakuvang kalagavan.
Iangga ngavon, makiling ang agham panlipunan sa matamlav na
pagtanggap sa ipotetiko't teorikong harava |imahinasvon[, hindi tulad ng
ibang agham na hinihikavat ang pagpapaunlad ng purong teorva bilang
ambag sa karaniwang pagsasagawa na pawang nagaganap sa matematika,
pisika, at ekonomika. Iigit na totoo ito kung mav kinalaman ang
karahasan. Ang agham pampolitikang tigmak sa dahas av tila kulang sa
paglinang ng walang-dahas na karunungan. Sa pagtatatak dito na
"utopian," "idealistiko," at "hindi makatotohanan,` ang agham
pampolitikang isipan av minalas na mabilanggo sa walang katapusang
kabangisan. Mav inihahaing pagpapalava ang pagpatav na karunungan.





81
Sona ng
pagpatay
Ang batavang karunungan mula sa walang-pagpatav na pagsusuri av
kinakailangang mailapat sa pagkilos na kavang magpabago upang
makalikha ng mga alternatibo sa limang sona ng matataguriang "imbudo ng
pagpatav."
Pigura J
IMBUDO NG PAGPA1AY

Ang .ova vg pagpatay av pook ng patavan mulang omisidvo hanggang paglipol ng
laksa-laksang tao. Ang .ova vg paíiíipagíapvra av pook na natututo doon ang
mga tao kung paano pumatav sa pamamagitan man ng tuwi rang
pagsasanav o sa pagmamasi d ng mga model ong paggagavahan. Sa
.ova vg pagbvbog va pavgívítvra. ipinapaling ang tuon sa pagpatav bilang di-
maiiwasan at lehitimo. Kabilang sa mga bukal ng paghubog ang relihivon,
ideolohiva, pagdiriwang ng pananagumpav at karahasan, tradisvon ng
pamilva, batas, komunikasvong pangmadla, at sining. Ang .ova vg
pagpapatatag .a e.trvítvra av naglalaan ng sosvo-ekonomikong ugnavan,
institusvon, at materval na pamamaraan na kumikiling at nagtataguvod sa
pagpatav. Ang .ova vg verro·biyoíiviío av binubuo ng mga salik na pisikal,
newrolohiko, at pang-utak at ng proseso nivon na pawang
makapagpapalago sa kakavahan ng tao na maging mapanlupig o mabalasik
para manaig, at panumbas sa mga ugaling mav hibas ng walang-pagpatav
Lopez-Reves: 1998: Morton: 2000,.





Sona ng
paghubog na
pangkultura
Sona ng
kakavahang
newro-bivo-
kimiko
pagpapatatag
sa estruktura
Sona ng
paki ki pagkapuwa
82
Ang papel ng walang-pagpatav na paghuhunos av mailalarawan bilang
pagpapalit ng imbudo ng pagpatav tungo sa pagpapabuka ng mga pilas ng
walang-pagpatav na alternatibo nang mav malinaw na

pagkilos sa loob at
lampas ng bawat ng sona Pigura 2,. Ang gavong mga pagbabago av
maaaring mulang espiritwal hanggang di-mabalasik na matataas na
teknolohivang kasangkapan sa sona ng patavan: mulang sagipbuhav |i.e.,
mabuti[ na pakikipagkapuwa at paghubog na pangkultura hanggang
muling pagbalangkas ng mga sosvo-ekonomikong kalagavan.
Kinakailangan ito upang maiwasang makalikha o magtakda ng kabangisan
habang pinananatili o binabago ang kaavusan: at para sa mga paggamot na
klinikal, parmakolohiko, pisikal, at pansariling pagbubulav at
pagsubavbav sa pitlag ng katawan makapagpapalava mula sa bivolohikong
udvok na pagpatav.
Pigura 2
PAGPAPABUKAD NG PILAS NG \ALANG-PAGPA1A\ NA AL1LRNA1IBO

´ova vg
íaíayabavg
verro·biyo·
íiviío
´ova vg
paíiíipag·
íapvra
´ova vg
Pagbvbog va
pavg·
ívítvra
83
Mga Prinsipyong Walang-pagpatay na Pagkilos
Ang walang-pagpatav na paradigmang pagbabago av
nangailangan ng kaganapan ng mga prinsipvo upang matulungan ang
pang-isa o panlahatang pagpapasiva mulang karaniwang buhav hanggang
pandaigdigang buhav. Bukod pa ivon sa paghahanap ng karunungang
kinakailangan sa lohika ng walang-dahas na pagsusuring pampolitika na
kaugnav ng mga paglikha ng mga walang-dahas na alternatibo sa mga
sonang nagsasalikop sa pagpatav. Maisusulong ang nasabing mga prinsipvo
sa pagdulog na eksperimental na paninivak na pinaglalangkap ang
praktikal na karanasan at mapaggalugad na paggagad. Ang mala-tao
na kompivuter ng militar at ang "mala-makatotohanang" paggagad ng
armadong bakbakan av maunlad na maunlad na.
Kabilang sa mga walang-dahas na prinsipvo na lumitaw sa mga tanvag
na pagkilos noong siglo bevnte gava sa mga kilusang maka-Gandhi at maka-
King, na karapat-dapat pagtuonan av ang sumusunod:
Lantáy na Walang-pagpatay na Pakikibaka
ívvvgot vg íaía. vvía .a aíab va gvvagaíavg·.a·bvbay.
reíibiyo.o vav o vvavi.ta avg íaviyavgpivag·vgatav.
ígaíavg avg iyovg bvbay at avg vga bvbay vg iba.
íavapiv avg íabvtibav vg íabat. ívvabati avg aaba.:
vgvvit vaíapagbibigíi. avg íaraíavg·aaba..
Pag vay tvvggaíiav. piíiiv avgpaíiíipagía.vvao
.a baíip va pagbiya. pagyvraí. pag.iíií. o pagíitií
vg bvbay vvíavg vvpi.a bavggavg raía..


84
ívvaboí .a vabvbvtivgpagíiíivgíoa vavg vapari
avg pa.aviv vg vga taóvg vavgavgaiíavgav vg tvíovg.
Magivg vapavíiíba. |viraí vvva avg aaíiíavg aira
vpavg vaíavit vg ía.aívívyav avg pag.víovg
vg íapvra teívoíobiya at e.trvítvra vg íaraba.av.
ívaa.abav avg aaíiíavg aira .a raíavg·pagpatay va pagbvbvvo..
Cvvavit vg pagavíog va eí.perivevtaí vpavg vagbago.
)vvvíía. vg .vvoa·.vvoa va pagtavtiya vg raíavg·pagpatay
va íipvvav. at vatvto vvía .a vga íabigvav at tagvvpay.
ígaíavg avg íapvra tao at avg vaíaraíavg pavíipvvavg
pagíiío.. vvía .a .ivoy vg baíivbaravg vatvria
bavggavg vapayapa ´t vaíaraíavg aíía.avg bayav.
Magivg raga. va vatapavg. ívrag tavgíiíiíiv
avg íaraba.av. at ibvbo. avg íatatagav .a pagpapatibay
vg vga raíavg·aaba. va pavavaraavg pavaíit.
ívvaíaa vavg vagaav .a aaigaig. ßara.av avg ivaa.av
.a íaíiía.av at íapvra tao va parivg vaíapagaaragaag
.a pagíitií vg bvbay at .a avvvavg avyo vg pagaaba..
Makapag-aambag ang bawat tao-na lumahok sa mga proseso ng
walang-dahas na pagtuklas at pagkilos-sa kaganapan ng mga
makapangvarihang prinsipvo at kasanavan tungo sa pagpapatibav
pandaigdigang buhav na angkop sa mga tivak na sitwasvon at konteksto.


85
Ang pagkilala sa posibilidad na maganap ang walang-pagpatav na
lipunan av nag-iiwan ng mga tanong sa bawat aspekto ng disiplina ng
agham pampolitika sa ngavon. Sa pangkalahatang orventasvon hinggil sa
pagkamatwid ng karahasan, ang mga siventipikong pampolitika, gava ng ibang
kasapi ng lipunan, av kumikiling sa mga sumusunod na pananaw. Una, ang
vaíaaaba. |pro·iolent[ na itinuturing ang pagpatav na makatutulong sa
sarili o sa sibilisasvon. Ikalawa, ang vabiíig·.a·aaba. |·iolence-prone[, na
kumikiling sa pagpatav o nagtataguvod ng pagpatav nagtataguvod ng
pagpapatav kung makapagdudulot ivon ng kalamangan. Ikatlo, ang patayov·
tayov .a aaba. |ambi·iolent[, na patas ang pagturing sa pagpatav at di-pagpatav, at
nagtataguvod o sumasalungat doon. Ikaapat, ang paíaira. .a aaba. |·iolence-
a·oiding[ na lumalavo sa karahasan at sa pagtataguvod nito, bagaman
handang gumamit ng karahasan. At ikalima, ang raíavg·aaba. |non·iolent[, na
handang magtava na huwag pumatav, at handang baguhin ang mga
kalagavang nakapagpapalusog sa kabagsikan. Kung sisipatin sa kabuuan,
masasabing ang unang apat na kondisvon ang katangian ng politika at
agham pampolitikang naniniwala sa karahasan o tumatanggap ng
karahasan. Ang pangwakas na orventasvon av nananawagan ng paglikha
ng walang-pagpatav na agham pampolitika, na ang tungkulin av mag-ambag
ng walang-dahas na pagdulog sa agham at lipunan.
Sa pag-uri sa kontemporaneong agham panlipunan bilang higit na
makiling sa "pagtanggap ng karahasan," lantad man o palihim, av hindi
nagpapahiwatig na lahat ng siventipikong pampolitika av hinihikavat ang
kanilang mga estudvante na "Pumatav! Pumatav!" gava ng isinisigaw ng
sarhento at opisvales sa mga pagsasanav-militar. Iindi rin nito
isinasantabi ang pag-iwas sa karahasang ambag ng mga siventipikong
pampolitika na naghahanap ng maihahaliling demokratikong institusvon gava
sa mga tagisan sa partido, halalan, batasan, at batas, kapalit ng mga
digmaang sibil at internasvonal. Ngunit ang pagkilala sa tigmak sa dugong
disiplina ngavon at ang posibilidad ng walang-pagpatav na alternatibo av
naghahain ng mga pagsulong na etiko-empiriko at empiriko-etiko.
Nangangahulugan ito ng pangangailangang ilugar ang pagpatav na kahanav
ng mga tanong sa kalavaan, pagkakapantav-


86
pantav, katarungan, at demokrasva sa normatibo-empiriko at empirik0-
normatibong ubod ng disiplina.
Walang-pagpatay na Siyentipikong Rebolusyon
Ang pagkilala sa posibilidad ng kaganapan ng mga walang-pagpatav na
lipunan av nagpapahiwatig ng walang-dahas na siventipikong
rebolusvon sa agham pampolitika. Pitong maliliit, magkakatanikalang
rebolusvon ang kinakailangan. Una, ang pavgbvraravg reboív.yov mulang
pagtanggap ng pagpatav hanggang pagwawaksi ng pagpatav. Ikalawa, ang
vaíatotobavavg reboív.yov upang matukov ang mga salik na kumikiling sa
walang-pagpatav na pagbabagong panlipunan. Ikatlo, ang teoriíovg reboív.yov
upang maunawaan ang mga sanhi at proseso ng walang-pagpatav na
pagbabago. Ikaapat, ang pavg·eavía.yov at pav.avayavg reboív.yov na
naglalaan ng karunungan at kasanavan para sa walang-pagpatav na
paghuhunos. Ikalima, ang apíiíaaovg reboív.yov upang mailapat ang walang-
pagpatav na kaalaman sa praktika. Ikaanim, ang iv.titv.yovaí va reboív.yov upang
mapaghunos at makalikha ng mga samahan na magpapabilis sa
kaganapan ng walang-pagpatav na pagbabago. At ikapito, ang
pavpavavaraavg reboív.yov upang makalikha at maiangkop ang mga
pamamaraan ng pag-usisa, pagsusuri, at pagkilos na lapat na lapat sa walang-
pagpatav na pagbabagong gawain.
Panghuwarang rebolusyon
Ang pahiwatig na panghuwarang pagbabago av mulang pagpatav na
sapilitan tungong sapilitang huwag pumatav. Isang paraan upang maganap
ito av sa pamamagitan ng prosesong pinagbuklod at pinavaman ang
mga magkakaugnav na etiko at empirikong tuklas. Ang ipinahihiwatig na
etikong pagsulong av mulang "katanggap-tangap ang pagpatav na
sapilitan" tungong "kaduda-duda ang sapilitang

pagpatav" hanggang
"walang-pagpatav na maaaring sivasatin" tungong "walang-pagpatav na
panghuwarang pagtatava." Ang kahanav naming etikong pagsulong av
mulang "imposible ang walang-pagpatav na lipunan" hanggang
"problematiko ang walang-pagpatav" patungo sa


87
tunav at posibleng pagsisivasat ng mga katangian ng mga walang-
pagpatav na lipunan" hanggang "siventipikong pagtatava" upang
mabatid ang mga kaalamang makalilikha at makapagpapalawig ng mga
walang-pagpatav na lipunan sa walang-pagpatav na daigdig.
Sa pamamagitan ng mga sapin-saping proseso ng etikong pagkilates at
empirikong pagtugon-at empirikong pagkilates at etikong
pagtugon-makakavang buwagin ang matibav na moog na ipinanukala ni
\eber sa panig ng mga walang-dahas na prinsipvo at marahas na politika.
Sa ganitong paraan, maidaragdag ang malalim na paggalang sa buhav sa
"matatag na pagsandig sa mga panuto ng ebidensiva at hinuha" Almond:
1996, 89, bilang karaniwang etikang batavan sa kontemporaneong agham
pampolitikang akademiko.
Pigura 3
PROSLSO NG PANGHUWARAN-LMPIRIKONG WALANG-PAGPA1AY
NA PAGBABAGO

Panghuwarang pagbabago Proseso ng Lmpirikong pagbabago
ugnayan

Kailangan ang pagpatav Imposible ang sagipbuhav

Kaduda-duda ang pagpatav Problematiko ang
walang- pagpatav

Kasuklam-suklam ang pagpatav Matutuklas ang
walang-pagpatav

Kailangan ang walang-pagpatav Posible ang sagipbuhav





88
Makatotohanang rebolusyon
Nagpapahiwatig ang walang-pagpatav na pagbabago ng mabisang
paghango at pagtuklas ng mga ebidensiva para sa walang-pagpatav na
kakavahan ng tao, na malimit ipinagwawalang bahala ng mga kuro-
kurong tinatanggap ang karahasan. Ang nasabing mga patunav av
maaaring mulang newrosivensiva hanggang di-mabalasik, matataas na
teknolohiva. Namumukod-tangi ang mga tandâ ng walang-pagpatav sa gitna
ng mararahas na pangvavari sa kasavsavan at kultura. Ialimbawa, tinatavang
140 mula sa 500 Atenivenseng senador ang tumutol na hatulan ng
kamatavan si Socrates noong 399 B.K. sa Gresva Stone: 1989, 18¯,.
Noong panahon ng Budistang Ieian ¯94-1192 B.K., sa Japan, "hindi
kaugalian ang parusang kamatavan sa loob ng tinatavang sansiglo at
kalahati" Nakamura: 196¯, 145,. Sa Lstados Unidos, anim na senador at
limampung representante ang bumoto laban sa paghahavag ng digmaan sa
Alemanva noong 4, 6 Abril 191¯. Sa Rusva, dalawa at marahil lima o anim
pang Bolshe·ik ng Sentral na Lupon ang sumalungat sa pagpapatibav ng
patakaran ng armadong rebolusvon ni Lenin noong 23 Oktubre 191¯ Shub:
19¯6, 2¯1,. Noong Iulvo 1945, labinsivam sa 150 siventipiko ng
Provektong Manhattan sa Lstados Unidos ang bumoto l aban sa
mi l i tar na paggami t ng bombang atomi kang pinagtulungan nilang
buuin Gio·annitti at lreed: 1965, 168: Alpero·itz: 1995,. Noong 1996, ang
hukbong marino ng Lstados Unidos ang naging "ahenteng
tagapagpaganap" upang pagtugmain ang lahat ng gawain ng Kagawaran
ng 1anggulan at iba pang ahensiva para sa pananaliksik, pagpapaunlad, at
pagbili ng mga di-nakapupuksang sandata Lewer at Schoíield: 199¯, 45,.
Bumubuo ang huling binanggit sa pangunang paglihis tungo sa walang-
pagpatav na pangkaligtasang pag-iisip, bagaman ang nasabing mga
sandata av ginagamit bilang karagdagan sa mapamuksang teknolohiva at
kavang makapinsala o makapatav.
Ang walang-pagpatav na makatotohanang pagbabago av nagsisikap na
tuklasin ang mga nakalipas at kasalukuvang walang-pagpatav na likas na gawi
ng bawat lipunan.


89
1eoretikong rebolusyon
Nangangangahulugan ang teorikong rebolusvon ng paglikha ng mga
panghuwaran at empirikong teorva na makapagsusulong ng kaalaman na
kailangan ng lohika ng walang-pagpatav na pagsusuri: at sivang makapag-
aambag sa mga indibidwal na pagpapasiva, pagkilos ng lipunang sibil, at
patakarang pangmadla. Ialimbawa, ang kombinasvon ng tatlong
pangunahing bukal ng diwaing teoriko-na tinawag na makatwiran,
pragmatiko, at dumadalov-av nagbubukas ng pambihirang kabatiran sa lakas
ng walang-pagpatav na pampolitikang kapangvarihan. Nagtutuon ang una,
alinsunod sa aral ni Gandhi, sa kahalagahan ng paggalang sa buhav na
isinasaalang-alang sa pang-isahan at panlahatang pagkilos habang sinisikap
makamit ang katarungan. Matatagpuan ivon, halimbawa na, sa )be ´cievce ot
´atyagraba 19¯0,. Para kav Gandhi, ang pumipintig na pananalig sa Divos,
na ipinakahulugan bilang katotohanan, pag-ibig, at kawalang-dahas-at
sumasaklaw sa lahat ng relihivon-ang di-masasakop na bukal ng walang-
dahas na kapangvarihan. Ang kaluluwa at realidad ng kawalang-dahas ang
batavang batas ng buhav ng tao: ang karahasan av paglabag hinggil sa gavong
tadhana.
Ang ikalawa av ang teorva ng walang-dahas na kapangvarihan, at
itinampok sa )be Poíitic. ot ^ovrioíevt .ctiov 19¯3, ni Sharp. Batav sa matalas
na pagsusuri ng kalikasang salig-sa-pagsunod ng kapangvarihang
pampolitika, itinampok ni Sharp ang malawak na hanav ng pamamaraang
taga sa panahon para sa mapavapang pakikibaka: at naglalaan ng
mahahalagang pagsusuri ng mga dinamika ng walang-dahas na
pagbabagong pampolitika. Pavak ang tesis ni Sharp. Ang walang-dahas
na pampolitikang pagkilos av sadvang makapangvarihan: hindi
kinakailangan ang pagtatavang a priori sa mga prinsipvong espiritwal,
relihivoso, o pasipista.
Matatagpuan sa akda ni John Burton ang ikatlong bukal ng kabatiran
kumikilates sa walang-pagpatav na teorikong harava. Sinuri niva ang
kaugnavan ng pagkakait ng pangangailangan |needs-depri·ation[


90
sa mga ugat ng karahasan, at ang pagtatakda ng mga sapat na proseso ng
paki ki l ahok sa mapavapang pagbabago upang mal utas ang
kakulangan sa pangangailangan ng tao. Nakapaloob ang teorva ni
Burton sa Deriavce )errori.v c !ar: )be Proce.. ot ´oírivg |v.oírea ´ociaí ava
Poíiticaí Probíev. 19¯9, at iba pang akda 1984, 1996, 199¯, Avon sa tesis ni
Burton, lahat ng anvo ng kabagsikan mulang omisidvo hanggang digmaan
av dulot ng pagkakait sa pangangailangan ng tao kauna-unahan na rito
ang pagkilala ng identidad at dignidad. Ang lumapastangan |nagkait[ at
ang nilapastangan |pinagkaitan[ av mav parehong pangangailangan. Sa bisa
ng paglapastangan, hindi malulutas ng pag-antig sa mga halagahan, o ng
sapilitang pagkontrol, ang kabagsikan. Subalit ang paglalaan ng mga
proseso ng paglutas ng problema, at ang pakikilahok ng sinumang
sangkot sa paglutas nasabing problema, ang maaaring maging sanhi
upang maganap walang-dahas na lipunan sa walang-dahas na daigdig.
Ang ganitong kabatiran hinggil sa lakas na espiritwal, pragmatikong
kahusavan, at pakikisangkot sa paglutas ng problema av nagsasaad ng mga
elemento ng teorva ng kawalang-dahas. Ang nasabing teorva mailulugar sa
kasavsavan, estado, uri, ekonomiva, institusvon, kasarian, lahi, etnisidad,
relihivon, kultura, kaligiran, inaasahan sa hinaharap, at iba pang aspekto ng
pampook at pandaigdigang kalagavan. Mahalagang ambag sa
pagsasakonteksto at pagpapalago ng karunungan sa teorva ng kawalang-
dahas ang mga akda nina Robert J. Burrowes 1996,, Berenice A. (aroll
1988,, Johan Galtung 1996,, Brian Martin 1989,, at Kate McGuinness
1993,.
Aplikadong rebolusyon
Ang pinagbuklod na normatibo, makatotohanan, at teorikong
pagbabago av nagpapahiwatig ng bagong aplikadong pagtatava para sa
walang-pagpatav na agham pampolitika. Ang normatibong pagbabago av
nagpapahiwatig ng sariwang pagtutuon sa, at pagtataguvod ng, walang-
pagpatav na kaisipan, tao, samahan, kilusan, patakaran, at institusvon.
Iminumungkahi ng teorva ni Sharp ang matingkad na


91
pagtatava para mapabilis ang pagbabanvuhav na walang-dahas sa
mararahas na rehimen, at nang mapalawak ang impluwensiva, o kava'v
mapalitan ang marurupok na demokratikong sistema. Isinasaad din sa
naturang teorva na ang ubod ng aplikadong papel ng agham pampolitika av
pabilisin ang proseso ng pakikilahok sa paglutas ng mga problema na di-
marahas na lumulutas sa pangangailangan ng tao. Ang naturang teorvang
maka-Gandhi av inilalangkap ang etika, metodo, at pagdama sa mga
ipinagkait na pangangailangan |ng tao[. Pagdaka'v matingkad na
nagmumungkahi ng pagtatava na pabilisin ang pagpapanibago ng mga
karahasang pang-estruktura sa politika, ekonomiva, lipunan, at kultura, na
pawang bunga at tagalikha ng patavan at banta ng pagpatav. Matatandaan na
ang mga pinunong napukaw ng mga walang-pagpatav na prinsipvo, gava ng
kina Gandhi at King, av malalim na nagtava sa walang-dahas na
pagbabagong pang-estruktura.
Ang hamon ng aplikadong walang-pagpatav na agham pampolitika av
pabilisin ang pampook at pandaigdigang paghuhunos. Mangvavari ito sa
paggamit ng kaalamang kinakailangan sa lohika ng walang-pagpatav na
pagsusuri: at sa pamamagitan ng pagpapanibago ng imbudo ng pagpatav
tungo sa pagpapabukad ng dahon ng mga alternatibong walang-pagpatav.
Ang pananatili ng pang-isahan at panlahatang kabagsikan sa lilim ng
"demokratikong politika" at "malavang kalakalan" ngavon av nagsasaad
na alanganing garantiva sa kabutihan ng tao ang gavong pagkakabuo. Ang
gavong kalagavan, kapag inilangkap sa "di-demokratikong politika" at
"mahigpit na kalakalan" av nagtatakda ng mga hamon sa karunungan
hinggil sa aplikadong walang-pagpatav na agham pampolitika.
Pang-edukasyong rebolusyon
Ang progreso tungo sa walang-pagpatav na agham pampolitika av
nagsasaad ng pagpapanibago sa propesvonal na pagsasanav ng mga
siventipikong pampolitika, at sa pagtuturo sa iba pang kasapi ng lipunan.
Imbes na magbulav at pagtibavin ang madudugong tradisvon at
kondisvon, lantaran man o patago, ang edukasvon ng agham pampolitika


92
av dapat maging mahalagang tagapag-ambag sa walang-pagpatav na
pagbabagong pandaigdigan. Ang matingkad na lavon av nagpapatatag ng
pamunuan at pagkamamamavan para sa mga walang-pagpatav na lipunan.
Ang hamon av lumikha ng kasanavan sa pananaliksik, pagtuturo,
konsultasvon, pamumuno, sibikong pagkilos, at matalas na
pagmumuni-sa pamamagitan ng pagtuklas, paghango,
pagbabahaginan ng kaalamang walang-pagpatav.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitikang pagsasanav av
nangangailangan ng pambihirang karunungan sa hanav ng mga
kalahok-at kahawig ng mga dapat asahan sa mga sikvatra at tagapavong
espiritwal. Kailangan nating maunawaan ang mga ugat at pahiwatig ng ating
mga paniniwala, asal, at damdamin tungo sa karahasan at kawalang-
dahas. Ang pag-unawa sa sarili ang pangunang kailangan para sa wal ang-
dahas na pagbabagong panl i punan. Nararapat ang pagsasanav sa
mga siventipikong metodo ng meditasvon na bukas sa samot-saring
pagdulog na espiritwal. Dapat ding ilaan ang mga oportunidad sa
pagbabahaginan ng mga karanasang pansari li`t propesvonal para sa
kabutihan at pagtutulungan ng bawat isa. Ang mga walang-pagpatav na
siventipikong pampolitika av dapat habambuhav na palaguin at itaguvod
ang bawat isa, mag-isa man o sama-sama, upang maihavag ang matiim na
paggalang sa buhav.
Sa paghahanda sa mga pangkonsultasvon at aplikadong tungkulin, ang
mga siventipikong pampolitika av dapat hangarin ang kasanavang marapat
taglavin ng mga medikong mananaliksik, doktor, at guro ng mga doktor-at
ng iba pang propesvong mav kaugnavan sa buhav at kamatavan. Ang mga
ambag ng mga siventipikong pampolitika marapat na singhalaga ng mga
ambag ng ibang medikong propesvonal na nangangalaga ng kalusugan ng
indibidwal at publiko. Kapuwa sila mav malalim na malasakit sa buhav, at
napakahalaga ang pagtukov, pagrereseta, at paggamot na pawang batav sa
pinakamahusav na bagong kaalaman.
Gavundin, ang bawat kasapi ng lipunan av maaaring maging

tagapag-
ambag sa walang-pagpatav na pagbabagong pandaigdig. Ang


93
tungkuling pang-edukasvon ng walang-pagpatav na agham pampolitika av
maghain ng pagkakataon sa bawat kalahok-kasamahan para sa
pansari l i ng pagl ago: at kamti n ang kaal aman at kasanavan na
makatutulong sa habambuhav na walang-dahas na pamumuno at
pagkamamamavan. 1uruan ang lahat: matututo ang lahat.
Sa edukasvon, ang disenvo ng kurikulum av ginagabavan ng mga
panuntunan ng pagsusuring walang-pagpatav. Ginagabavan ito ng
pangangailangan para sa mga aplikadong kasanavan na papaghunusin ang
likas na ugaling pumatav tungong walang-pagpatav na alternatibo: at ng
pangangailangang gawing ganap ang mga prinsipvo upang maging patnubav ng
indibidwal at panlipunang pagkilos. Ang panimulang kurso o ang pinakaubod
ng seminar av dapat magpamukha sa mga kalahok ng mga karumal-dumal
na ebidensiva ng kabagsikan ng tao noon at magpahangga ngavon. Sabav-
sabav nating haharapin ngavon ang habambuhav na hamon: 1ungkulin ng
ating disiplina na mag-ambag sa pagwawakas ng pagpatav ng tao. Ang
ikalawang vugto ng edukasvon av dapat magpakilala ng malilinaw na
ebidensiva ng walang-pagpatav na kakavahan ng tao. Ang ikatlong vugto av
magtatampok ng mga indibidwal at panlipunang pagbabago at pag-
aalanganin. Ang ikaapat na vugto av magrerepaso ng katalinuhan ng tao sa
pagbubuo ng mga institusvong pampolitika para sa kaava-avang lipunan: at
kikilatisin ang nasabing katalinuhan sa pagbabalak ng mga katangian ng mga
lipunang walang-patavan at sa pag-iisip ng mga posibleng paraan kung paano
akapag-aambag doon ang agham pampolitika. Ipinapaloob sa bawat bahagi
ang mga pampook at pandaigdig na kaalaman at
pangangailangan, gavundin ang ugnavang pandaigdig at pampook.
Sa gavong pundasvon av maitatatag ang walang-pagpatav na
pagbabagong pang-edukasvon. Isang halimbawa ng di-gradwadong
kurso sa mga walang-dahas na alternatibong pampolitika av vaong
makapagbibigav ng makabuluhang pakikisangkot at karunungan sa
bawat estudvante. Anvavahan ang bawat kalahok na pumili ng isang
aspekto ng karahasang ibig ni vang pagtuonan. Ii mukin sivang
repasuhi n ang mga umiiral na literatura hinggil sa kalikasan at pinag-ugatan
nivon. Iatakin sivang sumangguni sa mga lokal na tao na


94
tandisang hinaharap ang gavong karahasan, at alamin ang kanilang mga

iniisip o saloobin hinggil sa mga pangvavari, kalakaran, sanhi, at
alternatibo. Iikavatin sivang mag-isip nang mag-isa hinggil sa mga
nararapat na hakbang. Atasan sivang ibahagi sa kamag-aaral ang mga
pagsusuri at panukala sa paglutas ng problema. At gabavan siva sa
pangkalahatang pagpapasiva ukol sa mga panukalang tinalakav sa loob ng
pangkat.
Pampamamaraang rebolusyon
Ang walang-pagpatav na pagbabago av nagtatakda ng sariwang pag-iisip sa
mga pamamaraan ng pananaliksik, edukasvon, aplikadong politika, at
pagtataguvod ng institusvon. Ang hamon av gumamit ng mga umiiral na
metodo para sa walang-pagpatav na pagtuklas at aplikasvon: bumuo
ng mga bagong metodo kung kinakailangan: at hikavatin ang ibang
disiplina, gava ng newrosivensiva, na maglapat ng mga metodo nito sa
paglutas ng mga problema ng walang-pagpatav na paghuhunos. Mabigat na
hamon ang pangangailangan para sa bagong metodo ng pananaliksik at
interbensivon sa mga sona ng patavan, gavundin ang mga angkop na
pagsusuri sa loob at labas ng nagsasalikop na sona ng kabagsikan.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av makagagamit ng
malawak na pamamaraan ng pag-usisa na kinabibilangan ng mga
pagsusuring pampilosopiva, pangkasavsavan, pang-institusvon, at
pambatas. Magagamit din nito ang pakikipanavam: ang pagmamasid na
pakikisalamuha: ang mga kaso ng pag-aaral: ang pahambing na
pagsusuri: ang pagsusuri ng nilalaman: ang pagpapakahulugan ng teksto: ang
teorva ng laro: ang pagsusuri sa panlasa ng madla: ang hinuhang
estadistiko: ang pananaliksik batav sa sarbev: ang eksperimentasvon sa
laboratorvo at larang: ang simulasvong pantao't pangkompivuter: at iba
pang kombinasvon ng mga ito, alinsunod sa lavon ng pag-usisa. Ang
mga metodong pang-edukasvon av maaaring mulang nakagawiang lektura,
pagbabasa-pagtanaw, at talakavan sa pamamagi tan ang aprendisahe
at internship hanggang paggalugad na pangkompivuter sa


95
da i gdi g ng kaa l a man. Ang mga apl i ka svong pa mpol i t i ka av
ki na bi bilangan ng pagdisenvo ng konstitusvon, paglutas ng tunggalian,
konsultasvong pansamahan, pavong panghalalan, komentarvo sa midva,
pavong patakarang panseguridad, at tandisang pakikilahok bilang
pinuno-mamamavan sa mga proseso ng pagpapasivang panlipunan. Ang
pangmetodong tanong sa ganitong malawak na kaalaman at kasanavan av:
"Paanong makapag-aambag ang mga luma at bagong pamamaraan upang
mapawi ang kabagsikan sa kalagavang pantao·"
Pang-institusyong rebolusyon
Sa antas ng institusvon, ang walang-pagpatav na pagbabago av
nagpapahiwatig ng mga tanong kung paano dapat isaavos ang disiplina ng
agham pampolitika, kung ano ang dapat maging subdisiplina, at kung ano ang
dapat maging kaugnavan nito sa iba pang disiplina at institusvon ng lipunan.
Nagsasaad ito ng pagtatanong mula sa punto de bista ng walang-pagpatav sa
loob ng mga umiiral na estruktura ng disiplina sa mga antas na pandaigdig,
pambansa, at pampook. Nagpapahiwatig din ito ng mga posibilidad ng
paglikha ng bagong walang-pagpatav na agham pampolitikang kagawaran sa
mga bagong tatag na institusvon o ng paglikha ng bagong propesvong
transdisiplinarvo o bybria upang tugunan ang mga walang-pagpatav na
panlipunang pangangailangan.
Sa kasal ukuvan, ang pandai gdi gang propesvon ng agham
pampolitika av kinakatawan ng International Political Science
Association IPSA,, na itinatag noong 1949. Apatnapu't dalawang
pambansang samahan ng agham pampolitika na mav kabuuang bilang na
35,689 kasapi ang bumubuo ng ubod ng kasapian, at kumakatawan sa mga
institusvon sa lupong tagapagpaganap ng IPSA Apendise A,. Ang
malawak na interes ng mga kasapi av inihavag nang pabalangkas sa
labingwalong pangunahing larang, tatlumpu't walong lupon ng
pananaliksik, at labindalawang pangkat ng pag-aaral Apendise B,.
Maidaragdag pa rito ang mga siventipikong pampolitika sa mga bansang hindi
kinakatawan ng mga pambansang asosasvon at ang maraming estudvanteng
tinuruan ng mga pandaigdigang siventipikong pampolitika.


96
Naging provekto ng IPSA ang paglalathala ng . ^er íavabooí ot
Poíiticaí ´cievce 1996, na mav apatnapu't dalawang awtor upang
masivasat ang kasalukuvang kalagavan ng disiplina. 1inukov at nirepaso ang
walong pangunahing subdisiplina kaugnav ng mga pangvavari sa nakalipas
na dalawang dekada: institusvong pampolitika makatwirang pamimili,
punto de bistang legal,, asal na pampolitika nangangatwirang botante at
sistemang mav maramihang partido, mga pagdulog na pang-institusvon at
pangkaranasan,, mapaghambing na politika punto de bista sa
malawakang ugali, mga pag-aaral sa demokratisasvon,, mga ugnavang
internasvonal mga pananaw na neo-realismo at neo- liberalismo,
pospositibista at íeminista,, teorvang pampolitika mga tradisvong
pilosopiko, teorvang empiriko,, patakarang pangmadla at pangangasiwa
mapaghambing na pagsusuri ng patakaran: mga diwain, interes, at
institusvon,, ekonomivang pampolitika pananaw na sosvolohiko at
Downsian,, at metodolohivang pampolitika mga metodong kalitatibo at
eksperimental, at disenvong pananaliksik,. "\ala nang huhusav pang
tomo," wika nga ng pangulo ng IPSA, " na maghahatid sa agham
pampolitika sa bagong siglo."
Sa kabila ng tagumpav, ang nasabing aklat av nangangailangan ng
walang-pagpatav na disiplinarvong pagbabanvuhav. Ialimbawa, sa index av
walang nakasaad na lahok para sa "·iolence`
|karahasan[, "non·iolence" |walang-dahas: kawalang-dahas[, "homicide`
|omisidvo[, "genocide" |henosidvo[, "capital punishment' |parusang
kamatavan[, "militarv" |militar[, "terrorism" |terorismo[, o "police`
|pulis[. Mav animnapung lahok para sa "war" |digmaan[ at walo lamang para
sa "peace" |kapavapaan[. Sa index ng mga pangalan, binanggit ang
"Iitler" at "Lenin" ngunit hindi ang "Gandhi" at "King." Iindi rin
binanggit ang pangalan ni Sharp na pangunahing iskolar ng agham
pampolitika sa daigdig, ni ang kanivang mga akda hinggil sa teorva at
praktika ng walang-dahas na pakikibakang pampolitika para sa
demokrasva, tanggulang pambansa, at pag-iwas sa kudeta, tulad ng )be
Poíitic. ot ^ovrioíevt .ctiov 19¯3,. Iindi rin binanggit ang mga pangalan at
ambag ng pi nagmulang teori ko ng mapavapang paglutas ng
tunggalian, na si Burton 19¯9: 1984,. Kakaunti rin ang pagkilala sa
97
akda ng pangunahi ng tagapaghawan ng pag-aaral hi nggi l sa
pandaigdigang kapavapaan, na si Galtung 1996,.

Ang pinakamalaki at pinakamatandang sangav ng IPSA na mav
13, 300 kasapi av ang American Political Science Association APSA, itinatag
noong 1903. Ibinalangkas ang mga interes ng kasapi sa walong
pangunahing larang, animnapu't sivam na hinlarang |subíield[, at tatlumpu't
isang bukod-tanging interes na seksivon tingnan Apendise (). Magkahawig
sa pangkalahatan ang estruktura ng interes ng APSA at IPSA. Ang mga
pangunahing larang ng Amerikanong agham pampolitika av ang
sumusunod: Amerikanong gobverno at politika, mapaghambing na politika,
internasvonal na politika, metodolohiva, pilosopiva at teorvang pampolitika,
batas at hukumang pangmadla, patakarang pangmadla, at pangasiwaang
pangmadla. Bagaman mav bukod-tanging seksivon sa "conílict
processes" |mga proseso ng tunggalian[, at "international securitv and arms
control" |pandaigdigang kaligtasan at pagpigil ng sandata[, wala namang
estrukturang pang-institusvon ang malinaw na nakatuon sa kaalaman at
pangangailangan ng lohika ng walang-pagpatav na pagsusuring pampolitika at
pagkilos. Ialimbawa, walang espesval na seksivon para sa "·iolence"
|karahasan[. "non·iolence" |kawalang-dahas[, o "peace" |kapavapaan[.
Puwedeng ihambing dito ang ginawa ng International Peace Research
Association. 1ila ang pangkulturang hinuha na ang demokrasvang
nakabatav sa kabagsikan, at mabagsik na ipinagtatanggol, ang pinakamalinaw
na pag-asa para sa pagsulong ng sibilisasvon. Sa gavon, nasikil ang tuon na
pang-institusvon sa paghahanap ng mga walang-pagpatav na
alternatibong |makatutulong sa[ sibilisasvon.
Ipinahihiwatig ng walang-pagpatav na pagbabago ang pag-usisa sa loob
at labas ng iba pang umiiral na larang at hinlarang sa loob ng disiplina,
gava ng itinampok sa estruktura ng paksa ng mga Amerikano at internasvonal
na kasapian ng agham pampolitika. "Ano ang masasabi ninvo sa amin hinggil
sa posibilidad ng walang-pagpatav na lipunan at sa mga walang-pagpatav
na paraan ng pagkamit doon·" Nangangahulugan ito ng
paglingon sa mga dating tagumpav at pagpapakilala ng mga bagong
elemento. Ialimbawa, mailalarawan ito



98
sa pamamagitan ng pagtatanong ng apat na "tradisvonal" na larang ng
Amerikanong agham pampolitika na nagtatampok ng lumalaganap ng
di·ersidad ngavon: pilosopiva at teorvang pampolitika, Amerikanong
gobverno at politi ka, mapaghambing na politi ka, at ugnavang
internasvonal.
Pilosopiya at teoryang pampolitika
Sa pilosopiva at teorvang pampolitika, ang walang-pagpatav na
pagbabago av nangangahulugang pagrepaso sa pamana ng kaisipang
pampolitika ng bawat kultura. Kailangan ito upang mabawi muli ang
kabatirang walang-dahas, at makapagtampok ng bagong walang-
pagpatav na karunungan. Sa Repvbíiía ni Plato, halimbawa, nabatid ni
Dennis Dalton ang mithing etika ng "kawalang-pinsala" na dapat kamtin ng
mga pilosopo at pinunong politiko, sa kabila ng pagtanggap ni Plato sa gava
ng digmaan, parusang kamatavan, at kulturang militarv. Sumasalamin
ang nasabing mithi sa obserasvon ni Plutarch: "Iindi tatak ng mahusav na
doktor o estadista ang paggamit ng patalim, bagkus nagpapamalas ang
bawat kaso ng kawalang kasanavan: at sa kaso ng estadista, maidaragdag
ang kapuwa inhustisva at kalupitan" Plutarch 10: 249,. Sa tradisvong
1sino, paghambingin ang obserbasvon ni Mencius c. 3¯1-c.289
B.K.,: "Sinumang gumamit ng lakas at nagkunwaring mabuti av isang
Pa |tirano[... Sinumang gumamit ng kabutihan at isinabuhav ang kabaitan
|jen[ av isa nang Iari |wang[. lung: 1952, 112,. Ang kaisipan ni Mo 1zu
Mo 1i, c. 468-c.3¯6,--na 1sinong kritiko ng digmaan at panunupil, at
tinaguriang pilosopo ng "unibersal na pag-ibig"-av naghihintav lamang
na muling matuklas ng daigdig.
Ang mga klasikong tekstong sumusuhav sa karahasan av maaaring
muling ipaliwanag upang matanggal ang kabagsikan, at nang mapanatili at
maisulong ang kabatirang walang-dahas. Maihahalimbawa ang muling
pagpapaliwanag ni (haiwat Satha-Anand kav Machia·elli sa akdang )be
^ovrioíevt Privce 1981,: at ang muling interpretasvon ni Burrowes sa Ov
!ar ni (lausewitz upang mapiga ang mga prinsipvo ng walang-dahas na
depensang estratehiko 1996,. Ang ginawa ng
99
dalawang awtor av makapagpapagunita sa ginawa ni Gandhi na sumalok ng
mga prinsipvo ng kawalang-dahas na pagkilos mula sa mga pavo ni Krishna
sa mandirigmang si Arjuna sa klasikong ßbagaraa Cita ng Iindu Gandhi: 19¯1,.
Ang mga tigmak sa dugong klasiko ng kahapon av hinahamon ang
kapuwa kasalukuvan at hinaharap tungo sa walang-dahas na karunungan. Kung
si Plato av nakapagpanukala ng republikang pinamamahalaan ng mga
pinunong taglav ang mga birtud ng militar, ang walang-dahas na republika
ngavon av maaaring isiping binubuo ng magigiting na pinuno at mamamavang
nagtatava para sa mga prinsipvo ng walang-pagpatav. Kung si Aristotle av
nakapaglarawan ng mga saligang batas ng mandirigmang estado, maaari
natin ngavong isaalang-alang ang saligang batas na makapagluluwal ng mga
walang-pagpatav na lipunan. Kung si Machia·elli av nakapagpanukala ng
kasanavan para sa awtoridad na gumagamit ng dahas, posible na ngavong
lumikha ng estratehiva at taktika ng walang-dahas na kapangvarihang
pampolitika. Kung si Iobbes av nakapagmungkahi ng isang halimaw na
estado na sapilitang pinananatili ang panlipunang kapavapaan sa
pamamagitan ng pagmonopolvo ng karahasan, maisasaalang-alang ang mga
bagong anvo ng pamamahalang tumutugon sa pangangailangan ng tao nang
hindi kailangan ang kalupitan. Kung si Locke av nakapag-isip ng isang
madugong rebolusvon upang pabagsakin ang isang mapaniil na pinuno,
maiisip din natin ang estratehiva at taktika ng walang dahas na
demokratikong paglava. Kung sina Marx at Lngels av nakapag-isip ng
tunggalian ng mga uri na ang karahasan ang sukdulang tagapamagitan,
makapag-iisip din tavo ng mga proseso ng walang-dahas na pakikibaka sa
pagkamit ng sinaunang lunggati ng katarungang pang-ekonomiva. Kung si
Rousseau av nakapaghain ng kasunduang panlipunan alinsunod sa kalupitang
ipinapataw sa mga lumalabag sa itinadhana nito, at kung ang mga
kasalukuvang pinuno av patulov na magwiwika ng batav sa karahasang
"kasunduan" at "kontrata," maaari tavong sama-samang maghanap ng
mga pagtatava sa kabutihan sa mga walang-pagpatav na pamavanan.
Kung si Kant av nakapag-isip ng "walang hanggang kapavaan` mula sa
matatag na pagsunod sa di-maiiwasang tadhana ng kawal ang-di gmaan,
makai i si p di n tavo ng mga el ementong


100
ki nakailangan upang mapaghunos ang walang-pagpatav na di -
maiiwasang tadhana tungo sa pandaigdigang realidad. Kung ang
tradisvong Amerikanong pampolitika av nagpamana ng klasikong
pahavag ng marahas na kasarinlan, at nagluwal ng saligang batas na
sinasang-avunan ang dahas, posible ngavong mangarap ng walang-dahas na
pahavag ng kasarinlan palavo sa mabalasik na lipunang Amerikano at ng
bagong walang-pagpatav na konstitusvon. At kung si \eber av
nakapagpanukala ng politika bilang bokasvong dapat tumanggap ng di-
maiiwasang karahasan, makapagpapanukala din tavo ng politika at agham
pampoli tika bi lang bokasvon na nagsasaalang-alang ng posibilidad
ng paglava mula sa karahasan Arendt: 19¯0: Muller at Semelin: 1995:
Steger at Lind: 1999,.
Ang walang-pagpatav na pagbabago av nagpapahiwatig ng servoso`t
mapanuring introduksivon ng kaisipang pampolitikang hango kav
Gandhi sa larang ng pilosopiva at teorva. Kung hindi gagawin ito`v
magaganap muli ang nakalipas na pagkaligta kav Gandhi, gava ng
ginawang pagkaligtang bigvan siva ng Gawad Nobel para sa Kapavapaan.
Sagana ang kaalaman sa pagsasagawa ng nasabing tungkulin, at
makakukuha nivon sa mga tagasaling Indian na mav sari-saring pananaw sa
kapuwa ideolohiva at disiplina, bukod sa ibang tagapaglawag na awtor na
hindi taal na taga-India Dhawan: 195¯: Dange atbp.: 19¯¯: Iver: 19¯3:
Parekh: 1989a, 1989b: Bondurant: 1969: Dalton: 1993: Galtung: 1992:
Sharp: 19¯9: Steger: 2000,.
Ang mga oportunidad para sa malikhaing pagsusulong ng teorvang
walang-pagpatav av inilahad ng kaisipan ng mga pasimuno ng walang-
dahas na alternatibo, noon at ngavon, sa lahat ng kultura sa buong
daigdig. Isang sarbev mulang 550 B.K. ang ginawa nina Arthur at Lila
\einberg 1963,. Sinaliksik naman nina 1.K.N. Unnithan at \ogendra
Singh 19¯3, ang samot-saring pinag-ugatang relihivoso ng kawalang- dahas.
Itinampok naman ni \ill Morrisev 1996, ang matalim na kritika sa
pasipismo mulang sinaunang panahon sa mga tradisvong Greko-
Romano at Lwropeo-Amerikano.


101
Iabang isinasagawa ang mga pandaigdigang pagsisivasat sa mga walang-
dahas na kaisipang pampolitika, maaasahan ang ilang kagila-gilalas na
tuklas. Ialimbawa na rito ang walang-dahas na pakahulugan ng politika` na
ipinahavag ng Koreanong pilosopong pampolitika na si Jang \op Iwang
nang kapanavamin siva noong 3 Disvembre 198¯: Ang politika av
nagkakaisang himig ng mga interes ng mga kasapi ng lipunan, at nababatav sa
pag-ibig at pagkakapantav-pantav.` Si Iwang at ang nag-interbivu sa kaniva
av hindi malav noon sa pambihirang pag-aaral ng sosvologong si Sorokin
1948: 1954, hinggil sa "pag-ibig" at "malikhaing pakikipagkapuwa" na
mailalangkap sa pag-aaral ni Arendt 19¯0, na nagtuon sa pakikipag-usap,
pagpapasiva, at pagkilos nang sama-sama: at sa akda ni Burton na nagtuon sa
mga proseso ng pagtugon sa mga pangangailangan ng tao.
Ang lahat ng ito av maaaring maging binhi ng bagong teorva ng
walang-pagpatav na pampolitika.
Mga pag-aaral hinggil sa lipunan
Lumilitaw sa lohika ng pagsusuring walang-pagpatav ang mga tanong
na dapat ipukol upang maigpawan ang tinagurian ng íuturistang si Iarold
Linstone na "assumption drag" |sablav na palagav[ ng kumbensivon.
Kaugnav ito sa holistikong pag-aaral ng mga lipunan at ng mga bahagi
nitong isinilang ng politika, mulang navon hanggang estadong nasvon at
pangkating transnasvonal-gava sa larang ng gobvernong Amerikano at
politika. Ninanais ng kabagsikang Pampolitika na manatiling lingid at di-
nauusisa sa loob ng moog ng patrivotismo |ang karahasan[. Kapag hindi na
makapagtanong sa loob ng lipunan, ang mga tagalabas na siventipikong
pampolitika ang dapat magpasimunong mag-usisa.
Ipi nahi hi wati g ng wal ang-pagpatav na pagdul og ang
pangangailangang sagutin ang ilang tanong. Una, ano ang naiambag
pagpatav sa pagbubuo at pagpapanatili ng bawat lipunang pampolitika·
Ianggang saan nakasalalav ang sariling imahen ng lipunan sa kasavsavan ng
kapuri-puring kabagsikan· Ano-anong uri ng pagpatav,


102
mapa-gobverno man o mapa-di-gobverno, ang nananatili at ano ang
maaaring mangvari doon sa hinaharap· Paano nakikipag-ugnavan ang mga
mamamavan upang makilahok sa, at tangkilikin ang, pagpatav, legal man o
hindi legal, pabor man o laban sa gobverno, sa loob o sa labas bansa·
Paanong ang mga pampolitika, pang-ekonomiva, panlipunan, at
pangkulturang diwain, kaugalian, at estruktura av nakapag-aambag sa
kabagsikan· Ano-ano ang mga impluwensiva ng pagpatav sa kakavahan ng
lipunang humanap ng ibang halagahan, maging ivon man av
pangmaterval o pangkaluluwa, gava ng kalavaan at pagkakapantav-
pantav·
Ikalawa, ano-ano ang pinag-ugatan sa kasavsavan ng mga walang-
pagpatav na diwain, kaugalian, patakaran, at institusvon sa lipunan· Ano-
ano ang kasalukuvang palatandaan nito, at ano ang maaasahan doon sa
hinaharap· Ano ang rekord ng walang-dahas na pakikiba laban sa
malupit na kapangvarihang pampolitika· Ano ang rekord ng katalinuhan
at mabuting pagkilos tungo sa kaganapan ng walang-pagpatav na
lipunan·
Ang ikatlong hinihingi sa pag-aaral ng lipunan av ang pag-usisa sa
rekord ng pagsulong at pag-urong mulang pagpatav tungong walang-
pagpatav. Ano-anong importanteng tao, pangkat, at samahan ang
nakisangkot sa gavong pagsulong· Naging tagapamavapa ba ang mga
sundalo· Nagbalik-loob ba ang mga salarin, at nagpakita ng paggalang sa
buhav· Nagtava ba ang mararahas na rebolusvonarvo sa mapavapang
pagbabagong panlipunan· Iwinaksi ba ng mga relihivosong tao ang
basbas ng kabagsikan· 1inanggap ba o iwinaksi ng mga tanvag na tao sa
larangan ng kultura ang karahasan·
Ano-anong pagbabago ang naganap sa saklaw ng mga kasalanan para
ang parusang kamatavan av ipataw, ipawalang-bisa, at muling ipatupad·
Itiniwalag ba ang mga hukbong militar at pagdaka'v binuhav· Binuwag ba
ang mga hukbo· Binawian ba ng mga armas o binigvan muli ng sandata
ang mga pulis at mamamavan· Mav halimbawa ba ng tunav na mapavapang
pagkakasundo ang dating marahas na magkaawav, at pagkaraan av
sumiklab muli ang madugong bakbakan·


103
Ang mga ekonomiva bang nagtataguvod ng karahasan av nagbago sa
kabuuan o sa ilang bahagi upang makatugon sa mga walang-dahas na
pangangailangan ng tao at lipunan·
Ikaapat, ano-ano ang mga dati at kasalukuvang elemento sa loob ng
lipunan - pampolitika, panlipunan, pang-ekonomiva, at pangkultura
- na kung paglalangkapin at ihahavag sa mapavapang proseso ng
paghuhunos av makapagpapakita ng maaaring maging kaganapan ng
lipunang taglav ang walang-pagpatav na kalagavan ng tao· Ano-anong uri ng
pagbabago sa mga relihivon, ideolohiva, batas, institusvon, patakaran,
sosvo-ekonomikong estruktura, edukasvon, komunikasvon, sining, at
panloob na ugnavang panlipunan ang makapag-aambag upang matupad ang
kaganapan ng walang-pagpatav na lipunan .a gayovg íovteí.to. Ano-anong
kondisvon ang makapagpapabilis ng pagsulong ng halagahang gava ng
kalavaan, pagkakapantav-pantav, materval na kaavusan, at seguridad nang
hindi magbabalik sa pagpatav o sa banta ng pagpatav·
Pahambing na politika
Ang wal ang-pagpatav na pagbabago av nagpapahi wati g ng
pagtatampok ng walang-dahas na kakavahan ng tao sa gitna ng
mapaghambing na pagsisivasat na pampolitika. Ano-ano ang mga
kaisipang madudukal sa paghahambing ng mga diwain, institusvon,
estruktura, proseso, at patakaran na mav kaugnavan sa pagpawi ng
panganib o paggamit ng mabalasik na puwersa ng mga gobverno at
mamamavan sa loob at labas ng mga lipunan· Ang mapaghambing na
pagsisivat av ginagabavan ng lohika ng walang-pagpatav na pagsusuri
samantalang nagsasaliksik ng epektibong kaugaliang makatutulong sa sa
pagbabanvuhav. Lavon ni tong humanap ng mga al ternati bong
karunungan nang lampas sa hanggahan ng isang lipunan lamang.
Maihahambing at mauuri ang mga likas na hilig pumatav o hindi
pumatav, gava ng ginagawa para sa demokratikong institusvon,
karapatang-pantao, kalagavan ng kababaihan, kabutuhan ng bata, at
iba pang antas ng ekonomikong pag-unlad. Kabilang sa mga
pamamaraan


104
ng kabagsikan ang pagpatav ng mga ahente at kalaban ng estado,
kriminal na pagmamalupit, omisidvo at pagpapatiwakal ng mamamavan,
pagpaslang sa mga kasapi ng ibang samahang mula sa ibang estado,
propesvonal na pagsasanav para pumatav, kakavahang panteknolohiva, at
iba pang panukatang materval ng ekonomivang pampolitika ng
kabagsikan. Makagagawa ng parehong pag-uuri ng mga katangiang
walang-pagpatav, gava ng makukuha sa isang pagsusuri ng lipunan. Ang
pana-panahong mapaghambing na paghahanav ng mga bansang salarin at
bansang walang-pagpatav av dapat maging serbisvo publikong ambag ng
agham pampolitikang pandaigdig. Mahalaga rin ito gava ng pang-araw-
araw na pagsubavbav sa mga pandaigdigang merkado ng sapi o iskor sa
isports: at kailangang maiulat ang pagtaas o pagbaba ng antas ng kabagsikan
at ang paglago ng panunupil laban sa walang-dahas na kakavahang
mapagbanvuhav.

Ang paghahambing na cro..·poíity |supling ng nagsalikop na mga lipunan[
at ivtra·poíity |sa loob ng lipunan[ ng mga bahagi ng lipunan sa pinakahawig
o pinakasalungat na kondisvon av kinakailangan upang mapabilis ang pag-
unawa ng mga sanhi at pagbabago. Kabilang dito ang mabalasik at
mapavapang likas na hilig ng mga relihivon, ideolohiva, sining, partido,
kasarian, kasamahang kaedad, antas ng edukasvon, pangkat etniko,
ekonomikong provekto, unibersidad, at propesvon.
Ang mga walang-pagpatav na mapaghambing na pag-aaral av
kinakailangan upang maisulong ang kontemporaneong tesis sa agham
pampolitika na ang mga demokratikong estado kung ihahambing sa
mga awtoritarvong rehimen av hindi nakikipagdigma sa isa't isa, at
kakaunti lamang ang pinapatav sa kanilang mga mamamavan. Ang
pananatili ng patavan sa loob ng mga demokrasvang liberal-na mav
estrukturang pampanguluhan o pambatasan at mav malinaw na kultura ng
karahasan-av nagtatampok ng importansiva ng mapaghambing na pag-
aaral upang mabatid ang mga walang-pagpatav na alternatibong pang-
estruktura at pangkultura. Ialimbawa, gava ng binanggit sa Ikalawang
Kabanata, ang komparatibong pag-aaral sa magkatabing navon sa
Mexico, na mataas ang antas ng karahasan ng isa samantalang mababa
naman ang antas ng karahasan ng i kal awa, bagaman




105


magkahawig ang kanilang antas na sosvo-ekonomikong kalagavan, av
nagpapakita na mahalaga ang pagtingin sa sarili bilang katangiang
makapagbubukod sa dalawang navon. Ang walang-dahas na navon av
itinuturing ang kanilang mga sarili na mapavapa at ipinagmamalaki ivon lrv:
1994,. Ang komparatibong pag-aaral ng larong pambata sa dalawang
navon ng Indonesia, na ang isa'v mataas ang antas ng karahasan samantalang
mababa naman ang antas ng karahasan ng ikalawa, av nagsaad na ang higit
na marahas na kultura av pumapanig sa mga larong mav tunggalian ang mga tao
o havop. Ang di-gaanong marahas na kultura av mav masasavang laro, gava
ng pagbitin sa mga baging, at sa mapavapang paggagad sa mga ugali ng
matatanda at ugali ng havop Rovce: 1980,. Makatutulong ang gavong mga
tuklas upang mabatid ang loob ng iba pang kaugnav sa kulturang laro, gava ng
boksing, bocíey. rre.tíivg. at Amerikanong íutbol.
Politikang Internasyonal
Ang walang-pagpatav na pagbabago av nagsasaad ng malasakit para sa
lahat at para sa indibidwal sa larangang tinaguriang politikang
internasvonal o pandaigdigang politika. Pinagsasama nito ang
makroskopiko at mikroskopikong pagsisivasat, at mav karaniwang
pagtutuon sa mga institusvong intermedvo. Sa isang panig, sinisipat sa
kabuuan ang mga bahagi ng pandaigdigang lipunan estado at di-estado,, ang
mga balangkas ng ugnavan sa loob nito, at ang mga proseso ng paglutas ng
problema. Iindi nangangahulugan ito na walang pakialam sa kasavsavan o
konteksto ang pag-aaral. Ang kasavsavan av ukol sa sangkatauhan. Ang
konteksto av ang padron ng mga magkakatanikalang ugnavan sa pandaigdigan
at pampook na kalagavan.
Sa kabilang dako, ang ipinapalagav na kaganapan ng walang-
pagpatav na lipunang pandaigdig av nangangailangan ng tuon sa
kabutihan ng bawat tao. Nakikibahagi ang bawat tao sa daigdig mulang
duvan hanggang libingan, at sa paglipas ng panahon av nagkakaroon ng
salinlahing nakikipag-ugnavan sa ibang lahi, nang magpatulov ang buhav.
1ao ang batavang vunit ng walang-pagpatav na pagsusuring pampolitika.
Ang mga samahan, estruktura, at proseso av bunga lamang



106
ng pinagsama-samang gawi ng bawat tao. Ang pandaigdigang politika av
nakasalalav sa mga tao na hindi pumapatav. Kung papatav o mapapatav
ang isang tao, marapat na isaalang-alang ang mga interes ng lahat ng tao.
Nagpapahiwatig ito ng pangangailangang ilapat ang lohika ng walang-
pagpatav na pagsusuri at pagkilos sa sangkatauhan sa kabuuan. Sa |paksang[
karahasan, nangangahulugan ito ng pagpapalawak ng tradisvon ng agham
pampolitikang pananaliksik sa "karahasan ng estado," "kontra-estadong
karahasan," at "digmaan" na kalakip ang lahat ng anvo ng kalupitan sa
loob at sa panig ng mga lipunan: pagsama-samahin ang mga ito sa padrong
pandaigdig na ipinaliliwanag ang sanhi ng mga pangvavari. Sa |paksang[
walang-pagpatav, nangangahulugan ito ng pagtukov sa mga puwersa ng
walang-pagpatav sa loob ng entidad, at sa buong entidad, na pampolitika sa
pandaigdigang antas. Para sa walang-dahas na paghuhunos, nangangahulugan
ito ng pag-unawa sa mga proseso ng ugnavan ng mga puwersa ng pagpatav at
walang-pagpatav sa loob ng lipunan at sa sangkatauhan avon sa konteksto ng
pandaigdig at pangkalahatang sistema.
Kinakailangan ang pagsisivasat sa nakalipas at kasalukuvang panlipunang
palatandaan at lunggati, kung teorikong ipagpapalagav na walang hanggan ang
pagkakaiba-iba sa loob ng walang-pagpatav na kabuuan. Ito av upang
maunawaan nang malawak ang mga praktikal, posible, at kaava-avang tampok
ng walang-pagpatav na lipunang pandaigdig. Sa indibidwal na antas,
nangangahulugan ito ng pag-unawa sa marahas at di-marahas na likas na ugali ng
mga tao: sa dinamika ng kanivang walang-dahas na pagbabanvuhav: at sa mga
katangian ng mga kontekstong panlipunan na sumusuhav sa habang-
buhav na pagpapahavag ng malikhain, walang-dahas na kakavahan ng tao.
Sa aplikadong orventasvon upang mabago ang imbudo ng
kabagsikan tungo sa mga pilas ng alternatibong di-nakamamatav,
pandaigdigang pananaw av nangangahulugang paghahanap ng
holistikong pagkilos sa sona ng patavan at sivang pamalit sa mga mapaniil at
mabagsik na kaugalian. Nangangahulugan ito ng pag-aambag sa




107
pandaigdigang pakikipagkapuwa, at pagsasanav sa pamunuan at
marnavan hinggil sa walang-pagpatav na paglutas ng suliranin.
Nangangahulugan ito ng pagtukov at paghimok ng mga ambag na
pandaigdigan at pangkultura na pawang kailangan sa walang-pagpatav
pagbabago. At nangangahulugan ito ng pag-unawa at pagpapabilis sa mga
walang-pagpatav na pagbabagong pandaigdig sa mga estrukturang
pangmilitar, pang-ekomiva, panlipunan, at pangkultura na nagtataguvod ng
kabagsikan.
Walang-pagpatay na agham pampolitika
Ang palagav na mav kakavahan ang mga tao na lumikha ng mga lipunang
walang patavan av nag-iiwan ng mga tanong sa bawat larang, hinlarang, at
aspekto ng kontemporaneong agham panlipunan. Kung ipagpapalagav na ang
agham pampolitika av hindi maaaring walang halagahan, matatanggap ba sa
disiplina ang walang-pagpatav bilang halagahan· Kava ba ng teorva at praktika
ng walang-pagpatav na kapangvarihang pampolitika na harapin at baguhin ang
mararahas na kaisipan at palatandaan· Posible ba ang walang-pagpatav na
demokratikong institusvon mulang pampook hanggang pandaigdig na antas·
Magagawa ba ang transisvon mulang marahas na pambansang seguridad
tungong walang-dahas na pambansa at pandaigdigang seguridad· Mulang
marahas na ekonomivang pampolitika tungong walang-pagpatav na
pandaigdigang ekonomivang pampolitika· Maisasakatuparan ba ang mga
ambag sa walang-pagpatav na teorva at praktika mula sa pananaw na gava ng
íeminismo, lahi, uri, etnisidad, wika, at relihivon· At ano-ano ang mga
pamamaraan na angkop para sa malawakang pag-unawa ng karahasang
panlipunan, walang-dahas na kakavahan, at mga prosesong mapaghunos·
Paano maihahavag at masusubavbavan ang matatag, ngunit malalawak na
walang-pagpatav na resulta·
Iindi nangangahulugan ito ng kawalan ng agham pampolitikang mga
ambag sa bawat larang na taglav ang gavong mga tanong. Ngunit humihimok
ito ng kaisipan sa agham pampolitika hinggil sa kung ano ang magiging anvo
nito kung seservosohin ang posibilidad ng



108


pagkakamit ng walang-pagpatav na lipunan sa walang-pagpatav na daigdig.
Ang pagtanggap ng gavong posibilidad av nagpapahiwatig ng aktibong
agham pampolitikang pakikilahok sa walang-dahas na pandaigdigang
paglutas ng problema.


















Ika-apat na Kabanata
PAHIWA1IG SA PAGLU1AS NG PROBLLMA
Lahat ng tumuligsa at lumaban sa holocaust na ito |na milvon-
milvon ang namatav mula sa kagutuman at ekonomikong
pangigipit[ av nagkakaisa na ang mga sanhi ng ganitong trahedva
av mula sa politika.
-Manipesto ng Limampu`t tatlong
Lawreado ng Premvong Nobel, 1981

Ano-ano ang mga pahiwatig ng paglutas sa problema na tumutugon sa
lahat ng pangangailangan ng lahat ng tao nang walang banta o paggamit ng
mabalasik na lakas.
Nagpapahiwatig ng sabavang pagtatava ang walang-pagpatav na
agham pampolitika upang mabawasan ang mga salik ng kabagsikan at
mapalakas ang mga salik na pabor sa kawalang-dahas. Lavon nitong lutasin
ang mga problema sa loob at sa buong lawak ng limang sona ng pinagsanib
na imbudo ng kabagsikan Pigura 1, at dahon ng walang-pagpatav na
alternatibo Pigura 2,. Nangangahulugan ito ng tuwirang pakikisangkot ng
propesvon ng agham pampolitika sa kabuuan na tumatanggap ng mga
pananagutan sa paglutas ng suliranin at di-tuwirang pagtangkilik sa mga
pagkilos ng iba. Inilalahok nito ang pagpapadalov ng pananaliksik at
pagsasanav upang matulungan ang kapuwa publiko at pribadong pagkilos
sa paglutas ng problema. Nangangahulugan ito ng pagpapabilis sa
pakikilahok ng lahat sa proseso ng indibidwal at panlipunang
pagpapasivang tumutugon nang ganap sa mga pangangailangan.
Ang pagtanggap ng tungkulin na lumutas ng problema para sa
walang-pagpatav na agham pampolitika av hindi nagsasaad ng kaalaman


109
110
at kasanavan sa lahat ng bagav, o pag-iral sa lahat ng lugar. Ngunit
nagpapahiwatig ito ng potensival na kaugnavan para sa kabutihan ng lahat
ng panig ng panlipunang buhav, maging ivon man av hinggil sa kaluluwa,
katawan, bagav, at kultura. Iindi ito nangangahulugan ng totalitarvong
panghihimasok: bagkus pagkilala sa kung ano ang nagawa o nabigong
gawin ng mga politiko, institusvon, gobverno, at tao na nagtataguvod sa
kanila, at mav malawakang bunga mulang pisikal na pag-i ral sa
pamamagi tan ng kabuti hang ekonomi ko hangang pinakamataas na
lunggati ng tao. Sa lavong makapagsilbi sa mga walang-pagpatav na lipunan,
ang agham pampolitika av hindi kinakailangang maging sarado sa
potensival na lawak ng usapin nito at ambag kung ihahambing sa mga
propesvong gava ng medisina at pangmadlang kalusugan.
Ang mga probl ema av maaari ng i pakahul ugan bi l ang di -
pagkakatugma sa panig ng inaasam na pangvavari at ng tunav na
nangvavari. Bawat problema av nagtatampok ng masalimuot na sub-
problema ng kawalang-kativakan: vorvatibo ano dapat ang maganap,,
evpiriío ano ivon,, at potev.iyaí ano ang maaaring maganap,. Bawat
problema av nagtataglav ng masalimuot na sistema, magkakaugnav na
proseso ng pagpuna, at pagpanahong nakalipas-kasalukuvan-hinaharap.
Gaano man kahirap at kasalimuot ang problema-etiko, pilosopiko, at
empiriko-ang walang-pagpatav na agham pampolitika av hindi
iwinawaksi ang tandisang pakikilahok na lutasin ang mga bagav na
inilalagav sa panganib ang kaligtasan at kabutihan ng sangkatauhan.
Sinisikap ng walang-pagpatav na agham pampolitika na mawakasan ang
karahasang pang-asal: baguhin ang mga karahasang pang-estruktura: at
lutasin ang mga problemang dulot ng pagsasalikop ng dalawa. Lavon nitong
tanggalin ang mga sumusuporta sa kabagsikan: tulungan ang mga umiiral
na institusvon para sa walang-pagpatav na paglilingkod: at lumikha ng mga
bagong walang-pagpatav na patakaran at institusvon.
Sa pagtanggap ng kapuwa aplikadong agham at aplikadong
umanidades na papel para sa agham pampolitika, hindi siventipikong hingin
na mabatid kaagad ang mga solusvon. Iindi makahahadlang sa progreso ng
batavan at aplikadong agham pangmedisina ang palagav


111
na di-magagamot ang mga sakit o kava'v dapat munang mabatid ang ang
lunas bago ang divagnosis, reseta, at paggamot. Ang agham pampolitika,
pinakasasalavan ang buhav at kamatavan, av hindi kinakailangang maiba.

Ii ndi makatwi rang asahan sa wal ang-pagpatav na agham
pampolitika na ipamalas agad ang kagvat na kalutasan sa mga problema na
hindi naman nagawang lutasin ng politika at agham pampolitikang pawang
tanggap ang pag-iral ng karahasan. Ang malawakang pagtatava sa mga
kavamanang pang-agham, pantao, at pangmaterval upang masupil
ang patavan av nabigong wakasan ang pandaigdigang karahasan,
mulang digmaan hanggang henosidvo sa mga kapitolvo ng mga estadong
mav armas nuklear. Ibinuhos ang napakaraming talino para sa pagpatav.
Kinakailangan din ang gavong lawak ng talino upang ipamalas na maaaring
maganap ang mga walang-pagpatav na alternatibo.
Ang pagwawakas sa panahon ng kabagsikan ng tao av hindi lamang
tungkulin ng agham pampolitika. Kabahagi rin sa gavong tungkulin ang
lahat ng agham, umanidades, propesvon, at ang lahat ng tao. Gavunman,
tungkulin ito na mapasisimulan ng mga pagkilos sa agham pampolitika at
maitataguvod ng pagkilos ng iba. Ang mga privoridad na gawain av lutasin
ang mga problemang nakagawian nang tanggaping mabigat, na balakid sa
anumang posibilidad ng paglikha ng walang-pagpatav na agham
pampolitikang makatutulong sa walang-pagpatav na daigdig. 1atlo ang
henériko: una, ang mga problema ng "si Iitler at ang Iolocaust": ikalawa,
ang rebolusvonarvong pagbabagong pang-estruktura: at ikatlo, ang
seguridad mulang indibidwal hanggang nasvong-estado.
Ang Walang-pagpatay, si Hitler, at ang Holocaust
Ang problema ng pamunuang pampolitika at kabagsikan - na
tinampukan gunit hindi limitado sa henérikong halimbawa ni Iitler at ng
Iolocaust - av dapat tandisang harapin at suriin sa mga batavan at
apli kadong agham. Ang mga kahindik-hindik na hali mbawa ng
henosi dvong pananalakav, paglipol ng mga uring panlipunan, at sibikong


112
pagpuksa av hindi dapat havaang lumumpo sa walang-pagpatav na
siventipikong pag-iisip. Kung hindi'v habang-buhav na nakatakda ang
agham pampolitika, lantad man o lingid, na maghanda ng panumbas
pamamaslang: at harapin ang karahasang higit sa kavang gawin ng
sinumang mapamuksang diktador, rebolusvonarvong mapanlipol ng uri, o
mapagmatwid na tagapagwasak ng mga lungsod at navon.
Ang praktikal na paraan ng pagsi si mula av pati ndi hin ang
interdisiplinarvong trabaho sa mga hindi gaanong napauunlad na larang ng
pag-aaral na pamumunong pampolitika. Nangangahulugan ito ng
pagtukov sa mga pag-uugaling makiling sa dahas at sistemikong
·arvable, at paghahanap ng mga pagbabagong makatutulong sa
pagkamit ng walang-pagpatav na pamumuno at tagasunod. Ilan sa mga
natukov na ·arvable na maaaring gamitin sa walang-pagpatav
interbensivon av ang sumusunod: mga tigmak sa karahasang konsepto ng
pamumuno: mga pangunang pangangailangan ng personalidad: mga papel
ng kapangvarihan: mga suportang pansamahan: mga inaasahang gawain:
mga lantad na halagahan: kakavahang panteknolohiva: at mga pang-
ekonomiva, panlipunan, at pangkulturang salik
nakapagpapatibav ng pagpatav Paige: 19¯¯,.
Ipinahihiwatig ng siglo bevnteng karanasan ang ilang punto ng
paglihis. Upang mapigil ang pagsilang ng mapamuksang pinuno na
tinatangkilik ng mga tagasunod na mahilig pumatav, dumating ang vugto sa
kasavsavan na ang mga tao av kinailangang tumangging pumatav
tumangging makiisa sa mga sistemang pumapatav. Kung hindi`v
magpapatulov ang siklo ng kabagsikan sa panig ng mapaghiganting
nalupig at ng nasindak na nagwagi. Gavunman, ang siglo bevnteng
karahasan av nagpapatunav na tama ang mga tagapagsulong ng
kapavapaan noong huling vugto ng siglo disinuwebe, at sivang nagsikap na
wakasan ang digmaan. Mav malinaw na pagkakaugnav-ugnav ang mga
karahasan mulang Unang Digmaang Pandaigdig hanggang Ikalawang
Digmaang Pandaigdig tungong Kubling Digmaan at lampas pa roon. Ang
pangontrang ambag ng agham pampolitika av tivakin at tumulong na
mapahupa ang mga mapaghiganting tunggalian, gaano man kaluma o
kabago, bago sumabog sa karahasan. Upang mapigil ang


113
paglago ng mga pinuno at tagasunod na pawang ipinagdiriwang ang
pagkapuksa ng kanilang mga kaawav, ang agham pampolitika av dapat
malinaw na magtava na umiwas sa pagpatav: pagkasunduin ang mga
mapaghiganti: at lumikha ng mga kondisvon ng walang-pagpatav na buhav.
Upang mapigil ang pagsibol ng mga potensival na Iitler, Stalin, Mao
Amin, Pol Pot, o kahit na ang de-bomba atomikang 1ruman,
kailangang muling ipakahulugan ang konsepto ng pamunuang
pampolitika mula sa mabalasik na kumander hanggang tagapamagitan ng
walang-pagpatav na panlipunang paglutas ng problema. Kailangang maagap
na matukov ang mga ibig maging pinuno na nagtataglav ng marahas na
katauhan, at huwag na silang suportahan. Kailangang maalis ang kagustuhang
pumatav at ang kapangvarihang mag-utos sa iba na pumatav na hatid ng mga
pananagutan ng pagiging pinuno. Ipagkait sa mga pinuno ang propesvonal
na hukbong pamuksa na nanumpang matapat na susundin ang utos nila at
armado ng nakamamatav na sandata. Alisin ang mga suportang relihivoso,
negosvo, lakas-paggawa, siventipiko, at sining sa mga organisasvong
pumapatav: at magtava sa walang-pagpatav na alternatibo. Pahusavin ang
paglutas ng tunggalian avon sa pangangailangan, at gawing pangunahing atas sa
mga pinunong pampolitika at mamamavan. Pagtibavin ang pagtatava sa
halaga ng walang-pagpatav bilang ubod ng pambansang dangal at
identidad. Iwaksi ang taguri sa anumang pangkat na malahavop o demonvo
upang pangatwiranan ang pagpuksa. Magtakda ng divalogo sa mga pangkat
para sa kabutihan ng bawat isa. Baguhin ang mga sosvo-ekonomiko at iba
pang kondisvon na humahatak sa mga tao o pangkat na tahasang gumawa o
magpagawa sa iba ng karahasan. Ipaling ang ekonomiva ng pagpatav tungo sa
pagsisilbi sa mga pangangailangan ng mga tao nang mapalago ang buhav. At
tangkilikin ang paglikha ng mga walang-pagpatav na kultura sa
pamamagitan ng mga sining at agham.
Ang mga sona-ng-pagpatav na panghihimasok laban sa mala-Iitler na
karahasan av nagdudulot ng higit na mabigat na hamon sa walang-pagpatav
na aplikadong agham na pag-iisip. Ngunit hindi ivon imposible, lalo na sa
panahon ng kagila-gilalas na kakavahang pagbabago sa


114
teknolohiva. Ang mga hakbang na maisaalang-alang at masusubok sa mga
si mulasvon ng paglutas ng probl ema av ang sumusunod:
mikroskopiko at malawakang paghahavag ng pinuno-tagasunod,
espiritwal-sikolohiko, walang-pagpatav na kakavahang sinisikil sa
kalooban: pandaigdigang pagtuligsa, at pagbawi ng suporta at paglaban sa
pagpatav na hindi lamang pasanin ng mga biktima,: paglalaan sa
mabilisang eksodo: at mga panghihimasok na pangkalawan-
panghimpapawid-pandagat ng mga puwersang mav sopistikadong
pamamaraan sa pagpigil sa mga tao, pangkat, at teknolohivang pawang
pumapatav. Magpokus ng malawakan, mabilis, at mapanghimasok na
lakas-nang tahas at mula sa maraming ugat, negatibo at positibo-sa mga
bukal ng kabagsikan na tinukov para maiwasan vaon.
Pagkaraan ng pagkarindi sa mga gava ni Iitler, ang mapagbanvuhav na
pagpapatatag ng mga walang-pagpatav na kakavahan ng tao sa hanav ng mga
nakaligtas-salarin, biktima, at kaanak-av dapat matamo.
Dapat lumikha ang agham pampolitika ng mga prosesong makatutukov ng
pananagutan sa karahasan, pagbabavad-pinsala, pagkakasundo, at higit sa
lahat, makapagpapabilis ng mga pang-iwas at pang-estrukturang pagbabago
na panig sa mga walang-pagpatav na lipunan sa walang-pagpatav na
daigdig. Dumudukal sa bawat batis ng kaluluwa, agham, at tradisvon, ang
walang-pagpatav av dapat ipagdiwang bilang puso ng panghinaharap na
pangkulturang identidad at dangal ng mga lahi. Dapat maganap ang mga
praktikal na pagtatava upang mativak na hindi na muling mauulit pa ang
mga karahasan.
Upang mawakasan ang panahon ng malawakang pagpuksa mulang
henosidvo hanggang digmaan, ang walang-pagpatav na agham
pampolitika av dapat harapin ang tatlong aplikadong agham na
tungkulin: pag-iwas, interbensivon, at pos-trawmatikong walang-
pagpatav na transpormasvon. Kailangang mapalava nito ang sarili mula sa
kumbensivonal na palagav na ang nasabing kalupitan av mapapawi ng
mga prinsipvo ng walang-pagpatav.


115
\alang-pagpatay at Marahas na Rebolusyon
Ang ikalawang malaking problema sa paglutas ng problema av hinggil
marahas na rebolusvon at kontra-rebolusvon. Kabilang dito ang kudeta
ng militar, kontra-kudeta, terorismo, kontra-terorismo, digmaang
gerilva, at malawakang digmaang sibil. Ang karaniwang agham
pampolitika av malimit itinuturing ang nasabing rebolusvon at ang
katumbas na pagsupil doon nang mav kalabuang kumikiling sa karahasan.
Kapuri-puri ang karahasan laban sa masasamang rehimen, ngunit hindi
naman kung |laban[ sa mabubuting rehimen. Katanggap-tanggap ang
kontra-karahasan laban sa masasamang rebolusvonarvo ngunit hindi sa
mabubuting rebolusvonarvo. Sa anumang kaso, ang karahasan na ginagamit
upang makamit o labanan ang pagbabagong pampolitika av tila di-masusupil
at madalas na mahalaga pa sa buhav pampolitika. Ang mga pamilvar na
argumento ng ilang Amerikanong iskolar, halimbawa na, av vamang ang mga
Amerikanong elit av hindi bibitiwan nang mapavapa ang ari-arian at
kapangvarihan nito, mapangangatwiranan ang rebolusvonarvong
karahasan. Ang iba naman av tinatangkilik ang kontra-karahasan laban
sa mga rebelde na naglalavong baguhin ang mga sistema ng eksplotasvon
sa pribadong pag-aari. Umiiral pa rin ang diwain na dapat maghanda ang
bawat tao para sa rebolusvonarvong kabagsikan kahit nasa lilim ng
Amerikanong demokratikong halalan: at mababatid ito sa paggigiit ng ilan na
marapat magtaglav ng baril ang mamamavan upang ipagtanggol ang kalavaan
laban sa estado.
Ngunit sa pagsasabalikat ng pangangailangang alisin ang mapaniil na
rehimeng pampolitika at mabago ang kasuklam-suklam na kondisvon ng sosvo-
ekonomikong pang-estrukturang karahasan, ang walang-pagpatav na
agham pampolitika av makatutulong sa pagtukov at pagpapavaman ng
mga walang-dahas na rebolusvonarvong alternatibo. Iinihingi rito ang
pagsuri sa palagav na ang mga rebolusvon av kinakailangang marahas,
at ang pagbibigav ng kaalaman hinggil sa epektibong walang-dahas na
alternatibo: prinsipvo, estratehiva, taktika, metodong pang-organisasvon, at
kasanavan sa pagsasagawa.


116
Noong ikalawang hati ng Kubling Digmaan, tatlong matingkad na
patotoo sa posibilidad ng walang-dahas na rebolusvon at sivang binuo ng
mga teorikong pampolitika ang lumitaw mula sa Lstados Unidos, Unvong
Sobvet, at 1sina na pawang maimpluwensiva at mav marahas na
rebolusvonarvong tradisvon. Sa Lstados Unidos, inihavag ni Sharp 19¯3,
ang klasikong teorva at praktika para sa mapavapang rebolusvong pampolitika
na nakaugat sa matalas na pagsusuri sa mga sumasangavong base ng
kapangvari hang pampol i ti ka, at sa mal awak na pagsisivasat sa
kasavsavang mav mga halimbawa ng walang-dahas na pakikibaka. 1inukov
ni Sharp ang 198 metodo ng walang-dahas na pagkilos: mulang protesta
hanggang paghimok: sa pamamagitan ng panlipunan, pang-ekonomiva, at
pampolitikang di-pakikiisa: at hanggang tuwirang walang-dahas na
panghihimasok. Pinagsama-sama niva ang lahat sa isang dinamikong
teorva ng walang-dahas na pagbabanvuhav na kinabibilangan ng mga
proseso ng "pagbabagong-loob, pagtulong, at pamimilit" na nang
lumaon av dinagdagan niva ng "pagkawatak-watak." Sa Unvong Sobvet,
ipinakahulugan nina L.G. Plimak at \.l. Kavrakin 19¯9, ang rebolusvon
bilang paglihis ng kapangvarihan ng estado mula sa isang uri tungo sa
ibang uri, na lumilikha ng "malalim na pagbabago sa buhav ng maraming
tao." Iginiit nila, na batav sa teorvang Marxista-Leninista at sa karanasan
ng nakalipas na Ikalawang Digmaang Pandaigdig at demokrasva, na
posibleng maganap ang mapavapang sosvalistang rebolusvon.
Ipinakahulugan nila ang "mapavapang sosval i stang rebol usvon" na
"wal ang armadong pakikibaka, walang digmaang sibil, at walang
armadong kontra-rebolusvonarvong panghihimasok." Iginiit nila na ang
mga kabiguan noong nakalipas na panahon av hindi dapat humadlang sa
pagkakamit ng mapavapang rebolusvon sa gitna ng mga bagong
pangvavari: at isinaad pang ang mga posibilidad para sa
"mapavapang rebolusvonarvong kaunlaran. av dapat masusi at
obhetibong pinag-aaralan sa bawat aspekto." Sa 1sina, isinaad ni Zhang
\i-Ping 1981,¯9,-na ibinatav ang kanivang argumento sa teorvang
Marxista at sa matatagumpav na mapavapang pakikibaka sa Asva, Aprika, at
Latin Amerika-lalo sa kilos-protesta na ipinamalas ng kilusang maka-
Gandhi sa India na: "Ang pananaw na nagtataguvod ng isahang-panig
na marahas na rebolusvon nang walang-pagsasaalang-alang sa panahon,


117
pook at sitwasvon, samantalang itinatakwil ang walang-dahas na
rebolusvon av vaíi .a teorya at vaía.a.ava .a praítiía sa awtor ang diin,.

Kava sa panahon ng masalimuot na pandaigdigang rebolusvon at
kontra-rebolusvong patavan, ang mga manunuring pampolitika na
tumanvag mula sa tatlong marahas na tradisvon-nang malava at tila lingid
sa isa't isa-ang nagtatakda ng siventipikong tungkuling bumuo ng walang-
dahas na teorva't praktika sa rebolusvon. Ang matingkad na karaniwang
elemento nito av ang pagtukov sa kilusang maka-Gandhi sa India na
naglalavon ng hindi lamang ng kalavaang pampolitika bagkus sosvo-
ekonomiko at pangkulturang pagbabago.
Ianggang ngavon, ang walang-dahas na teorva sa rebolusvon- mula
man ivon sa punto de bista ng "kapitalista" o "sosvalista"-av binuo sa
pangkalahatan mula sa pananaw ng mga api. Iindi pa nabubuo ang kahambing
na mga teorva ng walang-dahas na pagkilos ng elit upang magbigav ng
alternatibo sa marahas na pagsupil sa walang-dahas na rebolusvonarvong
pagkilos. Ipinahihiwatig nito ang pagbaligtad sa pagsusuri ni Sharp. Mav
teorva ba at lakas ng loob ang mavavaman, ang mga makapangvarihang
pangkat etniko, ang mga pinunong pampolitika, ang pulisva, at ang militar
na harapin nang walang-dahas at walang-sandata ang mga dukha, ang mga
walang-lupa, ang mga api, ang minorva o ang mavorva na pawang mapavapang
iginigiit ang kanilang karapatang pantao at katarungang pang-
ekonomi va· Ang mga nakalalamang ba av mapangangatwiranan ang
kasalungat na paggiit ng dangal at pagkilalala sa mga pagkilos na
naglalavong makapagpabago ng loob, makaangkop, at makapilit nang
walang patavan·
1ila kapani-paniwala ang aplikadong teorva ng "walang-dahas na
pakikibaka" o kahit ang "walang-dahas na pakikibaka ng uri" upang
magkaroon ng panlipunang pagbabago na mav mabuting ugnavan ang
dating mapaniil´nakalalamang at ang inaapi´ nilalamangan. Mahihinuha ito
mula sa mga walang-pagpatav na elementong mahuhugot sa kalikasan ng tao
at mula sa mapaniil na kalupitan ng makakarahasang elit at ng kanilang
makakarahasang katunggali laban sa mga tagapagsulong ng


118
mapavapang pagbabago. Nagagawi ang bawat magkalaban sa pagsupil sa
mga tagapagtaguvod ng walang-dahas na pagkilos dahil ang gavong diwain
av nagpapahina sa militanteng kahandaang pumatav sa mismong suportang
base o uring pinagmulan nito. Ialimbawa, noong Kubling Digmaan, ang
kapuwa Amerikano at Rusong elit at midva av mabilis na sinisiraan o
pinapawi ang mga tinig na tagapamavapa, ipinahihiwatig na ang mga
walang-pagpatav na diwain av makapagbibigav ng bukas na pagtugon at
malalagav sa alanganin ang suporta sa kanila mismong militarismo-at hindi
dahil mapahihina nito ang kanilang mga kalaban. Gavundin, ang mga
akademiko at aktibistang tagapagtaguvod ng kilusan ng armadong
pakikibaka av mabilis na tinutuligsa ang anumang paghahanap ng
walang-dahas na rebolusvonarvong alternatibo, at ipinahihiwatig ang
pangamba na tanggapin ng mga inaapi ang mga walang-pagpatav na
alternatibo. Kung mav kahandaang tumanggap ng mga walang-pagpatav na
prinsipvo at kaugalian ang kapuwa nang-aapi at inaapi, maisasaalang-alang
na ang walang-pagpatav na pakikibakang makauri. Nagpapahiwatig ito ng
aplikadong papel ng agham pampolitika na maging tagapamagitan para sa
mga proseso ng walang-pagpatav na rebolusvonarvong paglutas ng
problema. Ang napatunavang kahusavan ng pagpapahalaga sa lunggating
"pagkasunduin" ang magkakalaban sa bawat antas ng walang-pagpatav na
pakikibaka para sa pagbabagong panlipunan-na katangian ng kapuwa
metodong maka-Gandhi at makaKing-av nagbibigav ng praktikal na
pangunang hakbang. Kahit si Machia·elli av ikinatwirang ang malalim na
pagbabago sa rehimeng pampolitika "mulang tiraníva hanggang
kalavaan" at pabalik av makakamit "nang walang pagdanak ng dugo"
kapag isinakatuparan ng "pangkalahatang pagpavag ng mga mamamavang
ginawang dakila ang estado" t)be Di.covr.e.. Aklat 3, Kabanata ¯,.
Walang-pagpatay at Seguridad
Kailangang sagutin ng walang-pagpatav na agham pampolitika ang
problema ng pagbibigav ng mga kapani-paniwalang alternatibo laban sa
nakamamatav na pananalakav sa mga antas na indibidwal, pambansa, at
internasvonal. Ang teorva at praktika ng kumbensivonal na seguridad


119
hango sa panganib ng kabagsikan: "Iangad ko´natin na gawing lubos na
kapani-paniwala na papatavin kita´ka namin." Nagtataglav ng
kasalungat na prinsipvo ang walang-pagpatav na seguridad: "Ibig kong
maging lubos na kapani-paniwala sa ivo na hindi kita papatavin. At dapat mo
ring gawing lubos na kapani-paniwala na hindi mo ako´kami
papatavin." Sa ibang salita, " Dapat natin gawing kapani-paniwala sa
bawat isa sa atin na hindi tavo magpapatavan." \alang sinuman ang
ligtas hangga't mav isang tao na handang pumaslang ng ibang tao.
Makaiigpaw ang rnabalasik na katalinuhan mulang kalasag, baluti, moog, at
kastilvo hanggang kutang panlaban sa bomba atomika. Nakapananaig ang
rnabalasik na opensiba sa anumang anvo ng rnabalasik na depensa: higit ang
palaso sa patalim, ang masinggan sa mosketa, ang artilveriva sa impanteriva,
ang mga tangke sa kabalveriva, ang mga raket sa tangke, ang mga submarino
sa mga barkong pandigma, ang mga puwersang panghimpapawid at misil
sa halos lahat, at ang mga sandatang nuklear, bivolohiko, at kimiko sa lahat.
Ang mamuhav sa loob ng bahav na pulos baluti av hindi tumitivak ng
seguridad: Ang manghihimasok av maaaring mav mga misil na nakabubutas
ng baluti, matitinding artilveriva, at kagila-gilalas na kasanavan sa
pakikipaglaban - o mav kakavahang lasunin ang hangin, pagkain, at suplav
ng tubig. Ang tanging tivak na seguridad av ang kawalan ng pagnanais na
pumatav.
Ang papel ng agham pampolitika sa paghuhunos tungo sa di-
mabalasik na seguridad av tumulong na magpaunlad ng teorva at praktika
at maglaan ng kapani-paniwalang alternatibo sa banta o paggamit ng
puwersang nakamamatav - kabilang na rito ang makapagpapanibago
sa kaisipang pumatav ng mga posibleng maging aawav. Bagaman hangga
ngavon av hi ndi pa mati ngkad sa kumbensivonal na agham
pampolitika, ang lumalawak na lawas ng literatura at karanasan av
nagbibigav ng batavan upang magsimula. Kabilang sa mga pananaliksik
ang paglaban ng mga sibilvan sa henosidvong Nazi Iallie: 19¯9:
logelman: 1994: Semelin: 1994,: ang obra ni Danilo Dolci hinggil sa
walang-dahas na pagsalungat ng pamavanan sa kriminalidad ng maíia
Amato: 19¯9: (haudhuri: 1998, ang mga di -armadong badi gard para sa
mga manggagawa na nagsusulong ng karapatang-pantao Mahonv at
Lguren: 19¯9,: ang


120
walang dahas na paglaban sa kudeta ng militar Roberts: 19¯5: Sharp: 1990:
1993,: ang walang-dahas na depensang pambansa, pansibilvan at
panlipunan Boserup at Mack: 19¯4: Sharp 1990: Martin, et aí.: 1991: Randle:
1993: Burrowes: 1996,: ang alternatibong walang-dahas na puwersa
Banerjee: 2000: \eber: 1996: Moser-Puangsuwan at \eber: 2000,: at ang
pagpapaunlad ng mga di-nakamamatav na sandata Lewer at Schoíield: 199¯,.
Ang ilang gobverno av nagsagawa ng mga pag-aaral ukol sa di-
marahas na depensang pansibilvan, na kaangkop ng kumbensivonal na
armas ng militar. Kabilang dito ang Sweden, Norwav, Denmark,
Netherlands, lrance, Lat·ia, Lithuania, Lstonia, Austria, Switzerland, at
linland Schmid: 1985: Sharp: 1990: Randle: 1994: 121-13¯,. Sa
1hailand, isang tadhana sa Artikulo 65 ng Konstitusvong 199¯ nito ang
nagsasaad ng lehitimong walang-dahas na paglaban sa anumang kudetang
militar sa hinaharap: "Ang mga tao av mav karapatang lumaban nang mapavapa
sa anumang pagtatangkang agawin ang kapangvarihang pampangasiwaan na
hindi nasasaad sa Konstitusvon."
Isinagawa noon pang 1965 sa Lstados Unidos ang pananaliksik
hinggil sa di-nakamamatav na mga sandata para magamit ng pulis at
militar, at pinabilis ang gavong pag-aaral noong dekada 1990. Pinag-
aralan ang malawak na teknolohiva-kabilang na rito ang ía.er. optiko,
akustika, elektromagnetikong alon, kimiko, bivolohiko, at ilang dosena pang
sandata. Ang ilan av ginagamit na ngavon ng pulisva at sa ilang operasvong
militar sa ibang bansa Lewer at Schoíeld: 199¯,. Gava ng interes ng
gobverno sa panlipunang depensa, ang interes sa di-nakamamatav
na sandata av itinuturing ngavong komplemento ng kumbensivonal na
pakikidigma. Ngunit ang katotohanang ang mga walang-pagpatav na
alternatibo av isinasagawa nang servoso ng mga tradisvonal na eksperto sa
marahas na seguridad av dapat makahimok ng katumbas na abanse't
malawakang pagkilos sa agham pampolitika. Ang hamon av lutasin ang
mga problema ng transisvon sa lubusang walang-pagpatav na seguridad
na kalagavan. Isa pang tanda ng pagkilos tungo sa di-nakamamatav na
seguridad av nakasaad sa pangwakas na ulat ng (arnegie (ommission on
Pre·enting Deadlv (onílict 199¯, na


121
nanawagan para sa "pang-estrukturang pag-iwas: mga estratehiva upang
lunasan ang mga ugat ng nakamamatav na tunggalian," at ang paglikha ng
"kultura ng pag-iwas." Ipinahihiwatig dito ang posibilidad ng pagsasagawa
ng iba pang hakbang tungo sa walang-pagpatav na seguridad ng
indibidwal at daigdig. Isang halimbawa ang panukalang pagtatatag ng
Pandaigdigang \alang-dahas na Iukbong Pangkapavapaan
www.non·iolentpeaceíorce.org,.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av dapat humanap ng
solusvon sa mga problemang hangga ngavon av itinuturing na walang lunas
upang maganap ang mga walang-pagpatav na lipunan. Dapat maging
pangunahing tuon ang pagpawi sa mga tuwirang panganib ng paglipol na
hatid ng agresibong karahasang pisikal. Una, dahil kung walang kaligtasan,
walang anumang problema ang malulutas. Ikalawa, dahil ang patulov na
pagtatava sa pagpatav av nagdaragdag ng mga kondisvon ng karahasang
pang-estruktura at pang-ekolohiva na pawang inilalagav sa panganib ang
kabutihan ng indibidwal, lipunan, at planeta.
Ang diin sa walang-pagpatav bilang pagdulog sa panlipunang
paglutas ng problema av sumasagot sa sumusunod na tanong: Bakit
ipapako ang pansin sa walang-pagpatav kung ang abusong sikolohiko,
tortivur, rasismo, seksismo, pagsasamantalang ekonomiko, at diktadura av
nagdudulot ng labis na pagdurusa at kamatavan kavsa pisikal na
kabagsikan· Ipinahihiwatig ng ganitong mga tanong na ang nasabing
problema av malulutas lamang kung pananatilihin natin ang opsivon ng
pagpatav. Isang sagot av ang kalooban, kakavahan, at kultura ng
pagpatav ang isang pangunahing sanhi ng sosvo-ekonomiko't pang-
estrukturang di-pagkakapantav-pantav na pumapatav, at ng mga
sikopisikong abuso na halos umabot sa pagpatav. Paanong magpapatulov ang
pag-abuso, tortivur, rasismo, paniniil sa kababaihan,
pagsasamantalang ekonomiko, at diktadura kung hindi ivon nakabatav sa
pangamba at panganib ng kamatavan· Ang pagpawi sa pagpatav mulang
omisidvo hanggang digmaan mula sa karanasan ng tao ang makapag-
aambag nang malaki - sa antas na espiritwal, sikolohiko, material,
demokratiko, at pangkaligiran - upang malutas ang iba pang problema na
hinaharap ng sangkatauhan.


122
Ang pagtatava sa walang-pagpatav av nagpapahiwatig ng agham
pampolitikang pakikisangkot nang makatulong sa paglutas ng mga
natatanging problema ng bawat panahon at sivang naglalagav sa
panganib sa kapuwa kaligtasan at kabutihan ng tao. 1uwing rnagsasalita sa
mga navon si Gandhi, karaniwang ginagamit niva ang kanivang mga

daliri sa
kaliwang kamav upang itampok ang mga pangunahing tungkulin sa paglutas
ng problema: igwalidad para sa pinakamababang uri vvtovcbabíe:
nakapagsasariling paghabi ng telang bulak nang makalava sa kahirapan: pag-
iwas sa mga droga at alak: pagkakaibigang Iindu at Muslim: at igwalidad
para sa kababaihan. Sakâ idaragdag niva, "At ang galang-galang |wrist[ ang
kawalang-dahas" Ashe: 1969, 243,. Sa gavong pagwawangis, maaari nating
harapin ang limang problema na kitang-ki ta ngavon sa buong mundo:
ang patul ov na pagpatav at ang pangangailangang bawasan ang armas:
ang holocaust ng kahirapan at ang pangangailangan sa igwalidad na
pang-ekonomiva: ang paglapastangan sa dignidad ng tao at ang
pangangailangang igalang ng isa't isa ang mga karapatang pantao: ang
pagkawasak ng sandaigdigan |biosphere[ at ang pangangailangang itaguvod
ang buhav sa planeta: at iba pang bagav na nagdudulot ng pagkakawatak-
watak na humahadlang sa pagtutulungan tungo sa paglutas ng problema.
Ang limang problemang ito av karaniwan sa bawat tao, pamilva,
pamavanan, bansa, at sa buong sangkatauhan. Kailangan nating lahat na
makaiwas sa patavan: lumava sa kahirapan: mabigvan ng dignidad:
makaraos sa nilasong kaligiran: at lumavo sa kabiguang magkaisa paglutas
nito at iba pang problema. Magkakaugnav ang nasabing problema, at
pinalulubha ng patulov na pagsandig sa kabagsikan bilang sukdulang
tagapaglutas ng problema. Iinahanap natin ang seguridad sa pamamagitan
ng pagpatav, at paggamit ng sandata upang pumatav, na lumilikha lamang
ng kontra-pagpatav na banta. Ang pananandata upang pumatav av nag-
aambag ng kahi rapan sa kabuhavan at nagpapatindi ng pang-
estrukturang di-pagkakapantav-pantav. Ang pagpatav upang igiit at
ipagkait ang karapatang pantao av ginagatungan ang poot ng pagganti .
\inawasak ng mapamuksang labanan at industrivalisasvong militar
ang kaligiran. At ang nakasisindak na


123
pagkakahón sa magkakatunggaling pook av hinahadlangan ang
kooperasvon sa pagtutulungang makabubuti sa lahat.
Ipinahihiwatig ng walang-pagpatav na paglutas ng problema hindi ang
lamang ang pagpapawalang-bisa ng pagpatav, bagkus maging ang
pakikisangkot sa pagbabagong tumutugon sa pangangailangan ng tao.
Nangangahulugan ito ng malinaw na pakikisangkot na pawiin ang
digmaan at ang mga sandata nito: tanggalin ang kahirapan: ipahavag nang
walang-dahas ang karapatang pantao at responsabilidad: kusang itampok ang
likas-kavang kaligiran: at mag-ambag sa mga proseso ng paglutas ng problema
na tumutugon sa mga pangangailangan ng tao at nagluluwal ng walang
hanggang malikhaing potensival sa mga tao at sangkatauhan.
\aring útopiko ang gavong advenda. Ngunit ipinamana ivon ng ilan
sa mga pinakabatikang pinuno sa politika, militar, ekonomiva, sivensiva,
kultura, at lipunang sibil ng panahong ito na
nagpapaal i ngawngaw ng mga si naunang tungkul i n sa bagong
pandaigdigang vugto,. Napakahalagang pansinin ng mga siventipikong
pampolitika na halos lahat ng pangunahing kumperensiva sa paglutas ng
problema na itinaguvod ng United Nations o iba pang lawas av
nananawagan sa sangkatauhan na tumulong lumikha ng "kaloobang
pampolitika" |political will[ upang maganap ang pagbabago. Ang
panawagan av hindi lamang para sa mga pamahalaan bagkus sa lahat ng
bukal ng pagkilos na mav pagtutulungan: mga partido, di-gobvernong
organisasvon, korporasvon, unvon, unibersidad, midva, relihivon, at
sining. 1umitindi ang pangangailangan habang lumulubha ang mga
pandaigdigang problemang nagdudulot ng panganib sa buhav, at
lumalawak ang kamalavan ukol sa mga sakunang maaaring maganap sa
hinaharap kung hindi kikilos ngavon. Kabilang dito ang pagdami ng
sandata: ang mabilis na paglobo ng populasvon habang lumalaki puwang
sa pagi tan ng mahi hirap at mavavamang bansa at nagbabantang
gumiba sa toleransiva sa materval at sikolohiva: ang mapanganib na
epekto ng walang taros na pang-industriva't pang-agrikulturang paggamit
ng kalikasan: at ang kabiguang dinggin ang kahilingan sa patas na
pakikilahok upang maganap ang katanggap-


124
tanggap na kalidad ng buhav para sa lahat ng babae, katutubong lipi,
sinupil na minoridad, at iba pang kaakuhang pangkultura. Para sa mga
higit na nakaaalam hinggil sa kalagavan ng mundo na taliwas sa
pandaigdigang pananaw mula sa punto de bista ng isang nasvon-estado, gava
ni lederico Mavor na Direktor-Ieneral ng UNLS(O, ito ang
madaliang panahon ng "walang karaniwang gawain" Mavor: 1995, 83-93,.
Ii ndi ba dapat magi ng madal i an di n i von para sa agham
pampolitika·
Walang-pagpatay at Pagbabawas ng Armas
Ii ndi kathang-i si p lamang ng agham pampol itika ang mga
problemang dapat lutasin o ang mga walang-pagpatav na kilusan na
sumilang upang tumugon doon. Inihahain lahat ivon ng kasalukuvang
buhav pampolitika. Kailangang magtava ang agham pampolitika na
lutasin ang mga ivon. Isang malinaw na hamon para sa pagkilos na
lumulutas ng problema ang nakapaloob sa Pavgraía. va |íat ng unang
espesval na sesvon ng Pangkalahatang Asamblea ng UN ukol sa desarme
Pangkalahatang Asamblea ng UN, 19¯8,. Isinaad sa nasabing ulat ang
panawagan para sa "pangkalahatan at ganap na desarme sa bisa ng
internasvonal na pagkontrol." Sa pamamagitan ng konsensus, 159
estado, na ang isa'v hindi bumoto Albania,, ang nagpahavag ng
pangangailangang buwagin ang lahat ng sandatang nuklear. Bumoto rin
sila na alisin ang lahat ng sandatang bivokimika at iba pang sandatang
mapamuksa: tanggalin ang lahat ng banvagang base militar: bawasan ang
lahat ng sandatang kumbensivonal: at wakasan ang "dambuhalang
pagsasavang" na dulot ng pandaigdigang paggugol ng militar, at sa halip,
ipaling ang mga vamang materval at lakas-paggawa tungo sa pagtugon sa
mga pangangailangang pang-ekonomiva at panlipunan ng mahihirap na
bansa. Marami pang kaugnav na panukala. Isang klasikong
panawagan ito para sa walang-dahas, mapaghunos na pagkilos ng mga
makapangvarihang estadong mararahas, na lingid sa kaalaman ng
karamihan sa mga estudvante ng agham pampolitika.


125
Iindi dapat manatiling malamig ang walang-pagpatav na agham
politika sa mga pagkilos na sumusuporta sa mga hakbangin ng
pamahalaan at lipunang sibil tungo sa kaganapan ng mga walang-
sandatang lipunan. Kabilang dito ang mga kampanva na ipagbawal ang
|maiikling[ baril, ang sandatang panalakav, at ang bombang itinatanim sa
lupa. Maidaragdag ang pagtatatag ng mga sona ng kapavapaang walang
sandata sa mga navon at lungsod: at ang paglikha ng mga walang sandatang
nuklear na rehivon sa daigdig.
Walang-pagpatay at Pagkakait na Pang-ekonomiya
Isa pang klasikong panawagan para sa pagkilos na lumulutas ng
problema ang "Manipesto" ng limampu't tatlong lawreado ng Premvong
Nobel mulang kemistri hanggang pisika upang maihinto ang tinagurian nilang
pandaigdigang pagkalipol ng tao sanhi ng maiiwasang pagkakait na pang-
ekonomiva Nobel Prize \inners: 1981, 61-63,.
10
Ipinahavag nila: "Lahat ng
tumutuligsa at lumalaban sa holocaust na ito av nagkakaisa sa
paninindigan na politika ang mga sanhi ng trahedvang ito."
Mahalaga na ang lahat ng mamamavan at politiko av mamili at bumoto sa
kani-kanivang antas, sa halalan, sa batasan, sa gobverno, o sa
internasvonal na antas, ng mga bagong batas, bagong badvet, bagong
provekto, at bagong batas na ibinalangkas upang kagvat na maipatupad nang
mailigtas ang bilvon-bilvong tao mula sa malnutrisvon at kakulangan sa
kaunlaran sa bawat henerasvon mulang kamatavan hanggang kagutuman
62,.
Ipinahavag "ang pangangailangang iligtas ang nabubuhav, huwag
pumatav at huwag lumipol, kahit sa pamamagitan ng pananahimik,
kabiguang kumilos o pagwawalang-bahala," iginiit nila ang mapaghunos na
walang-dahas na ekonomikong rebolusvon:

---------------------
10
Ang mga lumalagdang nagwagi ng Premvong Nobel hinggil sa ekonomikong "holocaust" av ang sumusunod:
Vicente Aleixandre literatura, 19¯¯,: Iannes Alí·en pisika, 19¯0,: Philip Anderson pisika, 19¯¯,: (hristian
Aíinsen kemistri, 19¯2,: Kenneth Arrow ekonomiks, 19¯2,: Julius Axelrod medisina 19¯0,: Samuel Beckett
literatura, 1969,: Baruj Benacerraí medisina, 1980,: Ieinrich


126
Bagaman ang mavkapangvarihan ng daigdig na ito ang mav pinakamabigat
na pananagutan, hindi sila nag-iisa. Kung ang mahihina ang lilikha ng
kanilang kapalaran, kung ang dumaraming tao av tatangging sumunod sa
anumang batas na lihis sa kanilang pangunahing karapatang pantao,
ang pinakabatavang karapatan na mabuhav, kung ang mahihinang tao av
magtitipon at gagamitin ang kanilang kakaunti ngunit makapangvarihang
sandata: avg raíavg·aaba. va pagíiío. va vaibabaíivbara avg givara vi Cavabi
idinagdag ang diin,, at magpapatibav at magpapataw ng mga lavunin na
limitado at angkop: kung magaganap ang mga bagav na ito, tivak na
mawawakasan ang malawakang sakuna sa ating panahon 63,.
Nagwakas sila sa pagsasabing, "Ito ang panahon upang kumilos,
ngavon ang sandali upang lumikha, ngavon ang sandali upang mabuhav sa
paraang makapagbibigav ng buhav sa iba."
Ang di-pagkakapantav-pantav, ang paglaki ng populasvon, at ang
militarisasvon av nagsasalimbav upang palubhain ang kalupitang pang-
ekonomiva, karahasan, at pagkawasak ng kaligiran. Noong 1999, tinava ng
\orld Bank na aabot sa 1.5 bilvong tao ang namumuhav sa
"sukdulang kahirapan" na ipinakahulugang kumikita ng isang dolvar kada
araw ang bawat tao, samantalang 3 bilvong tao ang kumikita ng dalawang
dolvar kada araw ang bawat isa. Sa India pa lamang, tinatavang


----------------------------
Boll literatura, 19¯2,: Norman Lrnest Borlaug kapavapaan, 19¯0,: Owen (hamberlin pisika, 1959,:
Mairead (orrigan kapavapaan, 19¯0,: André (ournand medisina, 1956,: Jean Dausset medisina,
1980,: John (arew Lccles medisina, 1963,: Odvsseus Llvtis literatura, 19¯9,: Lrnst Otto lischer
kemistri, 19¯3,: Roger Guillemin medisina, 19¯¯,: Odd Iassel kemistri, 1969,: Gerhard Iezberg
kemistri, 19¯1,: Robert Ioístadter pisika, 1961,: lrancois Jacob medisina,1965,: Brian Josephson
pisika, 19¯3,: Alíred Kastler pisika, 1966,: Lawrence R. Klein ekonomiks, 1980,: Polvkarp Kusch pisika,
1955,: Sal·ador Luria medisina, 1969,: André Lwoíí medisina, 1965,: Sean MacBride kapavapaan,
19¯4,: (zeslaw Milosz literatura, 1980,: Lugenio Montale, literatura, 19¯5,: Ne·ill Mott pisika, 19¯¯,:
Gunnar Mvrdal ekonomiks, 19¯4,: Daniel Nathans medisina, 19¯8,: Philip Noel-Baker kapavapaan,
1959,: Adolío Peréz Lsqui·el kapavapaan, 1980,: Rodnev Robert Porter medisina, 19¯2,: Ilva Prigogine
kemistri, 19¯¯,: Isidor Isaac Rabi pisika, 1944,: Martin Rvle pisika, 19¯4,: Abdus Salam pisika, 19¯9,:
lrederik Sanger kemistri,

1958 at 1980,: Albert Szent-Gvorgvi medisina, 193¯,: Iugo 1heorell
medisina, 1955,: Jan 1inbergen ekonomiks, 1969,: Nikolas 1inbergen medisina, 19¯0,: George
\ald medisina, 196¯,: James Dewev \atson medisina, 1962,: Patrick \hite literatura, 19¯3,: Maurice
\ilkins medisina, 1962,: Bettv \illiams kapavapaan, 19¯6,.


127
nadagdagan ang bilang ng sukdulang mahihirap mulang 300 milvon
hanggang 340 milvon mula pa noong huling vugto ng dekada 1980 \orld
Bank: 1999,. Kasabav nivon ang paglaki ng di-pagkakapantav-pantav sa
kinikita. Gava ng nilagom ni 1ariq Iusain ng \orld Bank noong Iunvo
199¯ para sa 160 kabataang pinuno sa unang programa ng UN Uni·ersitv
International Leadership Academv:
Ang daigdig noong kalagitnaan ng dekada 1990 . . . av higit na polarisado
kompara noong dekada 1980 ---- Ang pinakamahirap na 20 porsivento ng mga
tao sa daigdig av dumanas ng pagbagsak ng kanilang kinikita mulang 2.3
porsivento hanggang 1.4 porsivento sa loob ng nakaraang 30 taon.
Samantala, tumaas ang kinikita ng mavavaman mulang ¯0 porsivento
hanggang 85 porsivento. Kava ang ratio ng sapi ng pinakamavaman at
pinakamahirap av nadoble mulang 30:1 hanggang 61:1.... Ang pinagsamang
vaman ng 360 bilvonarvo ng daigdig av lumampas na ngavon sa pinagsama-
samang kita ng mga bansang mav 45 porsivento ng bilang ng tao Iusain:
199¯, 13,.
Kapuwa naniniwala ang pangulo ng \orld Bank na si James D.
\olíensohn at si Gandhi na nauuwi sa karahasan ang di-pagkakapantav-
pantav ng mga tao sa lipunan. "Ang di-pagkakapantav-pantav," ani
\olíensohn, "av nagdudulot ng pagkamabuwav |ng lipunan[.
Nagsisilang ng digmaan ang karahasan" Iusain: 199¯, 6,. Gava ng babalâ
ni Gandhi, "Lubos na imposible ang walang-dahas na sistema ng
pamahalaan hangga't patulov na umiiral ang malawak na pagitan ng
mavavaman at ng milvon-milvong nagugutom na tao. . . . Iindi
maiiwasan ang marahas at madugong rebolusvon hangga't walang kusang
pagbibigav ng vaman at kapangvarihan, at kung hindi ibabahagi ivon para sa
kabutihan ng lahat" tCoííectea !orí. ¯5: 1941, 158,. Pinagsalikop ni Betsv Duren,
na isang kabataang Amerikanong nagsusulong ng kapavapaan, ang mga
diwain nina \olíensohn at Gandhi, saka inihavag: Ang t angi ng paraan
upang makami t nati n ang kapavapaang panghabang-panahon av sa
pamamagitan ng muling pamamahagi ng kavamanan. Ang kahirapan,
digmaan, at paghihirap av idinudulot ng mga tao na labis ang pag-aari at avaw
magbigav sa iba` Mogil at Slepian: Ang mga pananaw nina \olíensohn,
Gandhi, at Duren av


128
pawang nagpapaalingangaw ng pagsusuri ni Aristotle mav 2,300 taon na
ang nakararaan hinggil sa ugnavan ng des-igwalidad at kabagsikan:
Mahalagang tandaan na ang mga tao na mav responsabilidad sa pagganap ng
kapangvarihan-bilang mga indibidwal o sangav ng pamahalaan o tribu o
kung anuman, malaki man o maliit- ang pinagmumulan ng gulo na nauuwi sa
rebolusvon. Magagawa nila vaon nang di-tuwiran, kapag ang nakararaming
tao na naiinggit sa kanilang kapangvarihan av magsimula ng
rebolusvon. O kava'v nang tuwiran, kapag labis na silang supervor at hindi na sila
masivahan na manatiling kapantav ng iba pang tao Aristotle: 1962, 199,.
Ang mabilis na paglaki ng populasvon mulang 2.5 bilvon noong 1950
hanggang 6.1 bilvon noong 2000 at tinatavang 8.9 bilvon pagsapit ng 2050 av
humahamon sa walang-dahas na pakikisangkot na lumulutas ng problema.
Ang mga bansang inaasahang magkakaroon ng malalaking populasvon av ang
sumusunod: India 1.529 bilvon,, 1sina 1.4¯8 bilvon,, Lstados Unidos 349
milvon,, Pakistan 345 milvon,, at Indonesia 321 milvon,. Sa pagsusuri ni
Lester R. Brown at ng kanivang mga kasama sa \orldwatch Institute, ang
gavong walang-kaparis na paglaki ng populasvon na di-bababa sa 80
milvong tao kada taon av makapipiga sa kakavahan ng daigdig na magbigav-
buhav, at maaaring magdulot ng malawakang sakuna. Kabilang sa
labinsivam na larang na nalalagav sa panganib ang sumusunod: suplav ng
tubig, produksivon ng butvl, enerhiva, lupaing pansakahan, kagubatan,
bivodi·ersidad, pagbabagong-klima, sakit, urbanisasvon, pabahav, edukasvon,
trabaho, at digmaan sa loob at sa panig ng mga bansa Brown, Gardner, at
Ialweil: 1999,.
\amang di-kanais-nais ang mga tradisvonal at mabagsik na metodo ng
pagbabawas ng populasvon, gava ng digmaan, iníantisidvo, at aborsivon,
bukod pa ang tagsalat at salot, ang hamon sa walang-pagpatav na agham
pampolitika av itaguvod ang tuklas hinggil sa, at pagsasagawa ng, mga
walang-dahas na alternatibo. Nangangahulugan ito ng pagpapahalaga sa
kalidad ng buhav ng tao at sa kaligirang sumusuporta sa buhav bilang
ubod ng teorvang pampolitika at praktika sa paglutas ng ekonomikong
problema.







129
Ilan sa mga tanvag na pinunong militar, na pawang propesvonal sa
larang ng pagpatav, av nagpamalas ng matalisik na kabatiran hinggil sa
pangangailangang bawasan ang militarisasvong pang-ekonomiva |i.e.,
ekonomikong desmilitarisasvon[. Isa sa mga ito ang naging heneral
noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at pagkaraan av naging pangulo ng
Lstados Unidos, si Dwight D. Lisenhower 1953-1961,. \ala pang
tagapamavapa ang nakapagbigav ng higit na makapangvarihang
pagsusuri hinggil sa ugnavan ng pagtatava sa pagpatav at ng karahasang pang-
estruktura sa ekonomiva:
Bawat baril na gawin, bawat barkong pandigma, bawat raket na pinasibad, av
nagpapahihiwatig ng pagnanakaw mula sa mga nagugutom at hindi
pinakakain, sa mga giniginaw at di-nabibigvan ng damit. Ang mundong ito
na sandatahan av hindi gumugugol ng salapi nang mag-isa. Gumugugol ito sa
pawis ng mga manggagawa, sa talino ng mga siventipiko, sa mga pangarap ng
mga anak nito. . . . Iindi ito ang paraan ng pamumuhav. Sa lilim ng
panganib ng digmaan, ang sangkatauhan ang nakabavubav sa bakal na
krus. Pahavag sa American Societv oí Newspaper Lditors, 16 Abril 1953,.
Isang dahilan ng "pagkakabavubav ng sangkatauhan sa bakal na
krus" ang "pagnanakaw" sa pamamagitan ng pagtustos ng Lstados
Unidos sa programang sandatang nuklear mulang 1940 hanggang 1996, at
tinatavang umabot sa 5.821 trilvong dolvar Schwartz: 1998,.
Ialimbawa ito ng napakalaking paglulustav para sa gastusing militarv na
pandaigdig. Noong dekada 1990, umabot sa "mahigit >500 bilvong dolvar
kada taon" ang karaniwang antas na ginugugol para sa gastusing militar
Si·ard: 1996, ¯,. Ipinahihiwatig ng walang-pagpatav na agham pampolitika
ang pagtutol sa patulov na pagkakait ng mga bagav na pangkabuhavan sa
mga tao, at sanhi ng militarisasvong pandaigdig. 1inatanggap naman nito
ang nakatutulong na pakikisangkot upang mapalava ang sangkatauhan
mula sa "bakal na krus" at nang mawakasan mapanlipol na kahirapan.











130
Walang-pagpatay na karapatang pantao at mga pananagutan
Isang mahalagang hamon sa pakikisangkot sa paglutas ng problema ang
itinadhana ng Pandaigdigang Pahavag para sa Karapatang Pantao 1948,, at
ang mga sumunod ditong kasunduan sa pagpapatupad na pawang sibiko
at pampolitika, panlipunan at pang-ekonomiva. Ang batavang teksto av
dapat mabatid ng bawat siventipikong pampolitika at mamamavan ng
daigdig.
Paano man ipakahulugan ang mga karapatan ng tao, sa gitna ng mga
kontrobersiva hinggil sa pagiging unibersal laban sa pagiging tivak, ang
walang-pagpatav na agham pampolitika av nagtatava sa paggigiit at
pagtatanggol sa pamamagitan ng walang-dahas na pamamaraan. Dagdag
pa'v iginigiit din nito ang lavong makamit at maipatupad ang pandaigdigang
pagkilala sa karapatang huwag mapatav, at ang responsabilidad na
huwag pumatav ng kapuwa. Isang paraan ang paglalahok sa Pandaigdigang
Pahavag, at sa pandaigdigang pagsasagawa ng sumusunod na tadhana:
Artikulo 3 2,. Lahat av mav karapatang hindi mapatav, at mav responsabilidad
na huwag pumatav ng ibang tao.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av hinahamon na
isangkot ang vaman nito sa pananaliksik, pagsasanav, konsultasvon,
pagki l os upang i taguvod ang mga tao at samahan na pawang
naghahangad na mapangalagaan at maisulong ang mga karapatang
pantao sa bawat antas. Ialimbawa, ang programa ng pagkilos upang
mawakasan ang lahat ng uri ng karahasan laban sa kababaihan at itinakda sa
kumperensiva ng kababaihan sa Beijing noong 1995 av naghahain ng
mahalagang advenda upang maipatupad UN: 1996,.
Isa pang hamon sa malawakang pakikisangkot na agham pampolitika ang
walang-dahas na pagtatanggol ng mga karapatang pantao, at ginagawa
ngavon ng Amnestv International na ipinundar noong 1961. Ang trabaho
nito av nakabatav sa mga prinsipvo ng Pandaigdigang Pahavag, gava ng
"\alang sinuman ang maaaring pahirapan, o tratuhin
131
o parusahan nang marahas, mala-havop, o mapandusta" Art. 5,: \alang
sinuman ang maaaring arestuhin, ibilanggo, o idestivero nang di-makatwiran"
Art. 9,: at "Lahat ng tao av mav karapatang magtaglav ng opinvon at
magpahavag: kabilang sa karapatang ito ang karapatang magtaglav ng mga
kuro-kuro nang walang hadlang, at humanap, tumanggap, at
magbigav ng impormasvon at idea sa pamamagitan ng anumang midva at
sa kabila ng pag-iral ng mga hanggahang pook" Art. 18,. Ninanais ng
Amnestv International ang pandaigdigang pagpapawalang bisa sa
parusang kamatavan, pagbabawal sa tortivur, pagsusulong ng patas na
pagdinig para sa lahat, at kagvat na pagpapalava sa lahat ng bilanggong
pampolitika na ni hindi nagpalaganap o nakisangkot sa karahasan. Ang
mga metodo av sumasaklaw sa lahat ng anvo ng walang-dahas na pagkilos na
pampolitika.
Kabilang sa iba pang trabaho hinggil sa karapatang pantao na
nangangailangan ng tulong ng walang-pagpatav na agham pampolitika av ang
Unrepresented Nations and Peoples Organizations UNPO, na ipinundar
noong 1991 . Lavon ng UNPO na kilalanin |sa buong mundo[ ang
kolektibong karapatang pantao ng mahigit 50 katutubong lahi sa limang
kontinente. Ang mga kasapi av nagtatava nang pasulat sa Kasunduang
UNPO na itinatadhana ang "pagpapalaganap ng kawalang-karahasan at
pagwawaksi sa terorismo bilang instrumento ng patakaran." Nananawagan
ang UNPO sa "mga gobverno, organisasvong internasvonal, di-
gobvernong samahan, at sa kanilang mga pinuno na magpatibav ng malinaw at
mav prinsipvong patakaran upang mabawasan ang paggamit ng karahasan."
Kabilang dito ang sumusunod:
pagkilala at paggalang sa pantav na mga karapatan ng lahat ng tao at ng mga
minorva, anuman ang kanilang laki, kultura o relihivon: pagharap nang
lubos sa lahat ng pangangailangan at pananaw ng mga walang
kinatawang tribu at minorva: pagpapahavag at pagtuligsa sa lahat ng di-
makatwirang karahasan at labis na paglabag sa mga karapatang pantao ng mga
walang kinatawang tribu at minorva: pagkilala sa katotohanan ng mga
kilusan o pamahalaan na pawang gumagamit ng mapavapa at
demokratikong pamamaraan upang makamit ang kani-kanilang mithi:
pakikisangkot sa malava at tapat na divalogo kapiling ang









132
lahat ng naturang kilusan at pamahalaan, at pagtugon sa kanilang pagtangkilik sa
kawalang-dahas: at, paghikavat at aktibong pagtulong sa mapavapang
paglutas ng mga tunggalian ng mga pamahalaan at bansa, ng mga tribu at
minorva na pawang pinangingibabawan nila. UNPO: 1998, 8,
Dagdag pa, nanawagan ang UNPO sa "mga korporasvon at
institusvong pananalapi na wakasan ang marahas na pagsasamantala sa mga
likas-vaman na tanging sinasandigan ng mga tribu: at ihinto ang
pagpapalaganap ng karahasan sa pamamagitan ng walang taros
pagbebenta ng mga armas at komersivalisasvon ng karahasan sa midva at sa
mga produkto nito" 9,. Ang gavong pagtatava sa walang-dahas na politika
ng mga tao na dumanas ng henosidvo, etnosidvo, at ekosidvo av naghahain ng
malinaw na hamon sa nagtataguvod na walang-pagpatav na agham
pampolitika. Sa laki ng bilang at pangangailangang kilalanin ang identidad
ng mga katutubo at tribung minorva, ang kasapian ng UNPO av
maaaring lampasan ang bilang ng mga estadong kasapi sa UN.
Walang-pagpatay at Pagsibol ng Kaligiran
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av nagpapahiwatig ng
pagtulong upang mapalava ang sangkatauhan mula sa kabagsikang pang-
ekolohiva. Pinapatav natin ang kaligiran at ang kaligiran av pinapatav tavo.
Ang walang-pagpatav na lipunan av nagtatakda ng walang-pagpatav na
ekolohiva.
Ang pagwawakas ng siglo bevnte av nagtampok ng lumulubhang
pagkabahala sa pagwasak ng tao sa mundong sumasalalav sa buhav. Nag-
aambag sa pagkawasak ng planeta ang industrivalisasvong militarv at ang
mga digmaan. Ang Pandaigdigang Saligang Batas para sa Kalikasan na
pinagtibav ng 111 kasapi ng Pangkalahatang Asamblea ng UN noong 28
Oktubre 1982 av nagpahavag na "ang kalikasan av dapat maging ligtas
laban sa pagkawasak na sanhi ng digmaan at iba pang mabalasik na
gawain" Art. 1, Sek. 5,. Kabilang sa mabibigat na paglabag ang
sumusunod: pagkalbo sa kagubatan sanhi ng




133
isinabov ng Lstados Unidos noong Digmaan sa Vietnam: at panununog
ng Iraq sa mga larang ng langis noong Digmaan sa Golpo. Ang walang-
pagpatav na agham pampolitika av hinaharap ang hamon na ipinukol ni
Barrv (ommoner: "Upang magkaroon ng kapavapaan sa mundo,
kailangang makipagbati tavo sa panig ng mga tao na namumuhav doon"
(ommoner: 1990, 243,.
Isa pang hamon na iniwan ni Maurice l. Strong, ang Kalihim-Ieneral
ng Kumperensiva ng UN hinggil sa Kaligiran at Kaunlaran at ginanap sa Rio
de Janeiro noong 1992 av nananawagan ng "eko-rebolusvon na mahalaga
upang mailihis ang daigdig sa bagong landas na higit na ligtas, likas-kava, at
mav pagkakapantav-pantav |ang mga tao[ sa hinaharap UN: 1993, 1,. Ang
.gevaa 21. na panawagan ng kumperensiva upang kumilos ang lahat, av
isinaad na "ang digmaan av higit na makapangwawasak sa likas-kavang pag-
unlad" Prinsipvo 24,: at ang "kapavapaan, kaunlaran, at proteksivon sa
kaligiran av magkakaugnav at di-mapaghihiwalav" Prinsipvo 25,. Ang mga
apela para sa pagkilos na lumulutas ng problema av inihain sa mga estado,
pamahalaan, mamamavan, kababaihan, kabataan, at pangkat etniko.
Maidaragdag dito ang mga hukbo, industrivang militar, korporasvon, unvon
ng mga manggagawa, at siventipikong pampolitika.
Gava ng iba pang banta sa pag-iral at kapakanan, ang mga problema sa
ekolohiva av masalimuot, interdisiplinarvo, at pandaigdig. Ang mga
pintungan ng agham pampolitika na makatutulong sa pagbubuo ng
patakaran at sa pagsasakatuparan nito av kailangang ilapat avon sa punto de
bista ng walang-pagpatav. Ang siventipikong tungkulin av tukuvin kung ano
sa mga bantang pangkaligiran ang nauunawaan nang lubos at sivang
nangangailangan ng kagvat na pagtugon: kung ano ang mga problema
na nangangailangan ng kagvat na pananaliksik, kung ano ang dapat unahin, at
kung ano ang pinakamahusav na paraan upang mailahok ang karunungang
si venti pi ko sa proseso ng mga panl i punang pagpapasvang |kaugnav
sa pagtugon sa mga pangangailangan ng tao[. Ang isang modelong
pagdulog av inihain ng Roval Swedish Academv oí Sciences Sebek: 1983,.




134
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av nagpapahiwatig ng
pagtutuon ng natatanging pansin at tangkilik sa mga tao, organisasvon, at
kilusan na nakikilahok sa mapavapang paglutas ng mga problema sa
kaligiran. Ang matitingkad na kontemporaneong walang-dahas na
kilusan av mulang kilusang (hipko na binubuo ng kababaihan sa India at
nangangalaga ng mga punongkahov \eber: 1989: Nautival: 1996,
hanggang tuwirang pagkilos upang baguhin ang mga publiko at
pribadong patakaran, gava ng ginagawa ng Greenpeace Stephenson:
199¯,, tungong paglitaw sa Alemanva ng kilusang pangkaligiran at
partido pampolitika na Die Grünen Ang Lungti,.
Ang pamana ni Petra Karin Kellv 194¯-1992,, ang tagapagtatag ng
Di e Grünen, av naghahai n ng wal ang-pagpatav na agham
pampolitika na mav advendang tumutugon sa problema ng siglo bevnte. Ang
kanivang panawagan av sumasaklaw sa bawat kritikal na usapin mulang
pagbasura sa mga armas hanggang ekonomiva at karapatang pantao
tungong pandaigdigang pagtutulungan upang mailigtas ang planeta.
Nanawagan siva ng "pandaigdigang paglinang ng pananagutan sa ekolohiva"
at humimok ng pagtatatag ng "mav-bisang mga prinsipvo sa pamamahala ng
pang-ekolohivang ugnavan ng lahat ng bansa" Kellv: 1992, ¯6,. Kahanav sina
1olstov, Gandhi, Abdul Ghaííar Khan, at King, si Kellv av karapat-dapat na
makilala ngavon at kilalanin sa mga darating na panahon bilang pangunahing
tagapag-ambag sa walang-dahas na pagbabagong pandaigdig sa siglo
bevnte at sa susunod pang panahon Kellv: 1989: 1982: 1984: Parkin:
1994,.
Walang-pagpatay at balikatán sa Paglutas ng Problema
Ang henerikong tungkulin av tumulong sa mga proseso ng
mapavapang paglutas ng problema mulang mga indibidwal tungong
pamavanang pandaigdig. Iindi makakamit ang seguridad, kapakanang
ekonomiko, paggalang sa karapatang pantao, pagsibol ng ekolohiva, o ang
iba pang kondisvon ng buhav kung walang kooperasvong mav
pagsasaalang-alang sa buhav mula sa lahat ng tao. Iindi ito
nangangahulugan na nilulutas ng agham pampolitika ang bawat
problema, bagkus tinatanggap nito ang responsabilidad na tumulong


135
sa mga proseso ng kooperasvon hinggil sa paglutas ng problema. Iindi ito
nangangahulugan ng totalitarvonismo: kahit ang mga anarkista av
humihiling na igalang ng mga kapuwa nila anarkista ang kanilang mga
kalavaan. Ang walang-pagpatav na pagdulog av nagpapahiwatig ng paglihis
palavo sa politikang batav sa tunggalian at tagisan nang maghari at mav lantad
o kubling karahasan bilang tagapamagitan. Ang walang-pagpatav na
pagdulog av nagpapahiwatig ng lumalawak na sirkulo ng pagbabalikatan sa
paglutas ng problema nang mav paggalang sa buhav ng kapuwa. Kung
ang karahasan av pinangingibabawan at pinagbubukod-bukod ang
mga tao, ang kawalang-dahas av nagdudulot ng pagtutulungan at bumibigkis
sa mga tao. Kung gavon, ang walang-pagpatav na agham pampolitika av
nagtatakda ng pakikilahok mula sa lahat ng tao, relihivon, sibilisasvon, lahi,
pangkat etniko, uri, pamavanan, estado, mga pambansa at
transnasvonal na organisasvon, at pandaigdigang kilusan. Ang lavon
av lutasin ang mga problema nang walang pagpatav o walang
pagbabantang pumatav ng tao para sa kabutihan ng lahat. Ang pagsigla
ng interdisiplinarvo at propesvonal na interes hinggil sa teorva at praktika
ng paglutas ng tunggalian-sa pamamagitan ng matagumpav na
divalogo-av nagdudulot ng mga pangunahing kaparaanan lisher at Urv:
1981: Burton: 1996,.
Batav sa pasulong na pananaliksik, ang walang-pagpatav na agham
pampolitika av nakikisangkot sa pagpapabilis ng transisvon tungo sa mga
walang-pagpatav na lipunan sa mga estado at lipunang sibil na pawang kilala
sa pagiging marahas. Kinikilala nito pakasavsavang pagsulong ng
demokratikong kaunlaran na ipinahavag sa ilang rnodernong sistemang
pampolitika: bagaman naghahanap din ng mga solusvon sa mga problema
hinggil sa pang-asal at pang-estrukturang karahasan na hindi kavang lutasin
ng malavang politika at malavang merkado. Ang walang-pagpatav na agham
pampolitika av kinikilala ang sumusunod: ang halaga ng saligang batas na
pinagtibav ng mga mamamavan upang mahanggahan ang di-makatwirang
kapangvarihan: ang paglalaan ng listahan ng mga karapatan upang mativak ang
kalavaan ng mamamavan: ang kahalagahan ng pang-institusvong pagsisivasat
at pagtutuwi d sa mga sangav na tagapagpaganap, pambatasan, at




136
panghukuman: ang paghalili ng pampartidong halalan sa digmaang sibil: ang
mga serbisvo ng burukrasvang propesvonal: at ang paglawak ng mga
karapatan sa pagboto tungo sa unibersal na pakikilahok liner: 199¯:
Goldman: 1990,. Kumikilala at humahanap din ng mga alternatibo ang
nasabing agham pampolitika sa umiiral na mararahas na sandatahang militar
at pulisva na pawang nagpalakas sa gavong mga sistema, at nakapag-
ambag sa pagtatatag nito.
Ang wal ang-pagpatav na pagdul og av napupuna ang mga
palatandaan ng pagkasira ng sistema mula sa mga pagkukulang na
tugunan ang mga pangangailangan ng tao, at sivang nagdudulot ng
karahasang pisikal at pang-estruktura kahit sa pinakaabanseng`
bansang mav demokrasva. Maihahalimbawa ang Lstados Unidos, na ang
kasalukuvang pinagkakaabalahan av ang sumusunod: ang karahasan at
omisidvo sa pamilva at paaralan: ang kawalan ng pag-asa ng mga
kabat aan na masasal ami n sa mararahas na gang at droga at
pagpapatiwakal: ang malaganap na alvenasvong pampolitika, pagdududa sa
politika at gobverno, na pawang mahahalata sa mababang bilang ng mga
tao na bumoboto kapag mav halalan: ang malaking paglulustav ng
kavamanan sa di-produktibong gastusing pangmilitar: ang talamak na
kahirapan sa tinatavang dalawampung porsivento ng kabuuang
populasvon na mav mahinang nutrisvon, kalusugan, pabahav at kawalan ng
tirahan,, edukasvon, at pagkakawatak-watak ng pamilva: ang
armadong pagnanakaw: ang krimeng mav kaugnavan sa pagkapoot sa
ilang uri o gawi ng tao: ang diskriminasvon sa kasarian at pangkat
etnikong pinagmulan: ang napakavamang uri sa lipunan na marahil av
bumubuo rin sa dalawampung porsivento ng populasvon at patulov na
vumavaman at kaalvado ng mga kalapit na uri sa paghahanap ng
seguridad sa pamamagitan ng pulisva, bilangguan, mabigat na parusa, at
puwersang militar-na inangkupan ng mabagsik na imahen ng kultura.
Ang mga bansang mav mababang katangian ng moderno,
demokratikong estado at lipunang sibil av lumalasap din ng higit na
matinding bisa at anvo ng karahasan na kaugnav ng di-mapipigil,

nakamamatav na awtoritarvong pamamahala at kahirapan sa ekonomiva



137
na pawang bunga ng karumal-dumal na pisikal at pang-estrukturang
kalupitan. Kabilang sa mga palatandaan ang pagsalbevds, pagpapahirap,
pagvurak sa pangalan tuwing halalan, henosidvo, etnosidvo, pangingikil,
terorismo, armadong himagsikan, at pagkalipol ng mga tao dulot ng
kahirapan sa ekonomivang ipinaiiral ng estado.
Iabang umiiwas sa mga kuro-kurong tinatanggap ang dahas bilang
paraan at lavunin nito, ang tungkulin ng walang-pagpatav na agham
pampolitika av mag-ambag sa pinahusav na mga proseso ng pagtugon sa
mga pangangailangan ng tao sa loob at sa hanav ng mga lipunang higit na
demokratiko. Mabigat ang hamon sa siventipiko at umanistang kaisipan.
Gavunman, malinaw sa ngavon na ang pag-aambag sa dalov ng pagbabago
av maisasagawa sa pamamagitan ng maliwanag na pagpapakilala ng mga
halagahang walang-pagpatav: sa pagbibigav ng mga sariwang impormasvon
hinggil sa walang-pagpatav na kakavahan ng tao: sa paglilinang ng mga
walang-pagpatav na kasanavan sa demokratikong pamunuan at
pagkamamamavan: sa pagpapabilis ng pakikilahok sa pagbubuo ng
patakaran: at sa pagpapaunlad ng bago't di-mabalasik na institusvong
lumulutas ng problema. Upang mapabilis ang nasabing pagbabago, ang agham
pampolitika mismo av dapat linawin ang pagtatava nito sa walang-pagpatav
bilang lunsaran ng pagsisilbi sa lipunan. Kailangang makatugon ito sa
mga di-nakakamit na pangangailangan ng tao mulang indibidwal hanggang
pamilva hanggang pandaigdigang lawas na pampolitika.










Ikalimang Kabanata
MGA PAHIWA1IG NA PANG-INS1I1USYON
Ang mga tinatawag nating kinakailangang institusvon av malimit na hindi na
institusvon na ating nakasanavan... at sa mga bagav na mav kaugnavan sa
panlipunang konstitusvon, ang larang ng posibilidad av higit na malawak
kavsa sa kavang isaisip ng mga tao na namumuhav sa sari-saring lipunan.
-Alexis de 1ocque·ille
Ang mga problemang inilalagav sa panganib ang búhav sa mundo av nalikha
nang magkakasama, sama-sama tavong naaapektuhan nito, at kailangang
kumilos tavo nang sama-sama upang baguhin ang mga ito.
-PetraK. Kellv
Ano-ano ang mga pahiwatig na pang-institusvon ng walang-pagpatav na
paglihis sa nakagawiang pananaw na etiko-empiriko sa agham
pampolitika· Ano ang ipinahihiwatig ng nasabing pagbabago ng
pananaw sa mga tagapagsagawa ng agham pampolitika· Ano ang
ipinahihiwatig nito sa organisasvon ng disiplina, sa relasvon nito sa iba pang
l arang ng karunungan at sa samot-sari ng i nsti tusvon na
kinakailangan upang maganap ang walang-pagpatav na lipunan mulang
pamavanang lokal hanggang sangkatauhan sa kabuuan· Ipinalagav dito ang
mga institusvon bilang isinabalangkas na panlipunang ugnavan na lumitaw
upang tugunan ang mga pangangailangan at mithi ng mga tao.
Ang malaking bahagi ng kasavsavan ng sibilisasvon av kasavsavan ng
pagpapanibago ng institusvon. Mula sa mga pananalig av isinilang ang mga
pamavanang iniugnav sa mga templo, sinagoga, simbahan, at masjid. Mula sa
mga pangangailangang lumahok sa politika av lumitaw ang mga partido,
halalan, at batasan. Mula sa mga pangangailangang mapamahalaan ang
lipunan av iniluwal ang pulisva, hukuman, at








139
140
bilangguan. Mula sa mga lavuning makidigma av lumago ang mga
puwersang panteknolohivang laan sa pakikipaglaban sa lupa, dagat, at
himpapawid. Mula sa mga pangangailangang mamuwisan upang
itaguvod ang mga hukbo at balak ng estado av sumibol ang mga
burukrasva liner: 199¯, 16-1¯, 20-21,. Upang makalikha ng bomba
atomika, ang pambansang kavamanan |ng Lstados Unidos[ av ginamit sa
Provektong Manhattan. Upang magalugad ang mga lingid na pook av
pinakilos ang diwa, agham, teknolohiva, kasanavan, at kavamanan na
nagbunga ng siglo kinseng paglalavag ni Prinsipe Ienrv,
angNabegador, at siglo bevnteng Provektong Apollo na naging sanhi para
makalakad sa buwan ang tao.
Ano-anong uri ng walang-pagpatav na pagbabagong pang-
institusvon ang ipinahihiwatig upang makapag-ambag ang agham
pampolitika tungo sa paghuhunos na walang-pagpatav na lipunang
pandaigdig· Ang masigasig na paghahanap ng mga walang-pagpatav na
kondisvon sa mundo av naghuhudvat ng mga pagbabagong pang-
i nsti tusvon na si nl awak ng mai uugnav sa pagpapal aganap ng
komunikasvon at impormasvong teknolohiva sa ngavon. Ang walang-
pagpatav na pananaw av maaaring ilahok o ilangkap sa mga lumang
estruktura, gava ng mga pagkilos na isinasangkot ang usapin sa
demokrasva, kasarian, lahi, uri, at kaligiran sa buong espesvalidad na
agham pampolitika. O kava'v maaaring isabalangkas muli ang luma, itatag
ang kaavong institusvon sa paghuhunos, o lumikha ng bago o bybria na
institusvon na pinagsasama ang bawat pintungan ng lakas para sa sukdulang
paghahanap ng walang-pagpatav na paghuhunos.
Ang mataimtim na pagkamit ng mga walang-pagpatav na lipunan av
nagpapahiwatig ng pangangailangang magkaroon ng mga

institusvong
laan sa walang-pagpatav na pagtuklas na siventipiko at umanista: ng
paglulunsad ng edukasvon at pagsasanav para sa walang-pagpatav na
seguridad: ng paglikha ng mga serbisvo para sa walang-dahas na kabutihan
ng bawat sektor ng lipunan.
1ulad ng mga demokrasvang nilikha ng mga demokrata na

nakauunawa kung ano ang demokrasva, at batid kung paano paaandarin


141
ivon at nahihikavat na gawing matagumpav ivon - ang mga walang-
pagpatav na lipunan at institusvon av lilikhain ng mga walang-pagpatav na
tao. Gavundin sa walang-pagpatav na agham pampolitika. Maaaring
maraming landas sa walang-pagpatav na pagkamulat at walang isa na
mairereseta para sa lahat. Ang pagsilang, pananalig, talino, trawma,
pagmamahal, pagsusuri ng gastos-benepisvo, simulasvon, at pagbubulav av
landas lahat sa walang-pagpatav na pagtuklas at pagkilos. Ang
malawak na ebidensiva noon at ngavon sa kakavahan ng tao na magtava sa
walang-pagpatav av humihikavat sa bawat isa sa atin na tuklasin ang ating
mga kakavahan sa pagbabanvuhav.
Walang-pagpatay na Kagawaran ng Agham Pampolitika
Dahil ang walang-pagpatav na idea av kinakailangang ipaloob sa bawat
umiiral na agham pampolitikang espesvalisasvon, kagawaran, at kasapian,
ang bagong walang-pagpatav na kagawaran av maiisip na prototipo ng
pagsasabalangkas muli ng mga kasalukuvang kagawaran, at paglikha ng mga
bagong kagawaran sa mga tumatanvag na unibersidad sa buong mundo.
Ang nasabing kagawaran av magsisimula sa karaniwang mithi: ang
pawiin ang pagpatav, ang mga banta ng pagpatav, at ang lahat ng kaugnav nitong
nakapupuksa ng buhav sa daigdig. Ito ang ikinatangi nito sa iba pang
kagawarang pabor sa demokrasvang liberal na batav sa karahasan, sa
siventipikong sosvalismo na batav sa karahasan, o sa awtoritarvong
kaavusan na batav sa karahasan. Ang walang-pagpatav na kagawaran av
hindi hitik sa halagahan. 1aglav lamang nito ang bagong halagahan.
Kung isasaalang-alang ang kasalukuvang dalov ng pagkatuto mulang
panimulang kurso hanggang doktoradong pag-aaral, malilinang ng
kagawaran ang katauhan at kasanavan na pawang kailangan upang
mabatid at mapanatili ang walang-pagpatav na lipunan. Apat na
kasanavan ang kailangan: una, para sa pananaliksik: ikalawa, para sa
edukasvon at pagsasanav: ikatlo, para sa pagkilos: at ikaapat, para sa
matalas na pagbubulav na ipinahahavag sa pamamagitan ng tulav ng
komunikasvon at sa pang-araw-araw na buhav.




142
Ang mga bagong estudvante av dapat harapin ang mabalasik na pamana
ng kasavsavan ng tao: at hinihimok silang pawiin ang pagpatav

mula sa
kondisvon ng tao, alinsunod sa punto de bista ng propesvonal na
siventipikong pampolitika o mamamavang pinuno. Mav kapangvarihan
silang unawain ang kakavahan ng tao para mag-isip

Boorstin: 1983: 1992:
1998,, para sa inobasvong pampolitika liner: 199¯,, at para sa mapavapang
paglilingkod sa ikasusulong ng dangal ng tao sa bawat larang ng
panlipunang buhav Josephson: 1985,.
Ang ikalawang hakbang av repasuhin ang mga pangunahing hamon
ngavon sa pakiki sangkot sa paglutas ng problema karahasan,
ekonomiva, karapatang pantao, kaligiran, kooperasvon,: ang mga
kontemporaneong pampolitikang institusvon at proseso ng paglutas ng
problema lokal, pambansa, internasvonal, pandaigdig,: at ang
pinakabagong kaalamang mav kaugnavan sa lohika ng walang-pagpatav na
pagsusuri at mga pri nsi pvo na makapag-aambag sa mga
kasalukuvang pagpapasiva upang maganap ang walang-pagpatav na
hinaharap.
Ang isa pang hakbang av maghain sa mga estudvante ng mga
oportunidad na makapaghanap ng kalipunan ng alternatibong kaugnav ng
mga uri ng pakikisangkot sa paglutas ng problema at paglilingkod sa
komunidad na pawang makasusubok at makatutumbas sa mga interes at
talento. Nangangai langan ito ng paghahasa sa pananal iksik,
edukasvon, pinuno-mamamavang pagkilos, at mapanuring pagtatasang
pampolitika. Iindi nito itinatatwa ang mga posibilidad ng maramihang
interes at kasanavan. Bagkus kinikilala nito ang apat na paraan ng
pakikisangkot na dapat gawin upang mapabilis ang mapavapang
panlipunang pagbabanvuhav. Kinakailangan ang pagkilala sa mga
kasanavan, at ang kooperasvon ng mga ito-na pawang katangian ng mga
artesanong pangnavon at kampeonatong koponan.
Sa gavong paghahanda, ang kasunod na hakbang av magsagawa ng mga
indibidwal o pangkatang provektong mailalapat ang mga kasanavan sa
pananaliksik, edukasvon, pagkilos, at mapanuring pagbubulav upang
makalikha ng mga alternatibo sa karahasang pisikal, karahasang pang-



143
estruktura, paglabag sa mga karapatang pantao, pagkawasak ng
kaligiran, at mararahas na tunggaliang nakahahadlang sa kooperasvong
lumulutas ng problema. Ang nasabing mga provekto av maaaring ituon sa
lokal, nasvonal, internasvonal, o pandaigdigang kondisvon. Ang resulta
ng nasabing mga provekto, na ihahain ng mga magtatapos na estudvante,
av makapag-aambag sa pintungan ng gunita ng kagawaran at mailalathala sa
!oríariae !eb upang makatulong sa mga indibidwal at panlipunang
pagpapasiva.
Ang mga nagsipagtapos na estudvante av maaaring magpatulov sa mga
bagong karera sa serbisvo publiko at lipunang sibil tingnan ang mga
nakalistang institusvon sa dulo ng aklat,. Maaaring tumulov sila sa abanseng
pagsasanav na kaugnav ng programang masterado at doktorado sa
walang-pagpatav na agham pampolitika: pumasok sa mga umiiral na larang o
lumikha ng bagong larang ng pag-aaral sa agham pampolitika tingnan ang
mga apendise A, B, (,, o lumipat sa ibang interes ng ibang disiplina at
bokasvon.
Ang walang-pagpatav na kagawaran av malinaw na nakaangkop sa
serbisvo at bokasvon. Itinatampok nito ang pinagsama-samang
pagsulong ng kaalaman at kasanavan mulang panimula hanggang
doktoradong pag-aaral . Ang íakultad at ang mga kandi datong
magkatitulo av makabubuo ng mga bagong pook sa iba't ibang antas na mav
pangkal ahatang i nteres sa pagl al apat ng mga paraan ng
pakikisangkot upang matugunan ang mga tivak na problema. Pinabibilis ng
kagawaran ang mga ugnavan hinggil sa pagtuklas ng bagong
karunungan, sa paggamit nito sa edukasvon at pagsasanav, at sa
aplikasvon nito sa paglutas ng mga panlipunang problema. Sa angkin
nitong diskurso at paraan ng paglutas ng problema, unti-unti nitong
itinatampok ang mga katangian ng walang-pagpatav na lipunan.
Ipinagdiriwang at iginagalang ang pagtutuwang ng mga kasarian ng tao
alinsunod sa pagkakapantav-pantav, at sivang pinakapuso ng walang-
pagpatav na l i punan. Gi nagawa ang mga paghahanda para sa
pangmatagalan at pana-panahong puna o tugon mula sa mga nagtapos
upang matukov ang mga bagong pangangailangan sa pananaliksik, at nang
makapagpavo ng sapat na paghahanda sa mga estudvante na





144
umaangkop sa di-inaasahang tungkulin. Makapag-aambag ng talino ang mga
bihasang punong pampamavanan at kasamahang mula sa ibang disiplina,
at kung minsan, sa pamamagitan ng magkasabav na paghirang sa kanila.
\amang ang walang-pagpatav na kaalaman at kasanavan av pandaigdig, ang
kagawaran av nagsisikap na magamit ang mga talento ng ibang kasamahan
sa buong mundo sa pamamagitan ng tuwirang pakikilahok, o kung
hindi man av sa pamamagitan ng sistema ng kompivuter o
komunikasvon. Sinisipat ang lokal na pamavanan bilang umiiral na
katumbas na konteksto upang malutas ang mga problemang nakaaapekto sa
kabutihan ng buong daigdig.
Ang Unibersidad ng Shanti Sena (Hukbong Pangkapayapaan)
Ipinahihiwatig ng pagpaling sa mga walang-pagpatav na lipunan ang
paglikha ng mga mapavapang pamavanan ng estudvante na bumubuo ng
hukbong tagapagsilbi bilang alternatibo sa pagsasanav militar na malimit
inilalaan o iniaatas sa maraming kolehivo at unibersidad sa buong
mundo. Ang responsabilidad ng pamunuan av maaaring isabalikat ng
kagawaran ng agham pampolitika, ngunit ang mga kasapi av
maaaring hugutin sa lahat ng disiplina.
Ang Shanti Sena-anuman ang pagkakataguri rito-av isang
disiplinado't tivak na puwersa na ang mga kasapi av sinanav para sa
mapavapang paglutas ng tunggalian at pagkakasundo, pampamavanang
seguridad at pananggol ng sibilvan, paramedikong tagapagligtas ng
buhav, pagtulong sa sakuna, at nakabubuti ng pagl il i ngkod na
makatutugon sa pangangailangan ng pamavanan. Ang pakikilahok av
kaavon at kabivak ng gawaing akademiko na magpapalago ng katauhan at
kasanavan ng pamunuan. Iumuhugot ito ng inspirasvon mula lahat ng
pananalig, sa nakapagbibigav-buhav na musika at sining, sa alab ng
palakasan, at sa kaligavahang dulot ng tunav na paglilingkod sa kapuwa. Ang
Shanti Sena av maaaring tawagin upang magsilbi tuwing mav krisis sa loob
at labas ng kampus, at magbahagi ng mga talento sa pamumuno para sa iba
pang panlipunang institusvon. Ito av maaring tustusan at itaguvod, gava
ng pagsuporta sa kontemporaneong pagsasanav sa serbisvong
militar. Ang Shanti Sena av maaari ding
145
iangkop para sa edukasvong bago sumapit sa antas ng unibersidad. Ang
mahalagang bukal ng praktikal na karanasan para sa pagbubuo ng Shanti Sena
sa mga institusvong pang-edukasvon av mahahango sa gawain ni Prop. N.
Radhakri shnan sa Gandhi Rural Uni·ersi tv sa India Radhakrishnan:
199¯a: 199¯b,. Maidaragdag dito ang mga prinsipvo at prakti ka ng
pagsasanav mul a sa Khudai Khi dmatgars Mga 1agapagsilbi ng
Divos, na binubuo ng 80,000 mapavapang hukbong mapagpalava ng
Muslim sa India noong 1930-194¯ Banerjee: 2000, ¯3-102,, at ang
kilusang maka-King para sa mapavapang panlipunang nagbabago Lalavette
at Jehnsen: 1995: 1996,, gavundin ang iba pang walang-dahas na karanasan
sa pagsasanav \ar Resisters League: 1989,.
Mga Walang-pagpatay na Unibersidad
Ipinahihiwatig ng pagpaling sa mga walang-pagpatav na lipunan ang
pangangailangan sa karunungan at kasanavan na higit sa mga kakavahan ng
isang disiplina o kagawaran ng unibersidad. Kava ang walang-pagpatav na
agham pampolitikang pagbabanvuhav av nangangahulugan ng paghingi
ng mga posibleng ambag, at pagtugon sa mga ito, mula sa lahat ng agham
panlipunan, agham na likas, umanidades, at propesvon. Nangangahulugan
ito ng pangangailangang magbuhos ng panahon ang mga unibersidad sa
walang-pagpatav na paglilingkod sa buhav sa lokal, nasvonal, internasvonal, at
pandaigdigang pamavanan.
Ipinamalas ng mga unibersidad ang kakavahan nitong lubusang
magpakilos ng vamang intelektuwal at tauhan para sa sukdulang
kabagsikan sa digmaan. Gava ng inihavag ni James B. (onant, ang
pangulo ng Iar·ard Uni·ersitv, noong 18 Iunvo 1942: "Upang
mapabilis ang pagsapit ng araw ng pagsuko ng |mga bansang kasapi sa[
kapangvarihang Axis, inilalaan natin ngavon |sa digmaan[ ang pintungan ng
sinaunang lipunan ng mga iskolar." Ang Iar·ard av nakilalang Arsenal
ni (onant" bilang pagtatava sa digmaang bumago ng hugis ng nasabing
institusvon. Iinirang ang mga kabataang estudvante ng pisika






146
sa Iar·ard upang magtrabaho nang lihim sa provektong bomba atomika sa
Los Alamos, New Mexico. Paggunita nga ng isang saksi, "Isang uri i von
ng si venti pi kong Utopi a. . . . Isang bukas na kasapi an ng
pinakamatatalinong tao, na malavang nagpapalitan ng mga diwain nang di-
alintana ang edad, akademikong ranggo, o dating tagumpav" tíarrara Maga.ive.
Setvembre-Oktubre 1995: pabalat: 32, 43,.
Iindi ba dapat ang lahat ng unibersidad, bago man o luma, av
masigasig na isabalikat ang tungkuling pawiin ang mga digmaan at ang lahat
ng anvo ng kabagsikan na banta sa pag-iral at kabutihan ng tao· Ang
pagbabantulot ng mga unibersidad na magpasimula ng mga kurso, programa,
o kagawaran sa "pag-aaral na pangkapavapaan,' o kava'v ilahok ang
"kawalang-dahas" bilang ubod na tema sa multi-milvong dolvar na mga
programa sa mga unibersidad hinggil sa "etika" o

"halagahan"-av
nagdudulot ng batavan upang masukat sa hinaharap ang walang-pagpatav
na progreso sa mataas na edukasvon.
Mga Walang-pagpatay na Partidong Pampolitika
Ang aplikadong walang-pagpatav na agham pampolitika av
nagpapahiwatig ng paglilingkod ng mga walang-pagpatav na partidong
pampolitika. Kalahok ang nasabing mga pangkat sa mga prosesong
tumutugon sa pangangailangan ng tao, at kaugnav ng panlipunang
pagkilos para sa kabutihan ng lahat ng mamamavan. Ang henerikong
taguri sa nasabing mga partido av Partido Ahimsa Sar·odava. 1umutukov ang
"ahimsa" sa "kawalang-dahas," samantalang ang "sar·odava` av tumutukov
sa "kabutihan ng lahat." Sisilang ang gavong mga partido mula sa mga
tivak na panlipunan at pangkulturang kalagavan, at mav malikhaing
konsepto, pangalan, organisasvon, at gawain.
Ang magiging lavon ng mga walang-pagpatav na partido av
makapag-ambag sa kaganapan ng mga walang-pagpatav na lipunan, sa
pambansa o pandaigdig na antas. Naiiba ang mga ito sa mga nakalipas na
partido dahil hindi ivon nakabatav sa mga uri bagkus naglalavong
pagsama-samahin at ihavag ang interes ng lahat. Bakit· Dahil ang bawat isa av
nakikinabang mula sa pagkawala ng kabagsikan at ng mga kaugnav





147
nito: at sa pag-iral ng mga walang-pagpatav na kondisvon ng kalavaan,
katarungan, at kabutihang materval. Maaasahan ang paglitaw ng ilang partido
na magtatagisan sa mga prinsipvo ng walang-pagpatav.
Ang inaasahang makabubuting ambag ng walang-pagpatav na
partidong paivompolitika sa halalan, sa pagbuo ng patakarang pangmadla, at
sa iba pang gawain av lumilihis sa simulaing maka-Gandhi na
nagbabawal sa gavong pakikilahok. Ang pangwakas na pavo ni Gandhi sa
mga walang-dahas na manggagawa noong Disvembre 194¯ av lumavo sa
politika, dahil nakabubulok ang politika tCoííectea !orí. 90: 223-4,. Sa halip,
ang mga manggagawa para sa walang-dahas na lipunan av dapat
magtrabaho sa lipunang sibil upang matamo ng mga tao ang mahihigpit
nilang pangangailangan, maimpluwensivahan ang mga politiko at ang
patakarang pinaiiral mula sa labas. Kumbaga'v hahavaan muna ang i bang
tao na magi ng bul ok at gumawa ng pasi vang makaaapekto sa multi-
bilvong dolvar na pamumuwisan, sa milvon-milvong tao, at sa bawat
aspekto ng panlipunang buhav, kabilang na ang digmaan, seguridad,
pagkain, pananamit, pabahav, kalusugan, edukasvon, ekonomiva,
kultura, at kaligiran. Samantala'v ang mga walang-dahas na aktibista't
kanilang mga tauhan av sinisikap na mahikavat ang mga bulok at ang
kanilang tagasunod na gumawa ng mabuti. Gavunman, dapat pa ring
kilalanin ang hula ni Gandhi nang pagdugtungin niva ang paalalang walang
bahid-politika sa pakikilahok na inaasam: "Nguni t darati ng ang
panahon na ang mga tao av makadarama at makapagsasabi kung ano
ang ibig nila, at walang sinuman ang makagagamit ng kapangvarihan.
Ang tanong av dapat isaalang-alang muli." 223,
Ang mga wal ang-pagpatav na parti dong pampol i ti ka ang
pinakamakatwirang institusvon na makatutulong upang matupad ang
walang-pagpatav na panlipunang paghuhunos. Natural lamang na ang
kondisvong mainam para sa paglitaw nito av magkakaiba-iba sa bawat
pook. Iindi ivon magiging madali, kahit na doon sa mga pook na mav
panlipunang pagtanggap sa mga partido, halalan, at lawas ng kinatawan.
Ang mga walang-pagpatav na partidong pampolitika av makalalahok sa
pangmatagalan, mapagsakripisvong pakikibaka upang






148
makapag-ambag sa mga proseso at patakaran na tumutugon sa
pangangailangan ng lahat. Mababanggit ang ilang usapin ngavon na
pawang nagsasaad ng mabigat na tungkuling pagsanibin ang bagong
kaalaman, bagong kasanavan, bagong anvo ng organisasvon, at bagong
patakaran sa mahusav na paglutas ng problema. Kabilang dito ang
aborsivon, parusang kamatavan, konskripsivon, digmaan, armadong
rebolusvon, terorismo, henosidvo, kriminalidad, karahasang panlipunan,
karahasang pangkultura, desarme, at desmilitarisasvon. Gavunman,
magaganap pa rin ang progreso sa pamamagitan ng katalinuhan,
katapangan, pandaigdigang pagkakaisa, at mga proseso ng panlipunan
pagkatuto.
Mga Serbisyo Publikong Kagawaran ng Kawalang-Dahas
Kinakailangan sa lahat ng antas ng pamamahala ang mga serbisvo
publikong kagawaran ng kawalang-dahas. Ang mga tungkulin nito av
subavbavan ang mga kondisvon sa pamavanan na mav kaugnavan sa lohika
ng walang-pagpatav na pagsusuring pampolitika: tangkilikin ang
propesvonal na pagsasanav para sa pag-iwas |sa karahasan[ at
mapagbanvuhav na rehabilitasvon matapos ang kabagsikan: at magpavo
hinggil sa mga patakarang pangmadla na makapagpapabilis ng walang-
pagpatav na kabutihan ng pamavanan. \amang ang mga kondisvon ng
karahasan av malaganap na nakaaapekto sa kalidad ng buhav
pamavanan, ang serbisvo publikong pagtutuon dito av dapat kaantas gava ng
pagtatapon ng basura o paglalaan ng malinis na suplav ng tubig.
Ang kagawaran ng kawalang-dahas av magtitipon ng estadistika ng
karahasan at ng mga mungkahi upang mapawi ang karahasan mula sa
lahat ng pinagmumulan nito sa publiko at pribadong sektor. Pana-
panahon itong gagawa ng ulat at walang-pagpatav na rekomendasvong
pampatakaran-gava ng independiventeng ahensiva ng awditing-para sa
mga tagapagpasiva mula sa gobverno at para sa mga kasapi ng
lipunang sibil. Kabilang sa mga bagav na kinakailangan ang malawakang
pagsubavbav av ang sumusunod: omi sidvo at pagpapakamatav:
karahasang pampamil va mga bata, babae, asawa, at matanda,:

karahasan sa paaralan: karahasan sa pook ng trabaho: karahasang dulot




149
ng kriminal at gang: karahasan ng pulisva: karahasan sa bilangguan: karahasan
sa midva: karahasan sa isports: karahasang pang-ekonomiva: karahasang
militar-paramilitar-gerilva: at mga epekto ng trawmatikong pagkatigatig
pagkaraan ng kabagsikan sa panig ng mga salarin, sa kanilang mga
kaanak, sa mga kaanak ng biktima, at sa pangkalahatang , kamalavan ng
lipunan. Dapat itampok sa mga ulat ang kalakasan at kahinaan ng mga
walang-dahas na kakavahang makapaghunos, at gumawa ng mga mungkahi
para sa higit na mahusav na pagkilos hinggil sa paglutas ng problema. Ang
iuulat na progreso av gava ng pag-uulat ng pabago-bagong antas ng halaga sa
istak market |stock market[, iskor sa isports, at lagav sa panahon.
Walang-pagpatay na Pangkalahatang Institusyong Pananggol
Ang paghuhunos tungo sa mga walang-pagpatav na lipunan av
nangangailangan ng walang-pagpatav na pangkalahatang puwersang
pananggol, na kahawig ng tradisvonal na militar at pulisva, para sa mga
operasvong pananggol at umanitarvo sa lupa, tubigan, at himpapawid. Ang
nasabing hukbo av sasanavin para pamigil sa karahasan, pang-angkop sa
krisis, at pampanumbalik ng mabuting kaavusan: at para tasahin ang
kahusavan ng pagkilos. Ang pamunuan av maaaring hugutin mula sa umiiral na
akademvang militar at pulisva, o kava'v mula sa bagong walang-dahas na
akademvang serbisvo na ang magkakaugnav na pagsasanav av maaaring
matanggap ng lahat, na susundan ng espesvalisasvong sangav para sa mga
tivak na tungkulin. Ang mga unibersidad ng Shanti Sena av maaaring
maging bukal din ng pamunuan.
Ang pagkakataon na makapagpaunlad ng walang-dahas na
pangkalahatang hukbong pananggol av hindi dapat balewalain, dahil
ang kasalukuvang kalakaran sa ilang establisimventong militar at pulisva av
kumikiling sa pag-iwas sa karahasan: sa pakikisangkot nang mav
mababang uri ng kalibre ng sandata sa mga operasvong pangkapavapaan at
pagsagip sa mga tao na nasa panganib: pagsubok sa kahusavan ng mga
sandatang di-nakamamatav: at sa pagtanggap sa pagsasanav hinggil sa walang-
dahas na pamamaraan ng paglutas ng tunggalian.







150
Ang walang-dahas na pangkalahatang seguridad av nagpapahiwatig ng
pakikisangkot sa buong antas na lokal, pambansa, at internasvonal.
Mapabibilis ito sa pagbubuo ng mga sirkulo ng walang-dahas na pag-aaral
at sibikong Shanti Sena na nakapaloob sa mga tahanan, paaralan, simbahan,
pook ng trabaho, at elektronikong network ng mga walang-pagpatav na
pangkalahatang seguridad na pamavanan. Ang ilang nakaaangkop na
modelo para sa lokal na samahan ng mga mamamavan av umiiral na sa
maraming larang.
Ang walang-dahas na seguridad av nagpapahiwatig ng walang-dahas na
pangkalahatang seguridad na konseho at walang-dahas na ahensiva ng
paniniktik |intelligence[ sa antas na nasvonal at transnasvonal:
gavundi n ang mga wal ang-dahas na pangkul turang attacbe sa
diplomatikong establisimvento. Kinakailangan ang mga walang-dahas na
pangkalahatang seguridad na konseho upang makapagbigav ivon ng mga
alternatibong patakaran para sa mga tigmak sa karahasang bansa at sa
mababalasik nitong kakampi. Ang mapavapang pandaigdigang
pangkalahatang seguridad na konseho sa antas ng UN, halimbawa na, av
mai tatatag ng mga bansang mav pi nakamababang antas ng
kabagsikan: walang sandatang nuklear, walang hukbo, walang parusang
kamatavan, mababa ang bilang ng omisidvo, walang kalakalan ng
sandata, at iba pa.
Kinakailangan din ang mga walang-dahas na ahensiva ng paniniktik, na
kasabav ng mapagsaliksik na pangmadlang midva ng komunikasvon at
pabatid sa mga mamamavan, upang maibunvag ang lahat ng anvo at banta ng
kabagsikan. Kailangan ang nasabing mga ahensiva upang matukov ang
mga kakavahan ng publiko at pribadong sector na

sumalungat sa
mapagbanvuhav na paraan. Kinakailangan ang mga walang-dahas na
espesvalista sa mga diplomatikong establisimvento, gava ng pangangailangan
sa mga kumbensivonal na viíitary attacbe o opisval para sa ugnavang pang-
ekonomiva. Ang mga walang-pagpatav na pangkulturang attache av
nagtataguvod ng mga landas ng pagtuklas, pagkatuto ng bawat isa, at
kooperasvon sa lahat ng bukal ng walang-dahas na kabutihan sa panig ng
mga bansa. Ang pandaigdigang kakavahan ng i nternet av nagbubukas
ng pagkakataon para sa





151
pagbabahaginan ng pangkalahatang seguridad na impormasvon na mav
potensival na makalikha ng sabav-sabav na mapavapang pagkilos nang hindi
nakasalalav sa karaniwang pangvavari sa gobverno, korporasvon, o midva.
Ang pagpapahusav ng mga kasanavan para sa walang-pagpatav na serbisvo
publiko sa mga gobverno o pribadong organisasvon av humihingi ng mga
angkop na institusvon para sa walang-pagpatav na pagsasanav. Ang nasabing
mga institusvon ng pagsasanav av maaaring sangav lamang sa simula. Iabang
tumatagal, ang mga ito'v magiging katumbas na pamalit na institusvon na
magiging alternatibo sa mga kolehivo ng digmaan, pambansang pananggol na
unibersidad, akademva sa serbisvo militar, akademva ng pulisva, at paaralan sa
pangangasiwang pangmadla, gavundin sa iba pang propesvonal paaralan ng
pagsasanav na tanggap ang |paggamit ng[ karahasan sa lipunang sibil.
Walang-pagpatay na mga Institusyon sa Lipunang Sibil
\alang hanggan ang potensival ng mga oportunidad ng lipunang sibil sa
pag-aambag sa pagsilang, pagpapanatili, at pagkamalikhain ng walang-pagpatav
na lipunan. Maraming institusvong mav orventasvong walang-pagpatav ang
lumitaw na, at ang ilang mav espesval na kahalagahan av maisasaisip.
Walang-pagpatay na mga Konsehong Lspiritwal
Sa bawat bahagdan o inog ng lipunan, ang walang-pagpatav na
konsehong espiritwal av kinakailangan upang pagtibavin ang malalim na
paggalang sa buhav mulang duvan hanggang libingan. Ang gavong mga
konsehong mav magkakasumping na pananampalatava av bubuuin ng mga
relihivoso at umanistang tagapagsulong ng pananalig at pilosopiva na
pawang makapaghahavag at makapagbibigkis ng mga makapangvarihang
walang-pagpatav na katotohanan ng kani-kanilang tradisvon. Ang gavong
konseho, na alternatibo sa mga kumbensivonal na relihivoso't sekular na
apolohista para sa karahasan, av








152
makapagpapaalab ng suporta sa lahat ng gawain, publiko at pribado-
pampook, pambansa, at pandaigdig-upang mapawi ang kabagsikan
mula sa kondisvon ng tao. Sa pagdukal sa bawat balón ng inspirasvon, ang
mga walang-pagpatav na konsehong espiritwal av magiging
mahalagang tagapag-ambag sa pagpapalakas ng walang-pagpatav na
budhi ng sangkatauhan. At magagawa ito sa pamamagitan ng pagluluwal ng
mga kakavahang likas na nasa kalooban ng bawat tao at panlipunang
institusvon.
Walang-pagpatay na mga 1agapayong Pangkat
Sa pagdukal sa mga pandaigdigang vaman, ang mga walang-
pagpatav na tagapavong pangkat av kinakailangan upang makatulong sa
pagtukov ng mga alternatibong lumulutas ng problema sa loob at sa hanav
ng mga lipunan. Ang gavong mga pangkat-na pinaglalangkap ang mga
tivak na gawaing espiritwal, siventipiko, pangkasanavan, pansamahan, at
iba pang vaman-av tahasan o di-tahasang nakatutulong sa lahat na
naglalavong maiwasan ang patavan, mapigil ang umiiral na pagpaslang, at
makal i kha ng mga kondi svong mav mati bav na pagkakasundo at
rekonstruksivon. Ang mga pagkilos ng naturang mga walang-pagpatav na
tagapavong pangkat av naiiba sa kumbensivonal na tagapamagitan
na sumasandig sa pagbabantang mabalasik o parusang ekonomiko-o mav
isahang tinig ng panghihimok na moral. Pinaglalangkap ng mga walang-
pagpatav na tagapavong pangkat ang malinaw na pagtatava sa walang-
pagpatav, maramihang kasanavan, at ang kalavaan mula sa kontrol ng
mararahas na estado ng at ng kanilang mapamuksang kalaban. Kinakailangan
ang mga institusvong tinutustusan ng pri badong sektor, upang
makapaghatid ng serbisvong sanggunian, malikom ang kanilang mga
karanasan, at mapaunlad ang kanilang kahusavan. Maihahalimbawang
bahagvang

prototipo ang paglutas ng tunggalian at makataong serbisvong
pawing ginawa ng Ouaker |sa Lstados Unidos[.










153
Samahang 1ransnasyonal sa Paglutas ng Problema
Kabivak ng matatawag na "top down" |mulang taas tungong babâ[ na
walang-pagpatav na institusvong pampolitika ang "bottom up" |mulang
babâ tungong taas[ na samahan ng makapangvarihang walang-pagpatav na
mapaghunos. Kabilang sa mga walang-pagpatav na institusvong
lumalaganap mulang taas pababa ang mga partido, kagawaran ng
serbisvo publiko, at pangkalahatang institusvong panseguridad.
Kailangan ang mga puwersang nagmumula sa babâ pataas, at maihahalimbawa
ang UNPO, na koalisvon ng mga lahi na mav matitingkad na identidad at
nagtatava sa mapavapang pagkilos upang mahimok ang UN, ang mga
gobverno, at ang iba pang institusvon na kilalanin ang kanilang kolektibong
karapatang pantao. Maihahalimbawa rin ang Amnestv International, ang
Greenpeace, at ang International lellowship oí Reconciliation. Ang mga
kalahok sa walang-pagpatav na samahan av hindi kinakailangang magkaisa sa
lahat ng posisvon na isinusulong ng mga kasapi maliban sa pagwawaksi ng
pagpatav sa pandaigdigang kalagavan. Ang gavong samahan av
kinakailangang mapaunlad sa loob at sa buong sona ng imbudo ng pagpatav
at sa mga pangunahing larang na lumulutas ng problema hinggil sa
karahasan, ekonomiva, karapatang pantao, kaligiran, at kooperasvon.
Iabang lumalaon, ang makapangvarihang pandaigdigang samahan ng mga
mamamavan para sa walang-pagpatav na daigdig, ang pagbabalikatan ng mga
tao, av sisilang bilang puwersa ng pandaigdigang kabutihan.
Walang-pagpatay na Institusyon ng Pagsasanay
Iabang lumalawak ang panganib ng karahasan at tumitindi ang
pangangailangan sa mabubuting walang-pagpatav na alternatibo,
tumataas din ang pangangailangang makapaghasa ng kasanavan sa
walang-pagpatav na pamumuno para malutas ang sigalot at maisulong ang
mapavapang panlipunang pagbabago. Malaki ang pangangailangan sa
matitinik na tagapagsanav na maalam sa mga tradisvong pinasimulan ng mga
tagasunod nina Buda, Kristo, Gandhi, King, at iba pa. Ang mga
pangangailangan av maaaring mulang kilusan ng mga mamamavan hinggil sa
bawat isvu ng katarungang panlipunan hanggang mga






154
institusvong gava ng paaralan, pook ng trabaho, pulisva, at bilangguan. Ang
mga institusvon ng lipunang sibil av kinakailangan upang makapagturo
ng walang-dahas na pagsasanav sa mamamavan hinggil sa iba pang
kahusavan, at nang mahubog at makapagpatunav ng propesvonal na
tagapagsanav.
Walang-pagpatay na Pamunuang Pag-aaral at Sentro Pagpapasigla
Kinakailangan ang mga institusvong mapupuntahan ng mga pinuno ng
mga walang-dahas na samahan at kilusan sa mga panahong hinihingi ang
pagpapanumbalik ng sigla, pagmumuni-muni, pagsusulat, at
pagbabahaginan ng mga karanasan ng bawat isa. Malimit na humihinto
lamang nang panandali ang mga pinunong sagad sa pakikibaka sa
panahong makulong o maospital sila. Kinakailangan ang kusang pag-atras,
at nang muling sumigla. Kapag ang mga pinuno av tinortivur,
kinakailangang makipagtulungan sila sa mga sentro ng rehabilitasvon ng
mga biktima ng tortivur. Nakakalat sa buong daigdig, ang mga sentro
ng wal ang-dahas na pamunuan av makapagbi bi gav ng pagkakataon
para sa pagpapasiglang espiritwal at pisikal. Magbubukas di n i von ng
pi nt o para sa mal atal ambuhav na pagbubul av at bivograpikong
pag-aaral. O kava'v para sa pakikipag-usap sa mga batikang
kasamahan-mula sa iba't ibang bansa at nagtatava rin sa mga walang-
pagpatav na prinsipvo-habang nagbabalak ng mga susunod na hakbang.
Ang nasabing mga sentro av maaaring paandarin nang pribado bilang
independiventeng institusvon o kava'v ampunin ng mga punong
institusvong nagtatava sa walang-pagpatav na panlipunang pagbabago.
Mga Sentro ng Walang-pagpatay na Pagkamalikhain sa Sining
Kinakailangan ang mga institusvon na makapaglilinang ng walang-
pagpatav na pagkamalikhain |ng tao[ sa loob at sa hanav ng mga sining.
"Dapat supilin ng sining ang karahasan," sambit nga ni 1olstov, at
tanging sining ang makagagawa nito` Rolland 1911: 203,. Sa pagbubusisi








155
sa walang-dahas na tula ni Shellev, nabatid ni Art \oung na, "Ang
kawalang-dahas av higit pa sa sistema ng kaisipang pampolitika: ito ang
laman ng tula at ng buhav" 19¯5: 165,. Isang kawikaan mula sa
tradisvong pinasimulan ni King ang nagpapagunita ng kahalagahan ng
musikang pandigma: "Kung wala kang awit, wala kang kilusan" \oung 1996:
161-164,.

Isang modelong pang-institusvon - na ipinadron sa mga pribadong
sentro na nagtataguvod ng mga malikhaing komunidad sa pitong sining o ng
hanav ng mga pintor, makata, at manunulat - av nagbibigav ng oportunidad
sa mga alagad ng sining anuman ang paniniwala nila, na magtipon-tipon
upang ipagdiwang ang mabuting walang-pagpatav na pagkamalikhain bilang
tugon sa karahasan sa tao. Kabilang sa mga sining na hinahamon ng walang-
pagpatav na pagkamalikhain ang sumusunod: panitikan, tula, pintura,
eskultura, musika, savaw, teatro, pelikula, telebisvon, potograpiva,
arkitektura, disenvo ng damit, at komersival na sining ng pangmadlang
midva. Iinahamon ang lahat ng sining na humanap ng mga paraan upang
malutas ang karahasan. Isang alternatibo sa mga de-kahong mistervo ng
pagpatav sa nobela, halimbawa, av lumikha ng mga walang-dahas na
kuwentong detektib na pumipigil - sa pamamagitan ng mautak na
paraan - ng mga pagpatav at pagpapatiwakal, bago pa maganap ivon. Ang
sama-samang walang-pagpatav na pagkamalikhain sa hanav ng mga
sining av makapagpapalago ng kaluluwa at guniguni ng mga tao para sa
mahahalagang tungkulin sa hinaharap.
Ang mga tagapagtaguvod av makapagtatatag ng mga gawad
parangal para sa mga walang-pagpatav na ambag sa sining, at
maitutumbas sa premvong Nobel. Ito av sa lavong makilala sa buong
mundo ang mga akda ng mga alagad ng sining.
Walang-pagpatay na Kawanihan ng Pananaliksik at Patakaran
Maitutulad ang mga walang-pagpatav na kawanihan ng patakaran sa
mga pribadong kawanihan na itinatag upang magpavo sa mga pamahalaan at
madla mulang patakaran sa pandaigdigang kaligtasan.






156
hanggang mga bagav na mav kaugnavan sa politika, ekonomiva, lipunan, at
kultura. Kinakailangan ang nasabing walang-pagpatav na kawanihan upang
magbigav ng impormasvon at pagsusuri na pawang makatutulong sa
panlipunang pagpapasiva. Maaaring mapalago nito ang mga pagtatava ng
walang-pagpatav na agham pampolitika, at makatutulong sa paglutas ng mga
problema sa mga larang ng karahasan, ekonomiva, karapatang pantao,
kaligiran, at kooperasvon. Makatutulong din ang nasabing mga kawanihan sa
pagtataguvod ng aplikadong pagkilos ng walang-pagpatav na konseho,
partido, institusvon ng pangkalahatang seguridad, pangkat na tagapavo, at
iba pang institusvon ng lipunang sibil, samantalang nagbibigav ng
impormasvon na kinakailangan ng mga mamamavan.
Walang-pagpatay na Midya ng Komunikasyon
Ang walang-pagpatav na midva ng komunikasvon av kinakailangan
upang magbi gav ng i mpormasvon, bal i ta, at komentarvo na
makatutulong sa indibidwal at publikong pagpapasivang pampatakaran.
Iindi ito nangangahulugan ng pagkaligta ng midva sa pagpatav: bagkus
lumalampas i to sa karaniwang mensahe na ang pagpatav av di-
maiiwasan, kapuri-puri, at nakaaaliw. Ang mga pagpapasivang editorval ng
walang-pagpatav na midva sa panahon ng paghuhunos av maaaring
sumalamin sa lohika ng walang-pagpatav na pagsusuring pampolitika.
Kumbaga, ang mga mensahe av tumatagos sa realidad ng karahasan: nag-
uulat ng kontra-kamalavan hinggil sa walang dahas na realidad: nag-uulat
ng mga mapagbanvuhav na proseso, tagumpav, at kabiguan: at nagbibigav
ng tinig sa malikhaing walang-pagpatav na mithi sa lahat ng sining, agham,
umanidades, propesvon, at bokasvon ng pang-araw-araw na buhav. Ang
ganitong pagdulog av higit na hitik sa halagahan kavsa sa taglav ng midva
na nabigong kilatisin ang palagav hinggil walang-hanggang kabagsikan |ng
tao[, at patulov na nakapag-aambag nang lantad o pailalim sa pagkakahon
ng isipan |ng madla[ sa marahas na pesimismo. Kinakailangan ang mga
alternatibong midva sa pervodiko at magasin, sa radvo at telebisvon, sa
pelikula, at sa pandaigdigang komputerisadong network ng impormasvon.









157
Walang-pagpatay na Monumento
Upang mapanumbalik at maipagdiwang ang walang-pagpatav na
pamana ng sibilisasvon, kailangang maipundar ang mga monumento ng
mga tao, pangkat, samahan, di-kilalang bavani, at pangvavari sa bawat
lipunan. Kailangang gunitain ang mga tao na tumutol pumatav at sivang
nag-ambag sa mahabang paglalakbav tungo sa walang-pagpatav
sibilisasvong pandaigdig. Iindi ito nangangahulugan ng pagbuwag sa
mga bantavog at monumento ng mga matagumpav at nangabigong
mamamatav-tao sa kasavsavan ng kabagsikan. Kinakailangan ang
mga walang-pagpatav na monumento upang ipagunita sa atin na
laging mav pasimuno ng mga walang-dahas na alternatibo upang makairal
ang tao. Kabilang dito ang mga tanvag na relihivoso, ang martir na
nagsiwalat ng katotohanan laban sa marahas na kapangvarihan, ang mga
tao na tutol sa digmaan, ang mga tao na tutol sa karahasan avon sa
kanilang paniniwala, ang mga tao na sumalungat sa parusang
kamatavan, ang mga makata ng kapavapaan, at ang di-kilalang masa na
mapavapang lumaban sa kawalang-katarungan, kahit mav panganib ng
pagkabilanggo, pagpapahirap, at pagbitav.
Walang-pagpatay na Sona ng Kapayapaan
Ipinahihiwatig ng mga institusvon ng lipunang sibil ang mga walang-
pagpatav na sona ng kapavapaan mulang organisasvon hanggang
pamavanan ng lungsod at navon tungong pambansa at pandaigdigang
kasunduan. Magandang tandâ ang mga relihivosong santuwarvo: ang mga
sona ng kapavapaang tinukov ng mga navon na naging biktima ng armadong
bakbakan ng mga rebolusvonarvong hukbo at kontra-
rebolusvonarvong hukbo: ang pinalawak na pook ng tigil-putukan: ang mga
kilusan para sa walang-sandatang lipunan: ang pagsisikap ng mga
mamamavang mabawi ang mga pook ng paninirahan mula sa mararahas na
criminal at gang: at ang mga internasvonal na tratado na nagtatatag ng mga
sonang walang sandatang nuklear. Malaking hamon sa walang-pagpatav na
institusvong pangkaunlaran ang pagtukov sa mga katuwang






158
na institusvon, ang pag-uugnavan ng mga ito, at ang pagpapakilala nito, sa
malawak na sona ng kapavapaan para tangkilikin at mapalagananap.
Walang-pagpatay na Negosyo
Kung ang mga negosvo para sa digmaan at kultura ng karahasan av
sinasabing tumutubo nang malaki kahit magdulot ng malaking pinsala sa
iba, ang mga negosvo para sa walang-pagpatav av dapat higit na
pagkakitaan nang malaki. Kung sisipatin mula sa walang-pagpatav na
pananaw at mula sa inaasahang paglaki ng pangangailangan sa mga
walang-pagpatav na produkto, serbisvo, at aliwan, ang mga oportunidad para
sa walang-pagpatav na kalakalan av walang hanggan. Isang paraan sa
panimulang pagtukov ng mga alternatibo ang imbentarvo ng mga
negosvong nagpapalawig ng karahasan at ang pag-isi p ng mga
kasalungat nivon. Para sa mga laruang pandigma, ihalili ang laruang
pangkapavapaan. Para sa mababagsik na larong ·ideo, ihalili ang kapana-
panabik na walang-dahas na larong nagpapalakas ng isip at katawan. Para
sa mga industriva ng armas, ihalili ang industriva ng pagbuwag ng mga
armas. Para sa marahas na aliwan sa midva, ihain ang dramatikong paglikha
ng mga walang-pagpatav na sining. At para sa trabahong sumisira ng
buhav, ihalili ang mga trabahong nagpapavaman ng buhav. Maihahalimbawa
ang mga karanasan ng walang-dahas na ekonomikong pagbabagong-anvo
makalipas ang panahon ng desarme. Ngunit higit pa sa pavak na
ekonomikong pagbalikwas ang pagtukov ng mga tunav na pangangailangan
ng mga tao sa naghuhunos na walang-pagpatav na lipunan, avon sa
pandaigdigang konteksto nito: at nang makalikha ng mga serbisvong
kavang tumugon sa naturang mga pangangailangan.
Mga Sentro para sa Pandaigdigang Walang-pagpatay
Ang pangarap na walang-pagpatav na daigdig av nagpapahiwatig ng mga
institusvon na kavang magpabilis ng pagbabago mula sa ganap na
pangkabuuang pananaw. Ang gavong mga institusvon av dapat nakaugat
nang malalim sa mga pangkalahatang walang-pagpatav na katangian ng
mga espiritwal at pangkulturang tradisvon sa daigdig.






159
Kailangang magkaroon ng kakavahan ang mga ito na magamit ang mga
pandaigdigang vaman sa sivensiva, kasanavan, sining, at institusvon upang
matulungan ang sangkatauhan na mabatid ang landas ng walang-pagpatav
na pag-igpaw sa kabagsikan at sa mga resulta nito. Sa
kontemporaneong termino sa kompivuter, ang nasabing mga sentro av
dapat maging malikhaing gatong ng walang-dahas na soítware` na
makapagsisilbi sa mga pangangailangan ng tao sa pamamagitan ng
"hardware" na mga serbisvo ng pamahalaan at institusvon ng lipunang sibil.
Upang maging epektibo, ang nasabing mga sentro av dapat mav kakavahang
makapagsarili nang ganap mula sa gobvernong nagsusulong ng karahasan at
mula sa mga mapagbukod na pribadong interes. Ang mga sentrong ito av
dapat habambuhav na tustusan ng mga bisvonarvong patron, pangmadlang
suskrisvon, at iba pang paraan.
Ang pandaigdigang sentro ng walang-pagpatav av mav lunggating
tumuklas at magluwal ng talino ng tao sa mga sumusunod na larang:
kawalang-dahas sa mga tradisvong espiritwal at pilosopiko: bivo-
newrosivensiva at kawalang-dahas: ugnavang pangkasarian at kawalang-dahas:
ekonomiks at kawalang-dahas: komunikasvon at kawalang-dahas: kawalang-
dahas at kaligiran: sivensiva, teknolohiva, at kawalang-dahas: edukasvon at
kawalang-dahas: kawalang-dahas at sining: kawalang-dahas at isports: papel
ng militar at pulisva sa walang-dahas na pagbabago: walang-dahas na
pamumuno: at walang-dahas na kinabukasan ng tao.
Isang mabigat na pangkonteksto at pangkasavsavang tungkulin av
magsagawa ng imbentarvo ng pandaigdigang pangkulturang vaman, batav
sa pagsisivasat na nakatuon sa lokal sa bawat bansa at rehivon.
Nangangailangan ito ng pananaliksik sa mga walang-pagpatav na
tradisvon sa kasavsavan, sa mga kasalukuvang patunav, at sa mga
maaaring maganap sa hinaharap. Kung titipunin sa buong mundo, ang
gavong mga tuklas av makapagbibigav sa sangkatauhan ng kauna-
unahang malawak na pag-unawa sa walang-pagpatav na kakavahan ng tao at
doon masusukat ang mga darating na tagumpav sa hinaharap.







160
Ang mga pandaigdigang sentro ng walang-pagpatav av dapat
magtaglav ng isang silid na laan sa pandaigdigang sitwasvon. Sa nasabing silid,
ang mga kasalukuvang realidad ng pagpatav, banta ng pagpatav, at kaugnav
na panggigipit av malinaw na maihahanav sa kasalungat na walang-pagpatav
na mapagpanibagong vamang hawak ng sangkatauhan. Ang nasabing mga
sentro, na mal imit hinaharap ang hamon ng kabagsi kan, av
makadudukal sa abanseng kaalamang nal ikom.
Makapagmumungkahi rin ito ng kombinasvon ng mga vamang
espiritwal, siventipiko, kasanavan, artistiko at pang-institusvon upang
makatulong sa pagbubuo ng mapaghunos na patakarang pangmadla,
panananaliksik, edukasvon, at pagsasanav ng lahat na naghahangad
kaligtasan at kabutihan ng sangkatauhan.
Kinakailangang Walang-pagpatay na Institusyon
Ang agham pampolitikang nagtatava sa mga tungkulin para sa
kaganapan ng mga walang-pagpatav na lipunan av makapagtuturo at
makapagsusulong ng pagbabago sa pamamagitan ng mga angkop na
institusvon, na maaaring magsimula sa sarili mismo nito. Kinakailangan ang
nasabing mga institusvon para sa pagpapatunav na espiritwal na mav
paggalang sa buhav. Para sa pagtuklas, pagtanggap, at pagbabahaginan
ng karunungan. Para sa pangmadlang patakaran sa pagpapasiva. Para sa
walang-pagpatav na pangkalahatang seguridad. Para sa ekonomikong
kabutihan. At para ipagdiwang ang buhav sa lahat ng sining at bokasvon.
Ang mga tungkulin sa pagbabanvuhav av humihingi ng mga
malikhain, mapagbuong sentro para sa pandaigdigang walang-dahas, na
nagtatava sa pag-unawa at pagpapabilis ng pagtugon sa mga walang-pagpatav
na pangangailangan ng lahat. Ang lakas ng walang-pagpatav na institusvon
av masasalok sa mga nagtutulungang tao. Bawat siventipikong
pampolitika at bawat tao av maaaring maging .evtro para sa pandaigdigang
walang-pagpatav upang mapabilis ang paglipat tungo sa walang-pagpatav na
daigdig.











Ika-anim na Kabanata
WALANG-PAGPA1AY NA AGHAM
PAMPOLI1IKANG PANDAIGDIG
1avo'v nasa bagong panahon. Iindi na sapat ang mga lumang
pamamaraan at solusvon. Kailangan natin ang mga bagong kaisipan,
bagong idea, bagong konsepto..Kailangang lumava tavo mula sa bigkis ng
kahapon.
- Ieneral Douglas MacArthur
Kailangang magkaroon ng diwa at kahit estratehiva ang isang tao upang
malagot ang mga tanikala ng karahasan at pagwasak |na pawang mauugat[ sa
kasavsavan.
- Martin Luther King
Lahat ng karanasan sa kasavsavan av nagpapatunav sa isang katotohanan -
na hindi makakamit ng tao ang posible hangga't hindi siva paulit-ulit na
nagsisikap na abutin ang imposible.
- Max \eber
Nasasaksihan natin araw-araw na ang mga imposibleng pangvavari
noon av nagiging posible sa ngavon.
- Mohandas K. Gandhi
1ungo sa Paglaya sa Kabagsikan
Dumating na ang panahon para itakda ang pagpatav sa tao bilang
problema na dapat lutasin, imbes na tanggapin ang pang-aalipin nivon
bilang kalagavang dapat tiisin habambuhav. Ang sadvang pagpatav ng mga
tao, at paglipol sa kanila sa pamamagitan ng makina, av umabot na sa vugto
ng kabaliwang nakapagwawasak sa mismong sarili. Ang pagpatav na
inaasahang magpapalava, magsasanggalang, at magpapavaman av
naging bukal ng kawalang-kativakan, kahirapan, at banta sa kaligtasan ng tao
at planeta. Nagdurusa ang sangkatauhan sa


161
162
tinatawag ni (raig (omstock na "pathologv oí deíense" |patolohiva ng

pananggol[, na ang bagav na inaasahang magtatanggol av nagging ugat
mismo ng pagwasak sa sarili (omstock: 19¯1,. Ang mga baril na na bahav
at sivang pananggol sa sarili av pumapatav ng mga kaanak. Pinapaslang
ng mga badigard ang mga pinuno ng estado. Nilalapastangan
ng mga hukbo at pinahihirapan ang kanilang mga kababavan.
Lumalaganap ang sandatang nuklear at inilalalagav sa panganib ang mga
mamumuhunan at tagapagtaglav nito. Kinakailangan ang \alang-pagpatav
na Pahavag ng Kalavaan sa karahasan sa loob ng ating mga sarili at lipunan.
Ang pagkamit ng mithi ng tao sa pamamagitan ng karahasan sa
modernong panahon av nagbunga ng di -makalkulang patavan,
panggigipit na materval, at sikolohikong trawma na pawang naglandas sa
iba't ibang salinlahi. Ang lunggati ng sangkatauhan sa loob ng
dalawang siglo av nakatatak sa mga banderang pamana ng Rebolusvong
Pranses: íiberte |kalavaan[, egaíite |pagkakapantav-pantav[, tratervite |kapatiran[.
Ang pagpatav ng tao sa ngalan ng kalavaan av pamana ng rebolusvong
Amerikano. Ang pagpatav ng tao para makamit ang pagkakapantav-
pantav ang naging pamana ng mga rebolusvong Ruso at 1sino. Ang
pagpatav ng tao sa ngalan ng kapavapaan av naging pamana ng
dalawang siglo ng digmaan, rebol usvon, at kontra-rebolusvon. Ang
aral na matatamo'v ang tunav na kalavaan, igwalidad, at kapatiran av hindi
makakamit nang walang pangunang pagtanggal sa pamana ng
kabagsikan. Ang kabundukan ng mga kalansav na isinakripisvo para sa
kabutihan at kasamaan av sumisigaw sa atin upang matutuhan natin ang
nasabing aral.
Nangangahulugan ito ng paglitis at pagbago sa kuro-kuro ng
papatanvag na pandaigdigang akademikong disiplina ng agham
pampolitika na di-maiiwasan ang pagpaslang at makabubuti ivon sa
sangkatauhan. Nangangahulugan ito ng pag-usisa at pagbaligtad sa
pinakamakapangvarihang palagav ng sinaunang karunungan at
kontemporaneong paniniwala. Matatagpuan ang analogo sa pagbasura ng
teorva ng "laudable pus" |kapuri-puring nana[ sa kasavsavan ng medisina.
Sa loob ng labimpitong siglo, ang mga turo ng awtoritatibong






163
Grivegong doktor na si Galen sirka 130-120, av nangibabaw. Ani
Galen, ang nana na namuo sa paligid ng sugat av isang paraan ng
kalikasan upang papanumbalikin ang kalusugan. Iinamon ito noong
186¯ ni Lister na sumulat ng artikulong "Antiseptikong Prinsipvo sa
Pagtitistis" na nalathala sa íavcet. Lumikha man ng kontrobersiva, ang akda
ni Lister av bagong imbensivon at nagpapatibav ng bisang antiseptiko
Ackerknecht: 1982, ¯¯: Garrison: 1929, 116: 589-590,. Ang paniniwalang
ang pagpatav |ng tao[ av likas at makapagpapalusog sa politika av
matataguriang "teorva ng kapuri-puring nana" sa agham pampolitika.
Kung ang mga siventipikong pampolitika-ang mga iskolar na
ibinuhos ang kanilang buhav sa pag-aaral ng kapangvarihang pampolitika av
mulang buhav pamilva hanggang pandaigdigang digmaan-av hindi
servosong uusisain ang palagav hinggil sa kabagsikan, paanong
maaasahang gagawin din ivon ng mga pinunong pampolitika at
mamamavan sa buong daigdig· Gavunman, lumitaw sa kasavsavan, at
dumarami sa panahong ito, ang mga pinuno at mamamavang hindi man
nagagabavan ng agham pampolitika av nagmimithing makamit ang
kalagavang mav kalavaan, pagkakapantav-pantav, at kapavapaan sa
pamamagitan ng walang-pagpatav na pamamaraan. Isang halimbawa na
ang "pagsunog ng mga sandata" na ginawa ng ¯,000 pasipistang
Doukhobor na sumasalungat sa konskripsivong militar sa Rusva noong 1895
1arasoíí: 1995, 8-10,. Mav malinaw na puwang sa pagitan ng agham
pampolitikang tanggap-ang-karahasan at ng tagapasimunong politikang
nagtatakwil sa karahasan. Noong siglo bevnte, ang mga pamana nina
1olstov, Gandhi, Khan, King, at Kellv av matapang na kinasangkapan mga
pinunong gava ng Dalai Lama at nina Aung Suu Kvi at Desmond 1utu.
Nagpaalab at tinangkilik din ng mga di-kilalang bavani na lumikha ng
walang-dahas, mapaglingkod na pamunuan ang nasabi ng pamana. Ang
mga i t o ang mai t ut uri ng na t andâ ng makapangvarihang walang-
pagpatav na politika ng hinaharap.
Makakaiwanan ba ng panahon ang mga siventipikong pampolitika, na
susunod lamang sa agos ng mga walang-pagpatav na tagumpav ng bavan at
kilusang popular, matapos manguvapit nang matagal sa .tatv.






164
qvo na tumatanggap ng karahasan· Makikilahok ba ang mga
siventipikong pampolitika sa mga walang-pagpatav na demokratikong
pagdiriwang· O ang agham pampolitika av itutuon ang sarili, gava ng agham
medisina, sa pagsusuri ng patolohiva ng kabagsikan, at sa pagtuklas ng
mga reseta at gamot na maibabahagi sa sinumang nagnanais na pawiin
ang pagpatav |ng tao[ sa buong daigdig·
Ang 1esis ng Walang-pagpatay na Kakayahan
Ang tesis na itinampok dito av ang walang-pagpatav na sandaigdigan av
posible: at makatutulong ang mga pagbabago sa akademikong disiplina
ng agham pampolitika, at sa papel ng nasabing disiplina, upang makamit ang
gavong lunggati. Ang kaso para makamit ang mga walang-pagpatav na
lipunan av nakasalalav sa pitong batavan. Karamihan sa mga tao av hindi
pumapatav ng kapuwa. Ang makapangvarihang walang-pagpatav na
potensival av nananahan sa pamanang espiritwal ng sangkatauhan.
Ipinamamalas ng agham at, humuhula ito, sa walang-pagpatav na
kakavahan ng tao. Ang mapaghunos na mga walang-pagpatav na
patakarang pangmadla-gava ng pagpapawalang-bisa sa parusang
kamatavan at pagkilala sa matapat na pagtutol sa serbisvong militar- av
pinagtibav kahit sa mga bansang nalikha sa pamamagitan ng dahas. Umiiral
na ang mga samot-saring institusvong nakabatav sa mga prinsipvo ng
walang-pagpatav, na kung pagsasama-samahin av maitutumbas sa
gumaganang walang-pagpatav na lipunan. Ang mga mapavapang
pakikibaka para sa mga pampolitika, panlipunan, at pang-ekonomivang
pagbabago av nagpapamalas ng tumitinding alternatibo sa madugong
rebolusvon. Ang mga ugat ng walang-pagpatav na inspirasvon at
karanasan av matutuklasan sa mga pakasavsavang tradisvon sa buong
mundo. Sa wakas, ang pangako ng walang-pagpatav

na paghuhunos av
nakasalalav sa mga halimbawa ng walang-pagpatav

na tao, tanvag man o di-
kilala, na ang magigiting na buhav av patotoo

sa mga walang-pagpatav na
kakavahan.

165
Mga Pahiwatig para sa Agham Pampolitika
1inatanggap |ng madla[ na ang mga tao, sa bivolohiko o kava'v sa
paghubog na paraan, av mav kakavahan sa kapuwa pagpatav at walang-
pagpatav. Ngunit naobserbahan na ang karamihan sa mga tao av hindi naging
salarin: at ang maraming panlipunang institusvon av nakabatav sa walang-
pagpatav na mga prinsipvo na nilikha upang magsilbing prototipong bahagi
ng walang-pagpatav na mga lipunan. Dagdag pa, ang kasalukuvan at ang
inaasahang siventipikong pagsulong av nagbibigav ng pag-asa upang
mapawi ang mga sanhi ng pagpatav: upang mapalakas ang mga sanhi ng
walang-pagpatav: at upang maisilang ang mga kondisvon ng walang-pagpatav
na lipunan. Sa hatag ng ganitong obserbasvon, ang pagtanggap sa "di-
matatakasang kabagsikan" bilang palagav na pinagbabatavan ng akademikong
disiplina at panlipunang papel ng agham pampolitika av hindi gaanong
mabigat na suliranin. Samakatwid, ang pag-usisa sa palagav na ang pagpatav
|ng tao[ at ang mga pahiwatig nito sa matataguriang "nakamamatav na
disiplina" ng agham pampolitika - sa hanav ng iba pa - av naaangkop. Dapat
hanguin ng agham pampolitika, kasama ng iba pang disiplina at bokasvon, sa
nakalipas, ang mga walang-pagpatav na karanasan: kilalanin ang mga
kasalukuvang walang-pagpatav na kakavahan: itampok ang mga walang-dahas
na kakavahan para sa kinabukasan: at makipagtulungan sa pagsusulong ng
karunungang ito sa pananaliksik, pagtuturo, at serbisvo publiko para sa
walang-pagpatav na lipunang paghuhunos.
Ang mga pangunahing elemento na kailangang paglangkapin para sa
walang-pagpatav na paghuhunos av malinaw. Dira D,, ang malalim na
pagtatava na huwag pumatav |ng tao[ na madudukal sa lahat ng
pananampalatava at pilosopiva. .gbav A,, ang kaalaman sa lahat ng sining,
sivensiva, at propesvon, at sivang nagluluwal ng mga sanhi ng pagpatav at
walang-pagpatav na paghuhunos. Ka.avayav K
1
,, ang mga indibidwal at
pangkatang pamamaraan ng paghahavag ng diwa at agham sa mapaghunos na
pagkilos. .rit A
2
,, ang inspirasvon sa musika at sa lahat ng sining, na
ginagawa ang sivensiva at praktika ng walang-pagpatav na politika nang
hindi mapanglaw o nakamamatav, bagkus mapangvarihang pagdiriwang
ng buhav. Upang mapagsama-sama,






166
kinakailangang linangin at palawigin ang apat na elemento ng mahusav na
paglilingkod: demokratikong Pavvvvvo P,, Kaíayabav vg
Mavavayav K
2
,, tagapagpatupad na ív.titv.yov I, at katuwang na

\aman
\,.
Ang kombinasvon ng mga elemento av malalagom sa sumusunod:
A
2
x P K
2
I Y = Walang-pagpatay na Paghuhunos na Pandaigdig
Ang diwa, agham, kasanavan, at awit av mapaglalangkap nang
mal i khai n sa pamamagi t an ng mga prosesong t umut ugon sa
pangangailangan ng demokratikong pamunuan at pagpapalakas sa
mamamavan. Mapalalawig ivon ng mga pahavag ng institusvon,
samantalang ang pagtatava ng vaman av makapag-aambag sa kaganapan ng
walang-pagpatav na daigdig.
1eorya at Pananaliksik
Ang pagkasuklam sa kabagsikan ng tao av nagbubukas sa agham
pampolitika na magsivasat sa pamamagitan ng apat na pilas ng lohika sa
pagsusuring pampolitika. Ang nasabing pagsusuri av makapagbibigav ng
kaalaman na kinakailangan upang mapigil ang pagsasalubong ng mga
puwersang makapagbubunga ng pagpatav mulang omisidvo hanggang
henosidvo at pambobombang nuklear na makagugunaw ng lungsod at
makabubura ng buhav sa mundo. Sa kamalavan ng agham pampolitika, ang
pagpatav av kailangang mailipat mula sa vugto ng pagtanggap ng karahasan
tungo sa vugto ng masusing pagsusuri at paghahanap ng solusvon.
Nangangahulugan ito ng masigasig na pagkilos na unawain ang mga sanhi ng
pagpatav: ang mga sanhi ng walang-pagpatav: ang mga sanhi ng
paghuhunos mulang pagpatav tungong walang-pagpatav at pabalik: at ang
mga katangian ng ganap na walang-patavang lipunan. Ang gavong
karunungan av kinakailangan upang mapabilis ang pagtukov sa mga
walang-pagpatav na alternatibo at mapaghunos na pagkilos sa loob at sa
buong sona ng imbudo ng kabagsikan: mga sonang newro-bivolohiko,
pang-estruktura, pangkultura, pakikipagkapuwa, at pagpatav.






167
Ldukasyon at Pagsasanay
Upang maisulong ang karunungan at mabuting pagkilos, kailangang
matugunan muna ang mga pangunang kahingian sa edukasvon at
pagsasanav ng mga siventipikong pampolitika. Kinakailangan din ang
pagbabago sa balangkas ng kurikula: sa pagbubuo ng mga kagawaran ng
agham pampolitika: sa pakikipag-ugnavan sa iba pang disiplina: at sa
pananaliksik-edukasvon-pagkilos na papel ng agham pampolitika sa lipunan.
Ang pangkalahatang mithi ng agham pampolitikang edukasvon at
pagsasanav av ang paglinang ng talino at kasanavan sa walang-pagpatav na
paglutas ng problema. Ang ilang gabav na prinsipvo av ang sumusunod:
repasuhin ang pamana ng mga malikhaing buhav at institusvon:
tumulong sa paghahanap ng indibidwal na interes at kasanavan: maghanap
ng kumulatibong kaalaman at pagpapavaman sa kasanavan: makilahok sa mga
kusang piniling provektong lumulutas ng problema: magbigav ng mabuting
serbisvo sa mga pamavanan: at magbigav ng orventasvon na pawang
sumusuporta sa walang-pagpatav na agham pampolitikang bokasvon.
Matapos ang malinaw na introduksivon hinggil sa nakaririmarim
na kasavsavan ng kabagsikan at sa nakapagpapaalab na pamana ng
walang-pagpatav na pagkamalikhain |i.e., talino[, itatampok ng
kurikulum ang lohika ng walang-pagpatav na pagsusuring pampolitika
at magbibigav ng hamon sa pagtuklas ng mga prinsipvo at proseso para
sa epektibong pagkilos na lumulutas ng problema. Rerepasuhin ng mga
kalahok ang mga sanhi ng pagpatav, walang-pagpatav, pagbabanvuhav,
at ipotesis hinggil sa mga katangian ng walang-pagpatav na lipunan.
Mula sa ganitong pananaw, masusuri ang dalov ng kasavsavan ng mga
institusvong pampolitika at proseso, sa loob man ng bansa o sa buong
mundo. Ihahain ang mga hamon hinggil sa mga problemang dapat lutasin
gava ng ko omisidvo, demosidvo, henosidvo, at desarme: pang-
ekonomivang kabagsikan: paglabag sa mga karapatang pantao:
ekolohikong-bivosidvo: at mapangwasak na pagkakawatak-watak laban sa
kooperasvon sa kabila ng pagkakaiba-iba. Ihahain din ang mga






168
oportunidad na paunlarin ang mga kasanavan sa mga paraan ng paglutas

ng
problema: pananaliksik, pagtuturo, mapaglingkod na pamumuno at
mapanuring komunikasvon. Sa ganitong mga pundasvon, isusulong at
itatampok ang mga indibidwal at pangkatang provekto upang malutas ang
mga problema at mahasa ang kasanavan. Ang kaavong unibersida na gava ng
Shanti Sena av makapagbibigav ng komplementarvong pagsasanav sa
pamumuno para sa disiplinadong paglilingkod sa bavan.
Ang mga estudvanteng nagsipagtapos av maaaring maging
mananaliksik, guro, pinuno, at tagapag-ugnav |communicator[ sa mga
naghuhunos na publiko at pribadong institusvon. Sila ang tutugon sa
mga panlipunang pangangailangan para sa serbisvong mav kinalaman sa
malikhaing paglutas ng problema. Ang mga gradwadong pagsasanav av
maglalaan ng abanseng paghahanda para sa serbisvo sa politika,
pamahalaan, at lipunang sibil na pawang pupuno sa lumalaking
kontemporaneong pangangailangan para sa kasanavan hinggil sa pag-iwas
sa karahasan, at hinggi l sa walang-dahas na panlipunang pagbabago.
Ang mga pakikisangkot sa paglutas ng problema av kaavon sa mga di-
gradwadong edukasvon. Binubuo ang mga aktibong pangkat na isinusulong
ang kasanavan sa pananaliksik, edukasvon, pagkilos, at pagbubulav upang
malutas ang suliranin sa karahasan, ekonomiva, karapatang pantao,
kaligiran, kooperasvon, at iba pang usapin. Ang mga kandidato sa
masterado at doktoradong titulo av makapagsisilbi sa mga íakultad bilang
gabav, tagapagturo, at kapuwa mag-aaral sa mga provektong di-
gradwado.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av nagpapahiwatig ng
mataas na hangarin sa doktoradong pag-aaral upang maihanda ang mga
propesvonal na manlilikha rin mismo at bihasa sa paghubog ng talino ng
ibang tao. Iindi lahat av maaasahang maging bihasa sa bawat
kinakailangang kasanavan, ngunit ang lahat av makapagbabahagi sa pag-unawa
ng mga kinakailangang gawain: makahahanap ng mga malikhaing ambag sa
sukdulang hanggahan ng kahusavan: at maaaring matuto kung paano
susuportahan ang mga ambag sa paglutas ng problema ng tao sa loob at sa
labas ng akademikong pamavanan.






169
Ang doktoral na pagsasanav av nangangailangan ng malalimang pag-aaral
hinggil sa mga pundasvon ng walang-pagpatav na agham
pampolitika: pag-unawa sa mga lokal at pandaigdigang pangangailangan sa
paglutas ng problema: pag-unawa sa mga kalitatibo at kantitatibong
pamamaraan ng pagsisivasat kabilang na ang mga wika,:
pagpapakadalubhasa sa mga metodo ng pananaliksik na mahalaga sa
paggampan ng mga tungkulin: at pagsangkot sa mga abanseng provekto. Ang
pagsangkot sa abanseng provekto av sumasaklaw sa pagtuklas ng bagong
karunungan: at pagsasakatuparan ng umiiral na kaalaman upang mapahusav
ang edukasvon at pagsasanav, ang pagpapaunlad ng institusvon, at ang
mga proseso ng paglutas ng problema.
Ang walang-pagpatav na pamumunong pang-iskolar av
nangangailangan ng paghahanda sa maramihang pagganap ng mga
hinihinging panlipunang tungkulin. Pangunahin na rito ang oportunidad para
sa malatalambuhav na pagmumuni hinggil sa mga ugat ng paniniwala at
asal mav kaugnavan sa pagpatav at walang-pagpatav. Ang paghahanda av
kinakailangan sa paghubog ng talino ng estudvante. Kinakailangan din ivon
sa pamumunong pangkagawaran para mapabilis ang pagkamalikhain ng mga
kasamahan: para sa konsultasvon na magpapabilis ng walang-pagpatav na
pagbabago sa estado at lipunang sibil: para sa mapanuri't mabuting
komunikasvon sa midva: at para sa tahasang walang-dahas na mapaglingkod
na pamumuno Greenleaí: 19¯¯,.
Sa sarili nitong panlipunang pakikipag-ugnavan, ang walang-
pagpatav na kagawaran ng agham pampolitika av kinakailangang
magpahavag ng mga mithing katangian ng walang-pagpatav na lipunan, kahit
sa pasubok na paraan. Nangangahulugan ito ng pagpapatibav sa di-sektarvo
ngunit maramihang pananalig na espiritwal at makataong paggalang sa
buhav. Nangangahulugan din ito ng paglikha ng pananagutang makabubuti
sa lahat: pagpapahusav ng mga proseso ng pagpapasiva na tumutugon sa
pangangailangan at humahatak ng pakikilahok ng mga tao: pagdakila sa
pagkakaiba-iba |ng mga tao[ at dangal ng lahat: pag-eksperimento sa pantav
na pamamahagi ng mga gawaing pampamunuan nang di-alintana ang
kasarian. Ang walang-






170
pagpatav na agham pampolitika av kinakailangan ding maging handang
mangalap ng mga tagapavong lumulutas ng problema lalo sa panahong di-
masupil ang tunggalian. Kailangan nitong maging bukas sa mga ambag ng iba
pang disiplina at propesvon. Iikavin ang matatalisik na hirnpilan

na lutasin
ang mga siventipikong problema. At kilalanin na ang walang-pagpatav na
lipunang pandaigdig av nakaugat sa mga tao at pamavanang lokal.
Ang pangmatagalang konsultasvong mav damavan av dapat maitatag sa
tulong mga gradwevt na magpapatulov na magtrabaho sa mga larang ng
pananaliksik, edukasvon, pamumuno, komunikasvon, at iba pang bagav. Ang
kanilang mga karanasan av makatutulong nang malaki sa pagtukov sa mga
hinihinging pananaliksik, sa pagpapahusav ng paghahanda sa
kinakailangang kasanavan, at sa pagpapatalas ng talino upang maigpawan ang
sagabal sa walang-pagpatav na paghuhunos. Gaano man kalawak ang mga
trabaho, lahat ng tumanggap ng hamon ng agham pampolitika av
makapagsasama-sama sa pinalakas na pagbabalikatan.

Paglutas ng Problema
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av nagpapahiwatig ng
paggamit ng pinagsalikop na batavang agham at aplikadong agham sa
paglutas ng problema. Magbabago-bago ang mga problema, gava ng
ipinakahulugan sa mga konteksto ng panlipunang pagbabago. Limang
mahahalagang problema ang matingkad sa buong mundo: karahasan at
desarme: ekonomikong paglipol: paglabag sa mga karapatang pantao:
pagkawasak ng kaligiran: at kabiguang makipagtulungan sa paglutas ng
problema. Magkakaugnav ang lahat, at pinalulubha ng tahasan o kubling
kahandaan sa pagpatav |ng tao[. Saad nga ng kontemporaneong islogan:
"\alang kapavapaan kung walang katarungan," na waring ipinahihiwatig
na ang karahasan at digmaan av magpapatulov o kava`v ki nakai l angan
ang protesta o dapat munang baguhi n ang di -makatarungang
kalagavan. Ngunit sa walang-pagpatav na pananaw, "walang katarungan
kung walang walang-pagpatav." Bakit· Dahil ang









171
pagpatav at banta ng pagpatav av nakapag-aambag sa paglikha at
pagpapanatili ng kawalang-katarungan. Sa kaso ng di-patas na trato sa
kababaihan, halimbawa na, nabatid ni Kellv na: "Ang di-patas na
pangkasariang pamamahagi ng kapangvarihan, vaman, at
responsabilidad av ginawang matwid ng sinaunang tradisvon, itinadhana sa
batas, at ipinatupad kung kinakailangan ng karahasan ng lalaki" Kellv: 1994,
15,.
Ang pakikisangkot sa paglutas ng problema av hindi
nangangahulugang ang walang-pagpatav na agham pampolitika av batid ang
lahat ng bagav o bukal ivon ng bawat solusvon. Ipinahihiwatig ng nasabing
pakikisangkot na ang pagsasakatuparan ng karunungang hinugot mula sa
walang-pagpatav na panunuring pampolitika at mula sa mga prinsipvo at
praktika ng walang-dahas na pagkilos av makapagpapahusav ng mga
proseso ng panlipunang pagpapasiva na tumutugon sa pangangailangan ng
lahat ng tao. Sa ganitong diwa, nangangako ivon ng walang-dahas na ambag
sa pag-igpaw sa batav-sa-karahasang demokratikong tradisvon Goldman:
1990,.

Mga Institusyon
Ang mga lavunin ng walang-pagpatav na agham pampolitika-na
mapaghanap ng kaalaman, mapaghubog, at mapaglutas ng problema-av
nagpapahi wati g ng pangangai l angang magkaroon ng mga
institusvong magsasakatuparan ng mga plano. Ang mga ito av maaaring
mulang bago o isinaavos na kagawaran ng agham pampolitika hanggang
buong unibersidad kasama na ang pandaigdigang komunikasvong
katurnbas na inilalahok ang mga talentong nasa loob o labas ng umiiral na
institusvon,. Maaari din ivong di-militar na Shanti Sena na pangkat
tagapagsanav, walang-pagpatav na institusvon sa publikong patakaran,
walang-pagpatav na pangkalahatang puwersa ng seguridad, walang-
pagpatav na partidong pampolitika, at walang-pagpatav na pagbabagong
panginstitusvon sa bawat sektor ng lipunang sibil. Ang paglikha ng
nasabing mga institusvon, at pagsisilbi roon, at pagpapanibago ng mga
umiiral na institusvon upang pawii n ang kabagsikan sa l okal at







172
pandaigdigang buhav, av naghahain ng mga bokasvon ng sukdulang
pagkamalikhain para sa lahat na nag-aaral at nagsasagawa ng agham ng
walang-pagpatav na politika.
Mga Balakid at Inspirasyon
Sa pagsisimula ng siglo 21, ang agham pampolitika av hinahamon na
isabalikat ang tungkuling mag-ambag sa katuparan ng walang-
pagpatav na lipunan. Iindi lamang ito kanais-nais, bagkus
kinakailangan. Iindi matatakasan ng mga siventipikong pampolitika ang
pananagutan sa pamamagitan ng pagtutol sa mav pagkiling na
hal agahan, at i katwi ran ang "makatotohanang" si venti pi kong
newtralidad-na maisasalin sa kahandaang pumatav. Ang gavong
newtralidad av kabulaanan. Kung totoo ivon, ang mga siventipikong
pampoli tika av walang pakialam kung ang lipunan o mundong
pi nanahanan ni l a av mal ava o di -mal ava, makatarungan o di -
makatarungan, mavaman o mahirap, mapavapa o magulo, matagumpav o
bigo. Matutuwa sila sa pagtuturo sa kanilang mga estudvante na ang mga
siventipikong pampolitika av walang pinipiling halagahan, at
samakatwid, hindi hinuhubog ang kanilang mga saliksik, pagtuturo, at
serbisvo publikong provekto upang kumiling sa iba. Para sa nasabing mga
siventipikong pampolitika, walang mapagpipilian sa panig ng holocaust
ni Iitler at ng satvagraha ni Ghandi.
Iindi rin maiiwasan ng mga siventipikong pampolitika ang
tungkuling lumikha ng walang-pagpatav na agham pampolitika dahil ang
iba pang halagahan, gava ng kalavaan, igwalidad, o seguridad, av higit
umanong mahalaga sa mismong walang-pagpatav. Ang walang-pagpatav av
kapantav ng iba pang halagahan dahil ang sangkatauhan av sumapit na sa
vugtong lahat ng nasabing halagahan av nalalagav sa panganib. Ivon av
sapagkat walang makapangvarihang pagtatava sa walang-pagpatav na etika
sa agham pampolitika at buhav pampolitika. Sumapit sa parehong wakas
ang matervalismo at moralidad. Kung ang t radi svon av ti nuruan
tavong pumatav upang magi ng Mal ava, magkakapantav, at ligtas, ang
kasalukuvang |panahon[ av nagtuturo



173
kung hindi tavo hihinto sa pagpatav |ng tao[, hindi lamang ang kalavaan at
igwalidad ang malalagav sa alanganin bagkus maging ang atin mismong
búhav na pansarili, panlipunan, at pang-ekolohiva. Dumating na tavo sa
vugto na ang agham at ang praktika ng politika av dapat nakaavon sa
mga puwersang nagtataguvod ng buhav sa lipunan at kalikasan. Iindi
lamang mabuti ivon para sa moralidad, at mabuting praktikalidad, bagkus
kinakailangan ng panahong ito ang mabuting agham pampolitika.
Sa proseso ng pagbabanvuhav, maaasahan ang pagsalungat mula sa mga
puwersa ng kaisipan at pagkilos na humuhugot ng identidad at nakakukuha
ng mga benepisvo sa paghahasik ng kabagsikan. Kabilang dito ang mararahas
na puwersa ng estado, ang kanilang mababalasik na kalaban, at ang mga
pampolitika, pang-ekonomiva, at pansikolohivang benepisvado ng kultura ng
pagpatav. Kabilang dito ang ilan, ngunit hindi beterano lahat ng digmaan at
paghihimagsik, ang kanilang mga salinlahi, at iba pang tao na humuhugot ng
kanilang identidad at dangal mula sa panlipunang paggunita sa pagiging
matwid ng kabagsikan. Sa pagdalaw at pagpupugav sa libingan ng mga
martir, nahuhubog ang ating awa laban sa mga nasawing kalaban. Nauulapan
din ang ating paningin sa pagmasid sa magkatunggaling panig bilang biktima
ng bigong politika, at nahihimok tavo na habambuhav na maghanda sa
kahawig na sakripisvo imbes na manindigan tavong huwag nang maulit pa
ang nasabing pagpatav.
Ngunit kabilang sa nakapagpapasiglang bukal ng suporta para sa
pagbabago tungo sa walang-pagpatav na agham pampolitika ang paalala ng
ilang iginagalang na punong militar sa buong daigdig. Isaalang-alang ang apela
ni Ien. MacArthur sa Amerikanong Lehivon noong 1955, na iwaksi ang
digmaan bilang siventipikong realismong kailangan ng tao:
Masasabi ninvo agad na bagaman ang pagpawi sa digmaan ang pangarap
ng tao sa nakalipas na mga siglo, ang bawat mungkahi upang matupad
ivon av iwinaksi't itinuring na imposible at kagila-gilalas. Bawat siniko,
bawat pesimista, bawat abenturero, bawat sundalong maangas sa
daigdig av malimit na ikinakaila na









174
maisasagawa ang gavon. Ngunit panahon ivon bago pa nalikha noong
nakaraang dekada ang sivensiva ng paglipol sa tao. Nakasalig ang
pangangatwiran noon sa batavang espiritwal at moral, kava natalo. . . .
Ngunit ngavon, ang pambihirang ebolusvon ng kakavahang nuklear at
sandatang pamuksa av naging daan upang ang problema av hindi na lamang
ituring na usaping moral at espiritwal bagkus dumako sa siventipikong
realismo. Iindi na basta etikong tanong ivon na pagbubulavan lamang ng
matatalisik na pilosopo at eklesivastiko bagkus mahalagang tanong para
pagpasivahan ng masa na ang kaligtasan
av nakasalalav doon... Ang mga pinuno ang mabagal.Iindi
nila sinasabi ang katotohanan, na ang susunod na magiging malaking
pagsulong ng sibilisasvon av hindi magaganap hangga't hindi napaglalaho ang
digmaan. . . . Kailan sasapit ang isang dakilang tao na mav sapat na harava
upang gawing makatotohanan ang pandaigdigang mithing ito-na nagiging
pandaigdigang pangangailangan· 1avo'v nasa bagong panahon. Kailangan
natin ng bagong kaisipan, bagong idea, bagong konsepto. . . .
Kailangang lumava tavo sa bigkis ng kahapon (ousins: 198¯, 6¯-69,.
Ang bagong walang-dahas na pagpapal it ng mga islogan
Rebolusvong Pranses av maririnig sa mga babala ni Pangulong Dwight D.
Lisenhower na dating heneral, at hinggil sa masamang impluwensiva ng
patulov na mararahas na militarisasvon sa simulaing kalavaan,
igwalidad, at kapatiran. Iinggil sa íaíayaav: "Sa mga konseho ng
pamahalaan, kailangang maging mapagbantav tavo laban sa malabis paglikom
ng impluwensiva, hiningi man o hindi, ng organisasvong militar na pang-
i ndustri va. Ii ndi nati n dapat havaan na ang bi gat ng
kombinasvong ito av malagav sa panganib ang ating kalavaan o
demokratikong proseso. Iindi natin dapat ipagwalang-bahala ang mga
bagav Pahimakas na Pahavag, 1¯ Lnero 1961,. Iinggil sa igraíiaaa .a
eíovoviya: "Bawat baril na nagawa, bawat barkong pandigmang

ibinunsod, bawat raket na ipinaimbulog, av maitutumbas sa pagnanakaw
mula sa nagugutom at di-pinakakain, sa mga giniginaw ngunit hindi
dinaramitan" 1alumpati sa American Societv oí Newspaper Lditors, 16
Abril 1953,. Iinggil sa íapatirav: "Sa aking palagav, lubos ang
paghahangad ng mga tao na makamit ang kapavapaan, at darating ang
araw na ang mga gobverno av kailangang sumang-avon doon at pavagan









175
ga tao na makamit ang nais" Panavam sa BB( 1V, 31 Agosto 1959,.
Noong 4 Disvembre 1996, nang magtalumpati sa harap ng National Press
(lub sa \ashington D.(., nanawagan si Ieneral George Lee Butler na
lubusang buwagin ang lahat ng sandatang nuklear, at dapat umanong maging
pasimuno ang Lstados Unidos na sivang unang imbentor at gumamit
nito. Si Ien. Butler av retiradong kumander ng lahat ng hukbong
pandigmang nuklear ng Lstados Unidos. Kung hindi matutupad ang
pagbuwag ng sandatang nuklear, babalâ niva, ang Lstados Unidos av
mawawalan ng karapatang moral na pigilan ang ibang bansa na mag-ari ng
sandatang nuklear. Ang kanivang mga dahilan: "Ang sandatang nuklear av
likas na mapanganib, napakamahal, di-mabisang gamit na pangmilitar, at halos
di-mapangangatwiranan." Nagwakas ang heneral sa pagbanggit sa mga
lantav na Amerikanong tulad ng mga kasapi ng kilusang ´rora. ivto Píor.bare.
|Mulang Lspada tungong Sudsod[ na ang pagtutol sa mga sandatang nuklear
av naging sanhi ng pagkakakulong nila sa mga bilangguang íederal. Ang
lohika ng kilusang mapagbuwag sa sandatang nuklear av mailalapat din sa iba
pang kasangkapan ng pagpatav.
Kung ang naturang mga heneral, na bihasa sa propesvon ng pagpatav, av
nausisa ang umiiral na palagav sa kanilang bokasvon at mav kaugnavan sa
lipunan, hindi ba marapat na ang mga siventipikong pampolitika av usisain
din ang mga kuro-kurong tumatanggap ng dahas sa kanilang propesvon·
Iindi ba dapat nilang usisain ang panlipunang papel ng agham pampolitika,
at sikaping makamit ang katuparan ng mga walang-pagpatav na lipunan sa
buong daigdig·
Marahil ang karamihan sa mga Amerikanong siventipikong
pampolitika - at ang iba pa nilang kasamahan sa ibang bansa na
nagpapatibav ng mga bahagi ng kontemporaneong Amerikanong agham
pampolitika - av hindi batid ang walang-pagpatav na udvok na naging sanhi ng
ng pagsilang ng agham pampolitika bilang akademikong disiplina sa Lstados
Unidos. Isa sa mga pinag-ugatan ang panata sa larangan ng ng digmaan na
sinulat ng isang sundalong maka-Unvon noong 1863. Ang







176
sundalo av nakilalang si John \. Burgess, na nadestino bilang

panggabing bantav, matapos ang madugong bakbakan kasama ang mga
puwersa ng konpederasvon sa kanlurang 1ennessee:
Malakas ang buhos ng ulan noon: gumuhit ang kidlat sa madilim na
himpapawid, at dumaragundong ang kulog na tila umaalingawngaw na
bugso ng artilveriva sa buong kalangitan. Kasabav ng atungal ng kalikasan ang
palahaw ng mga sugatan at naghihingalong havop at ang tili at daíng ng mga
sugatan at agaw-buhav na kawal. Sa isang kabataang maramdaming gava ko,
karima-rimarim ang tagpo, at kahindik-hindik magpahangga ngavon. Sinikap
kong umaninag sa gitna ng dilim, at pinakinggan ang mga pangunang
kaluskos ng paparating na kalaban. Napabulong ako sa aking sarili: "Iindi
kava posible para sa isang tao, na nilikha avon sa hulagwav ng divos, na malutas
ang mga problema ng kanivang pag-iral sa pamamagitan ng katwiran at nang
hindi gumagamit ng mapamuksang pamamaraan ng karahasang pisikal·"
At sumumpa ako mula noon sa langit, na kung ang mapagpalang Divos av
palalavain ako sa peligro ng digmaan, ibubuhos ko ang buong buhav na
mamuhav nang mav katwiran at pakikipagkasundo, imbes na sumalig sa
patavan at pagwasak Burgess: 1934, 28,.
1aglav ang kanivang panata, nagtungo si Burgess sa Alemanva at
nagtapos ng gradwadong pag-aaral. Nagbalik siva sa Lstados Unidos at
ipinundar ang School oí Political Science sa (olumbia (ollege sa New
\ork noong 1880.
Ang mga sumunod na karanasan ni Prop. Burgess av magtatakda ng
mga balakid na maaasahang haharapin din ng mga tagapag-ambag sa
walang-pagpatav na agham pampolitika. Ang nasabing mga balakid av
maaaring mulang pinakamaliit hanggang pinakasukdulan ang bigat
al i nsunod sa konteksto, at nangangai l angan ng kagi ti ngan
pandai gdigang kooperasvon upang masupi l ivon. Sa kanivang
pagkaunawa sa mga Aleman bilang kapuwa tao, tumutol si Burgess na
lumahok ang Lstados Unidos sa Unang Digmaang Pandaigdig. Para sa

kaniva, ang 6 Agosto 191¯, ang simula ng pakikidigma ng Amerika, sa isang
mabigat na bigwas... ang trabahong pinagbuhusan ko ng buhav









177
av nawasak at kumalat sa paligid ko.` Sa gitna ng makabavan at kontra-
Alemang digmaan, malungkot na nawika ni Burgess: "Ang paninindigan
ngavon para sa kapavapaan at katwiran av itinuturing ng maraming tao sa
daigdig na katumbas ng pagiging taksil at duwag" 29,. Dumanas ng pasakit
si Prop. Burgess, gava ng iba pang tagapamavapa noong nakalipas na
panahon. Ang nasabing mga tagapamavapa, na nabatid ang mga birtud at
kamalian ng mga nagsisipaghamok, av tinuligsa ng magkabilang panig,
hanggang umabot sa vugtong ibuwis nila ang kani-kanivang buhav.
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika, tulad ng walang-pagpatav
na politika, av kailangang magabavan ng panawagan ni Gandhi na maging
"makatotohanan, banavad, at matapang" na taglav ang lalim ng espiritwal at
makataong paggalang sa buhav. Kinakailangan ang katapangan. Sa gitna ng
pandaigdigang patavan, ang mga siventipikong pampolitika av dapat matiim na
nagtatava sa prinsipvong mav paggalang sa buhav, tulad ng ginawa ng mga
magsasaka ng Sociedad (i·il Las Abejas Lipunang Sibil ng mga Abeha, na
binuo noong 1992 sa (hiapas, Mexico. Nakikibaka nang mapavapa ang mga
Abeha |bubuvog[ upang makamit ang katarungan, sa gitna ng armadong
rebelvon ng Zapatista at kalupitan ng naghaharing rehimen. Nakikiisa ang
mga Abeha sa mga hinaing ng Zapatista, ngunit isinaad: "Ang aming paraan
av naiiba. Naniniwala kami sa Salita ng Divos. Batid namin kung paano
bumasa ng Bibliva. Kailangan naming mahalin ang aming mga kaawav: hindi
kami makapapatav. Iigit sa lahat, mahihirap kaming magsasaka, at
magkakapatid. . . . Iindi kami natatakot mamatav. Ianda kaming
mamatav, ngunit hindi kami handang pumatav" tPeace ^er.. Iulvo 1998: 13-14,.
Bakit kailangan nating laging asahan ang mav prinsipvong pagtatava sa
walang-pagpatav na mula sa "babâ pataas"-gava ng sa karanasan ng mga
Indian na sinakop ng impervong British, ng mga Aprikano-Amerikano na
nagdusa sa mapang-aglahing panunupil ng puti, at ng mga dukhang
magsasakang Mehikano· Bakit hindi isama ang pagbabago mulang taas pababâ
na isusulong naman ng mga lokal, nasvonal,









178
internasvonal, at pandaigdigang elit, kabilang na ang akademikong
siventipikong pampolitika·
1ulad ng ibinubunvag ng pagsisivasat sa walang-pagpatav na
kakavahan, mav mga batavan para paniwalaan na kava ng mga tao
na lumikha ng walang-pagpatav na paghuhunos na pandaigdig.
Ialos lahat ng elementong walang-pagpatav na lipunan av
matatagpuan sa samot-saring karanasan ng mga tao. Kinakailangan
lamang na matukov, madagdagan, at malikhaing maiangkop ang
mga ivon sa local at global na pangangailangan at kondisvon. Ang
nakasusuklam na gunita ng nakalipas at ang kasalukuvang
|nagaganap na[ patavan av maaring maging bukal ng
makapangvarihang walang-pagpatav na udvok at pakikipagkapuwa.
Iindi natin kailangang ulitin pa ang mapamuksang kamalian ng
sangkatauhan. Kung gavon, kinakailangan nating kumilos upang
mawakasan ang pagpatav, o ang paggamit muli ng kakavahang
pumatav.
Gava ng iniulat ng mga antropolong sina (lavton at (arole
Robarchek 1998,, ang kahanga-hangang sivamnapung porsventong
pagbabâ ng omisidvo sa \aorani, Lcuador sa loob lamang ng
tatlumpung taon matapos ang 1958 av patunav na kakavahan ng
mga tao hinggil sa mabilis na walang-pagpatav na pagbabago.
Noong nakalipas na siglo, ang animnapung porsvento ng
pagkamatav sa \aorani av sanhi ng omisidvo. 1inagurian tulov ang
\aorani na pinakamarahas na lipunang nabatid sa antropolohiva.`
Ang antas ng omisidvo sa \aorani av 1,000 kada 100 libo sa
Lstados Unidos. Ngunit sa loob ng tatlong dekada, bumagsak ang
bilang ng omisidvo sa \aorani at nagging 60 kada 100 libong. Ang
mga pangunahing tagapag-ambag sa pagbabago av ang sumusunod: Una,
ang mahusav na pamumuno ng dalawang babaeng Kristivanong misvonero
na isang balo at isang kapatid ng mga martir na pinatav at nabigong
makipag-ugnavan sa \aorani noong 1956,. Ikalawa, ang pagpapakilala ng
bagong alternatibong walang-pagpatav na sistemang halagahan. Ikatlo,
ang pagpapalaganap ng sariwang impormasvon, kabilang na ang
kaalamang hindi kanibal ang mga banvaga-na kasama ng ilang babae ng
\aorani


179
na mabatid ang labas ng tribu. Ikaapat, ang mithi ng mga taga-\aorani na
wakasan ang paulit-ulit na madudugong pagganti, na ang buong pamilva av
sinisibat hanggang mamatav. Binuo ang mga simbahan at ang mga
pagtatavang batav sa panalangin, upang maihinto ang pagpatav ng mga
tao. Ang pagbabâ ng antas ng omisidvo av naisagawa nang walang
pamimilit ng pulis o iba pang elemento, at nang walang pangunang sosvo-
ekonomikong pagbabago sa estruktura. Sa halip, nagsimula ang mga
pang-estrukturang pagbabago matapos ang pagpapasalikop ng bagong
walang-pagpatav na espiritwal na pagtatava at ng pagsagap sa sariwang
impormasvon. Kahit ang mga di-Kristivanong pangkat ng \aorani av
nagsimulang magbago.
Para kina Robarcheks, ang kagila-gilalas na pagbabago ng mga
halagahan at estruktura, bagaman hindi pa ganap na kompleto, av
nagpapatunav na teoretikong palagav hinggil sa asal ng tao:

Iindi mga pasibong makina ang mga tao na pinaandar ng
mga tagahubog sa ekolohiva, bivolohiva, o kahit sa lipunan at
kultura. Bagkus sila`v mga aktibong tagapagpasiva, na
nakapamímili ng kanilang nais sa mga larang na mav
mapagpipilian at hanggahan, habang inaabot ang mga
pansarili at pangkulturang lavunin sa isang tivak na realidad
ng kultura na patulov nilang itinatatag at isinasaavos.
Mula sap unto de bista ng walang-pagpatav na agham pampolitika, ang
karanasan ng \aorani av patunav na mapaghunos na kakavahang likas ng
malikhaing pamumuno para sa pagbabago. Kung ano ang nagawa ng
\aorani, magagawa rin ng agham pampolitika bilang propesvon at bilang
serbisvo sa lipunan. Maraming trabaho ang dapat gawin, vamang hindi pa
ganap na Malava sa pagpatav ang tribung \aorani o ang daigdig. Ang
panghihimasok ng mga tagalabas na sangkot sa operasvon ng enerhiva,
bukod pa ang mga paglusob ng mga kanugnog na tribu ng \aorani-na
hindi pa nalalahiran ng walang-pagpatav na espiritwal at pangkaisipang
impluwensiva-av nagdulot ng panaka-nakang pagpatav. Bagaman ang
mga lunan ng walang-pagpatav av possible at mahalaga para sa
pandaigdigang pagbabago, ang diwa at praktika ng kawalang-dahas at
dapat maging unibersal.



180
Pangangailangang Pandaigdig
Ang walang-pagpatav na agham pampolitika av dapat lumaganap sa
buong dai gdi g. Dapat magi ng pandai gdi gan ang pagtukl as,
pagkamalikhain, pagkakaiba-iba, at kahusavan. Dapat maging
pandaigdigan ang diwa, sivensiva, kasanavan, awit, pamamahavag na pang-
institusvon, at pagtatava ng vaman. Dapat maging pandaigdigan ang
paglinang ng talino sa pamumuno, at ang pagbibigav-kapangvarihan sa l ahat
upang matupad at mai t aguvod ang mga pagki l os na nagpaparingal
sa buhav. Dapat maging pandaigdigan ang maalab na pagtatava sa
paglutas ng mga problema at nang matugunan ang mga pangangailangan
ng mga tao. Dapat maging pandaigdigan ang sigasig para mawakasan ang
pagpatav |ng tao[ saanman, kung hindi'v walang si numan ang magi gi ng
l i gtas saanmang dako. Dapat magi ng pandaigdigan ang pakikilahok,
dahil walang disiplina, bokasvon, o lipunan ang nagtataglav ng lahat ng
karunungan, kasanavan, at vamang kinakailangan. Dapat maging
pandaigdigan ang pagtatava para sa kabutihan ng lokal na pamavanan,
dahil nasa maliliit na bagav ang mga mapagpalavang binhi ng pagiging
pamavanang unibersal. Dapat maging pandaigdigan ang paggalang sa
pagkakaiba-iba at ang pagiging bukas sa walang-pagpatav na kabutihan ng
tao sa isang bavan at sa iba pa mga bavan. Dapat maging pandaigdigan
ang pagdadamavan ng lahat na nag-aaral, nagtuturo, at kumikilos upang
mawakasan ang panahon ng kabagsikan na humahadlang sa kaganapan ng
kalavaan, igwalidad, prosperidad, at kapavapaan. Dapat maging
pandaigdigan ang pagtanaw sa ating planeta mula sa buwan, at malav na
ang bawat isa sa atin av kislap lamang ng buhav sa hanav ng bilvon-
bilvong lalang-ngunit mahalaga pa rin bilang potensival na tagapag-ambag
sa walang-pagpatav na lipunan.
Ang mi thi ng wakasan ang kabagsi kan sa sangkatauhan av
nagpapahiwatig ng pagbabago mul ang agham pampol iti kang
tinatanggap ang karahasan tungo sa agham ng walang-pagpatav na
pagtugon sa mga pangangailangan ng tao nang mav pagmamahal,
kabutihan, at malavang pagpapahavag ng malikhaing potensival.








181
Posible ba ang walang-pagpatav na lipunan·
Posi bl e ba ang wal ang-pagpatav na agham pampol i ti kang
pandaigdig·
Oo!








































183







Apendise A

IN1LRNASYONAL NA KAPISANAN
NG AGHAM PAMPOLI1IKA
MGA PAMBANSANG KAPISANAN÷J999


Pangalan 1aon nang ipinundar Kasapian
Kapisanang naguna,

Aírican Association oí Political Science 19¯4 19¯3, 1,360
Argentine Association oí Political Analvsis 1981 195¯, 180
Australasian Political Studies Association 1966 1952, 425
Austrian Political Science Association 19¯0 1951, 53¯
llemish Political Science Association 19¯9 1951, 451
Association Belge de Science Politique´
(ommunaute lrancaise de Belgique 1996 1951, 450
Brazilian Political Science Association 1952
Bulgarian Political Science Association 19¯3 1968, ¯2
(anadian Political Science Association 1968 1913, 1, 200
(hilean Political Science Association
(hinese Association oí Political Science 1980 1, 025
(roatian Political Science Association 1966 100
(zech Political Science Association 1964 200
Danish Association oí Political Science 1960 350
linnish Political Science Association 1935 550
Association írancaise de science politique 1949 1, 030
German Political Science Association 1951 1, 300
Iellenic Political Science Association 195¯ 1951, 265
Iuníarian Political Science Association 1982 1968, 468
Indian Political Science Association 1935 1, 600
Political Studies Association oí Ireland 1982 24¯
Israel Political Science Association 1950 250
Italian Political Science Association 220
Japanese Political Science Association 1, 2¯8











184
Korean Political Science Association 1953 2, 000
Korean Association oí Social Scientists 19¯9 1, 465
Lithuanian Political Science Association 1991 86
Mexican Political Science Association
Dutch Political Science Association 1966 1950, 350
New Zealand Political Studies Association 19¯4
Nigerian Political Science Association
Norwegian Political Science Association 1956 500
Pakistan Political Science Association 1950 300
Philippine Political Science Association
Polish Association oí Political Science 1950 200
Romanian Association oí Political Science 1968 188
Russian Political Science Association 1991 1960, 300
Slo·ak Political Science Association 1990 150
Slo·enian Political Science Association 1968 220
South Aírican Political Studies Association 19¯3 186
Spanish Association oí Political and
Administrati·e Science 1993 1958, 253
Swedish Political Science Association 19¯0 264
Swiss Political Science Association 1950 1, 000
(hinese Association oí Political Science
1aipei, 1932 350
Political Science Association oí 1hailand
1urkish Political Science Association 1964 120
Political Studies Association oí the UK 1964 1, 200
American Political Science Association 1903 13, 300
Association oí Political Science oí Uzbekistan
Venezuelan Political Science Association 19¯4
\ugosla· Political Science Association 1954

1otal: 35, 689+
\alang ibinigav na datos



Sanggunian: Participatiov 2000, 24´3: 24-32. Boletín ng Internasvonal na Kapisanan ng Agham
Pampolitika´ Bulletin de l`association internationale de science politique.
















185
Apendise B
IN1LRNASYONAL NA
KAPISANAN NG
AGHAM PAMPOLI1IKA MGA
LARANG NG
PAGSISIYASA1÷J997
MGA PANGUNAHING LARANG
(entral Go·ernment
Area Studies
Legislatures
International Relations
Political Lxecuti·es
International Law
Judicial Svstems and Beha·iour
Public Administration
Political Parties
Public Policv
Llections and Voting Beha·iour
Local and Urban Politics
Pressure Groups
\omen and Politics
Political 1heorv and Philosophv
De·elopmental Politics
(omparati·e Politics
Political Science Methods
MGA LUPON NG PANANALIKSIK
(onceptual and 1erminological
Analvsis
Political Llites
Luropean Uniíication
Public Bureaucracies in De·eloping
Societies
(omparati·e Studies on Local
Go·ernment and Politics


186

Political Sociologv
\omen, Politics, and De·eloping
Nations
Legislati·e Specialists
(omparati·e Judicial Studies
Global Policv Studies
Science and Politics
Biologv and Politics
Democratization in (omparati·e
Perspecti·e
Politics and Lthnicitv
Political Geographv
Socio-Political Pluralism
1he Lmerging International
Lconomic Order
Asian and Paciíic Studies
Sex Roles and Politics
Political linance and Political
(orruption
Political Socialization and Lducation
Political (ommunication
Political Support and Alienation
Armed lorces and Societv
(omparati·e Iealth Policv
Iuman Rights
Structure and Organization oí
Go·ernment
(omparati·e lederation and
lederalism
Psvcho-Politics
(omparati·e Public Opinion
Political Philosophv
Public Policv Analvsis
(omparati·e Studv oí the Discipline oí
Political Science
(omparati·e Representation and
Llectoral Svstem
1echnologv and De·elopment
Political Power
Rethinking in Political De·elopment
li i d i
187
MGA PANGKA1 NG PAG-AARAL
1he \elíare State and De·eloping Societies
Public Lnterprises and Pri·atization
New \orld Orders
Geopolitics
Svstem Integration oí Di·ided Nations
Religion and Politics
Militarv Rule and Democratization in the 1hird \orld
International Data De·elopment
Politics oí Global Ln·ironmental (hange
Local-Global Relations
Administrati·e (ulture
Socialism, (apitalism and Democracv
Sanggunian: Participatiov 199¯, 21 3,: 53.





























189
Apendise C
AMLRIKANONG AGHAM PAMPOLI1IKANG
KAPISANAN MGA LARANG
NG PAGSISIYASA1÷J998
PANGKALAHA1ANG LARANG
(MGA KASAPING NASA LIS1AHAN NG PINADADALHAN NG SULA1 NG APSA)

American Go·ernment and Politics 4,265,
(omparati·e Politics 4,340,
International Politics 3,450,
Methodologv 1,062,
Political Philosophv and 1heorv 2,119,
Public Administration 1,240,
Public Law and (ourts 1,032,
Public Policv 2,391,
HlNLARANG

Ad·anced Industrial Societies
Aírica
Aírican American Politics
Asian American Poli tics
Australia
Balkans
Baltics
Bureaucracv and Organizational Beha·ior
(anada
(arribbean
(entral America
(entral Asia
(hina
(i·il Rights And Liberties




190
(onílict Processes
(ongress
(onstitutional Law and 1heorv
(riminal Justice
Deíense
De·eloping Nations
Last Asia
Lconomic Policv
Lducation Policv
Llectoral Beha·ior
Llectoral Svstems
Lnergv Policv
Ln·ironmental Policv
Lthnic and Racial Politics
L·aluation Research
Lxecuti·e Politics
lederalism and Intergo·ernmental Relations
leminist 1hoerv
loreign Policv
lrance
Gender Politics and Policv
Germanv
Great Britain
Iealth (are
Iistorv and Politics
Iousing
Immigration Policv
India
International Law and Organizations
International Political Lconomv
International Securitv
Japan
Judicial Politics
Labor Policv
Latin America





191
Latino Politics
Leadership Studies
Legislati·e Studies
Lesbian and Gav Politics
Liíe Sciences and Politics
Literature and Politics
Mexico
Middle Last
Nati·e American Politics
Normati·e Political 1heorv
North America
Political Beha·ior
Political (ommunication
Political De·elopment
Political Lconomv
Political Parties and Organizations
Political Psvchologv
Political 1hought: historical
Positi·e Political 1heorv
Post (ommunist Lurope
Post So·iet Region
Presidencv
Public linance and Budgeting
Public Opinion
Regulatorv Policv
Religion and Politics
Research Methods
Russia
Scandina·ia
Science and 1echnologv
Social Mo·ements
Social \elíare
South Aírica
South America
South Asia





192
Spain
State Politics
1rade
Ukraine
United States
Urban Politics
\estern Lurope
\omen and Politics
MGA SLKSIYON (MGA KASAPING PINADADALHAN NG SULA1)
lederalism and Intergo·ernmental Relations 386,
Law and (ourts ¯5¯,
Legislati·e Studies 589,
Public Policv ¯91,
Political Organizations and Parties 540,
Public Administration 612,
(onílict Processes 281,
Representation and Llectoral Svstems 326,
Presidencv Research 394,
Political Methodologv 585,
Religion and Politics 415,
Urban Politics 394,
Science, 1echnologv and Ln·ironmental Politics 32¯,
\omen and Politics 560,
loundations oí Political 1heorv 531,
(omputers and Multimedia 238,
International Securitv and Arms (ontrol 441,
(omparati·e Politics 1,3¯2,
Politics and Societv in \estern Lurope 390,
State Politics and Policv 362,
Political (ommunication 381,
Politics and Iistorv 585,
Political Lconomv 612,
Lcological and 1ransíormational Politics 248,
New Political Science 248,






193
Political Psvchologv 299,
Undergraduate Lducation 329,
Politics and Literature 2¯5,
Domestic Sources oí loreign Policv 310,
Llections, Public Opinion and Voting Beha·ior 632,
Race, Lthnicitv and Politics 442,
Source American Political Science Association, Maiíivg íi.t. to Reacb Poíiticaí ´cievti.t.. 1998.






































195

Apendise D
MGA RLLIHIYOSONG DLNOMINASYON
NG MA1A1APA1 NA 1UMU1U1OL
SA MGA SLRBISYO PUBLIKONG KAMPO
NG LS1ADOS UNIDOS NOONG IKALAWANG
DIGMAANG PANDAIGDIG (ANG BILANG
NG MGA KASAPI AY NASA CPS)
Ad·ent (hristian 3
Aírican Methodist Lpiscopal 1
Ambassadors oí (hrist 1
Antinskv (hurch 1
Apostolic 2
Apostolic (hristian (hurch 3
Apostolic laith Mo·ement 2
Assemblies oí God 32
Assemblv oí (hristians 1
Assemblv oí Jesus (hrist 1
Associated Bible Students 36
Baptist, Northern 1¯8
Baptist, Southern 45
Berean (hurch 1
Bible Students School 1
Bodv oí (hrist 1
Brethren Assemblv 1
Broadwav 1abernacle 1
(al·arv Gospel 1abernacle 1
(atholic, Roman 149
(hristadelphians 12¯
(hristian Brethen 1
(hristian (atholic Apostolic 1










196
(hristian (on·ention 1
(hristian Jew 1
(hristian and Missionarv Alliance 5
(hristian Missionarv Societv 1
(hristian Scientist 14
(hrist`s (hurch 1
(hrist`s (hurch oí the Golden Rule 3
(hrist`s lollowers 1
(hrist`s Sanctiíied Iolv (hurch 2
(hurch 1he, 1
(hurch oí the Brethren 1,353
(hurch oí (hrist 199
(hurch oí (hrist Ioliness 1
(hurch oí (hristian lellowship 1
(hurch oí Lngland 1
(hurch oí the lirst Born 11
(hurch oí the lour Leaí (lo·er 1
(hurch oí the lull Gospel, Inc. 1
(hurch oí God oí Abraham laith 13
(hurch oí God Apostolic laith 4
(hurch oí God Assemblv 1
(hurch oí God in (hrist 12
(hurch oí God, Guthrie, Okla 5
(hurch oí God, Ioliness 6
(hurch oí God, Indiana 43
(hurch oí God & Saints oí (hrist 12
(hurch oí God, Sardis 1
(hurch oí God, Se·enth Dav 21
(hurch oí God, 1ennessee
two bodies, ¯
(hurch oí God, se·eral bodies, 33
(hurch oí the Gospel 1
(hurch oí Jesus (hrist 1
(hurch oí Jesus (hrist, Sulli·an,
Indiana 15
(hurch oí Light 1
(hurch oí the Li·ing God 2
(hurch oí the Lord Jesus (hrist 1









197
(hurch oí the Open Door 1
(hurch oí the People 1
(hurch oí Radiant Liíe 1
(hurch oí 1ruth New 1hought, 1
(ircle Mission lather Di·ine, 10
(ommunitv (hurches 12
(ongregational (hristian 209
Deíenders 1
Disciples Assemblv oí (hristians 1
Disciples oí (hrist ¯8
Dunkard Brethren 30
Doukhobor Peace Progressi·e
Societv, 3
Llim (o·enant (hurch 1
Lmissaries oí Di·ine Light 1
Lpiscopal 88
Lssenses 5
Lthical (ulture, Societv oí 3
L·angelical 50
L·angelical-(ongregational 2
L·angelical Mission (on·ent
Swedish, 11
L·angelical & Reíormed 101
L·angelistic Mission 3
laith 1abernacle 18
lederated (hurch 1
lilipino lull Gospel 1
lire Baptized Ioliness 3
lirst Apostolic 1
lirst (enturv Gospel 28
lirst Di·ine Association in America
Inc. 16
lirst Missionarv (hurch 2
lollowers oí Jesus (hrist 4
lour Square Gospel 2
lree Ioliness 3
lree Methodist 6
lree Pentecostal (hurch oí God 4
lree \ill Baptist 2








198
lriends, Societv oí Ouakers, 951
lull Gospel (oníerence oí the
\orld, Inc. 4
lull Gospel Mission 3
lull Sal·ation Union 1
Galilean Mission 1
German Baptist Brethren 15¯
German Baptist (on·ention oí
North America 4
Glorv 1abernacle 2
God`s Bible School 1
Gospel (enturv 1
Gospel (hapel 2
Gospel Iall 1
Gospel Meeting Assemblv 1
Gospel Mission 2
Gospel 1abernacle 2
Gospel 1emple 1
Grace (hapel 1
Grace 1ruth Assemblv 1
Gracelawn Assemblv 1
Greek Apostolic 1
Greek (atholic 1
Greek Orthdox 1
Iepzibah laith 6
Iindu Uni·ersal 1
Ioliness Baptist 1
Ioliness General Assemblv 1
Iouse oí Da·id 2
Iouse oí Praver 1
Iumanist Societv oí lriends 2
Immanuel Missionarv Association 13
Independent Assemblv oí God 2
Independent (hurch 2
Institute oí Religious Societv and
Philosophv 1
Interdenominational 16
International Missionarv Societv 2
Jeho·ah`s \itnesses 409








199
Jennings (hapel 9
Jewish 60
Kingdom oí God 1
Kingdom Missionaries 1
Latin American (ouncil oí
(hristian (hurches 1
Lemurian lellowship 9
Lord our Righteousness 1
Lutherian nine svnods, 108
Lutherian Brethren 2
Mazdaznam 1
Megiddo Mission 1
Mennonites 4,665
Methodist 6¯3
Missionarv (hurch Association 8
Moodv Bible Institute 2
Mormons (hurch oí Jesus (hrist
oí Latter Dav Saints, 10
Mora·ian 2
Moslem 1
Multnomah School oí the Bible 2
National Baptist (on·ention,
U.S.A., Inc. 5
National (hurch oí Positi·e
(hristianitv 5
Nazarene (hurch oí the 23
New Age (hurch 3
Norwegian L·angelical lree (hurch 2
Old German Baptist ¯
Open Bible Standard 1
Orthodox Parsee Z. 2
O·ercoming laith 1abernacle 1
Oxíord Mo·ement 1
Pentecostal Assemblies oí
Jesus (hrist 1
Pentecostal Assemblies oí the \orld 3
Pentecostal Assemblv 2
Pentecostal (hurch, Inc. 2
Pentecostal L·angelical 1
Pentecostal Ioliness 6







200
People`s (hristian (hurch 1
People`s (hurch 3
Pilgrim Ioliness 3
Pillar oí lire 1
Pillar and Ground oí the 1ruth 1
Placabel (ouncil oí Latin Am.
(hurches 1
Plvmouth Brethren 12
Plvmount (hristian 1
Presbvterian, U.S. 5
Presbvterian, U.S.A. 192
Primiti·e Ad·ent 2
Progressi·e Brethren 1
Ouakertown (hurch 1
Reading Road 1emple 1
Reíormed (hurch oí America
Dutch, 15
Reíormed Mission oí the Redeemer 1
Regerine Ouakers Pentecostal
lriends, 3
Rosicrusian 1
Russian Molokan (hristian
Spiritual Jumpers, ¯6
Russian Old 1estament (hurch 1
Saint`s Mission 1
Sal·ation Armv 1
Sanctiíied (hurch oí (hrist 1
Scandina·ian L·angelical 1
Schwenkíelders Apostolic (hristian
(hurch, Inc., 1
School oí the Bible 1
Serbian Orthodox 1
Se·enth Dav Ad·entist 1¯
Se·enth Dav Ad·entist, Reíormed 1
Se·enth Dav Baptist 3
Shiloh 1abernacle 1
Spanish (hurch oí Jesus (hrist 1
Spiritual Mission 1
Spiritualist 1
Swedenborg 1
1aoist 1






201
1heosophists 14
1rinitv 1abernacle 1
1riumph the (hurch & Kingdom oí
God in (hrist 1
1riumph (hurch oí the New Age 1
1rue lollowers oí (hrist 1
1ruelight (hurch oí (hrist 1
1wentieth (enturv Bible School 5
Unitarians 44
Union (hurch Berea, Kv., 4
Union Mission 1
United Baptist 1
United Brethren 2¯
United (hristian (hurch 2
United Ioliness (hurch, Inc. 1
United Iolv (hristian (hurch oí
America 2
United International \oung People`s
Assemblv 2
United Lodge oí 1heosophists 2
United Pentecostal (ouncil oí the
Assemblies oí God in America 1
United Presbvterian 12
Unitv 3
Uni·ersal Brotherhood 1
Uni·ersalist 2
\ar Resister`s League 46
\eslevan Methodist 8
\orld Student lederation 2
\oung Men`s (hristian Association
\M(A, 2
Zoroastrian 2
1otal Aííiliated with denominations: 10,838
Non-Aííiliated 449
Denominations unidentiíied ¯09

1otal: JJ,996




Sanggunian: Anderson 1994: 280-6. Ct. Selecti·e Ser·ice Svstem 1950: 318-20




203
Mga Salitang 1inumbasan sa Iilipino

Agham na likás |pvg[-natural science
Agham pampolitika |pvg[-political science
Agham panlipunan |pvg[-social science
Aklasang bayan |pvg[-people power
Alagad ni Kristo ng 1ennessee |pvg[-1ennessee Disciples oí (hrist
Aplikadong rebolusyon |pvg[-applied re·olution
Awit Pandigma ng Republika |pvg[-Battle Ivmn oí the Republic

bhoodan |pvg[-handog na lupain
búhay |pvg[-1: liíe: existence 2: storv: account.
buháy |pvv[-1: ali·e: li·ing 2: spirited: animated.

demosidyo |í.p pvg democidio[-democide
desarme |í.p pvg[-disarmament
di-marahas |pvv[-non·iolent
Doukhobor |pvg[-KaluluwangMambubuno: SPIRI1 \RLS1LLR
Doukhobor na tagapamayapa sa Rusya at Canada |pvg[-Doukhobor paciíists oí
Russia and (anada

ekolohikong biyosidyo |pvg[-ecological biocide
ekonomikong pagkakait |pvg[-economic depri·ation: KAIIRAPAN
ekosidvo |ívg pvg[-ecoside
elit |ívg pvg[: elite
etnosidyo |ívg pvg[-ethnocide

futurista |í.p pvg[-íuturist ct. PI1IO

gahúm |´eb pvg[-hegemonv
galáng-galáng |pvg[: wrist

halagá |pvg[-importance
halagahán |pvg halaga-han[-·alues, baí moral ·alues, spiritual ·alues, social
·alues











204
henosidyo |Lsp genocidio[-genocide
hinlárang |pvg hin-larang[-subíield
hinuha |pvg[-deduction: iníerence
hulagwáy |´eb hulad-dagwav[ -image: imagerv: IMAILN

imbudo ng pagpatay |pvg[ -íunnel oí killing
institusyonal na rebolusyon |pvg[ -institutional re·olution

kaakuhan |pvg ka- ako-han[ -identitv: IDLN1IDAD
kalupitan kabagsikan ¡pvg ka-bagsik-an[-lethalitv: kalupitan
kagawaran ng kawalang-dahas |pvg[- department oí non·iolence
kaloobang pampolitika ¡png¡-political will: kapasiyahang pampolitika
Kampo ng Serbisyo Publiko para sa Sibilyan pvg- (i·ilian Public Ser·ice (amp
kapatiran |pvg ka-patid-an[- íellowship: brotherhood
Kapatirang Internasyonal ng Pakikipagkasundo Ipvg[- International lellowship oí
Reconciliation
Kapatirang Pangkapavapaan ng Hudyo sa Lstados Unidos |pvg[- Jewish Peace
lellowship in the United States
Kapatirang Partido ng Britanya |pvg[- lellowship Partv oí Britain
karahasan |pvg ka- dahas-an[-·iolence
karahasang pang-asal |pvg[ -beha·i oral ·i ol ence
karahasang pang-estruktura |pvg[- estructural ·iolence
Kawanihan ng Agham Kapayapaan |pvg[- Institute oí Peace Science
KublingDigmaan |pvg[ - (old \ar

lárang |pvg[ -íield ct: IINLÁRANG
likas-kaya |pvv[- sustainable
likas-kayang pag-unlad |pvg[- sustainable de·elopment

mabagsik |pvv ma-bagsik[-lethal: NAKAMAMA1A\
mahilig sa dahas |pvv[ -·i olence-prone
makadahas |pvv maka-dahas[-pro·iolent
makatotohanang rebolusyon |pvg[- íactual re·olution
mapaghambing na politika |pvg[-comparati·e politics
mapaghambing |pvv[-comparati·e


205
maramihang katapatan |pvv[-multiple lovalties
masjid |pvg[- mosque

Nagkakaisang Magbubukid ng Amerika |pvg[-United larm \orkers oí America

omisidyo |í.p homicidio[-homicide

Paaralang G. Ramachandran ng Walang-dahas |pvg[- G. Ramachandran School oí
Non·iolence
Pabatirang pangmadla |pvg[-mass media: midva
pagbábanyúhay |pvg pag-ba-bago-na-anvo-ng-buhav[-transíormation:
metamorphosis: PAGBABAGO, PAGBABAGONG-AN\O, PAGIUIUNOS
paghuhunos |pvg pag-hu-hunos[: pagbabanvuhav.
pagsusuring walang-pagpatay |pvg[-nonkilling analvsis
pagtataya |pvg[-commitment
pagwawangis |pvg pag-wa-wangis[-analogv
palagay |pvg[-assumption
palaiwas sa dahas |pvv[-·iolence-a·oiding
pamamaraan |pvg pang-pa-daan[-method: methodologv: ML1ODO,
ML1ODOLOII\A.
Pamayanan ng Sirwelong Nayon ng Budista sa Pransiya |pvg[-1he Buddhist Plum
Village (ommunitv in lrance
pampamamaraang rebolusyon |pvg[-methodological re·olution
pandaigdigang kaligtasan at pagpigil ng sandata |pvg[-international securitv and
arms control
Pandaigdigang Kapisanan sa Kapayapaan at Kapatiran ng Japan |pvg[-Peace and
Brotherhood Association oí Japan
Pandaigdigang Pahayag para sa Karapatan ng 1ao |pvg[-International
Declaration oí Iuman Rights
Pandaigdigang Saligang Batas para sa Kalikasan |pvg[-\orld (harter íor Nature
pang-edukasyon at pansanayang rebolusyon |pvg[-educational and training
re·olution
Panghuwarang rebolusyon |pvg[-normati·e re·olution
panghuwaran |pvv[-normati·e: NORMA1IBO






206
Partido 1agapamayapa ng Lstados Unidos |pvg[-1he United States Paciíist Partv
Partido 1ransnasyonal Radikal |pvg[-1ransnational Radical Partv parusang
kamatayan |pvg[-capital punishment: SUKDULANG PARUSA patáyon-táyon sa
dahas |pvv[-ambi·iolent
pintungan |)ag pvg[-1: resource 2: source
proseso ng tunggalian |pvg[-conílict process
Proyektong Apollo |pvg[-Apollo Project
Proyektong Manhattan |pvg[-Manhattan Project
rabáw |ííí pvg[-suríace

sagip par-1: redeem. 2: sa·e: rescue 3: reco·er
Sentro ng Kawalang-dahas sa pamamagitan ng Sining |pvg[-(entre íor
Non·iolence through Art
Sentro ng Pandaigdigang Walang-dahas |pvg[-(enter íor Global Non·iolence
Simbahang Simon Kimbanga sa Africa |pvg[-Simon Kibanga (hurch in Aírica

tagapamayapa |pvg taga-pang-pavapa[-paciíist: PASIPIS1A
teoriko |í.p pvg[-theorist
teorikong rebolusyon |pvg[-theoretical re·olution
teoryang walang-pagpatay |pvg[-nonkilling theorv: \ALANG-PAGPA1A\ NA 1LOR\A

varyable |í.p pvg ·ariable[-·ariable

walang-dahás |pvv wala-na dahas[-non·iolence: KA\ALANG-DAIAS
walang-pagpatay |pvv pvg wala-na-pag patav[-nonkilling: DI-PAGPA1A\, \ALANG-
PA1A\AN
walang-pagpatay na agham pampolitikang pandaigdig |pvg[-nonkilling global political
science
walang-pagpatay na lipunan |pvg[-nonkilling societv
walang-pagpatay na pagdulog |pvg[-nonkilling approach
wal ang-pagpat ay na paghuhunos | pvg[ -nonki l l i ng t ransíormat i on:
\ALANG-PAGPA1A\ NA PAGBABAGO, \ALANG-PAGPA1A\ NA PAGBABAN\UIA\, \ALANG-
PAGPA1A\ NA 1RANSPORMAS\ON



















207
walang-pagpatay na tagapayong pangkat |pvg[-nonkilling consulting group
walang-pagpatay na teorya |pvg[-nonkilling theorv


Mga Pangngalang pantangi ng pinanatili sa orihinal na taguri*
American Societv oí Newspaper Lditors
Amnestv International
(arnegie (ommission on Pre·enting Deadlv (onílict
(hildren's Deíense lund
llorida Martin Luther King, Jr. Institute íor Non·iolence
loundation íor Support oí the United Nations
Gandhian Institute oí Studies
Greenpeace
International lellowship oí Reconciliation
International Network oí Lngaged Buddhist
International Peace Research Association
Lalavette & Associates
Mahatma Gandhi (anadian loundation íor \orld Peace
Martin Luther King Jr (enter íor Non·iolent Social (hange
Médicins san lrontieres
Mo·ement to Abolish Arms 1rade
National Lndowment íor the Iumanities
Non·iolence (ommission oí the International Peace Research Association
Non·iolence International
Open Societv Institute
Palestinian (enter íor the Studv oí Non·iolence
Peace Brigades International
Roval Swedish Academv oí Sciences
Ser·icio Paz v Justicia








---------------------------------------------
Pinanatili ang orihinal na taguri sa ilang samahan dahil higit na kilala sa gavong tawag ang
nasabing mga samahan. Gavunman, isinaad pa rin sa panaklong ang salin sa lilipino ng
nasabing samahan samantalang pinanatili sa mga sumunod na banggit ang orihinal na
taguri sa Ingles.





208

Shanti Sena
Swords into Plowshares
1he Albert Linstein Institution
1raining (enter \orkshops
1RANS(LND
United Nations
Unrepresented Nations and Peoples Organizations UNPO,
\ar Resisters International
\orldwatch Institute

































209
Sanggunian

A(KLRKNL(I1, LR\IN I. 1982. . ´bort íi.tory ot Meaicive. Baltimore: Johns Iopkins
Uni·ersitv Press.
A(KLRMAN, Peter and DUVALL, Jack. 2000. . íorce More Porertví: . Cevtvry ot ^ovrioíevt Covtíict.
New \ork: St. Martin's Press.
________ and KRULGLLR, (. 1994. ´trategic ^ovrioíevt Covtíict. \estport, (onn.:
Praeger.
ADAMS, DAVID etal. 1989. Statement in ·iolence. ¡ovrvaí ot Peace Re.earcb. 26:
120-21.
_____ 199¯. \ar is not our biologv: a decade oí the Se·ille statement on ·iolence. In Grisolia et al.
199¯: 251-56.
ALMOND, GABRILL A. 1996. Political science: the historv oí the discipline. In Goodin and
Klingemann 1996: 50-96.
ALPLROVI1Z, GAR. 1995. )be Deci.iov to |.e tbe .tovic ßovb. New \ork: Alíred
A. Knopí.
AMA1O, JOSLPI A. 19¯9. Danilo Dolci: a non·iolent reíormer in Sicilv. In Bruvn and
Ravman 19¯9:135-60.
AMNLS1\ IN1LRNA1IONAL. 2000. )be Deatb Pevaíty. A(1 50´05´00, April 2000.
ANDLRSON, RI(IARD (. 1994. Peace !a. iv )beir íeart.: Cov.cievtiov. Obiector.
iv !oría !ar íí. \atson·ille, (alií.: (orrelan Publications.
AOUINO, (ORAZON (. 199¯. Seeds oí non·iolence, har·est oí peace: 1he Philippine
re·olution oí 1986. In Grisolia et al. 199¯: 22¯-34.
ARLND1, IANNAI. 19¯0. Ov 1ioíevce. New \ork: Iarcourt, Brace & \orld.
_____1982. íectvre. ov Kavt´. Poíiticaí Pbiío.opby. (hicago: Uni·ersitv oí (hicago
Press.
ARIS1O1LL. 1962. )be Poíitic.. trans. 1.A. Sinclair. Iarmondsworth: Penguin.
ASIL, GLOllRL\. 1969. Cavabi. New \ork: Stein and Dav.
AUNG SAN SUU K\I. 1998. )be 1oice ot íope. New \ork: Se·en Stories Press.
BAIA'U'LLAI. 1983. Cíeavivg. trov tbe !ritivg. ot ßaba´v´ííab. \ilmette, III.:
Baha'i Publishing 1rust.
BANLRJLL, MUKULIKA. 2000. )be Patbav |varvea. Karachi & New Delhi:
Oxíord Uni·ersitv Press.
BARBL\, (IRIS1OPIL. 2001. ía vov viíitari.atiov et íe. pay. .av. arvee: une
realite! llendruz, Switzerland: APRLD.










210
BAX1LR, AR(IIBALD. 2000. !e !iíí ^ot Cea.e. Baker, Ore.: 1he Lddie 1ern Press.
BLBBLR, (IARLLS (. 1994. Increases in U.S. ·iolent crime during the 1980s íollowing íour
American militarv actions. ¡ovrvaí ot ívterper.ovaí 1ioíevce 9 1,: 109-16.
BLLR, MI(IALL. 1994. Annoted bibliographv oí non·iolent action training. ívtervatiovaí
¡ovrvaí ot ^ovrioíevce. 2:¯2-99.
BLISNLR, ROBLR1 L. 1968. )reíre .gaiv.t ívpire: )be .vti·ívperiaíi.t.. 1º·º·1·00. New
\ork:McGraw-Iill.
BLNDANA, ALLJANDRO. 1998. lrom Gue·ara to Gandhi.` Managua, Nicaragua:
(entro de Lstudios Internationales.
BLNNL11, LLRONL JR. 1993. ßetore tbe Maytíorer: . íi.tory ot ßíací .verica. New \ork:
Penguin Books.
BIAVL, VINOBA. 1963. ´bavti ´eva, 2
nd
ed., trans Marjorie Svkes. Rajghat, Varanasi: India:
Sar·a Se·a Sang Prakashan.
_______1994. Morea by íore: )be Mevoir. ot 1ivora ßbare. trans. Marjorie Svkes. Ivderabad:
Sat Sahitva Sahavogi Sangh.
BING, AN1ION\ G. 1990. í.raeíi Paciti.t: )be íite ot ¡o.epb .biíeab. Svracuse, N.\.:
Svracuse Uni·ersitv Press.
BIS\AS, S.(. ed. 1990 1969,. Cbavai: )beory ava Practice. ´ociaí ívpact ava Covtevporary
Reíeravce. Shimla: Indian Institute oí Ad·anced Studv.
BONDURAN1, JOAN V. 1969. Covqve.t ot 1ioíevce: )be Cavabiav Pbiío.opby ot Covtíict.
Berkelev: Uni·ersitv oí (aliíornia Press.
BON1A, BRU(L D. 1993. Peacetví Peopíe.: .v .vvotatea ßibíiograpby: Metuchen, N.J. and
London: Scarecrow Press.
_______ 1996. (onílict resolution among peaceíul societies: the culture oí peaceíulness.
¡ovrvaí ot Peace Re.earcb, 33-403-420.
BOORS1IN, DANILL J. 1983. )be Di.corerer.. New \ork: Random Iouse.
_______1992. )be Creator.. New \ork: Random Iouse.
_______1998. )be ´eeíer.. New \ork: Random Iouse.
BOSLRUP, ANDLRS and MA(K, ANDRL\. 19¯4. !ar !itbovt !eapov.: ^ov·1ioíevce iv
^atiovaí Detevce. New \ork: Schocken Books.
BAUBAL1, GU\: GAU(IARD, BLNOI1: and MULLLR, JLAN-MARIL. 1986. ¡acqve. ae
ßoííaraiere: Covpagvov ae )ovte. íe. íiberatiov.. Paris: Non-Violence Actualite.
BOULDING, LLISL. 1980. !ovev. tbe íittb !oría. New \ork: loreign Policv Association.












211
Lvnne Rienner Publishers.
BOURNL, RANDOLPI S. 1964 1914-1918,. !ar ava tbe ívteííectvaí.. New \ork: Iarper &
Row.
BRO(K, PL1LR. 1968. Paciti.v iv tbe |vitea ´tate.: írov tbe Coíoviaí íra to tbe íir.t !oría
!ar. Princeton: Princeton Uni·ersitv Press.
_______ 19¯0. )revtietb Cevtvry Paciti.v. New \ork: D. Van Nostrand
_______ 19¯2. Paciti.v iv ívrope to 1·11. Princeton Uni·ersitv Press.
_______ 1990. )be Ovaíer Peace )e.tivovy 1óó0 to 1·11. \ork, Lngland: Sessions Book 1rust.
_______ 1991a. ´tvaie. iv Peace íi.tory. \ork, Lngland: \illiam Session Limited.
_______ 1991b. (onscientious objectors in Lenin`s Russia: A report, 1924. Pp. 81-93 in
´tvaie. iv Peace íi.tory.
_______ 1992. . ßriet íi.tory ot Paciti.v: írov ¡e.v. to )oí.toy. Svracuse, N.\.: Svracuse
Uni·ersitv Press.
BRO\N, LLS1LR et aí. 199¯. ´tate ot tbe !oría 1··¨. New \ork: \.\. Norton and
(ompanv.
BRU\N, SLVLR\N 1. and RA\MAN, PAULAM., eds. 19¯9. ^ovrioíevt .ctiov ava ´ociaí
Cbavge. New \ork: Ir·ington Publisher.
BURLAU Ol JUS1I(L. 2000a. (apital Punishment 1999. \ashington, D.(.: U.S.
Department oí Justice.
______ 2000b. Pri.ov ava ¡aií ívvate. at Miayear 1···. \ashington, D.(.: U.S. Department oí
Justice.
BURGLSS, JOIN \. 1934. Revivi.cev.e. ot av .vericav ´cboíar. New \ork: (olumbia
Uni·ersitv Press.
BURNS, JAMLS MA(GRLGOR. 19¯8. íeaaer.bip. New \ork: Iarper & Row.
BURRO\LS, ROBLR1 J. 1996. )be ´trategy ot ^ovrioíevt Detev.e: . Cavabiav .pproacb.
Albanv: State Uni·ersitv oí New \ork Press.
BUR1ON, JOIN. 19¯9. Deriavce. )errori.v c !ar: )be Proce.. ot ´oírivg |v.oírea ´ociaí ava
Poíiticaí Probíev.. New \ork: St. Martin`s Press.
________ 1984. Cíobaí Covtíict: )be Dove.tic ´ovrce. ot ívtervatiovaí Cri.i.. Brighton:
\heatsheaí Books.
________ 1996. Covtíict Re.oívtiov: ít. íavgvage ava Proce..e.. Lanham, Md.: Scarecrow Press.
________ 199¯. 1ioíevce í·píaivea: )be ´ovrce. ot Covtíict. 1ioíevce ava Crive ava tbeir Prerevtiov.
Manchester: Manchester Uni·ersitv Press.












212
(ANADA, GLOllRL\. 1995. íi.t ´ticí Kvite Cvv: . Per.ovaí íi.tory ot 1ioíevce iv .verica. Boston:
Beacon Press.
(ARNLGIL (OMMISSION ON PRLVLN1ING DLADL\ (ONlLI(1. 199¯. Prerevtivg
Deaaíy Covtíict: íivaí Report. \ashington, D.(.: (arnegie (ommission on Pre·enting Deadlv
(onílict.
(ARROLL, BLRLNI(L A. 1998. Looking where the kev was lost: íeminist theorv and non·iolence
theorv. In Satha-Anand and 1rue 1998: 19-33.
(ASL, (LARLN(L M. 1923. ^ov·1ioíevt Coerciov: . .tvay iv Metboa. ot ´ociaí Pre..vre. London: Allen
and Unwin.
(IAPPLL, (IRIS1OPILR K. 1993. ^ovrioíevce to .vivaí.. íartb. ava ´eít iv ..iav )raaitiov..
.íbavy: ´tate |virer.ity ot ^er Yorí Pre...
(IARN\, ISRALL \. 1·º2. íor Cav !e Covvit tbe |vtbivíabíe. Cevociae tbe ívvav Cavcer. Boulder,
(olo.: \est·iew Press.
(IAUDIURI, LLIANA R. 1998. Píavvivg ritb tbe Poor: )be ^ovrioíevt í·perivevt ot Daviío
Doíci iv ´iciíy: New Delhi: Gandhi Peace loundation.
(IO\DIUR\, I.B., ed. 199¯. ..oía 2²00. (alcutta: Bengal Buddhist Association.
(IRIS1IAN, R.l. 19¯8. )oí.toy´. íetter.: 1oívve íí 1ºº0·1·10. New \ork: (harles Scribner's Sons.
(LAUSL\I1Z, (ARL VON. 19¯6 1832,. Ov !ar. ed. and trans. Michael Ioward and
Peter Paret. Princeton: Princeton Uni·ersitv Press.
(OMMAGLR, ILNR\ S. 1991. 1he historv oí American ·iolence: an interpretation.
Pp. 3-28 in 1ioíevce: )be Cri.i. ot .vericav Covtiaevce. ed. Iugh D. Graham. Baltimore: Johns
Iopkins Press.
(OMMONLR, BARR\. 1990. Maíivg Peace !itb tbe Píavet. New \ork: Pantheon Books.
(OMS1O(K, (RAIG. 19¯1. A·oiding pathologies oí deíense. Pp. 290-301 in ´avctiov. tor írií.
ed. Ne·itt Saníord and (raig (omstock. Boston: Beacon Press.
(ONSLR, \AL1LR I. Jr.: Mc(AR1I\, RONALD M.: 1OS(ANO, DAVID J.
:

and SIARP, GLNL, eds. 1986. Re.i.tavce. Poíitic. ava tbe ´trvggíe tor
.ívaepevaevce. Boulder, (olo.: Lvnne Rienner Publishers.
(OOK, PIILIP J. and LUD\IG, JLNS. 199¯. Guns in America: national sur·ev
on pri·ate ownership and use oí íirearms. Re.earcb iv ßriet. no. 1026.
\ashington: National Institute oí Justice.














213
Societv Publishers. (hieí Seattle's message pp. 6-¯ has been shown to be a
screenwriter's íiction.,
(OPPIL1LRS, BRUNO AND ZVLRRLV, ALLXLL 1995. V(. Bonch-
Brue·ich and the Doukhobors: on the conscientious-objection
policies oí the Bolshe·iks. Cavaaiav ítbvic ´tvaie.´ítvae. ítbviqve. av
Cavaaa 2¨ 3,: ¯2-90.
(OUSINS, NORMAN. 198¯. )be Patboíogy ot Porer: New \ork: \.\. Norton.
(RAIG, LLON I. 1994. )be !ar íorer: . ´tvay ot Píato.´. Repvbíic. 1oronto:
Uni·ersitv oí 1oronto Press.
(RO\, RALPI L.
:
GRAN1, PIILIP: and IBRAIIM, SAAD L, eds. 1990. .rab
^ovrioíevt Poíiticaí ´trvggíe iv tbe Miaaíe ía.t. Boulder, (olo.: Lvnne Rienner
Publishers.
(ROZILR, lRANK P. Brig. Gen.,. 1938 )be Mev í Kiííea. New \ork: Doubledav.
DAL1ON, DLNNIS. 1993. Mabatva Cavabi: ^ovrioíevt Porer iv .ctiov. New
\ork: (olumbia Uni·ersitv Press.
DANGL, S.A.: MUKLRJLL, I.: SARDLSAI, S.G.: and SLN, M. 19¯¯. )be
Mabatva: Mar·i.t íraívatiov. New Delhi: People's Publishing Iouse.
DANILLS, DAVID N. and GILULA, MARSIALL l. 19¯0. Violence and the
struggle íor existence. In Daniels, Gilula, and Ochberg 19¯0: 405-43.
_______ GILULA: MARSIALL L: O(IBLRG, lRANKM., eds. 19¯0.
1ioíevce ava tbe ´trvggíe tor í·i.tevce. Boston: Little, Brown.
DAVIDSON, OSIA G. 1993. |vaer íire: )be ^R. ava tbe ßattíe tor Cvv Covtroí.
New \ork: Ienrv Iolt.
)íí Dííí^´í MO^í)OR. 1·¨2·. \ashington, D.(.: (enter íor
Deíense Iníormation.
DLLLINGLR, DAVL. 19¯0. Reroívtiovary ^ovrioíevce. Indianapolis, Ind.: Bobbs-
Merrill.
DLNNLN, J.M.G. ·an der. 1990. Primiti·e war and the ethnological in·entorv
project. Pp. 24¯-69 in ´ociobioíogy ava Covtíict. eds. J. ·an der Dennen and V.
lalger. London: (hapman and Iall.
--- 1995. )be Origiv ot !ar. 2 ·ols. Groningen: Origin Press.

DLNSON, JOIN V, ed. 199¯. )be Co.t. ot´!ar: .verica´. Pyrrbic 1ictorie.. New
Brunswick, N.J.: 1ransaction Books.
DIA\AN, GOPINA1I. 195¯. )be Poíiticaí Pbiío.opby ot Mabatva Cavabi.
Ahmedabad: Na·aji·an Publishing Iouse.

Dí´´íR).)íO^.ß´)R.C)´ í^)íR^.)íO^.í. 1963-99.








DOGAN, MA11LI and PAIRL, ROBLR1. 1990. Creatire Margivaíity: ívvoratiov at
214
LAS\ARAN, LKNA1I, 1999. ^ovrioíevt ´oíaier ot í.íav. 1omales, (alií.: Nilgiri
Press.
LDGLR1ON, \ILLIAM, ed. 1993. Mevoir. ot Pea.avt )oí.toyav. iv ´oriet Rv..ia.
Bloomington: Indiana Uni·ersitv Press.
LIBL-LIBLSlLLD1, IRLNAUS. 19¯9. )be ßioíogy ot Peace ava !ar: Mev. .vivaí..
ava .ggre..iov. New \ork: Viking Press.
LISLNDRA1I, MAURI(L. 1994. 1hou shalt not kill-period. In Polner
and Goodman 1994: 13 9-45.
LISLNIO\LR, D\IGI1 D. 1953. Speech to the American Societv
oí Newspaper Lditors, April 16,1953. lull-page excerpt in )be !aíí
´treet ¡ovrvaí, Mav30.1985, p.29.
______ 1959. BB( 1V inter·iew, August 31, 1959. Ouoted in Peter Dennis
and Adrian Preston, eds., ´oíaier. a. ´tate.vev. New \ork: Barnes &
Noble, 19¯6, p. 132.
______ 1961. larewell broadcast, Januarv 1¯, 1961. )be ´poíev !ora. S\-9403.
LVANS, G\\NlOR. 19¯3. "Non·iolent Nationalism."NewMaiden,
Surrev: lellowship oí Reconciliation. 1he Alex \ood Memorial Lecture,
19¯3.
LVLRL11, MLLISSA. 1989. ßreaíivg Raví.. Philadelphia, Penn.: New Societv
Publishers.
lABBRO, DAVID. 19¯8. Peaceíul societies: an introduction. ¡ovrvaí ot Peace
Re.earcb 15:6¯-84.
lLDLRAL BURLAU Ol INVLS1IGA1ION, U.S. DLPAR1MLN1
JUS1I(L. 2000 Crive iv tbe |vitea ´tate. 1···. \ashington, D.(.:
lederal Bureau oí In·estigation.
lINLR, SAMULL L. 199¯. )be íi.tory ot Corervevt írov tbe íaríie.t )ive.. New \ork:
Oxíord Uni·ersitv Press. 1oí. i. .vcievt Movarcbie. ava ívpire.. 1oí. ii. )be
ívterveaiate .ge.. 1oí. iii. ívpire.. Movarcbie.. ava tbe Moaerv ´tate.
lISILR, ROGLR and UR\, \ILLIAM. 1981. Cettivg to Ye.. Boston, Mass.:
Ioughton Miíílin (ompanv.
lOGLLMAN, LVA. 1994. Cov.cievce c Covrage: Re.cver. ot ¡er. Dvrivg tbe íoíocav.t.
New \ork: Doubledav.
lOS1LR, (A1ILRINL. 1989. !ovev tor .íí ´ea.ov.: )be ´tory ot tbe ívtervatiovaí
íeagve tor Peace ava íreeaov. Athens: Uni·ersitv oí Georgia Press.
lRANK, JLROML D. 1960. Breaking the thought barrier: psvchological
challenges oí the nuclear age. P.ycbiatry 23: 245-66.
______ 1993. P.ycbotberapy ava ívvav Preaicavevt. ed. P.L. Dietz, North·ale, N.J.:
Jason Aronson.






lRILDRI(I, (ARL J. 1969 1948,. íveritabíe Peace. New \ork: Greenwood Press.
215
1ree Books.
lR\, DOUGLAS P. 1994. Maintaining social tranquilitv: internal and external
loci oí aggression control. In Sponsel and Gregor 1994: 135-54.
______ and BJORKVIS1, KAJ, eds. 199¯. Cvítvraí 1ariatiov iv Covtíict Re.oívtiov:
.ítervatire. to 1ioíevce. Mahwah, N.J.: Lawrence Lrlbaum Associates,
Publishers.
lULLLR, JOIN G. 1985. )be Day !e ßovbea |tab. New \ork: Signet Books.
lUNG, \U-LAN. 1952. íi.tory ot Cbive.e Pbiío.opby. trans. Derke. Bodde. Vol. i
Princeton: Princeton Uni·ersitv Press.
lUSSLLL, PAUL. 199¯. 1he culture oí war. In Denson 199¯: 351-8.
GAL1UNG JOIAN. 1969. Violence, peace and peace research. ¡ovrvaí ot Peace
Re.earcb. 6:16¯-91.
_______ 1984. )bere are .ítervatire.! ^ottivgbav: Spokesman.
_______ 1990. )be )rve !oría.: . )rav.vatiovaí Per.pectire. New \ork: 1he lree
Press.
_______ 1992. )be !ay i. tbe Coaí: Cavabi )oaay. Ahmedabad: Gujarat Vidvapith,
Peace Research (entre.
_______ 1996. Peace by Peacetví Meav.. London: SAGL Publications.
_______ 1998. Covtíict )rav.torvatiov by Peacetví Meav.: )be )rav.ceva Metboa.
Gene·a´1orino: (risis Ln·ironments 1raining Initiati·e and Disaster
Management 1raining Programme, United Nations.
GANDII, MOIANDAS K. 195¯ 192¯-1929,. .v .vtobiograpby: )be ´tory ot
My í·perivevt. ritb )rvtb. Boston, Mass.: Beacon Press.
______ 1958-1994. )be Coííectea !orí. ot Mabatva Cavabi. Vols. 1-100. New Delhi:
Publications Di·ision, Ministrv oí Iníormation and Broadcasting,
Go·ernment oí India.
______ 1969 1936-1940,. )orara. ^ov·1ioíevt Poíitic.. 1hanja·ur, 1amilnad, India:
Sar·odava Prachuralava.
_______ 19¯0. )be ´cievce ot ´atyagraba. ed. A.1. Iingorani. Bombav: Bharativa
Vidva Bha·an.
_______ 19¯1. )be )eacbivg ot tbe Cita. ed. A.1. Iingorani. Bombav: Bharativa Vidva
Bha·an.
GARA, LARR\ AND GARA, LLNNAMAL.1···. . íer ´vaíí Cavaíe.: \ar Resisters ot !oría !ar íí )eíí
)beir ´torie.. Kent, Ohio: Kent State Uni·ersitv Press.
GARRISON, lILLDING I. 1929. .v ívtroavctiov to tbe íi.tory ot Meaicive.
Philadelphia, Penn.: \.B. Saunders.
GIOGLIO, GLRALD R. 1989. Day. ot De.iciov: .v Oraí íi.tory ot Cov.cievtiov. Obiector.
iv tbe Miíitary iv tbe 1ietvav !ar. 1renton, N.J.: Broken Riíle Press.





GIORGI, PILRO. 1999. )be Origiv. ot 1ioíevce ßy Cvítvraí íroívtiov. Brisbane,
Australia: Miner·a L &S.
216
Ciriíiav Covtroí. Svracuse: Svracuse Uni·ersitv Press.
GOODIN, ROBLR1 L. and KLINGLMANN, IANS-DIL1LR, eds. 1996.
A ^er íavabooí ot Poíiticaí ´cievce. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
GRLLNLLAl, ROBLR1 K. 19¯¯. ´erravt íeaaer.bip: .v ívqviry ivto tbe ^atvre ot
íegitivate Porer ava Creatve... New \ork: Paulist Press.
GRLGG, RI(IARD B. 1966 1935,. )be Porer ot ^ovrioíevce. New \ork:
Schocken Books.
GRISOLIA, JAMLS-S. etal., eds. 199¯. 1ioíevce: írov ßioíogy to ´ociety. Amsterdam:
Llse·ier.
GROSSMAN, DAVL Lt. (ol., 1995. Ov Kiííivg: )be P.ycboíogicaí Co.t ot íearvivg to Kiíí
iv !ar ava ´ociety. Boston, Mass.: Little Brown.
______ and De GAL1ANO, GLORIA. 199. ´top )eacbivg Ovr Kia. to Kiíí. New
\ork: (rown Publishers.
GUL1ZKO\, IAROLD. 1955. Mvítipíe íoyaítie.: )beoreticaí .pproacb to a
Probíev iv ívtervatiovaí Orgavi.atiov. Princeton, N.J.: (enter íor Research on
\orld Political Institutions, Princeton Uni·ersitv.
GUSLINOV, A.A., ed. 1··². .^yeva.iíiye: íiío.otiya. ítiía. Poíitiía Non·iolence:
Philosophv, Lthics, Politics,. Moscow: Nauka.
IALBLRS1AM, DAVID. 1998. )be Cbiíarev. New \ork: Random Iouse.
IALLIL, PIILIP. 19¯9. íe.t ívvocevt ßíooa ße ´bea. New \ork: Iarper & Row.
IARRILS-JLNKINS, G\\N. 1993. Britain: írom indi·idual conscience to social
mo·ement. In Moskos and (hambers 1993: 6¯-¯9.
IA\KLL\, LOUISL, and JUINKL, JAMLS (. 1993. ^ovrioíevt .verica: íi.tory
tbrovgb tbe íye. ot Peace. North Newton, Kans.: Bethel (ollege.
ILRMAN, A.L. 1999. Covvvvity. 1ioíevce. ava Peace. Albanv: State Uni·ersitv oí New
\ork Press.
ILSS, G.D. 1995. An introduction to Lewis lrv Richardson and his mathematical
theorv oí war and peace. Covtíict Mavagevevt ava Peace ´cievce 14 1,: ¯¯- 113.
IOBBLS. 1968 1651,. íeriatbav. ed. (.B. Macpherson. Iarmondsworth: Penguin.
IOlS1AD1LR, RI(IARD. 19¯1. Reílections on ·iolence in the United States.
Pp. 3-43 in .vericav 1ioíevce: . Docvvevtary íi.tory. ed. Richard
Ioístadter and Michael \allace. New \ork: Vintage.
IOLMLS, ROBLR1 L., ed. 1990. ^ovrioíevce iv )beory ava Practice. Belmont, (alií.
:\adsworth.
IORIGAN, DAMILN P. 1996. On compassion and capital punishment: a
Buddhist perspecti·e on the death penaltv. )be .vericav ¡ovrvaí ot
¡vri.prvaevce. 41:2¯1-88.




IORLMAN, BAR1 and S1OL\IJK, MAR(. 1998. Retv.ivg to ßear .rv.: .
!oría ´vrrey ot Cov.criptiov ava Cov.cievtiov. Obiectiov to Miíitary ´errice. London:
\ar Resisters International.
IUSAIN, 1ARIO. 199¯. "1he Leadership (hallenges oí Iuman
217
ISIIDA, 1AKLSII. 19¯4 1968, íeira vo .eiiigaív Political Science oí Peace,, ¯
th

ed. 1okvo: Iwanami Shoten.
I\LR, RAGIAVANN. 19¯3. )be Poíiticaí ava Moraí )bovgbt ot Mabatva Cavabi. New
\ork: Oxíord Uni·ersitv Press.
JAIN, SAGARMAL, ed.: VARNI, JINLNDRA, comp. 1993. ´avav ´vttav.
Rajghat, Varanasi: Sar·a Se·a Sang Prakashan.
JOSLPISON, IANNAI G. 19¯4. ¡eavvette Ravíiv: íir.t íaay iv Covgre...
Indianapolis: Bobbs-Merrill.
JOSLPISON, IAROLD: ed. 1985. ßiograpbicaí Dictiovary ot Moaerv Peace íeaaer..
\estport, (onn.: Greenwood Press.
KANO, 1AKA\OSII. 1990. 1he bonobos' peaceable kingdom. ^atvraí íi.tory.
11:62-¯0.
KAN1, IMMANULL. 1939 1¯95,. Perpetvaí Peace. New \ork: (olumbia
Uni·ersitv Press.
KAPUR, SUDARSIAN. 1992. Rai.ivg |p a Propbet: )be .tricav·.vericav
ívcovvter ritb Cavabi. Boston, Mass: Beacon Press.
KLLLL\, LA\RLN(L I. 1996. !ar ßetore Ciriíi.atiov.: )be Mytb ot tbe Peacetví
´arage. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
KLLL\, PL1RA K. 1984. íigbtivg tor íope. London: (hatto and \indus.
_______ 1989. Gandhi and the Green Partv. Cavabi Marg. 11:192-202.
_______ 1990. "lor íeminization oí power!" Speech to the (ongress oí the
National Organization íor \omen, San lrancisco, June 30,1990.
______ 1992. ^ovrioíevce ´peaí. to Porer. Ionolulu: (enter íor Non·iolence
Planning Project, Matsunaga Institute íor Peace, Uni·ersitv oí Iawai'i.
A·ailable at www.globalnon·iolence.org.
______ 1994. )bivíivg Creev! í..ay. ov ívrirovvevtaíi.v. íevivi.v. ava ^ovrioíevce.
Berkelev, (alií.: Parallax Press.
KL\LS, GLNL. 1982. lorce without íirepower. Coíroívtiov Ovarteríy. 34:4-25.
KL\lI1S, NA1IAN. 1966. Iow manv people ha·e li·ed on earth. Devograpby 3
2,: 581-2.
KIAN, ABDUL K. 199¯. "1he Khudai Khidmatgar Ser·ants oí God,´Red
Shirt Mo·ement in the North-\est lrontier Pro·ince oí British India,
192¯- 4¯." Ph.D. diss., Iistorv, Uni·ersitv oí Iawai'i.
KING, MAR1IN LU1ILR, JR. 1998. )be .vtobiograpby ot Martiv ívtber Kivg. Jr.,
ed. (lavborne (arson. New \ork: \arner Books.






KISI1AIN\, KIALID. 1990. Violent and non·iolent struggle in Arab historv
In (row, Grant, and Ibrahim 1990:41-5¯.
KOIN, S1LPILN M. 198¯. ¡aiíea tor Peace: )be íi.tory ot .vericav Dratt íar
1ioíator.. 1ó:º·1·º:. New \ork: Praeger.
218
Springer-Verlag.
______ ed. 1993. ^ovrioíevce: ´ociaí ava P.ycboíogicaí í..ve.. Lanham, Md.: Uni·ersitv Press oí
America.
KROPO1KIN, PL1LR. 19¯2 1914, Mvtvaí .ia: . íactor ot íroívtiov. New \ork
New \ork Uni·ersitv Press.
KUILMANN, JURGLN and LIPPLR1, LKKLIARD. 1993. 1he
lederal Republic oí Germanv: conscientious objection as social welíare. In
Moskos and (hambers 1993: 98-105.
LAlA\L11L JR., BLRNARD and JLINSLN, DAVID (. 1995. )be ßrietivg
ßooííet: .v ívtroavctiov to )be Kivgiav ^ovrioíevce Recovciíiatiov Prograv. Galena,
Ohio: Institute íor Iuman Rights and Responsibilities.
______ 1996. )be íeaaer´. Mavvaí. . ´trvctvrea Cviae ava ívtroavctiov to Kivgiav
^ovrioíevce: )be Pbiío.opby ava Metboaoíogy: Galena, Ohio: Institute íor Iuman
Rights and Responsibilities.
LL\LR, NI(K and S(IOlILLD, S1LVLN, eds. 199¯. ^ovíetbaí !eapov.: .
íataí .ttractiov! London: Zed Books.
LL\IS, JOIN. 19¯3 1940,. )be Ca.e .gaiv.t Paciti.v. Introd. (arlMarzani.
New \ork: Garland.
LIG1, BAR1ILLLM\ de. 19¯2 1938,. )be Covqve.t ot 1ioíevce: av í..ay ov !ar ava
Reroívtiov. introds. George Lakev and Aldous Iuxlev. New \ork
Garland.
LO(KL, IUBLR1 G. 1969. )be Detroit Riot ot 1·ó¨. Detroit Mich.: \avne
Stake Uni·ersitv Press.


















LO(KL JOIN. 19¯0 1689,. )ro )reati.e. ot Corervvevt. ed. P. Laskett.
(ambridge: (ambridge Uni·ersitv Press.
LOPLZ-RL\LS, RAMON. 1998. 1he íight´ílight response and non·iolence.
In Satha-Anand and 1rue 1998: 34-82.
219
March-April,: 19-20.
M(ALLIS1LR, PAM. 1982. Re·rearivg tbe !eb ot íite: íevivi.v. ava ^ovrioíevce.
Philadelphia, Pa.: New Societv Publishers.
_______ 1988. Yov Cav´t Kiíí tbe ´pirit. Philadelphia, Pa.: New Societv Publishers.
Barbara Deming Memorial Series: Stories oí \omen and Non·iolent
Action.
M((AR1I\, (OLMAN. 1994. .íí ot Ove Peace. New Brunswick, N.J.: Rutgers
Uni·ersitv Press.
M((AR1I\, RONALD M. 199¯. Methods oí non·iolent action. In Vogele and
Powers 199¯: 319-28. New \ork: Gard Publishing.
______ and SIARP, G. 199¯. ^ovrioíevt .ctiov: . Re.earcb Cviae. New \ork and
London: Garland Publishing.
M(GUINLSS, KA1L. 1993. Gene Sharp's theorv oí power: a íeminist critique oí
consent. ¡ovrvaí ot Peace Re.earcb 30: 101-15.
M(SORLL\, RI(IARD. 1985. ^er )e.tavevt ßa.i. ot Peacevaíivg. Scottdale,
Penn.: Ierald Press.
M(GRLGOR, G.I.(. I960. )be Reíeravce ot av ívpo..ibíe íaeaí. London:
lellowship oí Reconciliation.
MA(IIAVLLLI, NI((OLO. 1961 1513,. )be Privce. trans. G. Bau.
Iarmondsworth: Penguin.
MAGUIRL, MAIRLAD (ORRIGAN. 1999. )be 1i.iov ot Peace. ed. John Dear.
Marvknoll, N.\: Orbis Books.



















MAIAPRAJNA, \UVA(IAR\A. 198¯. Preí.ba Dbyava: )beory ava Practice.
Ladnun, Rajasthan: Jain Vish·a: Bharati.
______ 1994. Devocracy: ´ociaí Reroívtiov )brovgb ívairiavaí )rav.torvatiov. Ladnun,
Rajasthan: Jain Vish·a Bharati.
220
New \ork Press.
MAR1IN, BRIAN. 1989. Gene Sharp's theorv oí power. ¡ovrvaí ot Peace Re.earcb.
26:213-22.
_______ et al. 1991. ^ovrioíevt ´trvggíe ava ´ociaí Detevce. Ld. S. Anderson and J.
Larmore. London: \ar Resisters International and the Mvrtle Solomon
Memorial lund.
_______ 1992. Science íor non-·iolent struggle. ´cievce ava Pvbíic Poíicy. 19: 55-8
______ 2001. )ecbvoíogy tor vovrioíevt .trvggíe. London: \ar Resisters International.
MARX, KARL and LNGLLS, lRILDRI(I. 19¯6 1848,. )be Covvvvi.t
Mavite.to. introduction bv A.J.P. 1avlor. Iarmondsworth: Penguin.
MA\OR, lLDLRI(O. 1995. )be ^er Page: Paris: UNLS(O Publishing.
MLR(\, JAMLS A. and SAL1ZMAN, LINDA L. 1989. latal ·iolence
among spouses in the United States 19¯6-1985. .vericav ¡ovrvaí ot Pvbíic
íeaítb ¯9 5,: 595-9.
MOGIL, (IRIS1OPILR: and SLLPIAN, ANN: with \OODRO\,
PL1LR. 1993. !e gare a íortvve .ray. Gabriola Island, B.(.: New
Societv Publishers.
MORGAN, ROBIN, ed. 1984. ´i.terbooa i. Cíobaí. Garden (itv, N.\.: Anchor
Press´Doubledav.
MORRISL\, \ILL. 1996. . Poíiticaí .pproacb to Paciti.v. 2 ·olumes. Lewiston,
N.\.: Ldwin Mellen Press.
MOR1ON, BRU(L L. 2000. "1he Dual Ouadbrain Model oí
Beha·ioral Lateralitv." Department oí Biochemistrv and Biophvsics,
School oí Medicine, Uni·ersitv oí Iawai'i.
MOSLR-PUANGSU\AN, \LSIUA and \LBLR, 1IOMAS. 2000. ^ovrioíevt
ívterrevtiov .cro.. ßoraer.: . Recvrrevt 1i.iov. Ionolulu: Spark M.
Matsunaga Institute íor Peace, Uni·ersitv oí Iawai'i.














MOSKOS, (IARLLS and (IAMBLRS, JOIN \. II, editors. 1993. )be ^er
Cov.cievtiov. Obiector.: írov ´acrea to ´ecvíar Re.i.tavce. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv
Press.
NAGLLR, MI(IALL N. 1982. .verica !itbovt 1ioíevce. (o·elo, (aliíornia:
221
NAIAL, (IAMAN. 199¯. A sister remembered. )be íivav.tav )ive.. New
Delhi, No·ember 10.
NAKAMURA, IAJIML. 196¯. Basic íeatures oí legal, economic, and political
thought in Japan. Pages 143-63 in )be ¡apave.e Miva. edited bv (harles A.
Moore. Ionolulu: Last-\est (enter and Uni·ersitv oí Iawaii Press.
NARA\AN, JA\APRAKASI. 19¯5. lrom socialism to sa·odava. Pages 145-¯¯
in ¡ayapraía.b ^arayav. Ajit Bhattacharva. Delhi: Vikas.
______ 19¯8. )orara. )otaí Reroívtiov. 4 ·olumes, ed. Brahmanand. Bombav:
Popular Prakashan.
NA1IAN, O11O and NORDLN, ILINZ, editors. 1968. íiv.teiv ov Peace. New
\ork: Schocken Books.
NAU1I\AL, ANNPURNA. 1996. (hipko mo·ement and the women oí
Garhwal Iimalava. Cavabiav Per.pectire. · 2,: 9-1¯.
NOBLL PRIZL RL(IPILN1S. 1981. Maniíesto oí Nobel prize winners.
ííD. Do..ier. 2 5:61-63.
NORMAN, LIANL L. 1989. íavver ot ¡v.tice: Moííy Rv.b ava tbe Píor.bare. íigbt.
Pittsburgh, Pa.: Pittsburgh Peace Institute.
ORGANIZA1ION Ol AMLRI(AN IIS1ORIANS. 1994. Peacemaking
in American historv. Maga.ive ot íi.tory. 8 3,: 1-96.
PAIGL, GLLNN D. 1968. )be Koreav Deci.iov: ¡vve 21·²0. 1·:0. New \ork: lree
Press.
_______ 19¯1. Some implications íor political science oí the comparati·e politics
oí Korea. Pages 139-68 in írovtier. ot Dereíopvevt .avivi.tratiov. ed. lred
\. Riggs. Durham, N.(.: Duke Uni·ersitv Press.
_______ 19¯¯. )be ´cievtitic ´tvay ot Poíiticaí íeaaer.bip. New \ork: lree Press.
________19¯¯. On ·alues and science: )be Koreav Deci.iov reconsidered. .vericav
Poíiticaí´cievce Rerier ¯1 4,: 1603-9.
_______ 1986. Bevond the limits oí ·iolence: toward non·iolent global citizenship.
Pages281-305 in 1extbook on \orld (itizenship, ed. \oung Seek (houe.
Seoul: Kvung Iee Uni·ersitv Press.
_______ and GILLIA11, SARAI, eds. 1991. ßvaabi.v. ava ^ovrioíevt Cíobaí
Probíev·´oírivg: |íav ßator í·píoratiov.. Ionolulu: center íor Global
Non·iolence Planning Project, Matsunaga Institute íor Peace, Uni·ersitv
oí Iawaii. A·ailable at www.globalnon·iolence.org.
_______ : SA1IA-ANAND, (IAI\A1: AND GILLIA11, SARAI,
editors. 1993 a. í.íav. ava ^ovrioíevce. Ionolulu: (enter íor Global
Non·iolence


Planning Project, Matsunaga Institute íor Peace, Uni·ersitv oí Iawaii.
A·ailable at www.globalnon·iolence.org.
______ 1993b. )o vovrioíevt Poíiticaí ´cievce: írov. ´ea.ov. ot 1ioíevce. Ionolulu: (enter
íor Global Non·iolence Planning Project, Matsunaga Institute íor
Peace, Uni·ersitv oí Iawaii. A·ailable at www.globalnon·iolence.org.
222
ívterai.cipíivary Ovarteríy 22 1,: 5¯-¯4.
_______ 1999. A question íor svstems sciences: is a nonkilling societv possible·
Pages 409-16 in \ong Pil Rhee, ed. )orara ^er Paraaigv ot ´y.tev. ´cievce.. Seoul:
Seoul National Uni·ersitv Press.
PALMLR, S1UAR1 I. 1960. . ´tvay ot Mvraer. New \ork: 1homas \. (rowell.
PARLKI, BIIKIU. 1989a. Coíoviaíi.v. )raaitiov ava Retorv: .v .vaíy.i. ot
Cavabi´. Poíiticaí Di.covr.e. Newburv Park: Sage.
_______ 1989b. Cavabi´. Poíiticaí Pbiío.opby: . Criticaí í·avivatiov. London:
Macmillan.
PARKIN, SARA. 1994. )be íite ava Deatb ot Petra Keííy. London: Pandora,
Iarper(ollins Publishers.
PBS. 1993. "lame in the 20
th
(enturv." Part V.
Pí.Cí^í!´. 1998. Las Abejas: the Bees continue to ílv. Julv 12-14.
PLL1ON, LLRO\ I. 19¯4. )be P.ycboíogy ot ^ovrioíevce. New \ork: Pergamon
Press.
PLRRIN, NOLL. 19¯9. Cirivg vp tbe Cvv. Boston: Da·id R. Godine Publisher.
PLA1O. 19¯4. )be Repvbíic. trans. D. Lee. Iarmondsworth: Penguin.
PLIMAK, L.G. and KAR\AKIN, \U.l. 19¯9. "Lenin o mirnoi i nvemirnoi
íormakh re·olvutsionnogo perekhoda · sotsializmu" Lenin on peaceíul
and nonpeaceíul íorms oí re·olutionarv transition to socialism,. Paper
presented to the XI
th
\orld (ongress oí the International Political Science
Association, Moscow Uni·ersitv, 12-18 August.
PLU1AR(I. 196¯-¯5. Pívtarcb ´. í ire.. 11 ·olumes. 1rans. B. Perrin. (ambridge,
Mass.: Iar·ard Uni·ersitv Press.
POLNLR, MURRA\ and GOODMAN, NAOMI, eds. 1994. )be Cbaííevge ot
´baíov. Philadelphia, Penn.: New Societv Publishers.
_______ and O'GRAD\, J. 199¯. Di.arvea ava Davgerov.: )be Raaicaí íire. ava
)ive. ot Davieí ava Pbiíip ßerrigav. New \ork: Basic Books
PO\LRS, ROGLR S. and VOGLLL, \ILLIAM B, eds. 199¯. Prote.t. Porer
ava Cbavge: .v ívcycíopeaia ot ^ovrioíevt .ctiov trov .C)·|P to !ovev`. ´vttrage.
New \ourk & London: Garland Publishing.
RADIAKRISINAN, N. 1992. Cavabi. Yovtb c ^ovrioíevce: í·perivevt. iv Re.oívtiov.
Mithrapuram, Paranthal Post, Kerala, India: (enter íor De·elopment
& Peace.
______ 199¯a. Cavabiav ^ovrioíevce: . )raiver´. Mavvaí. New Delhi: Smriti and
Darshan Samiti.


_______ 199¯b. )be Me..age ot Cavabi tbrovgb |virer.itie.. New Delhi: Gandhi
Smriti and Darshan Samiti.
RAMA(IANDRAN, G. 1984. .arevtvrivg !itb íite: .v .vtobiograpby:
1ri·andrum, India: S.B. Press.
_______ and MAIADLVAN, 1.K., eds. 19¯0. Ove.t tor Cavabi. New Delhi:
Gandhi Peace loundation.
223
RANDLL, MI(IALL. 1993. Cirií Re.i.tavce. London: lontana Press.
RLS1AK, RI(IARD M. 19¯9. )be ßraiv: )be ía.t írovtier. Garden (itv, N.\.:
Doubledav.
ROBAR(ILK, (LA\1ON and ROBAR(ILK, (AROLL. 1998. !aoravi: )be
Covte·t. ot 1ioíevce ava !ar. lort \orth, 1ex.: Iarcourt Brace (ollege
Publishers.
ROBLR1S, ADAM. 196¯. )be ´trategy ot Ciriíiav Detev.e: ^ov·1ioíevt Re.i.tavce to
.ggre..iov. London: laber & laber.
_______ 19¯5. (i·ilian resistance to militarv coups. ¡ovrvaí ot Peace Re.earcb. 121,: 19-
36.
ROLLAND, ROMAIN. 1911. )oí.toy. trans. Bernard Miall. New \ork: L.P. Dutton.
ROODKO\SK\, MAR\. 1911. leminism, peace and power. In Bruvn and
Ravman 19¯9: 244-66.
ROSLNBLRG, MARK L. and MLR(\, JAMLS A. 1986. Iomicide:
epidemiologic analvsis at the national le·el. ßvííetiv ot tbe ^er Yorí .caaevy ot
Meaicive. ó2: 3¯6-99.
ROUSSLAU, JLAN-JA(OULS. 1966 1¯62,. Dv covtrat .ociaí. introd. Pierre
Burgelin. Paris: Garnier-llammarion.
______ 1994 1¯62,. )be ´ociaí Covtract. trans. (. Betts. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv
Press.
ROUSSLLL, VIN(LN1. ¡acqve. ae ßoííaraiere: De í´arvee a ía vov·rioíevce. Paris: Desclee
de Brouwer.
RO\AL S\LDISI A(ADLM\ Ol S(ILN(LS. 1983. .vbio 12. Special
issue on en·ironmental research and management priorities íor the
1980s.
RO\(L, JOSLPI. 1980. Plav in ·iolent and non-·iolent cultures. .vtbropo.. ¯5:
¯99-822.
RUMMLL, RUDOLPI J. 1994. Deatb by Corervvevt.. New Brunswick, N.J.:
1ransaction Publishers.
SAGAN, LLI. 19¯9. )be ív.t to .vvibiíate: . P.ycboavaíytic ´tvay ot 1ioíevce iv Creeí
Cvítvre. New \ork: Psvchohistorv Press.
SALLA, MI(IALL L. 1992. "1hird Partv Inter·ention in Interstate (onílict:
1he International Implications oí Groups (ommitted to Principled
Non·iolence in the 1hought oí M.K. Gandhi, Martin Luther King, Ielder
(amara & Danilo Dolci." Ph.D. diss., Go·ernment, Uni·ersitv oí
Oueensland.

SAN1IAGO, ANGLLA S. 1995. Cbrovoíogy ot a Reroívtiov 1·ºó. Manila:
loundation íor \orldwide People Power.
SA1IA-ANAND, (IAI\A1. 1981. "1he Non·iolent Prince." Ph.D. diss.,
Political Science, Uni·ersitv oí Iawai'i.
_______ Oader Muheideen,. 1990. 1he non·iolent crescent: eight theses
on Muslim non·iolent action. In (row, Grant, and Ibrahim 1990: 25
40.
224
International Peace Research Association IPRA,.
_______ 1999. 1eaching non·iolence to the states. Pages 186-95 in ..iav Peace:
Regiovaí ´ecvrity ava Corervavce iv tbe ..ia·Pacitic. ed. Majid 1ehranian. London:
I.B. 1aurus Publishers.
S(ILISSLL, LOUISL. 1968. Cov.cievce iv .verica: . Docvvevtary íi.tory ot
Cov.cievtiov. Obiectiov iv .verica 1¨:¨·1·ó¨. New \ork: L.P. Dutton.
S(IMID, ALLX P. 1985. ´ociaí Detevce ava ´oriet Miíitary Porer: .v ívqviry ívto tbe
Reíeravce ot av .ítervatire Detevce Covcept. Leiden: (enter íor the Studv oí Social
(onílict, State Uni·ersitv oí Leiden.
S(I\AR1Z, S1LPILN I., ed. 1··º. .tovic .vait: )be Co.t. ava Cov.eqvevce. ot |.´.
^vcíear !eapov. ´ivce 1·10. \ashington, D.(.: Brookings Institution Press.
S(I\ARZ(IILD, S1LVLN et. al., n.d. Root. ot ¡eri.b ^ovrioíevce. Nvack, N.\.:
Jewish Peace lellowship.
SLBLK, VIK1OR. 1983. Bridging the gap between en·ironmental science and
policv-making: whv public policv oíten íails to reílect current scientiíic
knowledge. .vbio. 12: 118-20.
SLLL(1IVL SLRVI(L S\S1LM. 1950. Cov.cievtiov. Obiectiov. Special
monograph. No. 11, Vol. i.
SLMLLIN, JA(OULS. 1994. |varvea .gaiv.t íitíer: Ciriíiav Re.i.tavce iv ívrope. 1939-
1943. \estport, (onn.: Praeger.
SL1II, VK. 1984. Kabir: )be !earer ot Coa´. ^ave. Punjab, India: Radha Soami
Satsang Beas.
SIARP, GLNL. 1960. Cavabi !ieía. tbe !eapov ot Moraí Porer. Ahmedabad:
Na·aji·an Publishing Iouse.
______ 19¯3. )be Poíitic. ot ^ovrioíevt .ctiov. Boston, Mass.: Porter Sargent.
______ 19¯9. Cavabi .. a Poíiticaí ´trategi.t. Boston, Mass.: Porter Sargent
______ 1980. ´ociaí Porer ava ívairiavaí íreeaov. Boston, Mass.: Porter Sargent.
______ 1989. "1he Iistorical Signiíicance oí the Growth oí Non·iolent Struggle
in the Late 1wentieth (enturv." Paper presented at the Institute oí \orld
Iistorv oí the Academv oí Sciences oí the USSR, Moscow, No·ember
21-23.
______ 1990. Ciriíiav·ßa.ea Detev.e: . Po.t·Miíitary !eapov. ´y.tev. Princeton, N.J.:
Princeton Uni·ersitv Press.




_______ 1993. írov Dictator.bip to Devocracy. (ambridge, Mass.: 1he Albert
Linstein Institution.
_______ 1994. "Non·iolent Struggle: A Means toward Justice, lreedom and
Peace." A presentation during the mass on Public Lducation Dav,
Januarv 18, 1994, sponsored bv the Justice and Peace (ommission oí
the Union oí Superiors General oí the (atholic (hurch, Rome.
SIRIDIARANI, KRISINALAL. 1962 1939,. !ar ritbovt 1ioíevce. Bombav:
Bhrativa Vidva Bha·an.
225
SIMON, DAVID. 1991. íoviciae: . Year ov tbe Kiííivg ´treet.. Boston, Mass.:
Ioughton Miíílin.
SIVARD, RU1I LLGLR. 1996. !oría Miíitary ava ´ociaí í·pevaitvre. 1··ó.
\ashington, D.(.: \orld Priorities. 16
th
edition.
SN\DLR RI(IARD (: BRU(K, ILNR\ \: and SAPIN, BUR1ON, eds.
1962. íoreigv Poíicy Deci.iov·Maíivg: .v .pproacb to tbe ´tvay ot
ívtervatiovaí Poíitic.. New \ork: 1he lree Press oí Glencoe, Macmillan.
______ and \ILSON, I.I. 1949. Root. ot Poíiticaí ßebarior. ^er Yorí:
American Book (ompanv.
SOLOMON, GLORGL L 19¯0. Psvchodvnamic aspects oí aggression,
hostilitv, and ·iolence. In Daniels, Gilula, and Ochberg 19¯0: 53-¯8.
SOROKIN, PI1IRIM A. 1948. )be Recov.trvctiov ot ívvavity. Boston: Beacon
Press.
_______ 1954. 1he \avs and Power oí Lo·e. Boston: Beacon Press.
SOROS, GLORGL. 199¯. 1he capitalist threat. )be .tíavtic Movtbíy. lebruarv:
45-58.
SPONSLL, LLSLIL L. 1994a. 1he mutual rele·ance oí anthropologv and peace
studies. In Sponsel and Gregor 199¯:11-19.
_______ and GRLGOR, 1IOMAS, eds. 1994b. )be .vtbropoíogy ot Peace ava
^ovrioíevce. Boulder, (olo.: Lvnne Rienner.
_______ 1996. Peace and non·iolence. Pages 908-12 in )be ívcycíopeaia ot Cvítvraí
.vtropoíogy. eds. Da·id Le·inson and Mel·in Lmber. New \ork: Ienrv
Iolt.
S1ANlILLD, JOIN I. II. 1993. 1he dilemma oí conscientious objection
íor Aírican Americans. In Moskos and (hambers 1993:4¯-56.
S1ANNARD, DAVID L. 1992. .vericav íoíocav.t: Coívvbv. ava tbe Covqve.t ot tbe
^er !oría. Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
S1LGLR, MANlRLD B. 2000. Cavabi´. Diíevva. New \ork: St. Martin's Press.
_______ and LIND, NAN(\ S., eds. 1999. 1ioíevce ava ít. .ítervatire.. New \ork: St.
Martin's Press.
S1LIN, MI(IALL B. 199¯. Recent approaches to the concept oí creati·itv and
inno·ation in political and social science: a summarv assessment. Paper
presented to the XVII
th
\orld (ongress oí the International Political
Science Association, Seoul, Korea.


S1LINSON, BARBARA J. 1980. "1he Mother halí oí humanitv": American women
in the peace and preparedness mo·ements oí \orld \ar I. Pages 259-
284 in !ovev. !ar. ava Reroívtiov. eds. (arol R. Berkin and (lara M.
Lo·ett. New \ork and London: Iolmes & Meier.
S1LPILNSON, (AROL\N M. 199¯. Greenpeace. In Vogele and Powers
199¯:220-2.
S1LVLNS, JOIN. 198¯. ..bvvaavt Peace: )be ßiograpby ot Moribei |e.biba íovvaer
ot.iíiao. Boston: Shambala.
226
Brisbane: Boolarong Publications.
_______ 1991. Vision oí a non·iolent societv: what should be societv's aims. ßaíavce.
3 4,: 3-8.
_______ 1994. Non·iolence and the case oí the extremelv ruthless opponent. Pacitica
Rerier. ó 1,: 1-29.
_______ and SAUNDLRS, MAL(OLM. 1995. \hv peace historv· Peace c
Cbavge 20: ¯-38.
_______ 199¯. Australia, a historv oí non·iolent action. In Powers and Vogele
199¯:25-32.
_______ 1998. Non·iolent speech. Peace Rerier 10 4,: 5¯3-8.
SU1ILRLAND, BILL and ML\LR, MA11. 2000. Cvv. ava Cavabi iv .trica.
1renton, N.J. and Asmara, Lritrea: Aírica \orld Press.
1ARASOll, KOOZMA J. 1995. Doukhobor sur·i·al through the
centuries. Cavaaiav ítbvic ´tvaie.´ítvae. ítbviqve. av Cavaaa 2¯ 3,: 4-23.
Special Issue: lrom Russia with Lo·e: 1he Doukhobors.
1A\\LBULLA, M. 1959. í.íav ava ^ov·rioíevce. Allahabad: Kitabistan.
1LNDULKAR, D.G. 196¯. Abdul Ghaííar Khan: íaitb i. a ßattíe. Bombav: Popular
Prakashan.
1IOMPSON, ILNR\ O.1988. !oría Reíigiov. iv !ar ava Peace. Jeííerson, N.(.
and London: Mclarland & (ompanv.
1OBIAS, MI(IALL. 1991. íite íorce: )be !oría ot ¡aivi.v. Berkelev, (alií.:
Asian Iumanities Press.
1OLS1O\, LLO. 19¯4 1893 and 1894-1909,. )be Kivgaov ot Coa ava Peace
í..ay.. trans. Avlmer Maude. London: Oxíord Uni·ersitv Press.
1RO(ML, ANDRL. 19¯4 .¡e.v. ava tbe ^ovrioíevt Reroívtiov. Scottdale, Penn.:
Ierald Press.
1SAI, LOI SLNG. 1963. Peace and cooperation among natural enemies:
educating a rat-killing cat to cooperate with a hooded rat. .cta P.ycboíogy
)airavica. 3: 1-5.
1\AIN, MARK. 19¯0 1923,. )be !ar Prayer. New \ork: Iarper & Row.







UNI1LD NA1IONS. 19¯8. linal Document oí Assemblv Session on
Disarmament 23 Mav-1 Julv 19¯8. S-10´2. New \ork: Oííice oí Public
Iníormation.
______ 1993. Agenda 21: )be |vitea ^atiov. Progravve ot .ctiov trov. Rio. New \ork:
United Nations.
______ 1996. Report oí the lourth \orld (oníerence on \omen, Beijing, 4-15
September 1995. New \ork: United Nations.
UNNI1IAN, 1KN. PRABIA: IUll-(ORZINL, LIN: (ORZINL,
227
UNNI1IAN, 1.K.N. and SINGI, \OGLNDRA. 1969. ´ocioíogy ot ^ov·1ioíevce
ava Peace. New Delhi: Research (ouncil íor (ultural Studies, India
International (entre.
______ 19¯3. )raaitiov. ot ^ovrioíevce. New Delhi: Arnold-Ieinemann India.
UNRLPRLSLN1LD NA1IONS AND PLOPLLS ORGANIZA1ION
UNPO,. 1998a. ^ovrioíevce ava Covtíict: Covaitiov. tor íttectire Peacetví Cbavge.
1he Iague: Oííice oí the Secretarv General, UNPO.
http:´´www.unpo.org.
_______ 1998b. \earbook 199¯, ed. J. Atticus Rvan. 1he Iague: Kluwer Law
International.
VILLAVI(LN(IO-PAUROM, RUB\. 1995. Nature´gunless societv: utopia
within reach. Pages 146-51 in Lmelina S. Almario and Asuncion D.
Maramba, eds. .íay .a Kaíivar: íiíipivo íeaaer. tor Peace. Makati (itv: Aurora
Aragon Ouezon Peace loundation and UNLS(O National
(ommission oí the Philippines.
\AAL, lRANS de. 1989. Peacevaíivg avovg Private.. (ambridge, Mass.: Iar·ard
Uni·ersitv Press.
_______ 1996. Cooa ^atvrea: )be Origiv. ot Rigbt ava !rovg iv ívvav. ava Otber
.vivaí.. (ambridge, Mass.: Iar·ard Uni·ersitv Press.
________ 199¯. ßovobo. )be íorgottev .pe. Berkelev: Uni·ersitv oí (aliíornia Press.
\ALKLR, (IARLLS, (. 19¯9. Non·iolence in Aírica. In Bruvn and Ravman
19¯9:186-212.
\AR RLSIS1LRS LLAGUL. 1989. íavabooí tor ^ovrioíevt .ctiov. New \ork:
\ar Resisters League.
\ASIING1ON, JAMLS M.,ed. 1986. . )e.tatavevt ot íope: tbe í..evtiaí !ritivg.
ava ´peecbe. ot Martiv ívtber Kivg. ¡r. New \ork: Iarper(ollins
Publishers.
\ASSLRMAN, IARVL\. 1982. Kiííivg Ovr Orv: )be Di.a.ter ot .verica´.
í·perievce !itb .tovic Raaiatiov. ^er Yorí: Delacorte Press.
\A1SON, PL1LR. 19¯8. !ar ov tbe Miva: )be Miíitary |.e. ava .bv.e. ot
P.ycboíogy. New \ork: Basic Books.
\LBLR, MAX. 1958 1919,. Politics as a ·ocation. Pages ¯¯-128 in írov Ma·
!eber: í..ay. iv ´ocioíogy. ed. I.I. Gerth and (. \right Mills. New \ork:
Oxíord Uni·ersitv Press.


\LBLR, 1IOMAS. 1989. ívggivg tbe )ree.: )be ´tory ot tbe Cbipío Morevevt. New
Delhi: Penguin.
_______ 1996. Cavabi´. Peace .rvy: )be ´bavti ´eva ava |varvea Peaceíeepivg.
Svracuse, N.\.: Svracuse Uni·ersitv Press.
________ 199¯. Ov tbe ´aít Marcb: )be íi.toriograpby ot Cavabi´. Marcb to Davai. New
Delhi: Iarper(ollins Publishers India.
\LLKS, JOIN R. 1996. Popvíatiov. 6
th
edition. Belmont, (alií.: \adsworth
Publishing.
228
\IIPPLL, (IARLLS K. 1839. írií. ot tbe Reroívtiovary !ar. Boston, Mass.:
New Lngland Non-Resistance Societv.
______ 1860a. ^ov·Re.i.tavce .ppíiea to tbe ívtervaí Detev.e ot a Covvvvity. Boston,
Mass.: R. l. \allcut.
_______ 1860b. )be ^ov·Re.i.tavce Privcipíe: !itb Particvíar .ttevtiov to tbe íeíp ot ´íare.
by .boíitiovi.t.. Boston, Mass.: R.l. \allcut.
\II1MAN, \AL1. 1885. "Song ot vy.eít¨ íeare. ot Cra... 42: 33-42.Norwalk,
(onn.: 1he Laston Press.
\IL(O(K, LVLL\N. 1994. Paciti.v ava tbe ¡er.. Landsdown, Gloucestersire:
Iawthorn Press.
\ILSON, I. IUBLR1. 1951. Covgre..: Corrvptiov ava Covprovi.e. New \ork:
Rinehart.
\I11NLR, LA\RLN(L S. 1993. Ove !oría or ^ove: . íi.tory ot tbe !oría
^vcíear Di.arvavevt Morevevt )brovgb 1·:². Staníord, (alií.: Staníord
Uni·ersitv Press.
______ 199¯. Re.i.tivg tbe ßovb: . íi.tory ot tbe !oría ^vcíear Di.arvavevt
Morevevt. 1·:1·1·¨0. Staníord, (alií.: Staníord Uni·ersitv Press.
\ORLD BANK. 199¯. !oría Dereíopvevt Report 1··¨: )be ´tate iv a Cbavgivg !oría.
Oxíord: Oxíord Uni·ersitv Press.
______ 1999. Press brieíing, "Po·ertv Update." \ashington, D.(.June 2.
\ORLD ILAL1I ORGANIZA1ION. 2002. !oría Report ov 1ioíevce ava íeaítb.
Gene·a: \orld Iealth Organization.
\ORLD \ILDLIlL lUND. 1986. )be ...i.i Decíaratiov.: Me..evge. ov Mav ava
^atvre írov ßvaabi.v. Cbri.tiavity. íivavi.v. ¡aivi.v. ¡vaai.v. Gland,
Switzerland: \\l International.
\RANGIAM, RI(IARD and PL1LRSON, DALL. 1996. Devovic Maíe.: .pe.
ava Origiv. ot ívvav 1ioíevce. New \ork: Ioughton Miíílin.
\ODLR, JOIN I. 1983. !bat !ovía Yov Do. . ´eriov. .v.rer to a ´tavaara
Ove.tiov. Scottdale, Penn.: Ierald Press.
\OUNG, ANDRL\. 1996. .v ía.y ßvraev: )be Cirií Rigbt. Morevevt ava tbe
)rav.torvatiov ot .verica. New \ork: Iarper(ollins Publishers.
\OU1I, AR1. 19¯5. ´beííey ava ^ovrioíevce. 1he Iague: Mouton.





\OU1I DIVISION Ol SOKA GAKKAI. 19¯8 Crie. tor Peace: í·perievce. ot
¡apave.e 1ictiv. ot !oría !ar íí. 1okvo: 1he Japan 1imes
ZAIN, GORDON. 1964. In ´oíitary !itve..: )be íite ava Deatb ot írav.
¡ager.tatter: New \ork: Iolt, Rinehart and \inston.
ZAVLRI, ZL1IA LAL S. and KUMAR, MAILNDRA. 1992. ^evro.cievce c
Karva: )be ¡aiv Doctrive ot P.ycbo·Pby.icaí íorce. Ladnun, Rajasthan:Jain Vish·a
Bharati.
ZIANG, \I_PING. 1981. Dui íeibaoli zhuvi ving jiben kending \e should
229
Uni·ersitv Press.
ZINN, IO\ARD. 1·º0. . Peopíe´. íi.tory ot tbe |vitea ´tate.. New \ork: Iarper &
Row.
ZUNLS, S1LPILN: KUR1Z, LLS1LR R.

and ASILR, SARAI BL1I,
eds. 1999. ^ovrioíevt ´ociaí Morevevt.: . Ceograpbicaí Per.pectire. Oxíord:
Blackwell Publishers.








230





































Index ng mga Pangalan


A

Abileah, Joseph, 31
Ackerknecht, Lrwin I., 163,164
Ackerman, Peter, 159
Adams, Da·id, 43
Almond, Gabriel A., 8¯
Alpero·itz, Gar, 88
231
Arendt, Iannah, 100
Arias Sanchez, Oscar, 56
Aristotle,4, 5, 99,128
Arivaratne, A.1., 53, ¯3
Ashe, Geoíírev, 122
Asher, Sarah Beth, 59
Ashoka, ¯1
Attenborough, Richard, 5¯
Awad, Mubarak, 55
B
Bahau'llah, ¯1, 30
Ballou, Adin, ¯2
Banerjee, Mukulika, 60, ¯2, 120, 145
Barbev, (hristophe, 48
Baxter, Archibald, ¯1,¯4
Beer, Michael, 55
Bendana, Alejandro, ¯1
Bennett, Lerone, ¯1
Berrigan, Philip, ¯4
Bha·e, Vinoba, 53
de Bollardiere, Jacques, ¯3
Bonch-Brue·ich,V.(.,61
Bondurant, JoanV.,¯3,100
Bonta, BruceD.,40,41
Boorstin, Daniel, 142
Boserup, Anders, 120
Boubalt, Guv, ¯1
Boulding, Llise, ¯3












Brock, Peter, 60, 61, 62, 63, 64, 65
Brown, Lester, 128
Buda, ¯1,153
Burgess, John \., 1¯6,1¯¯
Burns, James MacGregor, 62
Burrowes, Robert J., 90, 98,120
Burton, John, 88, 89, 90, 96,101,135
Butler, George Lee, 1¯5

C

232
(apitini, Aldo, ¯3
(arroll, Berenice A., ¯4, 90
(hambers, John \. II, 50, 60, 65, 6¯, 68
(haudhuri, Lliana R., 119
(ha·ez, (esar, 53, ¯3
(hertko·,VG.,61
(howdhurv,I.B.,¯1
(hristian, R.l, ¯2
(lark, Ioward, 55
(lausewitz, Karl ·on, 98
(linton, Iillarv, 14
(linton, \illiam J., 10, 13
(ommoner, Barrv, 133
(omstock, (raig, 162
(onant, James B., 145
(onser, \alter I., 64
(ook, Philip J., 13
(oonev, Robert, 62, 65, 6¯
(oppieters, Bruno, 61
(ousins, Norman, 1¯4
(raig, Leon I., 4
(row, Ralph L., 60
(rozier, lrank P., ¯1
D
Dalai Lama, 31, ¯3, 163
Dalton, Dennis, 98,100
Dange,S.A.,2¯,38
Daniels, Da·id N., 2¯, 38
Da·is, Jeííerson, 65










Dav, Dorothv, ¯3, ¯4
Deats, Richard, 55
Deming, Barbara, ¯3
Dennen, J.M.G. ·an der, 40
Desai, Naravan, 54
Dhawan, Gopinath, 100
Dolci, Danilo, 119
Drago, Antonino, 34
Duív, Raoul, ¯0
Duren, Betsv, 12¯
233
L

Laswaran, Lknath, 60, ¯2
Lckhardt, \illiam J., 19
Lguren, Luis L., 55,119
Libl-Libesíeldt, Irenaus, 35, 36
Linstein, Albert, 43
Lisendrath, Maurice, 30
Lngels, lriedrich, 5, 99
Lisenhower, Dwight, 129,1¯4
Lsqui·el, Adolío Perez, 55, ¯3
L·ans, Gwvníor, ¯0
L·erett, Melissa, ¯2

I

labbro, Da·id, 42
liner, Samuel L., 136,140, 142
lisher, Roger, 135
logelman, L·a, ¯2
logelman, Ronald, 11,119
loster, (atherine, ¯3
lox, George, ¯1
lrank, Jerome D., 34, 61
lreed, lred, 88
lrv, Douglas P., 42, 105
lung, \u-Lan, 30,98

G

Galen, 163
Galtung, Johan, 55, 59, 90, 96, 100







Gandhi, Indira, 54
Gandhi, Kasturba, ¯4
Gandhi, Mohandas K., ·i. ·ir. 31, 51, 52, 53, 64, 69, ¯1, ¯2, ¯3, ¯4, 89,91, 96,
99,100, 122, 126, 12¯, 134, 14¯,153, 161,1¯2, 1¯¯
Gara, Larrv, 6¯
Gara, Lenna Mae, 6¯
Garrison, lielding I, 163
Gauchard, Benoit, ¯1
Gilliatt, Sarah, 60
Gilula,Marshall l,2¯,38
Gioglio, Gerald R., 68
Giolgi, Piero, 41
234
Goodin, Robert L., 96
Goodman, Naomi, 60
Goss-Mavr, Iildegaard, 55
Greenleaí, Robert K., 169
Gregg, Richard B., 44
Gregor, 1homas
Grossman, Da·e Lt. (ol.,, 28, 35, 36
Guetzkow, Iarold, 109 Guru Nanak, ¯1
I
Ialberstam, Da·id, ¯2
Iallie, Philip, ¯2, 119
Iam, Suk Ion, ¯3
Iarold, León, 4
Iarries-Jenkins, Gwvn, ¯3
Iawkins, Gordon L., 61
Iawklev, Louise, 62
Ieath, Robert G., 38
Ierman, 1heodore L., 56
Iesus, ¯1
Iitler, Adolí, ¯2. 96,111,113, 114, 1¯2
Iobbes, 1homas, 4, 5, 6, 20, 99
Ioreman, Bart, 49
Iorigan, Damien P., 60
Iuerta, Dolores, 53, ¯4
Iusain, 1ariq, 12¯
Iwang, Jang \op, 101













I

Iver, Ragha·an, 101

J

Jägerstätter, lranz, ¯2
Jain, Sagarmal, 32
Jehnsen, Da·id, 55,145
Johnson, Andrew, 65
Josephson, Iannah, 61,142
Josephson, Iarold, 6¯, ¯0
235
K
Kabir, 3¯
Kano, 1akavoshi, 34
Kant, Immanuel, 99
Kapur, Sudarshan, 62, 69
Kavrakin,\.L, 116
Kasturba, ¯4
Keelev, Lawrence I., 29
Kellv, Petra K., 31, 51, ¯2, 134,139,163, 1¯1
Kennedv, Robert l., 38
Keves, Gene, 120
Kevíitz, Nathan, 28
Khan, Abdul Ghaííar, 31, ¯2,134,163
Khan, Abdul K., ¯1
King, (oretta Scott, ¯4
King, Martin Luther Jr., 3, 38, 51, 52, ¯2, ¯4, 91, 96,134, 153,155, 161, 163
Kishtainv, Khalid, 60
Klingemann, Ians-Dieter, 96
Kohn,Alíie, 35
Kohn, Stephen M., 62, 63, 6¯
Kollwitz, Käthe,5¯
Konrad, A Richard, 33
Kool, V.K.,44
Kropotkin, 35
Kuhlmann, Jurgen, 50
Kumar, Mahendra Muni,, 32
Kurtz, Lester R., 59













L

Lalavette, Bernard Jr., 55,145
Lakev, George, 5, 5
Lenin, V.I., 88, 96
Lewer,Nick, 88,120
Lincoln, Abraham, 65
Lind, Nancv S., 100
Linstone, Iarold, 101
Lippert, Lkkehard, 50
Lister, Lord, 163
Locke, Iubert G., 18
236
Lo·erseedjohn, 51
Ludwig, Jens, 11
Luthuli, Albert J., ¯3
Lvnd,Alice, 62, 65, 6¯
Lvnd, Staughton, 62, 65, 6¯
Lvttle, Bradíord, 51
M
MacArthur, Douglas, 161,1¯3
Machia·elli, Niccolo, 4, 5,98,99, 118
Mack, Andrew, 120
Madison, James, 63
Maguire, Mairead (orrigan, ¯3
Maha Ghosananda, ¯3
Mahapragva, Acharva, 32
Maha·ira, Bhaga·an, ¯1
Mahonev, Liam, 55,119
Mallone, Ronald, 51, ¯3
Martin, Brian, 90,120
Marx, Karl, 5,6,99
Mason, Ste·e, 5¯
Maurin, Peter, ¯4
Mavor, lederico, 124
McAllister, Llizabeth, ¯4
McAllister, Pam, ¯3
Mc(arthv, (olman, 5¯
Mc(arthv, Ronald M., 44
McGuinness, Kate, 90
Mencius, 98
237
Mercv, James A., 12, 13
Michalowski, Ielen, 62, 65, 6¯
Mogil, (hristopher, 12¯
Morgan, Robin, ¯3
Morrisev, \ill, 100
Morton, Bruce L., 36, 81
Moser-Puangsuwan, \eshua, 55,120
Moskos, (harles, 50, 60, 65, 6¯, 68, ¯1
Mo 1zu, 98
Muhammad, ¯1
Muller, Jean-Marie, ¯1, 100
Muste, AJ.,53,¯3

N

Nakamura, Iajime, 88
Naravan, Javaprakash, 53, 56, ¯1
Nathan, Otto, 43
Nautival, Annpurna, 134
Nehru, Jawaharlal, 1, 54
Norden, Ieinz, 44
Norman, Liane L., ¯2
O
Ochberg, lrank M., 38
O'Gradv, J.,¯2
Oka, Gedong Bagoes, ¯3

P

Pacheco, Revnaldo, 56
Parekh, Bhikhu, 100
Parkin, Sara, 134
Patkar,Medha, ¯3
Peterson, Dale, 35
Plato, 4, 98, 99
Plimak, L.G., 116
Plutarch, 98
Polner, Murrav, 60, ¯2
Powers, Roger S., 59
Prescott, James \., 3¯








238
R

Radhakrishnan, N., 54, ¯3, 145
Ramachandran, G., 53, ¯2, ¯¯
Ramsev, L. 1homas, 28
Randle, Michael, 59,120
Rankin, Jeannette, 6¯
Reagan, Ronald, 18
Recht, (harles, ¯4
Restak, Richard M., 38
Roberts, Adam, 120
Robarchek, (arole, 1¯8, 1¯9
Robarchek, (lavton, 154
Rolland, Romain, 154
Roose·elt, lranklin D., 43
Rousseau, Jean Jacques, 6, 4¯, 99
Roussel, Vincent, ¯1
Rovce, Jovce, 105
Rummel, Rudolph G., 19
Russell, Bertrand, 1

S

Sagan, Lli, 4
Saltzman, Linda L., 12
Santiago, Angela S., ¯4
Sarabhai, Mallika, 5¯
Saro-\iwa, Ken, ¯3
Satha-Anand, (haiwat, 60, 98
Schlissel, Louise, 62, 6¯
Schmid,Alex P., 120
Schoíield, Ste·en, 88,120
Schwartz, Ste·en I., 129
Schwarzschild, Ste·en, 60
Sebek, Viktor, 133
Semelin, Jacques, 59,100,119
Sethi, V.K., 3¯
Shabaka, ¯1
Shalikash·ili, John Gen.,, 10
Sharp, Gene, 44, 56, 58, 59, 64, 88, 90, 96, 100, 116, 11¯, 120
Shellev, Percv Bliss, 155
Shub, Da·id, 88
Singh, \ogendra, 100
Si·araksa, Sulak, ¯3
Si·ard, Ruth Leger, 19, 20, 129
239
Slepian, Ann, 12¯
Socrates, 88
Solomon, George l, 39
Sorokin, Pitirim A...·i. ·r. 35,101
Sponsel, Leslie L., 40
Staníield, John I., 1¯3
Stanton, Ldwin, 65
Steger, Maníred B., 100
Stephenson, (arolvn, 134
Ste·ens, John, 55
Stolwijk, Marc, 49
Stone, I.l., 88
Strong, Maurice L, 133
Suttner, Bertha ·on, 5¯, ¯3
Suu Kvi, Aung San, ¯3, 163
1
1arasoíí, Koozma J., 60,163
1avebulla, M., 60
1endulkar, D.G, ¯1
1hompson, Ienrv O., 29
1horeau, Ienrv Da·id, ¯2
1obias, Michael, 62
De 1ocque·ille, Alexis, 139
1olstov, Le· N., 31, 3¯, 60, 61, ¯2,134,154,163
1oomer, Jean, ¯3
1rue, Michael, 30, 62, ¯0
1sai, Loh 1seng, 33, 34
1utu, Desmond, ¯3,163
1wain, Mark, 8

U

Ueshiba, Morihei, 55
Unnithan, 1.K.N., 52,100
Urv, \illiam, 135

V

Varni, Jinendra, 33
de Vasto, Lanzo, ¯3
Vogele, \illiam B., 59
Villa·incencio-Paurom, Rubv, 56
Vi·ekananda, 3¯







240
W

De \aal, lrans, 35
\atson, Peter, 16
\atson, 1homas, 64
\eber, Max, 5, ¯, 29, 4¯, 55,100,161
\eber, 1homas, 120, 134
\eeks, John R., 2 8
\einberg, Arthur, 100
\einberg, Lila, 100
\hipple, (harles K., 64
\hitman, \alt, 80
\ilcock, L·elvn, 60
\itherspoon, lrances Mav, ¯4
\olíensohn, James, 12¯
\oolman, John, 65
\rangham, Richard, 35

Y

\oder, JohnI., 33,55
\orac, Iavdee \., 56
\oung, Andrew, 155
\oung, Art, 155

Z

Zahn, Gordon, ¯1
Za·eri, Zetha Lal S., 32
Zhang, \i-Ping, 116
Zimring, lranklin L., 61
Zinn, Ioward, 62
Zunes, Stephen, 59
Z·ere·, Alexei, 61




241
Index ng mga Paksa
A

Absolusvonista, 6¯
Agenda 21, 133
agham pampolitika, 16¯-1¯0, 1¯2-1¯3, 1¯9-180
agham pampolitika, xii, xxii-xxiii, 22-25, 10¯-110, 118-122, 124, 129, 162-
163,165
agham, 165
agham panlipunan, xiii
agham utak, 36
Ahimsa, xi, 30
ahimsa parama dharma, 30
Ahimsa Sar·odava, 146
aikido,
aklasang bavan, 58
Amerikanong Lehivon, 1¯3-1¯4
Amerikanong pananaw, 21
Amerikanong politika, xxi·
Amin, 113
Amnestv International, 130-131
.vg Mavipe.tovg Kovvvi.ta ni Karl Marx, 5
.vg Priv.ipe ni Niccolo Machia·elli, 4, 45, 99
.vg Repvbíiía ni Plato, 4, 99
antropolohiva, 40
aparatong pamukaw, 38
aplikadong agham, xiii, 90-91, 110-111
aplikadong saliksik, 3¯
aplikadong umanidades, 110
armadong pakikibaka, 118
armadong panghihimasok, 9
armas, 12-15,122
Arsenal ni (onant, 145
atomika, 31
awit, 165

B

babae, 39,42,¯3-¯4
bakas na krus, 129


242
baril, 13-15, 29, 39
base militar, 124
batas, 50
bhoodan, 53
bivolohikong pesimismo, 43
bivosivensiva, 3¯
bomba atomika, 11, 29, 31,43, 146
Bonobo, 34
Budismo, 30, 60
Burgess, John \., 1¯6
burukrasva, 140

C

(arnegie (ommission on Pre·enting Deadlv (onílict, 120
cross-politv, 104
(oníucianismo, 30

D
Daíaravg )rataao ni John Locke, 5
demokrasva, 61
demokratikong estado, xx·i
demosidvo, 19, 16¯
desarme, 16¯
desmilitarisado, 48-49
digmaan, 19,2¯-29,40-43, 121, 123, 129
Digmaan sa Korea, xxii
Digmaan sa Vietnam, 68
Digmaang Sibil, 8, 65
diwa, 165
Doukhobor, 60
Dual Ouadbrain Model oí Beha·ioral Lethalitv, 36

L

ebolusvong henetiko, xx·, 3¯
ebolusvong pangkultura, xx·
edukasvon, 16¯
ekosidvo, 132
etnosidvo, 132, 136
ewtanasva, xix



243
G

gahasa, 24
Gandhi, 126-12¯
Gandhi Rural Uni·ersitv, 145
H
halagahan, xix, xx·ii, 13¯
Iar·ard Uni·ersitv, 145
henetika, 3¯
henosidvo, 20,119,132,13¯,16¯
himagsikan, 8, 2¯
Iinduismo, 29
Iitler, 111,113-114
Iolocaust, 3, 11, 19, 31,109-110, 122
Iudaismo, 60
hukbo, walang, 48-49

I

igwalidad, 122
Ikalawang Digmaang Pandaigdig, 10, 116, 129
Ikalawang Siglo ng mga Amerikano, 11
Imbudo ng Pagpatav, 81-82,109
impervalistang pananakop, 66
Impervong Romano, 20
institusvon ng pananaliksik, 56
institusvon, 139
institusvong espiritwal, 50-52
institusvong lumulutas ng suliranin, 56
institusvong pagsasanav, 54-55
institusvong pang-edukasvon, 53-54
institusvongpang-ekonomiva, 52-53
institusvongpangkaligtasan, 55-56
International Political Science Association, 22
intra-politv, 104
Islam, 60

J

Jain, 32
Jainaismo, 29








244
K

kabagsikan, 2, 13-18,29,33,¯1,90, 111-112, 15, 119, 128, 149, 160-161,166,
180
kabir, 3¯
kahirapan, 136
kaligiran, 132
kalikasan, 43
kapavapaan,41,43,12¯
karahasahan, 6, 18-21, 42, 85-86, 106, 115-116, 136, 148
kasanavan, 141,165
kasavsavan, 60-62
kasunduan, 99
katalinuhan, 119
kawalang-dahas na panlipunang buhav, 32
Kawanihan ng Agham Pampolitika, 23
Khudai Khidmatgar, 145
Kilusan ng mga Katolikong Manggagawa, 69
konskripsivon, 6¯, ¯1
kontra-estadong karahasan, 106
kontra-rebolusvon, 11¯
kontrata, 99
Koran, 30
Kristivanong Krusada, 9, 1¯, 31
Kubling Digmaan, 20, 6¯-68,116
kudeta, 120
kultura,5¯,136,159

L

laglag, xix, 12,
íeriatbav ni 1homas Iobbes, 4
likas-kavang kaligiran, 123
limbic, 36, 38
Lipunang Amerikano, 6¯
Lipunang Sibil ng mga Abeha, 1¯¯
M
maíia, 119
Mangandu, 34
Manipesto, 125
Mao, 113
mapanggavang ebolusvon, xx·








245
Mekanikang (arnotian, 34
Mekanikang Newtonian, 34
Mga Manggagawang Png-industriva ng Daigdig, 30
midva ng komunikasvon, 5¯,156
militarismo, 118, 129
monarkivang kolonval, 8
Mulang Lspada tungong Ararong Kilusan, 69,1¯5
N
nazismo, 11, 119
neocerebellar, 36
newrosikologo, 3¯
newrosivensiva, 3¯
O
omisidvo, 12, 121, 136, 148, 16¯, 1¯8-1¯9
Open Societv Institute, 2 5

P

paglava, 161
pagpapakamatav, 148
pagpatav, 161
Pahavag sa Se·ille, 42-43
pakikipagkapuwa, 42
pananakit sa asawa, 39, 42
Pandaigdigang Saligang Batas para sa Kalikasan, 132
Pandaigdigang \alang-Dahas na Iukbong Pangkapavapaan, 121
panganib, 128
Pangwakas na Ulat, 124
paniniktik, 150
Panlipunang Kasunduan, 6, 99
parusang kamatavan, 30,45-4¯, ¯1
pasismo, 11
patav, bilang ng, 28-29
patolohiva ng pananggol, 162
Plato, 99
Pol Pot, 113
politika, 103-105
politikang internasvonal, 105-10¯
populasvon, 128
problema, 110, 122





246
Provektong Manhattan, 44
Pulahang Iukbo, 61

Q

Ouaker, 64-65
R
rebolusvon,31, 64-65, 86,90-95, 115-118,162
Rebolusvong Pranses, 162,1¯4
Reminescences oí an American Scholar, x·ii

S

Samahang lnternasvonal, 153
sandata, ¯0,1¯5
sapilitang diplomasva, xix
Sentro ng Pandaigdigang \alang Pagpatav, 158-159,160
serbisvo publiko, 148, 151
serbisvong militar, 49
Shanti Sena, 144-145,150
Sicarios, 25
sikolohiva, 44
sikvatra, 38-39
sindak, 1,13
siventipikong pampolika, 160-164, 168, 1¯5
sosvalistang kaisipan, 30
Stalin, 113

1

teknolohiva, 120
teorva, 33-35, 89-90,96-98, 11¯, 128, 166
)be Poíitic. ot ^ovrioíevt .ctiov. 89
)be ´cievce ot ´atyagraba. 89
)be !ay. ava Porer ot íore. xiii
totalitarvanismo, 135
tradisvong pampolitika, 69
tunggalian, 41

U

Unang Digmaang Pandaigdig, 10, 116, 129
Unibersidad ng Shanti Sena, 144





247
Unibersidad ng 1ulane, 33
United Nations 132-133
Unrepresented Nations and Peoples Organizations, 131-132
W
walang-dahas na
pakikibaka, 58-59, 14¯
pamamahala, ¯2
patrivotismo, ¯0
pinuno, ¯2
politika, 132
teorva, 11¯
walang pagpatav, xi-xii
agham pampolitika 129-130, 134, 161
agham panlipunan, ¯8-80
alternatibo, 109,120
aplikado, 146
etika, 31
institusvon, 149-154, 15¯,160
kagawaran, 143-144
kakavahan, 28, 44-45, 60-62
katapangan, ¯1
kaugalian, xx·
likas at bivolohikong agham, xiii
midva ng komunikasvon, 156
monumento, 15¯
negosvo, 158
pagbabago,8¯,100
paghuhunos, 165
pananaliksik, 155-156
pandaigdigang agham pampolitika, xx·ii, 91-93, 121
paniniwala, 61-63
partido, 145-146
politika, xiii, ¯8-¯9
prinsipvo, 83-84
rebolusvon, 86, 88-89
seguridad, 148-150
sining, 154
sona ng kapavapaan, 15¯
tagapavong pangkat, 152
tao, 141
ugat, 102
unibersidad, 145
wika ng dahas, 16-18








248
wika, pagtuturo ng, 53
\aorami, 1¯8
\orld Bank, 126-12¯
\orld 1rade (enter, 20
\orld \atch Institute, 128

Z

Zapatista, 1¯¯
Zapotec, 42s















250
1OWARDS A NONKILLING IILIPINO SOCIL1Y: Developing
an Agenda for Research, Policy and Action
Ldited by Jose V. Abueva
President oí Kalavaan (ollege and Proíessor Lmeritus
oí Political Science and Public Administration,
Uni·ersitv oí the Philippines
1he book bearing the abo·e title was co-published bv the Aurora Aragon-
Ouezon Peace loundation and Kaíayaav Coííege in 2004. It is a collection oí the
lectures gi·en bv its co-authors in their indi·idual response to the same
question: "Is a nonkilling societv possible in the Philippines·"
1he question was inspired and challenged bv the original question posed
bv Dr. Glenn D. Paige: "Is a nonkilling global society possible?" Although
manv around the globe would belie·e it unthinkable, gi·en so much ·iolence
and killing in the world, the answer to the question is "\LS," according to Dr.
Paige, the author of Nonkilling Global Political Science and lounding
President oí the non-proíit (enter íor Global Non·iolence (GNV, in
Ionolulu, Iawaii.
1his seminal work oí Dr. Paige is so important that it has been
published in ten íoreign languages, including Spanish, Arabic, lrench Russian,
Portuguese, three Indian languages, and lilipino. In 2002, Kaíayaav Coííege co-
published with the (GNV a Philippine edition oí the book. Dr. Paige is
internationallv recognized íor his pioneering research in the scientiíic studv
oí political leadership and non-·iolent alternati·es to social transíormation.
Based on Dr. Paige's theorv oí nonkilling global societv, in lebruarv 2004
we posed this question to a group oí lilipino social scientists and leaders in
·arious íields. \e asked them to examine the prospects and requirements íor
bringing about a peaceíul, nonkilling societv in the Philippines in the quest
íor law and order and a just and humane democratic societv.






251
Sponsored bv the Aurora Aragon Ouezon Peace loundation and Kaíayaav
Coííege. we asked the group to deli·er a series oí lectures at the Uni·ersitv oí
the Philippines Diliman, Ateneo de Manila Uni·ersitv, Kaíayaav Coííege. and
Ateneo de Da·ao Uni·ersitv.
\e asked our lecturers and commentators to address the thematic
question: í. a vovíiííivg .ociety po..ibíe iv tbe Pbiíippive.. Ií "\es," whv and how will it be
possible and realizable· Ií "No," whv is it not possible·
In our book the kevnote lecture bv Dr. Paige summarizes his theorv oí a
nonkilling societv. According to him: "a nonkilling societv... is a human
communitv, smallest to largest, local to global, characterized bv no killing oí
humans and no threats to kill, no weapons designed to kill humans and no
justiíications íor using them: and no conditions oí societv dependent upon threat
or use oí killing íorce íor maintenance or change."
Most oí us authors belie·e and hope that a nonkilling lilipino societv is
attainable ií it is consciouslv sought bv our leaders and people as part oí the
national ·ision and goal: ií certain basic problems and obstacles are met head
on continuallv to clear the wav and make progress. Ií our leaders and citizens
are committed and determined. But two or three oí us doubt the possibilitv oí
a nonkilling societv in our countrv and state the reasons whv.
In his lecture, Ambassador Ioward O. Dee makes this qualiíication: "A
societv, to qualiív as a nonkilling societv íor us to emulate and aspire to attain,
must be a bene·olent liíe-sustaining societv in all aspects oí liíe, in all human
acti·itv and in all human relationships, internallv amongst its own people and
externallv in dealing with the peoples oí the world." Ie poses se·en
propositions and his conclusion in responding to the question "Is a
Nonkilling, Liíe-Sustaining Societv Possible in the Philippines·
Proí. Randv S. Da·id savs that a nonkilling societv is possible in a íuture
that we desire. Ie imagines "a nonkilling societv to be one that has
successíullv rid itselí oí the need íor coercion and ·iolence in the quest íor
íreedom and order... a societv that has managed to substitute rational
negotiation and normati·e commitment íor coercion as the basis íor
compliance and cooperation among citizens."










252
human dignitv and solidaritv.
lr. Jose (.J. Magadia, S.J. savs that we must o·ercome our basic problems,
reíorm our institutions, and reconíigure our personal ·alues in building a
nonkilling societv.
As Lxecuti·e Director oí the Gaston M. Ortigas Peace Institute, Ms.
Karen N. 1anada oííers her reílections on a nonkilling societv írom a peace
mo·ement perspecti·e. She savs the question, "Is a nonkilling societv possible
in the Philippines·" is new. Usuallv, the peace mo·ement speaks oí a just peace,
ending the war and armed hostilities, and addresses the roots oí conílict.
Proí. Natalia M.L.M. Morales asserts that a nonkilling societv is deíinitelv
possible in the Philippines. She indicates that íaith and science and the global
peace mo·ement con·erge on the imperati·e oí uni·ersal peace and this will
support our pursuit oí a nonkilling societv.
(ommenting on Ambassador Dee's concept oí a nonkilling societv, Dr.
Ma. Oli·a Z. Domingo points to some de·elopments that mav be light at the
end oí the tunnel oí killing and ·iolence.
lor her part, as well as íor the other authors, Proí. Miriam (. lerrer raises
these challenging questions: "But can our historv and norms as a people
pro·ide us with some íoundations íor a nonkilling societv· (an our
institutions be transíormed· Are we capable oí creating new ones· Are our
political and economic elites capable oí becoming law-abiding citizens· Is the
ordinarv lilipino citizen likewise able to rise abo·e selí-interest, and think oí
the good oí the whole·"
As a peace builder and ad·ocate, Representati·e Risa Ionti·eros-Baraquel
shares her thoughts on peaceíul politics in a nonkilling societv and on some
contradictions in our ·alues and beha·ior.
As a peace acti·ist and now Presidential Ad·iser on the Peace, Secretarv
1eresita Ouintos-Deles aííirms that the possibilitv oí a nonkilling societv
is thoroughlv con·incing and extremelv practical. She does





253
(ommenting on Secretarv Ouintos-Deles lecture, Dr. Loreta N. (astro
points to the need to re·erse our conditioning that killing and ·iolence are
ine·itable.
Ouite simplv Mr. Revnaldo Pacheco, ad·ocate oí a Gunless Societv and
head oí Kapatiran Partv, accepts the proposition that a nonkilling societv is
possible and shows whv and how.
\riter Dennis M. Arrovo then calls attention to a wider range oí non-
lethal weapons íor a nonkilling societv.
Dr. Jo·ito R. Salonga, statesman and ci·il societv acti·ist, expresses his
hope íor building a non·iolent, nonkilling societv in our ·iolent societv and
world. Ie laments the íact that the lone superpower is the one that most
needs to belie·e in, and become, a nonkilling societv.
Dr. Macapado A. Muslim, peace scholar and ad·ocate and
(hancellor oí Mindanao State Uni·ersitv at General Santos, underlines the
need íor multi-culturalist go·ernance in mo·ing towards a nonkilling societv,
starting in Mindanao.
lr. Albert L. Alejo, anthropologist and reíorm acti·ist, restates the
question as íollows: "Is a Nonkilling Societv Imaginable· (elebrating the
Ouestion." Ie seems to sav that a nonkilling societv is imaginable but mavbe
not possible in our time.
Again, in Ioward O. Dee's wisdom: "At the end oí the dav, the question
is not whether a nonkilling societv is possible íor us or not. 1he question is:
do we ha·e the desire and the will to make it happen and how long shall we
wait to muster the courage to begin the task, e·en ií all odds appear to be
against us and when all e·il íorces are conspiring against us."
lor lilipinos to succeed in building a nonkilling societv, I stress that the
quest íor peace and de·elopment and the building oí an authentic democracv
towards our emerging lilipino ·ision oí "the Good Societv" must go hand in
hand. 1hereíore, all aspects oí the lilipino ·ision oí "the Good Societv"
largelv embodied in the 198¯ (onstitution, plus the





254
nonkilling societv in the Philippines and an increasinglv nonkilling global
societv would be mutuallv reiníorcing.
lilipinos ha·e struggled long íor national de·elopment with ·erv modest
success. \e authors ha·e no illusions how diííicult and how long it will take
us to achie·e these goals to an appreciable degree.
But now, íor a change, we ha·e begun to deíine the speciíic challenge oí
building a nonkilling societv as the íoundation íor peace and de·elopment
and democratization in our countrv, and this gi·es us hope. 1he subtitle oí our
book indicates what we must do: Dereíopivg av .gevaa tor Re.earcb. Poíicy ava
.ctiov.
lor we are inspired bv two great Indian leaders who said, as quoted bv Dr.
Paige:
1he questions that a countrv puts are a measure oí that countrv's political de·elopment. Oíten
the íailure oí that countrv is due to the íact that it has not put the right question to itselí.
Jawaharlal Nehru
\e are dailv witnessing the phenomenon oí the impossible oí vesterdav becoming the
possible oí todav. Mohandas K. Gandhi
Most oí us, co-authors, belie·e a "nonkilling societv" as a deíining aspect
oí the emerging lilipino ·ision and goal oí "the Good Societv" is possible.
Problematic, ves, but not unthinkable. So is a nonkilling global societv in the
long perspecti·e. Sooner, ií the ·ision and goal can iníorm and propel the
determined eííorts around the world oí more and more people and political
leaders.
As the (enter íor Global Non·iolence, headed bv Dr. Paige, asserts:
"L·ervone can be a center íor non·iolence." Likewise, e·ervone can help
make a nonkilling societv possible, írom the smallest communities to the
global le·el. "Stop the killing!"
1owards shaping a nonkilling global societv, Dr. Paige urges us to engage
the human and phvsical sciences, technologv, culture and the arts, and all





255
(onscious oí our human limitations, we cannot o·eremphasize the need
íor íaith and spiritualitv e·en in our mundane endea·ors as a nation. Iow much
more in trving to sol·e our most diííicult problems and achie·e our noblest
human aspirations. Bevond human reason, will and struggle, we belie·e in
God's will and power: íor to Iim nothing is impossible.
1he Aurora Aragon Ouezon Peace loundation and Kaíayaav Coííege join our
authors and collaborators in humblv dedicating this book to people
e·ervwhere who lo·e peace and, starting in their own countrv, help in
consciouslv building a nonkilling global societv. No matter the obstacles along
the wav and howe·er long it takes.








256

Kalayaan College
Ri·erbanks (enter, Marikina (itv
¨)be trvtb viíí .et yov tree."
About Us
\e are a pri·ate, academic institution íounded and directed bv U.P.
proíessors committed to qualitv higher education.
\e oííer high qualitv education and training in the proíessional íields oí
business and economics, public administration and go·ernance, computer
science, education and language teaching, literature and the arts, grounding
these solidlv in the liberal arts.
\e expect our graduates to be competent proíessionals who can be
gainíullv emploved in business, go·ernment, education, the computer industrv
and cultural research, as well as iníormed citizens who can help address
problems oí de·eloping countries like the Philippines írom a broad and
balanced perspecti·e. Globallv, thev can compete in the job market because oí
their proíessional skills and their proíiciencv in Lnglish.
1he Meaning of Kalayaan
Kalayaan is lilipino íor íreedom, independence or liberation, and national
honor. lor KC, Kalayaan means the íreedom oí our students to de·elop
their íull potential íor their beneíit and the good oí our countrv and
humankind. Kalayaan also means education íor íreedom: to íree the mind
írom the shackles oí ignorance, intolerance, and prejudice. KC is proud oí
our national heritage.








257
Our Vision
)o be a íeaaivg cevter ot íearvivg. eavcativg ovr .bare ot tovorror´. prote..iovaí. ava
íeaaer. rbo are covvittea to tbe iaeaí ot bviíaivg a iv.t ava bvvave .ociety. tvítiííivg tbe
vateriaí ava .piritvaí veea. ot ovr vatiov. ava covtribvtivg to gíobaí peace ava bvvav
aereíopvevt.
Our Mission
)o vvrtvre iv ovr .tvaevt. tbe veeaea raíve.. ívoríeage. .íiíí. ava covvitvevt. iv
a carivg covvvvity ot íearver. evioyivg acaaevic treeaov ava iv tovcb ritb tbe íarger
covvvvity ava tbe roría.
Our Objectives
\ith íacultv and students learning írom each other, KC seeks to:
1. De·elop our students' critical and creati·e íaculties in the
basic íields oí knowledge, particularlv in the natural and
phvsical sciences, the social sciences and the humanities:
2. De·elop their skills in communication in lilipino and
Lnglish, mathematical reasoning, and scientiíic thinking to
help them compete in a íast-changing en·ironment:
3. Deepen their appreciation oí our ethnic and cultural di·ersitv and
enhance their proíiciencv in their mother tongue or regional language:
4. Deepen their understanding oí lilipino social and cultural
realities and their transíormation in the light oí accelerating
globalization:
5. Acquaint them with de·elopments in Iníormation 1echnologv
I1, and i ts use i n research and the creati on oí new
knowledge:










258
6. Imbue them with a sense oí historv and a social conscience
as thev participate in the nation's de·elopment and social
transíormation:
7. Lnhance their appreciation oí the ·isual and períorming arts
and how these can enrich their li·es:
8. Make them understand the meaning and responsible exercise
oí human rights and academic íreedom in a democracv: and
thus
9. Ielp them become true proíessionals and good leaders and
citizens íullv conscious oí their rights and duties in promoting
the common good and national interest, and the welíare oí
humankind.
Our Iaculty
Our KC íacultv consists oí outstanding voung graduates, and acti·e and
retired proíessors oí the Uni·ersitv oí the Philippines.
KC Curricula and Courses

Bachelor's Degrees
B.S. Business Administration B.A. Public Administration
B.S. (omputer Science Bachelor in Larlv (hildhood
B.S. Psvchologv (are and De·elopment
Bachelor oí Secondarv Lducation B.A. Journalism
Lducation Lnglish, B.S. Iotel and Restaurant
B.A. Literature Management
Bachelor oí line Arts B.A. Psvchologv
Major´Minor in Painting´Graphic Design,

Other Courses
Associate in Arts and Sciences (ertiíicate in line Arts
Associate in (omputer 1echnologv (ertiíicate in Larlv (hildhood
(are and De·elopment









259
Our Research and Lxtension Programs
Our (enter íor Social Policv and Go·ernance has two institutes: the
Institute oí lederal-Parliamentarv Democracv and the Institute oí Language
and (ulture. Both are acti·e in policv research and extension acti·ities. 1he
(enter is under Dr. Gonzalo M. Jurado as Lxecuti·e Director.
1he KC Institute oí lederal-Parliamentarv Democracv has
pioneered in research, publication and ad·ocacv in the nation's eííorts to
introduce ·ital constitutional reíorms. It is the íirst institute oí its kind in
the countrv. Its Director, Dr. Jose V. Abue·a, headed the 2005 (onsultati·e
(ommission on (harter change that President Gloria Macapagal Arrovo
established. Dr. Gonzalo M. Jurado was also on that 55-member (ommission
that produced the comprehensi·e Propo.ea Reri.iov ot tbe 1·º1 Cov.titvtiov.
1he KC Institute oí Language and (ulture, lead bv Dr. 1helma B.
Kintanar, is contributing to the re·iew oí issues and policies in·ol·ing íiíipivo
as the e·ol·ing national language, Lnglish as global lingua íranca, and the regional
languages.













260
WALANG-PAGPA1AY
NA AGHAM PAMPOLI1IKANG PANDAIGDIG
CíOß.í ^O^Kíííí^C POíí)íC.í ´Cíí^Cí
Binabasag ng aklat na ito ang mga lumang paniniwala hinggil sa
pagkasangkapan sa karahasan upang makamit ang kapavapaan, igwalidad, at
kapatiran sa lipunan, samantalang naghahain ng matitibav na ebidensiva sa
tagumpav ng pagkakaroon ng "walang-pagpatav" o walang-dahas na lipunan.
Itinatampok din dito kung bakit kailangang magkaroon ng makabuluhang
pagbabago sa pakikipagkapuwa, at kung bakit mahalaga ang pagtataguvod ng mga
sariwang teorva at praktika sa akademikong larang na agham pampolitika.
ANG AW1OR
Si Glenn D. Paige av propesor emeritus ng agham pampolitika sa Uni·ersitv oí
Iawai'i at tagapagtatag at pangulo ng (enter íor Global Non·iolence sa
Ionolulu. Nakapagturo siva sa Seoul National Uni·ersitv, Princeton Uni·ersitv,
at Uni·ersitv oí Iawai'i at naglinang ng mga mapavapang alternatibo sa tigmak sa
dugong tradisvon ng agham pampolitika. Beterano sa Digmaan sa Korea, siva
ang awtor ng )be Koreav Deci.iov: vve 21·²0.1·:0 1968,, )be ´cievtitic ´tvay ot Poíiticaí
íeaaer.bip 19¯¯,, at )o ^ovrioíevt Poíiticaí ´cievce: írov ´ea.ov. ot´1ioíevce 1993,.
ANG 1AGASALIN
Si Roberto 1. Anonue·o av makata, editor, kritiko, at tagasalin. Kabilang sa
kanivang tinamong parangal ang Poetrv Iall oí lame sa Palanca, SLA\rite Award
sa 1hailand, at iba pang pagkilala mula sa mga institusvong gava ng Unibersidad ng
Pilipinas, Unibersidad ng Santo 1omas, Komisvon sa \ikang lilipino, Manila
(ritics (ircle, at lilipinas Institute oí 1ranslation. Siva ang awtor ng íiyab .a.íaaía
2004,, Pag.ipivg .a ívpaiv 2000,, at Pagbipo .a Matavg·tvbig tí··1). at editor ng
mahigit 20 aklat, bukod sa tagasalin ng mga akdang mulang panitikan hanggang
politika at ekolohiva.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful