You are on page 1of 376

cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E$$ ∑g¶„ zZæ ∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gÆbgƶT∂KTxg¶∑¥¶<gN¥ $$ ∑g¶„ ∏∑æ∏¶„√cK¶∑’ Z„K¶∑’ fi’~g√∑ÆK∏É¥æƵgZ„K - «√T’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 1

c c
c c
c fiK’fiK¶¥’P{<Ï∏T¶d∑¶∑æ√d’ «√TÂ∂¥æ[’ < fi<¥xj¶g√’ fi’~g’ ∏’√’ LLL <Td¶Æfir∑<[¥æ[’ LLL ¥æ[’ 1. ¥g‘√¥æ[g’√Ï’ 1. jg¶„ ∏KĦ∑’ c
c c
c $ jg¶„ <¥x¶∑’ $ jg¶„ ∏¶dKd¶∑’ $ jg¶„ ÷T¢D¶d¶∑’ $ jg¶„ ¥¯T¥¶Æ°∑’ $ jg¶„¸’«∂® <ÏT∂® $ ¥æ[¶b’ 2-3. fi >g¥Â√N¥ <T¥d¥‡~∂ g’√Ï’ ~ 2. K¶d<√Æ c
c c
c ~Ï∑ 1 ØÿaÁ„ 2 P’{Áfi∏¶„¥„ d 3 fi√< 4 fiæ >T∂∏¶„ 5 $ G¶T’„ 6 j„Kb® 7 ¸¶Ï„ 8 √挮 d 9 ~Ï∑¶∏¶„ 10 $$1$$ 3. jg¶„ ¥ædN¥ $ ¥æ[’ 4. fi >gæW„¥√÷Tæ‘O¶∏¶„ c
c 4. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ K¶d<√Æ„ j¶g’ jdK„ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ÂN¥ ∑’ K¶d<√ÆN¥ j√KN¥ ¸<Æd¶ ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶√„ √æ∑<¥Ï® j¶g’ ~„b® ƶ„zZ¶ c
c c
c $ 2 „ ∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ∏¶b√K„ <ÂzZ√K„ ¥Æ¥’¸æx„ fiæK¥æ[g„ fiæK¥¥∂Æ„ fiæK¥TKfiæ’≤>K∂® fiæK¥TK√’cÆzZ∂ ϶„√∑¶Æ„ ϶„√hfiØ∂T„ c
c c
c ϶„√fiɶ„d√K„ ∏«dØd„ ~aÁæØd„ g‘√Ød„ ¥K∑Ød„ cµgØ„¥® cµg¥¶KÆ∂ cµgTK~¶÷K’Â~ß{Tu>∂ ∏hfi≤>ÆdTKj¶∑-Ø’¥∑cK„ <Tdu>E>÷g„ <G∑„ G¶T® ¸æx„ c
c c
c ¸¶„Æ® gæ[„ g¶„d® ¥¯Tr∑‡ ¥¯TØK¥∂ <¥TgdÏgŒGg∑’ÂgaÁdg¯T¶¸¶Æ’ "<¥<x√<Â'j¶gc„d’ Ê>¶∑’ ¥’fi¶<T÷P{¶g„ G¶T ¥g¶„¥K∑’ $ fiK¥¶ <j‘√d¶ $ cµg¶„ c
c c
c P{<Æ∏¶„ $ fiK¥¶ fi≤>√d¶ $ 3 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ G„Q>„ ∏’„T¶¥∂ b’Ø«‡Â∂ j¶g’ ∏∑√¶K„ √¶„dg¥√¶„[„ ∑’ ¥[æN¥„Æ„ c
c c
c ¥g~÷K’¥¥’Ê>¶∑¥’Ê>® TÉK¥«j¶K¶d¥’Od∑„ P{∑√fiæÏ√<∑O¥fiµÆ√¶„K„ ÷‘√ÂT„ <Ø[ÂT„ Â[ÂT„ gƶÂT„ ∏¶„K¶Ï„ O¶„K„ O¶„K√æ∑„ O¶„KÂTN¥∂ O¶„K¸’«~„KT¶¥∂ c
c c
c ÷ÚE‡> >¥K∂K„ ¥’<Á[<TfiæÏ„dÏ„¥„ ~÷Ø¥fiæ¯T∂ ~÷j¶∑¶„T√® ¥¯TaÁK¥<∆T¶Â∂ ¥g∑N¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥ ∏Ø°K¥¶g’„ ÷≤ø> >’ G¶∑‡ ∏ƶ„<¥K„ D¶∑P{¶„Q>„T√® c
c c
c ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆKb $ 4 ® ∑’ ¥„ «√T’ √¶„dg„ G¶d¥â„ G¶d¥’¥® G¶dP{¶„…{ÆÑ„, ÷hfi∆¥â„ ÷hfi∆¥’¥® ÷hfi∆ß{¶„…{ÆÑ„, ¥’G¶d¥â„ c
c c
c ¥’G¶d¥’¥® ¥’G¶dP{¶„…{ÆÑ„, ¥gæhfi∆¥â„ ¥gæhfi∆¥’¥® ¥gæhfi∆P{¶„…{ÆÑ„ ÷Q>¶® ÷Q>„<Â, ÷Q>¶® ÷Q>[¶ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, c
c c
c ÷T¶√\ÚE>[¶ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑fid¶<Æ∑’ P{K„<Â, <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑fid¶<Æ∑’ P{K„[¶ T’Ø<Â, jg’¥<Â, jǶ¥∆„ j¶bØ°K„ ¥æN¥‡¥g¶∑„ c
c c
c ∏<«gæÆ„ <T∑®∑’ fi’G<Ïd≤>„ fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Tض¥∂-- fi >g¶„ ÷W„¥¶„ "~Ï∑’' ¥æ[’ 5. "~Ïg¶∑„ ~<Ï®' bǶby∑’ fiض∑’ ®√Q>-j¶∑Q>¶bfim{T∑¶ 5. 1 ¥„ c
c c
c j‡∑’ «’„ ! ~Ïg¶∑„ ~<Ï„ 1 ? ÷Ø∂KÉg¶∑„ ÷Ø∂K„ 2 ? T„bÉg¶∑„ T„b® 3 ? fi<ÆÉg¶∑„ fiÆ∂∑„ 4 ? <E>Ég¶∑„ <E>∆„ 5 ? <«Ég¶∑„ <«∆„ 6 ? ≤>¢Dg¶∑„ c
c c
c ≤>â„7 ? <gÉg¶∑„ g≤>„ 8 ? <jÉKÉg¶∑„ <j<Ér∑„ 9 ? Ħ √¶„dg¶ ! ~Ïg¶∑„ ~<Ï® G¶T <jÉKÉg¶∑„ <j<Ér∑„ $ 2 ®® ∑’ «’„ ! jT fiض P*{ ®√Q>¶ c
c c
c j¶∑¶O¶„¥¶ j¶∑¶T’G∑¶ ÷ضÆÿ j¶∑Q>¶ j¶∑¶O¶„¥¶ j¶∑¶T’G∑¶ ? √¶„dg¶ ! ~Ïg¶∑„ ~<Ï„ 1, ÷Ø∂KÉg¶∑„ ÷Ø∂K„ 2 ? T„bÉg¶∑„ T„b® 3 ? fi<ÆÉg¶∑„ c
c c
c fiÆ∂∑„ 4, ®® ∑’ ~[¶K fiض ®√Q>¶ j¶∑¶O¶„¥¶ j¶∑¶T’G∑¶ ÷hfi∆fiaÁN¥ $ <E>Ég¶∑„ <E>∆„ 1, <«Ég¶∑„ <«∆„ 2, ≤>¢Dg¶∑„ ≤>â„, <gÉg¶∑„ g≤>„, <jÉKÉg¶∑„ c
c c
c <j<Ér∑„, ®® ∑’ fi’~ fiض j¶∑Q>¶ j¶∑¶O¶„¥¶ j¶∑¶T’G∑¶ <T√ÂfiaÁN¥ $ ¥æ[’ 6. ~÷T∂¥Ø’≤>P„{ Ê>bfi«æb<T¥d„ <Td¶K¶„ 6. 1.1 j„Kbd¶∑’ «’„ ! P„{TbP{¶Ï’ c
c c
c Ê>by fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ Ø¥ T¶¥¥ÆN¥¶b’, ÷ß{¶„¥„∑’ „[∂¥’ ¥¶√K¶„Tg¶b’ Ê>by fir∑[¶ $ 1.2 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< c
c T¶ …{¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ ? Gƶ …{¥¶¥fiØ„ $ 1.3 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! ∏¶Æ¶KQ>∂ Gƶ fir∑T∑¶® fi >g® ∏¶Æ¶K÷W„¥® ÂZ¶ «¶<∑d¯T’ $ Ê>< ÷N¥¶¥¶Æ¶K„ P*{ c
c c
c T¶ &&ƶK„*< ¥¯T∏¶„ T¶ <T $ P{<«¶√’ ¥¯T¶<∑ T P{I¥ T «æɶ„ fiK∑g’< ? $$2$$ 1.4 j„K<Âd¶∑’ «’„ ! fiæ¯T¶Æ¶K¶ fi¶„‘√϶ fiK∑¶ 1 ? ∏¶Æ¶K¶ c
c c
c ∏¶Æ¶KÉg¶∑¶ fi¶„‘√϶ fiK∑¶ 2 ? ∏∑¶Æ¶K¶ ∏¶Æ¶K<ÉN¥g¶∑¶ fi¶„‘√϶ fiK∑d¶ 3 ? ∏∑¶Æ¶Kd¶ ∏∑¶Æ¶K<ÉN¥g¶∑¶ fi¶„‘√϶ fiK∑d¶ 4 ? √¶„dg¶ c
c c
c ! j„K<Âd¶∑’ fiæ¯T¶Æ¶K¶ fi¶„‘√϶ fiK∑¶ 1, ∏¶Æ¶K¶ ∏¶Æ¶KÉg¶∑¶ fi¶„‘√϶ fiK∑¶ fiK∑g’< d 2, ∏∑¶Æ¶K¶ ∏¶Æ¶K<ÉN¥g¶∑¶ fi¶„‘√϶ j¶„ c
c c
c fiK∑¶, fiK∑<gN¥’< 3, ∏∑¶Æ¶Kd¶ ∏∑¶Æ¶K<ÉN¥g¶∑¶ fi¶„‘√϶ j¶„ fiK∑¶, j¶„ fiK∑<gN¥’<Â4 $ 1.5 j„Kbd¶∑’ «’„ ! fiæ¯T¶Æ¶Kd¶ fi¶„‘√϶ <~¶0 c

H fiæÚE>¶ $ Gƶ fiK∑d¶ Âƶ <~d¶ <T $ ®T’ ÷T<~¶, ÷Ø∂K¶, T<ض, <j<Ér∑¶ $ √¶Æ¶-- fiK∑ <~¶ ÷T<~¶ ÷Ø∂K¶ T„<Ød¶ d <j<Ér∑¶ $ ®ß„{ß{\µg
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Efiصg∂ ~÷\¯Tƶ fi¶„‘√϶ ƶ„*< $$3$$ F


(5) ÇÃTby 1-´[Õ - Ö.-1

c
[1.6] j„Kbd¶∑’ «’„ ! P{<Â<Tƶ fi¶„‘√϶ <«É’< ? √¶„dg¶ ! P{µgدTT‘√∑’∏<ÆP{Ç Øÿ<Tƶ fi¶„‘√϶ <«*É’< $ Â’ c
c Gƶö ∏∑‡ ~„T, ¸¶ØK¶ ~„T 1 $ j„Kbd¶∑’ «’„ ! P{<Â<Tƶ fi¶„‘√϶ <~É’< ? √¶„dg¶ ! ∏¶Æ¶KدTT‘√∑’ ∏<ÆP{Ç Øÿ<Tƶ fi¶„‘√϶ <~É’< $ Â’ Gƶö ∏∑‡ ~„T c
c c
c ¸¶ØK¶ ~„T 2 $ ®T’ ÷T<~É’< 3 $ j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P{<Â<TÆ„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*< ? √¶„dg¶ ! P{µgدTT‘√∑’ ∏<ÆP{Ç Øÿ<TÆ„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*< $ Â’ Gƶö ∏∑‡ ~„T c
c c
c ¸¶ØK„ ~„T 4 $ ®T’ T„Ø„*< 5 $ <jÉK„*< 6 $ ∏¶„du>*¥æ 7 $ ∏¶„du>„*< 8 $ ∏¶„du>N¥’< 9 $ ¥’P{¶<g*¥æ 10 $ ¥’P{¶g„*< 11 $ ¥’P{¶<gN¥’< 12 $ <jÆ<[¥æ 13 $ c
c c
c <jÆ[„*< 14 $ <jÆ<[N¥’< 15 $ <jP{¶d’¥æ 16 $ <jP{¶®’< 17 $ <jP{¶bN¥’< 18 $ ¥¯T„¥æ <T P{µgدT‘√∑g<ÆP{Ç $ √¶Æ¶ö «„<Ø <~¶ ÷T<~¶ ÷Ø∂K¶ c
c c
c T„<Ød¶ d <j<Ér∑¶ $ ∏¶„dQ>∑ -¥’P{¶g∑ -<jÆ[∑ -<jP{¶d∑„ <Â<TÆ„ P{¶Ï¶„ $$4$$ [1.7] j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! G„ fi¶„‘√Ï„ „d¶P{µg[¶® √„rÆ’< „ P*{ Â∂ÂP{¶Ï¥g® c
c
c
c √„rÆ’< ? fi≤æ>hfi∆P{¶Ï¥g® √„rÆ’< ? ∏∑¶√ÂP{¶Ï¥g® √„rÆ’< ? √¶„dg¶ ! j¶„ Â∂ÂP{¶Ï¥g® √„rÆ’<Â, fi≤æ>hfi∆P{¶Ï¥g® √„rÆ’<Â, j¶„ ∏∑¶√ÂP{¶Ï¥g® c
c c
c √„rÆ’< 1 $ [1.8] j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! G„ fi¶„‘√Ï„ „d¶P{µg[¶® √<Æ® ÷Ø∂K„*< „ P*{ Â∂ÂP{¶Ï¥gd√<Æ„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*< ? fi≤æ>hfi∆P{¶Ï¥gdO„hfig¶∑„ fi¶„‘√Ï„ c
c c
c ÷Ø∂K„*< ? √Æ∑¥gdfiæK„aÁ≤>„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*< ? √¶„dg¶ ! Â∂dP{¶Ï¥gd√<Æ® fi¶„‘√Ï„ ÷ØKK„*<Â, j¶„ fi≤æ>hfi∆P{¶Ï¥gdO„hfig¶∑„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*<Â, j¶„ c
c c
c √Æ∑¥gdfiæK„aÁ≤>„ fi¶„‘√Ï„ ÷Ø∂K„*< 2 $ ®T’ T„Ø„*< 3, <jÉK„*< 4 $ [1.9] j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! G∂T¶Â¶„ P*{ ~<Ïd’ P{µg’ ¸’c’< ? ∏~<Ïd’ P{µg’ ¸’c’< ? √¶„dg¶ c
c c
c ! j¶„ ~<Ïd’ P{µg’ ¸’c’<Â, ∏~<ÏÂ’ P{µg’ ¸’c’< 1 $ ®T’ ÷Ø∂K„*< 2 T„Ø„*< 3 ∏¶„du>„*< 4 ¥’P{¶g„*< 5 <jÆ[„*< 6 <jP{¶®’< 7 $ ¥¯T„¥æ ∑¶„ ~<Ïd’, ∏~<Ïd’ c
c c
c $ [1.10] j„Kbd¶∑’ «’„ ! G∂T¶Â¶„ P*{ ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< ∏~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< ? √¶„dg¶ ! ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*<Â, j¶„ ∏~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< 8 $ c
c c
c √¶Æ¶ö ¸’c¶„Ød-T„ض„¯Tu>- ¥’P{g„ ÂÆ <jÆ[∑ -<jP{¶® $ ∏~<Ïd’ P{µg’ Âæ «T„ ~<ÏÂ’ G∂T¶÷ <jÉK® $$5$$ [2.1] ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ «’„ ! P„{Tbd’ P{¶Ï’ Ê>Â∂ c
c c
c fir∑[¶ ? GÆ∆„∑’ Ø¥ T¶¥¥ÆN¥¶b’, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥¶<ÂK„√’ ¥¶√K¶„Tg’ $ [2.2] ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ «’„ ! P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶∑g’< T¶ 4 ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ¥[rÆ’ c
c c
c Z¶„T¶∑’ ÷ß{¶„¥„∑’ ¥¶bK„√N¥ fiaÁN¥ ∏¶∑g’< T¶ 4 $ [2.3] ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ «’„ ! ∏¶Æ¶KQ>∂ ? Ħ, ∏¶Æ¶KQ>∂ ? [2.4] ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ «’„ ! P„{TbP{¶ÏN¥ c
c c
c ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Øÿ<TÆ„ ∏¶Æ¶K„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö ∏¶«¶„√<j¯T<[® d, ∏∑¶«¶„√<j¯T<[® d $ ÂzZ ∑’ G„ ¥„ ∏∑¶«¶„√<j¯T<[® ¥„ c
c c
c ∏∑æ¥gd’ ∏<TK<Æ® ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb $ ÂzZ ∑’ G„ ¥„ ∏¶«¶„√<j¯T<[® ¥„ GÆ∆„∑’ ~÷zZ«[N¥, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥¶bK„√N¥ T¶¥¥ÆN¥N¥ ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb c
c $ [2.5] ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ «’„ ! P*{ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K„*< ? √¶„dg¶ ! دT∏¶„ ∏∑’Âfi®<¥d¶b’ دT¶b’, <Á[-P{¶Ï-«¶T¶ fir∑T∑¶√g„∑’ $ ¥„¥’ Gƶ j„Kbd¶∑’ G¶T c
c c
c „ ∑’ „<¥* fi¶„‘√϶ P{I¥[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< ? √¶„dg¶ ! ¥¶„b’<Ød[¶® 5 ¥æm{T[¶® ¥æTr∑[¶® bQ>[¶® b\ÚE>d[¶® ∏<«\¢Dd[¶®, ÷â[¶®, ∑¶„ c
c c
c ∏Æ[¶®, ¥æÆ[¶®, ∑¶„ ØÿÆ[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< $ [2.6] ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ fiæ¯T¶Æ¶Kd¶ fiæ‘√϶ fiK∑d¶ ? ∏¥æKPæ{g¶K¶<«Ï¶T„∑’ Gƶ j„Kbd¶∑’ G¶T c
c c
c ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK’< $ [3.1] j¶√Pæ{g¶K¶∑’ «’„ ! P„{Tbd’ P{¶Ï’ Ê>Â∂ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ Ø¥ T¶¥¥ÆN¥¶b’, ÷ß{¶„¥„∑’ Ø„¥‡∑¶b’ ض„ fi<Ï∏¶„Tg¶b’ $ c
c c
c [3.2] j¶√Pæ{g¶K¶ ∑’ «’„ ! P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶∑g’< T¶ 4 ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ¥[rÆ’ Z¶„T¶∑’, ÷ß{¶„¥„∑’ gæÆÿ[fiæÆ[N¥ ∏¶∑g’< T¶ 4 $ [3.3] j¶√Pæ{g¶K¶ c
c c
c ∑’ «’„ ! ∏¶Æ¶KQ>∂ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ∏¶Æ¶KQ>∂ $ [3.4] j¶√Pæ{g¶K¶∑’ «’„ ! P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb ? √¶„dg¶ ! j¶√Pæ{g¶K¶∑’ Øÿ<TÆ„ ∏¶Æ¶K„ fir∑[„ $ c
c c
c Â’ Gƶö∏¶«¶„√<j¯T<[® d ∏∑¶«¶„√<j¯T<[® d $ ÂzZ ∑’ G„ ¥„ ∏∑¶«¶„√<j¯T<[® ¥„ ∏∑æ¥gd’ ∏<TK<Æ® ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb, ÂzZ ∑’ G„ ¥„ ∏¶«¶„√<j¯T<[® c
c c
c ¥„ GÆ∆„∑’ ~÷zZ«[N¥, ÷ß{¶„¥„∑’ <ØT¥fiæÆ[N¥ ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb $ ¥„¥’ Gƶ ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ G¶T ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*<Â, j¶„ ∏~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< $ c
c c
c [4-11] ®T’ ¥æTr∑Pæ{g¶K¶∑ <T G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶∑’ < $ [12.1] fiæ ><Tß{¶bd¶∑’ «’„ ! P„{Tbd’ P{¶Ï’ Ê>Â∂ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ c

H ¸¶T∂¥’ T¶¥¥ÆN¥¶b’ $ [12.2] fiæ ><Tß{¶bd¶ P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶∑g’< T¶ 4 ? √¶„dg¶ ! T„g¶d¶® ∏¶∑g’< T¶ 4 $ [12.3] fiæ ><Tß{¶bd¶ ∏¶Æ¶KQ>∂ ? Ħ,
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏¶Æ¶KQ>∂ $ 12.4 fiæ ><Tß{¶bd¶∑’ P„{TbP{¶ÏN¥ ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb ? √¶„dg¶ ! ∏∑æ¥gd’ ∏<TK<Æ® ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfiÉb $ F
(5) ÇÃTby 1- [´ Õ - Ö.-1

c
[12.5] fiæ ><Tß{¶bd¶ P*{ ∏¶Æ¶K’ c
c ∏¶Æ¶K„*< ? √¶„dg¶ ! دT∏¶„ Gƶ j„Kbd¶∑’ G¶T <j¯T¶O¶®∑’ E><W<¥*; T¶O¶d’ fi≤æ>Ç <¥d <Â<Ø<¥*, <¥d ~÷<W<¥* <¥d fi’~<Ø<¥* $ Tr∑∏¶„ P{¶Ï-j∂Ï- c
c c
c ϶„<ÆÂ-ƶ<ÏW-¥æß{϶<∑ $ √’c∏¶„ ¥æ\Ω«√’c 2, K¥∏¶„ <Â[ 5, ◊{¶¥∏¶„ P{aÁ≤> 8 $ ¥„¥’ ÂÆ„T $ j¶∑[’P{<«¶√’ ∏¶Æ¶K„*< ? P{b«¶√’ ◊{¶¥¶Ø„*< ? √¶„dg¶ c
c c
c ! ∏¥’<ÁÉb«¶√’ ∏¶Æ¶K„*<Â, ∏∑’«¶√’ ◊{¶¥¶Ø„*< G¶T „ ∑’ „<¥* fi¶„‘√϶ P{I¥[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑¶g’< ? √¶„dg¶ ! ◊{¶<¥*<ØdT„g¶d[¶® «æɶ„ «æɶ„ c
c c
c fiK∑g’< $ ¥„¥’ Gƶ j„Kbd¶∑’ G¶T ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*<Â, j¶„ ∏~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< $ [13-16] ®T’ G¶T T∑N¥bP{¶bd¶∑’ $ jTK’ Ê>Â∂ Tr∑„d¯T¶ G¶ c
c c
c GN¥, ÷N¥¶¥¶„ T„g¶d¶® $ [17.1] ¸„b’<Ød¶∑’ Ê>by «¶<∑d¯T¶ $ …{¥¶¥¶„ T„g¶d¶® $ [17.2] ¸„b’<Ød¶∑’ ∏¶Æ¶K„ fiæÚE>¶ $ ∏∑¶«¶„√<j¯T<[∏¶„ ÂÆ„T $ ÂzZ c
c
c
c ∑’ G„ ¥„ ∏¶«¶„√<j¯T<[® ¥„ ∑’ ∏¥’Á„É¥gb® ∏’¶„gæÆÿ<[® T„g¶d¶® ∏¶Æ¶KQ>„ ¥gæhfib $ ¥„¥’ ÂÆ„T G¶T ∏∑’«¶√’ ∏¶¥¶d’< $ [17.3] ¸„b’<Ød¶ ∑’ «’„ ! c
c c
c G„ fi¶„‘√Ï„ ∏¶Æ¶K[¶® √„rÆ’< „ P*{ ¥¯T„ ∏¶Æ¶K„*< ? j¶„ ¥¯T„ ∏¶Æ¶K„*< √¶„dg¶ ! ¸„b’<Ød¶∑’ Øÿ<TÆ„ ∏¶Æ¶K„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö ϶„g¶Æ¶K„ fiaÁ„T¶Æ¶K„ d $ G„ fi¶„‘√Ï„ c
c c
c ϶„g¶Æ¶K[¶® <√Æ∑’< „ ¥¯T„ ∏fiK¥„<¥® ∏¶Æ¶K„*< G„ fi¶„‘√Ï„ fiaÁ„T¶Æ¶K[¶® <√rÆ’< „<¥* ∑’ fi¶„‘√϶∑’ ∏¥’<ÁÉ«¶√’ ∏¶Æ¶K„*<Â, ∏∑„√¶b’ ~∑’ c
c c
c «¶√¥ÆN¥¶b’ ∏∑¶¥¶bÉg¶∑¶b’ ∏◊{¶¥¶bÉg¶∑¶b’ <Tx’¥g¶√ÚE>’< $ [17.4] ®<Â<¥* ∑’ «’„ ! fi¶„‘√϶∑’ ∏∑¶¥¶bÉg¶∑¶∑’ ∏◊{¶¥¶bÉg¶∑¶∑ d c
c c
c P{dK„ P{dK„<Æ*¶„ ∏hfi¶ T¶ 4 ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T¶ fi¶„‘√϶ ∏∑¶¥¶bÉg¶∑¶, ∏◊{¶¥¶bÉg¶∑¶ ∏∑’Â√æ∑¶ $ [17.5] ¸„b’<Ød¶ ∑’ «’„ ! G„ fi¶„‘√Ï„ c
c c
c ∏¶Æ¶K[¶® <√rÆ’< „ ∑’ „<¥* fi¶„‘√϶ P{I¥[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’Â∂ ? √¶„dg¶ ! <G\Ω«*<Ød-◊{¶<¥*<Ød- T„g¶d[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< $ [17.6] c
c c
c ¸„b’<Ød¶∑’ «’„ ! fiæ¯T¶Æ¶Kd¶ fi¶„‘√϶ fiK∑d¶ ÂÆ„T G¶T ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK’< $ [18-19.1] „b’<Ød-~÷K*<Ød¶∑’ ∑¶∑[’ Ê>Â∂® G¶T ∑„√¶b’ ~ ∑’ c
c c
c «¶√¥ÆN¥¶b’ ∏∑¶O¶bÉg¶∑¶b’ ∏∑¶¥¶bÉg¶∑¶b’ ∏◊{¶¥Ég¶∑¶b’ <Tx’¥g¶√ÚE>’< $ [18-19.2] ®Â„<¥* ∑’ «’„ ! fi¶„‘√϶∑’ ∏∑¶O¶bÉg¶∑¶∑’ 3, c
c c
c 0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T¶ fi¶„‘√϶ ∏∑¶O¶bÉg¶∑¶, ∏∑¶¥¶bÉg¶∑¶ ∏∑’Â√æ∑¶, ∏◊{¶¥¶bÉg¶∑’ ∏∑’Â√æ∑¶ $ [18.3] „b’<Ød¶∑’ O¶<∑*<Ød - c
c c
c <G\Ω«*<Ød -◊{¶<¥*<Ød[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< $ [19.3] ~÷K*<Ød¶∑’ ~<TÁ’<Ød-O¶<∑’<Ød-<G\@«’<Ød-◊{¶<¥*<Ød [¶∏„ «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< $ [20] c
c c
c fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶∑’ Ê><Â* «¶<∑…{∑ …{¥¶¥¶„ T„g¶d¶® $ ∏¶Æ¶K¶„ ∏∑¶«¶„√<j¯T<[∏¶„ ∏∑æ¥gd’ ∏<TK<Æ∏¶„ $ ∏¶«¶„√<j¯T<[∏¶„ GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[N¥, c
c ÷ß{¶„¥„∑’ ÷Q>«[N¥ $ ¥„¥’ Gƶ ~÷K*<Ød¶∑’ G¶T ~<Ïd’ P{µg’ <jÉK„*< $ [21] ®T’ g∑æN¥¶∑ <T $ jTK’ ∏¶«¶„√<j¯T<[® GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ c
c c
c ∏Q>g«[N¥ $ ¥¶„b’<Ød 5 T„g¶d[¶® «æɶ„ «æɶ„ fiK∑g’< $ ¥„¥’ ÂÆ„T G¶T <jÉK„*< $ [22] T¶∑g’ÂK¶∑’ Ê>by® j¶∑[’ $ ∏T¥„¥’ Gƶ j¶√Pæ{g¶K¶∑’ (¥æ. c
c c
c 6 3 ) $ [23] ®T’ G¶„b<¥d¶∑ <T $ jTK’ ÷N¥¶¥¶„ GÆ∆„∑’ gæÆÿ[fiæÆ[N¥, ÷ß{¶„¥„∑ <T gæÆÿ[fiæÆ[N¥ $ ∏¶Æ¶K¶„ GÆ∆„∑’ <ØT¥fiæÆ[N¥, ÷ß{¶„¥„∑’ <T c
c c
c <ØT¥fiæÆ[N¥ $ ¥„¥’ ÂÆ„T $ [24] T„g¶<∑d¶∑’ Ê>Â∂ «¶<∑d¯T¶ ∏¶„<Æd¶ $ …{¥¶¥¶„ gæÆÿ[fiæÆ[N¥, ÷ß{¶„¥„∑’ „[∂¥¶® fiaÁ¶∑’ $ ∏¶Æ¶K¶„ ∏¶«¶„√<j¯T<[∏¶„ c
c c
c GÆ∆„∑’ <ØT¥¶fiæÆ[N¥, ÷ß{¶„¥„∑’ „[∂¥¶® T¶¥¥ÆN¥¶∑’ $ ¥„¥’ ÂÆ„T G¶T <jÉK„*< $ [¥æ. 7 G∂T„¥æ ∏¶K’«fim{T∑¶] 7 [1] G∂T¶ ∑’ «’„ ! P*{ ∏¶d¶K’«¶ c
c c
c ? fiK¶K’«¶ ? ÂØÿ«d¶K’«¶ ? ∏∑¶K’«¶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ ∏¶Â¶K’«¶ <T, fiK¶K’«¶ <T, ÂØÿ«d¶K’«¶ <T, j¶„ ∏∑¶K’«¶ $ ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ j¶„ ∏¶d¶K’«¶, j¶„ c
c c
c fiK¶K’«¶, j¶„ ÂØÿ«d¶K’«¶, ∏∑¶K’«¶ $ [2] ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ<Â- ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ ∏¶d¶K’«¶ <T ? ®T’ fi≤>÷ǶK¯T’ $ √¶„dg¶ ! G∂T¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ c
c c
c $ Â’ Gƶö ¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ d ∏¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ ∏¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ „ ∑’ <¥x¶, <¥x¶ ∑’ j¶„ ∏¶d¶K’«¶ G¶T ∏∑¶K’«¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ c
c c
c ¥’¥¶K¥g¶T∆¶ „ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö ¥’G¶ d, ∏¥’G¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ (2) ¥’G¶ „ Øÿ<Tƶ fir∑¶ $ Â’ Gƶ fig[¥’G¶d, ∏¶fig[¥’G¶d $ fiGÂ- c

H ¥’G¶ d, ÂzZ ∑’ G„ „ ∏hfig[¥’G¶ „ ∑’ j¶„ ∏¶d¶K’«¶, j¶„ fiK¶K’«¶, G¶T ∏∑¶K’«¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ fig[¥’Gd¶ „ ¥æ«’ G¶„√’ fi≤æ>Ç j¶„ ∏¶d¶K’«¶ G¶T
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏∑¶K’«¶ $ (3) ∏¥æ«’ G¶„√’ fi≤æ>Ç ∏¶d¶K’«¶ <T G¶T j¶„ ∏∑¶K’«¶ ÂzZ ∑’ G„ „ ∏¥’G¶ „ ∏<TK<Â* fi≤æ>Ç ∏¶d¶K’«¶ <T G¶T j¶„ ∏∑¶K’«¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dF
(5) ÇÃTby 1- [´ Õ - Ö.-1-2

c
g¶ c
c ! ®T’ TæÇb-∏zZ„√bd¶ G∂T¶ G¶T ∏∑¶K’«¶ $ [¥æ. 8 ~÷T∂¥Ø’≤>P„{¥æ ∏¶K’«fim{T∑¶] 8. 1 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ ∏¶d¶K’«¶ ? fiK¶K’«¶ ? ÂØÿ«d¶K’«¶ ? c
c c
c ∏∑¶K’«¶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ ∏¶d¶K’«¶ <T G¶T j¶„ ∏∑¶K’«¶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ∏<TK<Â* fi≤æ>Ç $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T j¶„ ∏∑¶K’«¶ $ [2-20] ®T’ G¶T c
c c
c ∏¥æKPæ{g¶K¶ <T, G¶T fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ $ [21] g∑æN¥¶ Gc¶ G∂T¶ $ jTK’ <¥x<TK<ƶ «¶<∑d¯T¶ $ [22-24] T¶∑g’ÂK¶ G¶T T„g¶<∑d¶ Gc¶ c
c c
c j„K<Âd¶ $ [¥æ. 9 ¥Ï„¥„¥æ G∂T„¥æ ∏¶K’«fim{T∑¶] 9. [1] ¥Ï„¥¶ Gc¶ ∏¶„<Æd¶ (¥æ.7) $ [2] P{rÆÏ„¥- j∂ÏÏ„¥ -P{¶÷Ï„¥¶ Gƶ ∏¶„<Æd¶ G∂T¶, jTK’ c
c c
c fig[∏hfig[¶ j «¶<∑d¯T¶ $ „÷Ï„¥¶ fiµÆÏ„¥¶ ¥æß{Ï„¥¶ Gc¶ ∏¶„<Æd¶ G∂T¶ (¥æ.7), jTK’ <¥x¶ j «¶<∑¯T¶ $ [¥æ. 10. «T’ fi≤‡>Ç ∑¶∑¶bfim{T∑¶ ] c
c
c
c 10. [1] bÆ«<T® «’„ ! j¶∑„ ? fiK«<T® j¶∑„ ? ÂØÿ«d«<T® j¶∑„ ? √¶„dg¶ ! bÆ«<T® <T j¶∑„, fiK«<T® <T j¶∑„, ÂØÿ«d«<T® <T j¶∑„ $ [2] Ø’¥∑’ <fi c
c c
c ®Tg„T $ [3] bÆ«<T® «’„ ! ~K[„ ? fiK«<T® ~K[„ ? ÂØÿ«d«<T® GK[„ ? √¶„dg¶ ! bÆ«<T® ~K[„, j¶„ fiK«<T® ~K[„, j¶„ ÂØÿ«d«<T® ~K[„ $ [4] c
c c
c ®T’ ÂT„, ¥’Gg„ $ [¥æ. 11. ∏¥’Tæ≤>-¥’Tæ≤><¥¢D∑¶<Td¶K¶„] 11. [1] ∏¥’Tæ≤>„ ∑’ «’„ ! ∏∑√¶K„ P*{ <¥¢D< ? ¸æ\¢D< ? gæÇ< ? fiK<j¯T¶< ? c
c c
c ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„< ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T j¶„ ∏’Â’ P{K„b ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Tæ≤>„ ∏∑¶√¶K„ ∏¶÷dTɶ∏¶„ ¥[ P{µgfi√≤>∂∏¶„ (4) c
c c
c <¥ >ϸ’c∑¸x‰∏¶„ O<∑d¸’c∑¸Æ‰∏¶„ fiP{K„*< ƉN¥P{¶Ï<Q>¶d¶∏¶„ Ø∂ÆP{¶Ï<Q>Â∂d¶∏¶„ fiP{K„<Â, g’ض∑櫶√¶∏¶„ <¯T¶∑櫶√¶∏¶„ fiP{K„<Â, ∏hfifiØ„¥‘√¶∏¶„ c
c c
c ¸ÆÿhfiØ„¥‘√¶∏¶„ fiP{K„<Â, ∏¶÷√’ ~ ∑’ P{µg’ <¥d ¸’c<Â, <¥d j¶„ ¸’c<Â, ∏N¥¶Â¶T„Ø<∑É’ ~ ∑’ P{µg’ «æɶ„ «æɶ„ ÷T<~∑¶<Â, ∏∑¶Ø∂d’ ~ ∑’ ∏∑TØ‘√’ c
c c
c Ø∂Ægx’ ~¶÷K’Â’ ¥’¥¶KP’{¶K’ ∏∑æfiKdQ>b $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ∏¥’Tæ≤>„ ∏∑¶√¶K„ j¶„ <¥¢D< 5 $ [2] ¥’Tæ’≤>„ ∑’ «’„ ! ∏∑¶√¶K„ <¥¢D< 5 ? Ħ, c
c c
c <¥¢D< G¶T ∏’Â’ P{K„< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ¥’Tæ≤>„ ∏∑√¶K„ ∏¶÷dTɶ∏¶„ ¥[ P{µgfi√≤>∂∏¶„ c<∑d¸’c∑¸x¶∏¶„ <¥ >ϸ’c∑¸x¶∏¶„ fiP{K„<Â, c
c c
c Ø∂ÆP{¶Ï<Q>Â∂d¶∏¶„ ƉN¥P{¶Ï<Q>Â∂d¶∏¶„ fiP{K„<Â, <¯T¶∑櫶√¶∏¶„ g’ض∑櫶√¶∏¶„ fiP{K„<Â, ¸Æÿfi®¥‘√¶∏¶„ ∏hfifi®¥‘√¶∏¶„ fiP{K„<Â, ∏¶÷d’ ~ ∑’ P{µg’ j c
c c
c ¸’c<Â, ∏N¥¶d¶T„d<∑É’ ~ ∑’ P{µg’ j¶„ «æɶ„ «æɶ„ ÷T<~∑¶<Â, ∏∑¶byd’ ~ ∑’ ∏∑TØ‘√’ Ø∂Ægx’ ~¶÷K’Â’ ¥’¥¶KP’{¶K’ T∂Â∂Td< $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ c
c c
c TæÇb -¥’Tæ≤>„ ∏∑√¶K„ <¥¢D< G¶T ∏’Â’ P{K„< $ [¥æ. 12. ∏¥’GÂG∂TØ„T√b<Td¶K¶„, T¶∑g’ÂKØ„T϶„√¥m{T’ ~] 12. [1] G∂T„ ∑’ «’„ ! ∏¥’G„ ∏<TK„ c
c ∏hfi≤>ÆdfiÇaÁ¶dfi¶TP{µg„ b¶„ ~æ® fi„Ƕ Ø„T„ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® Ø„T„ <¥d¶ ∏zZ„√b® j¶„ Ø„T„<¥d¶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T b¶„ ~æ® fi„Ƕ ∏zZ„√b® Ø„T„ c
c c
c <¥d¶, ∏zZ„√b® j¶„ Ø„T„ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! G„ bg„ G∂T¶ √¶g¶&&√K-j√K-<j√g -K¶dƶ<∑-Á„≤> -P{Ω¸≤> -g’≤>¸ -ض„∑gæÆ -fiu>∑¶&&¥g -¥<∆T„¥„¥æ ∏P{¶gÂrƶ® c
c c
c ∏P{¶gEæ>ƶ® ∏P{¶g¸’«~„KT¶¥„∑’ ∏P{¶g∏rƶ∑√¥„d -GÑ -gÏ -fi’P{fiKضƄ∑’ ∏hfiÂK¶„ T¶ «æÉÂK¶„ T¶ P{¶Ï’ ∏hfi¶∑’ fiKP{Ï„¥’<Â, ∏hfi¶∑’ fiKP{Ï„¥b[¶ c
c c
c P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’P{Ƕ ∏∆ÂK„¥æ T¶∑g’ÂK„¥æ Ø„T϶„√„¥æ Ø„T[¶® ÷TT[¶K¶„ «T’< $ [2] P„{K¥¶ ∑’ «’„ ! „<¥* T¶∑g’ÂK¶∑’ Ø„T¶∑’ Ø„T϶„√¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ c
c c
c ! ¥„ Gƶj¶g® bÆ’ ∏¥¶„√T∑„ b T¶, ¥[Tr∑T∑„ b T¶, ~’fi√T∑„ b T¶, ~‡ÂT∑„ b T¶, <ÂÏ√T∑„ b T¶, Ï÷dT∑„ < T¶, <∑‘√¶„ÆT∑„ b T¶, E>[¶„TT∑„ b T¶, c
c c
c ∏¥∑T∑„ bT¶, ¥∑T∑„ b T¶, ∏d<¥T∑„ b T¶, Pæ { ¥æ « ’ T ∑„ b T¶, <¥xzZT∑„ b T¶, ¸’ c æ G ∂T√T∑„ b T¶ <∑Ç’ c
c c
c Pæ{¥æ<gÂg¶bÂÏTbÂZTbd√æÏæbÂ√æ\ÚE>ÂGg<ÏÂGæT<ÏÂ<T∑<gÂfi∑<gÂ¥æ<T«[<fi*≤>g’GKT≤>„*¥√cK„ <¥K∂® ∏byT ∏byT ÷T¥¶„«„g¶∑„ ÷T¥¶„«„g¶∑„ <~Q><Â, c
c c
c ®T¶g„T „<¥* T¶∑g’ÂK¶∑’ Ø„T¶∑’ Ø„T϶„√¶ GÆ∆„∑’ Ø¥T¶¥¥ÆN¥<Q>Â∂®<Æ* ÷ß{¶„¥„∑’ fi<Ï∏¶„Tg<Q>[∂®<Æ* ¸Æ°<Æ* T¶∑g’ÂK„<Æ* Ø„T„<Æ* d Ø„T∂<Æ d ∏¶br∑¶ c
c c
c <T<ÂP{r∑¶ ÷TzZ≤>¶ ¥’Z¶≤>¶ ◊æ{≤>¶ ∏T√¶ >¶√¶ ><¥K∂® ∏Â∂T ∏Â∂T ÷T¥¶„«„g¶∑¶ <~Q>’< $ ®K¥√¶ ∑’ √¶„Âg¶ ! „<¥* T¶∑g’ÂK¶∑’ Ø„T¶∑’ Ø„T϶„√¶ fir∑[¶ c

H G
$ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„Âg¶ ! ®T’ TæÇ< -G∂T„ ∑’ ∏N¥’G® G¶T Ø„T„ <¥d¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥< jg’<¥[¶ ¥’Gg„∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆK< $   $$ fi >g„ ¥Â„ fi >g¶„ ÷W„¥¶„ $$    <¸<Â∏¶„ ÷W„¥¶„ "ØÿaÁ„'    ¥æ. 1. ÷Tß{g¶„ 1. K¶d<√Æ„F
(5) ÇÃTby 1- [´ Õ - Ö.-2

c c
c c
c j√K„ ¥g¶„¥K∑’ $ fiK¥¶ <j‘√¶ G¶T ®T’ Tض¥∂ö ¥æ. 2-3. G∂T’ fi≤æ>Ç ®√[-fiæÆ[„∑’ ØÿaÁT„Ø∑fim{T∑’ 2. G∂T„ ∑’ «’„ ! ¥d’P{≤>’ ØÿaÁ’ T„Ø„< ? √¶„dg¶ ! c
c c
c ∏zZ„√bd’ T„Ø„<Â, ∏zZ„√bd’ j¶„ T„Ø„< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb’ö ∏zZ„√bd’ T„Ø„<Â, ∏zZ„√bd’ j¶„T„Ø„< ? √¶„dg¶ ! ÷<Ør∑’ T„Ø„<Â, ∏∑æ<Ør∑’ j¶„ T„Ø„<Â, ¥„ c
c c
c „∑Q>„∑’ ®T’ TæÇ<Âö ∏zZ„√bd’ T„Ø„<Â, ∏zZ„√bd’ j¶„ T„Ø„< $ ®T’ ~÷¯T∂¥Ø’≤>®∑’ G¶T T„g¶<∑® $ 3. G∂T¶ ∑’ «’„ ¥d’P{≤>’ ØÿaÁ’ T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√bd’ c
c T„Ø„*<Â, ∏zZ„√bd’ ∑¶„ T„Ø„*< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ÷<Ør∑’ T„Ø„*<Â, j¶„ ∏∑æ<Ør∑’ T„Ø„*<Â, ¥„ „∑Q>∑’ ®T’ G¶T T„g¶<∑d¶ $ ¥æ. 4. G∂T’ fi≤æ>Ç ®√[-fiæ≤æ>[„∑’ c
c c
c ∏¶÷dT„Ø„∑fim{T∑’ 4. G∂T„ ∑’ «’„ ! ¥d’P{≤>’ ∏¶÷d’ T„Ø„< ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√bd’ T„Ø„<Â0 Gc¶ ØÿaÁ„∑’ ض„ Ø’≤>√¶ Âƶ ∏¶÷®∑ <T ض„ Ø’≤>√¶ ®√[-fi¶„Æ<[d¶; c
c c
c ®√[„∑’ G¶T T„g¶<∑d¶, fiæÆ[„∑ <T ÂÆ„T $ ¥æ. 5-11. ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ¥g¶Æ¶K¶b¥[ضKfim{T∑’ 5. 1 j„Kbd¶∑ «’„ ! ¥¯T„ ¥g¶Æ¶K¶, ¥¯T„ ¥g¥K∂K¶, ¥¯T„ c
c c
c ¥gæN¥¶-j∂¥¶¥¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ< -j„Kbd¶ j¶„ ¥¯T„ ¥g¶Æ¶K¶, j¶„ ¥¯T„ ¥g¥K∂K¶, j¶„ ¥¯T„ ¥gæN¥¶¥ -<jN¥¶¥¶ ? c
c c
c √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö gƶ¥K∂K¶ d ∏hfi¥K∂K¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ gƶ¥K∂K¶ „ (1) ¸ÆÿÂK¶® fi¶„‘√Ï„ ∏¶Æ¶K„< ¸ÆÿÂK¶® fi¶„‘√Ï„ fiK∑¶g„*< c
c c
c ¸ÆÿÂK¶® fi¶„‘√Ï„ ÷N¥¥’< ¸ÆÿÂK¶® fi¶„‘√Ï„ j∂¥¥’<Â, ∏<«aÁ∑’ ∏¶Æ¶K„*<Â, ∏<«aÁ∑’ fiK∑¶g„*<Â, ∏<«aÁ∑’ …{¥¥’<Â, ∏<«aÁ∑’ <jN¥¥’< $ ÂzZ ∑’ c
c c
c G„ „ ∏hfi¥K∂K¶ „ ∑’ ∏hfiÂK¶® fi¶„‘√Ï„ (2) ∏¶Æ¶K„*< ∏hfiÂK¶® fiæ‘√Ï„ fiK∑¶g„*< ∏hfiK¶® fi¶„‘√Ï„ ÷N¥¥’< ∏hfiÂK¶® fi¶„‘√Ï„ $ j∂¥¥’<Â, ∏¶ÆÇ c
c c
c ∏¶Æ¶K„*<Â, ∏¶ÆÇ fiK∑¶g„*<Â, ∏¶ÆÇ ÷N¥¥’<Â, ∏¶ÆÇ j∂¥¥’< $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇb- j„Kbd¶ j¶„ ¥¯T„ ¥g¶Æ¶K¶ G¶T j¶„ ¥¯T„ ¥gæN¥¶¥ - c
c c
c <jN¥¶¥¶ $$1$ 2 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gP{µg¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>∑’ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö fiæ¯T¶„TT∆√¶ d c
c c
c fiÚE>¶„TT∆√¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ fiæ¯T¶„TT∆√¶ „ ∑’ ∏hfiP{µgÂK¶√¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ fiÚE>¶„TT∆√¶ „ ∑’ gƶP{µgÂK¶√¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $2$ 3 j„Kbd¶ c
c c
c ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gTr∑¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ Âƶ ~„T ? √¶„dg¶ ! G„ „ fiæ¯TT∆√¶ „ ∑’ <T¥æxTr∑ÂK¶√¶ ÂÆ„T ¥„ „∑Q>∑’ 0 $3$ 4 j„Kbd¶ c
c c
c ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gÏ„¥¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T j¶„¥¯T„ ¥gÏ„¥¶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö fiæ¯T¶„TT∆√¶ d fiÚE>¶„TT∆√¶ c
c c
c d $ ÂzZ ∑’ G„ „ fiæ¯T¶„TT∆√¶ „ ∑’ <T¥æxÏ„¥ÂK¶√¶ $ (3) ÂzZ ∑’ G„ „ fiÚE>¶„TT∆√¶ „ ∑’ ∏<T¥æxÏ„¥ÂK¶√¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ 0 $4$ 5 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ c
c c
c ¥gT„Ø∑¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö ¥\r∑«‡d¶ d ∏¥r∑«‡d¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥\r∑«‡d¶ „ ∑’ c
c c
c gƶT„d∑¶, ÂzZ ∑’ G„ „ ∏¥\r∑«‡d¶ „ ∑’ ∏hfiT„d∑ÂK¶√¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $5$ 6 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gP{Kd¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ c
c c
c P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ <Â<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö ¥µg<WQ>∂ <gÚE>¶<ØQ>∂ ¥µg¶<gÚE><WQ>∂ $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥µg¶<ØQ>∂ „<¥ ∑’ ~[¶K P{Kd¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„, c
c c
c Â’ Gƶö ∏¶K’<«d¶ 1 fi¶K‘√<Æd¶ 2 g¶d¶T<[d¶ 3 ∏fiÇaÁ¶∑P{Kd¶ 4 $ ÂzZ ∑’ G„ „ <gÚE>¶<ØQ>∂ „<¥ ∑’ fi’~ P{Kd¶∏¶„ P{É’<Â, Â’ Gƶö ∏¶K’<«d¶ G¶T c
c <gÚE>¶Ø’¥∑T<Âd¶ ®T’¥µg¶<gÚE>¶<Ø<Q>∑’ <fi $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $6$ 7 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥g¶÷d¶ ? ¥¯T„ ¥g¶„TT∆√¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ c
c c
c $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ ~÷\¯Tƶ fir∑[¶ Â’ Gƶö ∏zZ„√bd¶ ¥g¶÷d¶ ¥g¶„TT∆√¶ 1, ∏zZ„√bd¶ ¥g¶÷d¶ <T¥g¶„TT∆√¶ 2, ∏zZ„√bd¶ <T¥g¶÷d¶ c
c c
c <T¥g¶„TT∆√¶ 3, ∏zZ„√bd¶ <T¥g¶÷d¶ <T¥g¶„TT∆√¶4 $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $7$ 6. 1 ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥g¶Æ¶K¶ ? ¥¯T„ ¥g¥K∂K¶ ? Gc¶ c
c c
c j„Kbd¶ Âc¶ «¶<∑d¯T¶ $ jTK’ P{µg -Tr∑ -Ï„¥¶∏¶„ fiKzZÑ„d¯T¶∏¶„ -fiæ¯T¶„TT∆√¶ gƶP{µgÂK¶√¶, ∏<T¥æxTr∑ÂK¶√¶, ∏<T¥æxÏ„¥ÂK¶√¶ $ fiÚE>¶„TT∆√¶ c
c c
c fi¥zZ¶ $ ¥„¥’ ÂÆ„T $ 2 ®T’ G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶ $ 7. 1 fiæ ><Tß{¶bd¶∑’ ∏¶Æ¶K -P{µg -Tr∑ -Ï„N¥¶ Gƶ j„Kbd¶∑’ $ 2 fiæ ><Tß{¶bd¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gT„Ø∑¶ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E? Ħ, ¥gT„d∑¶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! fiæ ><TP{¶bd¶ ¥¯T„ ∏¥r∑∂ ∏¥\r∑«‡Â’ ∏<∑ض® T„d∑’ T„Ø„*< $ ¥„ „∑Q>„∑’ 0 $ 3 fiæ ><Tß{bd¶ ∑’ «’„ ! ¥gP{Kd¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 2

c c
c ? Ħ, ¥gP{Kd¶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! fiæ ><TP{¶bd¶ ¥¯T„ g¶by<gÚE><ØQ>∂, ¶∑’ j„d<Âd¶∏¶„ fi’~ P{Kd¶∏¶„ P{É’<Â, Â’ Gƶö ∏¶K’<«d¶ 1 G¶T <gÚE>Ø’¥∑T<[d¶ c
c c
c 5 $ ¥„ „∑Q>„∑’0 ¥gP{Kd¶ $ 4 ¥g¶÷d¶, ¥g¶„TT∆√¶ Gc¶ j„Kbd¶ Âc¶ «¶<∑d¯T¶ $ 8. Gc¶ fiæ ><Tß{¶bd¶ Âc¶ G¶T ~÷K*<Ød¶ $ 9. 1 c
c c
c fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ Gƶ j„Kbd¶ $ j¶∑[’ P{Kd¶¥æö 2 fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gP{Kd¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? c
c c
c √¶„dg¶ ! fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d <Â<Tc¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö ¥µg<WQ>∂, <gÚE>¶<ØQ>∂, ¥µg¶<g<ØQ>∂ ¥µg¶<gÚE>¶<Ø<Q> ! ÂzZ ∑’ G„ „ ¥µg<WQ>∂ „ Øÿ<Tƶ c
c c
c fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏N¥’G¶ d, ¥’G¶&¥’G¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥’G¶&¥’G¶ „<¥ ∑’ <Â<∆ P{Kd¶∏¶„ P{É’<Â, Â’ Gƶö ∏¶K’<«d¶ 1 fi¶K‘√<Æd¶ 2 c
c c
c g¶d¶T<[d¶ 3 $ ∏¥’G¶∑’ ~[¶K $ <gÚE>¶<ØQ>∂∑’ fi’~ $ ¥µg¶<gÚE>¶<ØQ>∂∑’ fi’~ $ 10. 1 g∑æN¥¶ Gƶ j„Kbd¶ (¥æ.5) j¶∑[’- G„ gƶ¥K∂K¶ „ ∏¶ÆÇ c
c c
c ∏¶Æ¶K„*< $ G„ ∏hfi¥K∂K¶ „ ∏<«aÁ∑’ ∏¶Æ¶K„*< 4 $ ¥„¥’ Gƶ j„Kbd¶∑’ G¶T T„d∑¶ $ 2 g∑æN¥¶ ∑’ «’„ ! ¥¯T„ ¥gP{Kd¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ c
c c
c P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! g∑æN¥¶ <Â<Tƶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö ¥µg<WQ>∂ <gÚE>¶<ØQ>∂ ¥µg¶<gÚE>¶<ØQ>∂ $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥µg<WQ>∂ „ <Â<Tc¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥’G¶ c
c c
c ∏N¥’G¶ ¥’G¶¥’G¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥’G¶ „ Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥K¶√¥’G¶ d T∂ÂK¶√¥’G¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ T∂ÂK¶√¥’G¶ „ ∑’ ∏P{Kd¶ $ c
c c
c ÂzZ ∑’ G„ „ ¥K¶√¥’G¶ „ Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö fig~¥’G¶ d ∏fig[¥’G¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ fig[¥’G¶ „<¥ ∑’ ®√¶ g¶d¶T<[d¶ P{Kd¶ P{É< $ c
c c
c ÂzZ ∑’ G„ „ fig[¥’G¶ „<¥ ∑’ ض„ P{Kd¶∏¶„ P{É’<Â, Â’0ö ∏¶K’<«d¶ d 1 g¶d¶T<[d¶ d2 $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥’G¶¥’G¶ „<¥ ∑’ ∏¶bѶ∏¶„ <Â<∆ c
c c
c P{Kd¶∏¶„ P{É’< $ ∏N¥’G¶∑’ ~[¶K P{Kd¶∏¶„ P{É’<Âö ∏¶K’0 4 $ <gÚE>¶<Ø<Q>∑’ fi’~ $ ¥µg¶<gÚE>¶<ØQ>∂∑’ fi’~ 5 $ 11. T¶∑g’ÂK -G¶„<Â¥ -T„g¶<∑d¶ c
c c
c Gƶ ∏¥æKPæ{g¶K¶ (¥æ. 6) $ jTK’ T„d∑¶® j¶∑[’-g¶d¶<gÚE>¶<ØQ>∂÷TT∆√¶ d ∏hfiT„Ø∑ÂK¶, ∏g¶<d¥µg<WQ>∂÷TT∆√¶ d gƶT„d∑ÂK¶√¶ «¶<∑d G¶„<Â¥- c
c c
c T„g¶<∑d¶ $ ¥æ. 12. ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ Ï„¥’ fi≤æ>Ç ¥g¶Æ¶K¶b¥[ضKfim{T∑’ 12. ¥Ï„¥¶ ∑’ «’„ ! j„Kbd¶ ¥¯T„ ¥g¶Æ¶K√¶ ? ∏¶„<Æd¶∑’, ¥Ï„¥¶∑’, ¥æß{Ï„¥¶∑’, c
c c
c ®®<¥ ∑’ <ÂrÆ’ ®ß{¶„ √g¶„ $ P{rÆÏ„¥-j∂ÏÏ„¥¶∑’ <fi ®ß{¶„ √g¶„, jTK’ T„Ø∑¶® -g¶<d<gÚE>¶<ØQ>∂÷TT∆√¶ d, ∏g¶<d¥µg<WQ>∂÷TTr∑√¶ d «¶<∑d¯T¶ $ c
c c
c g∑æN¥¶ P{Kd¶¥æ ¥K¶√-T∂dK¶√ -fig[¶fig[¶ ∑ «¶<∑d¯T¶ $ P{¶÷Ï„¥¶∑ <T ®¥„T √g¶„, jTK’ j„Kb® Gƶ ∏¶„<Æ® Ø’≤>® Âƶ «¶<∑d¯T¶ $ „÷Ï„¥¶ fiµÆÏ„¥¶ c
c GN¥ ∏\zZ Gƶ ∏¶„<Æ∏¶„ Ø’≤>∏¶„ Âƶ «¶<∑d¯T¶, jTK’ g∑æN¥¶ ¥K¶√¶ T∂dK¶√¶ d j «¶<∑ÒT¶ $ √¶Æ¶ö ØÿaÁ¶&&÷® ÷<Ør∑„, ∏¶Æ¶K„, P{µg-Tr∑-Ï„N¥¶ d c
c c
c $ ¥gT„Ø∑ ¥gP{Kd¶ ¥g¶÷® ~„T ¸¶„x¯T $$1$$ ¥æ. 13. Ï„¥¶«„dfim{T∑’ 13. P{< ∑’ «’„ ! Ï„¥¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? √¶„dg¶ E>Ñ„¥¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„ $ Â’ Gƶö c
c c
c Ï„¥¶∑’ ¸∂∏¶„ ÷W„¥∏¶„ «¶<∑d¯T¶„ G¶T bâ∂ ¥æ. 14-17. G∂T¶by∑’ ¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶ÏN¥ «„d -fi«„d¶ ∏hfi¶¸Æÿd’ ~ 14. G∂TN¥ ∑’ «’„ ! Â∂Âx¶® c
c c
c ∏¶<ØQ>N¥ P{b<TÆ„ ¥’ ¥ ¶K¥’ < ~Q>∑P{¶Ï„ fir∑[„ ? √¶„ d g¶ ! ~÷\¯TÆ„ ¥’ ¥ ¶K¥’ < ~Q>∑P{¶Ï„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö ∑„ K bd¶¥’ ¥ ¶K¥’ < ~Q>∑P{¶Ï„ , c
c c
c <ÂKaÁG¶„<∑d¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„, g∑æN¥¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„, Ø„T¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ d fir∑[„ $ 15. 1 j„Kbd¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ ∑’ «’„ ! P{<Â<TÆ„ c
c c
c fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! <Â<TÆ„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö ¥æ∆P{¶Ï„, ∏¥æ∆P{¶Ï„ <gN¥P{¶Ï„ $ 2 <ÂKaÁG¶„<∑d¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! Øÿ<TÆ„ fir∑[„ $ Â’ c
c c
c Gƶö ∏¥æ∆P{¶Ï„ d <gN¥P{¶Ï„ d $ 3 g∑æN¥¶∑ d, Ø„T¶∑ d Gƶ j„Kbd¶∑’ $ 16. 1 ®dN¥ ∑’ «’„ ! j„Kbd¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶ÏN¥ ¥æ∆P{¶ÏN¥ c
c c
c ∏¥æ∆P{¶ÏN¥ g∂¥P{¶ÏN¥ d P{dK„ P{dK„<Æ*¶„ ∏hfi„ T¶, ¸Æÿ® T¶ ÂæÑ„ T¶, <T¥„¥¶<Æ® T¶, √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ ∏¥æ∆P{¶Ï„, <gN¥P{¶Ï„ ∏∑’Â√æ∑„, ¥æ∆P{¶Ï„ c
c c
c ∏∑’Â√æ∑„ $ 2 <ÂKaÁG¶„<∑d¶∑’ ¥¯TzZ¶„T„ ∏¥æ∆P{¶Ï„ <gN¥P{¶Ï„ ∏∑’Â√æ∑„ $ 3 g∑æN¥-Ø„T¶∑ d Gƶ j„Kbd¶∑’ $ 17. ®dN¥ ∑’ «’„ ! c

H j„Kbd¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶ÏN¥ G¶T Ø„T¥’¥¶K¥’<~Q>∑ G¶T <T¥„¥¶<c® T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ g∑æN¥¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ j„Kbd¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„


cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏¥’Á„É√æ∑„, Ø„T¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ ∏¥’Á„É√æ∑„ <ÂKaÁG¶„<∑d¥’¥¶K¥’<~Q>∑P{¶Ï„ ∏∑’Â√æ∑„ $ ¥æ. 18. ∏’ÂP{Kd¶P{¶Kb<jm{T∑’ 18. G∂T„ ∑’ «’ÂF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 2,3

c
„! c
c ∏’ÂP{Kd’ P{K„ɶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√<® P{K„ɶ, ∏zZ„√<® j¶„ P{K„ɶ $ ∏’ÂP{Kd¶fiØ’ j„d¯T’ $ ¥æ. 19. ∏¥’Gd«<TdدTØ„Tfi<«b-Ø’¥∑T¶T∆√fiɒ¶∑’ c
c c
c <fiÆ\hfiÆØ„T϶„√fim{T∑’ 19. ∏Æ «’„ ! ∏¥’Gd«<TdدTØ„T¶∑’ 1, ∏<TK¶<Æd¥’Gg¶∑’ 2, <TK¶<Æd¥’Gg¶∑’ 3, ∏<TK¶<Æd¥’Gg¶¥’G’g¶∑’ 4, c
c c
c <TK¶<Æd¥’Gg¶¥’Gg¶∑’ 5, ∏¥r∑∂∑’ 6, ¶T¥¶∑’ 7, P’{Ø\hfid¶∑’ 8, ~K√fiK¯T¶√¶∑’ 9, P{\¯T<¥d¶∑’ 10, „K\ÚE>d¶∑’ 11, ∏¶G∂<Td¶∑’ 12, c
c c
c ∏¶<«∏¶„<√d¶∑’ 13, ¥<Ï*√∂∑’ Ø’¥∑T¶T∆√¶∑’ 14, ®®<¥ ∑’ Ø„T϶„√„¥æ ÷TTÉg¶∑¶∑’ P{N¥ P{<Æ* ÷TT¶® fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ∏N¥’G«<TdدTØ„T¶∑’ c
c c
c GÆ∆„∑’ «T∑T¶¥∂¥æ ÷ß{¶„¥„∑’ ÷TKg√„<TÉ®¥æ ¥¶„cµg„ P{hfi„ 1 $ ∏<TK¶<Æd¥’Gg¶&¥’Gg¶∑’ GÆ∆„∑’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥¯TQ><¥x<Tg¶∑„ ∏Çæ® c
c c
c P{hfi„ 2 $ <TK¶<Æd¥’Gg¶¥’Gg¶∑ GÆ∆„∑’ «T∑T¶¥∂¥æ, ÷ß{¶„¥„∑’ G¶„<Â<¥®¥æ 5 $ ∏¥r∑∂∑’ GÆ∆„∑’ «T∑T¶¥∂¥æ, ÷ß{¶„¥„∑’ T¶∑g’ÂK„¥æ 6 $ ∏T¥„¥¶ ¥¯T„ c
c c
c GÆ∆„∑’ «T∑T¶¥∂¥æ; ÷ß{¶„¥√ T¶„ÚE>¶<g- ¶T¥¶∑’ G¶„<Â<¥®¥æ 7 $ P’{Ø\hfid¶∑’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi $ ~K√-fiK¯T¶d√¶∑’ ¸’«Ï¶„® P{hfi„ 9 $ P{\¯T<¥d¶∑’ Ï’Â√„ c
c c
c P{hfi„ 10 $ „K\ÚE>d¶∑’ ¥ÆN¥¶K„ P{hfi„ 11 $ ∏¶G∂<Td¶∑’ ∏Çæ® P{hfi„ 12 $ ∏¶<«∏¶„<√d¶∑’ ∏Çæ® P{hfi„ 13 $ ¥<Ï*√∂∑’ Ø’¥∑T¶T∆√¶∑’ ÷TKg√„T„É®¥æ c
c c
c 14 $ ¥æ. 20-22. ∏¥\r∑∏¶÷N¥ «„d¶, ∏¥\r∑G∂TN¥¶÷d¸’c<Td¶K¶„, ∏¥\r∑∏¶÷dN¥ ∏hfi¶¸Æÿd’ ~ 20. P{<Â<TÆ„ ∑’ «’„ ! ∏¥\r∑d¶÷® fir∑[„ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ~÷\¯TÆ„ ∏¥\r∑∏¶÷® fir∑[„ $ Â’ Gƶö j„Kbd-∏¥\r∑d¶÷® 1, <ÂKaÁG¶„<∑d∏¥\r∑d¶÷® 2, g∑æN¥∏¥\r∑d¶÷® 3, Ø„T∏¥\r∑d¶÷® c
c c
c 4 $ 21. ∏¥r∑∂ ∑’ «’„ ! G∂T„ P*{ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„<Â, <ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ fiP{K„b, g∑æN¥¶÷d’ fiP{K„b, Ø„T¶÷d’ fiP{K„b ? Ħ, √¶„dg¶ ! j„Kbd¶÷d’ <fi c
c c
c fiP{K„b, <ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ <fi fiP{K„b, g∑æN¥¶÷d’ <fi fiP{K„b, Ø„T¶÷d’ <fi fiP{K„b $ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„g¶∑„ GÆ∆„∑’ Ø¥ T¶¥¥ÆN¥¶b’, ÷ß{¶„¥„∑’ fi<Ï∏¶„TgN¥ c
c c
c ∏¥’Á„Éb«¶√’ <ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ fiP{K„g¶∑„ GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’ ∏SP{¶„¥„∑’ fi<Ï∏¶„TgN¥ ∏¥’Á„Éb«¶√’ fiP{K„b $ g∑æN¥¶÷® <T ®T’ ~„T $ Ø„T¶÷d’ c
c c
c fiP{K„g¶∑„ Gƶ j„Kbd¶ $ 22. ®dN¥ ∑’ «’„ ! j„Kbd∏¥\r∑d¶÷dN¥ <ÂKaÁG¶„<∑d∏¥\r∑∏¶÷dN¥ g∑æN¥∏¥\r∑∏¶÷dN¥ Ø„T∏¥\r∑∏¶÷dN¥ d c
c c
c P{dK„ P{dK„<Æ*¶„ G¶T <T¥„¥¶<Æ® T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ Ø„T∏¥\r∑∏¶÷®, g∑æN¥∏¥\r∑∏¶÷® ∏¥’Á„É√æ∑„, <ÂKdG¶„<∑d∏¥\r∑∏¶÷® ∏¥’Á„É√æ∑„, c
c
c j„Kbd∏¥\r∑g¶÷d„ ∏¥’Á„É√æ∑„ $ ¥„T «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ $$   $$ <¸<Â∏¶„ ÷W„¥∏¶„ ¥g[¶„ $$    Âb∏¶„ ÷W„¥¶„ "P’{Áfi∏¶„¥„' c
c
c c
c ¥æ. 1-2. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉP{µgN¥ P{Kd¶<jh◊{∆[fim{T∑’ 1. 1 G∂T¶∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É„ P{µg„ P{≤>„ ? Ħ P{≤>„ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ c
c c
c Ø„¥„∑’ Ø„¥„ P{≤>„ 1 ?, Ø„¥„∑’ ¥¯T„ P{≤>„ 2 ?, ¥¯T„∑’ Ø„¥„ P{≤>„ 3 ?, ¥¯T„∑’ ¥¯T„ P{≤>„ 4 ? $ √¶„dg¶ ! j¶„ Ø„¥„∑’ Ø„¥„ P{≤>„ 1, j¶„ Ø„¥„∑’ ¥¯T„ P{≤>„ 2, j¶„ ¥¯T„∑’ Ø„¥„ c
c c
c P{≤>„ 3, ¥¯T„∑’ ¥¯T„ P{≤>„ 4 $ 2. 1 j„Kbd¶∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É„ P{µg„ P{≤>„ ? Ħ P{≤>„ G¶T ¥¯T„∑’ ¥¯T„ P{≤>„ 4 $ 2 ®T’ G¶T T„g¶<∑d¶∑’ Ø’≤>∏¶„ «¶<∑d¯T¶„ c
c c
c $ ¥æ. 3 P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉP{µgN¥ P{K∑- ~d∑¶bm{T¶„ <ÂP{¶Ï<T¥d¶„ <Td¶K¶„ 3. 1 G∂T¶ ∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ P{K*¥æ ? Ħ, P{K¥æ’ $ 2 Â’ «’„ ! c
c P*{ Ø„¥„∑’ Ø„¥’ P{K*¥æ ? ®Â„∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ Ø’≤>∏¶„ G¶T T„g¶<∑d¶∑’ $ 3 ®T’ P{K„*< $ ®zZ <T Ø’≤>∏¶„ G¶T T„<g<∑d¶∑’ $ 4 ®T’ P{K„N¥’< $ ®zZ <T Ø’≤>∏¶„ G¶T c
c c
c T„g¶<∑d¶∑’ $ 5 ®T’ <~„ - <~<∑*¥æ, <~∑’<Â, <~<∑N¥’< $ ÷T<~„-÷T<~<∑*¥æ, ÷T<~∑’<Â, ÷T<~<∑N¥’< $ ÷Ø∂K„*¥æ, ÷Ø∂K„*<Â, ÷Ø∂KN¥’< $ T„<Ø*¥æ, c
c c
c T„Ø„*<Â, T„<ØN¥’< $ <jÉK„*¥æ, <jÉK„*<Â, <jÉKN¥’< $ √¶c¶ö P{≤> <~Â, ÷T<~Â, ÷Ø∂Kd¶, T„<Ød¶ d, <jÉr∑¶ $ ∏¶<Ø<® ~÷«„ض fi\ÚE>g¶ <Â\r∑ $$1$$ c
c c
c ¥æ. 4-5. P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉP{µgT„Ø∑P{¶K∑¶<∑ 4. G∂T¶ ∑’ «’„ ! G∂T¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< ? Ħ, T„Ø„*< $ 5. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ c
c c
c T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! „<Æ* „<Æ* P{¶K∑„<Æ* ¥’P{√¶ P’{<Á√¶ <T<ÂP*{<E>¶ «„Ø¥g¶T∆¶ P{Ï楥g¶T∆¶, ®T’ ÁÏæ G∂T¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< $ ¥æ. 6. c

H ∏¶Æ¶K√m{T’ 6. 1 ¥„ j‡∑’ «’„ ! Âg„T ¥Ç’ ∑∂¥’P’{ G’ <G∑„<Æ* fiT„<ØÂ’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Âg„T ¥Ç’ ∑∂¥’P’{ G’ <G∑„<Æ* fiT„<ØÂ’ $ 2 ¥„ j‡∑’ «’„ ! ®T’ g∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Ec¶K„g¶∑„, ®T’ fiP{K„g¶∑„ ®T’ <~Q>„g¶∑„, ®T’ ¥TK„g¶∑„ ∏¶∑¶® ∏¶K¶Æ® «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! ®T’ g∑ c¶K„g¶∑„ G¶T «T< $ ¥æ. 7. ∏\zZ[j\zZ[fiK∑¶g¶„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 3,4

c c
c 7. 1 ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ fiK∑gb, j\zZ[’ j\zZ[„ fiK∑g< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T fiK∑g< $ 2 G’ Â’ «’„ ! ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ fiK∑gb, j\zZ[’ c
c c
c j\zZ[„ fiK∑g< ’ P*{ fid¶„√¥¶ T∂¥¥¶ ? √¶„dg¶ ! fid¶„√¥¶ <T Â’, T∂¥¥¶ <T Â’ $ 3 Gƶ „ «’„ ! ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ fiK∑gb Âc¶ „ j\zZ[’ j\zZ[„ c
c c
c fiK∑g< ? Gƶ „ j\zZ[’ j\zZ[„ fiK∑g< Âƶ „ ∏\zZ[’ ∏\zZ[„fiK∑g< ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gƶ g„ ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ fiK∑g< Âƶ g„ j\zZ[’ j\zZ[„ c
c c
c fiK∑g<Â, Gƶ g„ j\zZ[’ j\zZ[„ fiK∑g< Âƶ g„ ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ fiK∑g< $ 4 ¥„ ∑‡∑’ «’„ ! ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ √g<∑É’ ? Gc¶ fiK∑gb ض„ ∏¶Ï¶T√¶ c
c c
c Âc¶ √g<∑É„∑ <T ض„ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑¯T¶ G¶T Âc¶ g„ ∏\zZ[’ ∏\zZ[„ √g<∑É’ $ 5 Gƶ „ «’„ ! ®zZ’ √g<∑É’ Âc¶ „ bÆ’ √g<∑É’ ? Gc¶ „ bÆ’ c
c c
c √g<∑É’ Âc¶ „ ®zZ’ √g<∑É’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gƶ g„ ®zZ’ √g<∑É’ G¶T Âƶ g„ ®zZ’ √g<∑É’ $ ¥æ. 8-9. P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉP{µg¸’cÆ„÷fim{T∑’ 8. G∂T¶ c
c c
c ∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ ¸’c’< ? Ħ, ¸’c’< $ 9. 1 P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ ¸’c’< ? √¶„dg¶ ! fig¶ØfiÇd¶ G¶„√<j<g[’ ~ $ 2 ¥„ ∑’ c
c c
c «’„ ! fig¶Ø„ P*{fiTÆ„ ? √¶„dg¶ ! G¶„√hfiTÆ„ $ 3 ¥„ ∑’ «’„ ! G¶„√„ P*{fiTÆ„ ? √¶„dg¶ ! T∂KdhfiTÆ„ $ 4 ¥„ ∑’ «’„ ! T∂K® P*{fiTÆ„ ? √¶„dg¶ ! ¥K∂KhfiTÆ„ $ 5 c
c c
c ¥„ ∑’ «’„ ! ¥K∂K„ P*{fiTÆ„ ? √¶„dg¶ ! G∂ThfiTÆ„ $ ®T’ ¥< ∏\zZ ÷Q>¶∑„ < T¶, P{µg„ < T¶ ¸Ï„ < T¶, T∂K® < T¶, fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ < T¶ $ ¥æ. 10-11. c
c c
c P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉN¥ ÷Ø∂K∑¶-÷T¥¶g∑¶b 10. 1 ¥„ ∑‡∑’ «’„ ! ∏hfi∑¶ ~„T ÷Ø∂K„b, ∏hfi∑¶ ~„T √KÆb, ∏hfi∑¶ ~„T ¥’TK„b ? Ħ, √¶„dg¶ ! ~„T Â’ ~„T c
c c
c ÷ǶK„d¯T’ 3 $ 2 G’ Â’ «’„ ! ∏hfi∑¶ ~„T ÷Ø∂K„b ∏hfi∑¶ ~„T √KÆ„b, ∏hfi∑¶ ~„T ¥’TK„b Â’ P*{ ÷<Ør∑’ ÷Ø∂K„b 1 ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K„b 2 ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ c
c c
c P{µg’ ÷Ø∂K„b 3 ÷Ød¶∑’ÂKfiÚE>¶P{≤>’ P{µg’ ÷Ø∂K„b 4 ? √¶„dg¶ ! j¶„ ÷<Ør∑’ ÷Ø∂K„b 1, j¶„ ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K„b 2, ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷’Ø∂K„b 3, ∑¶„ c
c c
c ÷Ød¶∑’ÂKfiÚE>¶P{≤>’ P{µg’ ÷Ø∂K„b 4 $ 3 G’ Â’ «’„ ! ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷Ø∂K„b’ Â’ P*{ ÷Q>¶∑;∑’ P{µg„∑’ ¸Ï„∑ T∂K®∑’ fiæK¥ß{¶KfiKß{g„∑’ c
c c
c ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷Ø∂K„b ? ÷ضÆÿ Â’ ∏∑æQ>¶∑„∑’ ∏P{µg„∑’ ∏¸Ï„∑’ ∏T∂K®∑’ ∏fiæK¥ß{¶KfiKß{g„∑’ ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷Ø∂K„b ? c
c c
c √¶„dg¶ ! Â’ ÷Q>¶∑„∑ <T P{µg„∑ <T ¸Ï„∑ <T T∂K®∑ <T fiæK¥ß{¶KfiKß{g„∑ <T ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷Ø∂K„b, ∑¶„ Â’ ∏∑æQ>¶∑„∑’ ∏P{µg„∑’ ∏¸Ï„∑’ c
c c
c ∏T∂K®∑’ ∏fiæK¥ß{¶KfiKß„{∑’ ∏∑æ<Ør∑’ ÷Ø∂K∑¶«<Td’ P{µg’ ÷Ø∂K„b $ ®T’ ¥< ∏\zZ ÷Q>¶∑„b T¶ P{µg„b T¶ ¸Ï„b T¶ T∂K®b T¶ fiæK¥ß{¶KfiKß{g„b T¶ $ 11. c
c 1 ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏hfi∑¶ ~„T ÷T¥¶g„b, ∏hfi∑¶ ~„T √KÆb, ∏hfi∑¶ ~„T ¥’TK„b ? Ħ, √¶„dg¶ ! ®zZ <T Â’ ~„T «¶<∑d¯T’, jTK’ ∏∑æ<Ø∑’ ÷T¥¶g„b, ¥„¥¶ c
c c
c fi≤>¥„Æ„d¯T¶ <Â\r∑ $ 2 G’ Â’ «’„ ! ∏∑æ<Ør∑’ ÷T¥¶g„b Â’ P*{ ÷Q>¶∑„∑’ G¶T fiæK¥ß{¶KfiKß{g„∑ T¶ $ ¥æ. 12-13. P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉN¥ T„d∑-<∑ÉK∑¶b’ c
c c
c 12. ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏hfi∑¶ ~„T T„Ø„b ∏hfi∑¶ ~„T √KÆb ? ®zZ <T T Ç„T fiKT¶≤>∂ $ jTK’ ÷<Ør∑’ T„®b, j¶„ ∏∑æ<Ør∑’ T„®b $ ®T’ G¶T fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ b T¶ c
c c
c $ 13. ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏hfi∑¶ ~„T <jÉK„< ∏hfi∑¶ ~„T √KÆb ? ®zZ <T ¥ Ç„T fiKT¶≤>∂ $ jTK’ ÷Ød¶∑’ÂKfiÚE>¶P{≤>’ P{µg’ <jÉK„b, ®T’ G¶T fiKß{g„b T¶ $ ¥æ. c
c c
c 14. ~÷T∂¥Ø’≤>q¥æ P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉP{µgT„Ø„∑-<jÉK∑¶b’ 14. 1 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„®’< ? Gc¶ ∏¶„<Æd¶ G∂T¶ Âc¶ j„Kbd¶ G¶T c
c c
c Z<∑ÂPæ{g¶K¶ $ 2 fiæ ><Tß{¶bd¶ ∑’ «’„ ! P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< ? Ħ, T„Ø„*< $ 3 P{Æ’ ∑’ «’„ ! fiæ ><Tß{¶bd¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! „<¥ c
c c
c ∑’ G∂T¶∑’ ∑¶„ ®T’ Âß{¶ b T¶ ¥r∑¶ b T¶ fir∑¶ b T¶ g∑„ b T¶ Tby < T¶ "∏µÆ„ ∑’ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„g¶„' T„Ø„*< fiæ∑ „ $ 4 ¥„ ∑‡∑’ «’„ ! Âg„T ¥Ç’ j∂¥’P’{ c
c c
c G’ <G∑„<Æ* fiT„<Ød’ $ ¥„¥’ Â’ ~„T G¶T fiæK¥ß{¶KfiKß„{∑’ < T¶ $ 5 ®T’ G¶T ~÷K*<Ød¶ $ 6 fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ G¶T T„g¶<∑d¶ Gc¶ ∏¶„<Æd¶ G∂T¶ $ ¥æ. c
c c
c 15. <j‘√’Z„ fi≤æ>Ç P’{Á¶g¶„Æ<∑ÉT„Ø∑<Td¶K¶„ 15. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! ¥g∑¶ <T <j‘√’Z¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 P{Æ’ ∑’ «’„ ! c

H ¥g∑¶<T <j‘√’Z¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! „<Æ* „<Æ* j¶∑’ÂK„<Æ* Ø’¥∑’ÂK„<Æ* <Ï*√’ÂK„<Æ* fiTd∑’ÂK„<Æ* fi¶Td∑’ÂK„<Æ* P{hfi’ÂK„<Æ* ~KÂ’ÂK„<Æ d
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E«‘√’ÂK„<Æ «’√’ÂK„<Æ* jd’ÂK„<Æ* <jdg’ÂK„<Æ* fig¶∑’ÂK„<Æ* ¥’P{d¶ P’{<Ád¶ <T<ÂP*{<E>¶ «„Ø¥g¶T∆¶, P{Ï楥g¶T∆¶, ®T’ ÁÏæ ¥g∑¶ <j‘√’Z¶ P’{Á¶g¶„Æ<∑É’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 4

c c
c P{µg’ T„Ø„*< $ 3 ¥„ j‡∑’ «’„ Âg„T ¥Ç’ j∂¥’P’{ G’ <G∑„<Æ* fiT„bd’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Âg„T ¥Ç’ j∂¥’P’{ G¶T fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ b T¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! 0 $ c
c c
c
c Â<Â∏¶„ $$1-3$$    ~÷zZ¶„ ÷W„¥∏¶„ "fi√by'   ¥æ. 1 P{<Âfi√≤>∂' ∏¶bfi’~ضKfim{T∑’ 1. P{< ∑’ «’„ ! P{µgfi√≤>∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? c
c
c c
c √¶„dg¶ ! ∏Q> P{µgfi√≤>∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ $ P{µgfi√≤>∂® fi >g¶„ ÷W„¥¶„ j„¯T¶„ G¶T ∏∑櫶√¶„ ¥µg[¶„ $ P{< fi√≤>∂ ? 1 P{Æ ¸’cb ? 2 P{<Â<Æ T Ê>¶∑„<Æ* ¸’cÂ∂ c
c fi√≤>∂ ?3 $ P{< T„Ø„< T fi√≤>∂ ? 4 ∏∑櫶√¶„ P{<Â<Tƶ„ P{N¥ ? 5 $$1$$ ¥æ. 2-5. ÷<Ør∑-÷T¥’Âg¶„Æ<∑GGN¥ G∂TN¥ ÷TQ>¶T∑ -∏Tß{g∑¶bfim{T∑’ c
c c
c 2. 1 G∂T„ ∑’ «’„ ! g¶„Æ<∑É„∑’ P{≤>„∑’ P{µg∑„ ÷<Ør∑„∑’ ÷TQ>¶®É¶ ? Ħ, ÷TQ>¶®É¶ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ T∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶ ? ∏T∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶ c
c c
c ? √¶„Âg¶ ! T∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶, j¶„ ∏T∂Kd[˙® ÷TQ>¶®É¶ $ 3 G<Ø T∂Kd[¶® P*{ ¸¶ÏT∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶ ? fi’≤>ÂT∂K[¶® ÷TQ>¶®É¶ ? ¸¶Ï- c
c c
c fi’≤>ÂT∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶ ? √¶„dg¶ ! ¸¶ÏT∂Kd[K¶® ÷TQ>¶®É¶, ∑¶„ fi’≤>Â<TKd[¶® ÷TQ>¶®É¶, j¶„ ¸¶Ï-fi’≤>Â-T∂Kd[¶® ÷TQ>¶®É¶ $ 3. 1 G∂T„ ∑’ c
c c
c «’„ ! g¶„Æ<∑É„∑’ P{≤>„∑’ P{µg„∑’ ÷<Ør∑„∑’ ∏Tß{g„ɶ ? Ħ, ∏Tß{g„ɶ $ 2 ¥„ «’„ ! ¸¶Ïfi’≤>dT∂Kd[¶® ∏Tß{g„ɶ 3 ? √¶„dg¶ ! ¸¶ÏT∂Kd¶® c
c c
c ¸æ\¢D¥æ ∏Tß{g„ɶ, j¶„ fi’≤>dT∂Kd[¶® ∏Tß{g„ɶ, <¥d ¸¶Ïfi’≤>dT∂Kd[¶® ∏Tß{g„ɶ $ 4. Gc¶ ÷<Ør∑„∑’ ض„ ∏¶Ï¶T√¶ Âc¶ ÷T¥’„∑ <T ض„ ∏¶Ï¶T√¶ c
c c
c «¶<∑d¯T¶ $ jTK’ ÷TQ>¶®É¶ fi’≤>dT∂Kd[¶®, ∏Tß{g„ɶ ¸¶Ï-fi’≤>dT∂Kd[¶® $ 5. 1 ¥„ «’„ ! P*{ ∏¶Â¶® ∏Tß{gb ? ∏∑¶Â¶® ∏Tß{gb ? √¶„dg¶ ! c
c c
c ∏¶Â¶® ∏Tß{gb, ∑¶„ ∏∑¶Â¶® ∏Tß{gb; g¶„Æ<∑É’ P{µg’ T„Ø„g¶∑„ $ 2 ¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ √¶„Âg¶ ! fiæ\¯T* ¥„ ®Â’ ®T’ K¶„d< bض<∑* ¥„ ®d’ ®T’ j¶„ K¶„db, ®T’ c
c c
c ÁÏæ ®Â’ ®T’ $ ¥æ. 6. P{µgT„Ø„∑’ fi≤æ>Ç g¶„aÁfim{T∑’ 6. ¥„ j‡∑’ «’„ ! j„KbdN¥ T¶, <ÂKaÁG¶„<∑N¥ T¶, g∑‡¥N¥ T¶, Ø„TN¥ T¶ G„ P{≤>„ fi¶T„ P{µg„, j\zZ c
c c
c ∑’ ÂN¥ ∏T„Øb[¶ g¶„aÁ¶„ ? Ħ, √¶„Âg¶ ! j„KbdN¥ T¶ <ÂKaÁG¶„<∑dN¥ T¶, g∑æN¥N¥ T¶, Ø„TN¥ T¶ G„ P{≤>„ fi¶T„ P{µg„, j\zZ ÂN¥ ∏T„Øb[¶ g¶„aÁ¶„ c
c c
c $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ< j„KbdN¥ T¶ G¶T g¶„aÁ¶„ ? ®T’ ÁÏæ g® √¶„dg¶ ! Øÿ<TÆ„ P{µg„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö fiØ„¥P{µg„ d, ∏∑櫶√P{µg„ d $ ÂzZ ∑’ G’ Â’ c
c c
c fiØ„¥P{µg’ Â’ <jdg¶ T„Ø„<Â, ÂzZ ∑’ G’ Â’ ∏∑櫶√P{µg„ d $ ÂzZ ∑’ G’ Â’ fiØ„¥P{µg’ Â’ <jdg¶ T„Ø„<Â, ÂzZ ∑’ G’ Â’ ∏∑櫶√P{µg’ Â’ ∏zZ„√bd’ j¶„ T„®b $ c
c c
c ∑¶dg„Â’ ∏Kƶ, ¥æÂg„Â’ ∏Kƶ, <Tr∑¶dg„Â’ ∏Kƶ-""bg’ P{µg’ ∏d’ G∂T„ ∏Ω«¶„T√<gd¶® T„Ø∑¶® T„bN¥b, bg’ P{µg’ ∏d’ G∂T„ ÷Tß{<gd¶® T„Ø∑¶® c
c c
c T„bN¥b $ ∏ƶP{µg’ ∏c¶<jP{K∑’ Gc¶ Gc¶ Â’ «√T¶ <ØQ>’ Âc¶ Âc¶ Â’ <ThfiK∑<gN¥Â∂< $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„Âg¶ ! j„KbdN¥ T¶ 4 G¶T g¶„aÁ¶„ $ ¥æ. 7-11. c
c c
c fi¶„‘√Ï-G∂T¶∑’ <ÂP{¶Ï¥¶¥d[fim{T∑’ 7. ®¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√Ï„ Â∂Âg∑’Â’ ¥¶¥d’ ¥gd’ "«æ<T' b< T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ®¥ ∑’ fi¶„‘√Ï„ Â∂Âg∑’Â’ c
c c
c ¥¶¥d’ ¥gd’ "«æ<T' b< T[¯T’ <¥d¶ $ 8. ®¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√Ï„ fi≤æ>hfi∆’ ¥¶¥d’ ¥gd’ «T<Â' b< T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Â’ ~„T ÷ǶK„¯T’ $ 9. ®¥ c
c c
c ∑’ «’„ ! fi¶„‘√Ï„ ∏∑¶√Âg∑’Â’ ¥¶¥Â’ ¥gd’ "«<TN¥<Â' b< T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Â’ ~„T ÷ǶK„¯T’ $ 10. ®T’ Á’c„∑ <T <Â\r∑ ∏¶Ï¶T√¶ $ 11. c
c ®T’ G∂T„∑ <T <Â\r∑ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑¯T¶ $ ¥æ. 12-15. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑‡¥„ Â∂Âg∑’Â’ ¥¶¥Â’ ¥gd’ P„{TÏ„∑’ ¥Gg„∑’ P„{TÏ„∑’ ¥’TK„∑’, P„{TÏ„∑’ c
c c
c ¸’«~„KT¶¥„∑’, P„{T϶<Æ* fiTd∑g¶Â¶<Æ* <¥\¢D*¥æ G¶T ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K*¥æ ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb Â’ ~„T G¶T ∏’Â’ P{K„*¥æ c
c c
c ? √¶„Âg¶ ! G„ P„{b ∏’ÂP{K¶ T¶, ∏’<Âg¥K∂Kd¶ T¶ ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„*¥æ T¶ P{K„*< T¶ P{KN¥’< T¶ ¥¯T„ „ ÷hfi∆j¶∑-Ø’¥∑cK¶ ∏Kƶ <G∑„ P„{TÏ∂ g<T[¶ c
c c
c ¶„ fiÚE>¶ <¥¢D’< Tæ¢D’< gæÇ’< fiK<j¯T¶d’< ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„¥æ’ T¶ P{K„*< T¶ P{KN¥’< T¶ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„Âg¶ ! G¶T ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„*¥æ $ 13. c
c c
c fi≤æ>hfi∆„ <T ®T’ ~„T, jTK’ "<¥¢D’<Â' «¶<∑¯T’ $ 14. ∏∑¶√„ <T ®T’ ~„T, jTK’ "<¥\¢DN¥’<Â' «¶<∑d¯T’ $ 15. Gƶ E>÷gzZ¶„ Âc¶ ∏¶O¶„<Æ∏¶„ <T, Âƶ c

H fiKg¶Æ¶„<Æ∏¶„ <T $ <Â\r∑ <Â\r∑ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥æ. 16-18. P„{T<ÏN¥ g¶„aÁ¶„ ¥’fiær∑∑¶<∑[’ ~ 16. P„{TÏ∂ ∑’ «’„ ! g∑‡¥„ Â∂Âg∑’Â’ ¥¶¥d’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E¥gd’ G¶T ∏’Â’ P{K„*¥æ ? Ħ, <¥\¢D*¥æ G¶T ∏’Â’ P{K„*¥æ $ ®Â„ <Â\r∑ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑d¯T¶ E>÷gzZN¥ Gc¶, jTK’ <¥\¢D*¥æ, <¥\¢DN¥’< $ 17. ¥„ j‡∑’ «’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 4,5

c
„ c
c ! Â∂Âg∑’ Â’ ¥¶¥d’ ¥gd’, fi≤æ>hfi∆’ T¶ ¥¶¥d’ ¥gd’, ∏∑¶√Âg∑’Â’ T¶ ¥¶¥d’ ¥gd’ G„ P„{b ∏’ÂP{K¶ T¶ ∏’<Âg¥K∂Kd¶ T¶ ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„*¥æ T¶ P{K„*< c
c c
c T¶ P{KN¥’< T¶ ¥¯T„ „ ÷hfi∆j¶∑-Ø’¥∑cK¶ ∏Kƶ <G∑„ P„{TÏ∂ «<T[¶ Â∏¶„ fiÚE>¶ <¥¢D’< G¶T ∏’Â’ P{K„N¥’< T¶ Ħ, √¶„dg¶ ! Â∂Âg∑’Â’ ¥¶¥Â’ ¥gd’ c
c c
c G¶T ∏’Â’ P{K„N¥’< T¶ $ 18. ¥„ j‡∑’ «’„ ! ÷hfi∆j¶∑-Ø’¥∑cK„ ∏Kƶ <G∑„ P„{TÏ∂ "∏ÏgzZæ' <[ T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ÷hfi∆j¶∑-Ø’¥∑cK„ ∏Kƶ c
c c
c
c
<G∑„ P„{TÏ∂ "∏ÏgzZæ' <[ T[¯T’ <¥d¶ $ ¥„T’ g’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ $$ ~÷zZ¶„ $$    fi’~g¶„ ÷W„¥¶„ "fiæ >T∂'    ¥æ. 1-5. ~÷T∂¥Ø’≤>d¶∑’ c
c
c ∏¶T¶TT’Á¶fim{T∑’ 1. P{< ∑’ «’„ ! fiæ >T∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? √¶„dg¶ ! ¥[ fiæ >T∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ $ Â’ Gƶö Kd∑hfi«¶ G¶T ÂgÂg¶ $ 2. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! c
c c
c KÂ∑hfi«¶® fiæ >T∂® P{< <jKd¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶ fir∑[¶ ? √¶c¶ö Â∂¥¶ d fir∑T∂¥¶ fir∑K¥ Ø¥„T d¶ ¥d¥ÆN¥¶$ <Âr∑„√’ fi’~‡∑’ fi’~„T ∏∑æ[K¶ <jKd¶ $$1$$ c
c c
c 3. P„{T<Âd¶ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶T¶¥¥Â¥ÆN¥¶ fir∑[¶ ? ®T’ö ~¶„dQ>∂ ~÷K¶¥Â∂ d ƶ„< j¶√¶∑’ $ ¸¶T[K∂ ¥æTr∑¶∑, T¶÷Pæ{g¶K¶∑ E>r∑÷Â∂ $$2$$ Ø∂T- c
c c
c <Ø¥¶ -÷ØÆ∂∑’ <TÉæPæ{g¶K*Ø-Z<∑d -g‘√∂∑’ $ E>rÆ’ <fi GædÏ√¶∑’ E>¶T[Kg¶„ ¥[¥ÆN¥¶ $$3$$ 4. P„{T<Âd¶ ∑’ «’„ ! fiæ ><Tß{¶bd¶T¶¥¥Â¥ÆN¥¶ fir∑[¶ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ fiæ ><Tß{¶bd¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶ fir∑[¶ G¶T ∏¥’Á„ɶ G¶„<Ø<¥d<Tg¶∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶ fir∑[¶ $ 5. ¥¶„Ƶg„ ∑’ «’„ ! P{hfi„ P{< c
c c
c <Tg¶∑¶T¶¥¥Â¥ÆN¥¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ¸[∂¥’ <Tg¶∑¶T¶¥¥Â¥ÆN¥¶ fir∑[¶ ? ®T’ö ¸[∂¥&Q>¶T∂¥¶ ¸¶K¥ ∏Q> ~÷K¶„ ¥Â¥ÆN¥¶ $ fir∑¶ ~[¶Ï∂¥¶ c
c c
c ÷Ç ¥ÆN¥¶ ¥ÆN¥¶K„ $$4$$ ∏¶∑d-fi¶∑dP{hfi„ ~[¶K ¥Â¶&&K∑&-Çæ® <Â\r∑ $ ¥[ <Tg¶∑¥[¶b’ ~÷¥æ <T ®®¥æ P{hfi„¥æ’ $$5$$ ®ß{¶K¥æ[K’ Æ„<Q>g„¥æ c
c c
c ¥[æ[K’ ~ g\¢Dg® $ ¥Âg„√’ ÷TKg® fi’~„T ∏∑æ[K<Tg¶∑¶ $$6$$ ¥æ. 6. fi’~gæW„¥√N¥ ∏zZ¶<Æ√¶KضK√¶Æ¶ 6. fiæ ><T <Q>< 1 ∏¶„√¶Æ∑ 2 ¥K∂K 3 c
c c
c ¥’Od∑g„T 4 ¥’Ê>¶∑„ 5 $ Ï„N¥¶ 6 <ØQ>∂ 6 ∑¶∑„ 8 G¶„√æT∏¶„√„ 9-10 d Ø¥ Ê>¶∑¶ $$14$$ ¥æ. 7-9. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ fi >g’ Ê><ÂQ>¶∑fim{T∑ضK’ c
c c
c 7. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! KÂ∑hfi«¶® fiæ >T∂® Â∂¥¶® <jKd¶T¶¥Â¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ <jKd¶T¶¥’<¥ j„K<Âd¶∑’ P„{T<Âd¶ Ê><ÂÊ>¶∑¶ fir∑[¶? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ c
c c
c Ê><ÂÊ>¶∑¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö GÆ<∆d¶ Ê>Â∂, ¥gd¶<Æd¶ GÆ<∆d¶ Ê>by, Øÿ¥gd¶<Æd¶ GÆ<∆d¶ Ê>Â∂ G¶T ∏¥’Á„É¥gd¶<Æd¶ GÆ<∆d¶ Ê>Â∂, Âhfi¶÷‘√æß{¶„<¥d¶ c
c c
c Ê>Â∂ $ 8. bg∂¥„ ∑’ «’„ $ KÂ∑hfi«¶® fiæ >T∂® Â∂¥¶® <jKd¶T¶¥¥Â¥Æ¥P{¥„¥æ ®√g„√’<¥ <jKd¶T¶¥’<¥ GÆ<∆d¶® Ê>Â∂® Tu>g¶∑¶ j„Kbd¶ P*{ P{¶„c¶„T÷[¶, c
c c
c g¶∑¶„T÷[¶, g¶d¶„T÷[¶, ϶„«¶„T÷[˙ ? √¶„dg¶ ! ¥¯T„ <T ¶T ƶ„ɶ P{¶„ƶ„T÷[¶ 1, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶, dg¶∑¶„T÷[¶„ d 2, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ d g¶∑¶„T÷[¶ c
c c
c d 3, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ d gd¶„T÷[„ d 4, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ g¶d¶„T÷[¶ d 5, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ d ϶„«¶„T÷[¶ d 6, ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ d ϶„«¶„T÷[¶ d c
c c
c 7 $ ∏ÆT¶ P{¶„ƶ„T÷[¶ d g∑¶„T÷[„ d g¶d¶„T÷[„ d 1, P{¶„ƶ„T÷[¶ d g¶∑¶„T÷[„ d g¶d¶„T÷[¶ d 2, P{¶„ƶ„[÷[¶ d g¶∑¶„T÷[¶ d gd¶„T÷[„ d 3, P{¶„ƶ„T÷[¶ c
c c
c d g¶∑¶„T÷[¶ d g¶d¶÷T÷[¶ d 4 $ ®T’ P{¶„Æ-g¶∑ -϶„«„∑ <T ~÷ 4 $ ®T’ P{¶„Æ- g¶d¶ -϶„«„∑ <T ~÷ 4, ®T’ 12 $ fiÚE>¶ g¶∑„∑ g¶d¶® ϶„«„∑ d P{¶„ƶ„ c
c «bd¯T¶„, „ P{¶„Æ’ ∏gæ’~¶ 8 $ ®T’ ¥[¶T∂¥’ «’√¶ ∑„d¯T¶ $ 9. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® Â∂¥¶® <jKd¶T¶¥¥d¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ <jKd¶T¶¥’<¥ c
c c
c ¥gd¶<cd¶® GÆ∆<Q>Â∂® Tu>g¶∑¶ j„Kbd¶ P*{ P{¶„c¶„T÷[¶, g¶∑¶„T÷[¶, g¶d¶„T÷[¶, ϶„«¶„T÷[¶ ? √¶„dg¶ ! P{¶„ƶ„[÷[„ d g¶∑¶„T÷[„ d g¶∑¶„T÷[„ d c
c c
c ϶„«¶„T÷[„ d 4 $ P{¶„ƶ„T÷[¶ d g¶∑¶„T÷[¶ d g¶d¶„[÷[¶ d ϶„«¶„T÷[¶ d 8 $ ∏cT¶ P{¶„ƶ„T÷[„ d g¶∑¶„T÷[„ d 10, ∏cT¶ P{¶„ƶ„[÷[„ d g¶∑¶„Tdæ[¶ d c
c c
c 12, ®T’ ∏¥∂< «’√¶ j„d¯T¶, ®T’ G¶T ¥’<ÁÉ¥gd¶<cd¶ Ê>by $ ∏¥’Á„É¥gd¶<Æd¶® Ê>by® Âhfi¶÷‘√æß{¶„<¥d¶® Ê>by® ¥[¶T∂¥’ «’√¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥æ. c
c c
c 10-11. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Tfiæ¯T’ ¸∂d’ ∏¶„√¶Æ∑Ê>¶∑ضK’ 10. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! KÂ∑hfi«¶® fiæ >T∂® Â∂¥¶® <jKd¶T¶¥¥d¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ c

H <jKd¶T¶¥’<¥ j„Kbd¶∑’ P„{T<Âd¶ ∏¶„√¶Æ∑¶Ê>¶∑¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ ∏¶„√¶Æ∑¶Ê>¶∑¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö Gc<∆d¶ ∏¶„√¶Æ∑¶, fiØ„¥¶<Æd¶ GÆ<∆d¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏¶„√¶Æ∑¶, ØÿhfiØ„¥¶<Æd¶ GÆ<∆d¶ ∏¶„√¶Æ∑¶ G¶T ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶<Æd¶ GÆ<∆d¶ ∏¶„√¶Æ∑¶, Âhfi¶E>‘√æß{¶„<¥d¶ ∏¶„√¶Æ∑¶ $ 11. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! KÂ∑hfi«¶®F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 5

c c
c fiæ >T∂® Â∂¥¶® <jKd¶T¶¥¥d¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ <jKd¶T¶¥’<¥ GÆ<∆d¶® ∏¶„√¶Æ∑¶® Tu>g¶∑¶ j„K<Âd¶ P*{ P{¶„ƶ„T÷[¶0 ? ∏¥∂< «’√¶ «¶<∑d¯T¶ G¶T c
c c
c ¥’<ÁÉfiØ„¥¶<cd¶ GÆ<∆d¶ ∏¶„√¶Æ∑¶ $ ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶<Æd¶® GÆ<∆d¶® ∏¶„√¶Æ∑¶® Tu>g¶∑¶∑’ Âhfi¶÷‘√æß{¶„<¥d¶® ∏¶„√¶Æ∑¶® Tu>g¶∑¶∑’ j„Kbd¶∑’ ض„¥æ c
c c
c <T ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ ¥æ. 12-13. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ Âbd’ ¥K∂KضK’ 12. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑0 G¶T ®√g„√’<¥ <jKd¶T¶¥’<¥ j„K<Âd¶∑’ c
c c
c P{< ¥K∂Kd¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! <Â\r∑ ¥K∂Kd¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö T„÷\¯T® „d® P{µg® $ 13. 1 bg∂¥„ ∑’ «’„ ! G¶T T„÷\¯Td¥K∂K„ Tu>g¶∑¶ j„K<Âd¶ P*{ c
c c
c P{¶„ƶ„Tdæ[¶0 $? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ 2 ®Â„∑’ √g„∑’ <Â\r∑ ¥K∂K¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥æ. 14-15. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ ~÷zZ’ ¥’Od∑ضK’ 14. c
c c
c bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑hfi«¶® G¶T j„Kbd¶∑’ ¥K∂K√¶ P*{ ¥’Od∑¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! E>rÆ’ ¥’Od∑¶∑’ ∏¥’Od∑¶, j„T&Q>∂, j„T <E>K¶, j„T rƶm{<∑ $ G„ fi¶„‘√϶ c
c c
c ∏<∑Q>¶ ∏P’{¶ ∏\hfid¶ ∏¥æ«¶ ∏gæ∑ær∑¶ ∏g∑¶g¶ „ „<¥* ¥K∂K¥’O¶Â[¶® fiK∑g’< $ 15. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! G¶T E>rÆ’ ¥’Od∑¶∑’ ∏¥’Od∑„ Tu>g¶∑¶ c
c c
c j„Kbd¶ P*{ P{¶„ƶ„T÷[¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ ¥æ. 16-17. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ fi’~g’ ¥’Ê>¶∑ضK’ 16. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑hfi«¶ G¶T ¥K∂Kd¶ c
c c
c P*{¥’Ê>¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! Øÿ<Tc¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö «Tc¶K<∑ɶ d ÷[KT„÷\¯Td¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ «Tc¶K<∑ɶ „ Æÿ’≤>¥’Ê>d¶ fir∑[¶ $ ÂzZ ∑’ c
c c
c ÷[KT„÷\¯Td¶ „ <T Æÿ’≤>¥’Ê>d¶ fir∑[¶ $ 17. bg∂¥„ ∑’ G¶T Æÿ’≤>¥’Ê>¶∑„ Tu>g¶∑¶ j„Kbd¶ P*{ P{¶„ƶ„T÷[¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ ¥æ. 18-19. j„Kbd¶∑’ c
c c
c P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ E>Q>’ Ï„¥¶Ø¶K’ 18. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® j„Kbd¶∑’ P{< τ¥¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? √¶„dg¶ ! ®ß{¶ P{¶÷Ï„¥¶ fir∑[¶ $ 19. c
c c
c bg∂¥„ ∑’ «’„ ! Kd∑hfi«¶® G¶T P{¶÷Ï„N¥¶® Tu>g¶∑¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ ¥æ. 20-21. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ ¥[g’ <Ø<Q>ضK’ 20. bg∂¥„ c
c c
c ∑’ G¶T P*{ ¥µg<WQ>∂ <gÚE><WQ>∂ ¥µg¶<gÚE><WQ>∂ ? <Â\r∑ <T $ 21. 1 bg∂¥„ ∑’ G¶T ¥µgW’¥∑„ Tu>g¶∑¶ j„Kbd¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ 2 ®T’ <gÚE>W¥’∑„ c
c c
c <T $ 3 ¥µg¶<gÚE>W¥’∑„ ∏¥∂< «’√¶ $ ¥æ. 22-23. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ ∏Q>g’ j¶∑ضK’ 22. bg∂¥„ ∑’ «’„ ! G¶T P*{ ∑¶∑∂, ∏r∑¶∑∂ ? c
c c
c √¶„dg¶ ! ∑¶∑∂ <T, ∏r∑¶∑∂ <T $ <Â\r∑ j¶∑¶<∑ <jdg¶, <Â\r∑ ∏r∑¶∑¶b’ «d∑¶® $ 23. 1 bg∂¥„ ∑’ «’„ ! G¶T ∏¶<«<∑¸¶„<Æd∑¶∑„ Tu>g¶∑¶0 ? c
c c
c ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ 2 ®T’ <Â\r∑ ∑¶∑¶b’, <Â\r∑ d ∏r∑¶∑¶b’ «¶<∑d¯Tb’ $ ¥æ. 24-25. j„Kbd¶ ∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ jTg’ G¶„√ضK’ 24. bg∂¥„ ∑’ c
c G¶T P*{ g∑G¶„√∂, TbG¶„√∂, P{¶dG¶„√∂ ? <Â\r∑ <T $ 25. 1 bg∂¥„ ∑’ G¶T g∑G¶„® Tu>g¶∑¶ P*{ P{¶„ƶ„T÷[¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ 2 ®T’ TbG¶„® $ ®T’ c
c c
c P{¶d¶G¶„® $ ¥æ.26-27. j„Kbd¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ Ø¥g’ ÷T∏¶„√ضK’ 26. bg∂¥„ ∑’ G¶T j„Kbd¶ P*{ ¥¶√K¶„Tdæ¶, ∏∑¶√¶K¶„Tdæ[¶ ? √¶„dg¶ ! c
c c
c ¥¶√K¶„T÷[¶ <T, ∏∑¶√¶K¶„Tdæ[¶ <T $ 27. 1 bg∂¥„ ∑’ G¶T ¥¶√K¶„T∏¶„√„ Tu>g¶∑¶ P*{ P{¶„ƶ„T÷[¶0 ? ¥[¶T∂¥’ «’√¶ $ 2 ®T’ ∏∑¶√¶K¶„T÷[„ <T ¥[¶T∂¥’ c
c c
c «’√¶ $ ¥æ. 28. ¥[<TÆj„Kbd¶∑’ E>Q>„ Ï„¥¶Ø¶K„ ∑¶∑[’ 28. ®T’ ¥[ <T fiæ >T∂∏¶„ j„¯T¶∏¶„ $ ∑¶∑[’ Ï„N¥¶¥æ, √¶c¶ö P{¶…{ d ض„¥æ, Â<Âd¶® g∂<¥d¶, c
c c
c j∂<Ïd¶ ~÷zZ∂® $ fi’~<gd¶® g∂¥¶, P{rƶ, [¶„ fiKgP{rƶ $$7$$ ¥æ. 29. «T∑T¶¥∂∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶b[¯Td¶fiæ¯T’ Ê>< -∏¶„√¶Æ∑¶bإضKfim{T∑’ 29. c
c c
c ~÷¥Q>∂® ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶T¶¥¥Â¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ ∏¥æKPæ{g¶K¶T¶¥’<¥ ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ P„{T<Âd¶ Ê>bÊ>¶∑¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ Ê><ÂÊ>¶∑¶ c
c c
c fir∑[¶ $ Â’ Gƶö GÆ<∆d¶ Ê>by Gƶ j„K<Âd¶ Âƶ, jTK’ fi≤>϶„«¶ «’√¶ «¶<∑d¯T¶ ¥¯T„ <T ¶T ƶ„É Ï¶„«¶„Tdæ[¶, ∏cT¶ ϶„«¶„Tdæ[¶ d g¶d¶„T÷[„ d, ∏ÆT¶ c
c c
c ϶„«¶„Tdæ[¶ d g¶d¶„Tdæ[¶ d $ ®Â„∑’ √g„∑’ j„¯T’ G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶, jTK’ ∑¶∑[’ G¶<∑¯T’ $ ¥æ. 30-32. ®<√*<Ød¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ c
c c
c Ê><Â∏¶„√¶Æ∑¶bإضfim{T∑’ 30. ∏¥’Á„É„¥æ ∑’ «’„ ! fiæ ><TP{¶bd¶T¶¥¥Â¥ÆN¥„¥æ ®√g„√’<¥ fiæ ><TP{¶bd¶T¶¥’<¥¥ fiæ ><Tß{¶bd¶∑’ P„{T<Âd¶ Ê><ÂÊ>¶∑¶ c

H G
fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ Ê><ÂÊ>¶∑¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö GÆ<∆d¶ Ê>by G¶T Âhfi¶÷‘√æß{¶„<¥d¶ Ê>Â∂ $ 31. ∏¥’Á„É„¥æ ∑’ «’„ ! fiæ ><Tß{¶bd¶T¶¥ ¥Â¥ÆN¥„¥æ
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E®√g„√’<¥ fiæ ><Tß{¶bd¶T¶¥’<¥ GÆ∆Ê>Â∂® Tu>g¶∑¶ fiæ ><Tß{¶bd¶ P*{ P{¶„c¶„T÷[¶, g¶∑¶„Tdæ[¶, g¶d¶„T÷[¶, ϶„«¶„T÷[¶ ? √¶„dg¶ ! P{¶„ƶ„T÷[¶ <T g¶∑¶„T÷[¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 5,6

c c
c <T g¶d¶„Tdæ[¶ <T ϶„«¶„T÷[¶ <T $ ®T’ fiæ ><Tß{¶bd¶∑’ ¥¯T„¥æ <T Ê>¶∑„¥æ ∏«’√d’, jTK’ „÷Ï„N¥¶® ∏¥∂< «’√¶ $ 32. 1 ®T’ ∏¶÷ß{¶bd¶ <T $ 2 „÷ß{bd¶ c
c c
c -T¶÷ß{bd¶∑’ ¥¯T„¥æ <T Ê>¶∑„¥æ ∏«’√d’ $ 3 T∑h◊{<ÂP{¶bd¶ Gc¶ fiæ ><Tß{¶bd¶ $ ¥æ. 33. <T√<Ï*<Ød¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ Ê>< - c
c c
c ∏¶„√¶Æ∑¶bإضKfim{T∑’ 33. ¸„b’<Ød- „b<Ød -~÷K*<Ød¶∑’ G„<Æ* Ê>¶∑„<Æ* j„K<Âd¶∑’ ∏¥∂b «’√¶ „<Æ* Ê>¶∑„<Æ* ∏¥∂b’ ~„T $ jTK’ ∏Ω«<Æd¶ ¥µg[„, c
c c
c ∏¶<«<∑¸¶„<Ædj¶∑„ ¥ædj¶∑„ d, ®®<Æ ∏¥∂b «’√¶; G„<Æ* Ê>¶∑„<Æ* j„K<Âd¶∑’ ¥[¶T∂¥’ «’√¶ „¥æ Ê>¶∑„¥æ ¥¯T„¥æ ∏«√d’ $ ¥æ. 34. fi’<~*<Ød<ÂKaÁ¶∑’ c
c c
c P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ Ê><Â∏¶„√¶Æ∑¶bإضKfim{T∑’ 34. fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ Gc¶ j„Kbd¶ Âc¶ «¶<∑d¯T¶, jTK’ G„<Æ* ¥[¶T∂¥’ «’√¶ „<Æ* c
c c
c ∏«’√d’ P{¶d¯T’ $ GzZ ∏¥∂< ÂzZ ∏¥∂<Â* ~„T $ ¥æ. 35. g∑æN¥¶∑’ P{¶„ƶ„T÷[¯Td¶fiæ¯T’ Ê><Â-√¶Æ∑¶bإضKfim{T∑’ 35. g∑æN¥¶ <T $ G„<Æ* Ê>¶∑„<Æ* c
c c
c j„Kbd¶∑’ ∏¥∂< «’√¶ „<Æ* Ê>¶∑„<Æ* g∑æN¥¶∑ <T ∏¥∂< «’√¶ «¶<∑d¯T¶ $ G„¥æ Ê>¶∑„¥æ ¥[¶T∂¥¶ „¥æ ∏«’√d’, jTK’ g∑æN¥¶∑’ ∏Ω«<Æd’- GÆ<∆d¶® Ê>by® c
c c
c ∏¶Æ¶K® d ∏¥∂<Â* «’√¶ $ ¥æ. 36. T¶∑g’ÂK¶by∑’ P{¶„ƶ„T÷[¶bT[¯Td¶fiæ¯T’ Ê>< -∏¶„√¶Æ∑¶bإضKfim{T∑’ 36. T¶∑g’ÂK -G¶„<Ø¥-T„g¶<∑d¶ Gƶ c
c c
c «T∑T¶¥∂ (¥æ.29), jTK’ ∑¶∑[’ G¶<∑d¯T’ G’ GN¥; G¶T ∏∑æÂK¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0   $ fi’~g¶„÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$5$$    E>Q>¶„ c
c c
c
c
÷W„¥¶„ "G¶T’„'    ¥æ.1-4. ¥‡K∏N¥ ÷Ød&zZg∑¶b’ fi≤æ>Ç ∏’ÂK-fi√¶¥Á„[¶bfim{T∑’ 1. G¶T<Âd¶Â¶„ ∑’ g’„ ! ∏¶„T¶¥’ÂK¶Â¶„ ÷Ød’„ ¥‡K® c
c
c ~aÁæh◊{¶¥’ ƯTg¶√ÚE><Â, ∏zZg’„ <T d ∑’ ¥‡K® ¶T<Âd¶∏¶„ ~„T ∏¶„T¶¥’ÂK¶∏¶„ ~aÁæ◊{¶¥’ ƯTg¶√ÚE>< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T<Âd¶∏¶„ ∑’ ∏¶„T¶¥’ÂK¶∏¶„ c
c c
c ÷Ød’„ ¥‡K® ƯTg¶√ÚE>< ∏zZg’„ <T ¥‡K® G¶T ƯTg¶√ÚE>< $ 2. G¶T<Âd’ ∑’ «’„ ! Á„[’ ÷Ød’„ ¥‡K® ∏¶ÂT„∑’ ¥¯T¶„ ¥g’¶ ∏¶„«¶¥„< ÷ɶ„®< c
c c
c ÂT„< fi«¶¥„< ∏zZg’„ <T d ∑’ ¥‡K® ¶Tbd’ ~„T Á„[’ ∏¶ÂT„∑’ ¥¯T¶„¥g’¶ ∏¶„«¶¥„< ÷ɶ„®< ÂT„< fi«¶¥„< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T<Âd’ ∑’ Á„[’ G¶T c
c c
c fi«¶¥„< $ 3 1 Â’ «’„ ! P*{ fiæQ>’ ∏¶„«¶¥„< ∏fiæQ>’ ∏¶„«¶¥„< ? G¶T E><W<¥* ∏¶„«¶¥„< $ 2 ®T’ ÷ɶ„T„<Ø ? ÂT„< fi«¶¥„< ? G¶T <jdg¶ E><W<¥* $ 4. 1 ¥„ c
c c
c j‡∑’ «’„ ! ¥¯T’< ¥¯T¶T’< ◊æ{¥g¶∑P{¶Ï¥gd’<¥ G¶T<Âd’ Á„[’ ◊æ{¥b ¶T<Âd’ ◊æ{¥g¶∑„ fiæQ>„ <[ T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ¥¯T< G¶T T[¯T’ <¥d¶ $ c
c c
c 2 Â’ «’„ ! P*{ fiæQ>’ ◊æ{¥< ∏fiæQ>’ ◊æ{¥b ? G¶T <jdg¶ E><W<¥* $ ¥æ. 5-6. ϶„d’Â-∏϶„d’¶by∑’ ◊æ{¥∑¶fim{T∑’ 5. 1 ϶„∏’„ «’„ ! ∏϶„∏’Â’ ◊æ{¥< ? c
c c
c ∏϶„∏’„ <T ϶„∏’Â’ ◊æ{¥< ? Ħ, √¶„dg¶ ! ϶„√’„ ∏϶„√’Â’ ◊æ{¥<Â, ∏϶„√’„ <T ϶„√’Â’ ◊æ{¥< $ 2 Â’ «’„ ! P*{ fiæQ>’ ◊æ{¥< ? G¶T <jdg¶ E><W<¥* ◊æ{¥< c
c c
c $ 6. 1 Ø∂T’„ «’„ ! ¥¶√K’Â’ ◊æ{¥< ? ¥¶√K’„ <T Ø∂T’Â’ ◊æ{¥< ? Ħ, G¶T <jdg¶ E><W<¥* ◊æ{¥< $ 2 ®T’ ®Â„∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ ÷Ød’„ fi¶„Ø’Â’, <E>W’„ Ø°¥’Â’, c
c c
c E>¶d’„ ∏¶ÂT’Â’ ? G¶T <jdg¶ E><W<¥* ◊æ{¥< $ ¥æ. 7-11. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>√„¥æ fi¶∑¶bT¶d¶bfi¶TQ>¶∑fi«TP{µg◊æ{N¥∑¶fim{T∑’ 7. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! c
c c
c G∂T¶∑’ fi¶∑¶<ÂT¶Â„∑’ P{Kd¶ P{É< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥¶ «’„ ! P*{ fiæQ>¶ P{É< ? ∏fi~Q>¶ P{É< ? G¶T <j¯T¶O¶Â„∑’ E><W<¥*, T¶O¶Â’ fi≤æ>Ç <¥d c
c c
c <Â<Ø<¥*, <¥d ~÷<Ø<¥*, <¥d fi’~<Ø<¥* $ 3 ¥¶ «’„ ! P*{ P{≤>¶ P{É< ? ∏P{≤>¶ P{É< ? √¶„dg¶ ! P{≤>¶ P{É<Â, j¶„ ∏P{≤>¶ P{É< $ 4 ¥¶ «’„ ! P*{ ∏[P{≤>¶ c
c c
c P{É< ? fiKP{≤>¶ P{É< ? ÂØÿ«dP{≤>¶ P{É< ? √¶„dg¶ ! ∏[P{≤>¶ P{É<Â, ∑¶„ fiKP{≤>¶ P{É<Â, ∑¶„ ÂØÿ«dP{≤>¶ P{É< $ 5 ¥¶ «’„ ! P*{ ∏¶∑æfiæ\¯TP{≤>¶ c
c c
c P{É< ? ∏∑¶∑æfiæ\¯TP{≤>¶ P{É< ? √¶„dg¶ ! ∏¶∑æfiæ\¯TP{≤>¶ P{É<Â, j¶„ ∏∑¶∑æfiæ\¯TP{≤>¶ P{É< $ G¶ d P{≤>¶, G¶ d P{É<Â, G¶ d P{<ÉN¥< ¥¯T¶ ¥¶ c
c c
c ∏¶∑æfiæ\¯TP{≤>¶; j¶„ ∏∑¶∑æfiæ\¯TP{≤> <[ T[¯T’ <¥d¶ $ 8. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! j„Kbd¶∑’ fi¶∑¶<ÂT¶dP{Kd¶ P{É< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥¶ «’„ ! P*{ fiæQ>¶ P{É< c
c ? ∏fiæQ>¶ P{É< ? G¶T <jdg¶ E><W<¥* P{É< $ 3 ¥¶ «’„ ! P*{ P{≤>¶ P{É< ? ∏P{≤>¶ P{É< ? Â’ ~„T G¶T j¶„ ∏∑¶∑æfiæ\¯TP{≤> <[ T[¯T’ <¥d¶ $ 9. Gc¶ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Ej„Kbd¶ (¥æ. 8) Âƶ ®<√*<ØdTɶ «¶<∑¯T¶ G¶T T„g¶<∑d¶ $ 10. ®P*{<Ød¶ Gc¶ G∂T¶ (¥æ. 7) Âƶ «¶<∑d¯T¶ $ 11. Gƶ fi¶∑¶<ØT¶Â„ (¥æ. 7-10) Âc¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 6

c c
c g楶T¶Ø„ Âc¶ ∏<Ø∆¶Ø¶∑„ g„Æÿ∑„ fiK‘√Æ„ P{¶„Æ„ G¶T <gÚE>¶Ø’¥∑¥Ñ„ ®T’ ®Â„ ∏Q>¶K¥, ~÷T∂¥’ Ø’≤>√¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥„T’ «’„ ! <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ «√T’ c
c c
c G¶T <TÆK< $ ¥æ. 12. K¶„ÆN¥ ∏∑√¶KN¥ Tr∑∏¶„ 12. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥ ∏’„T¶¥∂ K¶„Æ„ j¶g’ ∏∑√¶K„ fi√<«W® c
c c
c fi√<«÷® fi√<Â<T∑∂„ fi√<Â÷T¥’„ fi√<ÂfiÂ∑æP{¶„Æ -g¶∑ -g¶d -϶„«„ <gØÿgWT¥’fi∆„ ∏Ñ∂∑„ «W® <T∑∂® ¥g∑N¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥ ∏Ø°K¥¶g’„ c
c c
c ÷â’G¶∑‡ ∏ƶ„<¥K„ D¶∑P{¶„Q>¶„T√„ ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆK< $ ® ∑’ ¥„ K¶„Æ„ j¶g’ ∏∑√¶K„ G¶Â¥â„ G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Tض¥∂ö ¥æ. 13- c
c c
c 24. K¶„ƶ∑√¶KfirÆ[K„ ϶„d¶Ï¶„d- G∂T¶G∂T¶b ∏∑„√«¶T¶∑’ ¥¶¥d[ -∏∑¶∑æfiæ¯T∂fim{T∑’ 13. fiæ\¯T* «’„ ! ϶„® ? fiÚE>¶ ∏϶„® ? fiæ\¯T* ∏϶„® ? fiÚE>¶ c
c c
c ϶„® ? K¶„ƶ ! ϶„® d ∏϶„® d fiæ\¯T* fi„„, fiÚE>¶ fi„„, ض„ <T „ ¥¶¥Â¶ «¶T¶, ∏∑¶∑æfiæ¯T∂ ®¥¶ K¶„ƶ ! $ 14. fiæ\¯T* «’„ ! G∂T¶ ? fiÚE>¶ ∏G∂T¶ ? fiæ\¯T* ∏G∂T¶ c
c c
c ? fiÚE>¶ G∂T¶ ? GÆ„T ϶„® d ∏϶„® d ÂÆ„T G∂T¶ d ∏G∂T¶ d $ 15. ®T’ «T<¥<xd¶, ∏∆T<¥<xd¶ d <¥x∂ ∏<¥x∂ <¥x¶ ∏<¥x¶ $ 16. fiæ\¯T* «’„ ! c
c c
c ∏’≤>® ? fiÚE>¶ Pæ{ßæ{≤>∂ ? fiæ\¯T* Pæ{ßæ{≤>∂ ? fiÚE>¶ ∏’≤>® ? K¶„ƶ ! ¥„ ∑’ ∏’≤>® P{¶„ ? «√T’ ! Â’ Pæ{ßæ{≤>∂¶„, ¥¶ ∑’ Pæ{ßæ{≤>∂ P{¶„ ? «’„ ! ∏’≤>√¶Â¶„ $ ®T¶g„T K¶„ƶ ! ¥„ c
c c
c d ∏’≤>® ¥¶ d Pæ{ßæ{≤>∂, fiæ\¯T* fi„„, fiÚE>¶ fi„„, ض„ T„„ ¥¶¥Â¶ «¶T¶, ∏∑¶∑æfiæ¯T∂ ®¥¶ K¶„ƶ ! $ 17. fiæ\¯T* «’„ ! ϶„∏’„ ? fiÚE>¶ ∏϶„d’„ ? fiæ¯T’ ∏϶„∏’„ ? c
c c
c fiÚE>¶ ϶„∏’„ ? K¶„ƶ ϶„∏’„ d ∏϶„∏’„ d G¶T ∏∑¶∑æfiæ¯T∂ ®¥¶ K¶„ƶ ! $ 18. fiæ\¯T* «’„ ! ϶„∏’„ ? fiÚE>¶ ¥[g„ ∏¶„T¶¥’ÂK„ ? fiÚE>¶ $ K¶„ƶ ! ϶„∏’„ d ¥[g„ c
c c
c d ∏¶„T¶¥’ÂK„ fiæ\¯T* fi„„ G¶T ∏∑¶∑æfiæ¯T∂ ®¥¶ K¶„ƶ ! $ 19. ®T’ ϶„∏’„ d ¥[g„ d Â∑æT¶Â„ $ ®T’ O∑T¶Â„, O∑¶„ØÆ∂, ¥[g¶ fiæ >T∂ $ 20. ®T’ ϶„∏’„ ®ß„{ß„{∑’ c
c c
c ¥’G¶„®Â¯T„ bg„<Æ* Ê>¶∑„*<Æ*, Â’ Gƶö ∏¶„T¶¥¶ T¶Â O∑ ÷ØÆ∂ fiæ >T∂ Ø∂T¶ d ¥¶√K¶ T¶¥¶ $ j„Kbd¶Ø∂ ∏\zZd ¥gd¶ P{µg¶b’ Ï„N¥¶∏¶„ $$1$$ <ØQ>∂ Ø’¥∑ ∑¶∑¶ c
c c
c ¥r∑ ¥K∂K¶ d G¶„√ ÷T∏¶„√„ $ دT fiØ„¥¶ fiÉT ∏x¶, P*{ fiæ\¯T ϶„d’„ ? $$2$$ fiæ\¯T* «’„ ! ϶„d’„ fiÚE>¶ ¥¯Tx¶ ?0 $ 21. Gƶ ϶„d’„∑’ ¥’G¶„bd¶ ¥¯T„ c
c c
c Ê>¶∑¶ ®Â„, ®T’ ∏϶„d’„∑ <T ¥’G¶„®Â¯T¶ ¥¯T„ $ 22. fiæ\¯T* «’„ ! ¥[g„ ∏¶„T¶K„ ? fiÚE>¶ ¥[g„ Â∑æT¶Â„ ? ®T’ ¥[g’ ∏¶„T¶¥’ÂK’ ¥¯T„<Æ* ¥g’ ¥’G¶„®Â¯T’ G¶T c
c c
c ¥¯Tx¶® $ 23. fiæ\¯T* «’„ ! ¥[g„ Â∑æT¶Â„ ? fiÚE>¶ ¥[g„ O∑T¶Â„ ? ®d’ <fi ÂÆ„T j„¯T’ G¶T ¥¯Tx¶ $ 24. ®T’ ÷TKÑ’ ®ß„{ß’{ ¥’G¶„d’„∑’ G¶„ G¶„ Æ„<Q>Ѷ„ c
c c
c Â’ Â’ E>â„*„∑’ j„d¯T’ G¶T ∏Â∂Â-∏∑¶√Âx¶ fiÚE>¶ ¥¯Tx¶ G¶T ∏∑¶∑æfiæ¯T∂ ®¥¶ K¶„ƶ ! $ ¥„T’ «’„ <[ ! G¶T <TÆK< $ ¥æ. 25. √¶„dgfirÆ°[K„ T\zZ÷ضÆK∑Gæd’ c
c ϶„√<Q>b«„dfim{T∑’ 25. 1 «’„ <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ G¶T ®T’ Tض<¥ö P{<Â<Tƶ ∑’ «’„ ! ϶„d<Q>Â∂ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ∏Q><Tƶ ϶„d<Q>Â∂ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö c
c c
c ∏¶√¶¥fi<Â<Q>„ T¶Â„, 1, T¶Âfi<Â<Q>„ ÷ØÆ∂ 2, ÷Ø<Æfi<Â<Q>¶ fiæ >T∂ 3, fiæ ><Tfi<Â<Q>¶ Â¥ -Z¶TK¶ fi¶∑¶ 4, ∏G∂T¶ G∂Tfi<Â<Q>¶ 5, G∂T¶ P{µgfi<Â<Q>¶ c
c c
c 6, ∏G∂T¶ G∂T¥’√<ƶ 7, G∂T¶ P{µg¥’√<ƶ 8 $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ Tæ<Ç< ∏Q><Tƶ G¶T G∂T¶ P{µg¥’√<ƶ ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ c
c c
c T\zZg¶≤>¶„T„<Â, T\zZg¶≤>¶„<T¶ ÷\hfi* <¥Â’ ¸’c<Â, ¸’<c¶ g¢D„ ∑’ √’Ê>* ¸’c<Â, g¢D„ √’Ê>* ¸’<c[¶ ÷TKÑ’ √’Ê>* gæd<Â, gæb[¶ ÷TKÑ’ Ø„¥’ T¶g„<Â, c
c c
c ÷T<ÏÑ’ Ø„¥’ T¶g„[¶ ÷TKÑ’ Ø„¥’ ∏¶÷d¶N¥ fi‡K„<Â, fi‡K[¶ ÷\hfi* <¥Â’ ¸’c< ¸’<c[¶ g\¢DÑ’ √’Ê>* gæd< $ ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! ¥„ ∏¶÷d¶® ÂN¥ T÷dN¥ c
c c
c ÷\hfi* ÷TKÂÏ„ <~Q>< ? Ħ, <~Q>< $ ¥„ „<∑Q>„∑’ G¶T G∂T¶ P{µg¥’√<ƶ $ 3 ¥„ Gƶ T¶ P„{b fiæK¥„ T\zZg¶≤>¶„T„<Â, ∏¶≤>¶„<T[¶ P{≤>∂® ¸’c<Â, ¸’<c[¶ c
c c
c ∏zZ¶Æg¶Kgfi¶„Œ<¥d’<¥ ÷Ø√’<¥ ∏¶„√¶Æ„ɶ $ ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! ¥„ fiæK¥„ ÂN¥ ∏¶÷d¶dN¥ ÷TKgÂÏ„ <~Q>< ? Ħ, <~Q>< $ ®T’ T¶ ∏Q><Tƶ ϶„d<Q>Â∂ c
c c
c fir∑[¶ G¶T G∂T¶ P{µg¥’√<ƶ $ ¥æ. 26. ÆKØ√dj¶T¶<Øu>’ÂGæd’ G∂T-fi¶„‘√϶∑g∆¶„∆¸x[¶bfim{T∑’ 26. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! G∂T¶ d fi¶„‘√϶ d c
c c
c ∏∆g∆¸x¶ ∏∆-g∆fiæQ>¶ ∏∆g∆fi¶„√¶Ê>¶ ∏∆g∆<¥∑Æ„fi≤>¸x¶ ∏∆ g∆E>≤>¶® <~Q>’< 1 Ħ ∏\zZ $ 2 ¥„ ◊„{∑Q>„∑’ «’„ ! G¶T <~Q>’< ? √¶„dg¶ ! ¥„ c

H Gƶj¶g® ÆKØ„ <¥d¶ fiær∑„ fiær∑hfig¶∑„ T¶„ÏQ>g¶∑„ T¶„¥u>g¶∑„ ¥g«KO≤>[¶® <~Q>’<Â, ∏Æ„ ∑’ P„{b fiæK¥„ Â’<¥ ÆKØ’<¥ ®√’ gÆ’ j¶T’ ¥Ø¶¥T’ ¥Â<E>â’ ∏¶„√¶Æ„ɶ
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E$ ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! ¥¶ ∑¶T¶ „<Æ* ∏¶¥TW¶K„<Æ* ∏¶fi‡Kg¶∑∂ ∏¶fi‡Kg¶∑∂ fiær∑¶ fiær∑hfig¶∑¶ T¶„Ïu>g¶∑¶ T¶„¥u>g¶∑¶ ¥g«KO≤>[¶® <~Q>< ? Ħ, <~Q>< $F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 6,7

c
¥„ c
c „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ∏\zZ ∑’ G∂T¶ d G¶T <~Q>’< $ ¥æ. 27. ¥æÆÿg∏¶÷P{¶dN¥ fiT≤>∑fim{T∑’ P{¶Ï<Q>by d 27. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! ¥Ø¶ ¥<gÂ’ ¥æÆÿg„ <¥∑„ÆP{¶d„ c
c c
c fiT≤>< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ ÷â„ fiT≤><Â, ∏Æ„ fiT≤>< <ÂK® fiT≤>< ? √¶„dg¶ ! ÷â„ <T fiT≤><Â, ∏Æ„ <T fiT≤><Â, <ÂK® <T fiT≤>< $ 3 Gƶ ¥„ c
c c
c ¸¶ØK„ ∏¶÷P{¶® ∏∆g∆¥g¶÷[„ <~K’ <fi Ø∂ÆP{¶Ï’ <~Q>< Âƶ ∑’ ¥„ <T ? j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„, ¥„ ∑’ <Áhfi¶g„T <Tx’¥g¶√ÚE>< $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ !0 $ c
c c
c
c
 E>Q>¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$6$$    ¥[g¶„ ÷W„¥¶„ "j„Kb®'   ¥æ. 1-2. ÷TÉg¶∑„¥æ ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ Ø„¥-¥¯T„<Æ* ÷TÉ∑¶∏¶Æ¶K¶<Æd¶K¶„ c
c
c 1. 1 j„Kb® ∑’ «’„ ! j„Kb®¥‡ ÷TTÉg¶∑„ P*{ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ÷TTÉ< 1, Ø„¥„∑’¥¯T’ ÷TTÉ< 2, ¥¯T„∑’Ø„¥’ ÷TTÉ< 3, ¥¯T„∑’¥¯T’ ÷TTÉ< 4 ? √¶„dg¶ c
c c
c ! j¶„ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ÷TTÉ<Â, j¶„ Ø„¥„∑’¥¯T’ ÷TTÉ<Â, j¶„ ¥¯T∑’Ø„¥’ ÷TTÉ<Â, ¥¯T„∑’¥¯T’ ÷TTÉ< $ 2 Gƶ j„Kb® ®T’ G¶T T„g¶<∑® $1$ 2. 1 j„Kb® ∑’ c
c c
c «’„ ! j„Kb®¥æ ÷TTÉg¶∑„ P*{ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„< 1, Ø„¥„∑’¥¯T’ ∏¶Æ¶K„< 2, ¥¯T„∑’Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„< 3, ¥¯T„∑’¥¯T’ ∏¶Æ¶K„< 4 ? √¶„dg¶ ! j¶„ Ø„¥„∑’Ø„¥’ c
c c
c ∏¶Æ¶K„<Â, j¶„ Ø„¥„∑’¥¯T’ ∏¶Æ¶K„<Â, ¥¯T„∑ T¶ Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„<Â, ¥¯T„∑ T¶ ¥¯T’ ∏¶Æ¶K„< $ 2 ®T’ G¶T T„g¶<∑® $2$ ¥æ. 3-4. ÷¯TQ>g¶∑„¥æ ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ c
c c
c Ø„¥-¥¯T„<Æ* ÷¯TQ>∑¶∏¶Æ¶K¶<Æd¶K¶„ 3. j„Kb® ∑’ «’„ ! j„Kb®<Æ*¶„ ÷¯TQ>g¶∑„ P*{ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ÷¯Tu>< ? Gƶ ÷TTÉg¶∑„ (¥æ. 1) ÂÆ„T ÷¯Tu>g¶∑„ <T Ø’≤>√¶„ c
c c
c «¶<∑¯T¶„ $3$ 4. 1 j„Kb® ∑’ «’„ ! j„Kb®<Æ*¶„ ÷¯Tu>g¶∑„ P*{ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„< ? ÂÆ„T G¶T (¥æ.2 1 ), ¥¯T„∑ T¶ Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„<Â, ¥¯T„∑ T¶ ¥¯T’ c
c c
c ∏¶Æ¶K„< $ 2 ®T’ G¶T T„g¶<∑® $4$ ¥æ. 5. ÷TT∆-÷¯Tu>„¥æ ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ Ø„¥-¥¯T„<Æ* ÷TT∆-÷¯Tu>Â[d¶}K¶<Æd¶K¶„ 5. 1 j„Kb® ∑’ «’„ ! j„Kb®¥æ c
c c
c ÷TT∆„ P*{ Ø„¥„∑’Ø„¥’ ÷TT∆„ ? ®¥¶„<T ÂÆ„T G¶T ¥¯T„∑’¥¯T’ ÷TT∆„ $ 2 Gƶ ÷TTÉg¶∑„ ÷TTÉg¶∑„ d ~[¶K Ø’≤>√¶ Âƶ ÷TT∆„∑’ ÷¯Tu>„∑ <T ~[¶K c
c c
c Ø’≤>√¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥¯T„∑’¥¯T’ ÷TT∆„; ¥¯T„∑ T¶ Ø„¥’ ∏¶Æ¶K„<Â, ¥¯T„∑ T¶ ¥¯T’ ∏¶Æ¶K„<Â, ®®∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ ÷TT∆„ <T, ÷TTu>„ <T j„d¯T’ $8$ ¥æ. 6. c
c c
c ÷TTÉg¶∑¶by¥æ ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ∏x-¥¯T„<Æ* ÷TTÉ∑¶bÂ[d¶Æ¶K¶<Æd¶K¶„ 6. j„Kb® ∑’ «’„ ! j„Kb®¥‡ ÷TTÉg¶∑„ P*{ ∏x„∑’∏x’ ÷TTÉ< 1, ∏x„∑ c
c c
c ¥¯T’ ÷TTÉ< 2 ? ¥¯T„∑’∏x’ ÷TTÉb 3 ? ¥¯T„∑’¥¯T’ ÷TTÉ< 4 ? Gƶ fi ><gÑ„∑’ ∏Q> Ø’≤>√¶ Âƶ ∏x„∑ <T ∏Q> Ø’≤>√¶ «¶<∑¯T¶ $ jTK’ G<Æ* c
c c
c Ø„¥„∑’Ø„¥’ ÷TTÉ< Â<Æ* ∏x„∑’∏x’ ÷TTɶT„d¯T’, ®d’ ∑¶∑[’ $ ®Â„ ¥¯T„ <T ¥¶„Ï¥ Ø’≤>√¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥æ. 7-8. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ®√[-fiæÆ[„∑’ c
c c
c <T‘√bfim{T∑’ 7. 1 G∂T ∑’ «’„ ! P*{ <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆® ? ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆® ? √¶„dg¶ ! <¥d <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆®, <¥d ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√„ $ 2 c
c c
c ®T’ G¶T T„g¶<∑® $ 8 1 G∂T¶ ∑’ «’„ ! P*{ <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ ? ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ ? √¶„dg¶ ! <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ <T, ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ <T c
c c
c $ 2 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ ? ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯T„ <T ¶T ƶ„ɶ ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ 1, ∏ÆT¶ c
c c
c ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ d <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√„ d 2, ∏ÆT¶ ∏<T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ d <T‘√Æ√<Â¥g¶T∆√¶ d 3 $ ®T’ G∂T- ®<√*<ØdTɶ„ <Âd«’√¶„ $ ¥æ. c
c 9. Ø„TN¥ ~T∑¶∑’ÂK«T¶÷dfi≤>¥’T„Ø∑¶<Æd¶K¶„ 9. Ø„T„ ∑’ «’„ ! g<Æâ® gÆÉæÂ∂® gÆΩ¸Ï„ gƶd¥„ gÆ„¥aÁ„ gƶ∑櫶T„ ∏<T÷ß’{<Âd’ ~dg¶∑„ P*{<~ <T c
c c
c P{¶Ï’ <ÆKT<[d’ Øÿ√æ’E>¶T<[d’ fiKN¥ÆT<[d’ ∏¶Æ¶K’ j¶„ ∏¶Æ¶K„<Â; ∏Æ„ ∑’ ∏¶Æ¶K„<Â, ∏¶Æ¶KÉg¶∑„ ∏¶Æ¶K®, fiK∑¶<gÉg¶∑„ fiK∑¶<g®, fiÆ∂∑„ d ∏¶÷® c
c c
c «Tb, GzZ ÷TTÉ< Âg¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„<Â, Â’ Gƶö <ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ T¶ g∑æN¥¶÷d’ T¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! Ø„T„ ∑’ g<Æâ∂® G¶T g∑æN¥¶÷√’ T¶ $ ¥æ. 10- c
c c
c 12. √Ω«’ Tß{gg¶∑N¥ G∂TN¥ ¥b’<Ød[-¥¥K∂K[-∏¶Æ¶K¶<Æd¶K¶„ 10. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«’ Tß{gg¶∑„ P*{ ¥b’<Ø® Tß{g<Â, ∏<∑*<Ø® Tß{g< ? √¶„dg¶ c
c c
c ! <¥d ¥b’<¥® Tß{gb, <¥d ∏<∑*<Ø® Tß{gb $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! Ø\¯T*<Ød¶b’ fi≤æ>Ç ∏<∑*<Ø® Tß{g<Â, «¶<T*<Ød¶b’ fi≤æ>Ç ¥b’<Ø® Tß{g<Â, ¥„ „∑Q>„∑’0 c

H $ 11. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«’ Tß{gg¶∑„ P*{ ¥¥K∂K∂ Tß{gb ? ∏¥K∂K∂ Tß{gb ? √¶„dg¶ ! <¥d ¥¥K∂K∂ Tß{g<Â, <¥d ∏¥K∂K∂ Tß{g< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E! ∏¶„K¶<Ïd -T„÷\¯Td -∏¶Æ¶Kd¶b’ fi≤æ>Ç ∏¥K∂K∂ Tß{g<Â, „d¶ -P{µg¶b’ fi≤æ>Ç ¥¥K∂K∂ Tß{g<Â; ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $ 12. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«’ Tß{gg¶∑„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 7,8

c c
c Âhfi >g¶® P{g¶Æ¶Kg¶Æ¶K„< ? √¶„dg¶ ! g¶÷∏¶„d’ <fi÷¥æß’{ Â’ ÂØÿ«d¥’<¥Q>’ P{Ï楒 P{\¯T¥’ Âhfi >’¶® ∏¶Æ¶Kg¶Æ¶K„< $ ¥æ. 13-15. √Ω«√dG∂TN¥ c
c c
c ∏¶Æ¶K-÷ǶK-P{T϶ƶK¶<Æd¶K¶ 13. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«√® ¥g¶∑„ P{g¶Æ¶Kg¶Æ¶K„< ? √¶„dg¶ ! G’ ¥„ g¶Â¶ j¶∑¶<Tƶ∏¶„ K¥<T√Â∂∏¶„ ∏¶Æ¶Kg¶Æ¶K„< c
c c
c ÂØ„ß{Ø„¥„∑’ ∏¶„dg¶Æ¶K„< $ 14. G∂TN¥ ∑’ «’„ ! √Ω«√ÂN¥ ¥g¶∑N¥ ∏\zZ ÷ǶK„b T¶ fi¶¥T∑„b T¶ Á„Ï„b T¶ <¥*O¶∑„b T¶ T’„ b T¶ <fi[„ b T¶ ? ∑¶„ b∑Q>„ c
c c
c ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G∂T„ ∑’ √Ω«√® ¥g¶∑„ Gg¶Æ¶K„< ’ <~∑¶b Â’ ¥¶„<Â*<Ød[¶® G¶T ◊{¶<¥*<Ød[¶® ∏<Q>-∏<Q><g*G-P„{¥ -g’¥æ -K¶„g -jÆ[¶®, c
c c
c ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 15. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«√„ ¥g¶∑„ fi«‡ gæÆ„∑’ P{¶T<Ïd’ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K[® ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G∂T„ ∑’ √Ω«√„ c
c c
c ¥g¶∑„ ¥¯T¶„ ∏¶Æ¶K„<Â, ¥¯T¶„ fiK∑¶g„<Â, ¥¯T¶„ ÷N¥¥<Â, ¥¯T¶„ <jN¥¥<Â, ∏<«aÁ∑’ ∏¶Æ¶K„<Â, ∏<«aÁ∑’ fiK∑¶g„<Â, ∏<«aÁ∑’ ÷N¥¥<Â, c
c c
c ∏<«aÁ∑’ <jN¥¥<Â, ∏¶ÆÇ ∏¶Æ¶K„<Â, ∏¶ÆÇ fiK∑¶g„<Â, ∏¶ÆÇ ÷N¥¥<Â, ∏¶ÆÇ j∂¥¥< $ g¶ÂæG∂TK¥ÆK∑∂ fiæ[G∂TK¥ÆK∑∂ g¶ÂæG∂Tfi≤>¸x¶ c
c c
c fiæ[G∂T’ ◊æ{≤>¶ µƶ ∏¶Æ¶K„b, µƶ <~∑¶<Â, µƶ fiK∑¶g„<Â, ∏TK¶ <T d ∑’ fiæ[G∂Tfi≤>¸x¶ g¶÷G∂T◊æ{≤>¶ µƶ <~∑¶<Â, µƶ ÷T<~∑¶<Â; ¥„ „∑Q>„∑’0 c
c c
c G¶T j¶„fi«‡ gæÆ„∑’ P{¶T<ÏP’{ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K[® $ ¥æ. 16-18. √Ω«d¥K∂KN¥ g¶b-<fib∏’√<T«¶√¶ g¶b-<fib¥K∂KP{¶Ï<Q>by d 16. P{< ∑’ «’„ ! g¶<Â∏’√¶ c
c c
c fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! Â∏¶„ g¶<Âd’√¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö g’¥„ ¥¶„<∑„ gzZæÏæ’√„ $ 17. P{< ∑’ «’„ ! <fi<Âd’√¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! Â∏¶„ fi„<Âd’√¶ fir∑[¶ $ Â’ Gƶö c
c c
c ∏<Q> ∏<Q><g*G¶ P„{¥ -g¥æ -K¶„g -jÆ„ $ 18. ∏µg¶fi„<® ∑’ «’„ ! ¥K∂K® P„{Tbd’ P{¶Ï’ ¥’<~Q>< ? √¶„dg¶ ! G¶T<Âd’ ¥„ P{¶Ï’ «Tc¶K<∑É„ ¥K∂K® ∏¯T¶T∆„ c
c c
c «T< ®T<Âd’ P{¶Ï’ ¥’<~Q><Â, ∏Æ„ ∑’ ¥g® ¥g® T¶„ß{<¥Ég¶∑„ 2 ~KgP{¶Ï¥gd’<¥ T¶„\ÚE>∆„ «Tb $ ¥æ. 19-20. √Ω«\µg <gdN¥ G∂TN¥ jKd - c
c c
c Ø„T϶„√æTT¶d¶<Æd¶K¶„ 19. 1 G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«√„ ¥g¶∑„ j„Kb®¥æ ÷TTɄɶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® ÷TTɄɶ, ∏zZ„√b® j¶„ ÷TTɄɶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ¥„ ∑’ ¥∆∂ fi’<~*<Ø® ¥¯T¶<Æ* fiÉ[∂<Æ* fiÉ[® T∂KdÏx∂® T„÷\¯TdÏx∂® fiK¶∑∂d’ ∏¶√d’ ¥¶„Ƕ <j¥µg fiØ„¥„ <jÚEæ>«<Â, 2 T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ c
c c
c ¥g¶„Ær∑b T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Æ\r∑[¶ ~¶÷K’<√<∑* ¥„∑’ <T÷¯Tb, ~¶÷K’<√<∑* ¥„∑’ <T÷¯T„[¶ ~¶÷K’<√∑∂® ¥„∑¶® fiK¶∑∂®∑’ ¥<x* ¥’√¶g’ ¥’√¶g„b, ¥„ c
c c
c ∑’ G∂T„ ∏zZP{¶g® KÉP{¶g® «¶„√P{¶g® P{¶gP{¶g® ∏zZP’{<Á® KÉP’{<Á® «¶„√P’{<Á® P{¶gP’{<Á®, ∏zZ<fiT¶<¥Â„ KÉ<fiT¶<¥Â„ «¶„√<fiT¶<¥® P{¶g<fiT¶<¥Â„, c
c ÂæÇ„ µg∑„ ÂÑ„¥„ ÂØ¢DT<¥® Â<[¯T¢DT¥¶∑„ ÂØQ>¶„÷[„ ÂØ\hfiÂP{K∑„ ÂΩ«¶T∑¶«¶<T„ ®Â’<¥ ∑’ ∏’ÂK’<¥ P{¶Ï’ P{K„É j„K<®¥æ ÷TTÉb; ¥„ c
c c
c „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! G¶T ∏zZ„√b® ÷TTɄɶ, ∏zZ„√b® j¶„ ÷TTTɄɶ $ 20. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«√„ ¥g¶∑„ Ø„T϶„√„¥æ ÷TTɄɶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® c
c c
c ÷TTɄɶ ∏zZ„√b® j¶„ ÷TTɄɶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ¥„ ∑’ ¥∆∂ fi’<~<Ø® ¥¯T¶<Æ* fiÉ[∂<Æ* fiÉ[® Âƶm{TN¥ ¥g∑N¥ T¶ g¶Æ∑N¥ T¶ ∏’Â∂® c
c c
c ®√g<T ∏¶Kd’ cµgd’ ¥æTd∑’ ¥¶„Ƕ <T¥µg ¶„ «T< ¥’T„√G¶Â¥â„ <Â\¯Tcµg¶∑æK¶√K„, ¥„ ∑’ G∂T„ cµgP{¶g® fiær∑P{¶g® ¥‘√P{¶g® g¶„aÁP{¶g®, c
c c
c cµgP’{<Á® fiær∑P’{<Á® ¥‘√P’{<Á® g¶„aÁP’{<Á®, cµg<fiT¶<¥® fiær∑<fiT¶<¥® ¥‘√<fiT¶<¥® g¶„aÁ<fiT¶<¥®, Â<Ç„ µg∑„ ÂÑ„¥„ ÂØ¢DT<¥Â„ c
c c
c Â<[¯T¢DT¥¶∑„ ÂØQ>¶„T÷[„ ÂØ\hfiÂP{K∑„ ÂΩ«¶T∑¶«¶<T„ ®d’<¥ ∑’ ∏’ÂK’<¥ P{¶Ï’ P{K„É Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ<Â; ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $ ¥æ. 21. √Ω«<Q>dN¥ c
c c
c G∂TN¥ ∏¶√¶K-P{Kd¶fim{T∑’ 21. G∂T„ ∑’ «’„ ! √Ω«√® ¥g¶∑„ ÷[¶∑® T¶ fi¶<¥Ñ® T¶ ∏’¸ÁæÉ® T¶ ∏ÚE>„É T¶ <~Q>„É T¶ <j¥∂®É T¶ Âædu>„É T¶, c
c c
c g¶Â‡® ¥æTg¶∑∂® ¥æT<Â, G¶√Kg¶∑∂® G¶√K<Â, ¥æÆd¶® ¥æ<Æ„ «Tb, Øÿ<ƶ® Øÿ<Æ® «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G∂T„ ∑’ √Ω«√® ¥g¶∑„ G¶T Øÿ<Æd¶® Øÿ<Æ® «T< c
c c
c $ ¥æ. 22 fi¥T∑¥g® Âd∑’ÂK’ ~ G∂T¶TzZ¶<jm{T∑¶b 22. ∏Æ„ ∑’ fi¥T∑P{¶Ï¥gd’<¥ ¥∂¥„∑ T¶ fi¶®<Æ* T¶ ∏¶√ÚE>< ¥gg¶√ÚE>b <ÂKdg¶√ÚE>< c

H <T<∑ƶdg¶TÉ< $ fir∑T¢D¶<∑ d ¥„ P{µg¶b’ ¸x¶b’ fiæQ>¶b’ <jÆ[¶b’ P{≤>¶b’ fiæQ><T¶b’ ∏<«<j<TQ>¶b’ ∏<«¥g∆¶√d¶b’ ÷<Ør∑¶b’, j¶„ ÷T¥’¶b’ «T’<Â; Â∏¶„
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E«Tb Øÿm{T„ Øÿ¯Tr∑„ Øÿ‘√’c„ Ø°K¥„ Øÿh◊{¶¥; ∏<∑Q>„ ∏P’{„ ∏\hfi® ∏¥æ«„ ∏g∑ær∑„ ∏g∑¶g„ Æ∂∑N¥K„ Ø∂∑N¥K„ ∏<∑Q>N¥K„ ∏P’{ÂN¥K„ ∏\hfidN¥K„ ∏¥æ«N¥K„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 8

c c
c ∏g∑ær∑N¥K„ ∏g∑¶gN¥K„ ∏∑¶Ø„ÉTd∑„ fiǶd¶® d¶&<T «T< $ Tr∑T¢D¶<∑ d ¥„ P{µg¶b’ j¶„ ¸x¶b’0 fi¥zZ’ j„¯T’ G¶T ∏¶Ø„ÉTd∑„ fiǶd¶® d¶&<T c
c c
c
c «T< $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   $$ ¥[g¶„ ÷W„¥¶„¥g[¶„ $$    ∏Q>g¶„ ÷W„¥¶„ "¸¶Ï„'    ¥æ. 1-3. ®√’¸¶Ï-fi’≤> - c
c
c c
c ¸¶Ïfi’≤>Âg∑æN¥¶∑’ ∏¶÷d¸’cfim{T∑¶b 1. ®√’¸¶Ï„ ∑’ «’„ ! g∑æN¥„ P*{ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„< ? <ÂKaÁ¶÷d’ fiP{K„< ? g∑æN¥¶÷d’ fiP{K„< ? Ø„T¶÷d’ c
c fiP{K„< ? j„Kbd¶÷d’ P{Ƕ j„Kb®¥æ ÷TTÉ< ? <ÂKd¶÷d’ P{Ƕ <ÂK®¥æ ÷TTÉb ? g∑æN¥¶÷d’ P{Ƕ g∑æN¥„¥æ ÷TTÉb ? Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T϶„√„¥æ c
c c
c ÷TTÉ< ? √¶„dg¶ ! ®√’¸¶Ï„ ∑’ g∑æN¥„ j„Kbd¶÷d’ <fi fiP{K„b, <ÂKd¶÷d’ <fi fiP{K„b, g∑æd¶÷d’ <fi fiP{K„b, Ø„T¶÷d’ <fi fiP{K„b; ∑„Kbd¶÷d’ <fi P{Ƕ j„Kb®¥æ c
c c
c ÷TTÉ<Â, <ÂKd¶÷d’ <fi P{Ƕ <ÂK®¥æ ÷TTÉ<Â, g∑æN¥¶÷d’ <fi P{Ƕ g∑æN¥„¥æ ÷TTÉ<Â, Ø„T¶÷d’ <fi P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< $ 2. ®√’Âfi’≤>® ∑’ «’„ c
c c
c ! g∑æN¥„ P*{ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„b ? G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ< ? √¶„dg¶ ! ®√’Âfi’≤>® ∑’ g∑æN¥„ ∏¶÷d’ <¥d fiP{K„<Â, <¥d j¶„ fiP{K„< $ Gb fiP{K„b c
c c
c j¶„ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„b, j¶„ <ÂKd¶÷d’ fiP{K„b, j¶„ g∑æN¥¶÷d’ fiP{K„b, Ø„T¶÷d’ fiP{K„b $ j¶„ j„Kbd¶÷d’ P{Ƕ j„Kb®¥æ ÷TTÉb, ∑¶„ <ÂK0, ∑¶„ g∑æN¥¶0, c
c c
c Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< $ ¥„ P„{∑Q>∑’ G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< ? √¶„dg¶ ! ®√’Âfi’≤>ÂN¥ ∑’ g∑æN¥N¥ P„{TÏg„T ض„ √Â∂∏¶„ fi∆¶d’<Â, Â’ c
c c
c Gƶ-∏’ÂP{Kd¶ ~„T, P{hfi¶„TT<[d¶ ~„T $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< $ 3. ¸¶Ïfi’≤>„ ∑’ «’„ ! g∑æN¥„ P*{ j„Kb¶÷Ø’ fiP{K„< c
c c
c G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< ? √¶„dg¶ ! j¶„ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„< G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ¸¶Ïfi’≤>® ∑’ g∑æN¥„ Âƶm{TN¥ ¥g∑N¥ T¶ g¶Æ∑N¥ T¶ ∏’<® ®√g<T ∏¶Kd’ c\µgd’ ¥æTd∑’ ¥¶„Ƕ <j¥µg Ø„¥’ ÷TKg<Â, Ø„¥’ j¶„ ÷TKgb, c
c c
c Ø„¥’ fiÇaÁ¶<Â, Ø„¥’ ∑¶„ fiÇaÁ¶<Â; ¥„ ∑’ „∑’ Ø„¥¶„TKg-Ø„¥fiÇaÁ¶∑„∑’ j¶„ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„< G¶T Ø„T¶÷d’ P{Ƕ Ø„T„¥æ ÷TTÉ< $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T c
c c
c Ø„T„¥æ ÷TTÉb $ ¥æ. 4-8. <gdP‡{≤>fi¶¥P{¶K√-<Â∑ضÆ√¶bfiæK¥¶∑’ P{¶bd¶bP{Kd¶fim{T∑’ 4 fiæK¥„ ∑’ «’„ ! P{ÚE>’<¥ T¶ 1 ØÆ’<¥ T¶ 2 ÷Ø√’<¥ T¶ 3 c
c c
c Ø<Td’<¥ T¶ 4 TÏd’<¥ T¶ 5 j‡g’<¥ T¶ 6 √Æ∑’<¥ T¶ 7 √Æ∑<TØÿ‘√’<¥ T¶ 8 fi¯TÂ’<¥T¶ 9 fi¯TÂ<TØÿ‘√’<¥ T¶ 10 T∑’<¥ T¶ 11 T∑<TØÿ‘√’<¥ T¶ 12 c
c c
c <gd<T[∂® <gd¥’P{hfi„ <gdfi<∑ƶ∑„ <gdTƶ® √’¶ "®Â„ <g®' <[ P{¶÷’ ∏∆dKN¥ <gdN¥ Tƶ® P‡{≤>-fi¶¥’ ÷ضb; ¶„ ∑’ «’„ ! ¥„ fiæK¥„ P{<ÂP{K® ? c
c c
c √¶„dg¶ ! G¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{ÚE>’<¥ T¶ 12 G¶T P‡{≤>-fi¶¥’ ÷W¶b ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ <¥d <ÂP{K®, <¥d ~÷P{K®, <¥d fi’~P{K® $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ c
c c
c TæÇ< "<¥d <ÂP{K®, <¥d ~÷P{K®, <¥d fi’~P{K®' ? √¶„dg¶ ! G„ «<T® ÷WT∑d¶®, ∑¶„ ¸’c∑d¶®, ∑¶„ g¶K∑d¶®, ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® c
c c
c ∏<Æ√K<∑d¶® fi¶Ø¶„<¥d¶® Â∂<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ G„ «<T® ÷WT∑d¶® <T ¸’c∑d¶® <T, ∑¶„ g¶K∑d¶® ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® ∏<Æ√K<∑d¶® fi¶∏¶„<¥d¶® c
c c
c fi¶Kd¶T<∑d¶® ~÷<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ G„ «<T® ÷WT∑d¶® <T ¸’c∑d¶® <T g¶K∑d¶® <T ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® G¶T fi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶® fi’~<Æ* c
c P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T fi’~P{K® $ 5. fiæK¥„ ∑’ «’„ ! P{ÚE>’<¥ T¶ G¶T T∑<TØÿ‘√’<¥ T¶ Â∑¶b’ …{¥<Td …{¥<Td ∏√<∑P{¶d’ <j<¥Kb ¶T’ ~ ∑’ «’„ c
c c
c ! ¥„ fiæK¥„ P{<ÂP{K® ? √¶„dg¶ ! <¥d <ÂP{K® <¥d ~÷P{K® <¥d fi’~P{K® $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G„ «<T® ÷N¥T∑d¶® <Â<Æ*; ÷N¥T∑d¶® <T c
c c
c <j<¥K∑d¶® <T, j¶„ ØÆ∑d¶® ~÷<Æ*; G„ «<T® ÷N¥T∑d¶® <T <j<¥K∑d¶® <T ØÆ∑d¶® <T ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® G¶T fi’~<Æ P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ ¥„ c
c c
c „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! 0 $ 6. fiæK¥„ ∑’ «’„ ! P{ÚE>’<¥ T¶ G¶T T∑<TØÿ‘√’<¥ T¶ <gd<T[∂® <gd¥’P{hfi„ <gdfi<∑ƶ∑„ <gdTƶ® √’¶ "®® <gd„' <[ P{¶÷’ ∏∆dKN¥ c
c c
c <gdN¥ Tƶ® ÷¥æ’ <j<¥Kb, ¶„ ∑’ «’„ ! ¥„ fiæK¥„ P{<ÂP{K® ? √¶„dg¶ ! <¥d <ÂP{K®, <¥d ~÷P{K®, <¥d fi’~P{K® $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G„ «<T® c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E<j<¥K∑d¶® <Â<Æ*; G„ «<T® <j<¥K∑d¶® <T <Tx’¥∑d¶® <T, j¶„ g¶K∑d¶® ~÷<Æ*; G„ «<T® <j<¥K∑d¶® <T <Tx’¥∑d¶® <T g¶K∑d¶® <T ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 8,9

c c
c G¶T fi’~<Æ P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! <¥d <ÂP{K®, <¥d ~÷P{K®, <¥d fi’~P{K® $ 7. fiæK¥„ ∑’ «’„ ! P{ÚE>’<¥ T¶ G¶T ∏∆dKN¥ <gdN¥ c
c c
c Tƶ® ∏¶d¶ÂP{r∑¶dÂ’ ÷¥æ’ ∏¶d¶g„[¶ <~<Q>ɶ, ∏∆„ d ¥„ fiæK¥„ g‘√¶„ ∏¶√µg ¥dfi¶<∑∑¶ ∏<¥∑¶ ¥∂¥’ <E>*؄ɶ, ¥„ d ÷¥‡ ¶® ~„T fiæ¯T¶d¶g∑d¶® Â’ c
c c
c <gd’ <T*c„ɶ, ¥„ ∑’ «’„ ! fiæK¥„ P*{ <gdT„K„∑’ fiæQ>„ ? fiæK¥T„K„∑’ fiæQ>„ ? √¶„dg¶ ! G„ <gd’ g¶K„< ¥„ <gdT„K„∑’ fiæQ>„, G„ fiæK¥’ g¶K„b ¥„ fiæK¥T„K„∑’ fiæQ>„ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ c
c c
c «’„ ! ®T’ TæÇb G¶T ¥„ fiæK¥K„K„∑’ fiæQ>„ ? ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! P{Ég¶∑„ P{≤>„, ¥’<cÉg¶∑„ ¥’<c„, <j¯T<[Ég¶∑„ <j¯T<[®, <j<¥KÉg¶∑„ <j¥Q>„ <[ T[¯T’ c
c c
c <¥d¶ ? Ħ, «√T’ ! P{Ég¶∑„ P{≤>„ G¶T <j¥Q>„ <[ T[¯T’ <¥d¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! G„ <gd’ g¶K„< ¥„ <gdT„K„∑’ fiæQ>„, G„ fiæK¥’ g¶K„b ¥„ fiæK¥T„K„∑’ fiæQ>„ $ ∏’¶„ c
c c
c E>rÆ’ g¶¥¶∑’ gKb P{¶bd¶® G¶T fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„, ¸¶<Æ* E>rÆ’ g¶¥¶∑’ gK< P{¶bd¶® G¶T fi¶K¶T<∑d¶® ~÷<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ 8. fiæK¥„ ∑’ «’„ ! fiæK¥’ c
c c
c ¥[∂® ¥g<«c’¥„ɶ, ¥dfi¶<∑∑¶ T¶ ¥„ ∏<¥∑¶ ¥∂¥’ <E>*؄ɶ, ¶„ ∑’ «’„ ! ¥„ fiæK¥„ P{ÂP{K® ? √¶„dg¶ ! G¶T ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ Â’ fiæK¥’ ¥[∂® ¥g<«c’¥„b c
c c
c ¥dfi¶<∑∑¶ T¶ ¥„ ∏<¥∑¶ ¥∂¥’ <E>*Øb ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® ∏<Æ√K<∑0 G¶T fi¶∑¶<ÂT¶dP{Kd¶® fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„, ∏¶¥∆TÆ®∑ d c
c c
c ∏∑TP’{Á∑T<[®∑’ fiæK¥T„K„∑’ fiæQ>„ $ ¥æ. 9. Gæ¢Dg¶∑¶∑’ Gd-fiK¶GdÆ„÷<jm{T∑’ 9. ض„ «’„ ! fiæK¥¶ ¥K¥d¶ ¥K[d¶ ¥K¯Td¶ ¥K¥«’≤>g[¶„T√K∑¶ c
c c
c ∏∆g∆„∑’ ¥<x* ¥’√¶g’ ¥’√¶g„*<Â, ÂzZ ∑’ ®√„ fiæK¥„ fiK¶b∑b ®√„ fiæK¥„ fiK¶bÉb, ¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ √¶„dg¶ ! ¥T∂K® fiK¶<d∑<Â, ∏T∂K® fiK¶bÉ< $ ¥„ c
c c
c P„{∑Q>„∑’ G¶T fiK¶bÉ< ? √¶„dg¶ ! GN¥ ∑’ T∂KdTɶb’ P{µg¶b’ ¸x¶b’ j¶„ fiæQ>¶b’ G¶T j¶„ ∏<«¥g∆¶√¶b’, j¶„ ÷<Ør∑¶b’, ÷T¥’¶b «T’< ¥„ ∑’ fiK¶<d∑<Â; c
c c
c GN¥ ∑’ T∂KdT¢D¶b’, P{µg¶b’ ¸x¶b’ G¶T j¶„ ÷<Ør∑¶b’, P{µg¶b’ j¶„ ÷T¥’¶b’ «T’< ¥„ ∑’ fiæK¥„ fiK¶<dÉ< $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇb ¥T∂K® c
c c
c fiK¶<G∑b, ∏T∂K® fiK¶bÉ< ! ¥æ. 10-11. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ¥T∂Kd[- ∏T∂Kd[fim{T∑’ 10. G∂T¶ ∑’ «’„ ! P*{ ¥T∂Kd¶ ? ∏T∂Kd¶ √¶„dg¶ ! c
c c
c ¥T∂Kd¶ <T, ∏T∂Kd¶ <T $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G∂T¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶; Â’ Gƶö ¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ d, ∏¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ ∏¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ c
c c
c „ ∑’ <¥x¶, <¥x¶ ∑’ ∏T∂Kd¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ ¥’¥¶K¥g¶T∆√¶ „ Øÿ<Tƶ fir∑[¶; Â’ Gƶö ¥„Ï„<¥fi≤>T∆√¶ d, ∏¥„Ï„<¥fi≤>T∆√¶ d $ ÂzZ ∑’ G„ „ c
c c
c ¥„Ï„<¥fi≤>T∆√¶ „ ∑’ Ï<xT∂K®∑’ ¥T∂Kd¶, P{K∑T∂K®∑’ ∏T∂Kd¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ ∏¥„Ï„<¥fi≤>T∆√¶ „ ∑’ Ï<xT∂K®∑’ ¥T∂Kd¶, P{K∑T∂K®∑’ c
c ¥T∂Kd¶ <T ∏T∂Kd¶ <T $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇ< G∂T¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶; Â’ Gƶö ¥T∂Kd¶ <T $ ∏T∂Kd¶ <T 11. 1 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ ¥T∂Kd¶ ! c
c c
c ∏T∂Kd¶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Ï<xT∂K®∑’ ¥T∂Kd¶, P{K∑T∂K®∑’ ¥T∂Kd¶ <T ∏T∂Kd¶ <T $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! G„<¥ ∑’ j„Kbd¶∑’ ∏\zZ ÷Q>¶∑„ P{µg„ ¸Ï„ c
c c
c T∂K® fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ „ ∑’ j„Kbd¶ Ï<xT∂K®∑ <T ¥T∂Kd¶, P{K∑T∂K®∑ <T ¥T∂Kd¶, G„<¥ ∑’ j„Kbd¶∑’ j\zZ ÷Q>¶∑„ G¶T fiKß{g„ „ ∑’ j„Kbd¶ Ï<xT∂K®∑’ c
c c
c ¥T∂Kd¶, P{K∑T∂K®∑’ ∏T∂Kd¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 2 Gƶ j„Kbd¶ ®T’ G¶T fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ $ 3 g∑æN¥¶ Gƶ ∏¶„<Æd¶ G∂T¶ $ jTK’ <¥xTɶ c
c c
c
c
«¶<∑d¯T¶ $ 4 T¶∑g’ÂK-G¶„<Â¥-T„g¶<∑d¶ Gƶ j„Kbd¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   $$ fi >g¥® ∏Q>g¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$    jTg¶„ c
c
c
c ÷W„¥¶„ "√Œ®'    ¥æ. 1-3. G∂T„¥æ √Œd[ -ÏÆÿd[¶by∑’ Æ„÷fim{T∑’ 1. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ √Œd[’ ƯTg¶√ÚE>’< ? √¶„dg¶ ! fi¶∑¶<ÂT¶Â„∑’ c
c
c c
c g楶T¶Ø„∑’ ∏<Ør∑¶0 g„Æÿ∑0 fiK‘√0 P{¶„Æ0 g¶∑0 g¶d¶0 ϶„«0 fi„É0 ض„¥0 P{ÏÆ0 ∏Ω«aÁ¶∑0 fi„¥æ∆0 K<Â-∏K<Â0 fiKfiKT¶d0 g¶d¶g¶„¥0 c
c c
c <gÚE>¶Ø’¥∑¥Ñ„∑’, ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! G∂T¶ √Œd[’ ƯTg¶√ÚE>’< $ 2. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ ÏÆÿd[’ ƯTg¶√ÚE>’< ? √¶„dg¶ ! fi¶∑¶<ÂT¶ÂT„Kg∑„∑’ G¶T c
c <gÚE>¶Ø’¥∑¥ÑT„Kg∑„∑’, ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! G∂T¶ ÏÆÿd[’ ƯTg¶√ÚE>’< $ 3. ®T’ ∏¶Pæ{Ï∂P{K„*<Â, ®T’ fiK[∂P{K„*< $ ®T’ Ø∂Æ∂P{K„*<Â, ®T’ HN¥∂P{K„*< $ ®T’ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏∑æfiKdu>’<Â, ®T’ T∂Â∂Td’< $ fi¥zZ¶ ~[¶K $ ∏hfi¥zZ¶ ~[¶K $ ¥æ. 4-5. ¥[g∏¶„T¶¥’ÂK-Â∑æT¶d¶by¥æ √Œd[-ÏÆÿd[¶bfim{T∑’ 4. ¥[g„ ∑’ «’ÂF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 9

c
„! c
c ∏¶„T¶¥’ÂK„ P*{ √Œ®, ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ®, ∏√ŒdÏÆÿ® ? √¶„dg¶ ! j¶„ √Œ®, j¶„ ÏÆÿ®, j¶„ √ŒdÏÆÿ®, ∏√ŒdÏÆÿ® $ 5. 1 ¥[g„ ∑’ «’„ ! Â∑æT¶Â„ P*{ √Œ®, c
c c
c ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ®, ∏√ŒdÏÆÿ® ? √¶„dg¶ ! j¶„ √Œ®, j¶„ ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ®, j¶„ ∏√ŒdÏÆÿ® $ 2 ®T’ ¥[g„ O∑T¶®, ¥[g„ O∑¶„ØÆ∂, ¥[g¶ fiæ >T∂ $ 3 c
c c
c ∏¶„T¶¥’ÂK¶b ¥¯T¶b’ Gƶ ¥[g„ ∏¶„T¶¥’ÂK„ (¥æ. 4) $ 4 ¥„¥¶ Gƶ Â∑æT¶® $ ®T’-∏¶„T¶¥ T¶d O∑÷Ø<Æ fiæ >T∂ Ø∂T¶ d ¥¶√K¶ T¶¥¶ $ ¥æ. 6. ~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ c
c c
c √Œd[-ÏÆÿd[¶bfim{T∑’ 6. 1 j„Kbd¶∑’ «’„ ! P*{ √Œd¶ G¶T ∏√ŒdÏÆÿd¶ ? √¶„dg¶ ! j¶„ √Œd¶, j¶„ ÏÆÿd¶, √ŒdÏÆÿd¶ <T, ∏√ŒdÏÆÿd¶ <T $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! T„÷\¯Td-„d¶b’ fi≤æ>Ç j¶„ √Œd¶, j¶„ ÏÆÿd¶, √ŒdÏÆÿd¶, j¶„ ∏√ŒdÏÆÿd¶ $ G∂T’ ~ P{µg∑’ ~ fi≤æ>Ç j¶„ √Œd¶, j¶„ ÏÆÿd¶, j¶„ √ŒdÏÆÿd¶, c
c c
c ∏√ŒdÏÆÿd¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 2 ®T’ G¶T T„g¶<∑d¶ $ jTK’ ∑¶∑[’ G¶<∑d¯T’ ¥K∂K„<Æ* $ ¥æ.7-16. ∏\zZP{¶d-¥gd-P{µg-Ï„N¥¶-<Ø<Q>∏¶by¥æ √Œd[- c
c c
c ÏÆÿd[fim{T∑’ 7. cµg\zZP{¶d„ G¶T G∂T\zZP{¶d„ ~÷zZfiØ„∑’ $ 8. fi¶„‘√Ï\zZP{¶® ∑’ «’„ ! P*{ √Œ®, ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ®, ∏√æŒdÏÆÿ® ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ √Œ®, c
c c
c j¶„ ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ® <T, ∏√ŒdÏÆÿ® <T $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! √ŒdÏÆÿdدT¶b’ fi≤æ>Ç j¶„ √Œ®, j¶„ ÏÆÿ®, √ŒdÏÆÿ®, j¶„ ∏√ŒdÏÆÿ® $ ∏√ŒdÏÆÿdدT¶b’ c
c c
c fi≤æ>Ç j¶„ √Œ®, j¶„ ÏÆÿ®, j¶„ √ŒdÏÆÿ®, ∏√ŒdÏÆÿ® $ 9. ¥gd¶ P{µg¶<∑ d ~÷zZfiØ„∑’ $ 10. 1 P{rÆÏ„N¥¶ ∑’ «’„ ! P*{ √Œd¶, G¶T ∏√ŒdÏÆÿd¶ ? c
c c
c √¶„dg¶ ! j¶„ √Œd¶, j¶„ ÏÆÿd¶, √ŒdÏÆÿd¶ <T, ∏√ŒdÏÆÿd¶ <T $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! دTÏ„¥’ fi≤æ>Ç Â<ÂdfiØ„∑’, «¶TÏ„¥’ fi≤æ>Ç ~÷zZfiØ„∑’ $ 2 ®T’ G¶T c
c c
c ¥æß{Ï„¥¶ $ 11. <ØQ>∂-Ø’¥∑-j¶∑-∏r∑¶∑-¥r∑∏¶„ ~÷zZfiØ„∑’ ∑„¯T¶∏¶„ $ 12. Æ„<Q>Ѷ ~[¶K ¥K∂K¶ j„d¯T¶ Â<Âd®∑’ fiØ„∑’ $ P{µgd’ ~÷zZ®∑’ fiØ„∑’ c
c c
c $ 13. g∑G¶„√¶„ TbG¶„√¶„ ~÷zZ®∑’ fiØ„∑’ $ P{¶dG¶„√¶„ Â<®∑’ fiØ„∑’ $ 14. ¥¶√K¶„T∏¶„√¶„ ∏∑¶√¶K¶„T∏¶„√¶„ ~÷zZ®∑’ fiØ„∑’ $ 15. ¥¯TدT¶ ¥¯TfiØ„¥¶ c
c c
c ¥¯TfiÉT¶ Gƶ fi¶„‘√Ï\zZP{¶∏¶„ (¥æ.8) $ 16. Â∂Âx¶ ∏∑¶√Âx¶ ¥¯Tx¶ ~÷zZ„∑’ fiØ„∑’ $ ¥æ. 17-18. ϶O<Td¶bG殥æ ∏P{¥¶by¥æ d fi¥zZ[fim{T∑’ c
c c
c 17. ¥„ j‡∑’ «’„ ! ϶O<Td’ ∏\hfiÚE>¶ ∏gæÚE>¶ ∏√„Æ∂ ∏fi≤>¸x¶ ¥g∑¶∑’ <∑‘√’Z¶∑’ fi¥zZ’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ϶O<Td’ G¶T fi¥zZ’ $ 18. ¥„ j‡∑’ «’„ ! c
c c
c ∏P{¶„Æ[’ ∏g¶∑[’ ∏g¶d[’ ∏϶„«[’ ¥g∑¶∑’ <j‘√’Z¶∑’ fi¥zZ’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ∏P{¶„Æ[’ G¶T fi¥zZ’ $ ¥æ. 19. <¥¢D∑¶® P’{Á¶-fiض„¥ÁdN¥ fi¶Ær∑fim{T∑’ c
c c
c 19. ¥„ j‡∑’ «’„ ! P’{Á¶-fiض„¥„ Á∂∑„ ¥g∑„ <j‘√’Z„ ∏’ÂP{K„ «T<Â, ∏’<Âg¥K∂K® T¶, ¸Æÿg¶„Æ„ <T d ∑’ fiæ\¯T* <TÆK[¶ ∏Æ fiÚE>¶ ¥’Tæ≤>„ P{¶Ï’ P{K„< Â∏¶„ fiÚE>¶ c
c <¥¢D< 3 G¶T ∏’Â’ P{K„b ? Ħ √¶„dg¶ ! P’{Á¶-fiض„¥„ Á∂∑„ G¶T ∏’Â’ P{K„< $ ¥æ. 20. ®√’ G∂T’ fi≤æ>Ç bÆ∏fiK«<Td¶÷d¶∑’ ®√¥gd¸’c<∑¥„ƶ„ 20. c
c c
c ∏∆÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< ®T’ «¶¥„*< ®T’ fir∑T„*< ®T’ fim{T„*<Â-""®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ض„ ∏¶÷d¶b’ fi√K„<Â, Â’ Gƶ-bÆ«<Td¶÷d’ ~, c
c c
c fiK«<Td¶÷√’ ~ $ G’ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷√’ fiP{K„< ’ ¥gd’ fiK«<Td¶÷√’ fiP{K„<Â, G’ ¥gd’ fiK«<Td¶÷√’ fiP{K„< ’ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷√’ fiP{K„b; bÆ«<Td¶÷√N¥ c
c c
c fiP{K∑d¶® fiK«<Td¶÷√’ fiP{K„b, fiK«<Td¶÷√N¥ fi√K∑¶® bÆ«<Td¶÷d’ fiP{K„< $ ®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ض„ ∏¶÷d¶b’ fiP{K„<Â, Â’0- bÆ«<Td¶÷d’ c
c c
c ~, fiK«<Td¶÷d’ ~ $'' ¥„ P{Æg„Â’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏r∑÷\zZd¶ ®Tg¶baÁ’< G¶T fiK«<Td¶÷d’ ~ $ G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>’ „ ®Tg¶Æ’¥æ $ ∏Æ’ fiæ∑ c
c c
c √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g G¶T fim{T„<gö ®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ∏¶÷√’ fiP{K„<Â, Â’ Gƶö bÆ«<Td¶÷d’ T¶, fiK«<Td¶÷d’ T¶; G’ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷d’ c
c c
c fiP{K„< ∑¶„ Â’ ¥gd’ fiK«<Td¶÷d’ fiP{K„<Â, G’ ¥gd’ fiK«<Td¶÷d’ fiP{K„b ∑¶„ Â’ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷d’ fiP{K„b; bÆ«<Td¶÷dN¥ fiP{K∑¶® ∑¶„ fiK«<Td¶÷d’ c
c c
c fiP{K„<Â, fiK«<Td¶÷N¥ fiP{K∑¶® ∑¶„ bÆ«<Td¶÷d’ fiP{K„< $ ®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ®√’ ∏¶÷d’ fiP{K„<Â, Â’0ö bÆ«<Td¶÷d’ T¶, fiK«<Td¶÷d’ T¶ c
c c
c $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ «√T’ √¶„dg„ G¶T <TÆK< $ ¥æ. 21-24. fi¶¥¶T<ÇÉN¥ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[N¥ ¥¶g¶bd¶b<T¥d¶ fiæÚE>¶ Z„KP{d¥g¶Æ∑’ c

H fi’~G¶gcµgfi≤>TÉ∑’ <j¯T¶∑’ ~ 21. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ ¥g®∑’ fi¶¥¶T<ÇÉ„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[„ ∑¶g’ ∏∑√¶K„ G„∑„T Z„K¶ «√T’¶„ „∑„T ÷T¶√ÚE><Â,
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E÷T¶√\ÚE>[¶ Z„K„ «√T’„ ®T’ Td¶¥∂ö Z„K¶ ¥¶g¶bd’ ∑ G¶∑’<Â, Z„K¶ ¥¶g¶bdN¥ ∏Q>’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ fiÇaÁ¶∑’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ fiÇaÁ¶∑N¥ ∏Q>F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 9

c
’∑ c
c d¶∑<Â, Z„K¶ ¥’Gg’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ ¥’GgN¥ ∏Q>’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ ¥’TK’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ ¥’TKN¥ ∏Q>’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ <TT„√’ d¶∑’<Â, Z„K¶ <TT„√N¥ ∏Q>’ ∑ c
c c
c d¶∑’<Â, Z„K¶ <T÷N¥‘√’ ∑ d¶∑’<Â, Z„K¶ <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>’ ∑ d¶∑’< $ 2 ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Td¶¥∂ö G¶∑¶g¶„ ∑’ ∏¢D¶„ c
c c
c ! ¥¶g¶bd’, G¶∑¶g¶„ ∑’ ∏¢D¶„ ! ¥¶g¶bdN¥ ∏Q>’ G¶T G¶∑g¶„ ∑’ ∏¢D¶„ ! <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>’ $ 3 ® ∑’ ¥„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[„ ∏∑√¶K„ „ Z„K„ «√T’„ ®T’ c
c c
c Td¶¥∂ö G< ∑’ ∏¢D¶„ ! ÂæΩ«„ G¶∑Æ ¥¶g¶bd’, G¶∑Æ ¥¶g¶bdN¥ ∏Q>’ G¶T G¶∑Æ <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>’, P*{ «„ ∏ɶ„ ¥¶g¶b® ? P*{ «„ ∏ɶ„ ! ¥¶g¶bdN¥ c
c c
c ∏Q>„ ? G¶T P*{ «„ <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>„ ? 4 ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Td¶¥∂ö ∏¶d¶ ∑„ ∏ɶ„ ! ¥¶g¶b®, ∏¶d¶ ∑„ ∏ɶ„ ! c
c c
c ¥¶g¶bdN¥ ∏Q>„ G¶T <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>„ $ 5 ® ∑’ ¥„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[’ ∏∑√¶K’ Z„K„ «√T’„ ®T’ Td¶¥∂ö G< «„ ∏ɶ„ ! ∏¶d¶ ¥¶g¶b®, ∏¶d¶ ¥¶g¶bdN¥ c
c c
c ∏Q>„ ®T’ G¶T ∏¶d¶ <T÷N¥‘√N¥ ∏Q>„, ∏TÆuÿ> P{¶„Æ -g¶∑- g¶d¶ -϶„«„ P{gQ>’ ∏ɶ„ ! √KÆÆ ? P{¶Ï¶¥¶Æ ¥’GgQ>d¶® $ 6 ¥„ «’„ ! P*{ √Kƶ ¥’Gg„ ? c
c c
c ∏√Kƶ ¥’Gg„ ? P{¶Ï¶¥0 ! √Kƶ ¥’Gg„, j¶„ ∏√Kƶ ¥’Gg„, √Kƶ <T d ∑’ ¥¯T’ ض„¥’ fi<T∑„<Â, ¥¯T’ ¸¶<Ïd’ fiKr∑¶® ®T’ Áæ ∑„ ∏¶d¶ ¥’Gg„ ÷T<Æ„ «T<Â, c
c c
c ®T’ Á‡ ∑„ ∏¶d¶ ¥’Gg„ ÷T<~„ «T<Â, ®T’ Áæ ∑„ ∏¶d¶ ¥’Gg„ ÷T<Q>„ «T< $ 22. 1 ®zZ ∑’ ¥„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[„ ∏∑√¶K„ ¥’¸æx„ Z„K„ «√T’„ T’Ø< ∑g’¥<Â, c
c c
c 2 ®T’ Td¶¥∂ö ®Â„<¥ ∑’ «’„ ! fiض∑’ fiæ\¯T* ∏r∑¶∑d¶® ∏¥T∑d¶® ∏¸¶„Æ∂® ∏∑<«√g„∑’ ∏<ØQ>¶∑’ ∏N¥æ¶∑’ ∏gæ¶∑’ ∏<Tr∑¶d¶∑’ ∏T¶„√≤>¶∑’ ∏¯T¶„\ÚE>∆¶∑ c
c c
c ∏<∑ɇ >¶∑’ ∏∑æTc¶K¶∑’ ®ÂgQ>„ ∑¶„ ¥W<Æ„, ∑¶„ fi<[®, ∑¶„ K¶„b® $ bض<∑* «’„ ! ®Â„<¥* fiض∑’ G¶∑¶® ¥T∑¶® ¸¶„Æ∂® ∏<«√g„∑’ <ØQ>¶∑’ ¥æ¶∑’ gæd¶∑’ c
c c
c <Tr∑¶Â¶∑’ T¶„√≤>¶∑’ T¶„\ÚE>∆¶∑’ <∑ɇ >¶∑’ ÷Tc¶K¶∑’ ®ÂgQ>’ ¥Wƶ<g, fi<[d¶<g, K¶„®<g $ ®Tg„Â’ ¥„ GÆ„d’ ÂæΩ«„ TØÆ $ 2 ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ c
c c
c P{¶Ï¥T„<¥dfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Td¶¥∂ö ¥Wƶ<Æ ∏ɶ„ ! fi<[d¶<Æ ∏ɶ„ ! ¥„ GÆ„Â’ ∏µÆ„ Tضg¶„ $ 23. 1 ® ∑’ ¥„ P{¶Ï¶¥T„<¥dfiæ[„ ∏∑√¶K„ Z„K„ «√T’„ T’Øb c
c c
c jg’¥b, 2 ®T’ Tض¥∂ ö bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«’ ∏’<® ~¶÷ɶg¶∏¶„ cµg¶∏¶„ fi’~gƯTbd’ ¥fi≤>ß{g∑’ cµg’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK[® $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ c
c c
c ! g¶ fi≤>¸’c’ P{K„Æ $ 2 ® ∑’ ¥„ P{¶Ï¥T„<¥dfiæ[„ ∏∑√¶K„ Z„K„ «√T’„ T’Øb jg’¥b, T’<Ø[¶ jg’<¥[¶ ~¶÷ɶg¶∏¶„ cµg¶∏¶„ fi’~gƯTbd’ ¥fi≤>ß{g∑’ cµg’ c
c c
c ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆKb $ 24. ® ∑’ ¥„ P{¶Ï¥T„<¥dfiæ[„ ∏∑√¶K„ ¸Æ°<∑ T¶¥¶<∑ ¥¶gr∑fiKd¶√’ fi¶÷∑b, 2 GN¥Q>¶® P{IK< j‘√«¶T„ gæ’≤>«¶T„ ∏rƶ∑’ c
c ∏Ø’ÂcæT∑d’ ∏ÚE>[d’ ∏∑¶„T¶Æ∑d’ «‡<g¥„ɶ ◊{Ï√¥„ɶ P{Q>¥„ɶ P„{¥Ï¶„∏¶„ ¸’«~„KT¶¥¶„ fiKOKfiT„¥¶„ Ïx¶TÏx∂, ÷ǶTd¶ √¶gP’{t>√¶ ¸¶T∂¥’ c
c c
c fiK¥Æ¶„T¥‘√¶ ∏<Æd¶<¥É’< ÂgQ>’ ∏¶K¶Æ„b, 2 ~Kg„<Æ* ÷N¥¶¥„-j∂¥¶¥„<Æ* <¥x„ ¸æx„ gæß„{ fiK<j¯Tæ≤>„ ¥¯TØÿaÁhfiÆ∂∑„ $ ¥æ. 25. √¶„dgfiæÚE>¶® ¥„<Q>fi<«b’ c
c c
c fi≤æ>Ç ∏fiaÁ¶∑<gKd¶fim{T∑’ 25. "«’„ !' <[ «√T’ √¶„dg¶ ! ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ¥„ j‡∑’ «’„ ! ¥„<Q>N¥ d Â∑ædN¥ d c
c c
c P{<T∑N¥ d Á<[dN¥ d ¥g¶ ~„T ∏fiÇaÁ¶∑P{Kd¶ P{Éb ? Ħ, √¶„dg¶ ! ¥„<Q>N¥ d G¶T ∏fiÇaÁ¶∑P{Kd¶ P{Éb $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! 0 ? √¶„dg¶ c
c c
c ! ∏<TK<Â* fi≤æ>Ç; ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇb ¥„<Q>N¥ d Â∑æ0 G¶T P{Éb $ 26. ∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ «æGg¶∑„ ¥g∑„ <j‘√’Z„ P*{ ¸’c< ? P*{ fiP{K„< ? P*{ c
c c
c <~∑¶< ? P*{ ÷T<~∑¶< ? √¶„dg¶ ! ∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ «æ’Gg¶∑„ ∏¶÷dTÉ∏¶„ ¥[ P{µgfi√≤>∂∏¶„ <¥ >ϸ’c∑¸x¶∏¶„ c<∑d¸’c∑¸x¶∏¶„ fiP{K„b G¶T ∏∑æfiKdu>b c
c c
c $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T ∏∑æfiKdu>b ? √¶„dg¶ ! ∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ «æ’Gg¶∑„ ∏¶d¶® cµg’ ∏<Âß{g<Â, ∏¶d¶® cµg’ ∏<Âß{gg¶∑„ fiæ ><Tß{¶d’ ∑¶TP’{Á< G¶T Â¥P{¶d’ c
c c
c ∑¶TP’{Á<Â, G„<¥* <fi d ∑’ G∂T¶∑’ ¥K∂K¶b’ ∏¶Æ¶Kg¶Æ¶K„b „ <T G∂T„ j¶TP’{Á< $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇbö ∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ «æGg¶∑„ ∏¶÷dTɶ∏¶„ ¥[ c
c c
c P{µgfi√≤>∂∏¶„ G¶T ∏∑æfiKdQ>< $ ¥æ. 27. ◊{¶¥®¥<∑É«¶„b∑¶„ ÏÆÿP{µgd¶fim{T∑’ 27. ◊{¶¥æ®¥<∑É’ ∑’ «’„ ! «æ’Gg¶∑„ P*{ ¸’cb G¶T ÷T<~∑¶b ? c

H √¶„dg¶ ! ◊{¶¥æ®¥<∑É’ ∑’ «æ’Gg¶∑„ ∏¶÷dT¶É∏¶„ ¥[ P{µgfid≤>∂∏¶„ c<∑d¸’c∑¸x¶∏¶„ <¥ >ϸ’c∑¸x¶∏¶„ fiP{K„b Gƶ ¥’Tæ≤>„ ∑’ (¥0 1 ÷0 1 ¥æ.11
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E2 ), jTK’ ∏¶÷d’ ~ ∑’ P{µg’ <¥d ¸’cb, <¥d j¶„ ¸’cb $ ¥„¥’ ÂÆ„T G¶T T∂Â∂d< $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T T∂Â∂Td< ? √¶„dg¶ ! ◊{¶¥æ®¥<∑É’ «æ’Gg¶∑„ ¥g∑„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊π.•Ÿ &o÷Æb÷ - 10 ’f.•Ÿ

c c
c <j‘√’Z„ ∏¶Â¶® cµg’ ∑¶bß{g<Â, ∏¶Â¶® cµg’ ∏∑<Âß{gg¶∑„ fiæ ><Tß{¶d’ ∏TP’{Á< G¶T Â¥P{¶d’ ∏TP’{Á<Â, G„<¥* <fi d ∑’ G∂T¶∑’ ¥K∂K¶b’ ∏¶Æ¶K„< „ <T c
c c
c G∂T„ ∏TP’{Á<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T T∂Â∂Td< $ ¥æ. 28. ∏<ZK-<ZK -¸¶Ï¶by∑’ fiKTu>∑¶ -∏fiKTu>∑¶ -¥¶¥d¶bfim{T∑’ 28. ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏<ZK„ fi϶„u><Â, c
c c
c j¶„ <ZK„ fi϶„u><Â; ∏<ZK„ «É<Â, j¶„ <ZK„ «É<Â; ¥¶¥® ¸¶Ï®, ¸¶<Ïd[’ ∏¥¶¥d’; ¥¶¥Â„ fi’≤>„, fi’≤>Â[’ ∏¥¶¥Â’ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ∏<ZK„ fi϶„u>< G¶T c
c c
c
c
fi’≤>Â[’ ∏¥¶¥Â’ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„<[ G¶T <TÆK< $   $$ jTg¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$    Ø¥g¶„ ÷W„¥¶„ "~Ï∑¶∏¶„'   ¥æ. 1. c
c
c ~Ïg¶∑~<϶~<ÏÂ- fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï¥’Æjj¶¥’Æjj -«¶¥¶&«¶¥¶- P{Kd¶ØÿaÁ¶by¥æ ∏∆÷\zZdfim{T∑¶ Âhfi≤>¥„ƶ„ d 1. ∏∆÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! c
c c
c ®Tg¶baÁ’< G¶T ®T’ fim{T„*<Âö ""®T’ ÁÏæ ~Ïg¶∑„ ∏~<Ï„ G¶T <jÉKÉg¶∑„ ∏<∑<Ér∑„ $ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ j ¥¶Æ∆’< $ P{µÆ¶ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ c
c c
c ®√d¶„ j ¥¶Æ∆’< ? ض„rÆ’ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶∑’ j\zZ <¥∑„ÆP{¶® µƶ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ j ¥¶Æ∆’< $ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’<Â, c
c c
c P{µÆ¶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’< ? <ÂrÆ’ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶∑’ ∏\zZ <¥∑„ÆP{¶® µƶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’< $ „ <«Ég¶∑¶ c
c c
c Øÿƶ <T Âƶ <T P{É’<Â, Øÿƶ P{Ég¶∑¶ ®√d∏¶„ <ØTâ„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ «T<Â, ®√d∏¶„ <T <ØTâ„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ «T<Â; <Âƶ P{Ég¶∑¶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ c
c c
c «T’<Â, ®T’ G¶T ~[¶K, fi’~ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’<Â, ®√d∏¶„ ¥¶Æ<∆[¶ ØÿaÁ[¶® P{É’<Â, ØÿaÁ„ <T d ∑’ ¥„ ¥¶¥Â„ ¥d¶ ¥<gÂ’ <~É< d c
c c
c ∏T<~É< d $ fiæ\¯T* «¶¥¶ «¶¥¶, «¶<¥Ég∑∂ «¶¥¶ ∏«¶¥¶, «¶¥¶¥gdT∂<Âß’{Â’ ~ ∑’ «¶<¥d¶ «¶¥¶ «¶¥¶; ¥¶ P*{ «¶¥∏¶„ «¶¥¶ ? ∏«¶¥∏¶„ «¶¥¶ ? c
c c
c ∏«¶¥∏¶„ ∑’ ¥¶ «¶¥¶, j¶„ ÁÏæ ¥¶ «¶¥∏¶„ «¶¥¶ $ fiæ\¯T* P{Kd¶ ØÿaÁ¶; P{Ég¶∑∂ P{Kd¶ ∏ØÿaÁ¶; P{Kd¶¥gT∂<Âß’{Â’ ~ ∑’ P{≤>¶ P{Kd¶ØÿaÁ¶ G¶ ¥¶ c
c c
c fiæ\¯T* P{Kd¶ ØÿaÁ¶, P{Ég¶∑∂ P{Kd¶ ∏ØÿaÁ¶, P{Kd¶¥gdT∂bß’{Â’ ~ ∑’ P{≤>¶ P{Kd¶ ØÿaÁ¶, ¥¶ P{ P{K∑¶„ ØÿaÁ¶ ∏P{K∑¶„ ØÿaÁ¶ ? ∏P{K∑∏¶„ ∑’ c
c c
c ¥¶ ØÿaÁ¶, ∑¶„ ÁÏæ ¥¶ P{K∑¶„ ØÿaÁ¶, ¥„T’ T[¯T’ <¥d¶ $ ∏P{Ç’ ØÿaÁ’, ∏◊æ{¥’ ØÿaÁ’, ∏P{Ég¶∑P{≤>’ ØÿaÁ’ ∏P{uÿ> 2. fi¶∑-«‡Â-G∂T-¥[¶ T„Ø∑’ T„Ø„*Â∂< c
c c
c T[¯T’ <¥d¶ $¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏∆÷\zZd¶ ®Tg¶baÁ’< G¶T T„Ø∑’ T„Ø„*Â∂< T[¯T’ <¥d¶, G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>¶ „ ®Tg¶Æ’¥æ $ ∏Æ’ fiæ∑ c
c c
c √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<gö ®T’ ÁÏæ ~Ïg¶∑„ ~<Ï„ G¶T <jÉKÉg¶∑„ <j<Ér∑„ $ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’< $ P{µÆ¶ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï ®√d∏¶„ c
c c
c ¥¶Æ∆’< ? ض„rÆ’ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶∑’ ∏\zZ <¥∑„ÆP{¶®, µƶ ض„ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’<Â, „ <«Ég¶∑¶ Øÿƶ P{É’<Â, Øÿƶ P{Ég¶∑„ ®√d∏¶„ c
c c
c fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ®√d∏¶„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ «T< $ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’<Â, P{µÆ¶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’< ? <ÂrÆ’ c
c c
c fiKg¶∑æfi¶„‘√϶∑’ ∏\zZ <¥∑„ÆP{¶®, µƶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Ær∑’<Â; „ <«Ég¶∑¶ Øÿƶ <T <Âƶ <T P{É’<Â, Øÿƶ P{Ég¶∑¶ ®√d∏¶„ c
c c
c fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„, ®√d∏¶„ ØÿfiØ„<¥® Á’c„ «T<Â, <Âƶ P{Ég¶∑¶ <Â\r∑ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ «T’< 1 ®T’ G¶T ~[¶K fi’~ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ ®√d∏¶„ ¥¶Æ∆’<Â, c
c ¥¶Æ<∆[¶ Á’c[¶® P{É’<Â, Á’c„ <T d ∑’ ¥„ ∏¥¶¥Â„ ¥d¶ ¥<gd’ ÷T<~Éb d ∏T<~Éb d $ fiæ\¯T* «¶¥¶ ∏«¶¥¶, «¶<¥Ég¶∑∂ «¶¥¶ «¶¥¶, c
c c
c «¶¥¶¥gdT∂<Âß’{Â’ ~ ∑’ «¶<¥Â¶ «¶¥¶ ∏«¶¥¶; G¶ ¥¶ fiæ\¯T* «¶¥¶ ∏«¶¥¶, «¶<¥Ég¶∑∂ «¶¥¶ «¶¥¶, «¶¥¶¥gdT∂<Âß’{Â’ ~ ∑’ «¶<¥Â¶ «¶¥¶ ∏«¶¥¶, c
c c
c ¥¶ P*{ «¶¥Â¶„ «¶¥¶ ∏«¶¥∏¶„ «¶¥¶ ? «¶¥∏¶„ ∑’ ¥¶ «¶¥¶, j¶„ ÁÏæ ¥¶ ∏«¶¥∏¶„ «¶¥¶ $ fiæ\¯T* P{Kd¶ ∏ØÿaÁ¶ Gƶ «¶¥¶ Âƶ «¶<∑¯T¶ P{Kd¶ <T G¶T c
c c
c P{K∑¶„ ∑’ ¥¶ ØÿaÁ¶, j¶„ ÁÏæ ¥¶ ∏P{K∑∏¶„ ØÿaÁ¶, ¥„T’ T[¯T’ <¥d¶ $ P{Ç’ ØÿaÁ’, ◊æ{¥’ ØÿaÁ’, P{Ég¶∑P{≤>’ ØÿaÁ’ P{uÿ> P{uÿ> fi¶∑-«‡Â-G∂T-¥[¶ T„Ø∑’ c
c c
c T„Ø„*Â∂< T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 2. ®√’ G∂T’ fi≤æ>Ç ∏r∑÷\zZd¶∑’ ®√¥gdP{Kd¶Øÿdfim{T∑¶® fi≤>¥„ƶ„ 2. ∏∆÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< G¶Tö ®T’ ÁÏæ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ض„ P{Kd¶∏¶„ fiP{K„<Â, Â’ Gƶö bKd¶T<Æd’ ~ ¥’fiK¶bd’ ~ $ G’ ¥gd’ bKd¶T<Æd’ fiP{K„b Â’ ¥gd’ ¥’fiK¶bd’ fiP{K„b0, fiK÷\zZdT[¯T’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c j„d¯T’ $ ¥¥gdT[¯Td¶® j„d¯T’ G¶T bKd¶T<Æd’ T¶ ¥’fiK¶bd’ T¶ $ ¥æ. 3. <jKd√by® ÷TT¶ÂN¥ <TKÆP{¶Ï¶„ 3. <jKd√Â∂ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ <TK<ƶ c
c c
c ÷TT¶Â„∑’ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ¸¶K¥ gæÆÿ[¶$ ®T’ Tß’{Â∂fiØ’ «¶<∑¯T’ <jKT¥„¥’ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ G¶T <TÆK< $ c
c c
c
c
 $Ø¥g¶„ $$ fi >g’ ¥[’ ¥g[’ $$ LLL ¸∂∏’ ¥d’ ¥æ. 1. ¸∂d¥dØ¥æW„¥j¶gfim{T∑’ LLL 1. ∏¶∑g< 1 ¥gæ‘O¶d¶ 2 fiæ >T∂ 3 b’<Ød 4 c
c
c
c <∑d’Ê> 5 «¶¥¶d 6 $ Ø„T 7 ¥« 8 Ø∂T 9 ∏\zZd 10 ¸∂d\µg ¥Ø„ Ø¥æW„¥¶ $$1$$   fi >g¶„ ÷W„¥¶„ "∏¶∑g<Â'    ¥æ. 2. fi >gæW„¥N¥æTæ‘O¶∏¶„ c
c
c c
c ¥æ. 2. fi >gæW„¥N¥æTæ‘O¶∏¶„ 2. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ K¶d<√Æ„ j¶g’ j√K„ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ¥¶g∂ ¥g¶„¥ >„ $ fiK¥¶ <j‘√¶ $ cµg¶„ P{<ƶ„ $ fi≤>√¶ fiK¥¶ c
c c
c $ „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ G„Q>„ ∏’„T¶¥∂ G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Tض¥∂ö ¥æ. 3. ®<√*<Ø®¥æ …{¥¶¥¶bfim{T∑’ 3. G„ bg„ «’„ ! ¸„b’<Ød¶ „b’<Ød¶ ~÷K*<Ød¶ c
c c
c fi’<~*<Ød¶ G∂T¶ ®®<¥ ∑’ ∏¶∑¶g’ T¶ fi¶∑¶g’ T¶ ÷N¥¶¥’ T¶ j∂¥¶¥’ T¶ G¶∑¶g¶„ fi¶¥¶g¶„ $ G„ bg„ fiæ ><Tß{¶bd¶ G¶T T∑N¥<ÂP{¶bd¶ ®<√*<Ød¶ G∂T¶ ®®<¥ ∑’ c
c ∏¶∑¶g’ T¶ fi¶∑¶g’ T¶ ÷N¥¶¥’ T¶ <jN¥¶¥’ T¶ ∑ d¶∑¶g¶„ ∑ fi¶¥¶g¶„, ®® <T d ∑’ «’„ ! G∂T¶ ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< T¶ ÷N¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ ? Ħ, c
c c
c √¶„dg¶ ! ®® <T d ∑’ G∂T¶ ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< T¶ …{¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ $ ¥æ. 4-7. G∂T -~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ …{¥¶¥¶bدT¥m{Tfim{T∑¶b 4. 1 P*{ ∑’ c
c c
c «’„ ! ®Â„ G∂T¶ ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< T¶ ÷N¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ ? √¶„dg¶ ! دT¶„ ∑’ ∏∑’Âfi®<¥d¶b’ دT¶b’, Á„[∏¶„ ∑’ ∏¥’<ÁÉfi®¥¶„√¶ >¶b’, P{¶Ï∏¶„ c
c c
c ∏∆dK<Q>Â∂d¶b’, «¶T∏¶„ Tr∑g’¶b’ √’cg’¶b K¥g’¶b’ ◊{¶¥g’¶b ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< T¶ …{¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ $ 2 G¶b’ «¶T∏¶„ Tr∑g’¶b’ ∏¶∑0 c
c c
c fi¶∑0 …{¥0 j∂¥0 ¶b’ P*{ ®√Tr∑¶b’ ∏¶∑g’< fi¶∑g’< …{¥0 j∂¥0 ? ∏¶Æ¶K√g¶„ j„d¯T¶„ G¶T <Â- ~÷ -fi’~<Ø<¥* $ 5. P*{ ∑’ «’„ ! j„Kbd¶ ∏¶0 fi¶0 ÷0 c
c c
c j∂0 ? Â’ ~„T G¶T <jdg¶ ∏¶0 fi¶0 ÷0 j∂0 $ G∂T¶ ®<√*<Ød¶ T¶O¶d-<j¯T¶O¶d «¶<∑d¯T¶ $ ¥„¥¶ <jdg¶ E><W<¥* $ 6. T¶÷d¶® ∑’ «’„ ! T¶÷d¶® ~„T c
c c
c ∏¶∑g’< T¶ fi¶∑g’< T¶ …{¥¥’< T¶ j∂¥¥’< T¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! T¶÷d¶® ∑’ T¶÷d¶® G¶T j∂¥¥’< T¶ $ 7. 1 T¶÷d¶® ∑’ «’„ ! T¶÷d¶® ~„T c
c c
c ∏∑„√¥d¥ÆN¥Áæ[¶„ ÷W¶b[¶ ÷ضb[¶ ÂzZ„T «æɶ„ «æɶ„ fiǶd¶< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T fiǶd¶< $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ fiæQ>„ ÷W¶< ? ∏fiæQ>„ ÷W¶< ? √¶„dg¶ c
c c
c ! fiæQ>„ ÷W¶b, j¶„ ∏fiæQ>„ ÷W¶b $ 3 ¥„ «’„ ! P*{ ¥¥K∂K∂ <jaÁgb, ∏¥K∂K∂ <jaÁgb ? √¶„dg¶ ! <¥d ¥¥K∂K∂ <jaÁgb, <¥d ∏¥K∂K∂ <jaÁgb $ ¥„ c
c c
c P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb <¥d ¥¥K∂K∂ <jaÁgb, <¥d ∏¥K∂K∂ <jaÁgb ? √¶„dg¶ ! T¶÷d¶dN¥ ∑’ ~[¶K ¥K∂Kd¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏¶„K¶<Ï® T„÷\¯T® c
c c
c „d® P{µg® $ ∏¶„K¶<Ïd-T„÷\¯Td¶b’ <ThfiGƶd „d-P{µg®<Æ* <jaÁg<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇb-<¥d ¥¥K∂K∂ <¥d ∏¥K∂K∂ <jaÁgb $ ¥æ. 8- c
c c
c 9. ÷T¥’Â-Á∂∑P{¥¶by∑ <j‘√’Z¶∑’ ¥’¥¶K«g∑- <¥<x√g∑fim{T∑’ 8. 1 g≤>¶by ∑’ «’„ ! <jd’Ê>„ j¶„ <jŒx«T„, j¶„ <jŒx«TfiT’~„, j¶„ fiÆ∂∑¥’¥¶K„, ∑¶„ c
c c
c fiÆ∂∑¥’¥¶KT„Ø<∑É„, ∑¶„ T¶„\ÚE>r∑¥’¥¶K„ ∑¶„ T¶„\ÚE>r∑¥’¥¶KT„Ø<∑É„, j¶„ <j<Q>dQ>„, j¶„ <j<Q>dQ>P{K<∑É„ fiæ∑K<T b[zZ’ ƯTg¶√ÚE><[ ? Ħ, √¶„dg¶ ! c
c c
c g≤>¶by ∑’ <jd’Ê>„ G¶T fiæ∑K<T b[zZ’ ƯTg¶√ÚE>b $ 2 ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! fi¶∑„ <[ T[¯T’ <¥d¶, «‡Â„ <[ T[¯T’ <¥d¶, G∂T„ <[ T[¯T’ c
c c
c <¥d¶, ¥[„ <[ T[¯T’ <¥d¶, <Tr∑‡ <T T[¯T’ <¥d¶, T„ض < T[¯T’ <¥d¶ö fi¶∑„ «‡® G∂T„ ¥[„ <Tr∑‡ T„ض < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! fi¶∑„ <[ T[¯T’ c
c c
c <¥d¶ G¶T T„ض < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! GµÆ¶ ∏¶∑gb T¶ fi¶∑gb T¶ ÷N¥¥b T¶ j∂¥¥b T¶ µƶ fi¶∑„ <[ T[¯T’ <¥d¶ $ GµÆ¶ «‡Â„ «T< «<TN¥< d c
c c
c µƶ «‡® <[ T[¯T’ <¥d¶ $ GµÆ¶ G∂T„ G∂Tb G∂T[’ ∏¶÷d’ ~ P{µg’ ÷TG∂Tb µƶ G∂T„ <[ T[¯T’ <¥d¶ $ GµÆ¶ ¥[„ ¥æ«¶¥æ«„<Æ* P{µg„<Æ* µƶ ¥[„ <[ c
c T[¯T’ <¥d¶ $ GµÆ¶-<Â[-TP{≤æ>d P{¥¶d’<¸Ï-gÆÿK„ K¥„ G¶∑b µƶ <Tr∑‡ <[ a¯d’ <¥d¶ $ GµÆ¶ T„Ø„b d ¥æÆ -ØÿaÁ’ µƶ T„ض < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥„ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E„∑Q>„∑’ G¶T fi¶∑„ <[ T[¯T’ <¥d¶ G¶T T„ض < T[¯T’ <¥d¶ $ 9. 1 g≤>¶by ∑’ «’„ ! <jd’Ê>„ <jŒx«T„ <jŒx«TfiT’~„ G¶T <j<Q>dQ>P{K<∑É„ ∑¶„ fiæ∑K<T b[zZ’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c ƯTg¶√ÚE>< ? Ħ, √¶„dg¶ ! g≤>¶by ∑’ <jd’Ê>„ G¶T j¶„ fiæ∑K<T b[zZ’ ƯTg¶√ÚE>< $ 2 ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ <¥x„ <[ T[¯T’ <¥d¶, c
c c
c ¸æx„ <[ T[¯T’ <¥d¶, gæ„ <[ T[¯T’0, fi¶K√® <[ T fiK’fiK√® <[ T0, <¥x„ ¸æx„ gæ„ fiK<j¯Tæ≤>„ ∏’ÂP{≤>„ ¥¯TØÿaÁhfiÆ∂∑„ <[ T[¯T’ <¥d¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ c
c c
c «’„ ! <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆK< $ ¥æ. 10. «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ K¶d<√ƶ∏¶„ <TƶK¶„ 10. c
c c
c ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ K¶d<√ƶ∏¶„ j√K¶∏¶„ √æ∑<¥Ï¶∏¶„ ~„bd¶∏¶„ fi≤><jaÁgb, fi≤><jaÁ<g[¶ ¸<Æd¶ G∑Td<TƶK„ <TÆKb $ ¥æ. 11-54. c
c c
c Á’ØdfiK¯T¶d√Tæ[’¶„ ¥æ. 11. «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ P{d’√϶jdK∂® ¥g¶„¥K∑’ 11. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ P{d’√϶ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ Â∂¥„ c
c c
c ∑’ P{d’√϶® j√K∂® ¸<Æd¶ ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶√„ E>[fi϶¥® j¶g’ ~„b® ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ÷hfir∑j¶∑-Ø’¥∑cK„ G¶T c
c c
c ¥g¶„¥K∑’ $ fiK¥¶ <j‘√ÚE>< $ ¥æ. 12. ¥¶TzZ∂TzZ¯TÁ’ØdfiK¯T¶d√fiK~∏¶„ 12. Â∂¥„ ∑’ P{d’√϶® j√K∂® ∏Ø°K¥¶g’„ ¥¶TzZ∂ j¶g’ jdK∂ ƶ„zZ¶ $ c
c c
c Tr∑∏¶„ $ ÂzZ ∑’ ¥¶TzZ∂® jdK∂® √W«¶ÏN¥ ∏’„T¶¥∂ Á’Ø® j¶g’ P{Ƕd∑¥√¶„[„ fiK¯T¶d√„ fiKT¥b, K÷¯T„Ø- GGæ¯T„Ø- ¥¶gT„Ø -∏Z¯T∑T„Ø c
c c
c b<Âƶ¥fi’~g¶∑’ <jO’t>E>Q>¶∑’ ~÷rÆ’ T„ض∑’ ¥’√¶„T’√¶∑’ ¥KÆN¥¶∑’ ¥¶K® T¶K® fi¶K® ¥≤>’√T∂ ¥<Q>Â’Â<T¥¶K® ¥’Á¶∑„ <¥aÁ¶ P{hfi„ T¶√K∑„ E>’Ø„ <jŒ[„ c
c c
c G¶„<Â¥¶gd∑„ ∏∆„¥æ d ¸Æ°¥æ ¸’«r∑®¥æ fi¶K¯T¶d®¥æ d jd„¥æ ¥æfiK<j<Q>® d¶<T ƶ„zZ¶ $ ¥æ. 13-16. Á’ØdfiK¯T¶dd’ fib <fi*√Ïd<jd’Ê>N¥ ¥∏’Â- c
c c
c ∏∑’Â϶„√¶b<T¥® fiæÚE>¶ Á’ØdN¥ Âæ<¥∑∂d[’ ~ 13. ÂzZ ∑’ ¥¶TzZ∂® jdK∂® <fi*√Ï® j¶g’ <jd’Ê>„ T„¥¶<Ïd¥¶T® fiKT¥b $ ® ∑’ ¥„ <fi*√Ï® ∑¶g’ <∑d’Ê>„ c
c c
c T„¥¶<Ïd¥¶T® ∏r∑ض P{d¶b’ G„∑„T Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 Á’Ø√’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ b∑gaÁ„T’ fiæÚE>„-g¶√ƶ ! P*{ ¥∏’„ ϶„P„{, ∏∑’„ c
c c
c ϶„P„{ 1, ¥∏’„ G∂T„ ∏∑’„ G∂T„ 2, ¥∏’¶ <¥x∂ ∏∑’¶ <¥x∂ 3, ¥∏’„ <¥x„ ∏∑’„ <¥x„ 4, P„{∑ T¶ gK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ Tâ< T¶ ƶd< T¶ 5 ? ®Â¶T’ c
c c
c ¶T ∏¶daÁ¶<Æ TæÇg¶∑„ ®T’ $ 14. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ <fi*√Ï®∑’ <∑d’Ê>„∑’ T„¥¶Ï∂-¥¶T®∑’ b∑gaÁ„T’ fiæ\ÚE>® ¥g¶∑„ ¥’P{® P’{<Á® <T<Â<√*<E>® c
c c
c «„Ø¥g¶T∆„ P{Ïæ¥g¶T∆„ ∑¶„ ¥’~¶®b <fi*√ÏdN¥ <jd’Ê>N¥ T„¥¶<Ïd¥¶TdN¥ P*{<~ <T fig¶„aÁgaÁ¶b÷’, Âæ<¥∑∂® ¥’<~Q>b $ 15. ® ∑’ ¥„ <fi*√Ï® <jd’Ê>„ c
c c
c T„¥¶Ï∂¥¶T® Á’Ød’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ ض„Ç’ <fi ÂÇ’ <fi b∑gaÁ„T’ fiæÚE>„ö g¶√ƶ ! P*{ ¥∏’„ ϶„® G¶T P„{∑ T¶ gK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ Tâb T¶ ƶd< T¶ ? ®Â¶T’ c
c ¶T ∏¶baÁ¶<Æ TæÇg¶∑„ ®T’ $ 16. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„Z„ <fi*√Ï®∑’ <jd’Ê>„∑’ T„¥¶Ï∂¥¶T®∑’ ض„Ç’ <fi ÂÇ’ <fi b∑gaÁ„T’ fiæ\ÚE>® ¥g¶∑„ ¥’P{® c
c c
c P’{<Á® <T<Â<√\ÚE>® «„Ø¥g¶Tr∑„ P{Ïæ¥g¶T∆„ j¶„ ¥’~¶®b <fi*√ÏdN¥ <jd’Ê>N¥ T„¥¶<Ï¥¶TdN¥ P*{<~ <T fig¶„aÁgaÁ¶b÷’, Âæ<¥∑∂® ¥’<~Q>b $ ¥æ. c
c c
c 17-19. P{d’√϶jdK∂¥g¶„¥KdN¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥’<® ¥¶TzZ∂jdK∂∏¶„ Á’ØdN¥ ∏¶√g∑’ 17. ® ∑’ ¥¶TzZ∂® jdK∂® <¥*O¶≤>√ G¶T gƶfiÆ„¥æ c
c c
c gÆd¶ G∑¥µgW„ b T¶ G∑T‡Æ„ b T¶ fiK¥¶ <j‘√ÚE>b $ ® ∑’ ÂN¥ Á’ØdN¥ P{Ƕd∑¥√¶„[N¥ ¸ÆÿG∑N¥ ∏’<® ®dgQ>’ ¥¶„Ƕ <j¥µg bg„d¶m{T„ c
c c
c ∏¢D\zZ® <~*<® fi\zZ® g∑¶„√® ¥’P{hfi„ ¥gæhfi<ÉzZ¶- "®T’ ÁÏæ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„, P{d’√϶® jdK∂® ¸<Æd¶ E>[fi϶¥® ~„b® ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ c
c c
c «¶T„g¶∑„ <TÆKb $ Â’ √ÚE>¶<g ∑’, ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’ض<g jg’¥¶ <g ¥„d’ ÁÏæ g„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’<Ø[¶ ∑g’<¥Â¶ ¥ß{¶K„[¶ ¥µg¶<∑[¶ P{Ѷ∑’ c
c c
c g’√Ï’ Ø„TÂ’ ~„<Âd’ fiÉæT¶<¥Â¶ bg¶b’ ~ ∑’ ®d¶m{T¶b’ ∏Q>¶b’ Æ„…{b’ fi<¥∑¶b’ P{¶K∑¶b’ T¶√K∑¶b’ fiæ\ÚE>[® <[ P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 G„∑„T fiK¯T¶d¶T¥Æ„ „∑„T c
c c
c ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ <ÂØ’≤>’ ~ Pæ’{≤>d’ ~ P’{~<∑d’ ~ P{K¶„≤>d’ ~ <«<¥d’ ~ P„{¥Kd’ ~ E>∆¶Ïd’ ~ ∏’Pæ{¥d’ ~ fi<T[d’ ~ √∑„<[d’ ~ E>[d’ ~ T¶Æ∑¶∏¶„ d c
c c
c fi¶÷d¶∏¶„ d c¶÷K[¶∏¶„ d √„rÆb, √„rÆb[¶ fiK¯T¶d¶T¥Æ¶∏¶„ fi≤><jaÁgb, fi≤><jaÁ<g[¶ <ÂØ’≤>-Pæ’{≤>d-P’{~<∑d-P{K¶„≤>d-<g<¥d-P„{¥Kd-E>∆¶Ïd- c

H ∏’Pæ{¥d-fi<T[d-√∑„<[dÆzZ√® E>[¶„T¶Æ∑¥’Gæ„ c¶÷K[TzZfiK<Æ® ¥¶TzZ∂® j√K∂® g¢D’g¢D„∑’ <j‘√ÚE>b, <j‘√\ÚE>[¶ G„∑„T P{d’√϶ j√K∂ G„∑„T
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EE>[fi϶¥® ~„b® G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T fiƶK„zZ √g∑¶® $ 18. 1 "√¶„dg¶ !' b ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ «√T’ √¶„dg’ ®T’ Td¶¥∂ö Ø\ÚE><¥ ∑’ √¶„dF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
g¶ c
c ! fiæ¯T¥’√<Âd’ $ 2 P’{ «’„ ! ? Á’Ød’ j¶g’ $ 3 ¥„ P{¶Æ„ T¶ ? P{Æ T¶ P„{T<ÇK„∑ T¶ ? ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 ¥¶TzZ∂ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ c
c c
c ÂzZ ∑’ ¥¶TzZ∂® j√K∂® √W«¶ÏN¥ ∏’„T¶¥∂ Á’Ø® ∑¶g’ P{Ƕd∑¥√¶„[„ fiK¯T¶d® fiKT¥b, Â’ ~„T G¶T G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T fiƶK„zZ √g∑¶® $ ¥„ d c
c c
c ∏Ø°K¶b„ ¸Æÿ¥’fi„ ∏x¶∑fi≤>T∆„ ∏’ÂK¶fiÆ„ Tu>b $ ∏É„T ∑’ Ø\ÚE><¥ √¶„dg¶ ! $ 4 "«’„ !' <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ T’Øb jg’¥b, 2 ®T’ Tض¥∂-fiÆ° ∑’ c
c c
c «’„ ! Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’<® gæ’≤>„ «<T[¶ ∑’ ∏√¶K¶∏¶„ ∏∑√¶Kd’ fi¯Tb[® ? Ħ, fi«‡ $ 19. G¶T’ ~ ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ «√T∏¶„ c
c c
c √¶„dgN¥ ®dgQ>’ fiKP{Æ„b ¶T’ ~ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ Â’ Ø„¥’ ƯTg¶√„ $ ¥æ. 20-22 Á’Ød -√¶„dgfirÆÿ[K„ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ fiK~∏¶„, Á’ØdP{d’ c
c c
c gƶT∂KN¥ T’Ø∑¶b 20. 1 ® ∑’ «√T’ √¶„dg„ Á’Ød’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ ∏Ø°K∏¶√d’ G¶<∑[¶ <Áhfi¶g„T ∏Ω«æQ>„<Â, <Áhfi¶g„T fiÇæT√ÚE>b, 2 G„∑„T Á’Ø® c
c c
c P{Ƕd∑¥√¶„[„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ Á’Ød’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ ®T’ Td¶¥∂ö "Æ„ Á’Ø’d¶ !, ¥¶√d’ Á’Ød¶ !, ¥æ¥¶√d’ Á’Ød¶ !, ∏∑æK¶√d’ Á’Ød¶ !, ¥¶√dg∑æK¶√d’ c
c c
c Á’Ød¶ ! $ ¥„ j‡∑’ Âæg’ Á’Ød¶ ! ¥¶TzZ∂® jdK∂® <fi*√Ï®∑’ <jd’Ê>„∑’ T„¥¶<Ïd¥¶T®∑’ b∑gaÁ„T’ fiæ\ÚE>® "g¶√ƶ ! P*{ ¥∏’„ ϶„√„ ∏∑’„ ϶„√„ ? ®T’ Â’~„T' c
c c
c G„∑„T bÆ’ „∑„T ƯTg¶√® $ ¥„ j‡∑’ Á’Ød¶ ! ∏zZ„ ¥gzZ„ ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„„ «√T’ √¶„dg’ ®T’ Td¶¥∂ö ¥„ P„{¥ ∑’ √¶„dg¶ ! c
c c
c Âƶm{T„ j¶∑∂ T¶ ÂTN¥∂ T¶ G„∑’ ÂT ®¥ ∏Q>„ gg ¶T KÆN¥P{≤>„ ƯTgaÁ¶®, G∏¶„ ∑’ Âæg’ G¶∑<¥ ? $ ® ∑’ ¥„ «√T’ √¶„dg„ Á’Ød’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ ®T’ c
c c
c Td¶¥∂ö ®T’ ÁÏæ Á’Ød¶ ! gg cµg¶dK® cµg¶„T®¥® ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ÷hfi∆∑¶∑’-Ø’¥∑cK„ ∏Kƶ <G∑„ P„{TÏ∂ Â∂d-fiÇæhfi∆g∑¶√d<Td¶∑® ¥¯Tr∑‡ c
c c
c ¥¯TØK¥∂ G„∑’ gg’ ®¥ ∏Q>„ ÂT ¶T KÆN¥P{≤>„ ƯTgaÁ¶®, G∏¶„ ∑’ ∏Æ’ G¶∑¶<g Á’Ød¶ ! $ 3 ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ «√T’ √¶„dg’ ®T’ Td¶¥∂ö c
c c
c √ÚE>¶g¶„ ∑’ √¶„dg¶ ! ÂT cµg¶dKd’ cµg¶„TØ„¥d’ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’ضg¶„ ∑g’¥¶g¶„ G¶T fiÉæT¶¥¶g¶„ $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’0 $ 4 ® ∑’ c
c c
c ¥„ «√T’ √¶„dg„ Á’Ø®∑’ P{Ƕd∑¥√¶„[„∑’ ¥<x* G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T fiƶK„zZ √g∑d¶® $ 21. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ <Td≤>«¶„by c
c c
c d¶&<T ƶ„zZ¶ $ ® ∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ <Td≤>«¶„<√N¥ ¥K∂Kd’ ∏¶„K¶Ï’ <¥*√¶K’ P{Ѷ∑’ <¥T’ cr∑’ g’√Ñ’ ¥\N¥K∂d’ ∏∑Ï’P{d<T«æ<¥d’ c
c c
c ÏaÁ∑-T’G∑√æ∑¶„TT„d’ <¥K∂® ∏Â∂T 2 ÷T¥¶„«„g¶∑’ <~Q>b $ 22. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ <Td≤>«¶„<√N¥ ¥K∂Kd’ c
c ∏¶„K¶Ï’ G¶T ∏Â∂T 2 ÷T¥¶„«„g¶∑’ fi¶¥b, 2 [¶ ÆQ>ÂæQ><~[g¶∑’<Ø® j’<Ø® fi∂bg∑„ fiKg¥¶„g∑\N¥® ÆK¥T¥<T¥hfig¶∑<Æd® G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ c
c c
c „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑hfid¶<Æ∑’ P{K„b G¶T fiÉæT¶¥b $ ¥æ. 23-24. ϶„√ -G∂T-<¥<x-<¥x„ fi≤æ>Ç ¥∏’ - c
c c
c ∏∑’Â<T¥d¶® Á’ØdfiæÚE>¶® ¥g¶Æ¶∑’ 23. "Á’Ød¶ !' < ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ Á’Ød’ P{Ƕd0 ®T’ Td¶¥∂ö ¥„ j‡∑’ Âæg’ Á’Ød¶ ! ¥¶TzZ∂® jdK∂® <fi*√Ï®∑’ c
c c
c <∑d’Ê>„∑’ T„¥¶<Ïd¥¶T®∑’ b∑gaÁ„T’ fiæ\ÚE>® "g¶√ƶ ! P*{ ¥∏’„ ϶„® ∏∑’„ ϶„® ?' ®T’ Â’ ~„T G¶T G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T ƯTg¶√® $ ¥„ j‡∑’ Á’Ød¶ ! c
c c
c ∏dgQ>„ ¥gQ>„ ? Ħ, ∏\zZ $ 24. 1 G„ <T d „ Á’Ød¶ ! ∏dg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® <~*<® fi\zZ® g∑¶„√® ¥’P{hfi„ ¥gæhfi<ÉzZ¶ö P*{ ¥∏’„ ϶„®, ∏∑’„ ϶„® c
c c
c ? ÂN¥ <T d ∑’ ∏dgQ>„ ö ®T’ ÁÏæ g® Á’Ød¶ ! ~÷\¯TÆ„ ϶„® fir∑[„, Â’ Gƶö دT∏¶„ Á„[∏¶„ P{¶Ï∏¶„ «¶T∏¶„ $ دT∏¶„ ∑’ ®√„ ϶„® ¥∏’„ $ Á„[∏¶„ ∑’ ϶„® c
c c
c ∏¥’Á„ɶ∏¶„ G¶„d∑P{¶„≤>¶P{¶„≤>∂∏¶„ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’, ∏¥’Á„ɶ∏¶„ G¶„d∑P{¶„≤>¶P{¶„≤>∂∏¶„ fiKaÁ„T„∑’ fi0, ∏\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ P{¶Ï∏¶„ ∑’ ϶„® ∑ P{d¶<T j c
c c
c ∏¶¥∂ j P{d¶<T j «T< j P{d¶<T j «<TN¥<Â, «æ<T* ~ «T< d «<TN¥b d, cæT„ <∑d® ¥¶¥Â„ ∏aÁ® ∏¯T® ∏T<Q>® <∑Ç„, ∑\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ «¶T∏¶„ c
c c
c ∑’ ϶„® ∏∑’¶ Tr∑fiÉT¶ √’c0 K¥0 ◊{¶¥fiÉT¶, ∏∑’¶ ¥’Ê>¶∑fiÉT¶, ∏∑’¶ √ŒdÏÆÿdfiÉT¶, ∏∑’¶ ∏√ŒdÏÆÿdfiÉT¶, j\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ ¥„ [’ c

H Á’Ø√¶ ! دT∏¶„ ϶„® ¥∏’„, Á„[∏¶„ ϶„® ¥∏’„, P{¶Ï¶„ ϶„® ∏∑’„, «¶T∏¶„ ϶„® ∏∑’„ $ 2 G„ <T d „ Á’Ød¶ ! G¶T ¥∏’„ G∂T„, ∏∑’„ G∂T„ ? ÂN¥ <T
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Ed ∑’ ∏dgQ>„ö ®T’ ÁÏæ G¶T دT∏¶„ ∑’ ®√„ G∂T„ ¥∏’„ $ Á„[∏¶„ ∑’ G∂T„ ∏¥’Á„Éfi®<¥® ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶„√¶ >„, ∏\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ P{¶Ï∏¶„ ∑’ G∂T„ j P{d¶<TF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c j ∏¶<¥ G¶T <jÇ„, j\zZ fiæ∑¶K ¥„ ∏’„ ! «¶T∏¶„ ∑’ G∂T„ ∏∑’¶ ∑¶∑fiÉT¶ ∏∑’¶ Ø’¥∑fiÉT¶ ∏∑’¶ ~K[fiÉT¶ ∏∑’¶ √ŒdÏÆÿdfiÉT¶ ∏∑’¶ c
c c
c ∏√ŒdÏÆÿdfiÉT¶, j\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ ¥„ [’ دT∏¶„ G∂T„ ¥∏’„, Á„[∏¶„ G∂T„ ¥∏’„, P{¶Ï∏¶„ G∂T„ ∏∑’„, «¶T∏¶„ G∂T„ ∏∑’„ $ 3 G„ <T d „ Á’Ød¶ ! fiæÚE>¶ c
c c
c $ دT∏¶„ ∑’ ®√¶ <¥x∂ ¥∏’¶; Á„[∏¶„ ∑’ <¥x∂ fi∑d¶Ï∂¥’ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’, ®√¶ G¶„d∑P{¶„≤>∂ ¸¶d¶Ï∂¥’ ~ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ c
c c
c Â∂¥’ ~ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ ض„<∆ d ∏÷∑¶fi∆„ G¶„d∑¥® P*{<~ <T¥„¥¶<Æ® fiKaÁ„T„∑’ fi0, ∏\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„; P{¶Ï∏¶„ ∑’ <¥x∂ j P{d¶<T j ∏¶<¥0; «¶T∏¶„ c
c c
c d Gƶ ϶„dN¥ Âƶ «¶<∑d¯T¶ $ ÂzZ دT∏¶„ <¥x∂ ¥∏’¶, Á„[∏¶„ <¥x∂ ¥∏’¶, P{¶Ï∏¶„ <¥x∂ ∏∑’¶, «¶T∏¶„ <¥x∂ ∏∑’¶ $ 4 G„ <T d „ Á’Ød¶ ! c
c c
c G¶T P*{ ∏∑’„ <¥x„ ? Â’ ~„T G¶T دT∏¶„ ∑’ ®√„ <¥x„ ¥∏’„; Á„[∏¶„ ∑’ <¥x„ ∏¥’Á„Éfi®<¥® ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶„√¶ >„, ∏\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„; P{¶Ï∏¶„ ∑’ <¥x„ c
c c
c ¥¶Ø∂® ∏fiÉT<¥®, j\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„; «¶T∏¶„ <¥x„ ∏∑’¶ ∑¶∑fiÉT¶, ∏∑’¶ Ø’¥∑fiÉT¶ G¶T ∏∑’¶ ∏√ŒdÏÆÿdfiÉT¶, j\zZ fiæ∑ ¥„ ∏’„ $ ¥„ [’ c
c c
c دT∏¶„ <¥x„ ¥∏’„, Á„[∏¶„ <¥x„ ¥∏’„, P{¶Ï∏¶„ <¥x„ ∏∑’„, «¶T∏¶„ <¥x„ ∏∑’„ $ ¥æ. 25-31. gK∑’ fi≤æ>Ç ¥’¥¶KTâ -ƶ<∑<T¥d¶® Á’ØdfiæÚE>¶® c
c c
c ¸¶Ï- fi’≤>dgK∑fim{T∑¶fiæ¯Td’ ¥g¶Æ¶∑’ 25. G„ <T d „ Á’Ød¶ ! bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® <~*<® G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶ P„{∑ T¶ gK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ Tâ< T¶ c
c c
c ƶd< T¶ ? ÂN¥ <T d ∑’ ∏dgQ>„ -®T’ ÁÏæ Á’Ød¶ ! g® Øÿ<TÆ„ gK∑„ fir∑[„ $ Â’ Gƶö ¸¶ÏgK∑„ fi’≤>dgK∑„ d $ 26. ¥„ P*{ Â’ ¸¶ÏgK∑„ ? ¸¶ÏgK∑„ c
c c
c ØÿT¶Ï¥<TÆ„ fi0, Â’ -TÏdgK∑„ 1 T¥u>gK∑„ 2 ∏’¶„¥ÑgK∑„ 3 ÂΩ«gK∑„ 4 <√Kfi≤>∑„ 5 ÂŒfi≤>∑„ 6 GÏhfiT„¥„ 7 GÏ∑hfiT„¥„ 8 <T¥«aÁ∑„ 9 c
c c
c ¥zZ¶„T¶≤>∑„ 10 T„ƶ∑¥„ 11 √xfiQ>„ 12 $ bDŽ„∑’ Á’Ød¶ ! ØÿT¶Ï¥<TÆ„∑’ ¸¶ÏgK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ ∏∑’„<Æ* j„Kbd«T‘√Æ∑„<Æ* ∏hfi¶∑’ ¥’G¶„®b, <ÂKd0 c
c c
c g∑æd0 Ø„T0, ∏∑¶bd’ ~ ∑’ ∏∑TØ‘√’ Ø∂Ægx’ ~¶÷K’Â’ ¥’¥¶KP’{¶K’ ∏∑æfiKdu>b, ¥„ [’ gKg¶∑„ Tâb Tâb $ ¥„ [’ ¸¶ÏgK∑„ $ 27. ¥„ P*{ Â’ fi’≤>dgK∑„ ? c
c c
c fi’≤>dgK∑„ Øÿ<TÆ„ fi0, Â’0ö fi¶∏¶„T√g∑„ d «[fiÇaÁ¶∑„ d $ 28. ¥„ P*{ Â’ fi¶∏¶„T√g∑„ ? fi¶∏¶„T√g∑„ Øÿ<TÆ„ fi0, Â’0ö j∂ƶKg„ d ∏j∂ƶKg„ d, <jdg¶ c
c c
c ∏hfi≤>P{µg„ $ ¥„ [’ fi¶∏¶„T√g∑„ $ 29. ¥„ P*{ Â’ «[fiÇaÁ¶∑„ ? «[fiÇaÁ¶∑„ Øÿ<TÆ„ fi’0, Â’0ö j∂ƶKg„ d ∏j∂ƶKg„ d, <jdg¶ ¥fi≤>P{µg„ $ ¥„ [’ c
c c
c «[fiÇaÁ¶∑„ $ 30. bDŽ„∑’ Á’Ød¶ ! Øÿ<TÆ„∑’ fi’≤>dgK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ ∏∑’„<Æ* j„Kbd«T‘√Æ∑„<Æ* ∏hfi¶∑’ <T¥’G¶„®b G¶T T∂byTd< $ ¥„ [’ gKg¶∑„ ƶdb c
c ƶdb $ ¥„ [’ fi’≤>dgK∑„ $ 31. bÇ„®∑’ Á’Ød¶ ! Øÿ<TÆ„∑’ gK∑„∑’ gKg¶∑„ G∂T„ Tâb T¶ ƶd< T¶ $ ¥æ. 32-38. Á’ØdN¥ fi≤>¸¶„ƶ„ fi¯Tɶ√Æ∑’ <TÆK∑’ ~, c
c c
c «√T∏¶„ <T <TÆK∑’ 32. 1 ®zZ ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ ¥’¸æx„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 ®T’ Tض¥∂ö bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«’ ∏’<® c
c c
c P„{T<Ïfi∆[’ cµg’ <j¥¶g„[® $ 2 ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’ $ 33. ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ Á’ØdN¥ P{Ƕd∑¥√¶„[N¥ Â∂¥„ d gÆ<Âgƶ<Ïd¶® c
c c
c fiK¥¶® cµg’ fiKP{Æ„b $ cµgP{ƶ «¶<∑d¯T¶ $ 34. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’<® cµg’ ¥¶„Ƕ <j¥µg ÆQ>ÂæQ>„ G¶T c
c c
c <Æd® ÷Q>¶® ÷Q>„b, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑’ fid¶<Æ∑’ P{K„b, 2 ®T’ Tض¥∂-¥Wƶ<g ∑’ «’„ ! <j‘√’Z’ fi¶Td∑’, fi<[d¶<g ∑’ «’„ ! <j‘√’Z’ c
c c
c fi¶Td∑’, K¶„®<g ∑’ «’„ ! <j‘√’Z’ fi¶Td∑’, ∏Ω«æQ>„<g ∑’ «’„ ! <j‘√’Z’ fi¶Td∑’, ®Tg„d’ «’„ !, ÂÆg„d’ «’„ !, ∏<TÂÆg„d’ «’„ !, ∏¥’<Øxg„d’ «’„ !, b\ÚE>dg„d’ c
c c
c «’„ !, fi≤>\ÚE>dg„d’ «’„ !, b\ÚE>dfi≤>\ÚE>dg„d’ «’„ !, ¥„ GÆ„d’ ÂæΩ«„ TØÆ <[ P{uÿ> ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥<Â, 2 ÷[KfiæK\zZg’ <Ø¥∂«¶d’ ∏Tß{gb, c
c c
c 2 <ÂØ’≤>’ ~ Pæ’{≤>d’ ~ G¶T c¶ÂæK[¶∏¶„ d ®√’„ ®≤>„b, 2 G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑’ fid¶<Æ∑’ c
c c
c P{K„b, P{K„[¶ G¶T jg’<¥[¶ ®T’ Tض¥∂-∏¶<Ï[„ ∑’ «’„ ! ϶„®, fi<Ï[„ ∑’ «’„ ! ϶„®, ∏¶<Ï[fi<Ï[„ ∑’ «’„ ! ϶„® GK¶® gK∑„∑ d $ ¥„ Gƶj¶g® P„{b √¶Æ¶TÂ∂ c

H ∏√¶K’<¥ <Dd¶dg¶∑’<¥ G„ ¥„ ÂzZ «’≤>„ «Tb ∏hfi¥¶K„ g¶„Ñ√Œ® Â’ √ƶd ∏¶d¶® ®√’Âg’Â’ ∏Tß{gb, ®¥ g„ <jzZ¶K® ¥g¶∑„ fiÚE>¶ fiæK¶ d <Æd¶® ¥æƶ®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EÁg¶® <jN¥„¥¶® ∏¶∑æ√¶<gd[¶® «<TN¥b $ ®T¶g„T Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¢D <T ∏¶d¶ ®√„ «’≤>„ bQ>„ P’{„ <fi® g∑æ∆„ g∑g„ Z„É„ T„¥¶<¥® ¥µg® ¸Æÿg® ∏∑ægF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
® c
c «’≤>P{K’≤>√¥g¶∑„, g¶ ∑’ ¥∂Â’, g¶ ∑’ ÷rÆ’, g¶ ∑’ Áæƶ, g¶ ∑’ <fiT¶¥¶, g¶ ∑’ ~¶„K¶, g¶ ∑’ T¶Ï¶, g¶ ∑’ Ø’¥¶, g¶ ∑’ g¥√¶, g¶ ∑’ T¶bd -<fi<[d -<¥*<«d- c
c c
c ¥<∆T¶bd <T<Tƶ K¶„√¶d’P{¶ fiK∂¥Æ¶„T¥‘√¶ ◊æ{¥’Âæ <[ P{uÿ>, ®¥ g„ <jzZ¶K® ¥g¶∑„ fiK϶„dN¥ <Æd¶® ¥æƶ® Ág¶® j∂¥„¥¶® ∏¶∑æ√¶<gd[¶® «<TN¥b $ Â’ c
c c
c bÚE>¶<g ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¥dg„T fi¯T¶<Td’, ¥dg„T gæ’≤>¶<Td’, ¥dg„T ¥„ƶ<Ød’ ¥dg„T <¥aÁ¶<Td’, ¥dg„T ∏¶d¶K-√¶„dK’ <T∑dT„d¶<∑d-~K∑-P{K∑- c
c c
c G¶d¶-g¶d¶T<[d’ cµgg¶b\aÁ∏’ $ 35. ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ Á’Ød’ P{Ƕd∑¥√¶„[’ ¥dg„T fi¯T¶T„b G¶T cµgg¶baÁbö®T’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! √’¯T’, c
c c
c ®T’ <~<Q>d¯T’, ®T’ <j¥∂<Âd¯T’, ®T’ Âædu>d¯T’, ®T’ «æ’<Gd¯T’, ®T’ «¶<¥d¯T’, ®T’ ÷Q>¶d ÷Q>¶d fi¶∑„<Æ* «æ®<Æ* G∂T„<Æ* ¥[„<Æ* ¥’Gg„∑ ¥’G<gd¯T’, ∏\N¥* ~ c
c c
c ∑’ ∏Q>„ ∑¶„ P*{<~ <T fig¶bd¯T’ $ 36. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ bg’ ®d¶m{T’ c\µgd’ ÷T®¥’ ¥µg’ ¥’fi≤>TÉ<Â, Âg¶∑¶® c
c c
c ÂÆ √ÚE>b, ÂÆ <~Q>b, ÂÆ <j¥∂d<Â, ÂÆ Âædu>b, ÂÆ «æ’Gb, ÂÆ «¶¥b, ÂÆ ÷Q>¶d 2 fi¶∑„<Æ* «‡®<Æ* G∂T„<Æ* ¥[„<Æ* ¥’Gg„∑’ ¥’Ggb, ∏\N¥* ~ ∑’ ∏Q>„ ∑¶„ c
c c
c fig¶db $ 37. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® P{Ƕd∑¥√¶„[„ ∏∑√¶K„ G¶Â„ bKd¶¥<g® «¶¥¶¥<g® ®¥∑¶¥<g® ∏¶d¶∑«’≤>g[<jaÁ„T∑¶¥<g® ÷ǶK-fi¶¥T∑-Á„Ï- c
c c
c <¥*O¶∑-GÑ-fi¶KQ>¶T<∑d¶¥<g®g∑¥<g® Td¥<g® P{¶d¥<g® g∑√æ[„ Tb√æ[„ P{¶d√æ[„ √æ[„ √æ<[*<Ø® √æ[¸’«~¶K∂ ~¶b Ïɇ cr∑„ Á’<ÂÁg„ <G<Â*<Ø® c
c c
c ¥¶„<Æ® ∏<∑d¶∑„ ∏hfiæN¥æ® ∏¸<ÆÑ„N¥„ ¥æ¥¶gr∑K® ؒ„ b∑g„T <∑‘√’Z’ fi¶Td∑’ fiæK∏¶„ P{¶÷’ <TÆKb $ 38. ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ P{d’√϶∏¶„ jdK∂∏¶„ c
c c
c E>[fi϶¥¶∏¶„ ~„ b d¶∏¶„ fi≤><jaÁgb, 2 ¸<Æd¶ G∑Td<TƶK’ <TÆK< $ ¥æ . 39-46. Á’ Ø dN¥ ®ß{¶K¥’ √ &¢Dd∑’ <«aÁæ fi ≤>g¶&&K¶Æ∑¶ c
c c
c √æ∑Kd∑ÂT¶„P{µg¶∑æQ>¶∑’ ~ 39. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ Âƶm{T¶∑’ Z„K¶∑’ ∏’<® ¥¶g¶bdg¶bd¶b’ ®ß{¶K¥ ∏’√¶b’ ∏<ÆÉb, c
c c
c 2 G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 ®T’ Td¶¥∂ö bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«„<Æ* ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ g¶<¥d’ c
c c
c <«aÁæfi≤>g’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK[® $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’ P{K„Æ $ 40. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® c
c c
c ¥g¶∑„ ÆQ> G¶T jg’<¥[¶ g¶<¥d’ <«aÁæfi≤>g’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆKb $ 41. 1 ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ g¶<¥d’ <«aÁæfi≤>g’ ∏ƶ¥æ[’ ∏ƶP{hfi’ ∏ƶg‘√’ c
c c
c ∏ƶÂÇ’ ∏ƶ¥µg’ P{¶®∑ ◊{¶¥„< fi¶Ï„< ¥¶„Æ„< Â∂K„< fi‡K„< P{u>„< ∏∑æfi¶Ï„b ∏¶∑¶® ∏¶K¶Æ„b, P{¶®∑ ◊{¶<¥[¶ G¶T ∏¶K¶Æ„[¶ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ c
c „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ¥g∑’ «√T’ G¶T jg’<¥[¶ ®T’ Td¶¥∂ö bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«„<Æ* ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ض„g¶<¥d’ <«aÁæfi≤>g’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK[® c
c c
c $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’0 $ 2 Â’ ~„T $ 42. ®T’ „g¶<¥d’ ~¶÷µg¶<¥d’ fi’~- E>-¥[g¶0 $ fi >g’ ¥[K¶b’<Ød’, ض„Ç’ ¥[K¶b’<Ød’, ÂÇ’ ¥ÂK¶<Â*<Ød’, c
c c
c K¶<Â*<Ød’, ®√K¶bd’ $ 43. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ®√K¶bd’ <«aÁæfi≤>g’ ∏ƶ¥æ[’ G¶T ∏¶K¶Æ„[¶ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE><Â, 2 ¥g∑’ c
c c
c «√T’ gƶT∂K’ G¶T jg’<¥[¶ ®T’ Tض¥∂- bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«„<Æ* ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ √æ∑Kd∑¥’TÚE>K’ ÂT¶„P{µg’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK[® $ ∏ƶ¥æÆ’ c
c c
c Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’0 $ 44. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ G¶T jg’<¥[¶ √æ∑Kd∑¥’TÚE>K’ ÂT¶„P{µg’ c
c c
c ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK< $ Â’ Gƶö fi >g’ g¶¥’ ~÷zZ’ ~÷zZ„∑’ ∏<∑\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ <Ød¶ Ê>¶∑æßæ{≤æ>® ¥‡K¶<«gæÆ„ ∏¶d¶T∑«‡g∂® ∏¶d¶T„g¶∑„, K<[* T∂K¶¥∑„∑’ c
c c
c ∏T¶÷≤>„∑ d $ ض„Ç’ g¶¥’ E>Q>’ E>Q>„∑’ ∏<j\aÁ[„∑’0 <Ød¶ Ê>¶∑æßæ{≤æ>® ¥æK¶<«gæÆ„ ∏¶d¶T∑«‡g∂® ∏¶d¶T„g¶∑„, K<[* T∂K¶¥∑„∑’ ∏T¶÷≤>„∑ d $ ®T’ ÂÇ’ g¶¥’ c
c c
c ∏Q>g’ ∏Q>g„∑’, ~÷zZ’ g¶¥’ Ø¥g’ Ø¥g„∑’, fi’~g’ g¶¥’ ¸¶K¥g¸¶K¥g„∑’, E>Q>’ g¶¥’ ~¶„W¥g’ ~¶„W¥g„∑’, ¥[g’ g¶¥’ ¥¶„Ï¥g’ 2, ∏Q>g’ g¶¥’ ∏Q>¶K¥g’ 2, c
c c
c jTg’ g¶¥’ T∂¥<Âg’ 2, Ø¥g’ g¶¥’ ¸¶T∂¥<Âg’ 2, Æß{¶K¥g’ g¶¥’ ~÷¯T∂¥<Âd’ (2) ¸¶K¥g’ g¶¥’ E>¯T∂¥¥<Âg’ 2. „K¥g’ g¶¥’ ∏Q>¶T∂¥<Âg’ 2, ~¶„W¥g’ c

H g¶¥’ Â∂¥<Âg’ 2, fi∆K¥g’ g¶¥’ ¸[∂¥<Âg’ 2, ¥¶„Ï¥g’ g¶¥’ ~¶„[∂¥<Âg’ 2 ∏<j\aÁT„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ <Ød¶ Ê>¶∑æßæ{≤æ>® ¥‡K¶<«gæÆ„ ∏¶d¶T∑«‡g∂®, ∏¶d¶T„g¶∑„,
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EK<[* T∂K¶¥∑„∑’ ∏T¶÷≤>„∑’ $ 45. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ √æ∑Kd∑¥’TÚE>K’ ÂT¶„P{µg’ ∏ƶ¥æ[’ ∏ƶP{hfi’ G¶T ∏¶K¶Æ„[¶ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
„T c
c ÷T¶√ÚE>b, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 ¸Æ°<Æ* ~÷zZ -E>Q>&Q>g- Ø¥g -ØÿT¶Ï¥„<Æ* g¶¥&xg¶¥Ág∑„<Æ* <T<~[„<Æ* ÂT¶„P{µg„<Æ* ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ c
c c
c <TÆK< $ 46. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ „∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ <TfiæÏ„∑’ fid[„∑’ fi‘√<Æ®∑’ P{Ѷ∑„∑’ <¥T„∑’ cr∑„∑’ g’√Ñ„∑’ ¥\N¥K∂®∑’ ÷Ø‘√„∑’ ÷Ø[„∑’ ÷[g„∑’ c
c c
c ÷ضK„∑’ gƶ∑櫶√„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ¥æß„{ ÏæaÁ„ <jµg’¥„ ∏<Q>~µg¶T∑x„ P{≤>P{≤>d¶«‡® P{¥„ cg<∑¥’® G¶Â„ d¶<T ƶ„zZ¶, G∂T’G∂T„∑ √ÚE>b G∂T’G∂T„∑ c
c c
c <~Q>b, «¶¥’ «¶<¥[¶ <T <√϶b, «¶¥’ «¶¥g¶∑„ <√϶<Â, «¶¥’ «¶<¥N¥¶g∂< <√϶<Â; ¥„ Gƶ j¶g ® P{Q>¥√≤>d¶ b T¶ fi[¥√≤>d¶ b T¶ c
c c
c fi[<ÂÏ«’≤>√¥√≤>d¶ b T¶ ®K’≤>P{Q>¥√≤>d¶ b T¶ b’√¶Ï¥√≤>d¶ b T¶ ÷rÆ„ <Ør∑¶ ¥æß{¶ ¥g¶∑∂ ¥¥W’ √ÚE>b, ¥¥W’ <~Q>b, ®T¶g„T Á’Ø® <T ∏∑√¶K„ ¥¥W’ c
c c
c √ÚE>b, ¥¥W <~Q>b, ÷T<~„ ÂT„∑’, ∏T<~® g’¥ -¥¶„<∑„∑’, Æÿd¶¥∑„ <TT «¶¥K¶<¥fi≤>ÚE>∆„ ÂT„∑’ „®∑’ ÂT„d<¥K∂® ∏Â∂T 2 ÷T¥¶„«„g¶∑„ 2 <~Q>b $ c
c c
c ¥æ. 47-51. Á’ØdN¥ ¥’Ï„Æ∑¶«¶T∑¶ ¥’Ï„Æ∑¶ P{¶Ï√g∑’ ~ 47. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T ¥g¶„¥K∑’ G¶T fiK¥¶ fi≤>√d¶ $ 48. ® ∑’ ÂN¥ c
c c
c Á’ØdN¥ ∏∑√¶KN¥ ∏r∑d¶ P{d¶b fiæ¯TK[¶TK[P{¶Ï¥gd’<¥ cµgG¶√Kd’ G¶√Kg¶∑N¥ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® <~*<® G¶T (¥æ. 17) ¥gæhfi<ÉzZ¶ö c
c c
c ""®T’ ÁÏæ ∏Æ’ bg„∑’ ®d¶m{T„∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ G¶T (¥æ. 46) P{¥„ cg<∑¥’® G¶Â„ G∂T’G∂T„∑’ √ÚE>¶<g, G∂T’G∂T„∑’ <~Q>¶<g, G¶T <√϶<g, G¶T (¥æ.46) c
c c
c ®T¶g„T ∏Æ’ <fi ¥¥W’ √ÚE>¶<g, ¥¥W’ <~Q>¶<g, Â’ ∏\zZ ¶ g„ ÷Q>¶∑„ P{µg„ ¸Ï„ T∂K® fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ Â’ G¶T¶ g„ ∏\zZ ÷Q>¶∑„ P{µg„ ¸Ï„ T∂K® fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ c
c c
c G¶T d g„ cµg¶dK® cµg¶„TØ„¥® ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ <G∑„ ¥æÆzZ∂ <TÆKb ¶T¶ g„ ¥„d’ P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶d¶® Kd∑∂® ◊æ{ÑÿhfiÏ-P{µÏP{¶„gÏæ\µg<Ñd\µg c
c c
c ∏Æfi’≤>K„ fi«¶® K[¶¥¶„dhfiP{¶¥P*{¥æd¥ædgæÆ- √æ’G&xK¶√¥K¥„ P{g϶√K¥’≤>¸¶„Æ® ÷<Q>d\µg ¥‡K„ ¥ÆN¥K\N¥\µg <Ø∑dK„ „d¥¶ Gϒ„ ¥g∑’ «√T’ c
c c
c gƶT∂K’ T’<Ø[¶ jg’<¥[¶ G¶T fiÉæT¶<¥[¶, ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ¥dg„T fi’~ gƯTd¶<∑ ∏¶K¶„T„[¶, ¥g∑¶ d ¥g∑∂∏¶„ d c
c c
c Á¶g„[¶, Âƶm{T„<Æ* Z„K„<Æ* P{≤>¶&&by<Æ* ¥<x* <TfiæÏ’ fi¯Td’ ¥<∑d’ ¥<∑d’ Øÿm{<Æ[¶, g„OO∑¥<∆√¶¥’ Ø„T¥<∆T¶Â’ fiæ >T∂<¥Ï¶Tu>d’ fi≤>Ï„<Æ[¶, ØΩ«¥’Z¶Kd’, c
c c
c ØΩ«¥’Z¶K¶„T√dN¥ ¥’Ï„Æ∑¶D‡¥∑¶D<¥dN¥ «[-fi¶∑fi≤>d¶b\aÁdN¥ fi¶∏¶„T√dN¥ P{¶Ï’ ∏∑TP’{Ág¶∑N¥ <TÆK[® <[ P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 [¶ c
c c
c P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶d¶® Kd∑∂® G¶T Gϒ„ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ G¶T fiÉæT¶¥< $ 49. "Á’Ød¶ ! b ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ Á’Ød’ ∏∑√¶K’ ®T’ Td¶¥∂ö ¥„ j‡∑’ c
c ÂT Á’Ød¶ ! fiæ¯TK[¶TK[0 G¶T (¥æ.48) G¶√Kg¶∑N¥ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T (¥æ.17) ¥gæhfi<ÉzZ¶ö "®T’ ÁÏæ ∏Æ’ bg„∑’ ®d¶m{T„∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ c
c c
c <TfiæÏ„∑’ Â’ ~„T G¶T (¥æ. 48) P{¶Ï’ ∏∑TP’{Ág¶∑N¥ <TÆK[® <[ P{uÿ>' ®T’ ¥’fi„Æ„<¥, 2 P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶d¶® G¶T Gϒ„ G„∑„T gg ∏’<® „∑„T ƯTg¶√® c
c c
c $ ¥„ j‡∑’ Á’Ød¶ ! ∏Q>„ ¥gQ>„ ? Ħ, ∏\zZ $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c’ P{K„Æ $ 50. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® c
c c
c ¥g¶∑„ ÆQ>ÂæQ>0 G¶T Æd<Æd® ÷Q>¶® ÷Q>„b, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑’ fid¶<Æ∑’ P{K„b G¶T jg’<¥[¶ ¥dg„T fi’~ gƯTd¶b’ ∏¶ŒÆ„b, 2 [¶ c
c c
c ¥g∑„ d ¥g∑∂∏¶„ d Á¶g„b, 2 [¶ Âƶm{T„<Æ* Z„K„<Æ* P{≤>¶&&by<Æ* ¥<x* <TfiæÏ’ fi¯Td’ ¥<∑d’ 2 Øÿm{Æ„b, 2 g„OO∑¥<∆√¶¥’ Ø„T¥<∆T¶d’ fiæ ><T<¥Ï¶Tu>d’ c
c c
c fi≤>Ï„Æ„b, 2 ÷ǶKfi¶¥T∑«‡<g* fi≤>Ï„Æ„b, 2 ØΩ«¥’Z¶Kd’ ¥’ZK„b, 2 ØΩ«¥’Z¶Kd’ Øÿm{Æ„b, 2 ØΩ«¥’Z¶K¶„T√„ fiæKzZ¶<«gæÆ„ ¥’fi<Ïd’P{<j¥r∑„ P{KdÏfiK‘√<Æd’ c
c c
c Ø¥jÆ’ <¥K¥¶T[’ gzZ® ∏’G<Ï* P{uÿ> ®T’ Tض<¥ö jg¶„&zZæ ∑’ ∏KĦ∑’ «√T’¶∑’ G¶T ¥’fi[¶∑’, jg¶„&zZæ ∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ G¶T c
c c
c ¥’fi¶<T÷P{¶gN¥, T’ض<g ∑’ «√T’Â’ ÂzZ√d’ bÆ√„, fi¶¥÷ g„ «dT’ ÂzZ√® bÆ√d’ < P{uÿ> T’Øb jg’¥<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ""fiæ\¯T* <fi g® ¥g∑N¥ «√T∏¶„ c
c c
c gƶT∂N¥ ∏’<® ¥¯T„ fi¶∑¶<ÂT¶® fiÇaÁ¶® G¶TÉ∂T¶® G¶T <gÚE>¶Ø’¥∑¥Ñ„ fiÇaÁ¶® G¶TÉ∂T¶®, bd¶<∑* <fi d ∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„gƶT∂KN¥ c

H ∏’<® ¥¯T’ fi¶∑¶bT¶d’ fiÇaÁ¶<g G¶TÉ∂T¶® G¶T <gÚE>¶Ø’¥∑¥Ñ’ fiÇaÁ¶<g $ ®T’ ¥¯T’ ∏¥∑’ fi¶∑’ Á¶bg’ ¥¶bg’ ~÷\¯TÆ’ <fi ∏¶Æ¶K’ fiÇaÁ¶<g
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EG¶TÉ∂T¶® $ G’ <fi d bg’ ¥K∂K’ bQ>’ P’{Â’ <fid’ G¶T ◊æ{¥’Âæ <[ P{uÿ> ®d’ <fi ∑’ ~Kg„<Æ* ÷N¥¶¥-j∂¥¶¥„<Æ* T¶„<¥K¶<g'' <[ P{uÿ> ¥’Ï„Æ∑¶D‡¥∑¶D‡<¥® «[-F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 1,2,3,4,5

c c
c fi¶∑fi≤>d¶b\aÁ® fi¶∏¶„T√® P{¶Ï’ ∏∑TP’{Ág¶∑„ <TÆK< $ 51. ® ∑’ ¥„ Á’Ø® ∏∑√¶K„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ Âƶm{T¶∑’ Z„K¶∑’ ∏’<® c
c c
c ¥¶g¶bdg¶<Ød¶b’ ®ß{¶K¥ ∏’√¶b’ ∏<Æ<É[¶ ¸Æÿfi≤>fiær∑¶b’ ØÿT¶Ï¥T¶¥¶b’ ¥¶gr∑fiKd¶√’ fi¶÷<∑[¶ g¶<¥d¶® ¥’Ï„Æ∑¶® ∏[¶∑’ D‡<¥[¶ ¥<Q>* «[¶b’ c
c c
c ∏∑¥∑¶® E>„Ø„[¶ ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ ¥g¶<Æfi„ ∏¶∑æfiæ¯T∂® P{¶Ï√® $ ¥æ. 52. «√T∏¶„ fiæK∏¶„ Z„KP{d’ Á’Ødfi[-~∂TK¥g¶∑d∑’ 52. ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ c
c c
c Á’Ød’ ∏∑√¶K’ P{¶Ï√d’ G¶<∑[¶ fiK<j¯T¶∑T<[d’ P{¶÷N¥‘√’ P{K„*<Â, 2 fi[-~∂TK¶<∑ <√rÆ’<Â, 2 <Tfiæ϶∏¶„ fi¯Td¶∏¶„ ¥<∑d’ 2 fiǶ„ŒÆ’<Â, 2 G„∑„T c
c c
c ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø’< jg’¥’<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶¥∂ Á’Ø® j¶g’ ∏∑√¶K„ fi√b«W® c
c c
c fi√<Â<T∑∂® fi√<Â÷T¥’„ fi√<Âfid∑æP{¶„Æ- g¶∑ -g¶d¶ -϶„«„ <g÷ -gWT¥’fi∆„ ∏Ñ∂∑„ «W® <T∑∂® $ ¥„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfi® <Æ* ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ¥dg„T fi’~ c
c c
c gƯTd¶<∑ ∏¶K¶„<T[¶ ¥g∑„ d ¥g∑∂∏¶„ d Á¶g„[¶, ∏µÆ„<Æ* ¥<x* <TfiæÏ’ fi¯Td’ Â’ ~„T <jKT¥„¥’ G¶T (¥æ. 50) ∏ƶ∑æfiæ¯T∂® P{¶Ï√® $ bg„ d ¥„ ∏¶d¶K«’≤>® c
c c
c $ ¥æ. 53-54. ÁØd«T’ÂK<T¥d√¶„dgfiæÚE>¶¥g¶Æ¶∑„ «√T∏¶„ ∏ÇædP{hfi¶„TT¶d -Âd∑’ÂK<¥¢D∑¶fim{T∑¶ 53. "«’„ !' <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ c
c c
c gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂ö ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶¥∂ Á’Ø® j¶g’ ∏∑√¶K„ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ P{<Æ* √®, P{<Æ* ÷TTr∑„ ? "√¶„dg¶ !' b c
c c
c ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ «√T’ √¶„dg’ ®T’ Td¶¥∂- ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! gg’ ∏’„T¶¥∂ Á’Ø® j¶g’ ∏∑√¶K„ fi√<«W® G¶T ¥„ ∑’ g® ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ¥dg„T fi’~ c
c c
c gƯTd¶b’ ∏¶K¶„<T[¶ Â’ ~„T ¥¯T’ ∏<T¥„<¥d’ j„d¯T’ G¶T (¥æ. 50-51) ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ ¥g¶<Æfi[„ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ ∏Çæ® P{hfi„ Ø„T[¶® ÷TTr∑„ $ c
c c
c ÂzZ ∑’ ®√bd¶∑’ Ø„T¶∑’ ¸¶T∂¥’ ¥¶√K¶„Tg¶b’ Ê>Â∂ fi0 $ ÂzZ ∑’ Á’ØdN¥ <T Ø„TN¥ ¸¶T∂¥’ ¥¶√K¶„Tg¶b’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ 54. ¥„ ∑’ «’„ ! Á’Ø® Ø„T„ ¶∏¶„ c
c c
c Ø„T϶„√¶∏¶„ ∏¶÷aÁ®∑’ «TaÁ®∑’ Ê>Â∂Á®∑’ ∏∑’ÂK’ ~d’ ~b[¶ P{<Æ* √\ÚE><Æ< ? P{<Æ* ÷TT<É<Æ< ? √¶„dg¶ ! gƶ<TØ„Æ„ T¶¥„ <¥\¢D<Æ< ¸æ\¢D<Æ< c
c c
c gæ<Ç<Æ< fiK<j¯T¶<Æ< ¥¯TØÿaÁ¶∑g’Â’ P{K„<Æ< $ $$ Á’Ø∏¶„ ¥g[¶„   $ <¸Â∂d¥dN¥ fi >g¶„ $$2.1 $$    ¸∂∏¶„ ÷W„¥¶„ "¥gæ‘O¶d¶' c
c c
c ¥æ. 1. ¥[¥gæ‘O¶dj¶g¶bG¶∑∑zZ’ fir∑T∑¶¥æ[¥gæ‘O¶dfiضT϶„d∑<jW„¥¶„ 1. P{< ∑’ «’„ ! ¥gæ‘O¶Â¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ¥[ ¥gæ‘O¶d¶ fir∑[¶, Â’ c
c c
c Gƶö E>¶÷g\zZd¥gæ‘O¶dTÉ’ ¥gæ‘O¶dfiØ’ ∑„d¯T’ $   $$ <¸Â∂d¥® <¸Â∂d¶„W„¥¶„ $$2.2 $$   Âb∏¶„ ÷W„¥¶„ "fiæ >„T∂'    ¥æ. c
c c
c 1. ¥[<jKdj¶g¶bG¶∑∑zZ’ G∂T¶<«√¥æ[¶T϶„d∑<jW„¥¶„ 1. P{< ∑’ «’„ ! fiæ >T∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? G∂T¶<«√g„ j„Kbd¶∑’ G¶„ <¸<Â∏¶„ ÷W„¥¶„ ¥¶„ j„d¯T¶„ $ c
c c
c fiæ ><T* ∏¶„√¶<Æ[¶ <jKd¶ ¥’Ê>¶∑g„T ¸¶ÆÑ $ G¶T P*{ ¥¯T„ fi¶∑¶ ÷TT∆fiæ¯T¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ∏¥b’ ∏ØÿT¶ ∏∑’ÂÁæ[¶„ $   $$ fiæ >T∂ ÷W„¥¶„ $$2.3$$ c
c c
c
c
   ~÷zZ¶„ ÷W„¥¶„ "b’<Ød'   ¥æ. 1. b’<ØdT[¯Td¶® fi∆T∑¶¥æ[¶T϶„d∑<jW„¥¶„ 1. P{< ∑’ «’„ ! b’<Ød¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! fi’~ b’<Ød¶ c
c
c
c
fir∑[¶, Â’ Gƶö fi ><gѶ„ b’<Ød÷W„¥∏¶„ j„d¯T¶„, "¥’Ê>¶∑’ ¸¶ÆÑ’ fi¶„Æ[’ G¶T ∏϶„√¶„' $   b’<Ød÷W„¥¶„ $$2.4 $$   fi’~g¶„ ÷W„¥¶„ c
c
c
c "<jd’Ê>    ¥æ. 1. <jd’Ê>Ø„TfiKd¶K∑¶® ∏∆÷\zZdgÂfiKƶKfiæ¯Td’ «√T∏¶„ fim{T∑’ 1. ∏r∑÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< «¶¥’< fir∑T„*< c
c
c c
c fim{T„*< ®T’ ÁÏæ <jd’Ê>„ P{¶Ï√„ ¥g¶∑„ Ø„TΩ«‡®∑’ ∏hfi¶∑„∑’ ¥„ ∑’ ÂzZ ∏∆„ Ø„T„, j¶„ ∏∆„<¥* Ø„T¶∑’ Ø„T∂∏¶„ ∏<ÆGæ’<Gd 2 fiKd¶K„b 1, ∑¶„ ∏hfi∑<Çd¶∏¶„ c
c c
c Ø„T∂∏¶„ ∏<«Gæ’<Gd 2 fiKd¶K„b 2, ∏hfi∑¶ g„T ∏hfi¶∑’ <T÷\¯Td 2 fiKd¶K„b 3; ®√„ <T d ∑’ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ض„ T„Ø„ T„Ø„b, Â’ Gƶö b\zZT„Ø’ ~ fiæK¥T„Ø’ c
c ~ $ ®T’ fiK÷\zZdT[¯Td¶ j„d¯T¶ G¶T b\zZT„Ø’ ~ fiæK¥T„Ø’ ~ $ ¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏∆÷\zZd¶ ®Tg¶baÁ’< G¶T b\zZT„Ø’ ~ fiæK¥T„Ø’ c
c c

H ~ $ G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>’ „ ®Tg¶Æ’¥æ, ∏Æ’ fiæ∑ √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g «¶0 fi0 fim{0ö ®T’ ÁÏæ <j∏’Ê>„ P{¶Ï√® ¥g¶∑„ ∏∆dK„¥æ Ø„TP{¶„®¥æ Ø„T[¶®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E÷TT[¶K¶„ «T’< g<Æ⮥æ G¶T gƶ∑櫶√„¥æ Ø°K√Â∂¥æ <~K<Q>Â∂®¥æ $ ¥„ ∑’ ÂzZ Ø„T„ «T< g<Æâ∂® G¶T Ø¥ <Ø¥¶∏¶„ ÷ɶ„T„g¶∑„ fi«¶¥„g¶∑„ G¶T fi≤>mF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 5

c
{T„ c
c $ ¥„ ∑’ ÂzZ ∏∆„ Ø„T„, ∏∆„<¥* Ø„T¶∑’ Ø„T∂∏¶„ ∏<«Gæ’<Gd 2 fiKd¶K„b 1, ∏hfi∑<Çd¶∏¶„ Ø„T∂∏¶„ ∏<«Gæ<G*d 2 fiKd¶K„b 2, j¶„ ∏hfi∑¶g„T ∏hfi¶∑’ <T÷\¯Td c
c c
c 2 fiKd¶K„b 3; ®√„ <T d ∑’ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ®√’ T„Ø’ T„Ø„b, Â’ Gƶö b\zZT„Ø’ T¶ fiæK¥T„Ø’ T¶, G’ ¥gd’ b\zZT„Ø’ T„Ø„b ∑¶„ Â’ ¥gd’ fiæK¥T„d’ T„®b, G’ ¥gd’ c
c c
c fiæK¥T„d’ T„®b ∑¶„ Â’ ¥gd’ b\zZT„d’ T„Ø„b $ (1) b\zZT„dN¥ ÷Ø®∑’ j¶„ fiæK¥T„Ø’ T„®b fiæK¥T„dN¥ ÷Ø®∑’ j¶„ b\zZT„d’ T„®b $ ®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ c
c c
c ®√’ T„Ø’ T„Ø„b, Â’ Gƶö b\zZT„d’ T¶ fiæK¥T„d’ T¶ $ bzZ∂ b\zZT„®∑’ ÷<Ør∑„∑’ fiæK¥’ fizZ„b, fiæK¥¶„ fiæK¥T„®∑’ ÷<Ør∑„∑’ b\zZ* fizZ„b $ ض„ <T „ ∏∆g∆’ fizZ„*<Â, c
c c
c Â’ Gƶö bzZ∂ T¶ fiæK¥’, fiæK¥„ T¶ b\zZ* $ ¥æ. 2-6. ÷Ø√√Ω«-<ÂKaÁG¶„<∑d√Ω«- g∑æN¥∂√Ω«- P{¶d«TzZ- G¶„<∑Ω«‡d¸∂d¶∑’ P{¶Ï<Q>Â∂fim{T∑’ 2. c
c c
c ÷Ø√√Ω«„ ∑’ «’„ ! "÷Ø√√Ω«' <[ P{¶Ï¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ E>µg¶¥¶ $ 3. <ÂKaÁG¶„<∑d√Ω«„ ∑’ «’„ ! c
c c
c "<ÂKaÁG¶„<∑d√Ω«„' <[ P{¶Ï∏¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„< ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏Q> ¥’TÚE>K¶b’ $ 4. g∑æN¥∂√Ω«„ ∑’ «’„ ! "g∑æN¥∂√Ω«„' <[ c
c c
c P{¶Ï∏¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ ¸¶K¥ ¥’TÚE>K¶b’ $ 5. P{¶d«TzZ„ ∑’ «’„ ! "P{¶d«TzZ„' <[ P{¶Ï∏¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„b ? √¶„dg¶ c
c c
c ! GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ ~÷¯T∂¥’ ¥’TÚE>K¶b’ $ 6. g∑æN¥-fi’~„*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¸∂® ∑’ «’„ ! G¶„<∑Ω«‡® P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ¥’<~Q>b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ c
c c
c ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ ¸¶K¥ gæÆÿ[¶ $ ¥æ. 7-8. ®√«T‘√Æ∑’ fi≤æ>Ç ®√G∂TN¥ G∑d-fiæ[¥’Á¶fim{T∑’ 7. ®√G∂T„ ∑’ «’„ ! ®√«T‘√Æ∑„∑’ P„{T<Âd¶∑’ c
c c
c fiæ[[¶® ƯTg¶√ÚE>< ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ bß{N¥ T¶ ض„rÆ’ T¶ <ÂrÆ’ T¶, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥dfiæÆÿ[N¥ G∂T¶∑’ fiæ[[¶® ƯTg¶√ÚE>’< $ 8. 1 ®√G∂TN¥ ∑’ «’„ c
c c
c ! ®√«T‘√Æ∑„∑’ P„{Tbd¶ G∂T¶ fiæ[[¶® ƯTg¶√ÚE>’< ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ bß{¶„ T¶ ض„ T¶ <Â\r∑T¶, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥d¥ÆN¥fiæÆ[’ G∂T¶ ∑’ fiæ[[¶® ƯTg¶√ÚE>’< c
c c
c $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb- G¶T ƯTg¶√ÚE>’< ? √¶„dg¶ ! bzZ∂® d fiæK¥N¥ d P{µgP{≤>¶® G¶„∑∂® g„Æÿ∑T<[® j¶g’ ¥’G¶„® ¥gæhfiÉb $ „ ØÿÆ∏¶„ c
c c
c <¥∑„Æ’ ¥’<~∑’<Â, 2 ÂzZ ∑’ GÆ∆„∑’ ®ß{¶„ T¶ ض„ T¶ <Â\r∑ T¶, ÷ß{¶„¥„∑’ ¥d¥ÆN¥fiæÆ[’ G∂T¶ ∑’ fiæ[[¶® ƯTg¶√ÚE>’< $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T ƯTg¶√ÚE>’< $ c
c c
c ¥æ. 9. g„Æÿ∑¥„T∑¶∏¥’GgN¥¶„ضÆK∑ 9. g„Æÿ∑’ «’„ ! ¥„Tg¶∑N¥ P„{K<¥® ∏¥’Gg„ P{Éb ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ m{dj¶<Ïd’ T¶ ¸‡Kj¶<Ïd’ T¶ c
c c
c Â[„∑’ P{∑®∑’ ¥g<«c’¥„ɶ $ ®K¥® ∑’ √¶„dg¶ ! g„Æÿ∑’ ¥„Tg¶∑N¥ ∏¥’Gg„ P{Éb $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! G¶T <TÆK< $ ¥æ. 10. «√T∏¶„ G∑Td<TƶK¶ c
c 10. ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ K¶d<√ƶ∏¶„ j√K¶∏¶„ √æ ∑ <¥Ï¶∏¶„ ~„ b d¶∏¶„ fi≤><jaÁgb, 2 ¸<Æd¶ G∑Td<TƶK’ <TÆK< $ ¥æ . 11. c
c c
c Âæ’<√d¶j√K∂¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ Tr∑∏¶„ 11. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 Âæ’<√d¶ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ Â∂¥„ ∑’ Âæ’<√d¶® j√K∂® ¸<Æd¶ ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶® c
c c
c fiæh◊{TÂ∂® j¶g’ ~„<® ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ÂzZ ∑’ Âæ’<√d¶® j√K∂® ¸ÆT„ ¥g∑¶„T¶¥d¶ fiKT¥’< ∏ⶠ<Ø[¶ <T\zZr∑<TfiæÏ«T∑-¥d∑¶&&¥∑- G¶∑- c
c c
c T¶Æ∑¶br∑¶ ¸Æÿc∑-¸ÆÿG¶dm{T-Kdd¶ ∏¶d¶„√-fid¶„√¥’fi÷[¶ <TÚE>‚>d<TfiæÏ«[-fi¶∑¶ ¸Æÿض¥∂-ض¥-√¶„-g<Æ¥-√T„Ï-dhfi«‡Â¶ ¸ÆÿG∑N¥ ∏fiK«‡Â¶ c
c c
c ∏<«√ÂG∂T¶G∂T¶ ÷TÏxfiær∑-fi¶T¶ ∏¶¥T-¥’TK-<jÉK-P{Kd¶<ÆP{K∑-¸’cg¶„aÁPæ{¥Ï¶ ∏¥Æ„ÉØ„T¶¥æK-j¶√-¥æTr∑-GaÁKaÁ¥-P{∆K-P*{fiæK¥- c
c c
c √ŒÏ -√’c¯T-gƶ„K√¶<Ø®<Æ* Ø„T√∑„<Æ* <j‘√’Z¶Â¶„ fi¶Td∑¶Â¶„ ∏∑<Âß{g<∑ɶ, <∑‘√’Z„ fi¶Td∑„ <jN¥’P{d¶ <jß’{<Á¶ <j\¯T<Â<√*ÚE>¶ ÏxQ>¶ √<ÆÂQ>¶ c
c c
c fiæ\ÚE>*ÂQ>¶ ∏<«√ÂQ>¶ <T<∑\ÚE>dQ>¶, ∏<Q>-<g*Gfi„µg¶∑æK¶√K[¶ö "∏dg¶÷¥¶„ ! <j‘√’Z„ fi¶Td∑„ ∏Q>„, ∏d’ fiKgQ>„, ¥„¥„ ∏∑Q>„,' …{<¥d◊{<Ïƶ ∏T’√æÂØÿT¶K¶ c
c c
c <~d[’„÷K-OKhfiT„¥¶, ¸Æ°<Æ* ¥∂ϯTÂ- √æ∑ T„Kg∑-fiÇaÁ¶∑-fi¶„¥Æ¶„TT¶¥„<Æ* ~¶÷W¥&Q>gæ<WQ>fiær∑g¶∑∂¥æ fi≤>fiær∑’ fi¶„¥Æ’ ¥µg’ ∏∑æfi¶Ï„g¶∑¶, ¥g∑„ c
c c
c <j‘√’Z„ ◊{¶¥æ®¥<∑É„∑’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg-¥¶bg„∑’ TzZ-fi≤>‘√Æ-P’{¸Ï-fi¶dfiæ’E>∑„∑’ fi∂ >-◊{Ï√-¥„ɶ-¥’Z¶K√„∑’ ∏¶„¥Æ-«„¥É„∑ d fi≤>϶«„g¶∑¶, c

H ∏ƶfiK‘√<Æ®<Æ* ÂT¶„P{µg„<Æ* ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑¶ <TÆK’< $ ¥æ. 12. fi¶¥¶T<ÇÄZ„K¶∑’ Tr∑¶„∏¶„ 12. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 fi¶¥¶T<Çɶ Z„K¶ «√T’¶„ G¶<Â¥’fi∆¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EPæ{Ï¥’fi∆¶ ¸Ï¥’fi∆¶ m{T¥’fi∆¶ <T∑d¥’fi∆¶ ∑¶∑¥’fi∆¶ Ø’¥∑¥’fi∆¶ ~K[¥’fi∆¶ Ïɶ¥’fi∆¶ ϶OT¥’fi∆¶ ∏¶„d’¥∂ „d’¥∂ T~Â~’¥∂ G¥’¥∂ <GÂP{¶„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 5

c
ƶ c
c <Gdg¶∑¶ <Gdg¶d¶ <Gd϶„«¶ <Gd<jW¶ <G<Â*<Ød¶ <GÂfiK∂¥Æ¶ G∂<Td¶¥¶-gK∑«d<Thfigæß{¶ G¶T Pæ{[d¶T∑«‡Â¶ ¸ÆÿN¥æd¶ ¸ÆÿfiKT¶K¶, fi’~<Æ* ∏∑√¶K¥Â„<Æ* c
c c
c ¥<x* ¥’fiKTæ≤>¶, ∏ƶ∑æfiæ\¯T* ~Kg¶∑¶, √¶g¶∑æ√¶g’ Ø°bÉg¶∑¶, ¥æÆ’¥æÆ„∑’ <TÆKg¶∑¶ G„∑„T Âæ’<√d¶ j√K∂, G„∑„T fiæh◊{TÂ∂® ~„<® „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 c
c c
c ∏ƶfi≤>m{T’ ÷‘√Æ’ ∏¶„<√\rÆ[¶∑’ ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑¶ <TÆK’< $ 13-15. Âæ’<√d¶j√K∂¥g∑¶„T¶¥dP{d’ fi¶¥¶T<Çl<GZ„K¶∑’ ∏<«√g-T’Ø∑- c
c c
c fiÉæT¶¥∑¶bd’, Z„KP{d¶ cµgØ„¥∑¶ d 13. ® ∑’ Âæ’<√d¶® j√K∂® <¥*O¶≤>√-<Â√-~÷ß{-~ÇK-gƶfiÆ-fiÆ„¥æ G¶T ®√<Ø¥¶<«gæƶ <∑ɶd’< $ 14. ® c
c c
c ∑’ „ ¥g∑¶„T¶¥d¶ bg∂¥„ P{ƶ® ÏxQ>¶ ¥g¶∑¶ ÆQ>ÂæQ>¶ G¶T ¥W¶T„*<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! fi¶¥¶TDŽɶ Z„K¶ «√T’¶„ G¶<Â¥’fi∆¶ G¶T c
c c
c ∏ƶfi≤>m{T’ ÷‘√Æ’ ÷\‘√\rÆ[¶∑’ ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆK’< $ Â’ gƶ◊{Ï’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! Âƶm{T¶∑’ Z„K¶∑’ «√T’¶∑’ ∑¶g-√¶„[N¥ <T c
c c
c ¥T∑d¶® P{g’√ fiæ∑ ∏<«√g∑-T’Ø∑-jg’¥∑-fi≤>fiæÚE>∑-fiÉæT¶¥∑d¶® ? G¶T √Æ∑d¶® ? Â’ √ÚE>¶g¶„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! Z„K„ «√T’„ T’ضg¶„ jg’¥¶g¶„ G¶T c
c c
c fiÉæT¶¥¶g¶„, ®d’ ∑’ bÆ«T„ T¶ fiK«T„ T¶ G¶T ∏∑æ√¶<gd[¶® «<TN¥Â∂< P{uÿ> ∏∆g∆N¥ ∏’<® ®dgQ>’ fi≤>¥æ∑„*<Â, 2 G„∑„T ¥d¶b’ ¥d¶b’ <√ƶb’ „∑„T c
c c
c ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 rƶd¶ P{d¸<ÏP{µg¶ P{ÂP{¶„÷dg’√Ïfi¶d\ÚE>[¶, ¥æxhfi¶T„¥¶b’ g’√Ѷb’ TzZ¶b’ fiTK¶b’ fiK<Æd¶, ∏hfigÆ‘O¶«K∑¶Ï’P{d¥K∂K¶ ¥®<Æ* 2 c
c c
c √„Æ„<Æ*¶„ fi≤><jaÁg’<Â, 2 [¶ ®√Â∏¶„g„϶d’<Â, 2 fi¶d<TƶK~¶K„∑’ Âæ’<√d¶® j√K∂® g¢D’g¢D„∑’ <∑‘√ÚE>’<Â, 2 G„∑„T fiæh◊{TÂ∂® ~„<® „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, c
c c
c 2 Z„K„ «√T’„ fi’~<TÆ„∑’ ∏<«√g„∑’ ∏<«√ÚE>’<Â, Â’ Gƶö¥<~[¶∑’ دT¶∑’ <T∏¶„¥K∑¶® 1 ∏<~[¶∑’ دT¶∑’ ∏<T∏¶„¥K∑¶® 2 ®√¥¶≤>®∑’ ÷[K¶¥’√P{K∑„∑’ c
c c
c 3 ~aÁæh◊{¶¥„ ∏’G<Ïhfi‘√Æ„∑’ 4 g∑¥¶„ ®√[∂P{K∑„∑’ 5; G„∑„T Z„K¶ «√T’¶„ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 <ÂaÁæ[¶„ ∏¶d¶<Æ∑’ fid¶<Æ∑’ P{K„*<Â, 2 G¶T <Â<Tƶ® c
c c
c fiÉæT¶¥∑¶® fiÉæT¶¥„*<Â, Â’ GƶöP{¶b0 T¶b0 g¶∑0 $ ÂzZ P{¶bd¶® - ¥’Pæ{-<~dfi¶<∑-fi¶® ¥æN¥‡¥g¶∑„ ∑g’¥g¶∑„ ∏<«gæÆ„ <T∑®∑ fi’G<Ï÷≤>„ fiÉæT¶¥’< c
c c
c $ T¶bd¶®öG’ G’ «√T’ T¶√K„< "®Tg„d’ «’„ !, ÂÆg„d «’0 !, ∏<TÂÆg„d’ «’0 !, ∏¥’<Øxg„d’ «’0 !, b\ÚE>dg„d’ «’0 !, fi≤>\ÚE>dg„d’ «’0 !, b\ÚE>dfi≤>\ÚE>dg„d’ c
c c
c «’0 !, T¶d¶® ∏fi≤>P‡{Ï„g¶∑¶ <T∑®∑’ fiÉæT¶¥’< $ g¶∑<¥d¶®ö¥’T„√’ G∑d’¶ <¯Tcµg¶∑æK¶√K[¶ <T√Æ-<T¥¶„<[dfiKT<Édgby ∏∆zZ P{zZb g∑’ c
c c
c ∏Pæ{¯Tg¶∑¶ <T∑®∑’ fiÉæT¶¥’< $ 15. ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ Â∂¥„ d gÆ<Âgƶ<Ïd¶® fiK¥¶® ~¶÷ɶg’ cµg’ fiKP{Æ„*<Â, Gƶ c
c P„{<¥¥¶<gN¥ G¶T ¥g∑¶„T¶¥d[¶® ∏¶∑¶® ∏¶K¶Æ√„ «T< G¶T cµg¶„ P{<Æ∏¶„ $ ¥æ. 16-19. fi¶¥¶T<ÇÉZ„K¶∑’ Ø„¥¶∑® ÂT-¥’Gg◊{Ïfim{T∑¶fiæ¯Td’ c
c c
c Ø„T϶„∏¶„TT¶Æ„÷fim{T∑¶, Z„K¶∑’ G∑Td<TƶK¶ d 16. ® ∑’ „ ¥g∑¶„T¶¥d¶ Z„K¶∑’ «√T’¶∑’ ∏’<® cµg’ ¥¶„Ƕ <j¥µg ÆQ>ÂæQ> G¶T Æd<ÆØd¶ <ÂaÁæ[¶„ c
c c
c ∏¶d¶<Æ∑fid¶<Æ∑’ P{K„*<Â, 2 G¶T <Â<Tƶ® fiÉæT¶¥∑¶® fiÉæT¶¥’<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ¥’Gg„ ∑’ «’„ ! P*{◊{Ï„ ? ÂT„ ∑’ «’„ ! P*{◊{Ï„ ? ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ „ c
c c
c ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ö ¥’Gg„ ∑’ ∏ɶ„ ! ∏∑rÆÁÏ„ ÂT„ T¶„ض∑◊{Ï„ $ 17. 1 ® ∑’ „ ¥g∑¶„T¶¥d¶ Z„K„ «√T’„ ®T’ Tض¥∂ö Gb ∑’ «’„ ! ¥’Gg„ c
c c
c ∏∑rÆd◊{Ï„, ÂT„ T¶„ض∑◊{Ï„ P*{fi<[d’ ∑’ «’„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’< ? 2 ÂzZ ∑’ P{¶<Ïdfiæ[„ j¶g’ Z„K„ „ ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ö fiæ¯TÂT„∑’ ∏ɶ„ ! c
c c
c Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’< $ 3 ÂzZ ∑’ g„<ÆÏ„ j¶g’ Z„K„ „ ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ö fiæ¯T¥’Gg„∑’ ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’< $ 4 ÂzZ ∑’ ∏¶∑’ØK\aÁ® c
c c
c ∑¶g’ Z„K„ „ ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ö P’{<√d¶® ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’<Â, (1) ÂzZ ∑’ P{¶¥T„ ∑¶√’ Z„K„ „ ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ ¥’<√d¶® ∏ɶ„ Ø„T¶ c
c c
c Ø„Thd¶®„¥æ ÷TT∆’< fiæ¯TÂT„∑’ fiæ¯T¥’Gg„∑’ P{\µgd¶® ¥’<√d¶® ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’< $ ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>, j¶„ ~„T ∑’ ∏¶Â«¶TT[¯Td¶® $ 18. ® c
c c
c ∑’ „ ¥g∑¶„T¶¥d¶ Z„K„<Æ* «√T’„<Æ* bg¶b’ ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ T¶√Kd¶ ¥g¶∑¶ ÆQ>ÂæQ>¶ Z„K„ «√T’„ T’Ø’< jg’¥’<Â, 2 fi<¥∑¶b’ fiæÚE>’<Â, 2 ∏Q>¶b’ ÷T¶<Ød’<Â, c

H 2 ÷Q>¶® ÷Q>„*<Â, 2 Z„K„ «√T’„ <ÂaÁæ[¶„ T’Ø’< ∑g’¥’<Â, 2 Z„K¶∑’ «√T’¶∑’ ∏’<Âd¶∏¶„ fiæh◊{T<Âd¶∏¶„ ~„bd¶∏¶„ fi≤><jaÁg’<Â, 2 G¶g„T <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡d¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E¶g„T <Ø<¥* fi≤>√d¶ $ 19. ® ∑’ „ Z„K¶ ∏∆d¶ P{d¶b Âæ’<√d¶∏¶„ fiæh◊{T<Â~„bd¶∏¶„ fi≤><j‘√ÚE>’<Â, 2 ¸<Æd¶ G∑Td<TƶK’ <TÆK’< $ ¥æ. 20-25 K¶d<√Æ„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 5

c c
c <«aÁ¶dKd¶√dN¥ √¶„dg¶N¥ Âæ’<√d¶j√KzZfi¶¥¶T<ÇÉZ„Kfim{T∑¶<j¥g∑’, «√T∏¶„ fiæK∏¶„ fiæÚE>¶, fi¶¥¶T<ÇÉZ„Kfim{T∑¶® «√T∏¶„ ∏<TK¶„Æ<jW„¥¶„ c
c c
c d 20. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 K¶d<√Æ„ j¶g’ j√K„ G¶T fiK¥¶ fi≤>√d¶ $ 21. „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ G„Q>„ ∏’„T¶¥∂ b’Ø∂«‡Â∂j¶g’ ∏∑√¶K„ G¶T c
c c
c ¥’<Á[<T÷Ï„dÏ„N¥„ E>Q>’E>Q>„∑’ ∏<j\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ G¶T <TÆK< $ 22. ® ∑’ ¥„ «√T’ √¶„Âg„ E>Q>aÁg∑fi¶K∑√’<¥ c
c c
c fi >g¶® fi¶„K¥∂® ¥¢D¶d’ P{K„b, ¸∂d¶® fi¶„K¥∂® D¶∑’ <Dd¶db, Â<Âd¶® fi¶„K¥∂® ∏ÂæKdg~TÏg¥’«’„ gæÆfi¶„<[d’ fi≤>Ï„Æ„<Â, 2 «¶d∑¶b’ TzZ¶b’ fi≤>Ï„Æ„b, c
c c
c 2 «¶d∑¶b’ figÉ<Â, 2 «¶d∑¶b’ ÷‘√¶Æ„<Â, 2 G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE><Â, 2 ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö bÚE>¶<g c
c c
c ∑’ «’„ ! ÂæΩ«„<Æ* ∏Ω«æ∑ær∑¶® ÷Q>aÁg∑fi¶K√’<¥ K¶d<√Æ„ j√K„ ÷Ç-j∂d-g\¢Dg¶b’ Pæ{϶b’ OK¥gæض∑N¥ <«aÁ¶dKd¶® ∏≤>[® $ ∏ƶ¥æÆ’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ c
c c
c ! g¶ fi≤>¸’c’ P{K„Æ $ 23. ® ∑’ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’<Âd¶∏¶„ √æ∑<¥Ï¶∏¶„ ~„<Âd¶∏¶„ c
c c
c fi≤><jaÁgb, 2 ∏ÂæKÂg~TÏ¥’«’„ Gæ√’ÂKfi϶„d∑¶® <ØQ>∂® fiæK¶„ Kd’ ¥¶„Æ„g¶∑„ 2 G„∑„T K¶d<√Æ„ j√K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 K¶d<√Æ„ j√K„ ÷Wj∂d- c
c c
c g\¢Dg¶b’ Pæ{϶b’ OK¥gæض∑N¥ <«aÁ¶dKd’ ∏≤>< $ 24. ® ∑’ ¥„ «√T’ √¶„Âg„ K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T (¥æ.23) ∏≤>g¶∑„ ¸ÆÿG∑¥W’ <j¥¶g„<Âö ""®T’ ÁÏæ c
c c
c Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! Âæ’<√d¶® j√K∂® ¸<Æd¶ fiæh◊{TÂ∂® ~„<® fi¶¥¶T<Çɶ Z„K¶ «√T’¶„ ¥g∑¶T¶¥®<Æ* bg¶b’ ®Â¶m{Tb’ T¶√K∑¶b’ fiæ\ÚE>d¶ö ¥’Gg„ ∑’ «’„ ! c
c c
c P*{◊{Ï„, ÂT„ ∑’ «’„ ! P*{◊{Ï„ ? $ ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ „ ¥g∑¶„T¶¥® ®T’ Tض¥∂ö ¥’Gg„ ∑’ ∏ɶ„ ! ∏∑rÆd◊{Ï„, ÂT„ T∂ض∑◊{Ï„ Â’ ~„T G¶T (¥æ. 17) c
c c
c fiæ¯TÂT„∑’ fiæ¯T¥’Gg„∑’ P{\µgd¶® ¥’<√d¶® ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’<Â, ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„, ∑¶„ ~„T ∑’ ∏¶d«¶TT[¯Td¶®'' ¥„ P{Æg„Â’ g∆„ ®T’ ? $ 25. c
c c
c 1 ® ∑’ ¥„ «√T’ √¶„dg„ bg∂¥„ P{ƶ® ÏxQ>„ ¥g¶∑„ G¶d¥â„ G¶T ¥gæhfi∆P{¶„ÂæÆÑ„ ∏ƶfiÉ[’ ¥gæض∑’ √„rÆ<Â, 2 K¶d<√ƶ¶„ j√K¶Â¶„ fi≤><jaÁg<Â, 2 c
c c
c ∏ÂæKd’ G¶T ¥¶„Æg¶∑„ G„∑„T √æ∑<¥Ï¶® ~„<® G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶0, 2 ¥g0 «0 gƶT∂KN¥ ∏Ø°K¥¶g’„ √g∑¶√g∑¶® fi≤>ß{g<Â, c
c c
c ®¥∑g∑„¥∑’ ∏¶Ï¶„®<Â, 2 «[fi¶∑’ fi≤>Ø’¥„<Â, 2 ¥g∑’ «0 gƶT∂K’ G¶T ®T’ Tض¥∂ö""®T’ ÁÏæ «’„ ! ∏Æ’ ÂæΩ«„<Æ* ∏Ω«∑ær∑¶Â„ ¥g¶∑„ K¶d<√Æ„ j√K„ ÷Ç- c
c c
c j∂d- g\¢Dg¶<∑ Pæ{϶<∑ OK¥gæض∑N¥ <«aÁ¶dKd¶® ∏≤>g¶∑„ ¸ÆÿG∑¥W’ <j¥¶g„<g ®T’ ÁÏæ Ø„T¶0 ! Âæ’<√d¶® j√K∂® ¸<Æd¶ fiæh◊{Tby® ~„b® fi¶¥¶T<Çɶ c
c Z„K¶ «√T’¶„ ¥g∑¶„T¶¥®<Æ* bg¶b’ ®Â¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ fiæ\ÚE>¶ö ¥’Gg„ ∑’ «’„ ! P*{◊{Ï„ ? ÂT„ P*{◊{Ï„ ? Â’ ~„T G¶T (¥æ. 17) ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„, ∑¶„ ~„T ∑’ c
c c
c ∏¶d«¶TT[¯Td¶®' $ 2 ""Â’ fi«‡ ∑’ «’„ ! „ Z„K¶ «√T’¶„ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ bg¶b’ ®Â¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ T¶√K[® ? ÷ضÆÿ ∏hfi«‡ ?, ¥<gd¶ ∑’ «’„ ! „ c
c c
c Z„K¶ «√T’¶„ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥√¶∑’ bg¶b’ ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ T¶√K[® ? ÷ضÆÿ ∏¥<gd¶ ?, ∏¶÷<É*d¶ ∑’ «’„ ! „ Z„K¶ «√T’¶„ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ bg¶b’ c
c c
c ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ T¶√K[® ? ÷ضÆÿ ∏∑¶÷<Éd¶ fi<Ï÷<Éd¶ ∑’ «’„ ! „ Z„K¶ «√T’¶„ fiæ¯TÂT„∑’ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ bg¶b’ ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ c
c c
c T¶√K[® ? ÷ضÆÿ ∏fi<Ï÷<Éd¶ ?, fiæ¯TÂT„∑’ ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶®¥æ ÷TTÉ’<Â, fiæ¯T¥’Gg„∑’0, P{\µgd¶®0, ¥’<√d¶®0, fiæ¯TÂT„∑’ fiæ¯T¥’Gg„∑’ P{\µgd¶® c
c c
c ¥’<√d¶® ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’< $ ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„ ∑¶„ ~„T ∑’ ∏¶d«¶TT[¯Td¶® ?'' $ 3 fi«‡ ∑’ √¶„Âg¶ ! „ Z„K¶ «√T’¶„ „<¥* ¥g∑¶„T¶¥d¶∑’ c
c c
c bg¶b’ ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ T¶√K„[®, ∑¶„ ~„T ∑’ ∏hfi«‡, ÂÆ ~„T j„d¯T’ ∏<T¥„<¥d’ G¶T fi«‡ ¥<gd¶ ∏¶÷<Éd¶ fi<Ï÷<Éd¶ G¶T ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„, ∑¶„ ~„T c
c c
c ∑’ ∏¶d«¶TTb¯Td¶® $ 4 ∏Æ’ <fi d ∑’ √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g «¶¥„<g fir∑T„<g fim{T„<gö fiæ¯TÂT„∑’ Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’<Â, fiæ¯T¥’Gg„∑’ Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ c
c c
c ÷TTÉ’<Â, P{\µgd¶® Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’<Â, ¥’<√d¶® Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ ÷TTÉ’<Â, fiæ¯TÂT„∑’ fiæ¯T¥’Gg„∑’ P{\µgd¶® ¥’<√d¶® ∏ɶ„ ! Ø„T¶ Ø„T϶„®¥æ c

H ÷TTÉ’<Â; ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„, ∑¶„ ~„T ∑’ ∏¶d«¶TT[¯Td¶® $ ¥æ. 26. ¥g∑-g¶Æ∑fiÉæT¶¥∑¶® ∏∑’ÂK-fiK’fiK◊{Ïfim{T∑¶ 26. 1 Âƶm{T’ ∑’ «’„ ! ¥g∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

ET¶ g¶Æ∑’ T¶ fiɇT¶¥g¶∑N¥ P*{◊{϶ fiÉæT¶¥∑¶ ? √¶„dg¶ ! ¥T∑◊{϶ $ 2 ¥„ ∑’ «’„ ! ¥T∑„ P*{◊{Ï„ ? ∑¶∑◊{Ï„ $ 3 ¥„ ∑’ «’„ ! j¶∑„ P*{◊{Ï„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 5,6,7,8,9

c
? c
c <Tr∑¶∑◊{Ï„ $ 4 ¥„ ∑’ «’„ ! <Tr∑¶∑„ P*{◊{Ï„ ? fiÇaÁ¶∑◊{Ï„ $ 5 ¥„ ∑’ «’„ ! fiÇaÁ¶∑„ P*{◊{Ï„ ? ∏∑rÆd◊{Ï„ $ 7 ®T’ ∏∑rÆd„ ÂT◊{Ï„ $ ÂT„ c
c c
c T¶„ض∑◊{Ï„ $ T¶„ض∑„ ∏P{Kd¶◊{Ï„ $ 8 ¥„ ∑’ «’„ ! ∏P{Kd¶ P*{◊{϶ ? <¥<xfiÉT¥¶∑◊{϶ fir∑[¶ √¶„dg¶ ! $ √¶Æ¶ö ¥T∑„ ∑¶∑„ d <Tr∑¶∑„ fiÇaÁ¶∑„ c
c c
c d ¥’Gg„ $ ∏∑rÆd„ ÂT„ ~„T T¶„ض∑„ ∏P{Kd¶ <¥x∂ $$1$$ ¥æ. 27. T„«¶Kfi¯Td¶Æ¶„«¶√√d "gƶÂT¶„TÂ∂K' j¶g√ÆKd<T¥® ∏r∑÷\zZdfim{T∑¶fi≤>¥„Æfiæ¯Td’ c
c c
c «√T∏¶„ fim{T∑¶ 27. ∏r∑÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< «¶¥„*< fir∑T„*< fim{T„*<Âö ®T’ ÁÏæ K¶d<√ÆN¥ j√KN¥ ¸<Æd¶ T„«¶KN¥ fi¯TdN¥ ∏Æ„ ®zZ ∑’ c
c c
c gÆ’ ®√„ ÆK® ∏O„ fir∑[„ ∏∑„√¶b’ G¶„d∑¶b’ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’ j¶∑¶Øÿg¥’≤>g’≤>÷W„¥„ ¥\N¥K∂® G¶T fi≤>m{T„ $ ÂzZ ∑’ ¸ÆT„ ∏¶„K¶Ï¶ ¸Ï¶Æd¶ ¥’¥„d’< c
c c
c ¥µgæÚE>’< T¶¥’< ¯T<ÂK[„ d ∑’ ¥d¶ ¥<gd’ ÷<¥∑„ 2 ∏¶÷P{¶® ∏<«<jN¥Tb $ ¥„ P{Æg„Â’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏r∑÷\zZd¶ ®Tg¶baÁ’< G¶T c
c c
c G„ „ ®T’ fim{T„*< <gÚE>’ „ ®Tg¶baÁ’< G¶T ¥¯T’ j„d¯T’ $ ∏Æ’ fiæ∑ √¶„Âg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g «¶0 fi’0 fi0ö ®T’ ÁÏæ K¶d<√ÆN¥ j√KN¥ ¸<Æd¶ T„«¶KN¥ c
c c
c fi¯TÂN¥ ∏Ø°K¥¶g’„ ®zZ ∑’ gƶÂT¶„TÂ∂Khfi«T„ j¶g’ fi¶¥T∑„ fir∑[„, fi’~ c∑æ¥Â¶<∑ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’ j¶∑¶Øÿg¥’÷g≤>÷W„¥„ ¥\N¥K∂® fi¶¥¶Ø∂® c
c c
c ØK¥<∑É„ ∏<«m{T„ fi≤>m{T„ $ ÂzZ ∑’ ¸ÆT„ ÷<¥∑G¶„<∑d¶ G∂T¶ d fi¶„‘√϶ d ÷Ø√[¶® Tß{g’< <T÷ß{g’< ~d’< ÷TTÉ’< ¯T<ÂK[„ <T d ∑’ ¥d¶ c
c c
c ¥<gÂ’ ÷<¥∑„ 2 ∏¶÷d¶® ∏<«<jN¥T<Âö ®¥ ∑’ √¶„Âg¶ ! gƶÂT¶„TÂ∂Khfi«T„ fi¶¥T∑„, ®¥ ∑’ √¶„Âg¶ ! gƶÂT¶„¥Â∂K«TN¥ fi¶¥T∑N¥ ∏Q>„ fir∑[„ $ ¥„T’ c
c c
c «’„ ! 2 <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥< $$ $$2.5$$    E>Q>¶„ ÷W„¥¶„ "«¶¥¶'    ¥æ. 1. «¶¥¶¥m{T¶bG¶∑∑zZ’ c
c c
c fir∑T∑¶¥æ[N¥ «¶¥¶fiضT϶„d∑<jW„¥¶„ 1. ¥„ ∑‡∑’ «’„ ! "g∆¶g∂'< ∏¶„c¶K∑∂ «¶¥¶ ? ®T’ «¶¥¶fiØ’ «¶<∑¯T’ $ $$2.6$$    ¥[g¶„ ÷W„¥¶„ "Ø„T' c
c c
c
c
 ¥æ. 1. Ø„T¶∑’ «„dfim{T∑¶ 1. P{b ∑’ «’„ ! Ø„T¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~÷\¯Tƶ Ø„T¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö «T∑T< -T¶∑g’ÂK -G¶„<Â¥ -T„g¶<∑d¶ $ c
c
c ¥æ. 2. ~÷\¯TÆØ„TÊ>¶∑-P{hfifibQ>¶∑¶bG¶∑∑zZ’ fir∑T∑¶¥æ[ -G∂T¶<«√g¥æ[¶T϶„d∑<jW„¥¶„ 2. P{<Æ ∑’ «’„ ! «T∑T¶¥∂∑’ Ø„T¶∑’ Ê>¶∑¶ fir∑[¶ ? c
c c
c √¶„dg¶ ! bg∂¥„ Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® Gƶ Ê>¶∑fiØ„ Ø„T¶∑’ T[¯Td¶ ¥¶ «¶<∑d¯T¶ $ ÷TT¶Ø„∑’ ϶„dN¥ ∏¥’Á„Éb«¶√„ $ ®T’ ¥¯T’ «¶<∑d¯T’ G¶T (fir∑T∑¶¥æ[’ c
c c
c ¥æ. 177 Â: 211) <¥x√’≤>d¶ ¥g[¶ $ ""P{hfi¶∑ fi<ÂQ>¶∑’ ¸¶ÆÑÿÇ[g„T ¥’Ê>¶∑’ $'' G∂T¶<«√g„ G¶„ T„g¶<∑dæW„¥¶„ ¥¶„ «¶<∑d¯T¶„ ¥¯T¶„ $ $$2.7$$ c
c c
c
c  ∏Q>g¶„ ÷W„¥¶„ "¥«¶'   ¥æ. 1. ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ¥«¶® fim{T∑¶ 1. P{<Æ ∑’ «’„ ! ~gKN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ¥«¶ ¥æƵg¶ fir∑[¶ ? c
c
c c
c √¶„dg¶ ! G’¸æW∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ <ÂKdg¥’Á„É„ Ø∂T-¥gæW„ T∂byTb[¶ ∏Œ∑TKN¥ Ø∂TN¥ ¸¶<ÆKѶ¶„ T„bd’¶¶„ ∏Œ∑¶„Ød’ ¥gæW’ ¸¶d¶Ï∂¥’ c
c c
c G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ ∏¶„√¶<Æ[¶ ®zZ ∑’ ~gKN¥ ∏¥æKKr∑¶„ <Â<√*<E>P‡{≤>„ j¶g’ ÷hfi¶dfi¯T„ fir∑[„, ¥[K¥®®ß{T∂¥„ G¶„d∑¥Â„ ÷â’ ÷Ç[„∑’, ~[¶KÂ∂¥„ c
c G¶„d∑¥Â„ P{¶„¥’ ~ ÷¯T„Æ„∑’; √¶„zZæ«N¥ ∏¶T¶fi¯TdN¥ fig¶∑„∑’ j„d¯T’, jTK’ ÷TKÑ’ fig¶∑’ g¢D„ «¶<∑d¯T’ G¶T «‡Ï„ <TzZ≤>„, g¢D„ ¥’<Á[„, ÷\hfi* c
c c
c <T¥¶Ï„, TKTbK<T‘√<Æ® gƶg÷’Ø¥’Ê>¶∑¥’Ê>® ¥¯TKd∑¶g® ∏ÚE>„ G¶T fi≤>m{T„ $ ¥„ ∑’ ®√¶® fi÷gTKT„bd¶® ®√„∑’ T∑¥’≤>„∑ d ¥¯T¶„ ¥g’¶ ¥’fiK\aÁ[„ c
c c
c $ fi÷gTKT„bd¶® T∑¥’≤>N¥ d Tr∑∏¶„ $ ÂN¥ ∑’ <Â<√*<E>P‡{≤>N¥ ÷hfi¶d¯TdN¥ ÷\hfi* ¸Æÿ¥gKg<∑É„ «‡<g«¶√„ fir∑[„ $ Tr∑∏¶„ $ ÂN¥ ∑’ ¸Æÿ¥gKg<∑ÉN¥ c
c c
c «‡<g«¶√N¥ ¸Æÿg¢DØ„¥«¶√„ $ ®zZ ∑’ gÆ’ ®√„ fi¶¥¶ÂT≤>*¥® fir∑[„ ∏â¶bɶb’ G¶„d∑¥d¶b’ ÷â’ ÷Ç’[„∑’, fi∑T∂¥’ G¶„d∑¥d’ <TaÁ’g„∑’ $ fi¶¥¶dTr∑∏¶„ c
c c
c $ ÷Ѷ„d«‡<gTr∑∏¶„ $ ∏Q> G¶„d∑¶b’ g<∑fi„ >d¶ $ ~gKN¥ ¥∂ƶ¥∑’ ¥fiKT¶K’ «¶<∑d¯T’ $ ÂN¥ ∑’ <Â<√*<E>P‡{≤>N¥ ض<Æ∑„∑’ E>ß{¶„≤>¥® fi∑fi∆’ ~ P{¶„≤>∂∏¶„ c
c c

H G
fi∑Â∂¥’ ¥Â¥ÆN¥¶b’ fir∑¶¥’ ~ ¥ÆN¥¶b’ ∏Œ∑¶„Ø® ¥gæW„ <ÂKd’ T∂bTb[¶, ∏Æ„ d KÂ∑hfi«¶® fiæ >T∂® ~[¶Ï∂¥’ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ ∏¶„√¶<Æ[¶ ®zZ ∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E~gKN¥ ∏¥æK*¥W ∏¥æKKr∑¶„ ~gK~’fi¶ j¶g’ K¶dƶ∑∂ fir∑[¶, ®√’ G¶„d∑¥Â¥ÆN¥’ ∏¶d¶g-<TaÁ«„ ∑’ G’¸æW∂Tfig¶∑¶ $ ∏¶„T¶KdÏ„∑’ ¥¶„ÏF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 9,10

c
¥’ c
c G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ ∏¶d¶g<TaÁ’g„∑’, fi∆¶¥’ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ fi’~ d ¥[¶∑÷® G¶„d∑¥® P*{<~<T¥„¥‡∑„ fiKaÁ„T„∑’, ¥¯Thfig¶∑’ T„g¶<∑dhfig¶∑N¥ ∏x’ c
c c
c j„d¯T’ $ ¥«¶ ¥æƵg¶ ÷[KfiæK\zZg„∑’, <G∑OK’, ¶„ ÷TT¶d¥«¶ ÆK∏¶„ ∏<«¥„d0 ∏Ï’P{¶K¶„ Gƶ <TGdN¥ $ ÷TT¶∏¶„ ¥’P{hfi¶„ ∏<«¥„d <T«‡¥∑¶ d c
c c
c
c
TT¥¶∏¶„ $ ∏Ç<∑d ¥æÆ√g¶„ <T d ~gK fiKT¶K bâ[’ $$1$$   $$ ¸∂d¥® ∏Q>g¶„ $$2.8$$   jTg¶„ ÷W„¥¶„ "Ø∂T'   ¥æ. 1. c
c
c ¥gdÁ„[fim{T∑¶G¶∑∑zZ’ G∂T¶<«√g¥æ[¶T϶„d∑<jW„¥¶„ 1. P{<gØ’ «’„ ! "¥gdÁ„[„' <[ fiTæÇ< ? √¶„dg¶ ! ∏â¶bɶ Ø∂T¶ ض„ d ¥gæW¶ö ®¥ ∑’ ®T<® c
c c
c "¥gdÁ„[„' <[ fiTæÇ< $ "ÂzZ ∑ ∏d’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ¥¯TØ∂T-¥gæW¶∑’ ¥¯TΩ«’ÂK®' (G∂T¶G∂T¶<«0 ¥æ. 124, fiŸ 177) ®T’ G∂T¶<«√gT[¯Td¶ j„d¯T¶ c
c c
c
c G¶T ∏\Ω«*ÂK’ fiæaÁKx’ G¶„b¥<TÆ°∑’ $   $$ <¸Â∂dN¥ jTg¶„ ÷W„¥¶„ $$2.9 $$    Ø¥g¶„ ÷W„¥¶„ "∏\zZP{¶d'    ¥æ. 1-6. c
c
c c
c ∏\zZP{¶d¶∑’ «„d-fi«„d¶bfim{T∑’ 1. P{< ∑’ «’„ ! ∏\zZP{¶d¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! fi’~ ∏\zZP{¶d¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö cµg\zZP{¶® ∏cµg\zZP{¶® ∏¶√¶¥\zZP{¶® c
c G∂T\zZP{¶® fi¶„‘√Ï\zZP{¶® $ 2. cµg\zZP{¶® ∑’ «’„ ! P{<ÂTr∑„ P{<Â√’c„ P{<ÂK¥„ P{<Â◊{¶¥„ ? √¶„dg¶ ! ∏Tr∑„ ∏√’c„ ∏K¥„ ∏◊{¶¥„ ∏m{T∂ ¥¶¥Â„ ∏T<Q>„ c
c c
c ϶„√دT„ $ ¥„ ¥g¶¥Â¶„ fi’~<TÆ„ fir∑[„, Â’ Gƶö دT¶„ Á„[¶„ P{¶Ï¶„ «¶T¶„ √æ∑¶„ $ دT¶„ ∑’ cµg\zZP{¶® ®√„ دT„ $ Á„[¶„ ∑’ ϶„√hfig¶∑g„[„ $ P{¶Ï¶„ c
c c
c j P{ض<d j ∏¶<¥, j P{d¶b j\zZ, G¶T <jÇ„ $ «¶T¶„ ∏Tr∑„ ∏√’c„ ∏K¥„ ∏◊{¶¥„ $ √æ∑¶„ √g∑√æ∑„ $ 3. ∏cµg\zZP{¶® <T ®T’ ~„T $ jTK’ √æ∑¶„ Ê>¶∑√æ∑„ c
c c
c $ 4. ∏¶√¶¥\zZP{¶® <T ®T’ ~„T $ jTK’ Á„[∏¶„ ∑’ ∏¶√¶¥\zZP{¶® ϶„d¶Ï¶„dhfig¶∑g„[„ ∏∑’„ ~„T G¶T (¥æ. 2) √æ∑∏¶„ ∏T√¶Æ∑¶√æ∑„ $ 5. G∂T\zZP{¶® ∑’ c
c c
c «’„ ! P{<ÂTr∑„ P{<Â√’c„ P{<ÂK¥„ P{b◊{¶¥„ ? √¶„dg¶ ! ∏Tr∑„ G¶T (¥æ. 2) ∏m{T∂ G∂T„ ¥¶¥Â„ ∏T<Q>„ ϶„√دT„ $ ¥„ ¥g¶¥∏¶„ fi’~<TÆ„ fir∑[„; Â’ Gƶö c
c c
c دT¶„ G¶T √æ∑¶„ $ دT¶„ ∑’ G∂T\zZP{¶® ∏∑’¶b’ G∂TدT¶b’ $ Á„[∏¶„ ϶„√hfig¶∑g„[„ $ P{¶Ï¶„ j P{d¶b j ∏¶<¥ G¶T (¥æ.2) <jÇ„ $ «¶T¶„ fiæ∑ ∏Tr∑„ c
c c
c ∏√’c„ ∏K¥„ ∏◊{¶¥„ $ √æ∑¶„ ÷Td¶„√√æ∑„ $ 6. fi¶„‘√Ï\zZP{¶® ∑’ «’„ ! P{<ÂTr∑„ P{<Â√’c„0 K¥„0 ◊{¶¥„ ? √¶„dg¶ ! fi’~Tr∑„ fi’~K¥„ Øÿ√’c„ ∏Q>◊{¶¥„ m{T∂ c
c c
c ∏G∂T„ ¥¶¥Â„ ∏T<Q>„ ϶„√دT„ $ ¥„ ¥g¶¥∏¶„ fi’~<TÆ„ fir∑[„; Â’ Gƶö دT¶„ Á„[∏¶„ P{¶Ï¶„ «¶T¶„ √æ∑¶„ $ دT¶„ ∑’ fi¶„‘√Ï\zZP{¶® ∏∑’¶b’ دT¶b’ $ c
c c
c Á„[¶„ ϶„√hfig¶∑g„„ $ P{¶Ï¶„ j P{d¶b j ∏¶<¥ G¶T (¥æ. 2) <jÇ„ $ «¶T¶„ Tr∑g’„ √’c0 K¥0 ◊{¶¥g’„ $ √æ∑¶„ √Æ∑√æ∑„ $ ¥æ. 7-8. fi’~rÆg\zZP{¶d¶∑’ c
c c
c ¥m{T’ 7. 1 ®√„ «’„ ! cµg\zZP{¶dfiØ„¥„ "cµg\zZP{¶®' <[ T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 2 ®T’ ض„\r∑ <Â\r∑ ~[¶K fi’~ E> ¥[ ∏Q> jT Ø¥ c
c c
c ¥’Á„ɶ ∏¥’Á„ɶ «’„ ! cµg\zZP{¶dhfiØ„¥¶ "cµg\zZP{¶®' <[ T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 3 ®√fiØ„¥‡∑„ <T d ∑’ «’„ ! cµg\zZP{¶® c
c c
c "cµg\zZP{¶®' <[ T[¯T’ <¥d¶ ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 4 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb "®√„ cµg\zZP{¶dfiØ„¥„ j¶„ cµg\zZP{¶® <[ T[¯T’ <¥d¶ G¶T (¥æ. 7 2 ) c
c c
c ®√fiØ„¥‡∑„ <T d ∑’ cµg\zZP{¶® j¶„ cµg\zZP{¶® <[ T[¯T’ <¥d¶ ?' $ ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! Á’≤>„ ~ß„{ ? ¥√Ï„ ~ß„{ ? «√T’ ! j¶„ Á’≤>„ ~ß„{, ¥√Ï„ ~ß„{ $ ®T’ E>[„ c
c c
c ~µg„ Ø’≤>„ Ø°¥„ ∏¶dæÆ„ g¶„d® $ ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇbö "®√„ cµg\zZP{¶dfiØ„¥„ j¶„ cµg\zZP{¶® <[ T[¯T’ <¥d¶ G¶T ®√fiØ„¥‡∑„ <T d ∑’ cµg\zZP{¶® c
c c
c j¶„ cµg\zZP{¶® <[ T[¯T’ <¥d¶' $ 8. 1 ¥„ P*{ Á¶b’ ∑’ «’„ ! "cµg\zZP{¶®' <[ T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„ɶ cµg\zZP{¶dfiØ„¥¶ „ ¥¯T„ P{<¥∑¶ c
c c
c fi≤>fiær∑¶ <jKT¥„¥¶ ®√‘√Æ∑√<Æd¶, ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! "cµg\zZP{¶®' <[ T[¯T’ <¥d¶ $ 2 ®T’ ∏Ƶg\zZP{¶® <T $ 3 ∏¶√¶¥\zZP{¶d -G∂T\zZP{¶d - c
c c
c fi¶„‘√Ï\zZP{¶d¶ <T ®T’ ~„T $ jTK’ fiØ„¥¶ ∏∑’¶ «¶<∑d¯T¶ $ ¥„¥’ Â’ ~„T $ ¥æ. 9. ∏gæ[G∂TÏaÁ∑T[¯Td¶) 9. 1 G∂T ∑’ «’„ ! ¥÷Q>¶∑„ ¥P{µg„ ¥¸Ï„ c
c ¥T∂K® ¥fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ ∏¶d«¶T„∑’ G∂T«¶T’ ÷TØ’¥„Â∂< T[¯T’ <¥d¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! G∂T’ ∑’ ¥÷Q>¶∑„ G¶T ÷TØ’¥„Â∂< T[¯T’ <¥d¶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EG¶T T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! G∂T„ ∑’ ∏∑’¶∑’ ∏¶<«<∑¸¶„<Ædj¶∑fiÉT¶∑’ ®T’ ¥æÏj¶∑fiÉT¶∑’ ∏¶„<Æj¶∑fiÉT¶∑’ g∑fiÉTj¶∑fiÉT¶∑’ P„{TÏj¶∑fiÉT¶∑’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ’f.•Ÿ &o÷Æb÷ 10, Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c g<Â∏r∑¶∑fiÉT¶∑’ ¥æÂ∏r∑¶∑fiÉT¶∑’ <T«’√∑¶∑fiÉT¶∑’ ~aÁæØ’¥∑fiÉT¶∑’ ∏~aÁæØ’¥∑fiÉT¶∑’ ∏¶„<ÆØ’¥∑fiÉT¶∑’ P„{TÏØ’¥∑fiÉT¶∑’ ÷T∏¶„√’ c
c c
c √ÚE><Â, ÷Td¶„√ÏaÁ∑„∑’ G∂T„ $ ¥„ „∑Q>„∑’ ®T’ TæÇbö √¶„dg¶ ! G∂T„ ∑’ ¥÷Q>¶∑„ G¶T T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 10-12. ∏¶√¶¥\zZP{¶dN¥ «„d¶ ¥m{T’ ~ 10. c
c c
c P{<Â<TÆ„ ∑’ «’„ ! ∏¶P{¶¥„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! Øÿ<TÆ„ ∏¶√¶¥„ fir∑[„, Â’ Gƶö ϶„d¶P{¶¥„ d ∏϶„d¶√¶¥„ d $ 11. ϶„d¶P{¶¥„ ∑’ «’„ ! P*{ G∂T¶ G∂TØ„¥¶ c
c c
c G∂TfiØ„¥¶, ∏G∂T¶ ∏G∂TØ„¥¶ ∏G∂Tfi®¥¶ ? √¶„dg¶ ! G∂T¶ <T G∂TØ„¥¶ <T G∂TfiØ„¥¶ <T, ∏G∂T¶ <T ∏G∂TØ„¥¶ <T ∏G∂TfiØ„¥¶ <T $ G„ G∂T¶ „ <jdg¶ c
c c
c ®<√*<Ød¶ ¸„b’<Ød¶ „b’<Ød¶ ~÷K*<Ød¶ fi’~„*<Ød¶ ∏<∑*<Ød¶ $ G„ G∂TØ„¥¶ „ <jdg¶ ®<√*<ØdØ„¥¶ G¶T ∏<∑*<ØdØ„¥¶ $ G„ G∂TfiØ„¥¶ „ <jdg¶ ®<√*<ØdfiØ„¥¶ c
c c
c G¶T ∏<∑*<ØdfiØ„¥¶ $ G„ ∏G∂T¶ „ Øÿ<Tc¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö m{T∂ d ∏m{T∂ d $ G„ m{T∂ „ ~÷\¯Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö Á’c¶ Á’cØ„¥¶ ¥’OfiØ„N fiKg¶∑æfi¶„‘√϶ c
c c
c $ G„ ∏m{T∂ „ fi’~<Tc¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö cµg\zZP{¶®, j¶„cµg\zZP{¶dN¥ Ø„¥„, cµg\zZP{¶dN¥ fiØ„¥¶, ∏cµg\zZP{¶®, j¶„∏cµg\zZP{¶dN¥ Ø„¥„ c
c c
c ∏cµg\zZP{¶dN¥ fiØ„¥¶ ∏x¶¥g® $ 12. ∏϶„√¶√¶¥„ ∑’ «’„ ! P*{ G∂T¶ ? fiæÚE>¶ Âc ~„T (¥æ. 11) $ √¶„dg¶ ! j¶„ G∂T¶ G¶T j¶„ ∏G∂Thfi®¥¶ $ ®√„ c
c c
c ∏G∂TدTØ„¥„ ∏√æŒdÏÆÿ® ∏∑’„<Æ* ∏√æŒdÏÆÿd√æ∑„<Æ* ¥’Gæ[„ ¥¯T¶√¶¥„ ∏∑’«¶√‡∑„ $ ¥æ. 13. fi’~rÆg\zZP{¶d¶∑’ fig¶∑’ 13. 1 cµg\zZP{¶® ∑’ «’„ c
c c
c ! P„{gƶϮ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ϶„® ϶„dg„[„ ϶„dhfig¶∑„ ϶„d◊æ{≤>„ ϶„d’ ~„T ◊æ{<¥[¶∑’ <~Q>b $ 2 ®T’ ∏cµg\zZP{¶®, ϶„d¶P{¶¥„, G∂T\zZP{¶®, fi¶„‘√Ï\zZP{¶® c
c c
c $ fi’~ <T ®ß{¶<«Ï¶T¶ $ ¥æ. 14-22. ∏ƶ„϶„d¶by∑’ ∏¶„O-<T«¶√„<Æ* cµg\zZP{¶d¶b◊æ{¥∑¶T[¯Td¶ 14. ∏Ƅ϶„® ∑’ «’„ ! cµg\zZP{¶dN¥ P„{T<Âd’ ◊æ{¥< c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ¥¶<ÂK„√’ ∏x’ ◊æ{¥< $ 15. <ÂKd϶„® ∑’ «’„ !0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! ∏¥’Á„Éb«¶√’ ◊æ{¥b $ 16. ÷â϶„® ∑’ «’„ !0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! Ø„¥¶∑’ ∏x’ c
c c
c ◊æ{¥b $ 17. bg¶ ∑’ «’„ ! KÂ∑hfi«¶ fiæ >T∂ cµg\zZP{¶dN¥ P*{ ¥’Á„Éb«¶√’ ◊æ{¥<Â, ? ∏¥’Á„<ÁÉb«¶√’ ◊æ{¥b, (1) ¥’<ÁÉ„ g¶√„ ◊æ{¥< ∏¥’ Á„É„ «¶√„ c
c c
c ◊æ{¥’< 1 ¥¯T’ ◊æ{¥< 1 √¶„dg¶ ∑¶„ ¥’Á„Éb «¶√’ ◊æ{¥< ∏¥’Á„Éb «¶√’ ◊æ{¥b ∑¶„ ¥’Á„É0, ∑¶„ ∏¥’Á„É„, j¶„ ¥¯T’ ◊æ{¥< $ 2 bg∂¥„ ∑’ «’„ Kd∑hfi«¶® c
c c
c fiæ >T∂® c∑¶„dÆ∂* cµg\zZP{¶dN¥ P*{ ¥’Á„Éb«¶√’ ◊æ{¥< ?0 $ Gc¶ KÂ∑hfi«¶ (¥æ 17) Âƶ c∑¶„d<Æ-O∑T¶Â-Â∑æT¶d¶ <T $ (1) bg∂¥„ ∑’ «’„ ! c
c c
c Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® ∏¶„T¶¥’ÂK„ cµg\zZP{¶dN¥ P*{ ¥’<ÁÉb«¶√’ ◊æ{¥<Â, ∏¥’Á„Éb«¶√’ ◊æ{¥b G¶T (¥æ. 17) ¥¯T’ ◊æ{¥b ? √¶„dg¶ ! ¥’<ÁÉb«¶√’ c
c ◊æ{¥b, ∑¶„ ∏¥’Á„Éb«¶√’ ◊‡{¥b, j¶„ ¥’Á„É„b, j¶„ ∏¥’Á„É„0 j¶„ ¥¯T’ ◊{¥b $ 2 ∏¶„T¶¥’ÂK¶b’ ¥¯T¶b’ Gƶ Kd∑hfi«¶® $ 20. Gc¶ Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® c
c c
c T[¯Td¶ «<∑d¶ ®T’ G¶T ∏Æ„¥[g¶® $ 21. ®T’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ G¶T by<¥fiΩ«¶K¶fiæ >T∂® $ ®Â„ ¥¯T„ <T ∏¥’Á„Éb«¶√’ ◊æ{¥<Â, ¥„¥¶ fi≤>¥„Ƅ¯T¶ $ 22. ®T’ c
c c
c
c ∏cµg\zZP{¶® $ ®T’ ϶„d¶√¶¥„ <T $ √¶Æ¶ö fiæ >T¶„ØÆ∂ O∑ Â∑‡ P{hfi¶ √„T„É&∑æ[K¶ <¥x∂ $ ¥’<ÁÉb«¶√’ ∏’ÂK„¥æ ¥„¥¶ ∏¥’Á„ɶ $$1$$ $$2.10$$ $$ c
c
c c
c <¸<Âd’ ¥d’ ¥g[’ $$2$$ LLL Âbd’ ¥d’ LLL ¥æ. 1. Âbd¥dØ¥æW„¥&zZ¶<Æ√¶K√¶Æ¶ 1. P„{K¥ <T÷¯T∑¶ 1 ~gK 2 P{Kd 3 G¶<∑\zZ 4-5 j√K c
c c
c 6 fi¶Ï¶ d 7 $ ∏<ÆT< 8 b’<Ød 9 fiK¥¶ 10 Â<Âd\µg ¥Â„ Ø¥æW„¥¶ $$1$$    fi >g¶„ ÷W„¥¶„ "g¶„d¶-P„{K¥ <T÷¯T∑¶'   ¥æ. 2. c
c c
c fi >gæW„¥N¥æTæ‘O¶∏¶„ 2. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ g¶„d¶ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ Â∂¥„ ∑’ g¶„d¶® j√K∂® ¸<Æd¶ ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶√„ ∑’ j’Ø∑„ j¶g’ c
c c
c ~„<® ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ „∑’ P{¶Ï„∑’ 2 ¥¶g∂ ¥g¶„¥ >„ $ fiK¥¶ <j‘√ÚE>< $ fi≤>√¶ fiK¥¶ $ ¥æ. 3-6. ∏\‘√«‡bfiæÚE>¶® «√T∏¶„ ~gK-ÂN¥¶g¶<∑d- c
c c
c ¶d[∂¥√- ϶„√fi¶Ï -∏‘√g<Æ¥∂∑’ bâ -Gæ< -¸Ï -G¥ -¥¶„aÁ -∏∑櫶√ -<T÷¯T∑¶fim{T∑¶ 3. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥ c
c c
ض„Ç„ ∏’„T¶¥∂ ∏\‘√«‡Â∂ j¶g’ ∏∑√¶K„ √¶„Âg„ √¶„[„∑’ ¥æ[N¥„Æ„ G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Tض¥∂ö ~gK„ ∑’ «’„ ! ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ P„{g<Æâ∂® ? P„{gÆÉæÂ∂® ?
H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EP„{gƶ¸Ï„ ? P„{gƶd¥„ ? P„{gƶ¥¶„aÁ„ ? P„{gƶ∑æg¶∑„ ? P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKKr∑¶„ ®√g„√„ ¥¶g¶<∑d Ø„T„ <ÂKg¥’Á„É„ Ø∂T¥gæF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
W„ c
c ¸Æ°<Æ*Ñ„ ~gK„ ∑’ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ g<Æâ∂® G¶T gƶ∑櫶√„ $ ¥„ ∑’ ÂzZ ~¶„[∂¥¶® «T∑¶T¶¥¥Â¥ÆN¥¶∑’, ~÷¥Q>∂® ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’, ¶d[∂¥¶® c
c c
c ¶d[∂¥√¶∑’ G¶T <TÆK< $ ®g<Æâ∂® G¶T ®gƶ∑櫶√„ $ ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ö ¥„ Gƶj¶g® GæTÂ∂ GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ„ √„rƄɶ, ~ß{N¥ T¶ j¶«∂ c
c c
c ∏K√¶÷[¶ <¥Â¶, ®T¶g„T √¶„dg¶ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ T„÷\¯Td¥gæ‘O¶Â„∑’ ¥g¶„Ær∑<Â, 2 ¥’<Áɶb’ G¶„∏∑¶b’ Ø’≤>’ <j<¥K<Â, Â’ öGƶ KÂ∑¶∑’ G¶T c
c c
c KQ>¶∑’ ∏ƶ¸¶dK„ fi¶„‘√Ï„ fiK¥¶≤>„<Â, 2 ∏ƶ¥æÆÿg„ fi¶„‘√Ï„ fiKd¶bd<Â, 2 ض„Ç’ <fi T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Ær∑<Â, 2 fi«‡ ∑’ √¶„Âg¶ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ c
c c
c ∏¥æKK¶d¶ P„{TÏP{hfi’ G’¸æW∂T’ Ø∂T’ ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* Ø„TT∂<Æ d ∏¶br∑’ <T<ÂP{r∑’ ÷TzZ≤>’ ¥’Z≤>’ ◊æ{≤>’ ∏T√¶ >¶T√¶ >’ P{K„[® $ ∏Øÿ[K’ ~ ∑’ √¶„Âg¶ c
c c
c ! fi«‡ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ <ÂKdg¥’Á„É„ Ø∂T -¥gæW„ ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* Ø„T∂<Æ d ∏¶br∑„ <T<ÂP{r∑„ ÷TzZ≤>„ ¥’Z≤>„ ◊æ{≤>„ ∏T√¶ >„T√¶ >„ P{K„[® c
c c
c $ ®¥ ∑’ √¶„Âg¶ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏dg„¶m{T„ <T¥® <T¥dg„„ Tæb®, ∑¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <TPæ{\¯T*¥æ T¶, <TPæ{¯T< T¶, <TPæ{\¯TN¥< T¶ $ 4. c
c c
c G< ∑’ «’„ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®, ~gKN¥ ∑’ «’„ ! ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ¥¶g¶<∑d¶ Ø„T¶ P„{g¶Æâ∂d¶ G¶T c
c c
c P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ¥¶g¶<∑d¶ Ø„T¶ g<Æâ∂d¶ G¶T gƶ∑櫶√¶ $ „ ∑’ ÂzZ ¥¶∑’ ¥¶∑’ «T∑¶∑’, ¥¶∑’ c
c c
c ¥¶∑’ ¥¶g¶<∑d¶∑’, ¥¶∑’ ¥¶∑’ ∏‘√g<Æ¥∂∑’, G¶T <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑¶ <TÆK’< $ ®g<Æâ∂d¶ G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®ö ¥„ Gƶj¶g® GæT< c
c c
c GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ„ √„rƄɶ, ~ß{N¥ T¶ j¶«∂ ∏Kd¶÷[¶ <¥d¶, ®T¶g„T √¶„Âg¶ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ®√g„√„ ¥¶g¶<∑® Ø„T„ T„÷\¯Td¥gæ‘O¶Â„∑’ c
c c
c ¥g¶„Ær∑b, 2 G¶T ض„Ç’ <fi T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Ær∑b, 2 fi«‡ ∑’ √¶„Âg¶ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ®√g„√„¥¶g¶<∑® Ø„T„ P„{TÏP{hfi’ G’¸æW∂T’ Ø∂T’ c
c c
c ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* Ø„T∂<Æ d ∏¶br∑’ <T<ÂP{r∑’ ÷TzZ≤>’ ¥’Z≤>’ ◊æ{≤>’ ∏T√¶ >¶T√¶ >’ P{K„[® $ ∏Øÿ[K’ ~ ∑’ √¶„Âg¶ ! fi«æ ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ (4) c
c c
c ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* Ø„T∂<Æ d ∏¶br∑„ <T<ÂP{r∑„ ÷TzZ≤>„ ¥’Z≤>„ ◊æ{≤>„ ∏T√¶ >¶T√¶ >„ P{K„[® $ ®¥ ∑’ √¶„Âg¶ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ®√g„√N¥ c
c c
c ¥¶g¶<∑dØ„TN¥ ∏dg„¶m{T„ <T¥® <T¥dg„[„ Tæb®, ∑¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <TPæ{\¯T*¥æ T¶ <TPæ{¯T< T¶ <TPæ{\¯TN¥< T¶ $ 5. 1 Gb ∑’ «’„ ! ~gKN¥ c
c c
c ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ¥¶g¶<∑d¶ Ø„T¶ ®g<Æâ∂d¶ G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ~gKN¥ ∑’ «’„ ! ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ¶d[∂<¥d¶ Ø„T¶ P„{g<Æâ∂d¶ c
c ? ¶d[∂<¥d¶ Ø„T¶ Gƶ ¥¶g¶<∑d¶ Âƶ j„d¯T¶ $ 2 ϶„dfi¶Ï¶ ÂÆ„T $ jTK’ ¥’Á„ɶ Ø∂T-¥gæW¶ «¶<∑d¯T¶ $ 6. G< ∑’ «’„ ! ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ c
c c
c ∏¥æKKr∑¶„ ϶„√fi¶Ï¶ ∏¥æKKr∑¶„ ®√g„√„ ¥¶d¶<∑dØ„T„ <ÂKdg¥’Á„É„ Ø∂T-¥gæW„ ¸Æÿ<Æ* Ø„T¶ ®g<Æâ∂d¶ G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®, ~gKN¥ ∑’ «’„ c
c c
c ! ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏‘√g<Æ¥∂∏¶„ Ø„T∂∏¶„ P„{g<Æâ∂d¶∏¶„ G¶T P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ~gKN¥ ∑’ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏‘√g<Æ¥∂∏¶„ c
c c
c Ø„T∂∏¶„ g<Æâ∂d¶∏¶„ G¶T gƶ∑櫶√¶∏¶„ $ ¶∏¶„ ∑’ ÂzZ ¥¶∑’ ¥¶∑’ «T∑¶∑’, ¥¶∑’ ¥¶∑’ ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’, ¥¶∑’ ¥¶∑’ gÆ[Kd¶∑’, ¥¶∑’ ¥¶∑’ fiK¥¶∑’ c
c c
c G¶T ®g<Æâ∂d¶∏¶„, ∏∆’ Gƶ ϶„√fi¶Ï¶∑’ (¥æ. 5 2 ) ∏fiK¥„¥’ $ ¥æ. 7-10. ∏\‘√«‡bfim{<Td~gK¶bT[¯Td’ ∏¥WÆ’ÂN¥ T¶÷«‡bN¥ ¥’P{¶® «√T∏¶„ c
c c
c ¥g¶Æ¶∑’, ∏\‘√«‡b’ fib T¶÷«‡bP{d’ Á¶g∑¶b d 7. ¥„T’ «’„ ! 2 <[ «√T’ ض„Ç„ √¶„Âg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 G„∑„T ÂÇ„ √¶„dg„ T¶d櫇Â∂ c
c c
c ∏∑√¶K„ „∑„T ÷T¶√ÚE><Â, 2 ÂÇ’ √¶„dg’ T¶d櫇<Â* ∏∑√¶K’ ®T’ Tض<¥-®T’ ÁÏæ √¶„Âg¶ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ®g<Æâ∂® Â’ ~„T ®T’ ¥¯T’ ∏fiæQ>T¶√K∑’ c
c c
c j„d¯T’ ∏fiK¥„<¥d’ G¶T ∏‘√g<Æ¥∂∑’ T[¯Td¶ ¥g[¶ $ 8. ® ∑’ ¥„ ÂÇ„ √¶„dg„ T¶d櫇Â∂ ∏∑√¶K„ ض„ÇN¥ √¶„ÂgN¥ ∏\‘√«‡<ÂN¥ ∏∑√¶KN¥ c
c c
c ®Tg¶baÁg¶∑N¥ «¶0 fi’0 fim{0 ®ÂgQ>’ j¶„ ¥WÆ<Â, j¶„ fi<[d<Â, j¶„ K¶„d<Â; ®dgQ>’ ∏¥WÆg¶∑„ ∏fi<[dg¶∑„ ∏K¶„®g¶∑„ ÷Q>¶® ÷Q>„<Â, 2 G„∑„T ¥g∑„ c

H «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Td¶¥∂-®T’ ÁÏæ «’„ ! gg ض„Ç„ √¶„Âg„ ∏\‘√«‡Â∂ ∏∑√¶K„ ®Tg¶baÁ< «¶¥b fir∑T„b fim{T„b-®T’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EÁÏæ √¶„Âg¶ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ g<Æâ∂® G¶T gƶ∑櫶T„ ¥„ ∑’ ÂzZ ~¶„[∂¥¶® «T∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶∑’ ®T’ Â’ ~„T ¥¯T’ ∏fiK¥„¥’ «¶<∑d¯T’ G¶T (¥æF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
. c
c 3-6) ∏‘√g<Æ¥∂∑’ T[¯T¶ ¥g[¶ $ ¥„ P{Æg„Â’ «’„ ! ®T’ ? "√¶„Âg¶' <Ø ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ÂÇ’ √¶„Âg’ T¶d櫇<Â* ∏∑√¶K’ ®T’ Tض<¥öG’ ∑’ √¶„Âg¶ ! ÂT c
c c
c ض„Ç„ √¶„dg„ ∏\‘√«‡Â∂ ∏∑√¶K„ ®Tg¶baÁb 4ö"" ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ~gK„ 3 g<Æâ∂® ®T’ Â’ ~„T ¥¯T’ G¶T ∏‘√g<Æ¥∂∑’ T[¯Td¶ ¥g[¶ '', ¥Ç„ ∑’ ®¥ gQ>„, c
c c
c ∏Æ’ <fi ∑’ √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g «¶0 fi0 fim{0 $ ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ~gK„ 3 G¶T g<Æâ∂® ¥¶„ ~„T <¸<Â∏¶„ √g¶„ «¶<∑d¯T¶„ G¶T ∏‘√g<Æ¥∂∏¶„, ¥Ç„ ∑’ ®¥ c
c c
c gQ>„ $ 9. ¥„T’ «’„ 2 0 ÂÇ„ √¶„dg„ T¶d櫇Â∂ ∏∑√¶K„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg¥’b, 2 G„∑„T ض„Ç„ √¶„dg„ ∏\‘√«‡Â∂ ∏∑√¶K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ض„Ç’ c
c c
c √¶„dg’ ∏\‘√«‡<Â* ∏∑√¶K’ T’Øb jg’¥<Â, 2 ®dgQ>’ ¥µg’ <T∑®∑’ «æɶ„ 2 Á¶g„< $ 10. ® ∑’ ¥„ ض„Ç„ √¶„dg„ ∏\‘√«‡by ∏∑0 ÂÇ„∑’ √¶„0 T¶d櫇b∑¶ ∏∑0 c
c c
c ®dgQ>’ ¥µg’ <T∑®∑’ «æɶ„ 2 Á¶<g® ¥g¶∑„ ÷Q>¶® ÷Q>„b, 2 ÂÇ„∑’ √¶„0 T¶d櫇b∑¶ ∏∑0 ¥<x* G„∑„T ¥g∑„ «√T’0 gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ¥g∑’ c
c c
c «√T’0 T’Øb0, 2 G¶T fiÉæT¶¥b $ ¥æ. 11-12. T¶÷«‡bfiæÚE>¶® «√T∏¶„ ¸<ÂÏ-ÂN¥¶g¶<∑d¶Ø∂∑’ bâ-<T÷¯T∑¶bfim{T∑¶ 11. ® ∑’ ¥„ ÂÇ„ √¶„0 c
c c
c T¶d櫇Â∂ ∏∑0 ¥g∑’ «√T’0 T’Øb jg’¥b, 2 ®T’ Tض¥∂öG< ∑’ «’„ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T (¥æ.3) ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®, ¸Ï∂ c
c c
c ∑’ «’„ ! TbK¶„d<∑*Ø„ TbK¶„d∑K¶d¶ P„{g<Æâ∂® G¶T (¥æ. 3) P„{Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ¸Ï∂ ∑’ TbK¶„d<∑*Ø„ TbK¶„d∑K¶d¶ g<Æâ∂® G¶T (¥æ. 3) c
c c
c gƶ∑櫶√„ $ ¥„ ∑’ ÂzZ Â∂¥¶® «T∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶∑’, ¥Q>∂® ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’ ¥„¥’ Gƶ ~gKN¥, jTK’ ~÷rÆ’ ¥Q>∂∑’ ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∑’ ∏∆„<¥* c
c c
c ~ G¶T «æ’Gg¶∑„ <TÆK< $ ¥„ Gƶj¶g® ®T’ Gƶ ~gKN¥; ∑TK’ ¥¶<ÂK„√’ P„{TÏP{hfi’ G’¸æW∂T’ Ø∂T’ < «¶<∑d¯T’ $ ¥„¥’ ÂÆ„T G¶T <T÷\¯TN¥< T¶ (¥æ.3) $ c
c c
c 12. Gb ∑’ «’„ ! ¸Ï∂ TbK¶„d<∑*Ø„ T}K¶„d∑K¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T (¥æ. 3) ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <T÷\¯T[® ¸<ÏN¥ ∑’ TbK¶„d∑N¥ ¥¶g¶<∑dØ„T¶ P„{g<Æâ∂d¶ ? ®T’ c
c c
c ¥¶g¶<∑dØ„T¶ ¶T[∂¥¶ ϶„P{fi¶Ï&‘√g<Æ¥∂∏¶„ d Gƶ ~gKN¥ (¥æ. 4-6), jTK’ ¥¶bK„√’ G’¸æW∂T’ G¶T ®√g„√¶® ∏‘√g<Æ¥∂® Ø„T∂®, bg„ Tæb® <T¥® G¶T c
c c
c <T÷\¯TN¥’< T¶ $ ¥„T’ «’„ ! 2 ÂÇ„ √¶„0 T¶d櫇Â∂ ∏∑0 ¥g∑’ «√T’ gƶ0 T’Øb ∑0, 2 j&Ƕ¥∆„ G¶T fiÉæT¶¥b $ 13. ¥æ. ∏\‘√«‡bfiæÚE>¶® «√T∏¶„ c
c c
c cK<∑*Ø-ÂN¥¶g¶<∑d¶by∑’ bâ<T÷¯T∑¶bfim{T∑¶ 13. ® ∑’ ¥„ ض„Ç„ √¶„0 ∏\‘√«‡Â∂ ∏∑0 ¥g∑’ «√T’ T’Øb0, 2 ®T’ Tض<¥-G< ∑’ «’„ ! ¸Ï∂ c
c c
c TbK¶„d<∑*Ø„ TbK¶„d∑K¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® cK∑„ ∑’ «’„ ! j¶√Pæ{g¶K*Ø„ j¶√Pæ{g¶KK¶d¶ P„{g<Æâ∂® G¶T P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® c
c ? √¶„dg¶ ! cK∑„ ∑’ j¶√Pæ{g¶K*Ø„ j¶√Pæ{g¶KK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ¥„ ∑’ ÂzZ ~¶„d¶Ï∂¥¶® «T∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶∑’, E>rÆ’ ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’, ¶d[∂¥¶® c
c c
c ¶d[∂¥√¶∑’ , ~÷rÆ’ ϶„ √ fi¶Ï¶∑’ , E>rÆ’ ∏‘√g<Æ¥∂∑ ¥fiKT¶K¶∑’ , <ÂrÆ’ fiK¥¶∑’ , ¥[rÆ’ ∏<∑d¶∑’ , ¥[rÆ’ ∏<∑d¶<ÆTÂ∂∑’ , ~÷T∂¥¶® c
c c
c ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∑’, ∏∆„<¥* ~ G¶T <TÆKb $ ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <T÷\¯T[®ö¥„ Gƶj¶g® GæT< GæT¶∑„ G¶T (¥æ.3) fi«‡ P„{TÏP{hfi’ G’¸æW∂T’ Ø∂T’ G¶T c
c c
c <ÂKdg¥’Á„É„ Ø∂T-¥gæW„ ¸Æ°<Æ* j¶√Pæ{g¶K„<Æ* j¶√Pæ{g¶K∂<Æ* G¶T <T÷\¯TN¥< T¶ $ ¥¶g¶<∑d-¶d[∂¥-϶„√fi¶Ï&‘√g<Æ¥∂∏¶„ d ÂÆ„T Gƶ ~KgN¥ (¥æ. c
c c
c 4-6) $ jTK’ ¥’Á„É„ Ø∂T -¥gæW„ «¶<∑d¯T’ $ ¥æ. 14. ض<Æ<∑Ñ-÷[KѶ∑Ê> ¥æTr∑Pæ{g¶K¶bZ<∑dPæ{g¶K-T¶∑g’ÂK -G¶„b<¥d¶∑’ ÂN¥¶g¶<∑d¶by∑’ ~ c
c c
c bâ -<T÷¯T∑¶b<T¥d¶® P{g¥¶„ ∏\‘√«‡b- T¶÷«‡bfiæÚE>¶® «√T∏¶„ fim{T∑¶ 14. ®T’ G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶, T¶∑g’ÂK-G¶„<Â<¥d¶ <T $ jTK’ ض<Æ<∑Ñ„ ¥¯T„ c
c c
c ∏\‘√«‡Â∂ fiæÚE><Â, ÷[KÑ„ ¥¯T„ T¶÷«‡Â∂ fiæÚE>b $ ¥æ. 15-18.¥ß{Ø„<T*Ø -Â∂¥dØ„T -¥ß{¥¶g¶<∑d¶b∑’ bâ -<T÷¯T∑¶b<T¥d¶® ∏\‘√«‡bfiæÚE>¶® c
c c
c «√T∏¶„ fim{T∑¶ 15. "«’„ !' <[ «√T’ ض„Ç„ √¶„dg„ ∏\‘√«‡Â∂ ∏∑√¶K„ ¥g∑’ «√T’ g0 T’Ø< jg’¥<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂ö G< ∑’ «’„ ! G¶„<Â<¥*Ø„ G¶„<Â¥K¶d¶ c
c c
c ®g<Æâ∂® G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? ¥ß„{ ∑’ «’„ ! Ø„<T*W„ Ø„TK¶d¶ P„{g<Æâ∂® G¶T P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T® 1 √¶„dg¶ ! ¥ß„{ ∑’ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ c

H g<Æâ∂® G¶T gƶ∑櫶√„ $ ¥„ ∑’ ÂzZ ¸[∂¥¶® <Tg¶∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶∑’ ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∑’ ~÷K¶¥∂® ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’ (2) G¶T ~÷rÆ’ ~÷K¶¥∂∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∑’ ∏∆„<¥* ~ G¶T <TÆKb $ ®√<Æ≤ø> >∂® G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® $ ®T’ GÆ„T ~gKN¥ ÂÆ„T «¶<∑d¯T’, jTK’ ض„ P„{TÏP{hfi„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c G’¸æW∂T„ Ø∂T„, ∏T¥„¥’ Â’ ~„T $ ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ bg„d¶m{T„ <T¥® <T¥dg„[„ ∑’ Tæb®, j¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <TPæ{\¯T*¥æ T¶ <TPæ{¯T< T¶ c
c c
c <TPæ{\¯TN¥< T¶ $ 16. Gb ∑’ «’„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑\hfid¶∑’ ∏’„T¶¥∂ Â∂¥® ∑¶g’ ∏∑√¶K„ c
c c
c fi√<«W® G¶T <T∑∂® E>Q>’E>Q>„∑’ ∏<∑\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ∏fiK’ «¶T„g¶∑„ ¸Æÿfi≤>fiær∑¶b’ ∏Q> ¥’TÚE>K¶b’ ¥¶gr∑fiKd¶√’ fi¶÷<∑[¶ «¶<¥d¶® ¥Ñ„Æ∑¶® c
c c
c ∏[¶∑’ D‡¥„[¶ ¥<Q>* «[¶b’ ∏∑¥∑¶® E>„Ø„[¶ ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ ¥g¶<Æfi[„ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ ¥d’<¥ <Tg¶∑’<¥ ÷TT¶d¥g¶® Ø„T¥d<∑É<¥* c
c c
c Ø„TØ°¥’ÂK® ∏’√æÏN¥ ∏¥’Á„Éb«¶√g„[∂® ∏¶„√¶Æ∑¶® ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶g¶<∑dØ„T[¶® ÷TT∆„ $ ® ∑’ Â∂¥® Ø„T„ ∏Æÿ∑¶„TT∆g„[„ ¥g¶∑„ c
c c
c fi’~<Tƶ® fiÉ[∂® fiÉ<[«¶T’ √ÚE>b, Â’ Gƶö ∏¶Æ¶KfiÉ[∂® ¥K∂K0 b’<Ød0 ∏¶∑¶fi¶∑æfiÉÂ∂® «¶¥¶g∑fiÉ[∂® $ ® ∑’ Â’ Â∂¥d’ Ø„T’ fi’~<Tƶ® fiÉ[∂® c
c c
c fiÉ<[«¶T’ √d’ ¥g¶∑’ ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆d¶ Ø„T¶ P{KdÏfiK‘√<Æd’ Ø¥jÆ’ <¥K¥¶T[’ gzZ® ∏’G<Ï* P{uÿ> G®∑’ <TG®∑’ Tx¶<T*<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ∏ƶ„ ! c
c c
c ∑’ Ø„T¶∑æ\hfi®<Æ* <دT¶ Ø„<Tâ∂, <دT¶ Ø„TGæÂ∂, <دT„ Ø„T¶∑櫶T„ Ïx„ fi[„ ∏<«¥g∆¶√„, G¶K<¥d¶ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfi®<Æ* <دT¶ Ø„<Tâ∂ (3) <دT¶ Ø„TÉæÂ∂ <دT„ c
c c
c Ø„T¶∑櫶T„ Ïx’ fi[„ ∏<«¥g∆¶√„ ¶K<¥d¶ ∑’ ¥ß„{∑’ Ø„<Td„∑ Ø„TKr∑¶ <دT¶ Ø„<T≤ø> >∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√¶ G¶K<¥d¶ ∑’ ¥’ß„{∑’ Ø„<TØ„<∑* Ø„TKr∑¶ <دT¶ c
c c
c Ø„<Ttø> >∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√¶ ¶K<¥d¶ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfi®<Æ* <دT¶ Ø„<T≤> >∂, G¶T ∏<«¥g∆¶√¶ $ ¥„ ∑’ «’„ ! Â∂¥® Ø„T„ P„{g<Æâ∂® G¶T P„{T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ c
c c
c <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! g<Æâ∂® G¶T gƶ∑櫶√„, ¥„ ∑’ ÂzZ ¥dN¥ <Tg¶∑N¥, ~÷rÆ’ ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∑’, ~÷rÆ’ ∏‘√g<ÆÂ∂∑’, (4) ¥fiKT¶K¶∑’, <ÂrÆ’ c
c c
c fiK¥¶∑’, ¥[rÆ’ ∏<∑d¶∑’ ¥[rÆ’ ∏<∑d¶<ÆTÂ∂∑’ ¥¶„ÏrÆ’ ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∑’ ∏∆„<¥* ~ ¸Æ°∑’ T„g¶<∑d¶∑’ Ø„T¶∑ d Ø„T∂∑ d G¶T <TÆK< $ ®g<Æâ∂® c
c c
c G¶T ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®ö ¥„ Gƶ∑¶g® GæT< GæT¶∑„ ÆzZ„∑ ÆzZ„ √„rƄɶ GÆ„T ¥ß{N¥ ÂÆ„T G¶T ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! Â∂¥dN¥ Ø„TN¥ ∏dg„d¶m{T„ c
c c
c <T¥® <T¥dg„[„ Tæb®, j¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <T÷\¯T*¥æ T¶ 3 $ 17. G< ∑’ «’„ ! Â∂¥® Ø„T„ ®g<Æâ∂® G¶T ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <TPæ{\¯T[®, ¥ß{N¥ ∑’ «’„ ! c
c c
c Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏T¥„¥¶ ¥¶g¶<∑d¶ Ø„T¶ P„{g<Æâ∂d¶ ÂÆ„T ¥¯T’ G¶T ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ®√g„√N¥ ¥¶g¶<∑dN¥ Ø„TN¥ bg„d¶m{T„ c
c c
c <T¥® <T¥dg„[„ Tæb®, j¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <T÷\¯T*¥æ T¶ <TPæ{¯T’< T¶ <TPæ{\¯TN¥’< T¶ $ 18. ¶d¶[∂¥d -϶„√fi¶Ï -∏‘√g<Æ¥∂∑’ GÆ„T -~gKN¥ $ jTK’ c
c ض„ P„{TÏP{hfi„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„, ∏∆’ Â’ ~„T $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ ض„Ç„ √¶„dg„ G¶T <TÆK< $ ¥æ. 19-21. by¥¶∑Ø„<T*Ø-by¥¶∑¶„TT∆Pæ{ŒØ[fiæ[-by¥¶∑¥¶ c
c c
c g¶<∑d¶by∑’ bâ-<T÷¯T∑¶b<T¥d¶® T¶÷«‡bfiæÚE>¶® «√T∏¶„ fim{T∑¶ 19. "«’„' <[ «√T’ ÂÇ„ √¶„dg„ T¶÷«‡Â∂ ∏∑√¶K„ ¥g∑’ «√T’ G¶T ®T’ Tض¥∂ö G< c
c c
c ∑’ «’„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ®Tbd’ ~ ∑’ fi«‡ <T÷\¯T[®, by¥¶∑„ ∑’ «’„ ! Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ P„{g<Æâ∂® ? ®T’ ÂÆ„T, jTK’ ¥¶<Æ® ض„ P„{TÏP{hfi„ c
c c
c G’¸æW∂TØ∂T„, ∏T¥„¥’ ÂÆ„T $ 20. G< ∑’ «’„ ! by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ®g<Æâ∂® G¶T ®T<Âd’ ~ ∑’ fi«‡ <T÷\¯T[®, ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶¥∂ c
c c
c Pæ{ŒØ[fiæ[„ j¶g’ fi√<«W® G¶T <T∑∂® ∏Q>g’∏Q>g„∑’ ∏<∑\aÁ[„∑’ fi¶K∑® ∏¶d’<¸ÏfiK‘√<Æ®∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ÷â’ ¸¶Æ¶∏¶„ fi<√\Ω«d 2 ¥‡K¶<«gæÆ„ c
c c
c ∏¶d¶T∑«‡g∂® ∏¶Â¶T„g¶∑„ ¸Æÿfi≤>fiær∑„ E>µg¶¥„ ¥¶gr∑fiKd¶√’ fi¶÷<∑[¶ ∏xg¶<¥d¶® ¥’Ï„Æ∑¶® ∏[¶∑’ D¶„<¥[¶ Â∂¥’ «[¶b’ ∏∑¥∑¶® E>„<Ø[¶ c
c c
c ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ ¥g¶<Æfi[„ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ by¥¶∑„ P{hfi„ ¥d’<¥ <Tg¶∑’<¥ G¶ ~„T Â∂¥® T[¯Td¶ ¥ Ç„T ∏fiK¥„¥¶ Pæ{ŒØ[fiæ[„ <T $ jTK’ ¥¶<ÂK„√„ c
c c
c ض„ P„{TÏP{hfi„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„, ∏T¥„¥’ Â’ ~„T $ 21. ®T’ ¥¶g¶<∑d-¶d[∂¥ -϶„√fi¶Ï -∏‘√g<Æ¥∂∑’ G¶T ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ®T’ c
c c
c ®√g„√¶® ∏‘√g<Æ¥∂® Ø„T∂® ∏dg„d¶m{T„ <T¥® <T¥dg„[„ Tæb®, j¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <T÷\¯T*¥æ T¶ <TPæ{¯T’< T¶ <TPæ{\¯TN¥’< T¶ $ ¥æ. 22-30. c

H ¥∑’Pæ{g¶K¶b∏Çædfiɒ¶∑’ ¥¥¶g¶<∑d¶by∑’ bâ-<T÷¯T∑¶bfim{T∑¶ 22. 1 ®T’ ¥∑’Pæ{g¶K„ <T, jTK’ ~[¶K P„{TÏP{hfi„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„, ∏Øÿ[K’ ~ ∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E<ÂKdg¥’Á„É„ $ 2 ®T’ ¥¶g¶<∑d-¶d[∂¥ -϶„√fi¶Ï-∏‘√g<Æ¥∂∑’ ∏¥’Á„É„ Ø∂T -¥gæW„ ¥¯T„ <T÷¯T’< $ 23. ¥∑’Pæ{g¶K¶∏¶„ ∏¶Kx¶ ÷TKѶF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c ϶„√fi¶Ï¶ ¥¯T„ <T ∏¥’Á„É„ Ø∂T -¥gæW„ <T÷¯T’< $ 24. ®T’ g¶<Æ*Ø„ <T $ jTK’ ¥¶bK„√„ ~[¶K P„{TÏP{hfi„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ $ 25. ®T’ ¸’«Ï¶„® <T, jTK’ ∏Q> c
c c
c P„{TÏP{hfi„0 $ 26. ®T’ ϒ® <T, jTK’ ¥¶<ÂK„√„ ∏Q> P„{TÏP{hfi„0 $ 27. gƶ¥æß„{ ¥¶„Ï¥ P„{TÏP{hfi„0 $ 28. ¥ÆN¥¶K„ ¥¶<ÂK„√„ ¥¶„Ï¥0 $ 29. ®T’ fi¶∑® <T, c
c c
c jTK’ ¸[∂¥’ P„{TÏ0 $ 30. ®T’ ∏Çæ® <T, jTK’ ¥¶<ÂK„√„ ¸[∂¥’ P„{TÏP{hfi„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ $ ∏∆’ Â’ ~„T $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ ÂÇ„ √¶„dg„ T¶d櫇Â∂ ¥g∑’ c
c c
c «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥< G¶T <TÆK< $ ¥æ. 31. «√T∏¶„ g¶„d¶j√K∂∏¶„ G∑Td<TƶK¶„ 31. ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ∏∆d¶ P{d¶by g¶„d¶∏¶„ j√K∂∏¶„ c
c c
c j’Ø∑¶∏¶„ ~„<Âd¶∏¶„ fi≤><jaÁgb, 2 ¸<Æd¶ G∑Td<TƶK’ <TÆKb $ ¥æ. 32-33. by¥¶∑Ø„<T*ØN¥ «√T¶„ T’Ø∑zZ’ K¶d<√Æ„ ∏¶√g∑’ Â∏¶„ fi≤>√g∑’ ~ 32. c
c c
c „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ K¶d<√Æ„ j¶g’ j√K„ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ G¶T fiK¥¶ fiÉæT¶¥b $ 33. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¥‡Ïfi¶∑∂ c
c c
c T¥«T¶Æ∑„ ÷[Kâ϶„√¶<ÆTby ∏Q>¶T∂¥<Tg¶∑¶T¶¥¥d¥ÆN¥¶<ÆTby ∏Kd’¸KTzZcK„ ∏¶Ïbdg¶Ïg÷≤>„ jTÆ„g~¶Œ<~[~’~ÏPæ’{≤>Ï<T<Ï<ÆÉg¶∑√’≤>„ G¶T c
c c
c Ø¥ <Ø¥¶∏¶„ ÷ɶ„T„g¶∑„ fi«¶¥g¶∑„ by¥¶∑„ P{hfi„ by¥¶∑T≤>*¥® <Tg¶∑„ GÆ„T K¶dhfi¥„∑bÉ„ G¶T (K¶G0 fiŸ 44-54) <دT’ Ø„<Tâ* G¶T G¶g„T <Ø<¥* c
c c
c fi¶÷Ω«‡® ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√® $ ¥æ. 34. P‡{≤>¶√¶K¥¶Ï¶<ØQ>’Âfiæ¯Td’ by¥¶<∑*ØØ„<Tâ∂® by¥¶<∑*Ø¥K∂K¶∑æhfiT„¥fim{T∑¶ 34. 1 "«’„ !' <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ c
c c
c «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< ∑g’¥<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ∏ƶ„ ∑’ «’„ ! by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ g<Æâ∂® $ by¥¶∑N¥ ∑’ «’„ ! ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ P{<Æ* √¶ ? P{<Æ* ∏∑æfi<TQ>¶ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ¥K∂K’ √¶, ¥K∂K’ ∏∑æfi<TQ>¶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ< ¥K∂K’ √¶, ¥K∂K’ ∏∑æfi<TQ>¶ ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® P‡{≤>¶√¶K¥¶Ï¶ <¥d¶ ØÿÆ∏¶„ c
c c
c <Ï[¶„ √æ[¶ √æ[ØÿT¶K¶ <∑T¶d¶ <∑T¶d√’«∂K¶, Â∂¥„ ∑’ P‡{≤>¶√¶K0 G¶T (K¶G0 fiŸ 56) P‡{≤>¶√¶K¥¶Ï¶<ØQ>’¶„ «¶<∑d¯T¶„ $ ¥æ. 35-52. by¥¶∑Ø„<T*ØN¥ c
c c
c fiæ¯T«TTæ[’¶„ ¥æ. 35-37. ¶g<Ï√¶Æ¶T<ÂN¥ cµgG¶√Kd¶® fi¶∑¶g¶fi¯Tɶ√Æ∑∏<«‘√Æ√Æ∑¥’P{hfi¶„ fi¯Tɶb√Æ∑’ ~ 35. by¥¶∑„∑’ «’„ ! Ø„<T*Ø„∑’ c
c c
c Ø„TKr∑¶ ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ <دT¶ Ø„TGæÂ∂ <دT„ Ø„T¶∑櫶√„ P{∑¶ Ïx„ ? P{∑¶ fi[„ ? P{∑¶ ∏<«¥g∆¶√® ? P„{ T¶ ®¥ ∏¶<¥ fiæ¯T«T„ ? P*{∑¶g® T¶ ? P*{√¶„[„ c
c c
c T¶ ? P{ÂK’<¥ T¶ √¶g’<¥ T¶ j√K’<¥ T¶ G¶T ¥<∆T„¥’<¥ T¶ ? P*{ T¶ ØǶ ? P*{ T¶ «¶„Ƕ ? P*{ T¶ P{Ƕ ? P*{ T¶ ¥g¶dK[¶ ? P{N¥ T¶ Âƶm{TN¥ ¥g∑N¥ c
c c
c T¶ g¶Æ∑N¥ T¶ ∏’<® ®√g<T ∏¶Kd’ c\µgd’ ¥æTd∑’ ¥¶„Ƕ <j¥µg G’ ∑’ by¥¶∑„∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ ? ®T’ ÁÏæ c
c √¶„dg¶ ! „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ bÆ„T G’¸æW∂T„ Ø∂T„ «¶KÆ„ T¶¥„ ¶g<Ï[∂ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ÂzZ ∑’ ¶g<Ï[∂® j√K∂® ¶gÏ∂ j¶g’ g¶„Kdfiæ[„ c
c c
c √¶Æ¶TÂ∂ ƶ„ z Z¶ $ ∏â„ <Ø[„ G¶T ¸Æÿ G ∑N¥ ∏fiK«‡ ® d¶<T ƶ„ z Z¶ $ 36. ® ∑’ ÂN¥ g¶„  Kdfiæ [ N¥ ¶g<ÏN¥ √¶Æ¶T<ÂN¥ ∏∆d¶ P{d¶b c
c c
c fiæ¯TK[¶TK[P{¶Ï¥gd’<¥ Pæ{≤æ>’¸G¶√Kd’ G¶√Kg¶∑N¥ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶ö ""∏\zZ ¶ g„ fiæK¶ fi¶„K¶∑¶∑’ ¥æ<~r∑¶∑’ ¥æfiKß’{¶∑’ c
c c
c ¥æ«¶∑’ P{Ѷ∑¶∑’ P{≤>¶∑’ P{µg¶∑’ P{Ѷ∑„ ◊{Ï<T<Â<T¥„¥„ G„∑¶Æ’ <ÆKr∑„∑’ Tâ¶<g, ¥æTr∑„∑’ Tâ¶<g, c∑„∑’ Tâ¶<g, c∆„∑’ Tâ¶<g, fiæ[„<Æ* Tâ¶<g, fi¥‡<Æ* c
c c
c Tâ¶<g, <T÷Ïc∑-P{∑√-Kd∑-g<∑-g¶„<[d-¥’Á-<¥Ï-hfiT¶Ï-K[Kd∑-¥’Â¥¶K¥¶T„Ʉ∑’ ∏Â∂T 2 ∏<«Tâ¶<g, Â’ P*{ ∑’ ∏Æ’ fiæK¶ fi¶„K¶∑¶∑’ ¥æ<~r∑¶∑’ c
c c
c G¶T P{≤>¶∑’ P{µg¶∑’ ®√’Â¥¶„aÁd’ ÷T„Æ„g¶∑„ <TÆK¶<g ?, Â’ G¶T ¶T ∏Æ’ <ÆKr∑„∑’ Tâ¶<g, G¶T ∏Â∂T 2, ∏<«Tâ¶<g, G¶T ~ ∑’ g„ <g[-j¶<Â-<jd√- c
c c
c ¥’¸’<cfiKd∑¶„ ∏¶ >¶< fiKd¶∑b ¥ß{¶K„b ¥µg¶∑„b P{Ѷ∑’ g’√Ï’ Ø„Td’ ~„bd’ <T∑®∑’ fiÉæT¶¥b ¶T¶ g„ ¥„d’ P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶Â¶® Kd∑∂® G¶T Gϒ„ c
c c
c ¥dg„T ضŒgd’ fi≤>‘√Æd’ P{K„[¶ <T÷Ï’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶<Âg-¥¶<Âg’ ÷TaÁ≤>¶T„[¶ <g[-j¶<Â-<jd√-¥’¸’<cfiKd∑’ ∏¶g’„[¶ Â’ <g[-j¶b-<jd√ - c
c c
c ¥’¸’<cfiKd∑’ <T÷Ï„∑’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶<Âg-¥¶<Âg„∑’ TzZ-√’c-gѶ&Ï’P{¶K„∑ d ¥ß{¶K„[¶ ¥µg¶∑„[¶ ÂN¥„T <g[-j¶b-<jd√-¥’¸’<c-fiKd∑N¥ fiæK¶„ c

H G„Q>’ fiæ[’ Pæ{tæ>’¸„ Ê>¶T„[¶ Â’ <gÂ-j¶<Â-<∑d√-¥’¸’<cfiKd∑’ G„Q>fiæ[’ ~ ∏¶fiæ\ÚE>[¶ ¥dg„T ضŒgd’ fi≤>‘√Æ’ √ƶd gæ’≤>„ «<T[¶ fi¶∑¶g¶® fi¯Tɶ® fi¯Tb[® $
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Efi¯Tb„ <T d ∑’ ¥g¶∑„ bg’ ®d¶m{T’ ∏<«‘√Æ’ ∏<«<√\rÆN¥¶<gö "P{hfib g„ G¶TÉ∂T¶® E>Q>’E>Q>„∑’ ∏<∑\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ÷â’ ¸¶Æ¶∏¶„ fi<√\Ω«d fi<√\Ω«dF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c ¥‡K¶<«gæÆN¥ ∏¶Â¶T∑«‡g∂< ∏¶d¶T„g¶∑N¥ <TÆK[®, E>Q>N¥ <T d ∑’ fi¶K∑d’<¥ ∏¶d¶T∑«‡g∂¶„ fiǶ„Œ<«[¶ ¥dg„T ضŒgd’ fi≤>‘√Æd’ √ƶd ¶g<Ï[∂® c
c c
c j√K∂® ÷Ç -j∂d -g\¢Dg¶b’ Pæ{϶b’ OK¥gæض∑N¥ <«aÁ¶dKd¶® ∏≤>[¶ ¥æx¶„Ø∑’ fi≤>‘√¶Æ„[¶, Â’ <Â¥[Áæ[¶„ ÷Ø®∑’ fiaÁ¶Ï„[¶, Â∏¶„ fiÚE>¶ ∏¶Æ¶K’ c
c c
c ∏¶Æ¶K[®' <[ P{uÿ>'' ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶d¶® G¶T Gϒ„ ¥dg„T ضŒgd’ fi≤>‘√Æd’ P{K„b, 2 <T÷Ï’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg-¥¶bg’ ÷TaÁ≤>¶T„b, 2 c
c c
c Â∏¶„ fiÚE>¶ rƶ® P{d¸<ÏP{µg„ P{dP{¶„÷dg’√Ïfi¶d\ÚE>[„ ¥æxhfi¶T„¥¶b’ g’√Ѷb’ TzZ¶b’ fiTK fiK<Æ® ∏hfigÆ‘O¶&&«K∑¶Ï’P{d¥K∂K„ «¶„d∑T„϶® c
c c
c «¶„d∑g’≤>T’<¥ ¥æƶ¥∑TK√„ $ ® ∑’ <g[-j¶b-<jd√-¥’¸’<cfiKG∑„∑’ ¥<x* Â’ <T÷Ï’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶<Âg-¥¶bg’ ∏¶¥¶Ø„g¶∑„ T∂¥¶Ø„g¶∑„ fiK«¶®g¶∑„ c
c c
c fiK«æ’G„g¶∑„ <TÆKb $ 37. <G<gd«æ[æ[K¶√® <T d ∑’ ¥g¶∑„ ∏¶d’„ ~¶„aÁ„ fiKg¥æb«‡® Â’ <g[ G¶T fiKd∑’ <T÷Ï„∑’ ∏¥∑fi¶∑0 4 fiæh◊{-TzZ-√’c- c
c c
c gѶ&Ï’P{¶K„∑ d ¥ß{¶K„b, 2 ÂN¥„T <g[ -j¶b G¶T fiKd∑N¥ fiæK∏¶„ G„Q>’ fiæ[’ Pæ{tæ>’¸„ Ê>¶T„b, 2 [¶ Â’ <g[-j¶b-<∑d√-¥’¸’<cfiKG∑’ G„Q>fiæ[’ ~ ∏¶fiæÚE>b, c
c c
c 2 gæ’≤>„ «<T[¶ fi¶∑¶g¶® fi¯Tɶ® fi¯Tb® $ fi¯Tb® <T d ∑’ ¥g¶∑„ bg’ ®d¶m{T’ ∏<«‘√Æ’ ∏<«<√rÆb ö"P{hfib g„ G¶TÉ∂T¶® E>Q>’E>Q>„∑’ G¶T ∏¶Æ¶K[®' <[ c
c c
c P{u> bg’ ®d¶m{T’ ∏<«‘√Æ’ ∏<«<√rÆb, 2 [¶ G¶TÉ∂T¶® E>Q>’E>Q>„∑’ ∏<j\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ÷â’ ¸¶Æ¶∏¶„ fi<√\Ω«d 2 ¥æK¶<«gæÆ„ ∏¶Â¶T∑«‡g∂® ∏¶Â¶T„g¶∑„ c
c c
c <TÆKb $ E>Q>N¥ <T d ∑’ fi¶K∑d’<¥ ∏¶Â¶T∑«‡g∂∏¶„ fiǶ„Œ«b, 2 ¥dg„T ضŒgd’ fi≤>‘√Æ’ √ƶd ¶g<Ï[∂® j√K∂® ÷Ç-j∂d-g<Ég¶b’ Pæ{϶b’ OK¥gæض∑N¥ c
c c
c <«aÁ¶dKd¶® ∏≤>b, 2 ¥æx¶„d∑’ fi≤>‘√¶Æ„b, 2 <Â¥[Áæ[¶„ ÷Ø®∑’ fiaÁ¶Ï„b, Â∏¶„ fiÚE>¶ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K„b $ Øÿ. 38. √¶„Âgfiæ\ÚE>dN¥ «√T∏¶„ c
c c
c fi¶∑¶g¶fi¯Tɶ¥m{Tfir∑T∑¶ 38. ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇbö fi¶∑¶g¶ fi¯Tɶ ? √¶„dg¶ ! fi¶∑¶g¶® ∑’ fi¯Tɶb fi¯Tb® ¥g¶∑„ G’ GzZ fi¶¥b b’Ø’ T¶ Á’Ø’ c
c c
c T¶ ŒW’ T¶ <¥T’ T¶ T„¥g∑’ T¶ ∏É’ T¶ P{¶„u>P{Kd’ T¶ K¶G’ T¶ G¶T ¥zZT¶Æ’ T¶ P{¶√’ T¶ ¥¶∑’ T¶ fi¶∑’ T¶ ÷Ç’ fi¶¥b ÷Ç’ fi∑¶g’ P{K„<Â, j∂d’ fi¶¥b j∂d’ fi∑¶g’ c
c c
c P{K„b, G’ Gƶ fi¶¥< ÂN¥ Âƶ fi∑¶g’ P{K„b $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T fi¯Tɶ $ ¥æ. 39-40. ¶g<ÏN¥ ¸¶ÏT¶„∑æQ>¶∑¶∑’ÂK’ ∏∑¥∑fi≤>TÉ∑’ 39. ® ∑’ ¥„ c
c c
c ¶gÏ∂ g¶„Kdfiæ[„ „∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ <TfiæÏ„∑’ fid[„∑’ fi‘√<Æ®∑’ ¸¶ÏÂT¶„P{µg„∑’ ¥æß„{ «æaÁ„ G¶T cg<∑¥’„ G¶® d¶<T ƶ„zZ¶ $ 40. ® ∑’ ÂN¥ ¶g<ÏN¥ c
c c
c ¸¶ÏÂT\N¥N¥ ∏∆d¶ P{d¶b fiæ¯TK[¶TK[P{¶Ï¥gd’<¥ ∏<∑ÇG¶√Kd’ G¶√Kg¶∑N¥ bg„d¶ŒT„ ∏¢D\zZ® <~*<® G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶ö "®T’ ÁÏæ ∏Æ’ c
c bg„∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ <TfiæÏ„∑’ G¶T ÷Ø‘√„∑’ ÷Ø[„∑’ ÷[g„∑’ gƶ∑櫶√„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ¥æß„{ «æaÁ„ G¶T cg<∑¥’„ G¶Â„, Â’ ∏\zZ G¶ g„ ÷Q>¶∑„ P{µg„ ¸Ï„ T∂K® c
c c
c fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ ¶T¶ g„ ¥„d’ P{Ñ’ G¶T Gϒ„ ¶g<Ï[∂® j√K∂® <ØQ>¶«Q>„ d fi¶¥’≤>zZ„ d <√ÆzZ„ d fiæ¯T¥’√<® d fiKd¶d¥’√<® d ∏¶fiæ\ÚE>[¶ c
c c
c ¶g<Ï[∂® j√K∂® g¢D’g¢D„∑’ <j‘√\ÚE>[¶ fi¶÷‘√’ Pæ’{≤>dg¶Ø∂d’ ÷TP{K∑’ ضŒgd’ ~ fi≤>‘√Æd’ ®√’„ ®≤>[¶ ¶g<Ï[∂® j√K∂® ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶® c
c c
c <∑d[<∑dg’≤>Ï’ ∏¶<Ï<Æ[¶ ¥’Ï„Æ∑¶D‡¥∑¶D‡<¥dN¥ «[-fi¶∑fi≤>d¶b\aÁdN¥ fi¶∏¶„T√dN¥ P{¶Ï’ ∏∑TP’{Ág¶∑N¥ <TÆK[® <[ P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„b $ c
c c
c ®T’ ¥’fi„Æ„[¶ P{Ñ’ G¶T Gϒ„ G¶T ∏¶fiæÚE>b, 2 ¶g<Ï[∂® ®√’„ ®≤>„b G¶T «[ -fi¶∑fi≤>d¶b\aÁ® fi¶∏¶„T√g∑’ <jT∆„ $ ¥æ. 41-44. ¶g<ÏÂT\N¥* fib c
c c
c ¸<Ï~’~¶K¶dƶ∑∂TzZ¯TØ„T -Ø„T∂P{d¶ <jh◊{϶ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑b’Ø[Ï’«<jd¶∑P{K∑<T∆[∂) 41. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¸<Ï~’~¶ K¶dƶ∑∂ ∏<∑*ض c
c c
c ∏fiæK¶<Æd¶ d¶<T ƶ„zZ¶ $ ® ∑’ „ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d ¶g<Ï* ¸¶ÏÂT\N¥* ∏¶„<Æ∑¶ ∏¶«¶„d’<Â, 2 ∏∆g∆’ c
c c
c ¥W¶T„*<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂ö ""®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¸<Ï~’~¶ K¶dƶ∑∂ ∏<∑*ض ∏fiæK¶„<Æd¶, ∏µÆ„ d ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! b’ضc∂∑¶ b’ض<c<Q>d¶ b’ضÆ∂∑P{ɶ $ ∏d’ c
c c
c ~ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¶gÏ∂ ¸¶ÏÂTN¥∂ ¶g<Ï[∂® j√K∂® ¸<Æd¶ ÷[KfiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶® <jd[<∑dg’≤>Ï’ ∏¶<Ï<Æ[¶ ¥’Ï„Æ∑¶D‡¥∑¶D‡<¥® «[ - c

H fi¶∑fi≤>d¶b\aÁ® fi¶∏¶„T√g∑’ <jT∆„ $ Â’ ¥„d’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ∏µÆ’ ¶g<Ï* ¸¶ÏÂT\N¥* ¸<Ï~’~¶® K¶dƶ∑∂® Ê><ÂfiP{hfi’ fiP{K¶T„[®'' <[ P{uÿ> ∏∆g∆N¥
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏’<® ®dgQ>’ fi’≤>¥æ∑„*<Â, 2 ¸<Ï~’~¶® K¶dƶ∑∂® g¢D’g¢D„∑’ <j‘√ÚE>’<Â, 2 G„∑„T Œd<√*Ø„ ÷hfi¶dfi¯T® „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c ¥g¶„Ær∑’< G¶T ÷[KT„÷\¯Td¶b’ m{T¶b’ <TPæ{¯T’<Â, 2 ¶® ÷ß{Q>¶® ÂæKd¶® ~T϶® ~’≤>¶® Gb∑¶® E>„d¶® ¥∂ƶ® <¥‘O¶® <دT¶® ÷xÿd¶® Ø„T√Â∂® c
c c
c <ÂKdg¥’<Áɶ∑’ Ø∂T-¥g~W¶∑’ g¢D’g¢D„∑’ G„∑„T G’¸æW∂T„ Ø∂T„ G„∑„T «¶KÆ„ T¶¥„ G„∑„T ¶g<Ï[∂ j√K∂ G„∑„T ¶gÏ∂ g¶„Kdfiæ[„ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 c
c c
c [¶ ¶g<ÏN¥ ¸¶ÏÂT\N¥N¥ ÷\hfi* ¥fi\aÁ* ¥fi≤><Ø<¥* Ê>Ƕ <دT’ Ø„<Tâ* <دT’ Ø„TÉæ<Â* <دT’ Ø„T¶∑櫶√’ <دT’ ¸[∂¥<Â<TÆ’ ju><T<Æ* ÷TØ’¥„*<Â, 2 c
c c
c ¶g<Ï* ¸¶ÏÂT\N¥* <ÂaÁæ[¶„ ∏¶Ø¶<Æ∑’ fiض<Æ∑’ P{K„*< T’Ø’< jg’¥’<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ""®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ∏µÆ„ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ∑∂TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ c
c c
c ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d Ø„T¶∑æ\hfid’ T’ضg¶„ jg’¥¶g¶„ G¶T fiÉæT¶¥¶g¶„ $ ∏µÆ’ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¸<Ï~’~¶ K¶dƶ∑∂ ∏<∑*ض ∏fiæK¶<Æd¶, ∏µÆ„ d ∑’ c
c c
c Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! b’ضÆ∂∑¶ b’ض<Æ<Q>d¶ b’ضÆ∂∑P{ɶ, Â’ ÂæΩ«„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¸<Ï~’~’ K¶dƶ<∑* ∏¶ >¶Æ fiKd¶∑Æ ¥ægKÆ, ∏Q>’ ¸’cÆ, <∑ض∑’ fiP{K„Æ, Ê><ÂfiP{hfi’ c
c c
c fiP{K„Æ $ ® ∑’ ÂæΩ«„ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ∑∂® ÷TT<ÉN¥Æ ® ∑’ ÂæΩ«„ ∏µÆ’ b’ض «<TN¥Æ, ® ∑’ ÂæΩ«„ ∏µÆ„<Æ* ¥<x* <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ c
c c
c «æ’Gg¶∑¶ <TÆKN¥Æ'' $ 42. ® ∑’ ¥„ ¶gÏ∂ ¸¶ÏÂTN¥∂ „<Æ* ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯T®<Æ* ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* d Ø„T∂<Æ d ®T’ Tæ[„ ¥g¶∑„ ®dgQ>’ c
c c
c j¶„ ∏¶ >¶b, j¶„ fiKd¶∑„b, Âæ<¥∑∂® ¥’<~Q>b $ 43. ® ∑’ „ ¸<Ï~’~¶K¶dc¶<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d ¶g<Ï* g¶„Kdfiæ[’ ض„Ç’ <fi c
c c
c <ÂaÁæ[¶„ ∏¶Ø¶<Æ∑hfiض<Æ∑’ P{K„*<Â, 2 G¶T ∏µÆ’ ~ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¸<Ï~’~¶ K¶dƶ∑∂ ∏<∑*ض G¶T Ê><ÂP{hfi’ fiP{K„Æ, G¶T ض„Ç’ <fi ÂÇ’ <fi ®T’ Tæ[„ ¥g¶∑„ c
c c
c G¶T Âæ<¥∑∂® ¥’<~Q>b $ 44. ® ∑’ „ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d ¶g<Ï∑¶ ¸¶ÏÂT\N¥∑¶ ∏∑¶ >¶bÉg¶∑¶ c
c c
c ∏fiKd¶<∑Ég¶∑¶ G¶g„T <Ø<¥* fi¶ØÿΩ«‡d¶ ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√d¶ $ ¥æ. 45. ¶g<ÏÂT\N¥N¥ by¥¶∑Ø„<T*Ø[„∑ ÷TT¶∏¶„ 45. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ by¥¶∑„ c
c c
c P{hfi„ ∏<∑*Ø„ ∏fiæK¶„<Æ„ d¶<T ƶ„zZ¶ $ ® ∑’ ¥„ ¶gÏ∂ ¸¶ÏÂTN¥∂ K¥∂ ¸Æÿfi≤>fiær∑¶b’ ¥<Q>* T¶¥¥ÆN¥¶b’ fiKd¶√’ fi¶÷<∑[¶ ض„g¶<¥d¶® ¥’Ï„Æ∑¶® ∏[¶∑’ c
c c
c D‡<¥[¶ ¥T∂¥’ «[¥d’ ∏∑¥∑¶® E>„<Ø[¶ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ by¥¶∑„ P{hfi„ by¥¶∑T≤>*¥® <Tg¶∑„ ÷TT¶Â¥«¶® Ø„T¥d<∑É’<¥ Ø„TØ°¥’ÂK„ ∏’√æÏN¥ c
c c
c ∏¥’Á„É«¶√g„[∂® ∏¶„√¶Æ∑¶® by¥¶∑Ø„<T*Ø<TKÆP{¶Ï¥gd’<¥ by¥¶∑Ø„<T*Ø[¶® ÷TT∆„ $ ® ∑’ ¥„ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ∏Æÿ∑¶„TT∆„ fi’~<Tƶ® fiÉ[∂® c
c c
c fiÉ[∂«¶T’ √ÚE><Â, Â’Gƶö ∏¶Æ¶KfiÉ[∂® G¶T «¶¥¶-g∑fiÉ[∂® $ ¥æ. 46-49. ¸<Ï~’~¶TzZ¯T¶¥æKP{d¶g<϶T¥g≤>d¶TÆ∂Ï∑Tæ[’ -Â¥T∑¶∑’ÂK’ c
c by¥¶<∑*ØP{∏¶„ ¸<Ï~’~¶Ø„TfiK¶T¶„ 46. ® ∑’ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d ¶g<Ï* ¸¶ÏÂT\N¥* P{¶Ï√d’ G¶<∑[¶ c
c c
c by¥¶∑„ d P{hfi„ Ø„<T*Ø[¶® ÷TT∆’ fi¶<¥[¶ ∏¶¥æŒÂ¶ Pæ{<Td¶ ~’≤>ß{d¶ <g<¥<g¥„g¶∑¶ ¸<Ï~’~¶® K¶dƶ∑∂® g¢D’g¢D„∑’ <j‘√ÚE>’<Â, 2 ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T c
c c
c G„∑„T «¶KÆ„ T¶¥„ G„∑„T ¶g<Ï[∂ jdK∂ G„∑„T ¶g<ÏN¥ ¸¶ÏÂT\N¥N¥ ¥K∂K® „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 T¶g„ fi¶® ¥æ’¸„∑’ ¸’c’<Â, 2 <ÂaÁæ[¶„ gæÆ„ ÷Qÿ>Æ’<Â, 2 c
c c
c ¶g<Ï[∂® j√K∂® <¥*O¶≤>√-<Â√-~÷ß{-~ÇK-~÷µgæÆ-gƶfiÆ-fiÆ„¥æ ∏¶P{â<TP{≤>* > P{K„g¶∑¶ gÆd¶ 2 ¥W„∑’ ÷‘O¶„¥„g¶∑¶ 2 ®T’ Tض<¥ö "P„{¥ ∑’ «¶„ ! c
c c
c ¥„ ¶gÏ∂ ¸¶ÏÂTN¥∂ ¥d’√<Æd<Ï*√„ fi¶∑¶g¶® fi¯Tɶb fi¯Tb® ! P„{¥ ∑’ ¥„ by¥¶∑„ P{hfi„ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶' b< P{uÿ> ¶g<ÏN¥ ¸¶ÏÂT\N¥N¥ ¥K∂Kd’ c
c c
c Æ∂Ï’< <j*Ø’< <Á*¥’< √KÆ’< ∏Tg∆’< ÂÉ’< ¶τ*< fiKTÆ„*< fi¯TÆ„*< ∏¶P{â<TP{â* P{K„*<Â, Æ∂Ï„[¶ G¶T ∏¶P{â<TP{â* P{K„[¶ ®√’„ ®≤>„*<Â, 2 G¶g„T c
c c
c <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡d¶ ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√d¶ $ 47. ® ∑’ by¥¶∑P{hfiT¶¥∂ ¸ÆT„ T„g¶<∑d¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯T®<Æ* ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* c
c c
c Ø„T∂<Æ d ¶g<ÏN¥ ¸¶ÏÂT\N¥N¥ ¥K∂Kd’ Æ∂<ÏÉg¶∑’ <j*<ØÉg¶∑’ G¶T ∏¶P{â<TP{â* P{IKg¶∑’ fi¶¥’<Â, 2 ∏¶¥æŒ[¶ G¶T <g<¥<g¥„g¶∑¶ G„∑„T by¥¶∑„ c
c c
c Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 P{KdÏfiK‘√<Æd’ Ø¥jÆ’ <¥K¥¶T[’ gzZ® ∏’G<Ï* P{uÿ> G®∑’ <TG®∑’ Tx¶T„*<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ -®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! c

H ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d Ø„T¶∑æ\hfi® P{¶Ï√® G¶<∑[¶ by¥¶∑„ d P{hfi„ b’Ø[¶® ÷TT∆„ fi¶¥„[¶ ∏¶¥æŒ[¶ G¶T ®√’„
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E®≤>„*<Â, 2 G¶g„T <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡d¶ ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√d¶ $ 48. ® ∑’ ¥„ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ „<¥* by¥¶∑P{hfiT¶¥∂∑’ ¸Æ°∑’ T„g¶<∑d¶∑’ Ø„T¶∑ d Ø„T∂∑F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
d c
c ∏’<® ®dgQ>’ ¥¶„Ƕ <j¥µg ∏¶¥æŒ[„ G¶T <g<¥<g¥„g¶∑„ ÂzZ„T ¥d<∑ÉTK√® <ÂT<Ïd’ <«÷≤>* <j≤>¶Ï„ ¥¶Æuÿ> ¸<Ï~’~’ K¶dƶ<∑* ∏Æ„ ¥fi\aÁ* ¥fi≤><Ø<¥* c
c c
c ¥g<«Ï¶„®b, ® ∑’ ¥¶ ¸<Ï~’~¶ K¶dƶ∑∂ by¥¶∑„∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ∏Æ„ ¥fi\aÁ* ¥fi≤><Ø<¥* ¥g<«Ï¶„bd¶ ¥g¶∑∂ „∑’ <دThfi«¶T„∑’ b’√¶ÏΩ«‡d¶ c
c c
c gæµgæKΩ«‡d¶ E>¶KΩ«‡d¶ Â[P{T„ÑP{Ω«‡d¶ Â[¶ ¥gG¶„bΩ«‡d¶ G¶d¶ d¶<T ƶ„zZ¶ $ 49. ® ∑’ „ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d c
c c
c Ø„T∂∏¶„ d Â’ ¸<Ï~’~’ K¶dƶ<∑* b’√¶ÏΩ«‡d’ G¶T ¥gG¶„<ÂΩ«‡d’ fi¶¥’<Â, 2 «∂d¶ ÂzZ¶ Â<¥d¶ ÷\¯T‘√¶ ¥’G¶d«d¶ ¥¯T∏¶„ ¥g’¶ ∏¶c¶T„*< fiKc¶T„*<Â, 2 c
c c
c ∏∆g∆N¥ P{¶d’ ¥gÂæ K ’ √ „ g ¶∑¶ 2 <~Q>’ <  $ ¥æ . 50-51. by ¥ ¶<∑* Ø ’ fib ¸<Ï~’ ~ ¶Ø„ T ¶∑’ ∏TK¶ÆÁ¶g∑’ ∏¶∑¶T¥Tu>[’ ~ 50. ® ∑’ „ c
c c
c ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑TzZ¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d by¥¶∑’ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ fiKPæ{<Td’ G¶<∑[¶ by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ Â’ <دT’ Ø„<Tâ* <دT’ c
c c
c Ø„TÉæ<Â* <دT’ Ø„T¶∑櫶√’ <دT’ „dÏ„N¥’ ∏¥Æg¶∑¶ ¥¯T„ ¥fi\aÁ ¥fi≤><Ø<¥* Ê>Ƕ P{KdÏfiK‘√<Æd’ Ø¥jÆ’ <¥K¥¶T[’ gzZ® ∏’G<Ï* P{uÿ> G®∑’ <TGd„∑’ c
c c
c Tx¶<T*<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂ö ∏ƶ„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfi®<Æ* <دT¶ Ø„<Tâ∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√¶, Â’ <ØQ>¶ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ <دT¶ Ø„<Tâ∂ G¶T Ïx¶ fi[¶ ∏<«¥g∆¶√d¶ $ c
c c
c Â’ Á¶g„g¶„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ !, Ág’Âæ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ !, Á’ÂægKÆ’< ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ !, ∑¶b «æɶ„ ®T’P{K∑d¶® <[ P{uÿ> ®dgQ>’ ¥µg’ <T∑d„∑’ «æɶ„ 2 Á¶g„*< $ c
c c
c 51. „ ∑’ ¥„ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ „<Æ* ¸<Ï~’~¶K¶dƶ∑∂TzZ¯T®<Æ* ¸Æ°<Æ* ∏¥æKPæ{g¶K„<Æ* Ø„T„<Æ* Ø„T∂<Æ d ®dgQ>’ ¥µg’ <T∑®∑’ «æɶ„ 2 Á¶<g® ¥g¶∑„ Â’ c
c c
c <دT’ Ø„<Tâ* G¶T „dÏ„N¥’ fi≤>¥¶ÆKb $ Âhfi<«<Â* ~ ∑’ √¶„dg¶ ! „ ¸<Ï~’~¶K¶dƶ<∑¯Td¶ ¸ÆT„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ d Ø„T∂∏¶„ d by¥¶∑’ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ ∏¶ >’< c
c c
c G¶T fiÉæT¶¥’<Â, by¥¶∑N¥ d Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏¶∑¶ -÷TT¶d -Td∑ -<jW„¥„ <~Q>’< $ ¥æ. 52. by¥¶∑Ø„<T*ØØ„<TâT[¯Td¶® ÷T¥’ƶK¶„ 52. ®T’ ÁÏæ c
c c
c √¶„dg¶ ! by¥¶∑„∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ $ ¥æ. 53-54. by¥¶<∑*ØN¥ Ê>< -∏∑’ÂK«Tfim{T∑¶ 53. by¥¶∑N¥ ∑’ «’„ ! c
c c
c Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ P„{T<Âd’ P{¶Ï’ Ê>Â∂ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¶<ÂK„√¶b’ ض„ ¥¶√K¶„Tg¶b’ Ê>Â∂ fi∆[¶ $ 54. by¥¶∑„; ∑’ «’„ ! Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¶∏¶„ Ø„T϶„√¶∏¶„ c
c c
c ∏¶÷aÁ®∑’ G¶T P{<Æ* √\ÚE><Æ< ? P{<Æ* ÷TT<É<Æ< ? √¶„dg¶ ! gƶ<TØ„Æ„ T¶¥„ <¥\¢D<Æ< G¶T ∏’Â’ P{¶<Æ< $ ¥æ. 55-61. ¥ß{I¥¶∑¶∑’ fiK¶„hfiK’ c
c c
c <Tg¶∑÷Ç[¶b -fi¶÷Ω«T -fi„ÚE>∑¶ -¥’϶T -P{ÇP{K∑ -<TT¶Ø<jT¶K∑fim{T∑¶ 55. 1 ¥ß{N¥ ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <Tg¶∑„<Æ*¶„ by¥¶∑N¥ c
c Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <Tg¶∑¶ by<¥* ÷ÇdK¶ ~„T by<¥* ÷∆dÂK¶ ~„T ? by¥¶∑N¥ T¶ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <Tg¶∑„<Æ*¶„ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <Tg¶∑¶ by<¥* c
c c
c j∂ddK¶ ~„T by<¥* <jr∑dK¶ ~„T ? Ħ, √¶„Âg¶ ! ¥ß{N¥ Â’ ~„T ¥¯T’ j„d¯T’ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® P{KÂÏ„ <¥d¶ Ø„¥„ ÷Ç„ Ø„¥„ ÷∆d„, Ø„¥„ c
c c
c ∑∂® Ø„¥„ <jr∑„, ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 56. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏’<Âd’ fi¶÷Ω«<T[® ? Ħ fi«‡ $ 2 ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ c
c c
c ∏¶ >¶g∂∑„ fi«‡, ∏∑¶ >¶g∂∑„ fi«‡ ? √¶„dg¶ ! ∏¶ >¶g∂∑„ fi«‡, j¶„ ∏∑¶ >¶g∂∑„ fi«‡ $ 57. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏’<Âd’ c
c c
c fi¶÷Ω«<T[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ ∏¶ >¶g∂∑„ fi«‡, ∏∑¶ >¶g∂∑„ fi«‡ ? √¶„dg¶ ! ∏¶ >¶g∂∑„ <T fi«‡, ∏∑¶ >¶g∂∑„ <T fi«‡ $ 58. fi«‡ ∑’ «’„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ c
c c
c Ø„TK¶d¶ by¥¶∑’ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ ¥fi\aÁ* ¥fi≤><Ø<¥* ¥g<«Ï¶„®[® ? Gƶ fi¶ØÿΩ«T∑¶ Âƶ ض„ <T ∏¶ÏT√¶ j„d¯T¶ $ 59. fi«‡ ∑’ «’„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ c
c c
c by¥¶∑„∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ¥<x* ∏¶Ï¶T’ T¶ ¥’϶T’ T¶ P{K„[® ? Ħ, fi«‡ $ Gƶ fi¶ØÿΩ«T∑¶ $ 60. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! „<¥* ¥ß{I¥¶∑¶∑’ Ø„<T*ض∑’ Ø„TK¶by∑’ c
c c
c P{Ƕb’ P{K<∑ɶb’ ¥gæhfiÉ’< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥„ P{Æ<gض<∑* fiP{K„*< ? √¶„dg¶ ! ¶Ƅ ~„T ∑’ ¥„ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏’<Âd’ c
c c
c fi¶÷Ω«T<Â, by¥¶∑„ ∑’ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏’<Âd’ fi¶÷Ω«Tbö "b< «¶„ ! ¥ß{¶ ! Ø„<T*ض ! Ø„TK¶d¶ ! ض<Æ∑â϶„√¶<ÆTÂ∂ !'; "b< «¶„ ! c

H by¥¶∑¶ ! Ø„<T*ض ! Ø„TK¶d¶ ! ÷[Kâ϶„√¶<ÆTÂ∂ ! $ "b< «¶„ !, b< «¶„"<[ „ ∏∆g∆N¥ P*{Ƕb’ P{K<∑ɶb’ fiÇ∑æ«Tg¶∑¶ <TÆK’< $ 61. 1 ∏\zZ ∑’ «’„
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E! „<¥* ¥ß{I¥¶∑¶∑’ Ø„<T*ض∑’ Ø„TK¶by∑’ <TT¶Ø¶ ¥gæhfiÉ’< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥„ P{Æ<gض<∑* fiP{K„*< ? √¶„dg¶ ! ¶Ƅ ~„T ∑’ „ ¥ß{I¥¶∑¶ Ø„<T*ض Ø„TK¶d¶∑¶„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 1,2

c c
c ¥∑’Pæ{g¶K’ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ g∑¥∂P{K„*< $ ® ∑’ ¥„ ¥∑’Pæ{g¶K„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ „<Æ* ¥ß{¥¶∑„<Æ* Ø„<T*Ø„<Æ* Ø„TK¶by<Æ* g∑¥∂P{® ¥g¶∑„ <Áhfi¶g„T ¥ß{I¥¶∑¶∑’ c
c c
c Ø„<T*ض∑’ Ø„TK¶by∑’ ∏’<Âd’ fi¶ØÿΩ«T< $ G’ ¥„ TØb ÂN¥ ∏¶∑¶÷TT¶d -Td∑ -<jW„¥„ <~Q>’< $ ¥æ. 62-64. ¥∑’Pæ{g¶KØ„<T*ØN¥ «T<¥<xd[¶b- Ê>< - c
c c
c ∏∑’ÂK«Tfim{T∑¶ 62. 1 ¥∑’Pæ{g¶K„ ∑’ «’„ ! Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ P*{ «T<¥<x®, ∏«T<¥<x® ? ¥µg<WQ>∂. <gÚE><WQ>∂ ? fiK[¥’¥¶K®, ∏∑’Â¥’¥¶K® ? c
c c
c ¥æÏ«¸¶„<Æ®, ØÿÏ«¸¶„<Æ® ? ∏¶K¶Æ®, <TK¶Æ® ? ~Kg„ ∏~Kg„ ? √¶„dg¶ ! ¥∑’Pæ{g¶K„ ∑’ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ «T<¥x∂® j¶„ ∏«T<¥x∂®, ®T’ ¥µg<WQ>∂ fiK[¥’¥¶K® c
c c
c ¥æÏ«¸¶„<Æ® ∏¶K¶Æ® ~Kg„, fi¥zZ’ j„d¯T’ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ? √¶„dg¶ ! ¥∑’Pæ{g¶K„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¸Æ°∑’ ¥g∑¶∑’ ¸Æ°∑’ ¥g∑∂∑’ ¸Æ°∑’ ¥¶T√¶∑’ ¸Æ°∑’ c
c c
c ¥¶<T√¶∑’ <ÆdP{¶g® ¥æÆP{¶g® fizZP{¶g® ∏¶∑æP’{<fi® <jN¥„d<¥® <Æd -¥æÆ -<jN¥„¥P{¶g®, ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ¥∑’Pæ{g¶K„ ∑’ «T<¥<x® G¶T j¶„ ∏~Kg„ c
c c
c $ 63. ¥∑’Pæ{g¶KN¥ ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ P„{T<Âd’ P{¶Ï’ Ê>Â∂ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ¥[ ¥¶√K¶„Tg¶<∑ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ 64. ¥„ ∑’ «’„ ! ¶∏¶„ Ø„T϶„√¶Â¶„ c
c c
c ∏¶÷aÁ®∑’ G¶T P{<Æ* ÷TT<É<Æ< ? √¶„dg¶ ! gƶ<TØ„Æ„ T¶¥„ <¥\¢D<Æ< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ< $ ¥„T’ «’„ ! 20 $ ¥æ. 65. Âbd¥dfi >gæW„¥N¥ 16-64 c
c c
c ¥æ[¶∑’ ¥’√Æ<∑√¶Æ¶∏¶„ 65. √¶Æ¶∏¶„ö E>Q>&Q>g g¶¥¶„ ∏xg¶¥¶„ T¶¥¶b’ ∏Q> E>µg¶¥¶ $ Â∂¥√-Pæ{ŒØ[¶∑’ ÂT «[fiKr∑ fiKd¶∏¶„ $$1$$ ÷Ç[ <Tg¶∑¶∑’ c
c c
c fi¶ØÿΩ«T fi„ÚE>∑¶ d ¥’϶T„ $ P{Ç <TT¶Øÿhfi[∂ ¥∑’Pæ{g¶K„ d «<Td[’ $$2    g¶„d¶ ¥g[¶ $ Âbd¥® fi >g¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$3.1$$   c
c c
c
c
<¸b∏¶„ ÷W„¥∏¶„ "~gK¶„'    ¥æ. 1-2. ÷Tæ‘O¶∏¶„) 1. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ K¶d<√Æ„ j¶g’ j√K„ ƶ„zZ¶ G¶T fiK¥¶ fiÉæT¶¥b $ 2. „∑’ P{¶Ï„∑’ c
c
c „∑’ ¥g®∑’ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ~gK~’~¶® K¶dƶ∑∂® ¥«¶® ¥æƵg¶® ~gK’<¥ ¥∂ƶ¥∑’<¥ ~÷¥Q>∂® ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂<Æ* G¶T ju><T<Æ* ÷TØ’¥„[¶ c
c c
c G¶g„T <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡® ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√® $ ¥æ. 3-4. ∏¥æKPæ{g¶KÊ>¶∑fim{T∑¶ 3. 1 «’„ ! <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< jg’¥<Â, 2 ®T’ c
c c
c Tض¥∂ö ∏\zZ ∑’ «’„ ! bg∂¥„ Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® ∏Æ„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ fiKT¥’< ? √¶„dg¶ ! j¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 2 ®T’ G¶T ∏Æ„¥[g¶® fiæ >T∂®, ¥¶„ƵgN¥ c
c c
c P{hfiN¥ ∏Æ„ G¶T ∏\zZ ∑’ «’„ ! by<¥fiΩ«¶K¶® fiæ >T∂® ∏Æ„ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ fiKT¥’< ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 4. ¥„ P{<Æ* Á¶b’ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ c
c c
c fiKT¥’< ? √¶„dg¶ ! bg∂¥„ Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® ∏¥∂÷[KG¶„d∑¥Â¥ÆN¥¸¶ÆѶ®, ®T’ ∏¥æKPæ{g¶KØ„TT[¯Td¶ G¶T <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑¶ c
c c
c <TÆK’< $ ¥æ. 5-7. ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ ∏ƶ„√b<T¥dfim{T∑¶ 5. ∏\zZ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ ∏Æ„ √<Â<T¥® fi0 ? Ħ, ∏\zZ $ 6. P„{T<® ~ ∑’ «’„ c
c c
c ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ ∏Æ„√<Â<T¥® fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! G¶T ∏Æ„¥[g¶® fiæ >T∂®, ÂÇ’ fiæ∑ fiæ ><T* √¶ d, √<gN¥’< d $ 7. P*{fi<[d’ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ c
c c
c Ø„T¶ ÂÇ’ fiæ ><T* √¶ d, √<gN¥’< d ? √¶„dg¶ ! fiæ¯TT„KdN¥ T¶ T„Ø∑÷Ø∂K∑d¶®, fiæ¯T¥’√<ÂdN¥ T¶ T„Ø∑÷T¥¶g∑d¶® $ ®T’ ÁÏæ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÂÇ’ c
c c
c fiæ ><T* √¶ d, √<gN¥’< d $ ¥æ. 8-10. ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ <ÂKd√b<T¥dfim{T∑¶ 8. ∏\zZ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ <ÂKd’ √<Â<T¥® fir∑[„ ? Ħ, c
c c
c ∏\zZ $ 9. P„{T<Âd’ G ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ <ÂKd’ √<Â<T¥® fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! G¶T ∏¥’Á„ɶ Ø∂T -¥gæW¶, j’<ØN¥KTK’ fiæ∑ Ø∂T’ √¶ d, c
c c
c √<gN¥’< d $ 10. P*{fi<[d’ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ j’Ø∂¥KTKØ∂T’ √¶ d, √<gN¥’< d ? √¶„dg¶ ! G„ bg„ ∏KĦ «√T’¶ ®Â„<¥* ∑’ Gµg∑gÆ„¥æ T¶ c
c c
c <jaÁg∑gÆ„¥æ T¶ ∑¶∑æhfi<[g<Æg¶¥æ T¶ fiK<j¯T¶∑g<Æg¶¥æ T¶ ®T’ ÁÏæ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ j’Ø∂¥KTK’ Ø∂T’ √[¶ d, √<gN¥’< d $ ¥æ. 11-13. ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ c
c c
c ÷â√b<T¥dfim{T∑¶ 11. ∏\zZ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ ÷â’ √<Â<T¥® fi0 ? Ħ, ∏\zZ $ 12. P„{T<Âd’ ~ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ ÷â’ c
c √<Â<T¥® ? √¶„dg¶ ! G¶T ∏Ç涄 P{hfi¶„ $ ¥¶„Ƶg’ fiæ∑ P{hfi’ √¶ d, √<gN¥’< d $ 13. 1 P*{ fi<Âd’ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ¥¶„Ƶg’ P{hfi’ √¶ d, c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E√<gN¥’< d ? √¶„dg¶ ! „<¥* ∑’ Ø„T¶∑’ «TfiÇbdT„K¶∑渒c„ $ „ ∑’ Ø„T¶ <TPæ{¯T„g¶∑¶ fiKd¶K„g¶∑¶ T¶ ∏¶dKaÁ„ Ø„T„ <T[¶¥„*< $ ∏ƶÏÆÿN¥√¶b’ Kd∑¶b’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 2

c c
c √ƶd ∏¶d¶® ®√’Âg’Â’ ∏Tß{g’< $ 2 ∏\zZ ∑’ «’„ ! „<¥* Ø„T¶∑’ ∏ƶÏÆÿN¥√¶b’ Kd∑¶b’ ? Ħ, ∏\zZ $ 3 ¥„ P{Æ<gض<∑* fiP{K„*< ? Â∏¶„ ¥„ fiÚE>¶ P{¶d’ c
c c
c fi¯TÆ’< $ 4 fi«‡ ∑’ «’„ ! „ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÂzZ√d¶ ~„T ¥g¶∑¶ ¶<Æ* ∏ÚE>K¶<Æ* ¥<x* <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑¶ <TÆK[® ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„, „ ∑’ c
c c
c Â∏¶„ fi≤><jd[’<Â, Â∏¶„ fi≤><jd<Â[¶ bÆg¶√ÚE>’<Â, 2 G< ∑’ ¶∏¶„ ∏ÚE>K¶∏¶„ ∏¶ >¶d’< fiKd¶∑’<Â, fi«‡ ∑’ „ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ¶<Æ* ∏ÚE>K¶<Æ* ¥<x* c
c c
c <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑¶ <TÆK[®, ∏Æ ∑’ ¶∏¶„ ∏ÚE>K¶∏¶„ j¶„ ∏¶ >¶d’< j¶„ fiKd¶∑’< ∑¶„ ∑’ fi«‡ „ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ¶<Æ* ∏ÚE>K¶<Æ* ¥<x* <دT¶b’ c
c c
c «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑¶ <TÆK[® $ 5 ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ¥¶„Ƶg’ P{hfi’ √¶ d, √<gN¥’< d $ ¥æ. 14-16. ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ c
c c
c ¥¶„ƵgP{hfi√g∑P{¶Ï’ÂK -<jN¥¶bfim{T∑¶ 14. P„{T<ÂP{¶ÏN¥ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg’ P{hfi’ √d¶ d, √<gN¥’< d ? √¶„dg¶ c
c c
c ! ∏∑’¶<Æ* ∏¶„¥\hfi∑∂<Æ* ∏∑’¶<Æ* ÷N¥\hfi∑∂<Æ* ¥g<Âß’{¶<Æ*, ∏\zZ ∑’ ®¥ «¶T„ ϶„dÚE>„Kd«‡® ¥gæhfiÉbö G’ ∑’ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T c
c c
c ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ 15. P*{<jN¥¶® ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ ? ¥„ Gƶj¶g® bÆ ¥¸K¶ b T¶ ¸Ω¸K¶ b T¶ t>’P{∑¶ b T¶ ~æÇæd¶ c
c c
c b T¶ fi“Æd¶ b T¶ fiæ<Ï*ض b T¶ ®√’ gÆ’ √‚>’ T¶ Øÿ‘√’ T¶ ØK* T¶ <T¥g’ T¶ fi¯TÂ’ T¶ ∑∂¥¶® ¥ægÆÑg<T ∏¶¥¸Ï’ T¶ Æ\zZ¸Ï’ T¶ G¶„Ƹϒ T¶ c∑æ¸Ï’ T¶ c
c c
c ∏¶√Ï„*<Â, ®T¶g„T ∏¥æKPæ{g¶K¶ <T Ø„T¶, ∑&∆zZ ∏Kƒ„ T¶, ∏KÆ’Â~„bd¶<∑ T¶, ∏∑√¶K„ T¶ «¶<Tdhfi∑¶„ <jN¥¶® ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ 16. c
c c
c ¥¯T„ <T ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„, g<Æâd¶ ∑’ ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ c
c c
c P{hfi¶„ $ ¥æ. 17-18. ~gKN¥ ÷â¶Æ¶„√g∑fim{T∑¶ 17. ®¥ <T d ∑’ «’„ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKPæ{g¶Kd¶ ÷â’ ÷hfi<Âdfiæ¯T„ G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ ? Ħ, √¶„dg¶ c
c c
c ! ®¥ <T d ∑’ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ÷â’ ÷hfi<Âdfiæ¯T„ G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ 18. ∏Æ„ ∑’ «’„ ! ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKPæ{g¶KK¶d¶ g<Æâ∂® gÆÉæÂ∂® G¶T P{<Æ* c
c c
c fi<TQ>¶ ? P‡{≤>¶√¶K¥¶Ï¶<ØQ>’¶„ «¶<∑d¯T¶„ $ ¥æ. 19-43. ~gK*ØN¥ fiæ¯T«TTæ[’¶„ 19-21. fi‡K∑N¥ ÂT\N¥N¥ ض∑¶g¶fi¯Tɶ√Æ∑’ ∏∑¥∑’ ~ 19. c
c c
c ~gK„∑’ «’„ ! ∏¥æK*Ø„∑’ ∏¥æKKr∑¶ ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ Â’ ~„T P{∑¶ Ïx¶ fi[¶ ∏<«¥g∆¶√d¶ ? ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ö „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ bÆ„T G’¸æW∂T„ 2 c
c c
c «¶KÆ„ T¶¥„ <T*D<√Kfi¶dg‡Ï„ ¸„g„Ï„ j¶g’ ¥<∆T„¥„ ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ÂzZ ∑’ ¸„«„Ï„ ¥<∆T„¥„ fi‡K∑„ j¶g’ √¶Æ¶TÂ∂ fiKT¥< ∏â„ <Ø[„ Gƶ ¶g<ÏN¥ (÷. 1. c
c ¥æ. 35-37) T[¯Td¶ Âƶ j„¯T¶, jTK’ ~÷hfiæ≤>d’ ضŒgd’ fi≤>‘√Æ’ P{K„[¶ G¶T <TfiæÏ’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg-¥¶bg’ G¶T ¥dg„T ~÷hfiæ≤>d’ ضŒgd’ fi≤>‘√Æd’ c
c c
c √ƶd gæ’≤>„ «<T[¶ ض∑¶g¶® fi¯Tɶ® fi¯Tb[® $ 20. fi¯Tb® <T d ∑’ ¥g¶∑„ Â’ ~„T, G¶T ∏¶d¶T∑«‡g∂∏¶„ fiǶ„Œ«b fiǶ„Œ<«[¶ ¥dg„T ~÷hfiæ≤>d’ ضŒgd’ c
c c
c fi≤>‘√Æd’ √ƶd ¸„«„Ï„ ¥<∆T„¥„ ÷Ç-j∂d-g\¢Dg¶b’ Pæ{϶b’ OK¥gæض∑N¥ <«aÁ¶dKd¶® ∏≤>„[¶ "G’ g„ fi >g„ fiæ≤>d„ fi≤>b P{hfib g„ Â’ fi’<Zdfi<Æd¶∑’ c
c c
c ØÏb[®, G’ g„ ض„Ç„ fiæ≤>® fi≤>® P{hfib g„ Â’ P{¶P{-¥æ∑d¶∑’ ØÏb[®, G’ g„ ÂÇ„ fiæ≤>® fi≤>b P{hfib g„ Â’ gÚE>-P{ÚE>«¶∑’ ØÏb[®, G’ g„ ~÷zZ„ fiæ≤>® fi≤>b P{hfib c
c c
c g„ Â’ ∏hfi∑¶ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K[®' <[ P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 P{Ñ’ fi¶÷hfi«¶d¶® Kd∑∂® Â’ ~„T <jKT¥„¥’ G¶T G’ ¥„ ~÷zZ„ fiæ≤>® fi≤>b Â’ ∏hfi∑¶ ∏¶Æ¶K’ ∏¶Æ¶K„b c
c c
c $ 21. ® ∑’ ¥„ fi‡K∑„ ¸¶ÏÂTN¥∂ „∑’ ∏¶„K¶Ï„∑’ <T÷Ï„∑’ fid[„∑’ fi‘√<Æ®∑’ ¸¶ÏÂT¶„P{µg„∑’ Â’ ~„T G¶T ¸„«„ÏN¥ ¥<∆T„¥N¥ g¢D’g¢D„∑’ <j‘√ÚE><Â, 2 c
c c
c fi¶÷d-Pæ’{≤>dg¶Ø∂d’ ÷TP{K∑’ ~÷hfiæ≤>d’ ~ ضŒgd’ fi≤>‘√Æd’ ®√’Âg’„ ®≤>„b, 2 ¸„«„ÏN¥ ¥<∆T„¥N¥ ض<Æ∑fiæK\zZg„ <Ø¥∂«¶√„ ∏x<jd[<∑dg’≤>Ï’ ∏¶<Ï<Æ[¶ c
c c
c ¥’Ï„Æ∑¶D‡¥∑¶D‡<¥® «[-fi¶∑fi≤>d¶b\aÁ® fi¶∏¶„T√g∑’ <jTr∑„ $ ¥æ. 22. «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ¥æ’¥æg¶KfiæK¶TzZ¶∑’ 22. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ∏Æ’ c
c c
c √¶„dg¶ ! E>÷gzZP{¶<Ïd¶® ®ß{¶K¥T¶¥fiKd¶® E>Q>’E>Q>„∑’ ∏<j\aÁ[„∑’ ÂT¶„P{µg„∑’ ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ fiæ¯T¶∑æfiæ\¯T* ~Kg¶∑„ √¶g¶∑æ√¶g’ c

H Ø°bÉg¶∑„ G„∑„T ¥æ¥æg¶KfiæK„ j√K„ G„∑„T ∏¥¶„√T∑¥’≤>„ ÷ɶ∑„ G„∑„T ∏¥¶„√TKfi¶dT„ G„∑„T fiæ ><T<¥Ï¶Tu>® „∑„T ÷T¶√ÚE>¶<g, 2 ∏¥¶„√TKfi¶dTN¥ Æ„Q>¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Efiæ ><T<¥Ï¶Tu>d’<¥ ∏Q>g«[’ fi<√rƶ<g, ض„ <T fi¶® ¥¶Æuÿ> T‘O¶Kdfi¶∑∂ ®√fi¶„‘√Ï<j<Tu><ØQ>∂ ∏<∑<g¥jd∑„ by<¥fiΩ«¶K√®∑’ P{¶®∑’ ∏ƶfi<∑<Æ®<Æ*F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 2

c c
c √[„<Æ* ¥\¯T*<Ø®<Æ* √æ[„<Æ* ®√K¶<Âd’ gƶfi≤>g’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK¶<g $ ¥æ. 23-27. fi‡K∑N¥ ÂT\N¥N¥ ~gK*Ø[„∑ ÷TT¶d¶∑’ÂK’ ¥¶„Æ\µg*Ø’ fib P{¶„T¶„ c
c c
c 23. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ~gK~’~¶ K¶dƶ∑∂ ∏<∑*ض ∏fiæK¶„<Æd¶ d¶&<T ƶ„zZ¶ $ ® ∑’ ¥„ fi‡K∑„ ¸¶ÏÂTN¥∂ ¸Æÿfi≤>fiær∑¶b’ ØÿT¶Ï¥ T¶¥¶b’ fiKd¶√’ c
c c
c fi¶÷<∑[¶ g¶<¥d¶® ¥’Ï„Æ∑¶® ∏[¶∑’ D‡¥„[¶ ¥<Q>* «[¶b’ ∏∑¥∑¶® E>„Ø„[¶ P{¶Ïg¶¥„ P{¶Ï’ P{Ƕ ~gK~’~¶® K¶dƶ∑∂® ÷TT¶d¥«¶® G¶T b’Ø[¶® ÷TT∆„ c
c c
c $ 24. ® ∑’ ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ∏Æÿ∑¶„TT∆„ fi’~<Tƶ® fiÉ[∂® fiÉ[∂«¶T’ √ÚE>b, Â’ Gƶö ∏¶Æ¶KfiÉ[∂® G¶T «¶¥-g∑fiÉ[∂® $ 25. ® ∑’ ¥„ c
c c
c ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ fi’~<Tƶ® fiÉ[∂® fiÉ[∂«¶T’ √® ¥g¶∑„ ÷â’ T∂¥¥¶® ∏¶„<Æ∑¶ ∏¶«¶„®b G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ fi¶¥b d ÂzZ ¥ß’{ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ c
c c
c gOT’ fi¶√¥¶¥∑’ ¥[ß{Âæ ¥ÆN¥aÁ’ TÉfi¶<∑* fiæK’ØK’ G¶T Ø¥ <Ø¥¶∏¶„ ÷ɶ„T„g¶∑’ fi«¶¥„g¶∑’ $ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ ¥¶„ƵgT≤>„*¥® <Tg¶∑„ ¥«¶® ¥æƵg¶® c
c c
c ¥ß’{<¥ ¥∂ƶ¥∑’<¥ G¶T <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑’ fi¶¥b, 2 bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® <~*<® fi\zZ® g∑¶„√® ¥’P{hfi„ ¥gæhfi<ÉzZ¶ö P„{¥ ∑’ ®¥ ∏fi\zZdfizZ® c
c c
c ØÿK’Âfi’ÂÏaÁ∑„ <ÆK -<¥KfiKT<É® Æ∂∑fiær∑~¶÷W¥„ G„ ∑’ gg’ bg¶® ®d¶m{T¶® <دT¶® Ø„<Tâ∂® G¶T <دT„ Ø„T¶∑櫶T„ Ïx„ fi[„ G¶T ∏<«¥g∆¶√® ÷\hfi* c
c c
c ∏hfiæN¥æ® <دT¶b’ «¶„√«¶„√¶b’ «æ’Gg¶∑„ <TÆKb ? ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆® Ø„T„ ¥W¶T„b, 2 ®T’ Td¶¥∂ö P„{¥ ∑’ ®¥ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ∏fi\zZdfizZ® c
c c
c G¶T «æ’Gg¶∑„ <TÆKb ? 26. ® ∑’ „ ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆√¶ Ø„T¶ ~gK„∑’ ∏¥æK*Ø„∑’ ∏¥æKKr∑¶ ®T’ Tæ[¶ ¥g¶∑¶ ÆâÂæu>¶0 G¶T Æd<Ædd¶ P{KdÏfiK‘√<Æd’ c
c c
c Ø¥jÆ’ <¥K¥¶T[’ gzZ® ∏’G<Ï* P{uÿ> Gd„∑’ <TGd„∑’ Tx¶T„*<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂ö ®¥ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ G¶T <TÆKb $ 27. ® ∑’ ¥„ ~gK„ c
c c
c ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ „<¥* ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆√¶∑’ Ø„T¶∑’ ∏’<® ®dgQ>’ ¥¶„Ƕ <j¥µg ∏¶¥æm{[„ ŒQ>„ Pæ{<T® ~’≤>ß{® <g<¥<g¥„g¶∑„ „ ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆® c
c c
c Ø„T„ ®T’ Td¶¥∂ö "∏∆„ ÁÏæ «¶„ ! ¥„ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶, ∏∆„ ÁÏæ «¶„ ! ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶, g<Æâ∂® ÁÏæ ¥„ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶, ∏\hfiâ∂® ÁÏæ «¶„ c
c c
c ! ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ $ Â’ bÚE>¶<g ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¥ß’{ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶Ø„[®' <[ P{u> ÷<¥∑„ ÷<¥∑Ω«‡® d¶&<T ƶ„zZ¶ $ ¥æ. 28. c
c c
c «√T∏¶„ j∂¥¶® ~gKP{d’ ¥¶„Æ\µg*ضTg¶∑∑’ 28. ® ∑’ ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ∏¶„<Æ* fi÷’Gb, 2 gg’ ∏¶„<Æ∑¶ ∏¶«¶„®b, 2 bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T c
c c
c ¥gæhfi<ÉzZ¶ö "®T’ ÁÏæ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ «¶KÆ„ T¶¥„ ¥æ’¥æg¶KfiæK„ j√K„ ∏¥¶„√T∑¥’≤>„ ÷ɶ∑„ ∏¥¶„√TKfi¶dTN¥ ∏Æ„ fiæ ><T<¥Ï¶Tu>d’<¥ c
c ∏Q>g«[’ fi<√\rÆ[¶ ®√K¶bd’ gƶfi≤>g’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK< $ Â’ ¥„d’ ÁÏæ g„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ j∂¥¶® ¥ß’{ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶Ø„[®' <[ c
c c
c P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„b, 2 ¥d<∑ɶ∏¶„ ∏Ω«æQ>„b, 2 [¶ Ø„TØ°¥’ fiKÆ„b, 2 ÷TT¶d¥«¶® fiæK\zZ<gÑ„∑’ ضK„∑’ <∑‘√ÚE>b, 2 G„∑„T ¥«¶ ¥æƵg¶, G„∑„T ~¶„hfi¶Ï„ c
c c
c fiÆK∑P{¶„¥„ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ ◊{<ÏÆKd∑’ fiK¶gæ¥b, 2 ®√„ ∏<¸b® ◊{<ÏÆKd∑g¶d¶® gÆd¶ ∏gK¥’ TÆg¶∑„ ~gK~’~¶® K¶dƶ∑∂® g¢D’g¢D„∑’ c
c c
c <j‘√ÚE>b, 2 G„∑„T <Â<√*<E>P‡{≤>„ ÷hfi¶dfi¯T® „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Ær∑b, 2 [¶ ¥’Á„ɶb’ G¶„d∑¶b’ G¶T ÷[KT„÷\¯Td’ m{T’ c
c c
c <TPæ{¯Tb, 2 [¶ ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T G„∑„T fiæ ><T<¥Ï¶Tu>® G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T ÷T¶√ÚE><Â, 2 gg’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶Ø¶<Æ∑fiض<Æ∑’ P{K„<Â, 2 G¶T jg’<¥[¶ c
c c
c ®T’ Td¶¥∂ "bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«’ j∂¥¶® ¥ß’{ Ø„<T*Ø’ Ø„TK¶d’ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶<Ø[®' <[ P{uÿ> ÷[KfiæK\zZg’ <Ø<¥«¶√’ ∏Tß{gb, 2 T„÷\¯Td¥gæ‘O¶Â„∑’ c
c c
c ¥g¶„Ær∑b, 2 G¶T ض„Ç’ <fi T„÷\¯Td¥gæ‘O¶Â„∑’ ¥g¶„Ær∑b, 2 ®√’ gÆ’ O¶„K’ O¶„K¶√¶K’ «∂g’ «∂g¶√¶K’ «¶¥K’ «d¶∑∂d’ √’«∂K’ ÷[¶¥∑d’ P{¶ÏâK[- c
c c
c g¶¥K¶<¥¥’P{¶¥’ G¶„d∑¥d¥¶ÆN¥∂d’ gƶ¸¶„*<Ø* <T÷¯Tb, 2 ∏h◊{¶„≤>„b, 2 T‘√b, 2 √Éb, 2 ÆdÆ„<¥d’ P{K„b, 2 Æ\zZ√æÏæ√æ϶bd’ P{K„b, 2 KÆO∑O∑¶bd’ c
c c
c P{K„b, 2 fi¶dØWK√’ P{K„b, 2 «‡<g~T„≤>d’ ØÏdb, 2 ¥∂ƶ∑¶Ø’ jØb, 2 ÷ÚE>¶„Ï„<Â, 2 fiÚE>¶„Ï„<Â, 2 <ÂTb’ <E>*Øb, 2 T¶g’ «æd’ …{¥T„b, 2 ض<Æ∑ÆzZfiØ„<¥∑∂® c

H d ∏’√æQ>jÆ„∑’ d <T<ÂKÚE>’ gæÆ’ <T≤>’¸„b, 2gÆd¶ 2 ¥W„∑’ P{ÏP{ÏKT’ P{K„b, ®√„ ∏\Ω¸<® ◊{<ÏÆKd∑g¶d¶® ÷â’ T„ƶ¥’ ÷hfi<®, Á¶„«’„ ~„T ∏Ƅ϶„d’,
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EP’{fi„g¶∑„ T g„b<∑ÂÏ’, ¥¶P{â’„ T <ÂKd϶„d’, ◊{¶„≤>„g¶∑„ T ∏’¸KÂÏ’, P{zZb √ɒ„, P{zZb <TÉæd¶d’„, P{zZb T¶¥’ T¶¥g¶∑„, P{zZb Kdæ‘O¶d’ fiP{K„g¶∑„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 2

c
, c
c P{zZb Âgæß{¶d’ fiP{K„g¶∑„, T¶∑g’ÂK„ Ø„T„ <T[¶¥„g¶∑„ 2, G¶„b<¥® Ø„T„ Øÿƶ <T«dg¶∑„ 2, ∏¶dKaÁ„ Ø„T„ <Tfi϶dg¶∑„ 2, ◊{<ÏÆKd∑’ ∏’¸KÂÏ’<¥ <Tdâg¶∑„ c
c c
c 2, <T÷Ω«¶T„g¶∑„ 2 ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T <ÂKdg¥’Á„ɶ∑’ Ø∂T- ¥gæW¶∑’ g¢D’g¢D„∑’ T∂d∂Tdg¶∑„ 2, G„∑„T ¥¶„Ƶg„ P{hfi„, G„∑„T ¥¶„ƵgT≤>„*¥® <Tg¶∑„, c
c c
c G„∑„T ¥«¶ ¥æcµg¶ „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 ®√’ fi¶d’ fi÷gTKT„bd¶® P{K„b, ®√’ fi¶d’ ¥«¶® ¥æƵg¶® P{K„b, ◊{<ÏÆKd∑„∑’ gÆd¶ 2 ¥W„∑’ <ÂaÁæ[¶„ (1) b’ØP{IÏ’ c
c c
c ∏¶÷≤>„<Â, 2 ®T’ Td¶¥∂-"P{<Æ* ∑’ «¶„ ! ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ? ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ Tƶ® TÉ„ <j¥Q>„ $ ® ∑’ g„ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® P{<Æ* ∑’ ¶∏¶„ c
c c
c ~÷K¶¥∂b’ ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂∏¶„ ? G¶T P{<Æ* ∑’ ¶∏¶„ ~[¶K ~÷K¶¥∂by∏¶„ ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∏¶„ ? P{<Æ* ∑’ ¶∏¶„ ∏∑„√¶∏¶„ ∏ÚE>K¶P{¶„≤>∂∏¶„ ? ∏É c
c c
c Æ∑¶<g, ∏É gÆ„<g, ∏É TÆ„<g, ∏É gg’ ∏T¥¶∏¶„ ∏ÚE>K¶∏¶„ T¥gæT∑g’Âæ' <[ P{uÿ> Â’ ∏<∑Q>’ ∏P’{Â’ ∏\hfid’ ∏¥æ«’ ∏g∑ær∑’ ∏g∑¶g’ ◊{Œ¥’ <√K’ <j<¥Kb c
c c
c $ 29-30. ¥¶„Æ\‘√*Ø<j¥Q>TÉ«∂dN¥ ~gKN¥ «√T∏¶„ fi¶d¶TÏ’¸∑’ 29. ® ∑’ ¥„ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ Â’ ∏<∑Q>’ G¶T ∏g∑¶g’ ∏N¥ædfiæ¯T’ ◊{Œ¥’ <√K’ c
c c
c ¥¶„Ƕ <j¥µg ∏¶¥æŒÂ„ G¶T <g<¥<g¥„g¶∑„ <ÂT<Ïd’ <«÷≤>* <j≤>¶Ï„ ¥¶Æuÿ> ~gK’ ∏¥æK*Ø’ ∏¥æKK¶d’ ®T’ Tض¥∂ö "Æ’ «¶„ ! ~gK¶ ! ∏¥æK*ض ! ∏¥æKK¶d¶ ! c
c c
c ∏fi\zZdfizZd¶ ! G¶T Æ∂∑fiær∑~¶÷W¥¶ ! ∏É’ j «T<¥, j¶<Æ Â„ ¥æÆg\zZ' <[ P{uÿ> ÂzZ„T ¥∂ƶ¥∑TK√„ TÉ’ fiK¶gæ¥b, 2 Â’ GÏ’Â’ ◊æ{≤>’Â’ Â≤>Â≤>’Â’ c
c c
c ÷ß{¶¥ÆN¥¶b’ <T<∑µgædg¶∑’ 2, G¶Ï¶¥ÆN¥¶b’ figæ’~g¶∑’ 2, b’√¶Ï¥ÆN¥¶b’ fi<T\aÁKg¶∑’ 2, ◊æ{<Ï*√G¶Ï¶g¶Ï¶¥ÆN¥„<Æ* ~aÁæ<TaÁ„T- <Ø<Q>fi≤>O¶Â’ c
c c
c <fi fiP{K„g¶∑’ ÆÿÂTÆ∏<ÂK„√„d<Øhfi’Â’ Gb∑T„√’ ◊æ{ÑP*{¥æd¥g¶∑’ gÆΩ«d’ «dP{K’ ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ Tƶ® TÉ’ <j<¥Kb $ 30. „ ∑’ ¥„ c
c c
c ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶  GÏÂ’ G¶T «dP{K’ TÉg<«gæÆ’ ∏¶Tdg¶∑’ fi¶¥b, fi¶<¥[¶ <Dd¶< <fiƶb, <fiƶb <Dd¶b, <Dd¶<d[¶ <fiƶ<d[¶ ÂÆ„T c
c c
c ¥’«‘√g÷≤><T≤>T„ ¥¶Ï’¸ÆzZ¶«K∑„ ÷â’fi¶® ∏ƶ„<¥K„ P{aÁ¶√d¥„d’ <fiT’ <T<∑µgædg¶∑„ 2 ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T <ÂKdg¥’Á„ɶ∑’ Ø∂T-¥gæW¶∑’ g¢D’g¢D„∑’ c
c c
c T∂Â∂Tdg¶∑„ 2 G„∑„T G’¸æW∂T„ Ø∂T„ G¶T G„∑„T ∏¥¶„√TKfi¶dT„ G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 [¶ «∂® «d√‘√K¥K„ "«√T’ ¥K∑’' b< ¸ædg¶∑„ gg’ c
c c
c ض„rÆ <T fi¶d¶∑’ ∏’ÂK’<¥ D< T„√„∑’ ¥g¶„T<„ $ ¥æ. 31-32. «√T∏¶„ fi¥¶d¶∏¶„ ¥ß{P{¶„T¶„T¥g¶„ ~gK<jΩ«d[’ ~ 31. ® ∑’ ÂN¥ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ c
c c
c Ø„TKr∑¶„ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶ "j¶„ ÁÏæ fi«‡ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶, j¶„ ÁÏæ ¥gzZ„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶, j¶„ ÁÏæ <T¥® ~gKN¥ c
c ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏hfi∑¶„ <jN¥¶® ÷â’ ÷hfi<Â[¶ G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„, ∑&∆zZ ∏Kƒ„ T¶, ∏KÆ’Â~„bd¶<∑ T¶, ∏∑√¶K„ T¶ «¶<Tdhfi∑¶„ j∂¥¶® ÷â’ c
c c
c ÷hfid< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ Â’ gƶØÿaÁ’ ÁÏæ Âƶm{T¶∑’ ∏KĦ∑’ «√T’¶∑’ ∏∑√¶K¶∑ d ∏Ƕ¥¶d∑¶®' <[ P{uÿ> ∏¶„<Æ* fiGæ’G<Â, 2 gg’ ∏¶„<Æ∑¶ c
c c
c ∏¶«¶„®<Â, 2 "ƶ ! ƶ ! ∏ƶ„ ! ƶ„ ∏Æg’<¥' <[ P{uÿ> ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T <دT¶® Ø„T√Â∂® TÉN¥ T∂<Æ* ∏∑æ√ÚE>g¶∑„ 2 <ÂKdg¥’Á„ɶ∑’ Ø∂T-¥gæW¶∑’ c
c c
c g¢D’g¢D„∑’ G¶T G„∑„T ∏¥¶„√TKfi¶ØT„ G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 gg’ ~÷K’√æÏ¥’fi[’ TÉ’ fi≤>¥¶ÆKb $ ∏<Td¶&&b’ g„ √¶„Âg¶ ! gæ<Q>T¶Â„∑’ c
c c
c P„{¥‘√„ T∂bzZ¶ $ 32. ® ∑’ ¥„ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ TÉ’ fi≤>¥¶ÆK<Â, fi≤>¥¶ÆK[¶ gg’ <ÂaÁæ[¶„ ∏¶Ø¶<Æ∑fiض<Æ∑’ P{K„b, 2 T’Øb jg’¥b, 2 ®T’ Td¶¥∂ö""®T’ c
c c
c ÁÏæ «’„ ! ∏Æ’ ÂæΩ«’ j∂¥¶® ~gK„∑’ ∏¥æK*Ø„∑’ ∏¥æKKr∑¶ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶b® $ ® ∑’ g® fiKPæ{<T®∑’ ¥g¶∑„∑’ ~gKN¥ G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶-j¶„ ÁÏæ fi«‡ c
c c
c ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ÂÆ„T G¶T ∏¶„<Æ* fi÷’G¶<g, Ø„T¶∑æ\hfi® ∏¶„<Æ∑¶ ∏¶«¶„®<g, "ƶ ! ƶ ! ∏ƶ„ ! ƶ„ g∂' < P{uÿ> ¶® ÷ß{Q>¶® G¶T G„∑„T Ø„T¶∑æ\hfi® c
c c
c „∑„T ÷T¶√ÚE>¶<g, Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ~÷K’√æÏg¥’fi[’ TÉ’ fi≤>¥¶ÆK¶<g, TÉfi≤>¥¶ÆK∑Q>¶® ∑’ bÆg¶√®, bÆ ¥g¶„¥ >„, bÆ ¥’fi[„, bÆ„T ∏É ÷T¥’fi<É[¶∑’ c
c c
c <TÆK¶<g $ Â’ Á¶g„<g ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ !, Ág’Âæ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ !, Á<gÂægKÆ’< ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ∑¶b «æɶ„ ®T’ fiP{K∑¶®'' <[ P{uÿ> gg’ T’Øb jg’¥b, 2 c

H G
÷[KfiæK\zZg’ <Ø¥∂«¶√’ ∏Tß{gb, 2 T¶g„∑’ fi¶Ø„∑’ <ÂaÁæ[¶„ «‡<g* ØÏ„b, 2 ~gK’ ∏¥æK*Ø’ ∏¥æKK¶d’ ®T’ Tض¥∂"gæß{¶„ <¥ ∑’ «¶„ ! ~gK¶ ! ∏¥æK*ض ! ∏¥æKK¶d¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E! ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ fi«¶T„∑’, j<Æ Â„ ض<∑* gg¶∏¶„ «dg\zZ' <[ P{uÿ> G¶g„T <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡® ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√® $ F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 2

c
¥æ . 33. c
c g<ÆâdØ„T<Á[fi¶„‘√Ï√Æ∑fim{T∑¶ 33. 1 «’„ ! <[ «√T’ √¶„dg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø<Â0, 2 ®T’ Tض<¥ Ø„T„ ∑’ «’„ ! g<Æâ∂® gÆÉæÂ∂® G¶T c
c c
c gƶ∑櫶√„ fiæ¯T¶g„T fi¶„‘√Ï’ <Á<T[¶ fi«‡ Âg„T ∏∑æfiKdu>[¶∑’ <√\rÆ[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! G¶T <√\rÆ[® ? √¶„dg¶ ! fi¶„‘√Ï„ ∑’ <Á[„ c
c c
c ¥g¶∑„ fiæ¯T¶g„T <¥‘O√Â∂ «<T[¶ ¶„ fiÚE>¶ g’Ø√Â∂ «T<Â, Ø„T„ ∑’ g<Æâ∂® fiæ\¯T* <fi d fiÚE>¶ <T ¥∂Æ„ ¥∂Æ√Â∂ ~„T, ÂæK„ ÂæKÂ√Â∂ ~„T $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T c
c c
c fi«‡ √„\rÆ[® $ ¥æ. 34. ¥ß{ -TÉ -∏¥æKPæ{g¶KØ„T¶∑’ ÷â¶Æ¶„√bT„√fim{T∑¶ 34. G< ∑’ «’„ ! Ø„T„ g<Æâ∂® G¶T ∏∑æfiKdu>[¶∑’ √„\rÆ[® $ P{µÆ¶ ∑’ «’„ c
c c
c ! ¥ß„{∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ j¶„ ¥’~¶b® ¥¶Æ\zZ* √„\rÆ[® ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ Ø„T¶∑’ ∏Æ„√<Â<T¥® ¥∂Æ„ ¥∂Æ„ ~„T, ÂæK„ ÂæK„ c
c c
c ~„T $ ÷â >’√<Â<T¥® ∏hfi„ ∏hfi„ ~„T, g’Ø„ g’Ø„ ~„T $ T„g¶<∑d¶∑’ Ø„T¶∑’ ÷â’√<Â<T¥® ¥∂Æ„ ¥∂Æ„ ~„T, ÂæK„ ÂæK„ ~„T $ ∏Æ„√<Â<T¥® ∏hfi„ ∏hfi„ ~„T, g’Ø„ g’Ø„ c
c c
c ~„T $ G¶T<Âd’ Á„[’ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ÷â’ ÷hfiÂ< ®ß„{∑’ ¥g®∑’ Â’ TÉ„ ض„<Æ*, G’ TÉ„ ض„<Æ* Â’ ~gK„ Â∂<Æ*; ¥¯TzZ¶„T„ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ c
c c
c ÷â϶„dP’{≤>®, ∏Ƅ϶„dP’{≤>® ¥’Á„É√æ∑„ $ G¶T<Âd’ Á„[’ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ∏Æ„ ∏¶„Td< ®ß„{∑’ ¥g®∑’ Â’ ¥ß„{ ض„<Æ*, G’ ¥ß„{ ض„<Æ* Â’ TÉ„ Â∂<Æ*, c
c c
c ¥¯TzZ¶„T„ ~gKN¥ ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏Ƅ϶„dP’{≤>®, ÷â϶„dP’{≤>® ¥’Á„É√æ∑„ $ ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ¥ß„{∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ j¶„ c
c c
c ¥’~¶b® ¥¶Æ\zZ* √„\rÆ[® $ ¥æ. 35-37. ¥ß{-~gK-TÉØ„T¶∑’ √bÁ„[&hfi¶¸Æÿd’ 35. ¥ß{N¥ ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ÷â’ ∏Æ„ <ÂKd’ ~ √<Â<T¥dN¥ c
c c
c P{ÂK„ P{ÂK„<Æ*¶„ ∏hfi„ T¶, ¸Æÿ® T¶, ÂæÑ„ T¶, <T¥„¥¶<Æ® T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T’ Á„[’ ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ∏Æ„ ∏¶„Tdb ®ß„{∑’ ¥g®∑’, <ÂKd’ ¥’Á„É„ «¶√„ c
c c
c √ÚE>b, ÷â’ ¥’Á„É„ «¶√„ √ÚE>b $ 36. ~gKN¥ ∑’ «’„ ! ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ÷â’ ∏Æ„ <ÂKd’ ~ √<Â<T¥dN¥ P{ÂK„ P{ÂK„<Æ*¶„ ∏hfi„ T¶, ¸Æÿ® T¶, ÂæÑ„ c
c c
c T¶, <T¥„¥¶<Æ® T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T’ Á„[’ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ ÷â’ ÷hfid< ®ß„{∑’ ¥g®∑’, <ÂKd’ ¥’Á„É„ «¶√„ √ÚE>b, ∏Æ„ ¥’Á„É„ «¶√„ √ÚE>b $ c
c c
c 37. TÉ’ Gƶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ ÂÆ„T, jTK’ <T¥„¥¶<Æd’ P{¶d¯T’ $ ¥æ. 38-40. ¥ß{-~gK -TÉØ„T¶∑’ √bP{¶Ï&hfi¶¸Æÿd’ 38. ¥ß{N¥ ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ c
c c
c Ø„TKr∑¶„ ∏¶„Td∑P{¶ÏN¥ d ÷hfid∑P{¶ÏN¥ d P{ÂK„ P{ÂK„<Æ*¶„ ∏hfi„ T¶, ¸Æÿ® T¶, ÂæÑ„ T¶, <T¥„¥¶<Æ® T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ c
c c
c Ø„TKr∑¶„ ÷hfid∑P{¶Ï„, ∏¶„Td∑P{¶Ï„ ¥’Á„É√æ∑„ $ 39. ~gKN¥ <T Gƶ ¥ß{N¥, ∑TK’ ¥¯TzZ¶„T„ ∏¶„Td∑P{¶Ï„, ÷hfid∑P{¶Ï„ ¥’Á„É√æ∑„ $ 40. TÉN¥ c
c fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ ÷hfid∑P{¶Ï„, ∏¶„Td∑P{¶Ï„ <T¥„¥¶<Æ® $ ¥æ. 41. ¥ß{ -~gK- TÉØ„T¶∑’ fiK¶„hfiK’ √bP{¶Ï&hfi¶¸Æÿd’ 41. ®dN¥ ∑’ «’„ ! c
c c
c TÉN¥, Tɶ<ÆT<ÂN¥, ~gKN¥ d ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ ∏¶„Td∑P{¶ÏN¥ d ÷hfid∑P{¶ÏN¥ d P{dK„ P{dK„<Æ*¶„ ∏hfi„ T¶ 4 ? √¶„dg¶ ! ¥ß{N¥ d c
c c
c ÷hfid∑P{¶Ï„ ~gKN¥ d ∏¶„T∑P{¶Ï„, ®Â„ ∑’ <¸\r∑ <T ÂæѶ ¥¯TzZ¶„T¶ $ ¥ß{N¥ d ∏¶„Td∑P{¶Ï„ TÉN¥ d ÷hfid∑P{¶Ï„, ®¥ ∑’ ض„rÆ <T ÂæÑ„ ¥’Á„É√æ∑„ c
c c
c $ ~gKN¥ d ÷hfid∑P{¶Ï„ TÉN¥ d ∏¶„Td∑P{¶Ï„, ®¥ ∑’ ض„rÆ <T ÂæÑ„ <T¥„¥¶<Æ® $ ¥æ. 42-43. ¥ß{P{d¶Tg¶∑∑¶fiÇbdÁ„dP{Æ∑¶∑’ÂK’ c
c c
c <∑d¥¶g¶<∑dØ„T„<Æ* ¥<x* ~gKP{d’ «√T∏¶„ T’Ø∑¶-fiÉæT¶¥∑¶b 42. ® ∑’ ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ TÉ«d<Thfigæß„{ ¥ß„{∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ gÆd¶ c
c c
c ∏Tg¶∑„∑’ ∏Tg¶<∑„ ¥g¶∑„ ~gK~’~¶® K¶dƶ∑∂® ¥«¶® ¥æƵg¶® ~gK’<¥ ¥∂ƶ¥∑’<¥ ∏¶„ÆÂg∑¥’P{hfi„ <~*¶¥¶„P{¥¶√K¥’fi<TQ>„ P{KÂÏfi“ÆzZgæÆ„ c
c c
c ∏u>¢D¶∑¶„T√„ «‡<g√Â<ØQ>∂® <Dd¶< $ 43. „ ∑’ Â’ ~gK’ ∏¥æK*Ø’ ∏¥æKK¶d’ ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆d¶ Ø„T¶ ∏¶„Ædg∑¥’P{hfi’ G¶T <Dd¶dg¶∑’ fi¶¥’<Â, 2 c
c c
c P{KÂÏ G¶T ®T’ Td¶<¥ö P*{ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ∏¶„Ædg∑¥’P{hfi¶ G¶T <Dd¶d’< ? ® ∑’ ¥„ ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶ „ ¥¶g¶<∑dfiK¥¶„TT∆® Ø„T„ ®T’ c
c c
c Td¶¥∂ö"®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g® ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ j∂¥¶® P{uÿ> ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶<Ø® $ ® ∑’ „∑’ fiKPæ{<T„∑’ ¥g¶∑„∑’ gg’ Tƶ® TÉ„ c

H <j<¥Q>„ $ Â’ «W’ ∑’ «TÂæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ GN¥ \µÆ fi«¶T„∑ ∏P{Q>„∏¯T<Æ® ∏fiK¶<T® bÆg¶√„, bÆ ¥g¶„¥ >„, bÆ ¥’fi[„, bÆ„T
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏É’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK¶<g $ Â’ √ÚE>¶g¶„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’ضg¶„ ∑g’¥¶g¶„ G¶T fiÉæT¶¥¶g¶„' <[ P{uÿ> ~÷¥Q>∂® ¥¶g¶<∑d¥¶ÆN¥∂<Æ*F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 2,3

c c
c G¶T ¥\¯Tâ∂® G¶T G„∑„T ∏¥¶„√TKfi¶ØT„ G„∑„T gg’ ∏’<® „∑„T ÷T¶√ÚE>b, 2 gg’ <ÂÁæ[„ ∏¶Ø¶<Æ∑fiض<Æ∑’ G¶T jg’<¥Â¶ ®T’ Tض<¥ö"®T’ ÁÏæ «’„ ! g® c
c c
c ÂæΩ«’ j∂¥¶® ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ ¥dg„T ∏Ƕ¥¶<Ø® G¶T Â’ «W’ ∑’ «TÂæ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ GN¥ \µÆ fi«¶T„∑’ ∏<«Q>„ G¶T <TÆK¶<g $ Â’ Á¶g„<g ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ c
c c
c !' G¶T ÷[KfiæK\zZg’ <Ø¥∂«¶√’ ∏Tß{gb, 2 [¶ G¶T ¸[∂¥b¸x’ ju><T<Æ* ÷TØ’¥„b, 2 G¶g„T <Ø<¥* fi¶ØÿΩ«‡® ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√„ $ ¥æ. 44. ~gKN¥ Ê><Â- c
c c
c «T’ÂK<¥<xfim{T∑’ 44. ®T’ ÁÏæ √¶„dg¶ ! ~gK„∑’ ∏¥æK*Ø„∑ ∏¥æKKr∑¶ ¥¶ <دT¶ Ø„<Tâ∂ Ïx¶ fi[¶ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ $ Ê>Â∂ ¥¶√K¶„Tg’ $ gƶ<TØ„Æ„ T¶¥„ c
c c
c <¥\¢D<Æ< G¶T ∏’Â’ P{¶<Æ< $ ¥æ. 45. ∏¥æK¶∑’ ¥¶„ƵgØ„T϶„d√g∑<T¥® P{¶K∑’ÂKfim{T∑’ 45. P*{ fi<[d’ ∑’ «’„ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T c
c c
c ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ ? √¶„dg¶ ! „<¥* ∑’ Ø„T¶∑’ ∏Æÿ∑¶„TT∆√¶∑ T¶ ~Kg«TzZ¶∑ T¶ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T ¥gæhfiÉ<Âö∏ƶ„ ! ∑’ ∏µÆ„<Æ* <دT¶ Ø„<Tâ∂ Ïx¶ c
c c
c fi[¶ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ $ G¶K<¥d¶ ∑’ ∏µÆ„<Æ* <دT¶ Ø„<Tâ∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ ¶K<¥d¶ ∑’ ¥ß„{∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ Ø„¯T¶ Ø„<Tâ∂ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶, c
c c
c G¶K<¥d¶ ∑’ ¥ß„{∑’ Ø„<T*Ø„∑’ Ø„TKr∑¶ G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ ¶K<¥d¶ ∑’ ∏µÆ„<Æ* <T G¶T ∏<«¥g∆¶√d¶ $ Â’ √ÚE>¶g¶„ ∑’ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ∏’<Âd’ c
c c
c fi¶ÂæΩ«T¶g¶„, fi¶¥¶g¶„ ¶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <دT’ Ø„<Tâ G¶T ∏<«¥g∆¶√d’, fi¶¥Âæ ¶T ∏µÆ <T ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ <دT’ Ø„<Tâ* G¶T ∏<«¥gr∑¶√d’, c
c c
c Â’ G¶∑¶g¶„ ¶T ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ <دT’ Ø„<Tâ* G¶T ∏<«¥g∆¶√d’, G¶∑÷ ¶T ∏µÆ <T ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶ <دT’ Ø„<Tâ* G¶T ∏<«¥gr∑¶√d’ $ ®T’ c
c c
c ÁÏæ √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ Ø„T¶ ÷â’ ÷hfid’< G¶T ¥¶„Ƶg¶„ P{hfi¶„ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   ~gK¶„ ¥g[¶„ $$3.2$$    Âb∏¶„ c
c c
c
c
÷W„¥∏¶„ "P{Kd¶'   ¥æ. 1-7. g’≤>dfiæ[firÆÿ[K„ P{¶bd¶bfi’~<TÆP{Kd¶«„d-fi«„dfim{T∑’ 1. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ K¶d<√Æ„ j¶g’ j√K„ ƶ„zZ¶ c
c
c G¶T fiK¥¶ fi≤>√d¶ $ „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ G¶T ∏’„T¶¥∂ g’≤>dfiæ[„ ∑¶g’ ∏∑√¶K„ fi√<«W® G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Tض¥∂ö 2. P{< ∑’ «’„ ! P{Kd¶∏¶„ c
c c
c fir∑[¶∏¶„ ? g’≤>dfiæ[¶ ! fi’~ P{Kd¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„, Â’ Gƶö P{¶bd¶ ∏<Æ√K<∑d¶ fi¶∏¶„<¥d¶ fi¶Kd¶T<∑d¶ fi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶ $ 3. P{¶bd¶ ∑’ «’„ ! P{Kd¶ c
c c
c P{<Â<Tƶ fir∑[¶ ? g’≤>dfiæ[¶ ! Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏∑æTKdP{¶dP{Kd¶ d Øÿhfi÷[P{¶dP{Kd¶ d $ 4. ∏<c√K<∑d¶ ∑’ «’„ ! P{Kd¶ P{<Â<Tƶ fir∑[¶ c
c c
c ? g’≤>dfiæ[¶ ! Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥’G¶„d∑¶<Æ√K∑P{Kd¶ d <j¯T[∑¶<Æ√K∑P{Kd¶ d $ 5. fi¶Ø¶„<¥d¶ ∑’ «’„ ! P{Kd¶ P{<Â<Tƶ fir∑[¶ ? g’≤>dfiæ[¶ c
c c
c ! Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö G∂Tfi¶Ø¶„<¥d¶ d ∏G∂T¶fiض„<¥d¶ d $ 6. fi¶K[¶T<∑d¶ ∑’ «’„ ! P{Kd¶ P{b<Tƶ fir∑[¶ ? g’≤>dfiæ[¶ ! Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö c
c c
c ¥ÆzZfi¶K¶T<∑√¶ d fiKÆzZfi¶K¶T<∑√¶ d $ 7. fi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶ ∑’ «’„ !0 fiæÚE>¶ $ g’≤>dfiæ[¶ ! Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥ÆzZfi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶ d c
c c
c fiKÆzZfi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶ d $ ¥æ. 8. P{µg-T„d∑¶∑’ fiæ¯T-fiÚE>¶«¶<T[fim{T∑¶ 8. fiæ\¯T* «’„ ! P{Kd¶ fiÚE>¶ T„Ø∑¶ ? fiæ\¯T* T„Ø∑¶ fiÚE>¶ P{Kd¶ ? c
c c
c g’≤>dfiæ[¶ ! fiæ\¯T* P{Kd¶, fiÚE>¶ T„Ø∑¶; ∑¶„ fiæ\¯T* T„Ø∑¶, fiÚE>¶ P{Kd¶ $ ¥æ. 9-10. ¥g∑’ fi≤æ>Ç P{Kd¶¥¶<g[fim{T∑’ 9. ∏\zZ ∑’ «’„ ! ¥g∑¶∑’ c
c c
c <j‘√’Z¶∑’ P{Kd¶ P{Éb ? Ħ, ∏\zZ $ 10. P{Æ’ ∑’ «’„ ! ¥g∑¶∑’ <j‘√’Z¶∑’ P{Kd¶ P{Éb ? g’≤>dfiæ[¶ ! fig¶dfiÇd¶ G¶„√<j<g[’ ~, ®T’ ÁÏæ ¥g∑¶∑’ c
c c
c <j‘√’Z¶∑’ P{Kd¶ P{É< $ ¥æ. 11-14. ¥P{Kd-∏P{KdG∂T¶∑’ ∏’ÂP{Kd¶j\zZ[-∏\zZ[fim{T∑’ ∏P{KdG∂T’ÂP{Kd¶¥gzZ√¶ Â∑ÆzZd-÷Ø√<¸*Øÿ- c
c c
c j¶T¶<ØQ>’¶ d 11. G∂T„ ∑’ «’„ ! ¥d¶ ¥<gd’ ®d< T„d< ~Ï< ◊’{Øb Ou>b ÁæΩ«b ÷Ø∂K< ’ Â’ «¶T’ fiK∑g< ? Ħ, g’≤>dfiæ[¶ ! G∂T„ ∑’ ¥d¶ ¥<gÂ’ c
c c
c ®d< G¶T Â’ Â’ «¶T fiK∑g< $ 12. 1 G¶T ~ ∑’ «’„ ! ¥„ G∂T„ ¥d¶ ¥<gÂ’ G¶T fiK∑g< ¶T’ ~ ∑’ ÂN¥ G∂TN¥ ∏’„ ∏’ÂP{Kd¶ «T< ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ c
c $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇbö G¶T’ ~ ∑’ G∂T„ ¥Ø¶ ¥<gÂ’ G¶T ∏’„ ∏’ÂP{Kd¶ j «T< ? g’≤>dfiæ[¶ ! G¶T’ ~ ∑’ ¥„ G∂T„ ¥d¶ ¥<gÂ’ G¶T fiK∑g< ¶T’ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E~ ∑’ ¥„ G∂T„ ∏¶K«< ¥¶K«< ¥g¶K«<Â, ∏¶K’«„ Tu><Â, ¥¶K’«„ Tu><Â, ¥g¶K’«„ Tu><Â, ∏¶K«g¶∑„ ¥¶K«g¶∑„ ¥g¶K«g¶∑„ ∏¶K’«„ Tu>g¶∑„, ¥¶K’«„ Tu>g¶∑„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 3,4

c
, c
c ¥g¶K’«„ Tu>g¶∑„ ¸Æ°∑’ fi¶∑¶∑’ «‡Â¶∑’ G∂T¶∑’ ¥[¶∑’ ØÿaÁ¶T∑¶® ¥¶„d¶T∑¶® G‡K¶T∑¶® <Âhfi¶T∑¶® <fiu>¶T∑¶® fiK¶∑T¶® Tu><Â, ¥„ „∑Q>„∑’ c
c c
c g’≤>dfiæ[¶ ! ®T’ TæÇ<Â-G¶T’ ~ ∑’ ¥„ G∂T„ ¥d¶ ¥<gÂ’ ®d< G¶T fiK∑g< ¶T’ ~ ∑’ ÂN¥ G∂TN¥ ∏’„ ∏’ÂP{Kd¶ j «T< $ 13. G∂T„ ∑’ «’„ ! ¥d¶ c
c c
c ¥<gd’ j¶„ ®d< G¶T j¶„ Â’ Â’ «¶T’ fiK∑g< ? Ħ, g’≤>dfiæ[¶ ! G∂T„ ∑’ ¥d¶ ¥<gd’ G¶T j¶„ fiK∑g< $ 14. 1 G¶T’ ~ ∑’ «’„ ! ¥„ G∂T„ j¶„ ®d< G¶T j¶„ c
c c
c Â’ Â’ «¶T’ fiK∑g< ¶T’ ~ ∑’ ÂN¥ G∂TN¥ ∏’„ ∏’ÂP{Kd¶ «T< ? Ħ, G¶T «T< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! G¶T «T< ? g’≤>dfiæ[¶ ! G¶T’ ~ ∑’ ¥„ G∂T„ c
c c
c ¥d¶ ¥<gd’ ∑¶„ ®d< G¶T ∑¶„ fiK∑gb ¶T’ ~ ∑’ ¥„ G∂T„ j¶„ ∏¶K«<Â, j¶„ ¥¶K«<Â, j¶„ ¥g¶K«<Â, j¶„ ∏¶K’«„ Tu>b, ∑¶„ ¥¶K’«„ Tu>b, ∑¶„ ¥g¶K’«„ Tu>b, c
c c
c ∏∑¶K«g¶∑„ ∏¥¶K«g¶∑„ ∏¥g¶K«g¶∑„, ∏¶K’«„ ∏Tu>g¶∑„, ¥¶K’«„ ∏Tu>g¶∑„, ¥g¶K’«„ ∏Tu>g¶∑„ ¸Æ°∑’ fi¶∑¶∑’ 4 ∏ØÿaÁ¶T∑d¶® G¶T ∏fiKd¶T∑d¶® c
c c
c Tu>b $ 3 ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ ¥æß’{ Â∑ÆzZd’ G¶Â„d’<¥ fi\aÁT„ɶ, ¥„ j‡∑’ g’≤>dfiæ[¶ ! ¥„ ¥æß„{ Â∑ÆzZ® G¶d„d’<¥ fi\aÁ[„ ¥g¶∑„ <Áhfi¶g„T c
c c
c g¥g¥¶<TÉb ? Ħ, g¥g¥¶<TÉb $ 4 ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ Â[’<¥ ∏dP{TÑ’<¥ ÷Ød<¸*Øÿ’ fi\aÁT„ɶ, ¥„ j‡∑’ g’≤>dfiæ[¶ ! ¥„ ÷Ød<¸*Ø° Â[’<¥ c
c c
c ∏dP{TÑ’<¥ fi\aÁ[„ ¥g¶∑„ <Áhfi¶g„T <Tx’¥g¶√ÚE>b ? Ħ, <Tx’¥g¶√ÚE>b $ 5 ¥„ Gƶj¶g® ÆK® <¥d¶ fiær∑„ fiær∑hfig¶∑„ T¶„Ïu>g¶∑„ T¶„¥u>g¶∑„ c
c c
c ¥g«KO≤>[¶® <~Q>< ? Ħ <~Q>< $ ∏Æ„ ∑’ P„{b fiæK¥„ Â’<¥ ÆKd’<¥ ®√’ gÆ’ j¶T’ ¥Â¶¥T’ ¥Â¶\ÚE>W’ ∏¶„√¶Æ„ɶ, ¥„ j‡∑’ g’≤>dfiæ[¶ ! ¥¶ j¶T¶ „<Æ* c
c c
c ∏¶¥TW¶K„<Æ* ∏¶fi‡K„g¶∑∂ 2 fiær∑¶ fiær∑hfig¶∑¶ T¶„Ïu>g¶∑¶ T¶„¥u>g¶∑¶ ¥g«KO≤>[¶® <~Q>< 1 Ħ, <~Q>< $ ∏Æ„ ∑’ P„{b fiæK¥„ Â∂¥„ j¶T¶® ¥¯T¶„ ¥g’¶ c
c c
c ∏¶¥TW¶K¶b’ <fiÆ„b, 2 j¶T¶÷\N¥*~∑®∑’ ÷Ød’ ÷\N¥*<~ɶ, ¥„ j‡∑’ g’≤>dfiæ[¶ ! ¥¶ j¶T¶ Â’<¥ ÷Ød’<¥ ÷\N¥[’<¥ ¥g¶∑’<¥ <Áhfi¶g„T ÷â’ ÷W¶< ? Ħ, c
c c
c ÷W¶< $ ®T¶g„T g’≤>dfiæ[¶ ! ∏[[¶¥’Tæ≤>N¥ ∏∑√¶KN¥, bKd¶¥<gdN¥ G¶T √æ[¸’«d¶KN¥, ∏¶÷[’ √ÚE>g¶∑N¥ <~Q>g¶∑N¥ <j¥∂dg¶∑N¥ c
c c
c Âædu>g¶∑N¥, ∏¶÷[’ TzZ-fi≤>‘√Æ -P’{¸Ï-fi¶Øfiæ’E>∑’ √„rÆg¶∑N¥ <j\aÁTg¶∑N¥ G¶T ~aÁæfiµÆ<jT¶dg<T T„g¶d¶ ¥æÆÿg¶ bKd¶T<Æd¶ P{Kd¶ P{Éb c
c c
c $ ¥¶ fi >g¥gd¸xfiæQ>¶ <¸<Âd¥gdT„<¶ Â<Âd¥gd<jÉKd¶, ¥¶ ¸x¶ fiæQ>¶ ÷Ø∂Kd¶ T„<Ød¶ <j<Ér∑¶ ¥„dP{¶Ï„ ∏P{µg’ ~¶<T «T< $ ¥„ „∑Q>„∑’ c
c c
c g’≤>dfiæ[¶ ! ®T’ TæÇ<Â- G¶T’ ~ ∑’ ¥„ G∂T„ ¥d¶ ¥<gÂ’ j¶„ ®d< G¶T ∏’„ ∏’ÂP{Kd¶ «T< $ ¥æ. 15. fig[¥’Gdfig[¥’GgP{¶Ïfim{T∑’ 15. fig[¥’GdN¥ c
c ∑’ «’„ ! fig[¥’Gg„ Tu>g¶∑N¥ ¥¯T¶ <T d ∑’ fig[x¶ P{¶Ï¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„< ? g’≤>dfiæ[¶ ! ®√G∂T’ fi≤æ>Ç GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’ ÷ß{¶„¥„∑’ Ø„¥‡∑¶ fiæ¯TP{¶„≤>∂ $ c
c c
c ∑¶∑¶G∂T„ fi≤æ>Ç ¥¯Tx¶ $ ¥æ. 16. ∏hfig[¥’Gd∏hfig[¥’GgP{¶Ïfim{T∑’ ∏hfig[¥’GdN¥ ∑’ «’„ ! ∏hfig[¥’Gg„ Tu>g¶∑N¥ ¥¯T¶ <T d ∑’ ∏hfig[x¶ c
c c
c P{¶Ï¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„< ? g’≤>dfiæ[¶ ! ®√G∂T’ fi≤æ>Ç GÆ∆„∑’ ∏’¶„gæÆÿ[’, ÷ß{¶„¥„∑’ fiæ¯TP{¶„≤>∂ Ø„¥‡∑¶ $ ∑¶∑¶G∂T„ fi≤æ>Ç ¥¯Tx’ $ ¥„T’ «’„ ! 2 <[ «√T’ c
c c
c g’≤>dfi~[„ ∏∑√¶K„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 ¥’Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆKb $ ¥æ. 17. √¶„dgfirÆÿ[K„ ¥¯Tx¶«¶<T«¶T’ÂKfim{T∑¶® c
c c
c ÏT∑¥gæW[¯Td¶<jW„¥¶„ 17. "«’„ !' <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Øb jg’¥b, 2 [¶ ®T’ Tض<¥ö P{µÆ¶ ∑’ «’„ ! ÏT∑¥gæW„ ~¶÷W¥ - c
c c
c &Q>gæ<WQ>fiær∑g¶<¥∑∂¥æ ∏<ÂK„d’ Tâ< T¶ ƶd< T¶ ? ÏT∑¥gæWT[¯Td¶ j„d¯T¶ G¶T ϶„d<Q>Â∂ $ G¶T ϶„d¶∑櫶T„ $ ¥„T’ «’„ ! ®T’ «’„ ! <[ G¶T <TÆK< c
c c
c
c
$   P{Kd¶ ¥g[¶$$ Â<ÂdN¥ ¥dN¥ Âb∏¶„ $$3.3$$   ~÷zZ¶„ ÷W„¥∏¶„ "G¶∑’'    ¥æ. 1-5. «¶<Tdhfig∑√¶K’ fi≤æ>Ç c
c
c P{d÷[KT„ ÷ \¯Td¥K∂KØ„ T -Ø„ T ∂-G¶∑¶-bG¶∑∑-fi¶¥∑fim{T∑’ , ŒaÁ-g‡ Ï ¶b∏’  ¶„ - ¸¶<Æfi¶¥∑fim{T∑’ ~ 1. ∏∑√¶K„ ∑’ «’  „ ! «¶<Tdhfi¶ Ø„ T ’ c
c c
c T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Æd’ G¶∑m{T„∑’ G¶dg¶∑’ G¶∑b fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® Ø„T’ fi¶¥b, ∑¶„ G¶∑’ fi¶¥b 1, ∏zZ„√b® G¶∑’ fi¶¥b, j¶„ Ø„T’ fi¶¥b 2; c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏zZ„√b® Ø„T’ <fi fi¶¥b, G¶∑’ <fi fi¶¥b 3; ∏zZ„√b® j¶„ Ø„T’ fi¶¥b, j¶„ G¶∑’ fi¶¥b 4 $ 2. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ Ø„<T* T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„ÆF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 4,5

c
d’ c
c G¶∑m{T„∑’ G¶dg¶<∑* G¶∑b fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ®T’ ~„T $ 3. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ Ø„T’ ¥Ø„T∂d’ T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Æd’ G¶∑m{T„∑’ G¶dg¶∑’ G¶∑b c
c c
c fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® Ø„T’ ¥Ø„T∂d’ fi¶¥b, j¶„ G¶∑’ fi¶¥b $ ®®∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ ~[¶K «’√¶ $ 4. 1 ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ŒaÁN¥ P*{ ∏’¶„ fi¶¥b, c
c c
c ¸¶<Æ* fi¶¥b ? ~÷«’√¶„ $ 2 ®T’ P*{ g‡Ï’ fi¶¥b, P’{Ø’ fi¶0 ? ~÷«’√¶„ $ g‡Ï’ fi¶0 Á’O’ fi¶0 ? ~÷«’√¶„ $ 3 ®T’ g‡Ï„∑’ ¸∂G’ ¥’G¶„®d¯T’ $ ®T’ P’{Ø„∑ <T ¥g’ c
c c
c ¥’G¶„®d¯T’ G¶T ¸∂d’ $ ®T’ G¶T fiæS◊„{∑ ¥g’ ¸∂d’ ¥’G¶„®d¯T’ $ 5. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ŒaÁN¥ P*{ ◊{Ï’ fi¶0 ¸∂d’ fi¶0 ? ~÷«’√¶„ $ ¥æ. 6-7. c
c c
c T¶÷P{¶dN¥ b\zZ -fiæK¥¶bm{T<T÷¯T∑¶fi≤>¥„Æfiæ¯Td’ fi≤>¶√¶¥’Ê>dm{T<T÷¯T∑¶fim{T∑¶b 6. fi«‡ ∑’ «’„ ! T¶÷P{¶® ®√’ gÆ’ b\zZm{T’ T¶ fiæK¥m{T’ T¶ c
c c
c Æ\zZm{T’ T¶ G¶∑m{T’ T¶ ®T’ Gæ‘√-<√<Ñ -<Z<Ñ -¥∂d -¥’Øg¶<∑dm{T’ T¶ <T÷\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ T¶÷ß{¶® ∑’ <TPæ{¯Tg¶∑„ ®√’ gÆ’ c
c c
c fi≤>¶√¶¥’Ê>d’ m{T’ <TPæ{¯Tb $ 7. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! T¶÷P{¶® ®√’ gÆ’ fi≤>¶√¶¥’Ê>d’ m{T’ <T÷\¯T[¶ ∏∑„√¶b’ G¶„d∑¶b’ √<g[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ c
c c
c ∏¶dâ∂® √ÚE>b, fiKâ∂® √ÚE>b ? √¶„dg¶ ! ∏¶Ââ∂® √ÚE>b, ∑¶„ fiKâ∂® √ÚE>b $ 3 Gƶ ∏¶dâ∂® ®T’ ~„T ∏¶dP{µgæ∑¶ <T, ∏¶dhfi∏¶„√„∑ <T «¶<∑d¯T’ c
c c
c $ 4 ¥„ «’„ ! P*{ …{<¥∏¶„Ød’ √ÚE>b, fi¶„Ød’ √æÚE>by ? √¶„dg¶ ! …{<¥∏¶„Ød’ <fi √ÚE>b, fi¶„Ød’ <fi √ÚE>b $ 5 ¥„ «’„ ! P*{ ®√∏¶„fi≤>¶√’ √ÚE>b, ØÿÆ∏¶„fi≤>¶√’ c
c c
c √ÚE>b ? √¶„dg¶ ! ®√∏¶„fi≤>¶√’ √ÚE>b, j¶„ ØÿÆ∏¶„fi≤>¶√’ √ÚE>b $ 6 ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ T¶÷P{¶® fi≤>¶√¶ ? √¶„dg¶ ! T¶÷P{¶® ∑’ ¥„, j¶„ ÁÏæ ¥¶ fi≤>√¶ $ ¥æ. 8- c
c c
c 11. ¸Ï¶Æ√N¥ b\zZfi<«bfiK∑¶g∑¶bfir∑T∑’ 8. fi«‡ ∑’ «’„ ! ¸Ï¶Æ√„ ®√’ gÆ’ b\zZm{T’ T¶ G¶T ¥’Øg¶<∑dm{T’ T¶ fiK∑¶g„[® ? Ħ fi«‡ $ 9. 1 fi«‡ c
c c
c ∑’ «’„ ! ¸Ï¶Æ® ®√’ gÆ’ b\zZm{T’ fiK∑¶g„[¶ ∏∑„√¶b’ G¶„d∑¶b’ √<g[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ ∏¶dâ∂® √ÚE>b, fiKâ∂® √ÚE>b ? √¶„dg¶ ! j¶„ c
c c
c ∏¶<Ââ∂® √ÚE><Â, fiKâ∂® √ÚE>b $ 3 ®T’ j¶„ ∏¶dP{µgæ∑¶, fiKP{µgæ∑¶ $ j¶„ ∏¶dfid¶„√„∑’, fiKhfid¶„√„∑’ $ 4 …{<¥Â¶„Ød’ T¶ √ÚE>b fi¶„Ød’ T¶ √ÚE>b $ 10. c
c c
c ¥„ «’„ ! P*{ ¸Ï¶Æ® bzZ∂ ? √¶„dg¶ ! ¸Ï¶Æ® ∑’ ¥„, ∑¶„ ÁÏæ ¥¶ bzZ∂ $ ®T’ fiæK¥„, ∏¶¥„, ÆzZ∂ $ 11. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! ¸Ï¶Æ® ®√’ gÆ’ G¶∑m{T’ fiK∑¶g„[¶ c
c c
c ∏∑„√¶b’ G¶„d∑¶b’ √<g[® Gƶ b\zZm{T’ Âƶ «¶<∑d¯T’ $ ∑TK’ ®√∏¶„~ß{T¶Ï’ <fi, ØÿÆ∏¶„~ß{T¶Ï’ <fi «¶<∑d¯T’ $ 2 Gæ‘√-<√<Ñ-<Z<Ñ-¥∂d¶ ¥’Øg¶<∑d¶∑’ c
c c
c ÂÆ„T $ ¥æ. 12-14. ~÷T∂¥Ø’≤>d÷TTÉg¶∑G∂TÏ„¥¶fim{T∑¶ 12. G∂T„ ∑’ «’„ ! G„ «<T® j„Kb®¥æ ÷TT<É[® ¥„ ∑’ «’„ ! P*{Ï„¥„¥æ ÷TTÉ< ? √¶„dg¶ c
c ! GÑ„¥¶b’ دT¶b’ fiKd¶b[¶ P{¶Ï’ P{K„b ÂÑ„¥„¥æ ÷TTÉb, Â’0ö P{rÆÏ„¥„¥æ T¶ j∂ÏÏ„¥„¥æ T¶ P{¶÷Ï„¥„¥æ T¶ $ 13. ®T’ GN¥ G¶ Ï„N¥¶ ¥¶ ÂN¥ c
c c
c «¶<∑d¯T¶ G¶T G∂T„ ∑’ «’„ ! G„ «<T® G¶„<Â<¥®¥æ ÷TT<É[®0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! GÑ„¥¶b’ دT¶b’ fiKd¶b[¶ P{¶Ï’ P{K„b ÂÑ„¥„¥æ ÷TTÉb, Â’0ö c
c c
c „÷Ï„N¥„¥æ $ 14. G∂T„ ∑’ «’„ ! G„ «<T® T„g¶<∑®¥æ ÷TT<É[® ¥„ ∑’ «’„ ! P*{Ï„N¥„¥æ ÷TTÉb ? √¶„dg¶ ! GÑ„¥¶b’ دT¶b’ fiKd¶b[¶ P{¶Ï’ P{K„b c
c c
c ÂÑ„¥„¥æ ÷TTÉb, Â’0ö „÷Ï„N¥„¥æ T¶ fiµÆÏ„¥„¥æ T¶ $ ¥æ. 15-19. «¶<Tdhfig∑√¶K’ fi≤æ>Ç T„«¶Kfi¯Td¶∑æÑ’O∑-÷Ñ’O∑-fim{T∑¶ m{T<T÷¯T∑fim{T∑¶b c
c c
c d 15. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ ∏fiKd¶b[¶ fi«‡ T„«¶K’ fi¯Td’ ÷Ñ’O„[® fiÏ’O„[® T¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 16. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ c
c c
c ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ fiKd¶b[¶ fi«‡ T„«¶K’ fi¯Td’ ÷Ñ’O„[® T¶ ? Ħ, fi«‡ $ 17. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ ∏fiKd¶b[¶ G¶Tbd¶b’ c
c c
c K¶d<√Æ„ j√K„ m{T¶b’ ®Tbd¶b’ <TPæ{\¯T[¶ T„«¶K’ fi¯Td’ ∏’¶„ ∏∑æhfi<T<¥[¶ fi«‡ ¥g’ T¶ <T¥g’ P{K„[®, <T¥g’ T¶ ¥g’ P{K„[® ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 18. c
c c
c ®T’ ~„T <¸<Â∏¶„ <T ∏¶Ï¶T√¶„ ; ∑TK’ fiKd¶<Â[¶ fi«‡ $ 19. 1 ¥„ «’„ ! P*{ g¶d∂ <TPæ{¯T<Â, ∏g¶d∂ <TPæ{¯Tb ? √¶„dg¶ ! g¶d∂ <TPæ{¯Tb, j¶„ ∏g¶by <TPæ{¯T< c
c c
c $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb G¶T j¶„ ∏g¶d∂ <TPæ{¯Tb ? √¶„dg¶ ! g¶d∂ ∑’ fi∑∂d’ fi¶∑-«¶„d∑’ «¶„Ƕ T¶g„<Â, ÂN¥ ∑’ „∑’ fi∑∂®∑’ fi¶∑«¶„d∑„∑’ ∏<Q>- c

H ∏<Q><g*G¶ ¸ÆÏ∂«T’<Â, fid∑æ® g’¥ -¥¶„<∑® «T<Â, G„ <T d ¥„ ∏ƶ¸¶ØK¶ fi¶„‘√϶ „ <T d ¥„ fiK∑g’<Â, Â’ Gƶö ¥¶„<Â*<Ød[¶® G¶T ◊{¶<¥*<Ød[¶®, ∏<Q>-
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E∏<Q><g*G-P„{¥-g’¥æ-K¶„g-jÆ[¶® ¥æß{[¶® ¥¶„<∑d[¶® $ ∏g¶d∂ ∑’ χƒ fi¶∑-«¶„d∑’ «¶„Ƕ «¶„Ƕ ∑¶„ T¶g„b, ÂN¥ ∑’ „∑’ ÏÆ„∑’ fi¶∑-«¶„d∑„∑’ ∏<Q>F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 5,6

c
- c
c ∏<Q><g*G¶0 fiÂ∑‡«T<Â, ¸ÆÏ„ g’¥-¥¶„<∑®, G„ <T d ¥„ ∏ƶ¸¶ØK¶ fi¶„‘√϶ „ <T d ¥„ fiK∑g’<Â; Â’ Gƶö ÷ǶK[¶® fi¶¥T∑[¶® G¶T ¥¶„<∑d[¶® $ ¥„ c
c c
c „∑Q>„∑’ G¶T j¶„ ∏g¶d∂ <TPæ{¯Tb $ 3 g¶d∂ ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ ∏∑¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ P{¶Ï’ P{K„b j\zZ ÂN¥ ∏¶K¶Æ∑¶ $ 4 ∏g¶d∂ ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ c
c c
c
c
P{¶Ï’ P{K„b ∏\zZ ÂN¥ ∏¶K¶Æ∑¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   Âbd¥® ~÷zZ¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$3.4$$    fi’~g¶„ ÷W„¥∏¶„ "bzZ∂' c
c
c
c ∏ÆT¶ "∏∑√¶K<TPæ { ¯T∑¶'    ¥æ. 1-15. «¶<Tdhfig∑√¶K’ fi≤æ>Ç b\zZm{T-∏<¥-fi≤>¶√¶ -Gr∑¶„TbÂ-fi“Æ\zZd -fi<Ïd’P{ - c
c
c c
c ∏¶¥bm{T<T÷¯T∑¶fir∑T∑¶<Ø 1. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ ∏fiKd¶b[¶ fi«‡ ®√’ gÆ’ b\zZm{T’ T¶ G¶T ¥’Øg¶<∑dm{T’ T¶ <TPæ{\¯T[® ? c
c c
c ∑¶„ b0 $ 2. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ fiKd¶b[¶ fi«‡ ®√’ gÆ’ b\zZm{T’ T¶ G¶T ¥’Øg¶<∑dm{T’ T¶ <TPæ{\¯T[® ? Ħ, fi«‡ $ 3. 1 ∏∑√¶K„ c
c c
c ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ P„{T<Âd¶b’ fi«‡ b\zZm{T¶b’ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® GæTb GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ’<¥ √„rƄɶ, ~ß{N¥ T¶ j¶«∂ ∏K√¶÷[¶ <¥d¶ c
c ®T¶g„T ∏∑√¶K„ <T «¶<Tdhfi¶ T„÷\¯Td¥gæ‘O¶®∑’ ¥g¶„Ær∑b G¶T fi«‡ ∑’ √¶„dg¶ ! ∏∑√¶K„ ∑’ «¶<Tdhfi¶ P„{TÏP{hfi’ G’¸æW∂T’ Ø∂T’ ¸Æ°<Æ* bzZ∂m{T„<Æ* ∏¶br∑’ c
c c
c <T<ÂP{r∑’ G¶T ®¥ ∑’ √¶„dg¶ ! ∏∑√¶KN¥ «¶<Tdhfi∑¶„ ∏dg„d¶m{T„ <T¥® <T¥dg„[„ ¸æb®, j¶„ ~„T ∑’ ¥’fi[∂® <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ 2 ®T’ fiKT¶≤>∂® j„d¯T’ c
c c
c G¶T ¥’Øg¶<∑d¶ $ 4. ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ ∏<¥~µgfi¶d’ √ƶd √ÚE>„ɶ ®T¶g„T ∏∑√¶K„ ∑’ «¶<Tdhfi¶ ∏<¥~µgfi¶dÆzZP{Ç√®∑’ ∏hfi¶∑„∑’ ÷â’ c
c c
c T„ƶ¥’ ÷hfibɶ ? Ħ, ÷hfibɶ $ 5. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ P„{T<Âd¶b’ fi«‡ ∏<¥~µgfi¶dÆzZP{Ç√d¶b’ m{T¶b’ <T÷\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® c
c c
c GæT< GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ„ √„rƄɶ Â’ ~„T G¶T <T÷\¯T*¥æ T¶ 3 $ 6. ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ ®√∏¶„fi≤>¶√’ P{¶÷’ √ÚE>„ɶ, ®T¶g„T ∏∑√¶K„ <T «¶<Tdhfi¶ c
c c
c ®√∏¶„fi≤>¶√ÆzZP{Ç√®∑’ ∏hfi¶∑„∑’ ÷â’ T„ƶ¥’ ÷hfi„ɶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! ÷hfi„ɶ $ 7. 1 ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ P„{T<Âd¶b’ fi«‡ c
c c
c ®√∏¶„fi≤>¶√ÆzZP{Ç√d¶b’ m{T¶b’ <TPæ{\¯T[® ? ®T’ ~„T G¶T <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ 2 ®T’ ØÿÆ∏¶„fi≤>¶√’ <fi $ 8. ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ ®√∏¶„Gr∑¶„TbÂ’ P{¶÷’ c
c c
c √ÚE>„ɶ, ®T¶g„T ∏∑√¶K„ <T «¶0 ®√∏¶„Gr∑¶„TbÂP{Ç√®∑’ ∏hfi¶∑„∑’ ÷â’ T„ƶ¥’ ÷hfi„ɶ ? Ħ, ÷hfi„ɶ $ 9. 1 ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ c
c c
c P„{T<Âd¶b’ fi«‡ ®√¶„Gr∑¶„T<ÂÂP{Ç√d¶b’ m{T¶b’ <TPæ{\¯T[® ? Â’ ~„T G¶T <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ 2 ®T’ ØÿÆ∏¶„Gr∑¶„Tbd’ <fi $ 10. 1 ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ c
c c
c ®√∏¶„fi“Æ\zZd’ P{¶÷’ <~Q>„ɶ ®T¶g„T ∏∑√¶K„ <T «¶<Tdhfi¶ ? Â’ ~„T G¶T <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ 2 ®T’ ØÿÆ∏¶„fi“Æ\zZd’ <fi $ 11. 1 ¥„ Gƶj¶g® P„{<d fiæK¥„ c
c c
c ®√∏¶„fi<ÏdP’{ P{¶÷’ <~Q>„ɶ0 ? Â’ ~„T G¶T <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ 2 ®T’ ØÿÆ∏¶„fi<Ïd’P’{ <fi $ 12. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ ∏fiKd¶b[¶ fi«‡ c
c c
c ®√’ gÆ’ ∏¶¥m{T’ T¶ Æ\zZm{T’ T¶ ¥∂Æ-T‘O-T√-Ø∂<Td-∏ÚE>-ÂKÚE>-fiK¶¥Km{T’ T¶ ∏<«Gæ’<G[® ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„, ∏∑√¶K„ ∑’ ®T’ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ c
c c
c fiKd¶<Ø[¶ fi«‡ $ 13. 1 ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ®√’ gÆ’ ∏¶¥m{T’ T¶ ∏<«Gæ’<G[¶ ?fi«‡ ∏∑„√¶b’ G¶„d∑¶b’ √<g[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ «’„ ! P*{ c
c c
c ∏¶dâ∂® √ÚE><Â, fiKâ∂® √ÚE>< ? √¶„dg¶ ! ∏¶dâ∂® √ÚE>b, j¶„ fiKâ∂® √ÚE>b $ 3 ®T’ ∏¶dP{µgæ∑¶, j¶„ fiKP{µgæ∑¶ $ ∏¶dhfid¶„√„∑’, j¶„ fiKhfid¶„√„∑’ $ c
c c
c 4 ÷\N¥∏¶„Ø√’ T¶ √ÚE>b fi¶„Ø√’ T¶ √ÚE>b $ 14. 1 ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ ∏∑√¶K„ ∏¶¥„ ? √¶„dg¶ ! ∏∑√¶K„ ∑’ ¥„, j¶„ ÁÏæ ¥„ ∏¶¥„ $ 2 ®T’ G¶T fiK¶¥Km{T’ c
c c
c T¶ $ 15. 1 ¥„ «’„ ! P*{ g¶d∂ <TPæ{¯T< ? ∏g¶d∂ <TPæ{¯T< √¶„dg¶ ! g¶d∂ <TPæ{¯T<Â, j¶„ ∏g¶d∂ <TPæ{¯T< $ 2 g¶by ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ ∏∑¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ c
c c
c P{¶Ï’ P{K„b ∏∆dK„¥æ ∏¶<«∏¶„<√®¥æ Ø„T϶„√„¥æ Ø„T[¶® ÷TTÉb $ 3 ∏g¶by ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ P{¶Ï’ P{K„b ∏∆dK„¥æ ∏∑¶<«∏¶„<√®¥æ c
c Ø„T϶„√„¥æ Ø„T[¶® ÷TTÉb $ ¥„T’ «’„ 2 <[0 $ ¥æ. 16. fi’~gæW„¥&zZ¶<Æ√¶K¥’√Æ∑∂√¶Æ¶ 16. √¶Æ¶ö bzZ∂ ∏¥∂ fi≤>¶√¶ Gr∑¶„Tb„ d ƶ„b ¸¶„x¯T„ $ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Efi“Æ\zZd fi<Ïd’P„{ ∏<«d¶„√<TPæ{¯T∑¶ g¶d∂ $$1$$   Âb® ¥® fi’~g¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$3.5$$   E>Q>¶„ ÷W„¥∏¶„ "j√K' ∏ÆT¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 6,7

c c
c c
c "∏∑√¶KT∂KdÏx∂'    ¥æ. 1-5. «¶<Tdhfi∑¶„ <gÚE><W<Q>N¥&∑√¶KN¥ T∂Kd¶bÏ<xhfi«¶T∏¶„ j√K’ÂKm{TG¶∑∑¶-fi¶¥∑¶fim{T∑¶ 1. c
c c
c ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ g¶d∂ <gÚE><WQ>∂ T∂KdÏx∂® T„÷\¯TdÏx∂® <T«’√j¶∑Ïx∂® T¶∑¶K<¥* j√K* ¥g¶„Æ®, ¥g¶„Æ\r∑[¶ K¶d<√Æ„ j√K„ m{T¶b’ c
c c
c G¶∑< fi¶¥< ? Ħ, G¶∑b fi¶¥b $ 2. 1 ¥„ «’„ ! P*{ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b, ∏r∑ƶ«¶T’ c
c c
c G¶∑b fi¶¥b $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb "j¶„ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b, ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ?' $ √¶„dg¶ ! ÂN¥ ∑’ ®T’ «T<Âö ®T’ ÁÏæ ∏Æ’ K¶d<√Æ„ j√K„ c
c c
c ¥g¶„Æ®, ¥g¶„Æ\r∑[¶ T¶∑¶K¥∂® j√K∂® m{T¶b’ G¶∑¶<g fi¶¥¶<g, ¥„ ¥„ Ø’¥∑„ <TTǶ¥„ «T<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T fi¶¥< $ 3. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ c
c c
c g¶d∂ <gÚE><WQ>∂ G¶T K¶d<√Æ„ j√K„ ¥g¶„Æ®, ¥g¶„Æ\r∑[¶ T¶∑¶K¥∂® j√K∂® m{T¶b’ G¶∑b fi¶¥b ? Ħ, G¶∑b fi¶¥b $ Â’ ~„T G¶T ÂN¥ ∑’ ®T’ ƶ„bö ®T’ c
c c
c ÁÏæ ∏Æ’ T¶∑¶K¥∂® j√K∂® ¥g¶„Æ®, 2 K¶d<√Æ„ j√K„ m{T¶b’ G¶∑¶<g fi¶¥¶<g, ¥„ ¥„ Ø’¥∑„ <TTǶ¥„ «T<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b $ 4. c
c ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ g¶d∂ <gÚE><WQ>∂ T∂KdÏx∂® T„÷\¯TdÏx∂® <T«’√∑¶∑Ïx∂® T¶∑¶K<¥* j√K* K¶d<√Æ’ ~ j√K’ ∏’ÂK¶ d ®√’ gÆ’ G∑TdT‘√’ c
c c
c ¥g¶„Æ®, 2 T¶∑¶K<¥* j√K* K¶d<√Æ’ ~ j√K’ Â’ ~ ∏’ÂK¶ ®√’ gÆ’ G∑TdT‘√’ G¶∑< fi¶¥< ? Ħ, G¶∑< fi¶¥< $ 5. 1 ¥„ «’„ ! P*{ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b c
c c
c ? ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ Âƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥b, ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! ÂN¥ ÁÏæ ®T’ «T< -®¥ c
c c
c ÁÏæ T¶∑¶K¥∂ j√K∂, ®¥ ÁÏæ K¶d<√Æ„ j√K„, ®¥ ÁÏæ ∏’ÂK¶ ®√„ gÆ’ G∑TdT‘√„, j¶„ ÁÏæ ®¥ gÆ’ T∂KdÏx∂ T„÷\¯TdÏx∂ <T«’√j¶∑Ïx∂ bâ∂ GæÂ∂ G¥„ c
c c
c ¸Ï„ T∂K® fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ Ïx„ fi[„ ∏<«¥g∆¶√®, ¥„ ¥„ Ø’¥∑„ <TTǶ¥„ «T<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T fi¶¥< $ ¥æ. 6 -10. «¶<Tdhfi∑¶„ ¥µg<W<Q>N¥&∑√¶KN¥ c
c c
c T∂Kd¶bÏ<xhfi«¶T∏¶„ j√K’ÂKm{TG¶∑∑¶ -fi¶¥∑¶fim{T∑¶ 6. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ∏g¶d∂ ¥µg<WQ>∂ T∂KdÏx∂® T„÷\¯TdÏx∂® ∏¶„<Æj¶∑Ïx∂® c
c c
c K¶d<√Æ„ j√K„ ¥g¶„Æ®, 2 T¶∑K¥∂® j√K∂® m{T¶b’ G¶∑b fi¶¥b ? Ħ $ 7. 1 ¥„ «’„ ! P*{ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥< ? √¶„dg¶ ! c
c c
c Âƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥<Â, j¶„ ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇb ? √¶„dg¶ ! ÂN¥ ∑’ ®T’ «T<Âö ®T’ ÁÏæ ∏Æ’ K¶d<√Æ„ j√K„ ¥g¶„Æ®, c
c c
c ¥g¶„Æ\r∑[¶ T¶∑¶K¥∂® j√K∂® m{T¶b’ G¶∑<g fi¶¥¶<g, ¥„ ¥„ Ø’¥∑„ ∏<TTǶ¥„ «T<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇ< $ 8. ¸∂∏¶„ <T ∏¶Ï¶T√¶„ ®T’ ~„T, jTK’ c
c c
c T¶∑¶K¥∂® j√K∂® ¥g¶„Æ∑¶T„d¯T¶„, K¶d<√Æ„ j√K„ m{T¶b’ G¶∑b fi¶¥b $ 9. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ∏g¶d∂ ¥µg<WQ>∂ T∂KdÏx∂® T„÷\¯TdÏx∂® c
c c
c ∏¶„<Æj¶∑Ïx∂® K¶d<√Æ’ j√K’ T¶∑¶K<¥* ~ j√K* ∏’ÂK¶ d ®√’ gÆ’ G∑TdT‘√’ ¥g¶„Æ®, 2 K¶d<√Æ’ j√K’ T¶∑¶K<¥* ~ j√K* Â’ ~ ∏’ÂK¶ ®√’ gÆ’ G∑TdT‘√’ c
c c
c G¶∑b fi¶¥b ? Ħ, G¶∑b fi¶¥b $ 10. 1 ¥„ «’„ ! P*{ Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b ? √¶„dg¶ ! Âƶ«¶T’ G¶∑b fi¶¥b, ∑¶„ ∏∆ƶ«¶T’ c
c c
c G¶∑b fi¶¥b $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ ? √¶„dg¶ ! ÂN¥ ∑’ ®T’ «T<Âö j¶„ ÁÏæ ®¥ K¶d<√Æ„ ∑√K„, ∑¶„ ÁÏæ ®¥ T¶∑¶K¥∂ j√K∂, j¶„ ÁÏæ ®¥ ∏’ÂK¶ ®√„ G∑TdT‘√„, c
c c
c ®¥ ÁÏæ gg’ T∂KdÏx∂ T„÷\¯TdÏx∂ ∏¶„<Æ∑¶∑Ïx∂ bâ∂ GæÂ∂ G¥„ ¸Ï„ T∂K® fiæK¥ß{¶KfiKß{g„ Ïx„ fi[„ ∏<«¥g∆¶√®, ¥„ ¥„ Ø’¥∑„ ∏<TTǶ¥„ «T<Â, c
c c
c ¥„ „∑Q>„∑’ √¶„dg¶ ! ®T’ TæÇ<Âö Âƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥<Â, j¶„ ∏∆ƶ«¶T’ G¶∑< fi¶¥< $ ¥æ. 11-13. «¶<Tdhfig∑√¶K’ fi≤æ>Ç j√K¶bm{T<T÷¯T∑¶fim{T∑¶ c
c c
c 11. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ ∏fiKd¶b[¶ fi«‡ ®√’ gÆ’ √¶gm{T’ T¶ j√m{T’ T¶ G¶T ¥<∆T„¥m{T’ T¶ <TPæ{\¯T[® ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 12. c
c c
c ®T’ <¸<Â∏¶„ <T ∏¶Ï¶T√¶„, ∑TK’ ¸¶<ÆK® fi¶„‘√Ï„ fiKd¶<Ø[¶ fi«‡ $ 13. ∏∑√¶K„ ∑’ «’„ ! «¶<Tdhfi¶ P„{T<Âd¶b’ fi«‡ √¶gm{T¶b’ <TPæ{\¯T[® ? √¶„dg¶ ! ¥„ c
c Gƶj¶g® GæT< GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ„ √„rƄɶ Â’ ~„T G¶T <TPæ{\¯T*¥æ T¶ 3 $ ®T’ G¶T ¥<∆T„¥m{T’ T¶ $ ¥æ. 14-15. ~gK¶by∑’ b’ض∑’ ∏¶dKaÁØ„T¥’Á¶fim{T∑¶ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E14. ~gKN¥ ∑’ «’„ ! ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ P{< ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? √¶„dg¶ ! ~[¶K ~÷¥Q>∂∏¶„ ∏¶dKaÁØ„T¥¶ÆN¥∂∏¶„ fir∑[¶∏¶„F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 7

c c
c $ „ ∑’ ∏¶dKaÁ¶0 Tr∑∏¶„ Gƶ K¶dhfi¥„∑bÉ„ $ 15. ®T’ ¥¯T„<¥* b’ض∑’ GN¥ G<[d¶ ∏¶dKaÁ¶ „ «¶<∑d¯T¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ c
c c
c
c $$Âbd¥® E>Q>¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$3.6$$    ¥[g¶„ ÷W„¥∏¶„ "϶„√fi¶Ï¶'    ¥æ. 1. ¥[gæW„¥æTæ‘O¶∏¶„ 1. K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T c
c
c c
c fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ Td¶¥∂ö ¥æ. 2-3. ¥ß{N¥ ϶„√fi¶Ï-Â\¯Tg¶∑j¶g¶b’ 2. ¥ß{N¥ ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ P{< ϶„√fi¶Ï¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~[¶K c
c ϶„√fi¶Ï¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥¶„g„ Gg„ TŒ∑„ T„¥g∑„ $ 3. ®Â„<¥ ∑’ «’„ ! ~÷rÆ’ ϶„√fi¶Ï¶∑’ P{< <Tg¶∑¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~[¶K <Tg¶∑¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö c
c c
c ¥’Dhfig„ TK<¥Q>„ ¥Â’GÏ„ T‘√‡ $ ¥æ. 4. ¥¶„g϶„√fi¶Ï¥’¸’<cÂ<Tg¶∑Ê>¶∑’ -fig¶∑-K¶dƶ∑∂-∏¶∑¶-T<[Ø„T-Âضd[P{É-∏TÇ∂«‡dØ„T-Ê>bfim{T∑¶ 4. c
c c
c 1 P{<Æ* ∑’ «’„ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ¥’Dhfi«„ ∑¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! G’¸æW∂T„ 2 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ bg∂¥„ c
c c
c Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® ¸Æÿ¥gKg<∑ɶ∏¶„ «‡<g«¶√¶∏¶„ ÷â’ ~’<Øg -¥‡Kd -√Æ√∑ -jaÁ[ -¶K¶m{T¶∑’ ¸Æ°b’ G¶„d∑¶b’ G¶T fi’~ T≤>*¥d¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö c
c c
c ∏¥¶„dT≤>„*¥® ¥[Tr∑T≤>*¥® ~’fidT≤>*¥® ~‡dT≤>*¥® g¢D„ ¥¶„ƵgT≤>*¥® $ ÂN¥ ∑’ ¥¶„ƵgT≤>„*dN¥ gƶ<Tg¶∑N¥ fiæK\zZg„∑’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ ∏¥’Á„ɶb’ c
c c
c G¶„d∑¶b’ T∂Â∂Tb[¶ ®zZ ∑’ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ¥’Dhfi«„ j¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ∏x„K¥’ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’, c
c c
c …{d¶Ï∂¥’ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ ¸¶Tr∑’ ~ ¥ÆN¥¶b’ ∏Q> d ∏≤>d¶Ï„ G¶„d∑¥® P*{<~<T¥„¥¶<Æ® fiKaÁ„T„∑’ fi0 $ G¶ ¥‡Kd¶«<Tg¶∑N¥ T[¯Td¶ ¥¶ c
c c
c ∏fiK¥„¥¶ «¶<∑d¯T¶ G¶T ∏<«¥„d¶„ jTK’ ¥¶„g„ Ø„T„ $ 2 ¥’Dhfi«N¥ ∑’ gƶ<Tg¶∑N¥ ∏Æ„ ¥fi\aÁ* ¥fi≤><Ø<¥* ∏¥’Á„ɶb’ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ ∏¶„√¶<Æ[¶ c
c c
c ®zZ ∑’ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ¥¶„g¶ j¶g’ K¶dƶ∑∂ fir∑[¶, ®√’ G¶„d∑¥d¥ÆN¥’ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’ G’¸æW∂Tfig¶∑¶ $ 3 T„g¶<∑d¶∑’ c
c c
c fig¶∑N¥ ∏x’ j„d¯T’ G¶T ÷TKdÏ„∑’ ¥¶„Ï¥ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ ∏¶d¶g-<TaÁ’«„∑’, fir∑¶¥’ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ fi’~ d ¥[¶∑÷® G¶„d∑¥Â„ P*{<~<T¥„¥‡∑„ c
c c
c fiKaÁ„T„∑’ fir∑[„ $ fi¶¥¶d¶∑’ ~[¶K fiKT¶≤>∂∏¶„ j„d¯T¶∏¶„, ¥„¥¶ j\zZ $ 4 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏¶∑¶÷TT¶d’ -Td∑ c
c c
c -<jW„¥„ <~Q>’<Â, Â’ Gƶö ¥¶„gP{¶bd¶ < T¶, ¥¶„gØ„TdP{¶bd¶ < T¶, <TÉæPæ{g¶K¶ <TÉæPæ{g¶K∂∏¶„, ∏\‘√Pæ{g¶K¶ ∏\‘√Pæ{g¶K∂∏¶„, T¶dæPæ{g¶K¶ T¶÷Pæ{g¶K∂∏¶„, c
c c
c ~’ض ¥‡K¶ √ƶ jaÁ[¶ ¶K¶m{T¶, G„ d¶T∆„ ÂÆhfi√¶K¶ ¥¯T„ „ ÂΩ«<[d¶ Âhfi\aÁd¶ ÂΩ«¶Kd¶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ∏¶∑¶ - c
c c
c ÷TT¶d -Td∑ -<jW„¥„ <~Q>’< $ 5 G’¸æØ∂T„ 2 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ G¶b’ bg¶b’ ¥gæhfiÉ’<Â, Â’ Gƶö √ÆØ’≤>¶ < T¶, √Ægæ¥Ï¶ < T¶, √Æ√<Éd¶ < c
c c
c T¶, ®T’ √ÆGæx¶ < T¶, √Æ<¥*O¶≤>√¶ < T¶, √ƶT¥¯T¶ b T¶, ∏Ω«¶ < T¶, ∏Ω«ŒaÁ¶ < T¶, ¥’D¶ b T¶, √’c¯Tj√K¶ < T¶, ÷ß{¶fi¶d¶ < T¶, <Ø¥∂ضƶ c
c c
c < T¶, √<Éd¶ < T¶, <TÉæd¶ < T¶, fi’¥æTæQ>∂ < T¶, G‡T„< T¶ GaÁ¶<Ï[ <[ T¶, c‡<gd¶ b T¶, g<Æd¶ b T¶, Kdæ‘√¶d¶ b T¶,, ~’ض„TK¶√¶ < T¶, ¥‡K¶„TK¶√¶ c
c c
c < T¶, ~’ØfiKT„¥¶ < T¶, ¥‡KfiKT„¥¶ < T¶, fi≤>~’ض b T¶, fi≤>¥‡K¶ < T¶, b’Øc‡∑ < T¶, ÷Ø√gÚE>-P{<fiÆ<¥d -∏g¶„Æ -fi¶by∑T¶d¶ < T¶, fi≤>∂∑T¶Â¶ < c
c T¶, G¶T ¥’Tu>dT¶Â¶ < T¶, √¶gضƶ b T¶, G¶T ¥<∆T„¥Ø¶Æ¶ < T¶ fi¶∑aÁd¶ G∑aÁd¶ c∑aÁd¶ Pæ{ÏaÁd¶ T¥∑Ω«‡d¶ ∏∑¶Kd¶ G„ d¶T∆„ ÂÆhfi√¶K¶ c
c c
c ∑ „ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ∏r∑¶d¶ ∏<ØQ>¶ ∏¥æd¶ ∏gæd¶ ∏<Tr∑¶d¶, „<¥* T¶ ¥¶„gP{¶bd¶∑’ Ø„T¶∑’ $ 6 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ c
c c
c Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ bg„ ∏ƶTǶ ∏<«r∑¶d¶ ƶ„zZ¶, Â’ Gƶö b’√¶Ï® <Td¶Ï® ϶„<ÆdaÁ„ ¥<∑ÚE>K„ ~’Ø„ ¥‡K„ ¥æß„{ ¸æÆ„ ¸ÆN¥Â∂ K¶Æ° $ 7 ¥ß{N¥ c
c c
c ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ ¥<[«¶√’ fi<Ï∏¶„Tg’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶∑’ Ø„T¶∑’ ®√’ fi<Ï∏¶„Tg’ Ê>by fir∑[¶ $ ®g<Æâ∂® G¶T c
c c
c ®gƶ∑櫶√„ ¥¶„g„gƶK¶d¶ $ ¥æ. 5. Gg϶„√fi¶Ï¥’¸’<cÂ<Tg¶∑Ê>¶∑ -fig¶∑ -K¶dƶ∑∂∏¶by∑’ fim{T∑¶ 5. 1 P{<Æ ∑’ «’„ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EGgN¥ gƶKr∑¶„ TK<¥Q>„ ∑¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ¥¶„ƵgT≤>*¥dN¥ gƶ<Tg¶∑N¥ ض<Æ∑„∑’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ ∏¥’Á„ɶb’ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ T∂byTb[¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 7

c c
c ®zZ ∑’ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ TK<¥Q>„ ∑¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ∏x„K¥ G¶„d∑¥d¥ÆN¥¶b’ Gƶ ¥¶„gN¥ <Tg¶∑’ Âƶ G¶T ∏<«¥„∏¶„ c
c c
c $ K¶dƶ∑∂ ÂÆ„T G¶T fi¶¥¶dfi’Â∂∏¶„ $ 2 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏¶∑¶0 G¶T <~Q>’<Â, Â’ Gƶö GgP{¶bd¶ < T¶, c
c c
c GgØ„TdP{¶bd¶ b T¶, fi„dP{¶bd¶ b T¶, fi„dØ„TdP{¶bd¶ < T¶, ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∏¥æKPæ{g¶K∂∏¶„, P’{Øhfi¶ <jKdT¶Ï¶ ∏¶<«∏¶„√¶ G„ d¶T∆„ ÂÆhfi√¶K¶ ¥¯T„ „ c
c c
c ÂΩ«<[√¶, Âhfi\aÁ¶ ÂΩ«¶Kd¶ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ ∏¶∑¶ G¶T <~Q>’< $ 3 G’¸‡W∂T„ 2 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ G¶b’ bg¶b’ c
c c
c ¥gæhfiÉ’<Â, Â’ Gƶö ≤>*¸¶ < T¶, ≤>gK¶ < T¶, P{Ïƶ < T¶, ¸¶„϶ < T¶, Á¶K¶ < T¶, gƶGæx¶ < T¶, gƶ¥’√¶g¶ < T¶, gƶ¥zZ<jT≤>∑¶ < T¶, ®T’ c
c c
c gƶfiæK¥<jT≤>∑¶ < T¶, gƶŒ<cK<jT≤>∑¶ b T¶, ØÿΩ«‡d¶ < T¶, Pæ{ÏK¶„√¶ < T¶, √¶gK¶„√¶ < T¶, g’≤>ÏK¶„√¶ < T¶, j√KK¶„√¶ < T¶, ¥∂¥T„d∑¶ b T¶, c
c c
c ∏\ÚE>T„d∑¶ b T¶, P{r∑-jÆ-Ø’ÂT„d∑¶ b T¶, b’Ø‘√ƶ b T¶, Á’Ø‘√ƶ b T¶, Pæ{g¶K‘√ƶ0, GaÁ‘√0, «‡d‘√0, ®√¶<Æd¶ < T¶, ¸„<Æd¶ < T¶, „<Æd¶ < c
c c
c T¶, ~¶÷zZd¶ < T¶, ÷¯T„d√¶ < T¶, P{¶¥¶0, Á¶¥¶ b T¶, ¥¶¥¶ < T¶, ¥¶„¥¶ < T¶, GK¶ b T¶, ضƶ0, P{ÚE>P{¶„ƶ < T¶, ∏G∂Kd¶, fi’≤æ>K¶„d¶, ∏K¥¶ b c
c c
c T¶, «√’Ø϶ b T¶, <ÆÂd¥‡Ï¶ < T¶, gzZd¥‡d0, G¶„<∑¥‡0, fi¶¥¥‡0, Pæ{\ÚE>¥‡0, √¶gg¶K∂< T¶, j√K0, Á„≤>0, P{Ω¸≤>0, ض„∑gæÆ0, g≤>’¸0, fiu>∑0, c
c c
c ∏¶¥g0, ¥’T¶Æ0 ¥<∆T„¥g¶K∂< T¶, fi¶∑aÁd¶, c∑aÁd¶, G∑aÁd¶, Pæ{ÏaÁd¶, T¥∑Ω«‡d¶ ∏∑¶Kd¶ G„ d¶T∆„ ÂÆhfi√¶K¶ j „ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ c
c c
c Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ ∏r∑¶d¶0 5, Â<¥* T¶ GgP{¶bd¶∑’ Ø„T¶∑’ $ 4 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏ƶTǶ ∏<«r∑¶d¶ c
c c
c ƶ„zZ¶, Â’ Gƶö ∏’¸„ 1 ∏’¸K¥„ ~„T 2 ¥¶g„ 3 ¥¸Ï„ <[ d¶TK„ 4 $ ŒW¶„TŒW„ 5-6 P{¶Ï„ d 7 gƶP{¶Ï„ <[ d¶TK„ $$1$$ ∏¥∂ d 9 ∏<¥fi[„ 10 Pæ’{«„ 11 T¶Ï‡ c
c c
c 12 T„ÂK∑∂ < d 13 $ ÁKN¥K„ 14 gƶO¶„¥„ 15 ®® fi∆K¥¶&&<Æd¶ $$2$$ 5 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ GgN¥ gƶKr∑¶„ ¥<[«¶√’ fi<Ï∏¶„T’ Ê>Â∂ c
c c
c fir∑[¶ $ ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶∑’ Ø„T¶∑’ ®√’ fi<Ï∏¶„Tg’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ ®g<Æâ® G¶T Gg„ gƶK¶d¶ $ ¥æ. 6. TŒ∑϶„√fi¶Ï¥’¸’<cÂ<Tg¶∑Ê>¶∑ -fig¶∑- c
c c
c K¶dƶ∑∂∏¶by∑’ fim{T∑¶ 6. 1 P{<Æ ∑’ «’„ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ TŒ∑N¥ gƶKr∑¶„ ¥d’GÏ„ j¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ÂN¥ ∑’ c
c c
c ¥¶„ƵgT≤>*¥dN¥ gƶ<Tg¶∑N¥ fiÇ\zZg„∑’ ¥¶„Ƶg„ P{hfi„ ∏¥’Á„ɶb’ Gƶ ¥¶„gN¥ Âƶ <Tg¶∑Kdƶ∑∂∏¶„ «¶<∑d¯T¶ G¶T fi¶¥¶dT≤>*¥d¶, jTK’ j¶gj¶∑[’ c
c $ 2 ¥ß{N¥ ∑’0 TŒ∑N¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏¶∑¶0 G¶T <~Q>’<Â, Â’0ö TŒ∑P{¶bd¶ < T¶, TŒ∑Ø„TdP{¶bd¶ b T¶, j¶√Pæ{g¶K¶ j¶√Pæ{g¶K∂∏¶„, ÷Ø<ÆPæ{g¶K¶ c
c c
c ÷Ø<ÆPæ{g¶K∂∏¶„, Z<∑dPæ{g¶K¶ Z<∑dPæ{g¶K∂∏¶„, G„ d¶Tr∑„ ÂÆhfi√¶K¶ ¥¯T„ „ ÂΩ«<[d¶ G¶T <~Q>’< $ 3 G’¸æW∂T„ 2 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ G¶b’ bg¶b’ c
c c
c ¥gæhfiÉ’<Â, Â’ Gƶö ∏’<ÂT¶¥¶ < T¶, g’ØT¶¥¶ < T¶, ¥æTæQ>∂ < T¶, Øÿ¯TæQ>∂ < T¶, ÷ØΩ«„d¶ < T¶, ÷Øhfi∂϶ b T¶, ÷ØT¶Æ¶ < T¶, fiT¶Æ¶ < T¶, √¶gT¶Æ¶ c
c c
c < T¶, G¶T ¥<∆T„¥T¶Æ¶ < T¶, fi¶∑aÁd¶ G¶T „<¥* T¶ TŒ∑P{¶bd¶∑’ Ø„T¶∑’ $ 4 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ TŒ∑N¥ gƶKr∑¶„ G¶T ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶ c
c c
c ƶ„zZ¶, Â’ Gƶö P{ß{¶„≤>® P{Wg® ∏’G∑„ ¥’ÁT¶Ï® fiæ’≤>„ fi϶¥„ g¶„®É® Ø<ÆgæÆ„ ∏d’fiæÏ„ P{¶dK® $ 5 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ TŒ∑N¥ gƶKr∑¶„ c
c c
c Ø„¥‡∑¶b’ ض„ fi<Ï∏¶„Tg¶b’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶∑’ Ø„T¶∑’ ®√’ fi<Ï∏¶„Tg’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ ®g<Æâ∂® G¶T TŒ∑„ gƶK¶d¶ $ ¥æ. 7. c
c c
c T„¥g∑϶„√fi¶Ï¥’¸’<cÂ<Tg¶∑Ê>¶∑ -fig¶∑ -K¶dƶ∑∂by∑’ fim{T∑¶ 7. 1 P{<Æ ∑’ «’„ ! ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ T„¥g∑N¥ gƶKr∑¶„ T‘√‡∑¶g’ gƶ<Tg¶∑„ c
c c
c fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ÂN¥ ∑’ ¥¶„ƵgT≤>*¥dN¥ gƶ<Tg¶∑N¥ ÷[K„∑’ Gƶ ¥¶„gN¥ <Tg¶∑-K¶dƶ<∑T[¯Td¶ Âƶ j„d¯T¶ G¶T fi¶¥¶dT≤>*¥d¶ $ 2 ¥ß{N¥ c
c c
c ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ T„¥g∑N¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏¶∑¶-÷TT¶d -Td∑-<jW„¥„ <~Q>’<Â, Â’ Gƶö T„¥g∑P{¶bd¶ < T¶, T„¥g∑Ø„TP{¶bd¶ < T¶, ¥æTr∑Pæ{g¶K¶ c

H G
¥æTr∑Pæ{g¶K∂∏¶„, Ø∂TPæ{g¶K¶ Ø∂TP‡{g¶K∂∏¶„, <Ø¥¶Pæ{g¶K¶ <Ø¥¶Pæ{g¶K∂∏¶„, T¶∑g’ÂK¶ T¶∑g’ÂK∂∏¶„, G„ d¶T∆„ ÂÆhfi√¶K¶ ¥¯T„ „ ÂΩ«<[d¶ G¶T <~Q>’< $ 3
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EG’¸æW∂T„ 2 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ G¶b’ bg¶b’ ¥gæhfiÉ’<Â, Â’ Gƶö ∏d¶√K¶ b T¶, Â÷d¶√K¶ b T¶ Â’¸d¶√K¶ b T¶, ®T’ ¥∂¥¶√K¶ b T¶, <ÆKr∑0,F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Zø.•Ÿ &o÷Æb÷ 7,8,9,10 E.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c ¥æTr∑0, Kd∑0, TdK¶√K¶ b T¶, T¥æc¶K¶ < T¶, <ÆKr∑T¶¥¶ < T¶, ¥æTr∑T¶¥¶ < T¶, Kd∑0, TbK0, ∏¶«K∑0, fi[0, fiæh◊{0, ◊{Ï0, ¸∂d0, gÑ0, c
c c
c Tr∑0, ~ær∑0, √’c0, TzZT¶¥¶ b T¶, <ÆKr∑TæQ>∂ b T¶, ¥æ0, K0, T0, ∏¶0, fi0, fiæ0, ◊{0, ¸∂0, g0, T0, ~ær∑0, √’cTæQ>∂0, TzZTæQ>∂ < T¶, «¶d∑TæQ>∂ c
c c
c < T¶, Á∂KTæQ>∂ < T¶, ¥æP{¶Ï¶ < T¶, Øÿß{¶Ï¶ < T¶, ∏hfi‘O¶ < T¶, gÆ‘O¶ < T¶, ¥æ<«aÁ¶ < T¶, Øÿ<«aÁ¶ < T¶, P{d<Tß{d¶ < T¶, ¥<∆<Æ <[ T¶, c
c c
c ¥<∆~d¶ < T¶, <jÆ∂ < T¶, <∑ƶ∑¶ < T¶, <~Kfi¶„K¶∑¶b T¶, fiÆ∂∑¥¶<gd¶< T¶ fiÆ∂∑¥„Âæd¶< T¶, fiÆ∂∑g‘√¶<∑ T¶, fiÆ∂∑√¶„[¶√¶K¶b T¶ ÷ÚE>∆¥¶<gd¶< c
c c
c T¶ ÷ÚE>∆¥„Âæd¶< T¶, ÷ÚE>∆√¶„[¶√¶K¶< T¶ <¥*O¶≤>√-<Â√-~÷ß{ ~ÇK-~÷µgæÆ-gƶfiÆ-fiÆ„¥æ j√K<Txg∑„¥æ ¥æ¥¶∑ -<√K -P’{ØK -¥’< -¥„϶„TQ>¶∑ c
c c
c -«T∑<√Æ„¥æ ¥<∆\aÁ[¶b’ <~Q>’<Â, ∑ ¶b’ ¥ß{N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ T„¥g∑N¥ gƶKr∑¶„ ∏r∑¶d¶b’ ∏<ØQ>¶b’ ∏¥æd¶b’ ∏<T∆d¶b’, „<¥* T¶ T„¥g∑P{¶bd¶∑’ c
c c
c Ø„T¶∑’ $ 4 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ T„¥g∑N¥ gƶKr∑¶„ bg„ Ø„T¶ ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶ ƶ„zZ¶, Â’ Gƶö fiær∑«W„ g¶<∑«W„ ¥¶<Ï«W„ ¥æg∑«W„ ~ß{KaÁ„ c
c c
c fiær∑KaÁ„ ¥¯T¶∑„ ¥¯TG¥„ ¥¯TP{¶g¥<gx„ ∏g¶„Æ„ ∏¥’√„ $ 5 ¥ß{N¥ ∑’ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ T„¥g∑N¥ gƶKr∑¶„ ض„ fi<Ï∏¶„Tg¶<∑ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ c
c c
c ∏ƶTǶ<«r∑¶d¶∑’ Ø„T¶∑’ ®√’ fi<Ï∏¶„Tg’ Ê>Â∂ fir∑[¶ $ ®g<Æâ∂® G¶T T„¥g∑„ gƶK¶d¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   Âbd¥Â„ ¥[g¶„ c
c c
c
c
÷W„¥∏¶„ ¥g[¶„ $$3.7$$   ∏Q>g¶„ ÷W„¥∏¶„ "∏<ÆTb'  ¥æ. 1-3. «T∑T¶<¥Ø„T¶<ÆTbfim{T∑’ 1. K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T fiÉæT¶¥g¶∑„ ®T’ c
c
c Tض¥∂ö ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ «’„ ! Ø„T¶∑’ P{< ؄T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’< ? √¶„dg¶ ! Ø¥ Ø„T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’<Â, Â’ Gƶö ~gK„ ∏¥æK*Ø„ ∏¥æKK¶d¶, ¥¶„g„, Gg„, c
c c
c TŒ∑„, T„¥g∑„, ¸Ï∂ TbK¶„d<∑*Ø„ TbK¶„d∑K¶d¶, ¥¶„g„, Gg„, TŒ∑„ T„¥g∑„ $ 2. j¶√Pæ{g¶K¶∑’ «’„ ! fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! Ø¥ Ø„T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’<Â, Â’ Gƶö c
c c
c cK∑„ j¶√Pæ{g¶K*Ø„ j¶√Pæ{g¶KK¶d¶, P{¶ÏT¶Ï„, P{¶„ÏT¶Ï„ ¥„ÏT¶Ï„, ¥’ÁT¶Ï„, «‡d¶∑’Ø„ j¶√Pæ{g¶K*Ø„ ∑¶√Pæ{g¶KK¶d¶, P{¶ÏT¶Ï„, P{¶„ÏT¶Ï„, ¥’ÁT¶Ï„, ¥„ÏT¶Ï„ c
c c
c $ 3. Gƶ j¶√Pæ{g¶K*ض∑’ ®Â¶® T[¯T¶® ∑∂d’ ®T’ bg¶∑’ j„d¯T’ö ¥æTr∑Pæ{g¶K¶∑’ T„∑æØ„T„, T„∑æضÏ∂, <~[„, <T<~[„, <~[fiaÁ„, <T<~[fiaÁ„ $ <TÉæPæ{g¶K¶∑’ c
c c
c ÆKß’{Â, ÆKN¥Æ, fi«, ¥æhfi«, fi«P’{Â, ¥æhfi«P’{ $ ∏\‘√Pæ{g¶K¶∑’ ∏\‘√¥∂Æ„, ∏\‘√g¶∑T, „÷, „÷¥∂Æ„, „÷P’{„, „÷hfi«„ $ Ø∂TPæ{g¶K¶∑’ fiær∑, <T<¥Q>, c
c c
c m{d, ¥æm{d, m{dP’{Â, m{dhfi« $ ÷Ø<ÆPæ{g¶K¶∑’ GÏP’{„ GÏhfi«, GÏ, GÏm{d, GÏP’{Â, GÏhfi« $ <Ø¥¶Pæ{g¶K¶∑’ ∏<¥d√<Â, ∏<gdT¶Æ∑, ÂæKd√<Â, c
c c
c <Áhfi√<Â, ¥∂Æ√<Â, ¥∂Æ<Tß{g√< $ T¶÷Pæ{g¶K¶∑’ T„Ï’¸, fi«’G∑, P{¶Ï gƶP{¶Ï¶ ∏’G∑ KQ>¶ $ Z<∑dPæ{g¶K¶∑’ O¶„¥, gƶO¶„¥, ∏¶T[, <Td¶T[, j’<Ød¶T[, c
c c
c gƶj’<Ød¶T[ $ ®T’ «¶<∑d¯T’ Gƶ ∏¥æKPæ{g¶K¶ $ ¥¶„0 1 P{¶0 K <~0 3 fi0 4 „0 5 m{0 6 G0 7 Âæ0 8 P{¶0 9 ∏¶0 10 $ ¥æ. 4-6. T¶∑g’ÂK-G¶„<Â¥- c
c c
c T„g¶<∑dØ„T¶<ÆTbfim{T∑¶ 4. <fi¥¶dPæ{g¶K¶∑’ fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! ض„ Ø„T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’<Â, Â’ Gƶö P{¶Ï„ d gƶP{¶Ï„ ¥æm{T fi≤>m{T fiæ∆«W„ d $ ∏gKTb c
c c
c g¶<∑«W„ «∂g„ d Âƶ gƶ«∂g„ $$1$$ P{∆K P*{fiæK¥„ ÁÏæ ¥hfiæK¥„ ÁÏæ Âƶ gƶfiæK¥„ $ ∏<ÂP{¶d gƶP{¶® √∂KÂÂ∂ ~„T √∂dG¥„ $$2$$ ®Â„ T¶∑g’ÂK¶∑’ c
c c
c Ø„T¶∑’ $ 5. G¶„<Â<¥d¶∑’ Ø„T¶∑’ ض„ Ø„T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’<Â, Â’ Gƶö ~’Ø„ d ¥‡K„ d $ 6. ¥¶„Ƶg∂¥¶∑„¥æ ∑’ «’„ ! P{hfi„¥æ P{< ؄T¶ ∏¶Æ„TÇ’ G¶T <TÆK’< ? c
c c
c √¶„dg¶ ! Ø¥ Ø„T¶ G¶T <TÆK’<Â, Â’ Gƶö ¥ß„{ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶, ¥¶„g„, Gg„, Tm{∑„, T„¥g∑„ $ by¥¶∑„ Ø„<T*Ø„ Ø„TK¶d¶, ¥¶„g„, Gg„, Tm{∑„, T„¥g∑„ $ ®¥¶ T[¯Td¶ c
c c
c ¥¯T„¥æ <T P{hfi„¥æ, ®Â„ ~„T «¶<∑d¯T¶ $ G„ d b’ض „ d «¶<∑d¯T¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   $$ Âbd¥Â„ ∏Q>g¶„ ÷W¥„∏¶„ ¥g[¶„ $3.8$$ c
c c
c úú jTg¶„ ÷W„¥∏¶„ "b’<Ød'   ¥æ. 1. b’<Ød<T¥d«„dfim{T∑¶ 1. K¶d<√Æ„ G¶T ®T’ Tض¥∂ö P{<Â<TÆ„ ∑’ «’„ ! b’<Ød<T¥® fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! c
c c
fi’~<TÆ„ b’<Ød<T¥® fir∑[„, Â’0ö ¥¶„<Â*<Ød<T¥®, G∂T¶<«√g„ G¶„<Â<¥d÷W„¥¶„ j„d¯T¶„ ∏fiK¥„¥¶„ $   $$Âbd¥® jTg¶„ ÷W„¥∏¶„ ¥g[¶„ $$3.9$$
H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Eúú Ø¥g¶„ ÷W„¥∏¶„ "fiK¥¶'  1. «T∑Tb∏¶b∏ÇædP{hfiÉ’ÂØ„TfiK¥¶fim{T∑¶ 1. 1 K¶d<√Æ„ G¶T ®T’ Td¶¥∂ö ~gKN¥ ∑’ «’ÂF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - E.•Ÿ &o÷Æb÷ 1 - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c „! c
c c
c ∏¥æK*ØN¥ ∏¥æKKr∑¶„ P{< fiK¥¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„ ? √¶„dg¶ ! Â∏¶„ fiK¥¶∏¶„ fir∑[¶∏¶„, Â’ Gƶö ¥<g¶ ~’≤>¶ G¶Â¶ $ 2 ®T’ Gƶ∑æfiæ¯T∂® G¶T ∏Çæ∏¶„ c
c c
c P{hfi¶„ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ $$ Âbd¥® Ø¥g¶„W„¥¶„ $ 3.10 $$   $$ Â<Âd’ ¥d’ ¥g[’ $$ LLL ~÷zZ’ ¥d’ LLL ¥æ 1. ~÷zZ¥dN¥ c
c c
c ÷W„¥zZ¶<Æ√¶K¥’√Æ∑∂√¶Æ¶ 1. ~[¶K <Tg¶∑„<Æ* 1-4, ~[¶K d ƶ„*< K¶dƶ∑∂<Æ* 5-8 $ j„Kb® 9 Ï„N¥¶<Æ 10 d Ø¥ ÷W„¥¶ ~÷zZ¥Â„ $$1$$ fi >g- c
c c
c <¸bd-Âbd-~÷zZ¶ ÷W„¥¶ by¥¶∑϶„√fi¶Ï<Tg¶∑¶∑’ ¥æ. 2-5. ~÷rÆ’ by¥¶∑϶„√fi¶Ï¶∑’ <Tg¶∑Q>¶∑¶bfim{T∑¶ 2. K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T ®T’ Td¶¥∂ö b¥¶∑N¥ c
c c
c ∑’ «’„ ! Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ P{< τ√fi¶Ï¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~[¶K ϶„√fi¶Ï„ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥¶„g„ Gg„ T„¥g∑„ TŒ∑„ $ 3. ®Â„<¥ ∑’ «’„ ! ϶„√fi¶Ï¶∑’ P{< c
c c
c <Tg¶∑¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~[¶K <Tg¶∑¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ¥æg∑„ ¥¯T¶„«W„ T‘√‡ ¥æT‘√‡ $ 4. P{<Æ ∑’ «’„ ! by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ gƶKr∑¶„ c
c c
c ¥æg∑„ j¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ÷[K„∑’ bg∂¥„ Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® G¶T by¥¶∑„ ∑¶g’ P{hfi„ fir∑[„ $ ÂzZ ∑’ G¶T fi’~ c
c T≤>„*¥d¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏’P{T≤>„*¥® ◊{<ÏÆT≤>*¥® Kd∑T≤>„*¥® G¶dm{TT≤>*¥®, g¢D„ d&zZ by¥¶∑T≤>„*¥® $ ÂN¥ ∑’ by¥¶∑T≤>„*¥dN¥ gƶ<Tg¶∑N¥ c
c c
c fiæK\zZg„∑’ <ÂKdg¥’Á„ɶb’ G¶„d∑¥ÆN¥¶b’ T∂<ÂT<Â[¶ ÂzZ ∑’ by¥¶∑N¥ Ø„<T*ØN¥ Ø„TKr∑¶„ ¥¶„gN¥ 2 ¥æg∑„ j¶g’ gƶ<Tg¶∑„ fir∑[„, ∏x„K¥G¶„d∑0 c
c c
c Gƶ ¥ß{N¥ T[¯T¶ Â<Âd¥Â„ Âƶ by¥¶∑N¥ <T G¶T ∏Ç<∑d¶ ¥g[¶ $ 5. ~÷rÆ <T ϶„√fi¶Ï¶∑’ <Tg¶∑„ <Tg¶∑„ ÷W„¥∏¶„ $ ~÷¥æ <Tg¶∑„¥æ ~[¶K ÷W„¥¶ c
c c
c ∏fiK¥„¥¶ $ jTK’ Ê>Â∂® j¶∑Â’ö ∏¶<Ø Øÿd <«¶√‡∑¶ fi<Ïd¶ c∑dN¥ ƶ„*< ض„ ~„T $ ض„ ¥<«¶√¶ TŒ∑„ fi<ÏdgƶTÇØ„T¶∑’ $$1$$ ~÷zZ„ ¥® fi >g-<¸bd- c
c c
c Âbd-~÷zZ¶÷W„¥¶ ¥g[¶ $$4.1-4$$ fi’~g-E>Q>-¥[g-∏Q>g¶ ÷W„¥¶ by¥¶∑϶„√fi¶ÏK¶dƶ∑∂∑’ 1. K¶dƶ∑∂¥æ <T ~[¶K ÷W„¥¶ «¶<∑d¯T¶ G¶T ®g<Æâ∂® c
c c
c G¶T TŒ∑„ gƶK¶d¶ $ ~÷zZ„ ¥® fi’~g -E>Q> -¥[g -∏Q>g¶ ÷W„¥¶ ¥g[¶ $$4.5-8$$ jTg¶„ ÷W„¥¶„ "j„Kb∏' (¥æ. 1. j„Kbd¶∑’ ÷TT¶d¶bfim{T∑¶ 1. j„Kb® c
c c
c ∑’ «’„ ! j„K<®¥æ ÷TTÉb ? ∏j„Kb® j„Kb®¥æ ÷TTÉb ? fir∑T∑¶® Ï„N¥¶fiØ„ Â<Â∏¶„ ÷W„¥∏¶„ «¶<∑¯T¶„ G¶T j¶∑¶b’ $ ~÷zZ¥® jTg¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ c
c c
c $$4.9$$ úú Ø¥g¶„ ÷W„¥¶„ "Ï„N¥¶' ¥æ. 1. Ï„¥¶∑’ fiK∑¶g¶bfi’~Ø¥¶<Æ√¶Kfim{T∑¶ 1. ¥„ j‡∑’ «’„ ! P{rÆÏ„N¥¶ j∂ÏÏ„N¥’ fihfi ¶m{T[¶® ¶Tr∑[¶®0 ? c
c c
c ®T’ ~÷zZ¶„ ÷W„¥∏¶„ fir∑T∑¶® ~„T Ï„N¥¶fiØ„ j„d¯T¶„ G¶T fiK∑¶g-Tr∑-K¥-√’c-¥æx-∏fi¥zZ -¥’P{<ÏQÿ>rƶ $ √<Â-fiK∑¶g-fiØ„¥¶„√¶Æ-T‘√∑¶- c
c c
c Ê>¶∑ghfi¸Æÿ’ $$1$$ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ ~÷zZ¥® Ø¥g¶„ ÷W¥¶„ ¥g[¶„ $$4.10$$   $$ ~÷zZ’ ¥d’ ¥g[’ $$4$$ LLL fi’~g’ ¥d’ LLL c
c c
c ¥æ. 1. fi’~g¥ÂN¥ Ø¥æW„¥√¶∑gzZ¶<Æ√¶K¶ 1. ~’fi K<T 1 ∏<∑Ï 2 √’Ê>d 3 ¥W„ 4 E>÷g¶dæ 5-6 ®d∑ 7 <∑d’Ê>„ 8 $ K¶d<√Æ’ 9 ~’fi¶~’<Øg¶ 10 d Ø¥ c
c c
c
c
fi’~g\µg ¥Â„ $$1$$    fi >g¶„ ÷W„¥¶„ "K<T'    ¥æ. 2-3. fi >gæW„¥N¥ ÷Tæ‘O¶∏¶„ 2. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ~’fi¶ j¶g’ j√K∂ ƶ„zZ¶ $ c
c
c Tr∑∏¶„ $ Â∂¥„ ∑’ ~’fi¶® j√K∂® fiær∑«W„ j¶g„ ~„<® ƶ„zZ¶ $ Tr∑∏¶„ $ ¥¶g∂ ¥g¶„¥ >„ G¶T fiK¥¶ fi≤>√¶ $ 3. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T¶„ c
c c
c gƶT∂KN¥ G„Q>„ ∏’„T¶¥∂ b’Ø«‡Â∂ ∑¶g’ ∏∑√¶K„ √¶„Âg„ √¶„[„∑’ G¶T ®T’ Tض¥∂ö ¥æ. 4-6. G’¸æW∂T„ ¥‡Kd÷Ød&zZg∑-<ØT¥-K¶bfim{T∑¶ 4. G’¸æW∂T„ ∑’ «’„ c
c c
c ! Ø∂T„ ¥‡Kd¶ ÷Ø∂∑-fi¶Ø∂∑gæ‘√ÚE> fi¶Ø∂∑ض<Æ∑g¶√ÚE>’< ? fi¶Ø∂∑-ض<Æ∑gæ‘√ÚE> ض<Æ∑-fi¶Ø∂∑g¶√ÚE>’< ? ض<Æ∑fi¶Ø∂∑gæ‘√ÚE> fi¶Ø∂∑-÷Ø∂∑g¶√ÚE>’< c
c c
c ? fi¶Ø∂∑-÷Ø∂∑gæ‘√ÚE> ÷Ø∂<~fi¶Ø∂∑g¶√ÚE><Â* ? Ħ, √¶„dg¶ ! G’¸æW∂T„ ∑’ Ø∂T„ ¥‡Kd¶ ÷Ø∂∑-fi¶Ø∂∑-gæ‘√ÚE> G¶T ÷Ø∂<~-fi¶Ø∂∑g¶√ÚE>’< $ 5. Gض ∑’ c
c c
c «’„ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ض<Æ∑â„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <ØT¥„ «T< ? Gض ∑’ ÷[Kâ„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZg- c
c c
fiÇ\zZg„∑’ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gض∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ض<Æ∑â„ <ØT¥„ G¶T K¶Â∂ «TÂ∂ $ 6. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æ0 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZg„∑’ <ØT¥„
H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E«T< Âض ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T <ØT¥„ «T< ? Gض ∑’ fiÇ\zZg„∑’ <ØT¥„ «T< Âض∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ÷[K-ض<Æ∑„∑’ K¶Â∂ «T< ? Æ’ÂF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c
¶, c
c √¶„dg¶ ! Gض ∑’ G’¸æ0 g’ØK0 fiæK\zZg„∑’ <ØT¥„ G¶T K¶Â∂ «T< $ ¥æ. 7-13. G’¸æW∂T„ <ØT¥-K¶bP{¶Ïg¶∑fim{T∑¶ 7. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ض<Æ∑â„ c
c c
c ÷ß{¶„¥® ∏Q>¶K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <T ÷ß{¶„¥® ∏Q>¶K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< ? Gض ∑’ ÷[Kâ„ ÷ß{¶„¥® ∏Q>¶K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ c
c c
c G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ GÆ<∆d¶ ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gض ∑’ G’¸æ0 G¶T ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< $ 8. Gض ∑’ c
c c
c G’¸æ0 g’ØKN¥ fiæK\zZg„∑’ ÷ß{¶„¥® ∏Q>¶K¥ G¶T Âض ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ fiÇ\zZg„∑ <T ÷ß{¶„0 ∏Q>¶KN¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< ? Gd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑’ ÷ß{¶„¥® c
c c
c ∏Q>¶K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ «’„ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ÷[K0 ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[¶ G¶T K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T «T< $ 9. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æ0 ض<Æ∑â„ c
c c
c ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ ÷[K„ ∏Q>K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ «T< ? Gض ∑’ ÷[K„ ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ G’¸æ0 g’ØKN¥ c
c c
c fi¯TdN¥ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ ¥¶<ÂK„√¶ ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gض ∑’ G’¸æ0 G¶T K¶Â∂ «T< $ 10. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ c
c c
c fi¯TdN¥ fiæK\zZg„∑’ ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ fiÇ\zZg„∑’ ∏Q>K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ «T< ? Gض ∑’ fiÇ\zZg„∑’ ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ c
c c
c «T< Âض ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑„∑’ ¥¶bK„√¶ ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T «T< $ 11. ®T’ ®Â„∑’ P{g„∑’ c
c c
c ∏¶„¥¶K„d¯Tö¥[K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„, „K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ ¥[K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„, ¥¶<ÂK„√¶ „K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ ¥¶„Ï¥gæÆÿ[„ <ØT¥„, ~¶„W¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ c
c c
c ¥¶„Ï¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„ ¥¶<ÂK„√¶ ~¶„W¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ fi∆K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„, fi∆K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ fi∆K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„, ¥¶<ÂK„√¶ fi∆K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ c
c c
c ~¶„W¥gæÆÿ[„ <ØT¥„, ¥¶„Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ ~¶„W¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ <ØT¥„, ¥¶<ÂK„√¶ ¥¶„Ï¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ „K¥gæÆÿ[„ <ØT¥„, ¥[K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ „K¥gæÆÿ[¶∑’ÂK„ c
c c
c <ØT¥„, ¥¶<ÂK„√¶ ¥[K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ $ 12. Gض ∑’ G’¸æ0 ض<Æ∑â„ GÆ∆® ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< Âd¶ ∑’ ÷[Kâ„ <T ? Gd¶ ∑’ ÷[Kâ„ Âd¶ ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ c
c c
c g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZg„∑’ ÷ß{¶„<¥d¶ ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! ®T’ ~„T ÷ǶK„d¯T’ G¶T K¶Â∂ «T< $ 13. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æ0 g’ØKN¥ c
c c
c fi¯TdN¥ fiæKzZg„∑’ GÆ∆® ØÿT¶Ï¥gæÆÿ[„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T0 ? Gd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T Âض ∑’ G’¸æ0 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ÷[Kض<Æ∑„∑’ c
c c
c ÷ß{¶„<¥d¶ ∏Q>¶K¥gæÆÿ[¶ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T K¶Â∂ «T< $ ¥æ. 14-21. G’¸æW∂T„ض<Æ∑â-÷[Kâ-fiæK\zZg-fiÇ\zZg¶by¥æ T¶¥¶Æ„g’Â-<√µÆ- c
c ∏d∑¶b-∏¶„¥\hfi∑∂-÷N¥\hfi∑∂fim{T∑¶ 14. Gd¶ ∑’ «’„ ! G’¸æ0 ض<Æ∑â„ T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉ< Âd¶ ∑’ ÷[Kâ„ <T T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉb c
c c
c ? Gd¶ ∑’ ÷[Kâ„ T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉb Âd¶ ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T„ g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZgfiÇ\zZg„∑’ ∏∑’ÂKfiæKaÁ≤>¥gd’<¥ T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® c
c c
c fi≤>TÉ< ? Ħ, √¶„dg¶ ! Gض ∑’ G’¸æ0 2 ض<Æ∑â„ T¶¥¶∑’ fi0 ¥0 fi≤>TÉ< ÂÆ ~„T G¶T fi≤>TÉ< $ 15. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æ0 g’ØKN¥0 fiæK\zZg„∑’ c
c c
c T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉ< Âd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉb ? Gd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑ T¶¥¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉb Âd¶ ∑’ G¶T g’ØKN¥ c
c c
c fi¯TdN¥ ÷[Kض<Æ∑„∑’ ∏∑’ÂKfiÚE>¶P{≤>¥gd’<¥ T¶¥¶∑’ fi0 ¥0 fi≤>T∆„ «T< ? Ħ. √¶„dg¶ ! Gض ∑’ G’¸æ0 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZg„∑’ ®T’ ~„T c
c c
c ÷ǶK„d¯T’ G¶T fi≤>T∆„ «T< $ 16. ®T’ Gƶ ¥g®∑’ ∏<«Ï¶T¶„ «<∑∏¶„ T¶¥¶∑’ Âƶ ∏¶T<Ïd¶® <T «¶<∑d¯T¶„ 2, ∏¶∑¶fi¶∑‡∑ <T 3, Z¶„T„∑ <T 4, ÏT„∑ c
c c
c <T 5, gæÆÿ[„∑ <T 6, ∏ƶ„K[„∑ <T 7, fiaÁ„∑ <T 8, g¶¥„∑ <T 9, ÷÷∑¶ <T 10 $ ®Â„<¥* ¥¯T„<¥* Gƶ ¥gdN¥ ∏<«Ï¶T¶„ Âƶ «¶<∑d¯T¶„ $ 17. Gض ∑’ «’„ c
c c
c ! G’¸æ0 ض<Æ∑â„ Æ„g’¶∑’ fi >g„ ¥g® fi≤>TÉ< ? GÆ„T T¶¥¶∑’ ∏<«Ï¶T¶„ ÂÆ„T Æ„g’¶∑ <T 20, <√µÆ¶∑ <T 30 «¶<∑d¯T¶„ G¶T ÷…{ $ ®T’ ®Â„ <Â<∆ <T $ c
c c
c ®Â„<¥* Â∂¥’ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑d¯T¶ $ 18. Gd¶ ∑’ «’„ ! G’¸æ0 g’ØKN¥ fi¯TdN¥ ض<Æ∑â„ fi >g„ ∏d∑„ fi≤>TÉ< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <T fi >g„ ∏d∑„ fi≤>TÉb ? c

H Gƶ ¥g®∑’ ∏<«Ï¶T¶„ ÂÆ„T ∏d∑„∑ <T «¶<∑d¯T¶„ G¶T ∏∑’ÂKfiÚE>¶P{≤>¥gd’<¥ fi >g„ ∏d∑„ fi≤>T∆„ «T< $ 19. Gƶ ∏d∑„∑’ ∏<«Ï¶T¶„ Âƶ ¥’TÚE>K„∑
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E<T «¶<∑d¯T¶„, Gæ®∑ <T, T¶¥¥Â„∑ <T, T¶¥¥ÆN¥„∑ <T, T¶¥¥Â¥ÆN¥„∑ <T, fiæ¯T’√„∑ <T, fiæ¯T„∑ <T, Âæ≤>d’√„∑ <T, Âæ≤>®∑ <T, ®T’ fiæ¯T„ 2, Âæ≤>® F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 1,2

c
2, c
c ∏≤>≤>„ 2, ∏TT„ 2, Æ°Æ°®2, ÷hfiÏ„ 2, fi÷g„ 2, j<Ï∑„ 2, ∏zZ<∑÷K„ 2, ∏÷® 2, ∑÷® 2, fi÷® 2, ~‡<Ïd¶ 2, ¥∂¥fiÆ„<Ïd¶ 2, fi<Ï∏¶„Tg„∑ <T, ¥¶√K¶„Tg„∑ c
c c
c <T, «¶<∑¯T¶„ $ 20. Gض ∑’ «’„ ! G’¸æW∂T„ Ø∂T„ ض<Æ∑â„ fi >g¶ ∏¶„¥\hfi∑∂ fi≤>TÉ< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <T fi >g¶ ∏¶„¥\hfi∑∂ fi≤>TÉb ? G¶ ∑’ ÷[Kâ„ <T c
c c
c fi≤>TÉb Âض ∑’ G’¸æW∂T„ Ø∂T g’ØKN¥ fi¯TdN¥ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ ∑„T\zZ ∏¶„¥\hfi∑∂ ∑„T\zZ ÷N¥\hfi∑∂, ∏T<Q>„ ∑’ ÂzZ P{¶Ï„ fi∆„ ¥g∑¶÷¥¶„ ! ? c
c c
c Ħ, √¶„dg¶ ! Â’ ~„T ÷ǶK„d¯T’ G¶T Ág∑¶÷¥¶„ ? $ 21. Gƶ ∏¶„¥\hfi∑∂® ∏¶Ï¶T∏¶„ «<∑¶„ ®T’ ÷N¥\hfi∑∂® <T «¶<∑¯T¶„ $ ¥æ. 22-27. ÏT∑¥gæW- c
c c
c c¶db¥’≤> -P{¶Ï¶„d¥gæW -fiæaÁKx„¥æ ¥‡Kd÷Ød&zZg∑fi<«÷N¥\hfi∑∂fiÉT¥¶∑¶ fim{T∑¶ 22. ÏT∑„ ∑’ «’„ ! ¥gæW„ ¥‡Kd¶ ÷Ø∂<~ -fi¶by∑gæ‘√ÚE> G c
c c
c ~„T G’¸æW∂TN¥ T[¯T¶ «<∑¶ ¥ Ç„T ¥¯T¶ ∏fiK¥„<¥Â¶ ÏT∑¥gæWN¥ <T «¶<∑¯T¶, jTK’ ∏<«Ï¶T¶„ bg¶„ G¶<∑¯T¶„ö "G¶ ∑’ «’„ ! ÏT∑„ ¥gæW„ c
c c
c ض<Æ∑â„ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ ÏT∑„ ¥gæW„ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ K¶Â∂ «T< ?' ®Â„∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ j„¯T’ö Gض ∑’ «’„ ! ÏT∑¥gæW„ ض<Æ∑â„ <ØT¥„ fi >g¶ c
c c
c ∏¶„¥\hfi∑∂ fi≤>TÉ< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <T fi >g¶ ∏¶„¥\hfi∑∂ fi≤>TÉb ? Gض ∑’ ÷[Kâ„ fi >g¶ ∏¶„¥\hfi∑∂ fi≤>TÉb Âض ∑’ ÏT∑¥gæW„ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ c
c c
c j„T\zZ ∏¶„¥\hfi∑∂, ∑„T\zZ ÷N¥\hfi∑∂ ¥g∑¶÷¥¶„ ! ? Ħ √¶„dg¶ ! G¶T ¥g∑¶÷¥¶„ ! ? 23. c¶d<Â¥’≤>„ ∑’ «’„ ! Ø∂T ¥‡Kd¶ ÷Ø∂<~-fi¶Ø∂∑gæ‘√ÚE> GÆ„T c
c c
c G’¸æW∂TN¥ T[¯T¶ «¶<∑¶ ¥ Ç„T c¶db¥’≤>N¥ <T «¶<∑¯T¶, jTK’ bg„∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ ¥¯T„ ∏¶Ï¶T√¶ «¶<∑¯T¶-G¶ ∑’ «’„ ! c¶d<Â¥’≤>„ Ø∂T„ ض<Æ∑â„ c
c c
c <ØT¥„ «T< Âض ∑’ ÷[Kâ„ <T ? Gض ∑’ ÷[Kâ„ <T Âض ∑’ c¶db¥’≤>„ Ø∂T„ g’ØK¶∑’ fi¯T¶∑’ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! ®T’ G¶T K¶Â∂ c
c c
c «T< $ 24. Gض ∑’ «’„ ! c¶db¥’≤>„ Ø∂T„ g’ØK¶∑’ fi¯T¶∑’ fiæK\zZg„∑’ <ØT¥„ «T< Âض ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T ? Gض ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T Âض ∑’ c¶db¥’≤>„ Ø∂T„ c
c c
c g’ØK¶∑’ fi¯Td¶∑’ ÷[Kض<Æ∑„∑’ K¶Â∂ «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T «T’< $ 25. ®T’ ®Â„∑’ ∏<«Ï¶T„∑’ j„d¯T’ G¶T Gض ∑’ «’„ ! ض<Æ∑â„ fi >g¶ ∏¶„¥\hfi∑∂ Âض c
c c
c ∑’ ÷[Kâ„, Gض ∑’ ÷[Kâ„ Âd¶ ∑’ c¶db¥’≤>„ Ø∂T„ g’ØK¶∑’ fi¯Td¶∑’ fiæK\zZg-fiÇ\zZg„∑’ ∑„T\zZ ∏¶„¥\hfi∑∂ G¶T ¥g∑¶÷¥¶„ ! ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶T c
c c
c ¥g∑¶÷¥¶„ ! $ 26. Gƶ ÏT∑¥gæWN¥ T[¯T¶ Âƶ P{¶Ï¶„ØN¥ <T «¶<∑¯T¶, jTK’ P{¶Ï¶„ØN¥ j¶g’ «¶<∑¯T’ $ 27. ∏\Ω«*ÂKfiæaÁKx„ ∑’ «’„ ! ¥‡Kd¶ c
c c
c ÷Ø∂<~-fi¶by∑gæ‘√ÚE> GÆ„T c¶db¥’≤>N¥ T[¯T¶ ÂÆ„T ∏\Ω«*ÂKfiæaÁKxN¥ <T «¶<∑¯T¶ $ jTK’ ∏<«Ï¶T¶„ G¶∑„d¯T¶„ G¶T Âض ∑’ ∏\Ω«*ÂKfi~aÁKx„ c
c
c g’ØK¶∑’ fiæKzZgfiÇ\zZg„∑’ j„T\zZ ∏¶„¥\hfi∑∂ j„T\zZ ÷N¥\hfi∑∂, ∏T<Q>„ ∑’ ÂzZ P{¶Ï„ fi∆[„ ¥g∑¶÷¥¶„ ! $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ $   fi’~g¥ÂN¥ c
c
c c
c fi >g∏¶„ ÷W„¥∏¶„ $$5.1$$ <¸b∏¶„ ÷W„¥∏¶„ "∏<∑Ï'    ¥æ. 1. <¸<Â∏¶„W„¥N¥æTæ‘O¶∏¶„ 1. K¶d<√Æ„ j√K„ G¶T ®T’ Tض¥∂ö ¥æ. 2-4. <Ø¥¶- c
c c
c <T<Ø¥¶¥æ fiæK„T¶Â¶<Ø~÷\¯TÆT¶÷fim{T∑¶ 2. ∏\zZ ∑’ «’„ ! by<¥ fiæK„T¶Â¶, fizZ¶ T¶Â¶, g’ض T¶Â¶, gƶT¶Â¶ T¶d’< ? Ħ, ∏\zZ $ 3. ∏\zZ ∑’ «’„ ! c
c c
c fiæK\zZg„∑’ by<¥* fiæK„T¶Â¶, fizZ¶ T¶Â¶, g’ض T¶Â¶, gƶT¶Â¶ T¶d’< ? Ħ, ∏\zZ $ 4. ®T’ fiÇ\zZg„∑’, ض<Æ∑„∑’, ÷[K„∑’, ÷[K-fiæK\zZg„∑’, fiæK\zZgض<Æ∑„∑’, c
c c
c ض<Æ∑-fiÇ\zZg„∑’, fi\ÚE>g-÷[K„∑’ $ ¥æ. 5-6. <Ø¥¶∑’ fiK¶„hfiK¶„T<j¸’c„∑ T¶÷fim{T∑¶ 5. Gض ∑’ «’„ ! fiæK\zZg„∑’ by<¥* fiæK„T¶Â¶ fizZ¶ T¶Â¶ g’ض T¶Â¶ c
c c
c gƶT¶Â¶ T¶d’< Âض ∑’ fiÇ\zZg„∑ <T b<¥* fiæK„T¶Â¶0 ? Gd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑’ by<¥* fiæK„T¶Â¶0 Âض ∑’ fiæK\zZg„∑ <T ? Ħ, √¶„dg¶ Gض ∑’ fiæK\zZg„∑’ Âض ∑’ c
c c
c fiÇ\zZg„∑ <T by<¥*, Gd¶ ∑’ fiÇ\zZg„∑’ Âض ∑’ fiæK\zZg„∑ <T by<¥* $ ®T’ <Ø¥¶¥æ $ 6. ®T’ <T<Ø¥¶¥æ <T $ ¥æ. 7-9. Ø∂<TÇd-¥¶gæWdT¶Â¶∑’ by<¥*T¶Â¶<Øfim{T∑¶ c
c c
c 7. ∏\zZ ∑’ «’„ ! Ø∂<TÇd¶ by<¥* ? Ħ, ∏\zZ $ 8. ∏\zZ ∑’ «’„ ! ¥¶gæWd¶ by<¥* ? Ħ, ∏\zZ $ 9. 1 Gd¶ ∑’ «’„ ! Ø∂<TÇd¶ by<¥* Âض ∑’ ¥¶gæWd¶ <T c
c by<¥*, Gض ∑’ ¥¶gæWd¶ by<¥* Âض ∑’ Ø∂<TÇd¶ <T by<¥* ? ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ< "Gض ∑’ Ø∂<TÇd¶ by<¥* ∑¶„ ∑’ Âd¶ ¥¶gæWd¶ by<¥*, c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EGd¶ ∑’ ¥¶gæWd¶ by<¥* ∑¶„ ∑’ Âض Ø∂<TÇd¶ by<¥* ? √¶„dg¶ ! „<¥ ∑’ T¶Â¶∑’ ∏∆g∆N¥ <TTǶ¥„∑’ ÏT∑„ ¥gæW„ T„Ï’ j¶<Âß{g< ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T T¶Â¶ T¶d’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 2,3

c
<Â c
c $ ¥æ. 10-12. fid¶K’ÂK„∑ T¶Â¥m{T<Â√fim{T∑¶ 10. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! by<¥* fiæK„T¶Â¶ fizZ¶ T¶Â¶ g’ض T¶Â¶ gƶT¶Â¶ T¶d’< ? Ħ, ∏\zZ $ 2 P{d¶ ∑’ c
c c
c «’„ ! by<¥* G¶T T¶d’< ? √¶„dg¶ ! Gd¶ ∑’ T¶÷d¶® ∏ƶKd’ Kd< Âض ∑’ by<¥* G¶T T¶d’< $ 11. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! by<¥* ? Ħ, ∏\zZ $ 2 P{d¶ ∑’ «’„ ! c
c c
c by<¥* ? √¶„dg¶ ! Gd¶ ∑’ T¶÷d¶® ÷[KP{Kd’ Kdb Âd¶ ∑’ by<¥* $ 12. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! by<¥* ? Ħ, ∏\zZ $ 2 P{d¶ ∑’ «’„ by<¥* fiæK„T¶Â¶ fizZ¶ T¶Â¶0 ? c
c c
c √¶„dg¶ ! Gd¶ ∑’ T¶÷Pæ{g¶K¶ T¶÷Pæ{g¶K∂∏¶„ T¶ ∏hfi∑¶„ T¶ fiKN¥ T¶ ÂØÿ«dN¥ T¶ ∏Q>¶® T¶÷P{¶d’ ÷Ø∂K„*< Âd¶ ∑’ by<¥* fiæK„T¶d¶ G¶T T¶d’< $ ¥æ. 13. c
c c
c T¶÷P{¶dN¥ ¥¶¥æÚE>¶¥¶<Øfim{T∑¶ 13. T¶÷P{¶® ∑’ «’„ ! T¶÷P{¶d’ ~„T ∏¶∑g< T¶ fi¶∑g< T¶ ? Gƶ Á’Ø® Âƶ ~[¶K ∏¶Ï¶T√¶ j„d¯T¶-∏∑„√¥Â¥ÆN¥0 c
c c
c $ fiæQ>„ ÷W¶< T¶ $ ¥¥K∂K∂ <jaÁg< $ ¥æ. 14. ∏¶„Ø∑-Pæ{µg¶¥-¥æK¶∑’ T∑h◊{<Â-∏√<∑G∂T¥K∂K[fim{T∑¶ 14. ∏Æ «’„ ! ∏¶„Ø∑„ Pæ{µg¶¥„ ¥æK¶ ®Â„ ∑’ c
c c
c P*{¥K∂K¶ < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∏¶„Ø∑„ Pæ{µg¶¥„ ¥æK¶® d G„ O∑„ دT„ ®® ∑’ fiæ¯T«¶Tfir∑T∑’ fi≤æ>Ç T∑N¥< G∂T¥K∂K¶, Â∏¶„ fiÚE>¶ ¥zZ¶Â∂¶ c
c c
c ¥zZfiK∑¶<g¶ ∏√<∑¢D¶<g¶ ∏√<∑¢D‡<¥Â¶ ∏√<∑fiK∑¶<g¶ ∏√Â∑G∂T¥K∂K¶ b T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æK® d G„ ØT„ دT„ ®® ∑’ fiæ¯T«¶Tfir∑T∑’ fi≤æ>Ç c
c c
c ∏¶÷G∂T¥K∂K¶, ¶„ fiÚE>¶ ¥zZ¶Â∂¶ G¶T ∏√<∑¥K∂K¶ < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 15. ∏d-Â’¸-Â÷d¶bدT¶∑’ fiæ ><T-∏√<∑G∂T¥K∂K[fim{T∑¶ 15. ∏Æ c
c c
c ∑’ «’„ ! ∏d„ Â’¸„ Â÷® ¥∂¥® ÷TÏ„ P{¥u>d¶, ®® ∑’ P*{¥K∂K¶ b T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∏® Â’¸„ Â÷® ¥∂¥® ÷TÏ„ P{¥u>d¶, ®® ∑’ fiæ¯T«¶Tfir∑T∑’ fi≤æ>Ç c
c c
c fiæ ><TG∂T¥K∂K¶, Â∏¶„ fiÚE>¶ ¥zZ¶Â∂¶ G¶T ∏√<∑G∂T¥K∂K¶ < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 16. ∏<Q>-~µg-K¶„g-j¶bدT¶∑’ Â¥G∂T¥K∂K[fim{T∑¶, ∏<Q>¢D¶g- c
c c
c ~µg¢D¶g-K¶„g¢D¶g-jÆ¢D¶g¶bدT¶∑’ Â¥-∏√<∑G∂T¥K∂K[fim{T∑¶ d 16. ∏Æ «’„ ! ∏Q>∂ ∏<Q>¢D¶g„, ~µg„ ~µg¢D¶g„, K¶„g„ K¶„g¢D¶g„, <¥*√„ c
c c
c <¥*√¢D¶g„, ÁæK„ ÁæK¢D¶g„, jÁ„ jÁ¢D¶g„, ®Â„ ∑’ P*{¥K∂K¶ < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∏Q>∂ ~µg„ K¶„g„ <¥*√„ ÁæK„ jÆ„, ®® ∑’ Â¥fi¶∑G∂T¥K∂K¶ $ ∏<Q>¢D¶g„ c
c c
c ~µg¢D¶g„ K¶„g¢D¶g„ <¥*√¢D¶g„ ÁæK¢D¶g„ ∑Æ¢D¶g„, ®® ∑’ fiæ¯T«¶Tfir∑T∑’ fi≤æ>Ç Â¥fi¶∑G∂T¥K∂K¶, ¶„ fiÚE>¶ ¥zZ¶Â∂¶ G¶T ∏√<∑0 G¶T <¥d¶ c
c c
c $ ¥æ. 17. b’√¶Ï-E>¶K-«æ¥-√¶„gd¶∑’ ®<√*<Ød¶bfi’<~*<ØdG∂T-∏√<∑G∂T¥K∂K[fim{T∑¶ 17. ∏Æ «’„ ! b’√¶Ï„ E>¶K®, «æ¥„ √¶„g® ®® ∑’ P*{¥K∂K¶ < c
c c
c T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! b’√¶Ï„ E>¶K® «æ¥„ √¶„g® ®® ∑’ fiæ¯T«¶Tfir∑T∑¶® ®<√*<ØdG∂T¥K∂Khfi∏¶„√fiK∑¶<gd¶ <T G¶T fi’<~*<ØdG∂T¥K∂Khfi∏¶„√fiK∑¶<gd¶ c
c <T, Â∏¶„ fiÚE>¶ ¥zZ¶Â∂d¶ G¶T ∏√<∑G∂T¥K∂K¶ < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 18. ÏT∑¶„Ø<Æ¥m{Tfim{T∑¶ 18. ÏT∑„ ∑’ «’„ ! ¥gæW„ P„{T<Âd’ ~ß{T¶Ï<TaÁ’«„∑’ c
c c
c
c fi∆[„ ? ®T’ j„d¯T’ G¶T ϶„√<Q>Â∂ ϶„√¶∑櫶T„ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ «√T’ G¶T <TÆK< $   fi’~g¥® <¸b∏¶„ $5.2$$ Âb∏¶„ ÷W„¥∏¶„ c
c
c c
c "√’Ê>d'   ¥æ. 1. ®√’ G∂T’ fi≤æ>Ç ®√’<¥ ¥g® bÆ-fiK«<Td¶÷dT„Ø∑<T¥® ∏r∑÷\zZdgd<jK¶¥fiæ¯Td’ «√T∏¶„ ¥g¶c¶∑’ 1. ∏r∑÷\zZd¶ ∑’ c
c c
c «’„ ! ®Tg¶baÁ’< «¶0 fi0 ®T’ fim{T„*<Âö¥„ Gƶj¶g® G¶Ï√’Ê>d¶ <¥d¶ ∏¶∑æfiæ\¯T√ >d¶ ∏∑’ÂK√ >d¶ fiK’fiK√ >¶ ∏∆g∆√ >¶ ∏∆g∆√æŒd[¶® c
c c
c ∏∆g∆«¶Kd[¶® ∏∆g∆√æŒd¥’«¶Kd[¶® ∏∆g∆O≤>[¶® <~Q><Â, ®T¶g„T ¸Æ°∑’ G∂T¶∑’ ¸Æ°¥æ ∏¶G¶<Â¥ÆN¥„¥æ ¸Æ°b’ ∏¶÷d¥ÆN¥¶b’ ∏¶∑æfiæ\¯T√ >d¶b’ c
c c
c G¶T <~Q>’< $ ®√„ <T d ∑’ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ض„ ∏¶÷d¶b’ fi≤>¥’T„Ød<Â, Â’ Gƶ-bÆ«<Td¶÷d’ ~ fiK«<Td¶÷d’ ~; G’ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„b Â’ ¥gd’ c
c c
c fiK«<Td¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„b, G¶T ¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏∆÷\zZd¶ Â’ ~„T G¶T fiK«<Td¶÷d’ ~; G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>¶ „ ®Tg¶Æ’¥æ $ ∏Æ’ fiæ∑ c
c c
c √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g G¶T fim{T„<g-Gƶj¶g® G¶Ï√’Ê>d¶ <¥d¶ G¶T ∏∆g∆O≤>[¶® <~Q><Â, ®T¶g„T ®√g„√N¥ G∂TN¥ ¸Æ°<Æ* ∏¶G¶<Â¥ÆN¥„<Æ* ¸Æ°b’ c
c ∏¶÷d¥ÆN¥¶b’ ∏¶∑æfiæ\¯T√ >d¶b’ G¶T <~Q>’< $ ®√„ <T d ∑’ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ®√’ ∏¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„b, Â’ Gƶ-bg«<Td¶÷d’ T¶ fiK«<Td¶÷d’ T¶, G’ ¥gd’ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EbÆ«<Td¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„b j¶„ Â’ ¥gd’ fiK0 fi≤>¥’T„Ø„<Â, G’ ¥gd’ fi0 j¶„ ¥gd’ bÆ«<Td¶÷d’ fi0, bÆ«<Td¶÷dN¥ fi≤>¥’T„d∑¶® j¶„ fiK«<Td¶÷d’ fi≤>¥’T„ØF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 3,4

c
„b, c
c fiK«<Td¶÷dN¥ fi≤>¥’T„d∑¶® j¶„ bÆ«<Td¶÷d’ fi≤>¥’T„Ø„< $ ®T’ ÁÏæ ®√„ G∂T„ ®√„∑’ ¥g®∑’ ®√’ ∏¶÷d’ fi0, Â’ Gƶ-bÆ«<Td¶÷d’ T¶, fiK«<Td¶÷d’ T¶ $ c
c c
c ¥æ. 2-4. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>√„¥æ ∏¶÷<Td¶K¶„ 2. G∂T„ ∑’ «’„ ! G„ «<T® j„Kb®¥æ ÷TT<É[® ¥„ ∑’ «’„ ! P*{ ¥¶÷® ¥’P{g<Â, <jK¶÷® ¥’P{g< ? √¶„dg¶ ! c
c c
c ¥¶÷® ¥’P{g<Â, j¶„ <jK¶÷® ¥’P{g< $ 3. ¥„ ∑’ «’„ ! ∏¶÷® P{<Æ* P{≤>„ ? P{<Æ* ¥g¶br∑„ ? √¶„dg¶ ! fiæK«„ «T„ P{≤>„, fiæK«„ «T„ ¥g¶br∑„ $ 4. ®T’ G¶T c
c c
c T„g¶<∑d¶∑’ Ø’≤>∏¶„ $ ¥æ. 5. ~÷\¯TÆ’ G¶„<∑ fi≤æ>Ç ∏¶÷¸’c<Td¶K¶„ 5. ¥„ j‡∑’ «’„ ! G„ G’ «<T® G¶„<∑* ÷TT<É[® ¥„ Âg¶÷d’ fiP{K„b, Â’ Gƶ-j„K<Âd¶÷d’ T¶ c
c c
c G¶T Ø„T¶÷d’ T¶ ? Ħ, √¶„dg¶ ! G„ G’ «<T® G¶„<∑* ÷TT<É[® ¥„ Âg¶÷d’ fiP{K„b, Â’ Gƶ-j„Kbd¶÷d’ T¶, <ÂK0, g∑æ0, Ø„T¶÷d’ T¶ $ j„Kbd¶÷d’ fiP{K„g¶∑„ c
c c
c ¥[<TÆ’ fiP{K„b, Â’ Gƶ-Kd∑hfi«¶fiæ ><Tj„Kbd¶÷d’ T¶ G¶T ∏Æ„¥[g¶fiæ ><Tj„Kbd¶÷d’ T¶ $ <ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ fiP{K„g¶∑„ fi’~<TÆ’ fiP{K„b, Â’ Gƶ- c
c c
c
c
®<√*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶÷d’ T¶, «„ض„ ¥¯T¶„ «¶<∑d¯T¶„ $ g∑æN¥¶÷d’ Øÿ<TÆ’ $ Ø„T¶÷d’ ~÷\¯TÆ’ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   $$ fi’~gN¥® Âb∏¶„ c
c
c
c
÷W„¥∏¶„ $$5.3$$   ~÷zZ¶„ ÷W„¥∏¶„ "¥W'    ¥æ. 1-4. E>÷gzZ-P„{TÏ∂∑’ ¥’Á-<¥*√¶b¥W¥T∑<Td¶K¶„ 1. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑æN¥„ c
c
c ∏¶÷≤>Ég¶∑¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„<Â, Â’ Gƶ-¥’Á¥W¶<∑ T¶, <¥*√¥W¶<∑ T¶, ¥’<Ád¥W¶<∑ T¶, ÁKgæ<Æ¥W¶<∑ T¶, fi¶„d¶¥W¶<∑ T¶, fiK<fiKd¶¥W¶<∑ T¶, c
c c
c fi∑T¥W¶<∑ T¶, fi≤>Æ¥W¶<∑ T¶, «’«¶¥W¶<∑ T¶, ƶ„K’«¥W¶<∑ T¶ «„K¥W¶<∑ T¶, DÑK¥W¶<∑ T¶, Øÿ’Øÿ<«¥W¶<∑ T¶, ¶<∑ T¶, <T¶<∑ T¶, O∑¶<∑ T¶, c
c c
c Dæ<¥K¶<∑ T¶ ? Ħ ? √¶„dg¶ ! E>÷gzZ„ ∑’ g∑‡¥„ ∏¶÷≤>Ég¶∑¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„<Â, Â’ Gƶ-¥’Á¥W¶<∑ T¶ G¶T Dæ<¥K¶<∑ T¶ $ 2. ¶b’ «’„ ! P*{ fiæQ>¶b’ ¥æ∑„< c
c c
c ? ∏fiæQ>¶b’ ¥æ∑„< ? √¶„dg¶ ! fiæQ>¶b’ ¥æ∑„<Â, j¶„ ∏fiæQ>¶b’ ¥æ∑„< G¶T <∑dg¶ E><W<¥* ¥æ∑„< $ 3. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑æN¥„ P*{ ∏¶K√¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b ? c
c c
c fi¶K√¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b ? √¶„dg¶ ! ∏¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b, j¶„ fi¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b $ 4 1 Gƶ ∑’ «’„ ! E>÷gzZ„ g∑æN¥„ ∏¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b, j¶„ c
c c
c fi¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b Âƶ ∑’ «’„ ! P„{TÏ∂ P*{ ∏¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b, j¶„ fi¶K√d¶b’ ¥W¶b’ ¥æ∑„b ? √¶„dg¶ ! P„{TÏ∂ ∑’ ∏¶K√d’ T¶ fi¶K√d’ T¶ ¥¯TØ°Kg‡Ïg∑’<Âd’ c
c c
c ¥W’ G¶∑b fi¶¥b $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ Â’ ~„T P„{TÏ∂ ∑’ ∏¶K√d’ T¶ G¶T fi¶¥ ? √¶„dg¶ ! P„{TÏ∂ ∑’ fiæK\zZg„∑’ <gd’ <fi G¶∑b, ∏<gd’ <fi G¶∑b; ®T’ ض<Æ∑„∑’, c
c c
c fiÇ\zZg„∑’, ÷[K„∑’, ÷â’, ∏Æ„ <gd’ <fi G¶∑b, ∏<gd’ <fi G¶∑b, ¥¯T’ G¶∑b P„{TÏ∂, ¥¯T’ fi¶¥b P„{TÏ∂, ¥¯T¶„ G¶∑b fi¶¥b, ¥¯TP{¶Ï’ G¶0 fi¶0, c
c c
c ¥¯T«¶T„ G¶∑b P„{TÏ∂, ¥¯T«¶T„ fi¶¥b P„{TÏ∂, ∏∑’„ j¶∑„ P„{T<ÏN¥, ∏∑’„ Ø’¥∑„ P„{T<ÏN¥, <j¯Tæ≤>„ j¶∑„ P„{T<ÏN¥, <j¯Tæ≤>„ Ø’¥∑„ P„{T<ÏN¥ $ ¥„ c
c c
c „∑Q>„∑’ G¶T fi¶¥b $ ¥æ. 5-6. E>÷gzZ-P„{TÏ∂∑ ƶ¥-÷N¥æ∏¶T∑<Td¶K¶„ 5. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑æN¥„ Æ¥„É T¶ ? ÷N¥æ∏¶®É T¶ ? Ħ, Æ¥„É T¶, c
c c
c ÷N¥æd¶®É T¶ $ 6. 1 Gƶ ∑’ «’„ ! E>÷gzZ„ g∑æN¥„ Æ¥„É T¶ ÷N¥æ Âƶ ∑’ P„{TÏ∂ <T Æ¥„É T¶, √¶„dg¶ ! j¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! G¶T j¶„ c
c c
c ∑’ Âƶ P„{TÏ∂ Æ¥„É T¶, ÷N¥æd¶®É T¶ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ G∂T¶ ~K[g¶„Æ<∑ÉP{µgN¥ ÷Ø®∑’ Æ¥’< T¶ ÷N¥æd¶d’< T¶, ¥„ ∑’ P„{T<ÏN¥ j\zZ, ¥„ „∑Q>„∑’ c
c c
c G¶T j¶„ ∑’ Âƶ P„{TÏ∂ Æ¥„É T¶, ÷N¥æd¶®É T¶ $ ¥æ. 7-9. Æ¥g¶∑ -÷N¥ædg¶∑„¥æ G∂T -~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ®√[ -fiæÆ[„∑’ ¥[&Q>P{µg¸’cfim{T∑¶ 7. G∂T„ c
c c
c ∑’ «’„ ! Æ¥g¶∑„ T¶ ÷N¥dg¶∑„ T¶ P{< P{µgfi√≤>∂∏¶„ ¸’c< ? √¶„dg¶ ! ¥[<TƸ’c® T¶ ∏Q><TƸ’c® T¶ $ 8. ®T’ G¶T T„g¶<∑® $ 9. fi¶„Æ<[®<Æ* G∂T„<√*<ØdTɶ„ c
c c
c <Âd«’√¶„ $ ¥æ. 10-11. E>÷gzZ-P„{TÏ∂∑’ <jW¶<Td¶K¶„ 10. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑‡¥„ <jW¶®É T¶ ? fid϶®É T¶ ? Ħ, <jW¶®É T¶, fid϶®É T¶ $ 11. c
c c
c Gƶ Æ¥„É T¶ Âƶ, jTK’ ØK¥∑¶TK<∑ÉN¥ P{µgN¥ ÷Ø®∑’ <jW¶d’< T¶, fid϶d’< T¶ $ ¥„ ∑’ P„{T<ÏN¥ j\zZ $ ∏∆’ Â’ ~„T $ ¥æ. 12-14. <jW¶dg¶∑- c
c fid϶dg¶∑„¥æ G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ®√[-fiæÆ[„∑’ ¥[&Q>P{µg¸’cfim{T∑¶ 12. G∂T„ ∑’ «’„ ! <jW¶dg¶∑„ T¶ fid϶dg¶∑„ T¶ P{< P{µgfi√≤>∂∏¶„ ¸’c< ? c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E√¶„dg¶ ! ¥[<TƸ’c® T¶ ∏Q><TÆ<TƸ’c® T¶ $ 13. ®T’ G¶T T„g¶<∑® $ 14. fi¶„Æ<[®¥æ G∂T„<√*<ØdTɶ„ <Âd«’√¶„ $ ¥æ. 15-16. √Ω«¶TƶK<T¥®F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 4

c c
c ÆK∑„√g„<¥Ø„TT[¯Td¶ 15. ÆK∂ ∑’ «’„ ! j„√g„¥∂ ¥ß{ذ„ bzZ∂√Ω«’ ¥¶ÆKg¶∑„ P*{ √Ω«¶∏¶„ √Ω«’ ¥¶ÆK< ? √Ω«¶∏¶„ G¶„<∑* ¥¶ÆKb ? G¶„∑∂¶„ √Ω«’ c
c c
c ¥¶ÆK< ? G¶„∑∂¶„ G¶„<∑* ¥¶ÆKb ? √¶„dg¶ ! j¶„ √Ω«¶Â¶„ √Ω«’ ¥¶ÆK<Â, j¶„ √Ω«¶∏¶„ G¶„<∑* ¥¶ÆK<Â, j¶„ G¶„∑∂¶„ G¶„<∑* ¥¶ÆK<Â, fiK¶g<¥d fiK¶g<¥d c
c c
c ∏¯T¶¸¶Æ„∑’ ∏¯T¶¸¶Æ’ G¶„∑∂∏¶„ √Ω«’ ¥¶ÆKb $ 16. fi«‡ ∑’ «’„ ! ÆK∑„√g„¥∂ ¥ß{N¥ ذ„ bzZ∂√Ω«’ jÆ<¥K’<¥ T¶ K¶„gP‡{T’<¥ T¶ ¥¶ÆK[® T¶ j∂ÆK[® T¶ c
c c
c ? Ħ, fi«‡, j¶„ ~„T ∑’ ÂN¥ √Ω«N¥ P*{<~ <T ∏¶¸¶Æ’ T¶ <T¸¶Æ’ T¶ ÷hfi¶®É¶, E><TÚE>„Ø’ fiæ∑ P{K„ɶ, ®¥æÆÿg’ ~ ∑’ ¥¶ÆKÉ T¶, j∂ÆKÉ T¶ $ ¥æ. 17. c
c c
c fi≤>‘√Æm{Tj¶T¶® ÷Ø√’<¥ ∏<«Kgg¶∑’ ∏bgæ[dgæ<∑* fi„\ÚE>d ¥’G¶d¥’¥d¶∑’ Z„K¶∑’ ∏∑æ¥<Q>fiæ¯Td’ «√Td¶ fim{<Td¶ ∏bgæ[dgæ<∑<¥¢D∑¶T[¯Td¶ c
c c
c 17. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T¶„ gƶT∂KN¥ ∏’„T¶¥∂ ∏<Âgæ[„ ∑¶g’ Pæ{g¶K¥g∑„ fi√<«W® G¶T <T∑∂® $ 2 ® ∑’ ¥„ ∏<Âgæ[„ c
c c
c Pæ{g¶K¥g∑„ ∏∆d¶ P{d¶b gƶTæ<Q>P{¶d’<¥ <jTdg¶∑’<¥ P{aÁfi≤>‘√Æ -KdÆK∑g¶d¶® ¸<Æd¶ ¥’fi<Q>„ <TƶK¶® $ 3 ® ∑’ ¥„ ∏<Âgæ[„ Pæ{g¶K¥g∑„ T¶Æd’ c
c c
c TÆg¶∑’ fi¶¥<Â, 2 g<Q>d¶fi¶<Ï* ¸’c<Â, 2 "j¶<Td¶ g„ 2' ∑¶<T∏¶„ <TT ∑¶Tgd’ fi≤>‘√ÆP’{, ÷Ø√’<¥ P{uÿ> fi¯T¶Æg¶∑„ fi¯T¶Æg¶∑„ ∏<«Kg< $ 4 Â’ ~ Z„K¶ c
c c
c ∏WaÁæ $ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 ®T’ Tض¥∂ö ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶¥∂ ∏<Âgæ[„ ∑¶g’ Pæ{g¶K¥g∑„, ¥„ ∑’ «’„ ! ∏<Âgæ[„ c
c c
c Pæ{g¶K¥g∑„ P{<Â<Æ* «T‘√Æ∑„<Æ* <¥\¢D<Æ< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ< ? "∏ɶ„ !' < ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „ Z„K„ ®T’ Tض¥∂ö ®T’ ÁÏæ ∏ɶ„ ! gg’ ∏’„T¶¥∂ ∏<Âgæ[„ c
c c
c ∑¶g’ Pæ{g¶K¥g∑„ fi√<«W® G¶T <T∑∂®, ¥„ ∑’ ∏<Âgæ[„ Pæ{g¶K¥g∑„ bg„∑’ ~„T «T‘√Æ∑„∑’ <¥\¢D<Æ< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ< $ Â’ g¶ ∑’ ∏ɶ„ ! ÂæΩ«„ ∏<Âgæ[’ c
c c
c Pæ{g¶K¥g∑’ Æ∂Ï„Æ <j*ØÆ <Á*¥Æ √KÆÆ ∏Tg∆Æ $ ÂæΩ«„ ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ∏<Âgæ[’ Pæ{g¶K¥g∑’ ∏<√϶® ¥’<√rÆÆ, ∏<√϶® ÷T<√rÆÆ, ∏<√϶® «[„∑’ c
c c
c fi¶∑„∑’ <T∑d„∑’ T„d¶T≤>d’ P{K„Æ $ ∏<Âgæ[„ ∑’ Pæ{g¶K¥g∑„ ∏’ÂP{K„ ~„T, ∏’<Âg¥K∂K® ~„T $ 5 ® ∑’ „ Z„K¶ «√T’¶„ ¥g∑„∑’ «√T¶ gƶT∂K„∑’ ®T’ Tæ[¶ c
c c
c ¥g¶∑¶ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø’< ∑g’¥’<Â, ∏<Âgæ[’ Pæ{g¶K¥g∑’ ∏<√϶® ¥’<√rÆ’< G¶T T„d¶T≤>d’ P{K„*< $ ¥æ. 18. gƶ¥æß{Ø„TGædÏfiæÚE>¶® «√T∏¶„ c
c c
c ¥[¥d¶∑’ <¥N¥¶∑’ <¥¢D∑¶T[¯Td¶ 18. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ gƶ¥æß{¶Â¶„ P{hfi¶Â¶„ gƶ¥¶g¶∑¶Â¶„ <Tg¶∑¶Â¶„ ض„ Ø„T¶ g<Æâ∂d¶ G¶T gƶ∑櫶√¶ c
c c
c ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’<Âd’ fi¶÷Ω«‡Â¶ $ 2 ® ∑’ „ Ø„T¶ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø’<Â, jg’¥’<Â, T’<Ø[¶ jg’<¥[¶ g∑¥¶ ~„T bg’ ®Â¶m{T’ T¶√K∑’ c
c fiæÚE>’<Âö P{< ∑’ «’„ ! Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶<¥¥d¶b’ <¥\¢D<Æ*< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ*< ? ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „<Æ* Ø„T„<Æ* g∑¥¶ fiæQ>„, „<¥* Ø„T¶∑’ g∑¥¶ c
c c
c ~„T’ bg’ ®Â¶m{T’ T¶√K∑’ T¶√K„<Âö ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! gg ¥[ ∏’„T¶<¥¥Â¶b’ <¥\¢D<Æ*< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ*< $ 3 ® ∑’ „ Ø„T¶ ¥g∑„∑’ «√Td¶ c
c c
c gƶT∂K„∑’ g∑¥¶ fiæQ>„∑’ g∑¥¶ ~„T bg’ ®Â¶m{T’ T¶√K∑’ T¶√Kd¶ ¥g¶∑¶ ∏Q>ÂæQ>¶ G¶T Æd<Ædd¶ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø’< ∑g’¥’<Â, 2 [¶ g∑¥¶ ~„T c
c c
c ¥æN¥‡¥g¶∑¶ ∑g’¥g¶∑¶ ∏<«gæƶ G¶T fiÉæT¶¥’< $ ¥æ. 19. <¥N¥<¥¢D∑¶fiæÚE>dØ„T¥’¸’<cd¶® √¶„dgfiæÚE>¶® «√T∏¶„ <jW„¥¶∑楶K„∑ √¶„dgN¥ Ø„T„<Æ*¶„ c
c c
c ¥Ω«¶T¶T√g¶„ 19. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ G„Q>„ ∏’„T¶¥∂ b’Ø«‡Â∂ ∑¶g’ ∏∑√¶K„ G¶T ∏Ø°K¥¶g’„ ÷â’G¶∑‡ G¶T <TÆKÂ∂ c
c c
c $ 2 ® ∑’ ÂN¥ «√T¶„ √¶„ÂgN¥ D¶∑’ÂKd¶® Tu>g¶∑N¥ bg„d¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T ¥gæhfi<ÉzZ¶ö "®T’ ÁÏæ ض„ Ø„T¶ g<Æâ∂d¶ G¶T gƶ∑櫶√¶ ¥g∑N¥ c
c c
c «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’<Âd’ fi¶÷Ω«‡d¶, Â’ j¶„ ÁÏæ ∏Æ’ „ Ø„T„ G¶∑¶<g P{dK¶Â¶„ P{hfi¶Â¶„ T¶ ¥‘√¶Â¶„ T¶ <Tg¶∑¶Â¶„ T¶ P{N¥ T¶ ∏zZN¥ ∏Q>¶® bÆ’ ƯTg¶√¶ c
c c
c ?' Â’ √ÚE>¶<g ∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’ض<g ∑g’¥¶<g G¶T fiÉæT¶¥¶<g, bg¶b’ ~ ∑’ ®d¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ fiæ\ÚE>N¥¶<g <[ P{uÿ> ®T’ ¥’fi„Æ„<Â, 2 ÷Q>¶® ÷Q>„<Â, 2 c
c c
c G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ G¶T fiÉæT¶¥< $ 3 "√¶„dg¶ !' b ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ «√T’ √¶„dg’ ®T’ Tض¥∂ö ¥„ j‡∑’ ÂT √¶„dg¶ ! D¶∑’ÂKd¶® Tu>g¶∑N¥ c

H bg„¶m{T„ ∏¢D\zZ® G¶T G„∑„T gg ∏’<® „∑„T ƯTg¶√® $ ¥„ j‡∑’ √¶„Âg¶ ! ∏Q>„ ¥gQ>„ ? Ħ, ∏\zZ $ Â’ √ÚE>¶<Æ ∑’ √¶„Âg¶ ! ®Â„ ~„T Ø„T¶ bg¶b’ ®Â¶m{T¶b’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

ET¶√K∑¶b’ T¶√K„<Æ*< $ 4 ® ∑’ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ ∏Ω«∑ær∑¶® ¥g¶∑„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’Ø< ∑g’¥<Â, 2 G„∑„T „ Ø„T¶ „∑F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 4

c
„T c
c fiƶK„zZ √g∑¶® $ 5 ® ∑’ „ Ø„T¶ «√T’ √¶„Âg’ ®Ég¶∑’ fi¶¥’<Â, 2 ÆQ>¶ G¶T Æd<ÆØd¶ <Áhfi¶g„T ∏Ω«æQ>„*<Â, 2 <Áhfi¶g„T fiLJT√ÚE>’<Â, 2 G„∑„T «√T’ c
c c
c √¶„Âg„ „∑„T ÷T¶√ÚE>’<Â, 2 [¶ G¶T ∑g’<¥[¶ ®T’ Tض¥∂ö ®T’ ÁÏæ «’„ ! ∏µÆ„ gƶ¥æß{¶Â¶„ P{hfi¶Â¶„ gƶ¥¶g¶∑¶Â¶„ <Tg¶∑¶Â¶„ ض„ Ø„T¶ g<Æâd¶ G¶T c
c c
c fi¶ØÿΩ«‡Â¶, ® ∑’ ∏µÆ„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ T’ضg¶„ ∑g’¥¶g¶„, 2 g∑¥¶ ~„T bg¶b’ ®Â¶m{T¶b’ T¶√K∑¶b’ fiæÚE>¶g¶„ö P{< ∑’ «’„ ! Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ ∏’„T¶<¥¥d¶b’ c
c c
c <¥\¢D<Æ*< G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ*< ? ® ∑’ ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ ∏µÆ„<Æ* g∑¥¶ fiæQ>„ ∏µÆ’ g∑¥¶ ~„T bg’ ®Â¶m{T’ T¶√K∑’ T¶√K„<Âö ®T’ ÁÏæ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! gg c
c c
c ¥[ ∏’„T¶<¥0 G¶T ∏’Â’ P{K„<Æ*< $ ® ∑’ ∏µÆ„ ¥g∑„∑’ «√Td¶ gƶT∂K„∑’ g∑¥¶ fiæQ>„∑’ g∑¥¶ ~„T bg’ ®Â¶m{T’ T¶√K∑’ T¶√Kd¶ ¥g¶∑¶ g¥∑’ «√T’ c
c c
c gƶT∂K’ T’ضg¶„ jg’¥¶g¶„, 2 G¶T fiÉæT¶¥¶g¶„ <[ P{uÿ> «√T √¶„Âg’ T’Ø’< jg’¥’<Â, 2 G¶g„T <Ø<¥* fi¶÷Ω«‡Â¶ ¶g„T <Ø<¥* fi≤>√d¶ $ ¥æ. 20-23. √¶„dgN¥ c
c c
c Ø„TfiÇbd¶® ¥’Gd -∏¥’Gd- ¥’Gd¶¥’Gd[fiæÚE>¶® «√T∏¶„ ¥g¶Æ¶∑’ 20. "«’„' <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ G¶T ®T’ Tض¥∂ö Ø„T¶ ∑’ «’„ ! "¥’Gd¶' < T[¯T’ c
c c
c <¥d¶ ? √¶„Âg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $∏Ω«aÁ¶∑g„d’ Ø„T¶∑’ $ 21. «’„ ! "∏¥’G¶' < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ <∑Qÿ>KTd∑g„d’ Ø„T¶∑’ $ 22 «’„ c
c c
c ! "¥’Gd¶¥’Gd¶' < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ ∏¥Ω«‡dg„d’ Ø„T¶∑’ $ 23. ¥„ P*{ Á¶< ∑’ «’„ ! Ø„T¶ < T[¯T’ <¥d¶ ? √¶„dg¶ ! Ø„T¶ ∑’ "j¶„ c
c c
c ¥’Gd¶' < T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 24. Ø„T¶∑’ ∏xg¶√b«¶¥¶«¶<¥[’ 24. Ø„T¶ ∑’ «’„ ! P{dK¶® «¶¥¶® «¶¥’< ? P{ÂK¶ T¶ «¶¥¶ «¶<¥Ég¶∑∂ <T<¥N¥< ? c
c c
c √¶„dg¶ ! Ø„T¶ ∑’ ∏xg¶√ƶ® «¶¥¶® «¶¥’<Â, ¥¶ <T d ∑’ ∏xg¶√ƶ «¶¥¶ «¶<¥Ég¶∑∂ <T<¥N¥< $ ¥æ. 25-28. P„{T<Ï- E>÷gzZ„ fi≤æ>Ç ∏’ÂP{KG¶∑∑¶ c
c c
c -~KgP{µg~Kg<jÉKG¶∑∑¶T[¯Td¶ 25. P„{TÏ∂ ∑’ «’„ ! ∏’ÂP{K’ T¶ ∏’<Âg¥K∂Kd’ T¶ G¶∑< fi¶¥b ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶∑< fi¶¥< $ 26. 1 Gƶ ∑’ c
c c
c «’„ ! P„{TÏ∂ ∏’ÂP{K’ T¶ ∏’<Âg¥K∂Kd’ T¶ G¶∑< fi¶¥< Âc¶ ∑’ E>÷gzZ„ <T ∏’ÂP{K’ T¶ ∏’<Âg¥K∂Kd’ T¶ G¶∑< fi¶¥< ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„, ¥¶„Ƕ c
c c
c G¶∑< fi¶¥< fig¶∑¶„ T¶ $ 2 ¥„ P*{ Â’ ¥¶„Ƕ ? ¥¶„Ƕ ∑’ P„{T<ÏN¥ T¶, P„{T<Ï¥¶TdN¥ T¶, P„{T<Ï÷T¶<¥d¶® T¶, P„{T<Ï÷T¶¥√N¥ T¶, P„{T<Ï÷T¶<¥d¶® c
c c
c T¶, Âhfi\aÁdN¥ T¶, Âhfi\aÁd¥¶T√N¥ T¶, Âhfi\aÁd¥¶<Td¶® T¶, Âhfi\aÁd÷T¶¥√N¥ T¶ Âhfi\aÁd÷T¶<¥d¶® T¶ $ ¥„ Â’ ¥¶„Ƕ $ 3 ¥„ P*{ Â’ c
c c
c fig¶∑„ ? fig¶∑„ ~÷\¯TÆ„ fir∑[„, Â’ Gƶö fiÇaÁ„, ∏∑æg¶∑„, ∏¶„Tµg„, ∏¶√g„ $ Gƶ ∏∑æd¶„√W¶K„ Âƶ ∑„d¯T’ fig¶∑’ G¶T „∑’ fiK’ j¶„ ∏[¶√g„, j¶„ ∏∑’ÂK¶√g„, c
c fiK’fiK¶√g„ $ 27. P„{TÏ∂ ∑’ «’„ ! ~KgP{µg’ T¶ ~Kg<jÉK’ T¶ G¶∑<Â, fi¶¥< ? Ħ, √¶„dg¶ ! G¶∑<Â, fi¶¥< $ 28. Gƶ ∑’ «’„ ! P„{TÏ∂ ~KgP{µg’ T¶0, c
c c
c Gƶ ∑’ ∏’ÂP{K„∑’ ∏¶Ï¶T√¶„ Âƶ ~KgP{µg„∑ <T ∏fiK¥„<¥Â¶„ ∑„d¯T¶„ $ ¥æ. 29-30. P„{T<Ï-T„g¶<∑dØ„T„ fi≤æ>Ç fi∑∂dg∑-Tbc¶K∑T[¯Td¶ 29. P„{TÏ∂ c
c c
c ∑’ «’„ ! fi∑∂Â’ g∑’ T¶, Tb’ T¶ c¶K„ɶ ? Ħ, c¶K„ɶ $ 30. 1 G„ ∑’ «’„ ! P„{TÏ∂ fi∑∂d’ g∑’ T¶ Tb’ T¶ c¶K„ɶ Â’ ∑’ T„g¶<∑d¶ Ø„T¶ G¶∑’<Â, fi¶¥’< ? √¶„dg¶ c
c c
c ! ∏zZ„√bd¶ G¶∑’< fi¶¥’<Â, ∏zZ„√bd¶ j G¶∑’< j fi¶¥’< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T j G¶∑’< j fi¶¥’< ? √¶„dg¶ ! T„g¶<∑d¶ Ø„T¶ Øÿ<Tƶ fir∑[¶, Â’ Gƶö c
c c
c g¶<d<gÚE>¶<Ø<Q>÷TT∆√¶ d, ∏g¶<d¥µg<W<Q>÷TT∆√¶ d $ ®T’ ∏∑’ÂK-fiK’fiK-fiÉ[¶&fiÉ[¶ d ÷T÷[¶ ∏∑æT÷[¶ $ ÂzZ ∑’ G„ „ ÷T÷[¶ „ G¶∑’< c
c c
c fi¶¥’< $ ¥„ „∑Q>„∑’0, Â’ ~„T $ ¥æ. 31-32. ¥Q>¶∑<Q>d∏∑æ[KØ„T¶∑’ P„{T<Ï∑¶ ¥Æ ∏¶Ï¶T¶bT[¯Td¶ 31. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! ∏∑æ[K¶„TT¶<Âd¶ Ø„T¶ ÂzZ√d¶ c
c c
c ~„T ¥g¶∑¶ bÆ√„∑’ P„{T<Ï∑¶ ¥<x* ∏¶Ï¶T’ T¶ ¥’϶T’ T¶ P{K„[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T fi«‡ ∑’ ∏∑æ[K¶„TT¶<Âd¶ Ø„T¶ G¶T P{K„[® ? √¶„dg¶ ! G’ c
c c
c ∑’ ∏∑æ[K¶„TT¶<Âd¶ Ø„T¶ ÂzZ√¶ ~„T ¥g¶∑¶ ∏Q>’ T¶ Æ„÷’ T¶ fi<¥∑’ T¶ P{¶K∑’ T¶ T¶√K∑’ T¶ fiæÚE>’<Â, Â’ ∑’ bÆ√„ P„{T<Ï ∏Q>’ T¶ G¶T T¶√K∑’ T¶ T¶√K„< $ c
c c
c ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 32. 1 G’ ∑’ «’„ ! bÆ√® ~„T P„{TÏ∂ ∏Q>’ T¶ G¶T T¶√K„< ’ ∑’ ∏∑æ[K¶„TT¶<Âd¶ Ø„T¶ ÂzZ√¶ ~„T ¥g¶∑¶ G¶∑’<Â, fi¶¥’< ? Ħ, G¶∑’< c

H fi¶¥’< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T fi¶¥’< ? √¶„Âg¶ ! „<¥* ∑’ Ø„T¶∑’ ∏∑’¶∏¶„ g∑¶„دTT‘√∑¶∏¶„ Ïx¶∏¶„ fi[¶∏¶„ ∏<«¥g∆¶√¶∏¶„ «T’< $ ¥„ „∑Q>„∑’ G’ ∑’
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EbÆ√„ P„{TÏ∂ G¶T fi¶0 $ ¥æ. 33. ∏∑æ[KØ„T¶∑gæT¥’Âg¶„Æ∑∂d[’ 33. ∏∑æ[K¶„TT¶<Âd¶ ∑’ «’„ ! Ø„T¶ P*{ ÷<Ør∑g¶„ƶ ÷T¥’Âg¶„ƶ Á∂∑g¶„ƶ ? √¶„dg¶F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 4,5,6

c
! c
c j¶„ ÷<Ør∑g¶„ƶ, ÷T¥’Âg¶„ƶ, j¶„ Á∂∑g¶„ƶ $ ¥æ. 34. P„{T<ÏN¥ b’<ØdfiÇbdG¶∑∑¶-fi¶¥∑¶∑’ fi≤>¥„ƶ„ 34. 1 P„{TÏ∂ ∑’ «’„ ! ∏¶d∑„<Æ* G¶∑b, fi¶¥b c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T P„{TÏ∂ ∑’ ∏¶d¶∑„<Æ* j G¶∑<Â, j fi¶¥< ? √¶„dg¶ ! P„{TÏ∂ ∑’ fiæK\zZg„∑’ <gd’ <fi G¶∑<Â, ∏<gd’ <fi G¶∑b c
c c
c G¶T <j¯Tæ≤>„ Ø’¥∑„ P„{T<ÏN¥ $ ¥„ „∑Q>„∑’0 $ ¥æ. 35. P„{T<ÏN¥ ÆzZ-fi¶d¶by∑’ ∏¶√¶¥fi®¥¶T√¶Æ∑’ fi≤æ>Ç Tu>g¶∑P{¶Ï-®N¥P{¶ÏT[¯Td¶ 35. 1 c
c c
c P„{TÏ∂ ∑’ «’„ ! ∏\N¥* ¥gd’<¥ G„¥æ ∏¶√¶¥fiØ„¥„¥æ ÆzZ’ T¶ fi¶Ø’ T¶ ¸¶Æ’ T¶ …{Œ’ T¶ ∏¶„√¶<Æ[¶∑’ <~Q><Â, fi«‡ ∑’ «’„ ! P„{TÏ∂ ¥„dP{¶Ï’<¥ <T „¥æ ~„T c
c c
c ∏¶√¶¥fiØ„¥„¥æ ÆzZ’ T¶ G¶T ∏¶„√¶<Æ[¶∑’ <~<Q>[® ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! G¶T P„{TÏ∂ ∑’ ∏\N¥* ¥gd’<¥ G„¥æ ∏¶√¶¥fiØ„¥„¥æ ÆzZ’ c
c c
c T¶ G¶T <~Q>< j¶„ ∑’ fi«‡ P„{TÏ∂ ¥„dP{¶Ï’<¥ <T „¥æ ~„T ∏¶√¶¥fiØ„¥„¥æ ÆzZ’ T¶ G¶T <~<Q>[® ? √¶„dg¶ ! P„{T<ÏN¥ ∑’ T∂Kd¥G¶„√¥W¯T¶® ~϶b’ c
c c
c ÷T√K∑¶b’ «T’<Â, ~϶„T√K∑Q>d¶® d ∑’ P„{TÏ∂ ∏\N¥* ¥gd’<¥ G„¥æ ∏¶√¶¥fiØ„¥æ ÆzZ’ T¶ G¶T <~Q>< ∑¶„ ∑’ fi«‡ P„{TÏ∂ ¥„dP{¶Ï’<¥ <T „¥æ ~„T G¶T c
c c
c <~<Q>[® $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T TæÇb-P„{TÏ∂ ∑’ ∏\N¥* ¥gd’<¥ G¶T <~<Q>[® $ ¥æ. 36. ~¶„W¥fiæ\¯T* fi≤æ>Ç O≤> -P{≤> -KƶbدT¶∑’ ¥ÆN¥√æ∑P{K∑¥¶gzZfim{T∑’ c
c c
c 36. 1 fi«‡ ∑’ «’„ ! ~¶„W¥fiæ¯T∂ O≤>¶∏¶„ O≤>¥ÆN¥’, fi≤>¶∏¶„ fi≤>¥ÆN¥’, P{≤>¶∏¶„ P{≤>¥ÆN¥’, Kƶ∏¶„ KÆ¥ÆN¥’, E>[¶∏¶„ E>[¥ÆN¥’, Ø’≤>¶∏¶„ Ø’≤>¥ÆN¥’ c
c c
c ∏<«<j¯T<[[¶ ÷TØ’¥„[® ? Ħ, fi«‡ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ fi«‡ ~¶„W¥fiæ¯T∂ G¶T ÷TØ’¥„[® ? √¶„dg¶ ! ~÷W¥fiæ\¯TN¥ ∑’ ∏∑’¶b’ دT¶b’ ÷ß{Kd¶«„Ø„∑’ c
c c
c <«Ég¶∑¶b’ Ïx¶b’ fi[¶b’ ∏<«¥g∆¶√¶b’ «T’< $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T ÷TØ’<¥[® $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ $$5.4$$   fi’~g¶„ ÷W„¥∏¶„ c
c c
c
c
"E>÷g' ¥æ. 1. E>÷gzZ’ fi≤æ>Ç P„{TÏ„∑’ ¥’Gg„∑’ ∏<¥¢D∑¶T[¯Td¶ 1. E>÷gzZ„ ∑’ «’„ ! g∑‡¥„ Â∂dg∑’Â’ ¥¶¥Â’ ¥gd’ P„{TÏ„∑’ ¥’Gg„∑’0 Gƶ c
c
c fi >g¥® ~÷zZæW„¥„ ∏¶Ï¶T√¶ Âƶ j„d¯T’ G¶T "∏ÏgzZæ' <[ T[¯T’ <¥d¶ $ ¥æ. 2-4. G∂T-~÷T∂¥Ø’≤>®¥æ ®T’«‡d-∏∑„T’«‡dT„d∑¶T[¯Td¶ 2. 1 c
c c
c ∏∆÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< G¶T fim{T„*< ¥¯T„ fi¶∑¶ ¥¯T„ «‡d¶ ¥¯T„ G∂T¶ ¥¯T„ ¥[¶ ®T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, ¥„ P{Æg„d’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ c
c c
c ∏∆÷\zZd¶ ®Tg¶baÁ’< G¶T T„Ø„*<Â, G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>¶ „ ®Tg¶Æ’¥æ $ ∏Æ’ fiæ∑ √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g G¶T fim{T„<g-∏zZ„√bd¶ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ ¥[¶ c
c c
c ®T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, ∏zZ„√bd¶ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ ¥[¶ ∏∑„T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ ∏zZ„√bd¶0 Â’ ~„T ÷ǶK„d¯T’ $ √¶„dg¶ ! G„ ∑’ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ c
c c
c ¥[¶ Gƶ P{≤>¶ P{µg¶ Âƶ T„Ø∑’ T„Ø„*< „ ∑’ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ ¥[¶ ®T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ G„ ∑’ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ ¥[¶ Gƶ P{≤>¶ P{µg¶ j¶„ Âƶ T„Ø∑’ T„Ø„*< „ c
c c
c ∑’ fi¶∑¶ «‡d¶ G∂T¶ ¥[¶ ∏∑„T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ ¥„ „∑Q>„∑’0 ÂÆ„T $ 3. 1 j„K<Âd¶ ∑’ «’„ ! P*{ ®T’«‡Â’ T„Ø∑’ T„Ø„*< ? ∏∑„T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! c
c c
c j„Kbd¶ ∑’ ®T’«‡d’ <fi T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, ∏∑„T’«‡d’ <fi T„Ø„∑’ T„Ø„*< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? Â’ ~„T $ √¶„dg¶ ! G„ ∑’ j„Kbd¶ Gƶ P{≤>¶ P{µg¶ Âƶ T„d∑’ T„Ø„*< „ ∑’ j„Kbd¶ c
c c
c ®T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ G„ ∑’ j„K<Âd¶ Gƶ P{≤>¶ P{µg¶ ∑¶„ Âƶ T„Ø∑’ T„Ø„*< „ ∑’ j„Kbd¶ ∏∑„T’«‡d’ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 4. ®T’ G¶T T„g¶<∑d¶ $ c
c c
c ¥’¥¶Kg’≤>Ï’ j„d¯T’ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[ G¶T <TÆKb $$   $$ fi’~g¥® fi’~g¶„ ÷W„¥∏¶„ ¥g[¶„ $$ 5.5 $$ E>Q>¶„ ÷W„¥∏¶„ "∏¶÷'    c
c c
c ¥æ. 1-4. ∏hfi¶÷d-Ø∂ƶ÷d-∏¥æ«Ø∂ƶ÷d-¥æ«Ø∂ƶ÷dP{µg¸’cÆ„÷fim{T∑¶ 1. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ ∏hfi¶÷d[¶® P{µg’ fiP{K„*< ? √¶„Âg¶ ! <Â<Æ* Ê>¶∑„<Æ*, Â’ c
c c
c Gƶ-fi¶∑„ ∏bT¶®[¶, g楒 Tb[¶, Âƶm{T’ ¥g∑’ T¶ g¶Æ∑’ T¶ ∏◊{¶¥æ®∑’ ∏∑„¥<∑É„∑’ ∏¥∑-fi¶K-Á¶bg-¥¶bg„∑’ fi≤>϶«„[¶, ®T’ ÁÏæ G∂T¶ ∏hfi¶÷d[¶® c
c c
c P{µg’ fiP{K„*< $ 2. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’ fiP{K„*< ? √¶„dg¶ ! <Â<Æ* Ê>¶∑„<Æ*öj¶„ fi¶∑„ ∏<ÂT¶b[¶, j¶„ g楒 T<Ø[¶, Âƶm{T’ ¥g∑’ T¶ g¶Æ∑’ T¶ c
c c
◊{¶¥æ®¥<∑É„∑’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg-¥¶bg„∑’ fi≤>϶«„[¶, ®T’ ÁÏæ G∂T¶ Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’ fiP{K„*< $ 3. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ ∏¥æ«Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’
H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EfiP{K„*< ? √¶„dg¶ ! fi¶∑„ ∏<ÂT¶b[¶, g楒 Tb[¶, Âƶm{T’ ¥g∑’ T¶ g¶Æ∑’ T¶ Æ∂<Ï[¶ <j*<Ø[¶ <Á*<¥[¶ √K<Æ[¶ ∏Tg<∆[¶, ∏∆ÂK„∑’ ∏g∑ær∑„∑’ ∏fi∂<ÂP{¶K®∑’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 6

c c
c ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg¥¶bg„∑’ fi≤>϶«„[¶, ®T’ ÁÏæ G∂T¶ ∏¥æ«Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’ fiP{K„*< $ 4. P{Æ’ ∑’ «’„ ! G∂T¶ ¥æ«Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’ fiP{K„*< ? √¶„dg¶ ! c
c c
c j¶„ fi¶∑„ ∏<ÂT¶<Â[¶, j¶„ g楒 Tb[¶, Âƶm{T’ ¥g∑’ T¶ g¶Æ∑’ T¶ T’<Ø[¶ jg’<¥[¶ G¶T fiÉæT¶<¥[¶, ∏∆ÂK„∑’ g∑ær∑„∑’ fi∂<ÂP{¶K®∑’ ∏¥∑-fi¶∑-Á¶bg- c
c c
c ¥¶bg„ ∑ ’ fi≤>϶«„ [ ¶, ®T’ ÁÏæ G∂T¶ ¥æ « Ø∂ƶ÷d[¶® P{µg’ fiP{K„ * <  $ ¥æ . 5-8. «’ ≤ ><Tß{∑g¶∑√¶Æ¶Tb-P{¶dd¶∑’ «’ ≤ >¶TƶK’ fi≤æ > Ç c
c c
c ∏¶K’<«d¶bfi’~P{Kd¶T[¯Td¶ 5. √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ «’„ ! «’≤>’ <Tß{∑g¶∑N¥ P„{b «’≤>’ ∏TÆK„ɶ, ÂN¥ ∑’ «’„ ! Â’ «’≤>’ ∏∑æ√T„¥g¶∑N¥ P*{ ∏¶K’<«d¶ c
c c
c P{Kd¶ P{Éb ? fi¶K‘√<Æd¶0, g¶d¶T<[d¶0, ∏fiÇaÁ¶0, <gÚE>¶Ø’¥∑0 ? √¶„dg¶ ! ∏¶K’<«d¶ P{Kd¶ P{Éb, fi¶K0, g¶d¶0, ∏fiÇ0; <gÚE>¶Ø’¥∑P{Kd¶ c
c c
c <¥d P{É<Â, <¥d j¶„ P{É< $ ∏Æ ¥„ «’≤>„ ∏<«¥g∆¶√„ «T< Â¶„ ¥„ fiÚE>¶ ¥¯T¶∏¶„ ¶∏¶„ fid∑æby«T’< $ 6. √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ «’„ ! «’≤>’ <Tß{∑g¶∑N¥ c
c c
c P{b® «’≤>’ ¥¶<ÂɄɶ, «’≤>„ d ¥„ ∏∑æT∑∂® <¥d¶, √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ «’„ ! ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ P*{ ∏¶K’<«d¶ P{Kd¶ P{Éb G¶T <gÚE>¶Ø’¥∑T<[d¶ P{Kd¶ P{Éb c
c c
c ? P{bdN¥ T¶ ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ P*{ ∏¶K’<«d¶ P{Kd¶ P{Éb G¶T <gÚE>¶Ø’¥∑T<[d¶ P{Kd¶ P{Éb ? √¶„dg¶ ! √¶Æ¶T<ÂN¥ ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ ∏¶K’<«d¶ P{Kd¶ c
c c
c P{Éb G¶T ∏fiÇaÁ¶<∑d¶; <gÚE>¶Ø’¥∑T<[d¶ P{Kd¶ <¥d P{Éb, <¥d j¶„ P{Éb $ P{bdN¥ ∑’ ¶∏¶„ ¥¯T¶∏¶„ fid∑æby«T’< $ 7. √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ «’„ ! c
c c
c «’≤>’ <Tß{∑g¶∑N¥ G¶T «’≤>„ ¥„ ÷T∑∂® <¥d¶, P{bdN¥ ∑’ «’„ ! ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ P*{ ∏¶K’<«d¶ P{Kd¶ P{É<Â0 ? √¶Æ¶T<ÂN¥ T¶ ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ P*{ ∏¶K’<«d¶ c
c c
c P{Kd¶ P{É<Â0 ? √¶„dg¶ ! P{bdN¥ ¶∏¶„ «’≤>¶∏¶„ Æ„<Q>Ѷ∏¶„ ~[¶K P{Kd¶∏¶„ P{É’<Â, <gÚE>¶Ø’¥∑P{Kd¶ «d∑¶® $ √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ ¶∏¶„ ¥¯T¶∏¶„ c
c c
c fid∑æby«T’< $ 8 1 √¶Æ¶T<ÂN¥ ∑’ «’„ ! «’≤>’ G¶T c∑„ d ¥„ ∏∑æT∑∂® <¥d¶0 ? ®d’ <fi Gƶ "«’≤>„ ÷T∑∂„' Âƶ j„d¯T’ $ 2 ~÷zZ¶„ ∏¶Ï¶T√¶„-c∑„ d ¥„ c
c c
c ÷T∑∂® <¥d¶ Gƶ fi >g¶„ ∏¶Ï¶T√¶„ "«’≤>„ d ¥„ ∏∑æT∑∂® <¥d¶' Âƶ j„d¯T¶„ $ fi >g-~÷zZ¶∑’ ®ß{¶„ √g¶„ $ <¸<Âd-Â<Âd¶∑’ ®ß{¶„ √g¶„ $ ¥æ. 9. fi<Ï[- c
c c
c T¶„P{<¥Äg¶∑„ ∏√<∑P{¶® ∏hfiP{µg-P{Kd¶¥T-T„Ø∑ÂK[fim{T∑¶ 9. ∏√<∑P{¶® ∑’ «’„ ! ∏Æÿ∑¶„É<Ï„ ¥g¶∑„ gƶP{µgÂK¶® ~„T gƶP{KdÂK¶® ~„T, c
c c
c gƶ¥TÂK¶® ~„T, gƶT„Ø∑ÂK¶® ~„T «T< $ ∏Æ„ ∑’ ¥g® ¥g® T¶„ß{<¥Ég¶∑„ T¶„ß{<¥Ég¶∑„ T¶„\ÚE>Ég¶∑„ ~KgP{¶Ï¥gd’<¥ b’√¶Ï«‡Â„ gæµgæK«‡Â„ c
c c
c E>¶Kd«‡Â„, Â∏¶„ fiÚE>¶ ∏hfiP{µgÂK¶® ~„T, ∏hfiP{KdÂK¶® ~„T, ∏hfi¶¥TÂK¶® ~„T, ∏hfiT„Ø∑ÂK¶® ~„T «T< ? Ħ, √¶„dg¶ ! ∏√<∑P{¶® ∑’ ∏Æÿ∑æÉ<Ï„ c
c ¥g¶∑„0 Â’ ~„T $ ¥æ. 10-11. c∑æfiaÁ„O√fiæK¥-c∑æ<j¯T[∑<j<g[G∂T-c∑æ∏TdT¶∑’ P{¶bd¶<Ød¶∏¶„ fi’~ P{Kd¶∏¶„ 10. 1 fiæK¥„ ∑’ «’„ ! c∑æ’ c
c c
c fiK¶gæ¥<Â, c∑æ’ fiK¶gæ<¥[¶ ÷¥æ’ fiK¶gæ¥<Â, ÷¥æ’ fiK¶gæ<¥[¶ Ê>¶∑’ Ê>¶<Â, Ê>¶∑’ Ê>Ƕ ∏¶dÂP{r∑¶dd’ ÷¥æ’ P{K„<Â, ∏¶ddP{r∑¶dd’ ÷¥æ’ P{K„[¶ ÷â’ T„ƶ¥’ ÷¥æ’ c
c c
c ÷\¯TÆ<Â, 2 ¶„ ∑’ ¥„ ÷¥æ’ ÷â’ T„ƶ¥’ ÷\¯T<Æ® ¥g¶∑„ G¶b’ ÂzZ fi¶∑¶b’ «‡d¶b’ G∂T¶b’ ¥[¶b’ ∏<«Æ∑< T[„< τN¥„< ¥’O¶®< ¥’Ou>„< fiK¶T„< c
c c
c P{϶g„<Â, Ê>¶∑¶∏¶„ Ê>¶∑’ ¥’P{¶g„<Â, G∂<T¶¶„ TTK¶„T„<Â, ® ∑’ «’„ ! ¥„ fiæK¥„ P{<ÂP{K® ? √¶„dg¶ ! G¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ c∑æ’ fiK¶gæ¥< G¶T ÷\¯TÆ< ¶T’ c
c c
c ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® G¶T fi¶∑¶<ÂT¶ÂP{Kd¶®, fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ 2 G„<¥* <fi d ∑’ G∂T¶∑’ ¥K∂K„<Æ*¶„ c∑‡ <j¯T<[® „ <T d ∑’ G∂T¶ P{¶bd¶® G¶T c
c c
c fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ 11. ®T’ c∑æfiæQ>„ fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* $ G∂T¶ fi’~<Æ* $ rƶm{ fi’~<Æ* $ ÷¥‡ fi’~<Æ* $ ¥K„ fi[∑„ ◊{Ï„ rƶm{ fi’~<Æ* $ ¥æ. 12. c∑æfiaÁ„T√fiæK¥- c
c c
c c∑æ<j¯T[∑<j<g[G∂T¶∑’ P{Æ’<~<j<g[¶-«¶Tfi¥’√„ P{¶bd¶<Ød¶∏¶„ ~÷K¶„ P{Kd¶∏¶„, c∑æ∏TdT-c∑‡T‘√Æ-<~Q>g¶∑G∂T¶∑’ ~ fi’~ P{Kd¶∏¶„ 12. ∏Æ„ c
c c
c ∑’ ¥„ ÷¥‡ ∏hfi∑¶„ √Œd[¶® «¶Kd[¶® √挥’«¶Kd[¶® ∏Æ„ T∂¥¥¶® fiǶ„Tdg¶∑„ G¶b’ ÂzZ fi¶∑¶b’ G¶T G∂<T¶¶„ TTK¶„T„<Â, ®T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{<ÂP{K® c
c c
c ? √¶„dg¶ ! G¶T’ ~ ∑’ ¥„ ÷¥‡ ∏hfi∑¶„ √Œdd¶® G¶T TTK¶„T„< ¶T’ ~ ∑’ ¥„ fiæK¥„ P{¶bd¶® G¶T ~÷<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ>„ $ G„<¥* <fi d ∑’ G∂T¶∑’ ¥K∂K„<Æ* c∑‡ c

H <j¯T<[® „ <T G∂T¶ ~÷<Æ* P{Kd¶<Æ* $ c∑æfiæQ>„ ~÷<Æ* $ G∂T¶ ~÷<Æ* $ rƶm{ ~÷<Æ* $ ÷¥‡ fi’~<Æ* $ ¥K„, fi[∑„, ◊{Ï„, rƶm{ fi’~<Æ* $ G„ <T d ¥„ G∂T¶ ∏Æ„
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

EfiǶ„Tdg¶∑N¥ ÷T‘√Æ„ <~Q>’< „ <T d ∑’ G∂T¶ P{¶bd¶® G¶T fi’~<Æ* P{Kd¶<Æ* fiæQ> $ ¥æ. 13. ∏∆÷\zZd¶∑’ ~÷-fi’~G¶„d∑¥dg∑æN¥¸Æÿ¥g¶br∑F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 6,7

c
- c
c g∑æN¥Ï¶„dfim{T∑¶® fiKƶKfiæ¯Td’ ~÷-fi’~G¶„d∑¥dj„Kbd¸Æÿ¥ - g¶br∑<jKd϶„dfim{T∑¶ 13. ∏∆÷\zZd¶ ∑’ «’„ ! ®Tg¶baÁ’< G¶T fim{T„*<Â-¥„ c
c c
c Gƶj¶g® GæT<Â* GæT¶∑„ ÆzZ„∑’ ÆzZ„ √„rƄɶ, ~ß{N¥ T¶ j¶g∂ ∏K√¶÷[¶ <¥d¶ ®T¶g„T G¶T ~[¶K fi’~ G¶„d∑¥Â¶b’ ¸Æÿ¥g¶br∑„ g∑æd϶„® g∑æN¥„<Æ* $ ¥„ c
c c
c P{Æg„Â’ «’„ ! ®T’ ? √¶„dg¶ ! G’ ∑’ „ ∏∆÷\zZd¶ G¶T g∑æN¥„<Æ*, G„ „ ®Tg¶Æ’¥æ <gÚE>¶0 $ ∏Æ’ fiæ∑ √¶„dg¶ ! ®Tg¶baÁ¶<g G¶T ®T¶g„T ~[¶Kfi’~ c
c c
c G¶„d∑¥Â¶b’ ¸Æÿ¥g¶br∑„ <jKb϶„® j„Kb®<Æ* $ ¥æ. 14 j„Kbd<TPæ{¯T∑¶T[¯Td¶ 14. j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ ®√[’ fi«‡ <T÷\¯T[® ? fiæÆ[’ fi«‡ <TPæ{\¯T[® ? c
c c
c Gƶ G∂T¶<«√g„ ∏¶Ï¶T√¶„ Âƶ j„d¯T¶„ G¶T ØÿK<Æd¶¥’ $ ¥æ. 15-18. ∏¶Æ¶P{µg¶<ØK¶d<fi*≤>’¶∑’ ∏∑TÉ[’ fiƶK√¶∑’ ¸ÆÿG∑g¢D«¶¥√-fi∆T√¶∑’, c
c c
c ∏¶Æ¶P{µg¶b<fi*≤>„ ∏∑TÉm{T„∑ «æ’G’¶∑’ ∏∆¥¶Æ°∑’ ¥ghfid¶∑’ ∏∑¶Ï¶„d√¶∑’ ∏¶K¶Æ∑¶&«¶TT[¯Td¶, ∏¶Ï¶„d√¶∑’ ~ ∏¶K¶Æ∑¶¥Ω«¶TT[¯Td¶ 15. 1 c
c c
c "∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ ∏∑TÉ„'<[ g∑’ fiƶK„[¶ «T<Â, ¥„ ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ ∏∑¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ P{¶Ï’ P{K„< j\zZ ÂN¥ ∏¶K¶Æ∑¶ $ 2 ¥„ ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ c
c c
c ∏¶Ï¶„bdfi≤>ß’{„ P{¶Ï’ P{K„< ∏\zZ ÂN¥ ∏¶K¶Æ∑¶ $ 3 ®Â„∑’ √g„∑’ j„d¯T’-P{IdP{≤>’ Ê><Td√’ Kbd√’ P’{¶K«[’ Øÿ\Ω«aÁ«[’ TW<Ïd¶«[’ <√϶∑«[’ c
c c
c <¥É¶ÂK<fi*≤>’ K¶d<fi*≤>’ $ 16. 1 "∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ ∏∑TÉ„' <[ ¸ÆÿG∑g¢D„ «¶<¥[¶ ¥dg„T fiK«æ’<G[¶ «T<Â, ¥„ ∑’ ÂN¥ Ê>¶∑N¥ G¶T ∏\zZ ÂN¥ ∏¶K¶Æ∑¶ c
c c
c $ 2 ®d’ <fi ÂÆ ~„T G¶T K¶d<fi*≤>’ $ 17. "∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ ∏∑TÉ„' <[ ¥d’ ∏∆g∆N¥ ∏∑æhfiضT„[¶ «T<Â, ¥„ ∑’ ÂN¥0 ®d’ ÂÆ ~„T G¶T K¶d<fi*≤>’ $ 18. c
c c
c "∏¶Æ¶P{µg’ ∑’ ∏∑TÉ„' <[ ¸ÆÿG∑g¢D„ fi∆Tb[¶ «T<Â, ¥„ ∑’ ÂN¥ G¶T ∏\zZ ∏¶K¶Æ∑¶ G¶T K¶d<fi*≤>’ $ ¥æ. 19. √∑¥¶KaÁ∑„ ∏<√϶dg¶∑¶∑’ c
c c
c ∏¶dKd-÷T¢D¶d¶∑’ ÂΩ«T¶b<«T‘√Æ∑„<Æ* <¥¢D¶∑¶ 19. ∏¶dKd-÷T¢D¶® ∑’ «’„ ! ¥<T¥d’<¥ √∑’ ∏<√϶® ¥’<√rÆg¶∑„ ∏<√϶® ÷T<√rÆg¶∑„ c
c c
c P{<Â<Æ* «T‘√Æ∑„<Æ* <¥¢D< G¶T ∏’Â’ P{K„< ? √¶„Âg¶ ! ∏zZ„√b® „∑„T «T‘√Æ∑„∑’ <¥¢D<Â, ∏zZ„√b® ض„Ç„∑’ «T‘√Æ∑„∑’ <¥¢D<Â, ÂÇ’ fiæ∑ «T‘√Æ∑’ c
c c
c j¶<Âß{g< $ ¥æ. 20. ∏Ω«aÁ¶∑fiÇbdP{µg¸’cT[¯Td¶ 20. G„ ∑’ «’„ ! fiK’ ∏<Ï®∑’ ∏¥’®∑’ ∏Ω«aÁ¶∑„∑’ ∏Ω«aÁ¶< ÂN¥ ∑’ P{Æhfi√¶K¶ P{µg¶ c
c c
c P{É’< ? √¶„dg¶ ! G„ ∑’ fiK’ ∏<Ï®∑’ ∏¥’®∑’ ∏Ω«aÁ¶∑„∑’ ∏Ω«aÁ¶< ÂN¥ ∑’ ÂÆhfi√¶K¶ ~„T P{É’<Â, GzZ„T ∑’ ∏<«¥g¶√ÚE>< ÂzZ„T ∑’ fi≤>¥’T„Ø„<Â, c
c
c ¶„ ¥„ fiÚE>¶ T„Ø„< $ ¥„T’ «’„ ! 2 <[0 $   $$ fi’~g¥® E>Q>¶„ ÷W„¥∏¶„ $$ 5.6 $$ ¥[g¶„ ÷W„¥¶„ "®d∑'   ¥æ. 1-2. fiKg¶∑æfiæ‘√Ï- c
c
c c
c ØÿfiØ„<¥d¶bÁ’c¶∑’ ®d∑¶<ØT[¯Td¶ 1. fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ∑’ «’„ ! ®d< T„d< G¶T Â’ Â’ «¶T’ fiK∑g< ? √¶„dg¶ ! <¥d ®d< T„d< G¶T fiK∑g<Â, <¥d ∑¶„ c
c c
c ®d< G¶T ∑¶„ fiK∑g< $ 2. 1 ØÿfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ ®d< G¶T fiK∑gb ? √¶„dg¶ ! <¥d ®d< G¶T fiK∑g<Â, <¥d ∑¶„ ®d< G¶T ∑¶„ fiK∑g<Â; <¥d c
c c
c Ø„¥„ ®d<Â, Ø„¥„ j¶„ ®d< $ 2 <ÂfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ ®d<Â0 ? √¶„dg¶ ! <¥d ®d< 1, <¥d j¶„ ®d< 2, <¥d Ø„¥„ ®d<Â, j¶„ Ø„¥„ ®d< 3, <¥® Ø„¥„ ®d<Â, c
c c
c j¶„ Ø„¥¶ ®d’< 4, <¥d Ø„¥¶ ®d’<Â, j¶„ Ø„¥„ ®d< 5 $ 3 ~÷hfi®<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ ®d<Â0 ? √¶„dg¶ ! <¥d ®d< 1, <¥d j¶„ ®d< 2, <¥d Ø„¥„ ®d<Â, ∑¶„ c
c Ø„¥„ ®d< 3, <¥d Ø„¥„ ®d<Â, ∑¶„ Ø„¥¶ ®d’< 4, <¥d Ø„¥¶ ®d’<Â, j¶„ Ø„¥„ ®d< 5, <¥d Ø„¥¶ ®d’<Â, j¶„ Ø„¥¶ ®d’< 6 $ 4 Gƶ ~÷hfiØ„<¥∏¶„ Âƶ c
c c
c fi’ ~ fiØ„ < ¥∏¶„ , Âƶ G¶T ∏∑’  fiØ„ < ¥∏¶„ $ ¥æ . 3-8. fiKg¶∑æ fi ¶„ ‘ √Ï-Øÿ fi ®<¥d¶bÁ’ c ¶∑’ ∏<¥c¶K¶∏¶„ √ ¶Æ∑-∏√<∑ P{¶dg¢DD¶≤>∑- c
c c
c fiæaÁÏ¥’Tu>√g„ƶ„Ñ∂«T∑-√’√¶fi≤>¥¶„d¶√g∑T[¯Td¶ 3. 1 fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ∑’ «’„ ! ∏<¥c¶K’ T¶ ÁæKc¶K’ T¶ ∏¶„√¶Æ„ɶ ? Ħ, ∏¶„√¶Æ„ɶ $ 2 ¥„ ∑’ c
c c
c «’„ ! ÂzZ <E>É„É T¶ <«É„É T¶ ? √¶„Âg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„, j¶„ ÁÏæ ÂzZ ¥zZ’ P{g< $ 4. ®T’ G¶T ∏¥’Á„Éfi®<¥∏¶„ $ 5. 1 ∏∑’ÂfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ c
c c
c ∏<¥c¶K’ T¶ ÁæKc¶K’ T¶ ∏¶„√¶Æ„ɶ ? Ħ, ∏¶„√¶Æ„ɶ $ 2 ¥„ ∑’ ÂzZ <E>Ʉɶ T¶ <«É„É T¶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√b® <E>É„É T¶ <«É„É T¶, ∏zZ„√b® j¶„ c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E<E>É„É T¶ j¶„ <«É„É T¶ $ 6. ®T’ ∏√<∑P{¶dN¥ g¢D’g¢D„∑’ $ Â<Æ* ∑TK’ "<Dd¶®É¶' «¶<∑¯T’ $ 7. ®T’ fiæaÁÏ¥’Tu>√N¥ gƶg„ÆN¥ g¢D’g¢D„∑F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 7

c
’$ c
c Â<Æ* "÷Ñ„ <¥d¶' $ 8. ®T’ √’√¶® gƶ∑Ø∂® fi≤>¥¶„Â’ ƯTg¶√ÚE>„ɶ $ Â<Æ* "<T<∑O¶dg¶TɄɶ, ÷Ø√¶T[’ T¶ ÷Ø√<¸*Øÿ’ T¶ ∏¶„√¶Æ„ɶ, ¥„ ∑’ ÂzZ fiKd¶TɄɶ' c
c c
c $ ¥æ. 9-10. fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï-ØÿfiØ„<¥d¶bÁ’c¶∑’ ¥∏x-¥g¢D-¥fiØ„<¥d¶bT[¯Td¶ 9. fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ∑’ «’„ ! P*{ ¥∏â„ ¥g¢D„ ¥fiØ„¥„ ? ÷ضÆÿ ∏∑â„ c
c c
c ∏g¢D„ ∏fiØ„¥„ ? √¶„Âg¶ ! ∏∑â„ ∏g¢D„ ∏fiØ„¥„, j¶„ ¥∏â„ j¶„ ¥g¢D„ j¶„ ¥fiØ„¥„ $ 10. 1 ØÿfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ P*{ ¥∏x„ ¥g¢D„ ¥fiØ„¥„ ? ÷ضÆÿ c
c c
c ∏∑x„ ∏g¢D„ ∏fiØ„¥„ ? √¶„dg¶ ! ¥∏x„ ¥g¢D„ ¥fiØ„¥„, ∑¶„ ∏∑x„ ∑¶„ ¥g¢D„ ∑¶„ ∏fiØ„¥„ $ 2 <ÂfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! ∏∑x„ ¥g¢D„ c
c c
c ¥fiØ„¥„, j¶„ ¥∏x„ ∑¶„ ∏g¢D„ ∑¶„ ∏fiØ„¥„ $ 3 Gƶ ØÿfiØ„<¥∏¶„ Âƶ G„ ¥g¶ „ «¶<∑d¯T¶ $ G„ <T¥g¶ „ Gƶ <Âfi®<¥∏¶„ Âƶ «¶<∑d¯T¶ $ 4 ¥’Á„ÉfiØ„<¥® c
c c
c ∑’ «’„ ! Á’c„ P*{ ¥∏â„ 6, fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! <¥d ¥∏x„ ∏g¢D„ ¥fiØ„¥„, <¥d ∏∑â„ ¥g¢D„ ¥fiØ„¥„ $ 5 Gƶ ¥’Á„ÉfiØ„<¥∏¶„ Âƶ ∏¥’Á„ÉfiØ„<¥∏¶„ <T, c
c c
c ∏∑’ÂfiØ„<¥∏¶„ <T $ ¥æ. 11-13. fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï-Øÿfi®<¥d¶bÁ’c¶∑’ fiK¶„hfiK’ ◊æ{¥∑¶T[¯Td¶ 11. 1 fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ∑’ «’„ ! fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï’ ◊æ{¥g¶∑„ P*{ c
c c
c Ø„¥„∑’ Ø„¥’ ◊æ{¥< 1 ? Ø„¥„∑’ Ø„¥„ ◊æ{¥< 2 ? Ø„¥„∑’ ¥¯T’ ◊æ{¥< 3 ? Ø„¥„<Æ* Ø„¥’ ◊æ{¥< 4 ? Ø„¥„<Æ* Ø„¥„ ◊æ{¥< 5 ? Ø„¥„<Æ* ¥¯T’ ◊æ{¥< 6 ? ¥¯T„∑’ Ø„¥’ ◊æ{¥< c
c c
c 7 ? ¥¯T„∑’ Ø„¥„ ◊æ{¥< 8 ? ¥¯T„∑’ ¥¯T’ ◊æ{¥< 9 ? √¶„dg¶ ! j¶„ Ø„¥„∑’ Ø„¥’ ◊æ{¥<Â, j¶„ Ø„¥„∑’ Ø„¥„ ◊æ{¥<Â, j¶„ Ø„¥„∑’ ¥¯T’ ◊æ{¥< ∑¶„ Ø„¥„<Æ* Ø„¥’ ◊æ{¥<Â, j¶„ c
c c
c Ø„¥„<Æ* Ø„¥„ ◊æ{¥<Â, j¶„ Ø„¥„<Æ* ¥¯T’ ◊æ{¥<Â, ∑¶„ ¥¯T„∑’ Ø„¥’ ◊æ{¥<Â, ∑¶„ ¥¯T„∑’ Ø„¥„ ◊æ{¥<Â, ¥¯T„∑’ ¥¯T’ ◊æ{¥< $ 2 ®T’ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ØÿfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑„ c
c c
c ¥[g-∑Tg„<Æ* ◊æ{¥< $ 3 fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑„ <jhfi\ÚE>g®<Æ* <Â<Æ* ◊æ{¥< $ 4 Gƶ fiKg¶∑æfi¶„‘√϶„ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥¶<T∏¶„ ®T’ ◊æ{¥¶T„d¯T¶„ c
c c
c G¶T ∏∑’ÂfiØ„<¥∏¶„ $ 12. 1 ØÿfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï’ ◊æ{¥g¶∑„0 fiæÚE>¶ ? Â<Âd-jTg„<Æ* ◊æ{¥< $ 2 Øÿfi®<¥∏¶„ ØÿfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑¶„ fi >g- c
c c
c Âbd-¥[g-∑Tg„<Æ* ◊æ{¥< $ 3 Øÿfi®<¥∏¶„ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑¶„ ∏¶<ØÑ®<Æ d fi\ÚE>Ñ®<Æ d <Â<Æ* ◊æ{¥<Â, g\¢Dg®<Æ* <Â<Æ* <T fi≤>¥„Æ„d¯T’ $ 4 c
c c
c ØÿfiØ„<¥∏¶„ Gƶ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥¶<T¶„ ®T’ ◊æ{¥¶T„d¯T¶„ G¶T ∏∑’ÂfiØ„<¥d’ $ 13. 1 <ÂfiØ„<¥® ∑’ «’„ ! Á’c„ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï’ ◊æ{¥g¶∑„0 fiæÚE>¶ $ Â<Âd-E>Q>- c
c c
c jTg„<Æ* ◊æ{¥< $ 2 <ÂfiØ„<¥∏¶„ ØÿfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑¶„ fi >g®∑’ Â<Âd®∑’ ~÷zZ-E>Q>-¥[g-∑Tg„<Æ* ◊æ{¥< $ 3 <ÂfiØ„<¥∏¶„ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥g¶∑¶„ ¥¯T„¥æ <T c
c c
c Ê>¶∑„¥æ ◊æ{¥< $ 4 Gƶ <ÂfiØ„<¥∏¶„ <ÂfiØ„<¥d’ ◊æ{¥¶<T¶„ ®T’ <ÂfiØ„<¥∏¶„ G¶T ∏∑’Âfi®<¥®∑’ ¥’G¶„®d¯T¶„ $ 5 Gƶ <ÂfiØ„<¥∏¶„ ®T’ G¶T ∏∑’Âfi®<¥∏¶„ c
c «¶<∑d¯T¶„ $ ¥æ. 14-28 fiKg¶∑æfiæ‘√Ï-ØÿfiØ„<¥d¶bÁ’c¥’¸’<cدT-Á„[-«¶T¶∑’ P{¶Ï∏¶„ T[¯Td¶ 14. 1 fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ ∑’ «’„ ! P{¶Ï¶„ P„{T<ÇK’ ƶ„< c
c c
c ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’Á„É’ P{¶Ï’ $ 2 ®T’ G¶T ∏∑’ÂfiØ„<¥∏¶„ $ 15. 1 ®√fiØ„¥¶„√¶ >„ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√Ï„ ¥„® Â\µg T¶ Ê>¶∑„ ∏∆\µg T¶ c
c c
c Ê>¶∑„ P{¶Ï∏¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’<ÁÉb«¶√’ $ 2 ®T’ G¶T ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶„√¶ >„ $ 3 ®√fiØ„¥¶„√¶ >„ ∑’ «’„ c
c c
c ! fi¶„‘√Ï„ <jK„® P{¶Ï∏¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’Á„É’ P{¶Ï’ $ 4 ®T’ G¶T ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶„√¶ >„ $ 16. 1 ®√√æ∑P{¶Ï® ∑’ c
c c
c «’„ ! fi¶„‘√Ï„ P{¶Ï¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’Á„É’ P{¶Ï’ $ 2 ®T’ G¶T ∏∑’Â√æ∑P{¶Ï® $ 17. ®T’ Tr∑-√’c-K¥ -◊{¶¥0 c
c c
c G¶T ∏∑’Â√æ∑ÏæaÁ„ $ 18. ®T’ ¥æÆÿgfiK∑® fi¶„‘√Ï„ $ 19. ®T’ ¸¶ØKfiK∑® fi¶„‘√Ï„ $ 20. ¥ØøfiK∑„ ∑’ «’„ ! fiæ‘√Ï„ P{¶Ï∏¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! c
c c
c GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’ ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ 21. ∏¥WfiK∑„ Gƶ ®√√æ∑P{¶Ï® $ 22. fiKg¶∑æfi¶„‘√ÏN¥ ∑’ «’„ ! ∏’ÂK’ P{¶Ï¶„ P„{T<~K’ ƶ„b c
c c
c ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’<ÁÉ’ P{¶Ï’ $ 23. 1 ØÿhfiØ„<¥dN¥ ∑’ «’„ ! Á’cN¥ ∏’ÂK’ P{¶Ï∏¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, c
c c
c ÷ß{¶„¥„∑’ ∏∑’Â’ P{¶Ï’ $ 2 ®T’ G¶T ∏∑’ÂfiØ„<¥∏¶„ $ 24. 1 ®√fiØ„¥¶„√¶ >N¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√ÏN¥ ¥„dN¥ ∏’ÂK’ P{¶Ï¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ c

H ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’Á„É’ P{¶Ï’ $ 2 ®T’ G¶T ∏¥’Á„ÉfiØ„¥¶„√¶ >„ $ 25. 1 ®√fiØ„¥¶„√¶ >N¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√ÏN¥ <jK„dN¥ ∏’ÂK’ P{¶Ï¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ?
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E√¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ 2 ®T’ G¶T ∏¥’Á„Éfi®¥¶„√¶ >„ $ 26. Tr∑ -√’c -K¥ -◊{¶¥ -¥æÆÿgfiK∑dF
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 7,8

c
- c
c ¸¶ØKfiK∑d¶∑’ ®Â„<¥* G Ç„T ¥’<~Q>∑¶ Â’ ~„T ∏’ÂK’ <fi «¶<∑d¯T’ $ 27. ¥WfiK∑dN¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√ÏN¥ ∏’ÂK’ P{¶Ï¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ c
c c
c ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¥’Á„É’ P{¶Ï’ $ 28. ∏¥WfiK∑dN¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√ÏN¥ ∏’ÂK’ P{¶Ï∏¶„ P„{T<~K’ ƶ„b ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ c
c c
c ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ ¥æ. 29. دTQ>¶∑¶÷d-Á„[Q>¶∑¶÷d-∏¶„√¶Æ∑Q>¶∑¶÷d-«¶TQ>¶∑¶÷d¶∑’ ∏hfi¶¸Æÿd’ 29. ®dN¥ ∑’ «’„ ! دTQ>¶∑¶÷dN¥ c
c c
c Á„[Q>¶∑¶÷dN¥ ∏¶„√¶Æ∑Q>¶∑¶÷dN¥ «¶TQ>¶∑¶÷dN¥ P{dK„ P{dK„<Æ*¶„ G¶T <T¥„¥¶<Æd¶ T¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯TzZ¶„T„ Á„[Q>¶∑¶÷®, ∏¶„√¶Æ∑Q>¶∑¶÷® c
c c
c ∏¥’Á„É√æ∑„, دTQ>¶∑¶÷® ∏¥’Á„É√æ∑„, «¶TQ>¶∑¶÷® ∏¥’Á„É√æ∑„ $ Á„[¶„√¶Æ∑-دT„ «¶TQ>¶∑¶÷d’ ~ ∏hfi¸Æÿ’ $ Á„[„ ¥¯TzZ¶„T„ ¥„¥¶ Ê>¶∑¶ ∏¥’Á√æ∑¶ c
c c
c $$1$$ ¥æ. 30-36. ~÷¯T∂¥bØ’≤>√„¥æ ¥¶K’«¶bT[¯Td¶ 30. 1 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ ¥¶K’«¶ ¥fiK‘√ƶ ? ÷ضÆÿ ∏∑¶K’«¶ ∏fiK‘√ƶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ c
c c
c ¥¶K’«¶ ¥fiK‘√ƶ, j¶„ ∏∑¶K’«¶ ∑¶„ ∏fiK‘√ƶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T ∏fiK‘√ƶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ ∑’ fiæ ><TP{¶d’ ¥g¶K’«’< G¶T Â¥P{¶d’ ¥g¶K’«’<Â, ¥K∂K¶ c
c c
c fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, P{µg¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ¥<~ -∏<~Â-g∂¥d¶b’ دT¶b’ fiK‘√<Æd¶b’ «T<Â; ¥„ „∑Q>„∑’ Â’ ~„T $ 31. 1 ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ «’„ ! P*{ c
c c
c ¥¶K’«¶ ¥fiK‘√ƶ ? ÷ضÆÿ ∏∑¶K’«¶ ∏fiK‘√ƶ ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ ¥¶K’«¶ ¥fiK‘√ƶ, j¶„ ∏∑¶K’«¶ ∏fiK‘√ƶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶ c
c c
c ∑’ fiæ ><TP{¶d’ ¥g¶K’«’< G¶T Â¥P{¶d’ ¥g¶K’«’<Â, ¥K∂K¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, P{µg¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, «T∑¶ fiK0 «T’<Â, Ø„T¶ Ø„T∂∏¶„ g∑æN¥¶ g∑æN¥∂∏¶„ c
c c
c <ÂKaÁG¶„<∑d¶ <ÂKaÁG¶„<∑∑∂∏¶„ fiK‘√<Æd¶∏¶„ «T’<Â, ∏¶¥∑ -¥d∑-«’≤>g[¶„T√K∑¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ¥<~Â-∏<~[-g∂¥d¶b’ دT¶b’ fiK‘√<Æd¶b’ c
c c
c «T’<Â; ¥„ „∑Q>„∑’ ÂÆ„T $ 3 ®T’ G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶ $ 32. ®<√*<Ød¶ Gƶ j„Kbd¶ $ 33. 1 ¸„b’<Ød¶ ∑’ «’„ ! P*{ ¥¶K’«¶ ¥fiK‘√ƶ ?0 Â’ ~„T G¶T ¥K∂K¶ c
c c
c fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ¸¶<ÆKd¶ «’≤>g[¶„T√K∑¶ fiK0 «T’<Â, ¥<~[-∏<~[0 G¶T «T’< $ 2 ®T’ G¶T ~÷K*<Ød¶ $ 34. fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶ ∑’ «’„ ! Â’ c
c c
c ~„T G¶T P{µg¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, t>’P{¶ P‡{≤>¶ ¥„϶ <¥ÆK∂ fiΩ«¶K¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, GÏ-ZÏ-<¸Ï-√æ≤>-Ï„∑¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ÷¢DK-<j¢DK- c
c c
c <~ÑÏ-fiÑÏ-T\hfi∑¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ∏√≤>-Â≤>¶√-ØÆ-jØ∂∏¶„ T¶<T-fiæaÁK∑∂ -Ø∂<Æd¶ √æ’G¶<Ïd¶ ¥K¶ ¥Kfi’<Âd¶∏¶„ ¥K¥Kfi’<Âd¶∏¶„ <¸Ïfi’<Âd¶∏¶„ c
c c
c fiK‘√<Æd¶∏¶„ «T’<Â, ∏¶K¶g-÷ɶ∑¶ P{¶∑∑¶ T∑¶b’ T∑¥’≤>¶b’ T∑K¶by∏¶„ fiK‘√<Æd¶∏¶„ «T’<Â, Ø„T÷Ï-¥«¶-fiT¶-Z‡«¶ Á¶<Âd-fiKÁ¶∏¶„ fiK‘√<Æd¶∏¶„ c
c «T’<Â, fi¶√¶K&u>¶Ï√-~Kd¶-ضK-√¶„fiæK¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, fi¶¥¶Ø-OK-¥K∑-Ï„∑-∏¶T∑¶ fiK‘√<ƶ «T’<Â, <¥*O¶≤>√<Â√-~÷ß{-~ÇK-~÷µgæÆ- c
c c
c gƶfiƶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, ¥√≤>-KÆ-G¶∑-Gæ‘√-<√<Ñ-<Z<Ñ-¥∂d ¥’Øg¶<∑d¶∏¶„ fiK‘√<Æd¶∏¶„ «T’<Â, ϶„Æ∂-϶„ÆP{≤>¶Æ-P{≤>ÚEæ>d¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, c
c c
c «T∑¶ fiK‘√<Æd¶ «T’<Â, Ø„T¶ Ø„T∂∏¶„ g∑æN¥ g∑æN¥∂∏¶„ <ÂKaÁG¶„<∑d¶ <ÂKaÁG¶„<∑∑∂∏¶„ ∏¶¥∑-¥d∑ -Á’«-«’≤>-¥<~[¶ ∏<~[-g∂¥d¶b’ دT¶b’ c
c c
c fiK‘√<Æd¶b’ «T’<Â; ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 35. Gƶ <ÂKaÁG¶„<∑d¶ Âƶ g∑æN¥¶ <T «¶<∑d¯T¶ $ 36. T¶∑g’ÂK-G¶„<Â¥ -T„g¶<∑d¶ Gƶ «T∑T¶¥∂ Âƶ j„d¯T¶ c
c c
c $ ¥æ. 37-44. fi’~hfid¶KÆ„÷-∏Æ„…{∑’ T[¯Td¶ 37. fi’~ Ƅ‡ fir∑[¶, Â’ Gƶö Æ„Âæ’ G¶∑<Â, Æ„Âæ’ fi¶¥<Â, Æ„Âæ’ ¸æ¢D<Â, Æ„Âæ’ ∏<«¥g¶√ÚE><Â, Æ„Âæ’ E>÷gzZgK∑’ c
c c
c gK< $ 38. fi’~„T Ƅ‡ fir∑[¶, Â’ Gƶö Æ„Âæ∑¶ G¶∑< G¶T Æ„Âæ∑¶ E>÷gzZgK∑’ gK< $ 39. fi’~ Ƅ‡ fir∑[¶, Â’ Gƶö Æ„Âæ’ j G¶∑b G¶T Æ„Âæ’ ∏r∑¶∑gK∑’ c
c c
c gK< $ 40. fi’~ Ƅ‡ fir∑[¶, Â’ Gƶö Æ„Âæ∑¶ ∑ G¶∑< G¶T Æ„Âæ∑¶ ∏r∑¶∑gK∑’ gK< $ 41. fi’~ ∏Æ„…{ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏Æ„÷’ G¶∑b G¶T ∏Æ„÷’ P„{T<ÏgK∑’ c
c c
c gK< $ 42. fi’~ ∏Æ„…{ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏Æ„÷∑¶ G¶∑b G¶T ∏Æ„÷∑¶ P„{T<ÏgK∑’ gKb $ 43. fi’~ ∏Æ„…{ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏Æ„÷’ j G¶∑b G¶T ∏Æ„÷’ c
c c
c E>÷gzZgK∑’ gKb $ 44. fi’~ ∏Æ„…{ fir∑[¶, Â’ Gƶö ∏Æ„÷∑¶ j G¶∑b G¶T ∏Æ„÷∑¶ E>÷gzZgK∑’ gKb $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   $$ fi’~g¥® c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E¥[g¶„ ÷W„¥∏¶„ ¥g[¶„ $$5.7 $$    ∏Q>g¶„ ÷W„¥¶„ "<jd’Ê>'    ¥æ. 1-2. «√T∏¶„ <¥N¥¶∑’ j¶Kdfiæ[-<jd’Ê>fiæ[¶∑’ ®√zZ<TÆK∑’ F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 8

c 1. c
c c
c „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ G¶T fiK¥¶ fi≤>√¶ $ „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’„T¶¥∂ j¶Kdfiæ[„ j¶g’ ∏∑√¶K„ fi√<«W® G¶T c
c c
c <TÆK< $ 2. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏’„T¶¥∂ <jd’Ê>fiæ[„ ∑¶g’ ∏∑√¶K„ fi√<«W® G¶T <TÆK< $ ¥æ. 3-4. fiæ‘√ÏfiÇbd¥∏x- c
c c
c ¥g¢D-¥fiØ„¥¶<Ø<T¥d¶® <jd’Ê>fiæ[fiæÚE>¶® j¶Kdfiæ[N¥ fiÇæ[K’ 3. ® ∑’ ¥„ <jd’Ê>fiæ[„ ∏∑√¶K„ G„∑¶g„T j¶Kdfiæ[„ ∏∑√¶K„ „∑„T ÷T¶√ÚE><Â, ÷T¶√\ÚE>[¶ c
c j¶Kdfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö ¥¯Tfi¶„‘√϶ „ ∏ɶ„ ! P*{ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶ ? ÷ضÆÿ ∏∑ⶠ∏g¢D¶ ∏fi®¥¶ ? "∏ɶ„' <[ j¶Kdfiæ[„ ∏∑√¶K„ c
c c
c <jd’Ê>fiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö ¥¯Tfi¶„‘√϶ g„ ∏ɶ„ ! ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶, j¶„ ∏∑ⶠ∏g¢D¶ ∏fi®¥¶ $ 4. 1 ® ∑’ ¥„ <jd’Ê>fiæ[„ ∏∑√¶K„ j¶KØfiæ[’ c
c c
c ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö G< ∑’ „ ∏ɶ„ ! ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶, j¶„ ∏∑ⶠ∏g¢D¶ ∏fiØ„¥¶; P*{ دT¶Ø„¥„∑’ ∏ɶ„ ! ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠc
c c
c ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶, j¶„ ∏∑ⶠ∏g¢D¶ ∏fiØ„¥¶ ? Á„[¶Ø„¥„∑’ ∏ɶ„ ! ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶ ? ÂÆ ~„T $ P{¶Ï¶Ø„¥„∑’0 ? Â’ ~„T $ «¶T¶Ø„¥„∑’ c
c c
c ∏ɶ„ !0 ? Â’ ~„T $ 2 ® ∑’ ¥„ j¶Kdfiæ[„ ∏∑√¶K„ <jd’Ê>fiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö دT¶Ø„¥„∑ <T g„ ∏ɶ„ ! ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fiØ„¥¶, j¶„ ∏∑ⶠc
c c
c ∏g¢D¶ ∏fiØ„¥¶; Á„[¶®¥„∑ <T ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏â¶0; ÂÆ ~„T P{¶Ï¶Ø„¥„∑ <T; Â’ ~„T «¶T¶Ø„¥„∑ <T $ ¥æ. 5-9. دT<Ø∏¶Ø„¥„<Æ* ¥¯Tfi¶„‘√϶∑’ c
c c
c j¶Kdfiæ[fim{T∑¶® <jd’Ê>fiæ[P{d<j¥„ƶ∑’ÂK’ j¶Kdfiæ[N¥ <jd’Ê>fiæ[’ fib ¥Ω«¶Tfim{T∑zZ’ <T∆[∂, <jd’Ê>fiæ[P{d’ دT¶<Ø∏¶Ø„¥„<Æ* fiæ‘√Ïghfi¶¸Æÿdfiæ¯Td’ c
c c
c ¥g¶Æ¶∑’ ~ 5. ® ∑’ ¥„ <jd’Ê>fiæ[„ ∏∑√¶K„ j¶Kdfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Td¶¥∂ -G< ∑’ ∏ɶ„ ! دT¶Ø„¥„∑’ ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fi®¥¶, j¶„ ∏∑ⶠc
c c
c ∏g¢D¶ ∏fi®¥¶; ®T’ „ fiKg¶∑æfi¶„‘√Ï„ <T ¥∏â„ ¥g¢D„ ¥fi®¥„, ∑¶„ ∏∑â„ ∏g¢D„ ∏fi®¥„; G< ∑’ ∏ɶ„ ! Á„[¶Ø„¥„∑ <T ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏0 3, G¶T ®T’ c
c c
c „ ®√fiØ„¥¶„√¶ >„ <T fi¶„‘√Ï„ ¥∏â„ ¥g¢D„ ¥fiØ„¥„; G< ∑’ ∏ɶ„ ! P{¶Ï¶Ø„¥„∑’ ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fi®¥¶, ®T’ „ ®√¥gdÊ>Â∂® <T fi¶„‘√Ï„ 3 Â’ c
c c
c ~„T; G< ∑’ ∏ɶ„ ! «¶T¶Ø„¥„∑’ ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏ⶠ¥g¢D¶ ¥fi®¥¶ 3, ®T’ „ ®√√æ∑P{¶Ï® <T fi¶„‘√Ï„ ¥∏â„ 3 Â’ ~„T; ∏Æ Â„ ®T’ j «T<Â, ¶„ G’ TØ<¥ c
c c
c دT¶Ø„¥„∑ <T ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥∏0 3, j¶„ ∏∑ⶠ∏g¢D¶ ∏fiØ„¥¶, ®T’ Á„[¶Ø„¥„∑ <T, P{¶Ï¶0, «¶T¶Ø„¥„∑ <T Â’ ∑’ <gÚE>¶ $ 6. ® ∑’ j¶Kdfiæ[„ ∏∑√¶K„ c
c c
c <jd’Ê>fiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö j¶„ ÁÏæ Td’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! ®ÂgQ>’ G¶∑¶g¶„ fi¶¥¶g¶„, G< ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! j¶„ <√϶d’< fiKP{<Æ[® Â’ bÚE>¶<g ∑’ Ø„T¶∑æ\hfid¶∑’ c
c c
c ∏’<® ®ÂgQ>’ ¥¶„Ƕ <j¥µg G¶<∑[® $ 7. ® ∑’ ¥„ <jd’Ê>fiæ[„ ∏∑√¶K„ j¶Kdfiæ[’ ∏∑√¶K’ ®T’ Tض¥∂ö دT¶Ø„¥„∑ <T g„ ∏ɶ„ ¥¯Tfi¶„‘√϶ ¥fiØ„¥¶ <T c
c c
c ∏fiØ„¥¶ <T ∏∑’¶ $ Á„[¶Ø„¥„∑ <T ®T’ ~„T $ P{¶Ï¶Ø„¥„∑ <T «¶T¶Ø„¥„∑ <T ®T’ ~„T $ G„ دT¶„ ∏fiØ„¥„ ¥„ Á„[∏¶„ <jdg¶ ∏fiØ„¥„, P{¶Ï¶„ <¥d ¥fiØ„¥„ <¥d c
c c
c ∏fiØ„¥„, «¶T∏¶„ <¥d ¥fiØ„¥„ <¥d ∏fiØ„¥„ $ G„ Á„[∏¶„ ∏fiØ„¥„ ¥„ دT¶„ <¥d ¥fiØ„¥„ <¥d ∏fiØ„¥„, P{¶Ï¶„ «d∑¶®, «¶T¶„ «d∑¶® $ Gƶ Á„[∏¶„ ®T’ c
c c
c P{¶Ï¶„ $ «¶T¶„ G„ دT¶„¥fiØ„¥„ ¥„ Á„[¶„ <¥d ¥fiØ„¥„ <¥d ∏fiØ„¥„, ®T’ P{¶Ï¶„ «¶T¶„ <T $ G„ Á„[¶„ ¥fiØ„¥„ ¥„ دT¶„ <jdg¶ ¥fiØ„¥„, P{¶Ï∏¶„ c
c «d∑¶®, «¶T¶„ «d∑¶® $ Gƶ دT¶„ Âƶ P{¶Ï¶„ «¶T¶„ <T $ 8. ®Â„<¥ ∑’ «’„ ! fi¶„‘√϶∑’ دT¶Ø„¥„∑’ Á„[¶Ø„¥„∑’ P{¶Ï¶Ø„¥„∑’ «¶T¶Ø„¥„∑’ ¥fiØ„¥¶∑ d c
c c
c ∏fiØ„¥¶∑ d P{ÂK„ P{ÂK„<Æ*¶„ G¶T <T¥„¥¶<Æd¶ T¶ ? j¶Kdfiæ[¶ ! ¥¯TzZ¶„T¶ fi¶„‘√϶ «¶T¶Ø„¥„∑’ ∏fiØ„¥¶, P{¶Ï¶Ø„¥„∑’ ∏fiØ„¥¶ ∏¥’Á„É√æ∑¶, دT¶Ø„¥„∑’ c
c c
c ∏fiØ„¥¶ ∏¥’Á„É√æ∑¶, Á„[¶Ø„¥„∑’ ∏fiØ„¥¶ ∏¥’Á„É√æ∑¶, Á„[¶Ø„¥„∑’ ~„T ¥fiØ„¥¶ ∏¥’Á„É√æ∑¶, دT¶Ø„¥„∑’ ¥fiØ„¥¶ <T¥„¥¶<Æd¶, P{¶Ï¶Ø„¥„∑’ ¥fiØ„¥¶ c
c c
c <T¥„¥¶<Æd¶, «¶T¶Ø„¥„∑’ ¥fiØ„¥¶ <T¥„¥¶<Æd¶ $ 9. ® ∑’ ¥„ j¶Kdfiæ[„ ∏∑√¶K„ <jd’Ê>fiæ[’ ∏∑√¶K’ T’Øb jg’¥b, <jd’Ê>fiæ[’ ∏∑√¶K’ T’<Ø[¶ jg’<¥[¶ ®ÂgQ>’ c
c c
c ¥µg’ <T∑®∑’ «æɶ„ «æɶ„ Á¶g„<Â, 2 [¶ ¥Gg„∑’ ÂT¥¶ ∏hfi¶∑’ «¶T„g¶∑„ <TÆKb $ ¥æ. 10-13. G∂T -~÷¯T∂¥bØ’≤>√-<¥x„¥æ Tâ∂ -ƶ∑∂-∏T<Q>Â[T[¯Td¶ c

H 10. "«’„ !' <[ «√T’ √¶„Âg„ ¥g∑’ G¶T ®T’ Tض¥∂ö G∂T¶ ∑’ «’„ ! P*{ Tâ’<Â, ƶd’<Â, ∏T<Q>d¶ ? √¶„dg¶ ! G∂T¶ ∑¶„ Tâ’<Â, j¶„ ƶd’<Â, ∏T<Q>¶ $ 11.
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

Ej„K<Âd¶ ∑’ «’„ ! P*{ Tâ’<Â, ƶd’<Â, ∏T<Q>¶ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ Tâ’< <T, ƶd< <T, ∏T<Q>d¶ <T $ 12. Gƶ j„Kbd¶ ®T’ G¶T T„g¶<∑d¶ $ 13. <¥x¶ ∑’ «’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 8,9

c
„ c
c ! 0 fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! <¥x¶ Tâ’<Â, j¶„ ƶd’<Â, ∏T<Q>¶ <T $ ¥æ. 14. G∂T„¥æ ¥¯Tx¶∏T<Q>Â[fim{T∑¶ 14. G∂T¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ∏T<Q>¶ √¶„dg¶ c
c c
c ! ¥¯Tx’ $ ¥æ. 15-19. ~÷T∂¥Ø’≤>√„¥æ Tâ∂-ƶ∑∂ ∏T<Q>ÂP{¶Ïg¶∑fim{T∑¶ 15. 1 j„K<Âd¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ Tâ’< ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, c
c c
c ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ 2 ®T’ ƶd’< $ 3 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ∏T<Q>d¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ~÷¯T∂¥’ gæÆÿ[¶ c
c c
c $ 4 ®T’ ¥[¥æ <T fiæ >T∂¥æ "Tâ’<Â, ƶd’<Â' «¶<∑d¯T’ $ jTK’ ∏T<Q>„¥æ bg’ j¶∑[’, Â’ Gƶö Kd∑hfi«¶® fiæ >T∂® ∏≤>¶Ï∂¥’ gæÆÿ[¶, ¥ß{Khfi«¶® ~¶„W¥ c
c c
c K¶b’<Ød¶b’, T¶Ïædhfi«¶® g¶¥’, fi’P{hfi«¶® ض„ g¶¥¶, c‡ghfi«¶® ~[¶K g¶¥¶, Âg¶® ∏Q>g¶¥¶, ÂgÂg¶® ¸¶K¥ g¶¥¶ $ 16. 1 ∏¥æKPæ{g¶K¶ <T Tâ’< c
c c
c ƶd’<Â, Gƶ j„Kbd¶ $ ∏T<Q>¶ GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏Q>~[¶Ï∂¥’ gæÆÿ[¶ $ 2 ®T’ Ø¥<Tƶ <T $ 17. ®<√*<Ød¶ Tâ’< <T, ƶd’< <T, ∏T<Q>d¶ <T $ c
c c
c ®Â„<Æ* <Â<Æ <T GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ 18. 1 ¸„b’<Ød¶ Tâ’< ƶd’< ÂÆ„T $ ∏T<Q>¶ GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ض„ c
c c
c ∏’¶„gæÆÿ[¶ $ 2 ®T’ G¶T ~ÂæK*<Ød¶ $ 19. ∏T¥„¥¶ ¥¯T„ Tâ’<Â, ƶd’< ÂÆ„T $ ∏T<Q>d¶∑’ ∑¶∑[’ bg’, Â’ Gƶö ¥µgæ\ÚE>gfi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶∑’ ض„ c
c c
c ∏’¶„gæÆÿ[¶ $ √Ω«Tß’{<Âd¶∑’ ~÷¯T∂¥’ gæÆÿ[¶ $ ¥µgæ\ÚE>gg∑æN¥¶∑’ ∏Q>~[¶Ï∂¥’ gæÆÿ[¶ $ √Ω«Tß’{<Âdg∑æN¥¶∑’ ~÷¯T∂¥’ gæÆÿ[¶ $ T¶∑g’ÂK-G¶„<Â¥- c
c c
c ¥¶„Ƶg∂¥¶∑„¥æ ∏Q>~[¶Ï∂¥’ gæÆÿ[¶ $ ¥∑’Pæ{g¶K„ ∏Q>¶K¥ K¶<Â*<Ød¶b’ ~[¶Ï∂¥’ d gæÆÿ[¶ $ g¶<Æ*Ø„ ~÷T∂¥’ K¶<Â*<Ød¶b’, T∂¥ d gæÆÿ[¶ $ ¸’«Ï¶„® fi’~ ~[¶Ï∂¥’ c
c c
c K¶<Â*<Ød¶b’ $ ϒ® j÷<Â* K¶<Â*<Ød¶b’ $ gƶ¥æß„{ ¥Q>’ K¶<Â*<Ød¥Â’ $ ¥ÆN¥¶K„ ض„ K¶<Â*<Ød¥Â¶b’ $ ∏¶∑d-fi¶∑d¶∑’ ¥’Á„ɶ g¶¥¶ $ ∏¶K∑&Çæd¶∑’ ¥’Á„ɶb’ c
c c
c T¶¥¶b’ $ ®T’ √„T„É√Ø„T¶∑’ $ <TGd-T„Gd’Â-Gd’Â-∏fiK¶<Gd¶∑’ ∏¥’<Áɶb T¶¥¥ÆN¥¶b’ $ ¥¯TQ><¥x„ d fi<Ï∏¶„TgN¥ ¥’Á„É<«¶√¶„ $ ®T’ «¶<∑d¯T’- c
c c
c Tâ’< ƶd’< GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„É<«¶√’; ∏T<Q>d¶∑’ G’ «<∑d’ $ ¥æ. 20. <¥x„¥æ Tâ∂-∏T<Q>ÂP{¶Ïg¶∑fim{T∑¶ 20. 1 c
c c
c <¥x¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ Tâ’< ? √¶„dg¶ ! GÆr∑„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏Q>¥gd¶ $ 2 P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ∏T<Q>d¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ c
c c
c E>µg¶¥¶ $ ¥æ. 21-28. G∂T-~÷¯T∂¥bØ’≤>√-<¥x„¥æ ¥¶„T~d¶b~÷«’√∂T[¯Td¶ 21. G∂T¶ ∑’ «’„ ! P*{ ¥¶„T~d¶, ¥¶T~d¶, ¥¶„T~d¥¶T~d¶, c
c c
c <jŒT~d<jKT~d¶ ? √¶„dg¶ ! G∂T¶ ∑¶„ ¥¶„T~d¶, j¶„ ¥¶T~d¶, ∑¶„ ¥¶„T~d¥¶T~d¶, <jŒT~d<jKT~d¶ $ 22. ®<√*<Ød¶ Â<ÂdfiØ„, ¥„¥¶ G∂T¶ ~÷<Æ <T c
c fiØ„<Æ* «¶<∑d¯T¶ $ 23. <¥x¶ ∑’ «’„ ! 0fiæÚE>¶ $ √¶„dg¶ ! <¥x¶ ¥¶„T~d¶, ∑¶„ ¥¶T~d¶, ∑¶„ ¥¶„T~d¥¶T~d¶, <jŒT~d<jKT~d¶ $ 24. G∂T¶ ∑’ «’„ ! c
c c
c P„{T<Âd’ P{¶Ï’ <jŒT~d<jKT~d¶ ? √¶„dg¶ ! ¥¯Tx’ $ 25. 1 j„K<Âd¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ¥¶„T~d¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® c
c c
c ∏¥’Á„Éb«¶√’ $ 2 P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ¥¶T~d¶ ? ®T’ ~„T $ 3 P„{T<Âd’ P{¶Ï’ ¥¶„T~d¥¶T~d¶ ? ®T’ ~„T $ 4 P„{T<Âd’ P{¶Ï’ <jŒT~d<jKT~d¶ ? √¶„dg¶ ! c
c c
c GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ¸¶K¥ gæÆÿ[¶ $ 26. ®<√*<Ød¶ ¥¯T„ ¥¶„T~d¥¶T~d¶ ¥¯Tx’ $ 27. ¥„¥¶ ¥¯T„ ¥¶„T~d¶ <T, ¥¶T~d¶ <T, ¥¶„T~d¥¶T~d¶ <T, c
c c
c <jŒT~d<jKT~d¶ <T GÆ∆„∑’ ®√’ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏¶T<Ïd¶® ∏¥’Á„É<«¶√’ ∏T<Q>®<Æ* Tß’{<ÂP{¶Ï¶„ «¶<∑d¯T¶„ $ 28. 1 <¥x¶ ∑’ «’„ ! P„{T<Âd’ P{¶Ï’ c
c c
c ¥¶„T~d¶ ? √¶„dg¶ ! GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ ∏Q> ¥gd¶ $ 2 P„{T<Âd’ P{¶Ï’ <jŒT~d<jKT~d¶ ? GÆ∆„∑’ ®ß’{ ¥gd’, ÷ß{¶„¥„∑’ E>µg¶¥¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ c
c c
c
c
«’„ ! <[ 0 $   $$ fi’~g¥® ∏Q>g¶„ ÷W„¥¶„ $$5.8 $$ jTg¶„ ÷W„¥∏¶„ "K¶d<√Æ'   ¥æ. 1. jTgæW„¥√N¥ ÷Tæ‘O¶∏¶„ 1. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ c
c
c ¥g®∑’ G¶T ®T’ Td¶¥∂ö ¥æ. 2. ∏’√«‡d-∏’Â<Q>dTzZæ¥gT¶®∑ K¶d<√Æj√KfiÇ<«r∑¶T[¯Td¶ 2. 1 P{<gØ’ «’„ ! "j√K’ K¶d<√Æ’' < fiTæÇ< ? P*{ fiæ >T∂ c
c c
c "j√K’ K¶d<√Æ’' < fiTæÇ< ? ∏¶…{ "j√K’ K¶d<√Æ’' < fiTæÇ< ? G¶T T∑N¥Â∂ ? Gƶ ®d∑æW„¥® fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶∑’ T[¯T¶ Âƶ «¶<∑d¯T’ G¶T c

H cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E¥<~Â-∏<~Â-g∂¥d¶b’ دT¶b’ "j√K’ K¶d<√Æ’'< fiTæÇ< ? √¶„Âg¶ ! fiæ >T∂ <T "j√K’ K¶d<√Æ’'< fiTæÇ< G¶T ¥<~Â-∏<~Â-g∂¥d¶b’ دT¶b’ "j√K’F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - ◊¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 9.10

c c
c K¶d<√Æ’'< fiTæÇ< $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„dg¶ ! fiæ >T∂ G∂T¶ < d ∏G∂T¶ < d "j√K’ K¶d<√Æ’'< fiTæÇ< G¶T ¥<~[-∏<~[-g∂¥d¶b’ دT¶b’ G∂T¶ < c
c c
c d ∏G∂T¶ < d "j√K’ K¶d<√Æ’'< fiTæÇ<Â, ¥„ „∑Q>„∑’ Â’ ~„T $ ¥æ. 3. ÷GG¶„d -∏’cd¶KT[¯Td¶ 3. 1 ¥„ j‡∑’ «’„ ! <Ød¶ ÷ɶ„„, K¶<Â* ∏’cP{¶K„ ? Ħ, c
c c
c √¶„dg¶ ! G¶T ∏’cP{¶K„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„Âg¶ ! <Ød¶ ¥æ«¶ fi¶„‘√϶, ¥æ«„ fi¶„‘√ÏfiK∑¶g„, K<[* ∏¥æ«¶ fi¶„‘√϶, ∏¥æ«„ fi¶„‘√ÏfiK∑¶g„, ¥„ „∑Q>„∑’0 $ c
c c
c ¥æ. 4-9. ~÷¯T∂¥bØ’≤>√„¥æ ÷ɶ„d -∏’cd¶KT[¯Td¶ 4. 1 j„Kbd¶∑’ «’„ ! P*{ ÷ɶ„®, ∏’cP{¶K„ ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶∑’ j¶„ ÷ɶ„®, ∏’cd¶K„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 c
c c
c ? √¶„Âg¶ ! j„Kbd¶∑’ ∏¥æ«¶ fi¶„‘√϶, ∏¥æ«„ fi¶„‘√ÏfiK∑¶g„, ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 5. 1 ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ «’„ ! P*{ ÷ɶ„„, ∏’cP{¶K„ ? √¶„dg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ c
c c
c ÷ɶ„„, j¶„ ∏’cP{¶K„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„Âg¶ ! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ ¥æ«¶ fi¶„‘√϶, ¥æ«„ fi¶„‘√ÏfiK∑¶g„, ¥„ „∑Q>„∑’ ®T’ TæÇ<Â0 $ 3 ®T’ G¶T Z<∑d¶∑’ $ 6. c
c c
c fiæ ><TP{¶bd¶ G¶T „b’<Ød¶ Gƶ j„Kbd¶ $ 7. 1 ~÷K*<Ød¶∑’ «’„ ! P*{ ÷ɶ„„, ∏’cP{¶K„ ? √¶„Âg¶ ! ÷ɶ„„ <T, ∏’cP{¶K„ <T $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„Âg¶ ! c
c c
c ~ÂæK*<Ød¶∑’ ¥æ«¶&¥æ«¶ fi¶„‘√϶, ¥æ«¶&¥æ«„ fi¶„‘√ÏfiK∑¶g„, ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 8. ®T’ G¶T g∑æN¥¶∑’ $ 9. T¶∑g’ÂK -G¶„<Â¥-T„g¶<∑d¶ Gƶ ∏¥æKPæ{g¶K¶ $ c
c c
c ¥æ. 10 -13. ~÷¯T∂¥bØ’≤>√„¥æ ¥gd¶<ØP{¶Ïj¶∑T[¯Td¶ 10. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! j„Kbd¶∑’ ÂzZ√d¶∑’ ®T’ fir∑¶d<Â, Â’ Gƶö ¥gd¶ < T¶ ∏¶T<Ïd¶ < c
c c
c T¶ G¶T ∏¶„¥\hfi∑∂ < T¶ ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ ? ∑¶„ bgQ>„ ¥gQ>„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T ¥gd¶ < T¶ ∏¶T<Ïd¶ < T¶ G¶T ∏¶„¥\hfi∑∂ < T¶ ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ c
c c
c ? √¶„dg¶ ! bÆ’ „<¥* fig¶∑’, bÆ’ „<¥* ®T’ fir∑¶d<Â, Â’ Gƶö ¥gd¶ < T¶ G¶T ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’ G¶T j¶„ ®T’ fir∑¶d<Â, Â’ Gƶö ¥gd¶ < T¶ G¶T c
c c
c ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ $ 11. ®T’ G¶T fi’<~*<Ød<ÂKaÁG¶„<∑d¶∑’ $ 12. 1 ∏\zZ ∑’ «’„ ! g∑æN¥¶∑’ bÆ√¶∑’ ®T’ fir∑¶d<Â, Â’ Gƶö ¥gd¶ < T¶ G¶T c
c c
c ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ ? Ħ, ∏\zZ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„Âg¶ ! bÆ’ „<¥* g¶∑’, bÆ’ „<¥* fig¶∑’, bÆ’ ~„T „<¥* ®T’ fir∑¶d<Â, Â’ Gƶö ¥gd¶ < T¶ G¶T c
c c
c ÷N¥\hfi∑∂ < T¶ $ ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 13. T¶∑g’ÂK-G¶„<Â¥ -T„g¶<∑d¶∑’ Gƶ j„Kbd¶∑’ $ ¥æ. 14-16. ∏¥’Á„É϶„d¶bfiæÚE>¶® ¥g¶Æ¶∑¶∑’ÂK’ fi¶¥¶T<Ç¢¢Z„K¶∑’ c
c c
c fi’~G¶gcµgfi≤>fi¶Ï∑¶fiæ¯T’ <¥<x-Ø„T϶„√√g∑T[¯Td¶ 14. 1 „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ fi¶¥¶T<Çɶ Z„K¶ «√T’¶„ G„∑„T ¥g∑„ «√T’ gƶT∂K„ „∑„T c
c c
c ÷T¶√ÚE>’<Â, „∑„T ÷T¶√\ÚE>[¶ ¥g∑N¥ «√T∏¶„ gƶT∂KN¥ ∏Ø°K¥¶g’„ Ê>Ƕ ®T’ Tض¥∂ö ¥„ j‡∑’ «’„ ! ∏¥’Á„É„ ϶„®, ∏∑’¶ K¶<Â*<Ød¶ ÷hfi<É*¥æ T¶ c
c ÷hfiÉ’< T¶ ÷hfi<ÉN¥’< T¶ ?, <T√\ÚE>*¥æ T¶ <T√ÚE>’< T¶ <T√\ÚE>*N¥’< T¶ ?, fiK[¶ K¶<Â*<Ød¶ ÷hfi<É*¥æ T¶ ÷hfiÉ’< T¶ ÷hfi<ÉN¥’< T¶ ? c
c c
c <T√\ÚE>*¥æ T¶ 3 ? Ħ, ∏ɶ„ ! ∏¥’Á„É„ ϶„®, ∏∑’¶ K¶<Â*<Ød¶0 Â’ ~„T $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’ G¶T <T√\ÚE>N¥’< T¶ ? ¥„ j‡∑’ «„ ∏ɶ„ ! fi¶¥„∑’ ∏KÆd¶ c
c c
c fiæK¥¶Ø¶∑∂®∑’ ""¥¶¥Â„ ϶„® Tæb„ ∏∑¶Ø∂® ∏∑TØ‘√„ fiK[„ fiKTæ≤>„; Æ„Q>¶ <T\zZr∑„, g¢D„ ¥’<Á[„, ÷\hfi* <T¥¶Ï„, ∏Æ„ fi<Ïd’P{¥’Ê>„, g¢D„ TKTbK<T‘√<Æ„, c
c c
c ÷\hfi* ÷xgæb’√¶P{¶K¥’Ê>„ $ „ (?Â’) <¥* ~ ∑’ ¥¶¥d’<¥ ϶„√’<¥ ∏∑¶<Ød’<¥ ∏∑TØ‘√’<¥, fiK[’<¥ Æ„Q>¶ <T\zZr∑’<¥, g¢D„ ¥’<Á[’<¥, ÷\hfi* <T¥¶Ï’<¥, c
c c
c ∏Æ„ fi<Ïd’P{¥’Ê>d’<¥, g¢D„ TKTbK<T‘√<Æd’<¥, ÷\hfi* ÷xgæb’√¶P{¶K¥’Ê>d’<¥ ∏∑’¶ G∂TO∑¶ ÷hfi<É[¶ ÷hfi<É[¶ <jÏ∂d’< $ fiK[¶ G∂TO∑¶ ÷hfi<É[¶ c
c c
c ÷hfi<É[¶ <jÏ∂d’< $ ¥„ «‡® ÷hfi∆„ <T√„ fiK∑® ∏G∂T„<Æ* ϶„ß{<Â, fi϶„ß{b $ G„ ϶„ß{b ¥„ ϶„® ? "Ħ, «√T’ ! $ ¥„ „∑Q>„∑’ ∏ɶ„ ! ®T’ TæÇ< ∏¥’Á„É„ c
c c
c Â’ ~„T $ 3 Âhfi<«<Â* ~ ∑’ „ fi¶¥¶TDŽɶ Z„K¶ «√T’¶„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ fiÇ<«G¶∑’< "¥¯Tr∑æ’ ¥¯TØK<¥*' $ 15. ® ∑’ Z„K¶ «√T’¶„ ¥g∑’ «√T’ gƶT∂K’ c
c c
c T’Ø’< jg’¥’<Â, 2 ®T’ Tض<¥ö bÚE>¶<g ∑’ «’„ ! ÂæΩ«’ ∏’<® ~¶÷ɶg¶∏¶„ cµg¶∏¶„ fi’~gƯTbd’ ¥hfi≤>ß{g∑’ cµg’ ÷T¥’fi<É[¶∑’ <TÆK[® $ ∏ƶ¥æÆ’ c
c c
c Ø„T¶∑æ\hfid¶ ! g¶ fi≤>¸’c P{K„Æ $ 16. ® ∑’ „ fi¶¥¶T<Çɶ Z„K¶ «√T’¶„ G¶T ~Kg„<Æ* ÷N¥¶¥<jN¥¶¥„<Æ* <¥x¶ G¶T ¥¯TØÿaÁhfiÆ∂∑¶, ∏zZ„√bd¶ Ø„T¶ c

H Ø„T϶„√¥„ æ ÷TT∆¶ $ ¥æ. 17. Ø„T϶„√~÷«„Øfim{T∑¶ 17. P{<Â<Tƶ ∑’ «’„ ! Ø„T϶„√¶ fir∑[¶ ? √¶„dg¶ ! ~÷\¯Tƶ Ø„T϶„√¶ fir∑[¶, Â’ Gƶö «T∑T¶¥∂-
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•® G
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

ET¶∑g’ÂK-G¶„<Â<¥d’-T„g¶<∑d«„Ø∑„ $ «T∑T¶¥∂ Ø¥<Tƶ $ T¶∑g’ÂK¶ ∏Q><Tƶ $ G¶„<Â<¥d¶ fi’~<Tƶ $ T„g¶<∑d¶ Øÿ<Tƶ $ ¥æ. 18. jTgæW¥„ &zZ¶<Æ√¶K√¶Æ¶ 18.F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Gı¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 1

c c
c
c √¶Æ¶ö P{<gØ’ K¶d<√Æ’ < d, ÷ɶ„„ ∏’cg¶K„ ¥g® d $ fi¶¥’<ÂT¶<¥fiæÚE>¶ K¶<Â*<Ød, Ø„T϶„√¶ d $$1$$ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ fi’~g„ ¥® jTg¶„ c
c
c c
c ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$5.9 $$ Ø¥g¶„ ÷W„¥∏¶„ "~’fi¶~’<Øg¶'  ¥æ. 1. G’¸Wæ ∂T„ ~’Ø÷Ød-∏zZg∑¶bT[¯Td¶ 1. „∑’ P{¶Ï„∑’ „∑’ ¥g®∑’ ~’fi¶j¶g’ j√K∂ c
c c
c $ Gƶ fi ><gѶ„ ÷W„¥∏¶„ Âƶ j„d¯T¶„ ®¥¶„ <T $ jTK’ ~’<Øg¶ «¶<∑d¯T¶ $  $$ fi’~g„ ¥® Ø¥g¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$5.10 $$ fi’~g’ ¥d’ ¥g[’ $$5$$ c
c c
c úLLL E>Q>’ ¥d’ LLL ¥æ. 1. E>Q>N¥ ¥dN¥ Ø¥æW„¥&zZ¶<Æ√¶K¥’√Æ∑∂√¶Æ¶ 1. T„d∑ 1 ∏¶Æ¶K 2 gÆN¥T„ d 3 ¥fiØ„¥ 4 Âgæd® 5 «<T® 6 $ ¥¶Ï∂ c
c c
c
c
7 fiæ >T∂ 8 P{µg&∆÷\zZ 9-10 Ø¥ E>Q>√\µg ¥Â„ $$1$$    fi >g¶„ ÷W„¥∏¶„ "T„d∑'    ¥æ. 2-4. TzZØÿd-∏<Æ√K∑∂-¥æß{Â∑ÆzZd- c
c
c ÷Ø√<¸*Øÿ÷ضÆK∑„<Æ* gƶT„d∑¶∑’ G∂T¶∑’ gƶ<jÉK¶T[¯Td¶ 2. ¥„ j‡∑’ «’„ ! G„ gƶT„Ø∑„ ¥„ gƶ<jÉK„ ? G„ gƶ<jÉK„ ¥„ gƶT„Ø∑„ ? gƶT„Ø∑N¥ d c
c c
c ∏hfiT„Ø∑N¥ d ¥„ ¥„® G„ fi¥zZ<jÉK¶® ? Ħ, √¶„dg¶ ! G„ gƶT„Ø∑„ ®T’ ~„T $ 3. 1 E>Q>∂ -¥[g¶¥æ ∑’ «’„ ! fiæ >T∂¥æ j„Kbd¶ gƶT„Ø∑¶ ? Ħ, gƶT„Ø∑¶ c
c c
c $ 2 „ ∑’ «’„ ! ¥g∑„<Æ*¶„ <j‘√’Z„ <Æ*¶„ gƶ<jÉKÂK¶ ? √¶„dg¶ ! ∑¶„ b∑Q>„ ¥gQ>„ $ 4. ¥„ P„{∑Q>„∑’ «’„ ! ®T’ TæÇ< G„ gƶT„Ø∑„ G¶T fi¥zZ<jÉK¶® (¥æ. 2) c
c c
c ? √¶„dg¶ ! ¥„ Gƶj¶g® ØÿT„ TzZ„ <¥d¶, ®√„ TzZ„ P{WgK¶√K[„, ®√„ TzZ„ Á’G∑K¶√K[„ $ ®Â„<¥ ∑’ √¶„dg¶ ! ض„rÆ’ TzZ¶∑’ P{ÂK„ TzZ„Øÿc¶„dÂK¶® ~„T, c
c c
c ØÿT¶gÂK¶® ~„T, ØÿfiKP{µgÂK¶® ~„T, P{dK„ T¶ TzZ„ ¥æc¶„dÂK¶® ~„T, ¥æT¶gÂK¶® ~„T, ¥æfiKP{µgÂK¶® ~„T, G„ T¶ ¥„ TzZ„ P{WgK¶√K[„ ? G„ T¶ ¥„ TzZ„ c
c c
c Á’G∑K¶√K[„ ? «√T’ ! ÂzZ ∑’ G„ ¥„ TzZ„ P{WgK¶√K[„ ¥„ ∑’ TzZ„ Øÿc¶„dÂK¶® ~„T ØÿT¶gÂK¶® ~„T ØÿhfiKP{µgÂK¶® ~„T $ ®T¶g„T √¶„Âg¶ ! j„Kbd¶∑’ fi¶T¶b’ c
c c
c P{µg¶b’ √¶ >∂P{¶b’ <~ß{∑∂P{¶b’ <¥<ÏQ>∂P{¶b’ <ÁÏ∂«‡Â¶b’ «T’<Â; ¥’fi√¶ >’ <fi d ∑’ „ T„Ø∑’ T„Ø„g¶∑¶ j¶„ gƶ<jÉK¶, ∑¶„ gƶfiÉT¥¶∑¶ «T’< $ ¥„ Gƶ c
c c
c T¶ P„{b fiæK¥„ ∏<Æ√K∑∂* ∏¶÷≤>„g¶∑„ gƶ gƶ ¥W„∑’ gƶ gƶ O¶„¥„∑’ gƶ gƶ fiK’fiK¶O¶Â„∑’ j¶„ ¥’~¶®< Â∂¥„ ∏<Æ√K∑∂® ∏ƶ¸¶dK„ <T fi¶„‘√Ï„ c
c c
c fiK¥¶≤>[® $ ®T¶g„T √¶„dg¶ ! j„Kbd¶∑’ fi¶T¶b’ P{µg¶b’ √¶ >∂P{d¶b’ G¶T j¶„ gƶfiÉT¥¶∑¶ «T’< $ «√T’ ! ÂzZ G„ ¥„ TzZ„ Á’G∑K¶√K[„ ¥„ ∑’ TzZ„ c
c c
c ¥æc¶„dÂK¶® ~„T ¥æT¶gÂK¶® ~„T ¥æfiKP{µgÂK¶® ~„T $ ®T¶g„T √¶„dg¶ ! ¥g∑¶∑’ <j‘√’Z¶∑’ ∏ƶ¸¶dK¶b’ P{µg¶b’ <¥ >Ï∂P{¶b’ <j<Q>¶b’ P{≤>¶b’ <ThfiK∑¶<g¶b’ c
c c
c <Áhfi¶g„T <TxzZ¶b’ «T’< G¶T<Âd’ ¶T<Âd’ <fi ∑’ „ T„Ø∑’ T„Ø„g¶∑¶ gƶ<jÉK¶ gƶfiÉT¥¶∑¶ «T’< $ ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ ¥æß’{ Â∑ÆzZd’ G¶d„d’<¥ c
c c
c fi\aÁT„ɶ, ¥„ j‡∑’ √¶„dg¶ ! ¥„ ¥æß„{ Â∑ÆzZ® G¶d„d’<¥ fi\aÁ[„ ¥g¶∑„ <Áhfig„T g¥g¥¶<TÉ< ? Ħ, g¥g¥¶<TÉ< $ ®T¶g„T √¶„dg¶ ! ¥g∑¶∑’ c
c c
c <j‘√’Z¶∑’ ∏ƶ¸¶ØK¶b’ P{µg¶b’ G¶T gƶfiÉT¥¶∑¶ «T’< $ ¥„ Gƶj¶g® P„{b fiæK¥„ Â[’<¥ ∏dP{TÑ’<¥ ÷Ø√¶<¸*Ø° G¶T Ħ, <Tx¥g¶√ÚE>< $ ®T¶g„T c
c c
c √¶„dg¶ ! ¥g∑¶∑’ <j‘√’Z¶∑’ G¶T gƶfiÉT¥¶∑¶ «T’< $ ¥„ „∑Q>„∑’ G„ gƶT„Ø∑„ ¥„ gƶ<jÉK„ G¶T <jÉK¶® $ ¥æ. 5. P{K∑«„dfim{T∑¶ 5. P{<Â<TÆ„ ∑’ «’„ c
c ! P{K∑„ fir∑[„ ? √¶„Âg¶ ! ~÷\¯TÆ„ P{K∑„ fir∑[„, Â’ Gƶö g∑P{K∑„ TbP{K∑„ P{¶dP{K∑„ P{µgP{K∑„ $ ¥æ. 6. ~÷T∂¥bØ’≤>®¥æ P{K∑«„dfim{T∑¶ 6. ∑„Kbd¶∑’ c
c c
c «’„ ! P{<Â<TÆ„ P{K∑„ fir∑[„ ? √¶„dg¶ ! ~÷\¯TÆ„ fir∑[„, Â’ Gƶö g∑P{K∑„ TbP{K∑„ P{¶dP{K∑„ P{µgP{K∑„ $ ®T’ fi’~„*<Ød¶∑’ ¥¯T„<¥* ~÷\¯TÆ„ P{K∑„ fir∑[„ $ c
c c
c ®<√*<Ød¶∑’ Øÿ<TÆ„- P{¶dP{K∑„ d P{µgP{K∑„ d $ <T√Ï„*<Ød¶∑’ TbP{K∑„ P{¶dP{K∑„ P{µgP{K∑„ $ ¥æ. 7-12. ~÷T∂¥bØ’≤>®¥æ P{K∑’ fi≤æ>Ç T„d∑¶T„d∑T[¯Td¶ c
c c
c 7. 1 j„Kbd¶ ∑’ «’„ ! P*{ P{K∑¶„ T„Ø∑’ T„Ø„*< ? ∏P{K∑¶„ T„Ø∑’ T„Ø„*< ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶ ∑’ P{K∑∏¶„ T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, j¶„ ∏P{K∑∏¶„ T„Ø∑’ T„Ø„*< $ 2 ¥„ c
c c
c P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„dg¶ ! j„Kbd¶∑’ ~÷\¯TÆ„ P{K∑„ fir∑[„, Â’ Gƶö g∑P{K∑„ TbP{K∑„ P{¶dP{K∑„ P{µgP{K∑„ $ bÇ„®∑’ ~÷\¯TÆ„∑’ ∏¥æ«„∑’ P{K∑„∑’ j„Kbd¶ P{K∑¶„ c
c c

H G
∏¥¶d’ T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, j¶„ ∏P{K∑¶„, ¥„ „∑Q>„∑’0 $ 8. 1 ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ P*{ P{K∑¶„, ∏P{K∑¶„ ? √¶„dg¶ ! P{K∑¶„, j¶„ ∏P{K∑¶„ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 ? √¶„dg¶
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc
•®
cccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccccc

E! ∏¥æKPæ{g¶K¶∑’ ~÷\¯TÆ„ P{K∑„ fir∑[„ , Â’ Gƶ-g∑P{K∑„ TbP{K∑„ P{¶dP{K∑„ P{µgP{K∑„ $ bÇ„®∑’ ¥æg„∑’ P{K∑„∑’ ∏¥æKPæ{g¶K¶ ∑’ P{K∑¶„ ¥¶d’ T„Ø∑’ T„Ø„*<F
•® gO˙Z® ƈ‰ - P˙˙b” ◊≥PÎ - Gı¶.•Ÿ &o÷Æb÷ 1,2,3

c
Â, c
c j¶„ ∏P{K∑¶„ $ 9. ®T’ G¶T Z<∑dPæ{g¶K¶ $ 10. fiæ ><TP{¶bd¶∑’ ®¥ ~„T fiæÚE>¶ $ jTK’ bÇ„®∑’ ¥æ«¶¥æ«„∑’ P{K∑„∑’ fiæ ><TP{¶bd¶ P{K∑¶„ T„g¶d¶® T„Ø∑’ T„Ø„*<Â, c
c c
c j¶„ ∏P{K∑¶„ $ 11. ∏¶„K¶<Ïd¥K∂K¶ ¥¯T„ ¥æ«¶¥æ«„∑’ T„g¶d¶® $ 12. Ø„T¶ ¥æ«„∑’ ¥¶Â’ $ ¥æ. 13. G∂T„¥æ gƶT„d∑¶-gƶ<jÉK¶bT[¯Td¶ 13. 1 G∂T¶ ∑’ c
c c
c «’„ ! P*{ gƶT„Ø∑¶ gƶ<jÉK¶ ? gƶT„Ø∑¶ ∏hfi<jÉK¶ ? ∏hfiT„Ø∑¶ gƶ<jÉK¶ ? ∏hfiT„Ø∑¶ ∏hfi<jÉK¶ ? √¶„dg¶ ! ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ gƶT„Ø∑¶ c
c c
c gƶ<jÉK¶, ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ gƶT„d∑¶ ∏hfi<jÉK¶, ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ ∏hfiT„Ø∑¶ gƶ<jÉK¶, ∏zZ„√bd¶ G∂T¶ ∏hfiT„Ø∑¶ ∏hfi<jÉK¶ $ 2 ¥„ P„{∑Q>„∑’0 c
c c
c ? √¶„dg¶ ! fi≤>g¶fi≤>T∆® ∏∑√¶K„ gƶT„Ø∑„ gƶ<jÉK„ $ E>Q>-¥[g¶¥æ fiæ >T∂¥æ j„Kbd¶ gƶT„Ø∑¶ ∏hfi<jÉK¶ $ ¥„Ï„<¥* fi≤>T∆® ∏∑√¶K„ ∏hfiT„Ø∑„ c
c c
c gƶ<jÉK„ $ ∏∑æ[K¶„TT¶bd¶ Ø„T¶ ∏hfiT„Ø∑¶ ∏hfi<jÉK¶ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $ ¥æ. 14. fi >gæW„¥N¥&zZ¶<Æ√¶K¥’√Æ√¶Æ¶ 14. gÆT„Ø∑„ d TzZ„ c
c c
c
c
P{Wg-Á’G∑g® d ∏<cP{K∑∂ $ Â∑ÆzZ„&dP{TÑ„ P{K∑ gƶT„Ø∑¶ G∂T¶ $$1$$ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $   E>Q>¥dN¥ fi >g¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ c
c
c
c
$$6.1$$ ¸∂∏¶„ ÷W„¥∏¶„ "∏¶Æ¶K'    ¥æ. 1. ∏¶Æ¶KT[¯Td¶® fir∑T∑¶¥æ[ØQ>¯Td¶<jW„¥¶„ 1. K¶d<√Æ’ j√K’ G¶T ®T’ Tض¥∂ - ∏¶Æ¶ŒW„¥¶„ G¶„ c
c
c
c fir∑T∑¶® ¥¶„ ¥¯T¶„ <jKT¥„¥¶„ j„d¯T¶„ $ ¥„T’ «’„ ! ¥„T’ «’„ ! <[0 $    E>Q>„ ¥® ¸∂∏¶„ ÷W„¥¶„ ¥g[¶„ $$6.2$$ Âb∏¶„ ÷W„¥∏¶„ "gÆN¥T'  c
c
c
c   ¥æ. 1.Âb÷W„¥&zZ¶<Æ√¶KضK√¶Æ¶ 1. ¸ÆÿP{µg 1 TzZfi¶„‘√Ï fid¶„√¥¶ T∂¥¥¶ d 2 ¥¶Ø∂® 3 $ P{µg<Q><Â-\zZ 4-5 ¥’Gd 6 ¥µg<WQ>∂ 7 d ¥r∑∂ c