Επιστηµονική Ευθύνη

Συγγραφή

Άσπα Τσαούση, ∆ρ. Κοινωνιολογίας, Επίκ. Καθηγήτρια ALBA

∆ανιήλ Ανθούλα, Κορκοβέλου Αγγελική

Το παρόν εκπαιδευτικό υλικό παράχθηκε στο πλαίσιο του Έργου «Κέντρα Εκπαίδευσης
Ενηλίκων ΙΙ», το οποίο εντάσσεται στο Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ. ΙΙ του ΥΠ.Ε.Π.Θ,, Μέτρο 1.1. Ενέργεια
1.1.2.Β. και συγχρηµατοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (Ε.Κ.Τ.).

periexomena.qxd

27/3/2007

8:35

Page i

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Πρόλογος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3
ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ _____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 5
ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1904-1940
OΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ - ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ

Συνοπτικό διάγραμμα της δεκαετίας 1920-1930 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
1930-1940 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8
ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 9
Β΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1940-1949

Η Γέννηση του Ελληνικού Κινηματογράφου . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
Συνοπτικό διάγραμμα της δεκαετίας 1940-1950 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9
ΦΙΛΟΠΟΙΜΗΝ ΦΙΝΟΣ (1908-1977) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10
Το τραγούδι του χωρισμού . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10
ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΑΒΕΛΑΣ (1916-1976) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11
Ο Μεθύστακας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12
Χειροκροτήματα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14
Αττίκ, η ζωή του . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15
ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΣ (1913-1970) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
Οι Γερμανοί ξανάρχονται . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16
ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 19
ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ - Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1950- Η ΑΝΘΗΣΗ ΤΗΣ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑΣ

Ιστορικό πλαίσιο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19
Ο ελληνικός κινηματογράφος τη δεκαετία του '50 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .19
Συνοπτικό διάγραμμα της δεκαετίας 1950- 1960 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21
Η κυρά μας, η μαμή . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .21
Η θεία από το Σικάγο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23
Δεσποινίς ετών 39 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .26
ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ (1909-1970) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
Έλα στο θείο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28
Κάλπικη Λίρα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .29
i

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 Η κόμισσα της φάμπρικας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54 ΕΚΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 57 ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟ ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ 1964-1967 ΡΟΒΗΡΟΣ ΜΑΝΘΟΥΛΗΣ (1929-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1967 Συνοπτικά η δεκαετία 1950-1960 έχει ως ακολούθως. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 Πρόσωπο με πρόσωπο . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .35 Τζένη – Τζένη . . . . . . . . . .67 ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (1940-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .71 ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪΔΗΣ (1939-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .periexomena. . . . . . . . . . .qxd 27/3/2007 8:35 Page ii ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 33 Η ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1959. . . . .52 ΤΑΚΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (1933-1990) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 Οι θαλασσιές οι χάντρες . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .66 Αναπαράσταση . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .68 Το προξενιό της Άννας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (1936-) . . . . . . . . . . .43 ΝΤΙΜΗΣ ΔΑΔΗΡΑΣ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .59 Οι κυρίες της αυλής . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .38 Η αρχόντισσα και ο αλήτης . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .72 Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόμα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .41 ΤΟ ΘEΑΤΡΟ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΆΦΟ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .70 Τα χρώματα της ίριδος . . .68 ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (1941-) . . . . . . . .49 Το κορίτσι με τα μαύρα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .51 Ο δράκος . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .61 ΕΒΔΟΜΗ ΕΝΟΤΗΤΑ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 65 ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .53 Ουρανός . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .43 Η χαρτοπαίχτρα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .34 Ραντεβού στον Αέρα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .36 ΝΤΙΝΟΣ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΣ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .72 ii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .57 Στεφανία . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .45 ΠEΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ _______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 49 ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ (1 922-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .50 ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (1926. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .33 ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΑΛΙΑΝΙΔΗΣ . . . . . .39 Κοινωνία ώρα μηδέν . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .40 Νόμος 4000 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . . . . . . . . . .96 ΤΑΣΟΣ ΜΠΟΥΛΜΕΤΗΣ (1957-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .79 Ρεβάνς . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .qxd 27/3/2007 8:35 Page iii ΠΑΥΛΟΣ ΤΑΣΙΟΣ (1942-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .2005 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .74 ΟΓΔΟΗ ΕΝΟΤΗΤΑ__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 77 ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .77 Λούφα και παραλλαγή . . . . . .106 Γ΄ Περίοδος . .86 ΕΝΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 89 Σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος 1 990 .92 Απ' το χιόνι . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .106 Η περίοδος 1978 -2005 . . . . . . . . .101 Ταινίες μικρού μήκους . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84 ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (1942-) . . . . . . .Μετά την απελευθέρωση . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1945 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1927 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .101 Οι σημαντικότεροι Έλληνες δημιουργοί ντοκιμαντέρ . . . . . . . . . . . . . . .90 Λευτέρης Δημακόπουλος . . . . . . . .108 Ταινίες που βραβέυτηκαν στο φεστιβάλ της Δράμας . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .93 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΗΣ (1959-) . . . . . . . . .79 ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΤΑΚΗΣ(1918-) . . . . . . .81 Η φωτογραφία . . . . . . . . . . . . . . . . . .ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΝΙΚΟΣ ΠΕΡΡΑΚΗΣ (1944-) . . . . . . . . . . . . .108 iii . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .84 Η τιμή της αγάπης . . . . . . . . . . . . . . .77 ΝΙΚΟΣ ΒΕΡΓΙΤΣΗΣ (1947-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .97 ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κουζίνα . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .93 Η Εαρινή Σύναξις των Αγροφυλάκων . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .95 Δεκαπενταύγουστος . . . . . . . . . . . . .105 Β΄ Περίοδος 1928 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .periexomena. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .86 Οι απέναντι . . .81 ΤΩΝΙΑ ΜΑΡΚΕΤΑΚΗ (1942-1994) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .89 ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ (1955-) . . . . . .92 ΔΗΜΟΣ ΑΒΔΕΛΙΩΔΗΣ (1952-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .90 ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΚΟΡΙΤΣΑΣ (1954-) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .105 Α΄ Περίοδος 1906 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .97 ΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 101 Ντοκιμαντέρ και ταινίες μικρού μήκους . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .74 Το βαρύ πεπόνι . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

. . . . . . . .117 Εισαγωγικά . . μουσικοσυνθέτες και οπερατέρ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .121 iv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .113 ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 117 Έλληνες σκηνοθέτες στο εξωτερικό και άλλοι . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 Δεκαετία 80 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 Δεκαετία 70 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .qxd 27/3/2007 8:35 Page iv ΕΝΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________ 111 Σημαντικοί Έλληνες σεναριογράφοι. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .111 Βραβεία για τη Φωτογραφία . . . . . . . . . . . . . .111 Δεκαετία 60 . . . . . . . . . . . . . . .112 Σεναριογράφοι . . . . . . . . . . . .112 Μουσικοσυνθέτες . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .117 Βιβλιογραφία . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .periexomena. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .117 Ενδεικτικός κατάλογος σκηνοθετών . . . . . . . . . . . . . . . . . .

όπως και ο κινηματογράφος. Για κάθε ενότητα υπάρχει εισαγωγική παράγραφος στην οποία δίνεται το κοινωνικό και καλλιτεχνικό στίγμα της εποχής. πολιτικές και κοινωνικές δυσκολίες. για συζήτηση και προβληματισμό. τις οποίες ξεπέρασε χάρις στο πείσμα και στην ευγενή φιλοδοξία των πρώτων. επηρεάζονται από τα ιστορικά και άλλα συμβάντα και επειδή και αυτές απηχούν τα κοινωνικά δρώμενα της εποχής τους. αλλά και από τις ιστορικές περιπέτειες του τόπου. Ακολουθεί ενδεικτική βιβλιογραφία. Όμως πολλές φορές. επειδή η τέχνη και η ζωή είναι συγκοινωνούντα δοχεία. πολλές φορές. κινηματογραφιστών. Βέβαια η παρακολούθηση μιας ταινίας είναι από μόνη της απολαυστική. σύντομο βιογραφικό σημείωμα του δημιουργού της. Οι εννέα αναφέρονται στις αντίστοιχες περιόδους και ταινίες μεγάλου μήκους. καλείται ο αναγνώστης να ανατρέξει. τέλος. ο κινηματογράφος άντλησε το υλικό του από την καθημερινή ζωή. ευχάριστη ή ενδιαφέρουσα και τις περισσότερες φορές δεν έχει ανάγκη διαμεσολαβητού. ερωτήσεις. ίσως. δραστηριότητες. Επειδή. 3 . νοοτροπίες. αλλά και των μεταγενέστερων. Στο ανά χείρας βιβλίο επιχειρείται μια σύντομη ιστορική περιδιάβαση με σταθμούς σε συγκεκριμένες καλλιτεχνικές περιόδους και ταινίες οι οποίες ξεχώρισαν για την ποιότητά τους ή για την αλλαγή που έφεραν στο κινηματογραφικό τοπίο. τα γεγονότα και οι συμπεριφορές. στις οποίες. Και. Στόχος των συγγραφέων του βιβλίου για τον ελληνικό κινηματογράφο ήταν να συνθέσουν ένα βοήθημα πορείας για την «ανάγνωση» των κινηματογραφικών ταινιών που συχνά μεταδίδονται από την ελληνική τηλεόραση. τα στοιχεία της ταινίας μελετώνται σε αντιπαραβολή με τις άλλες τέχνες.qxd 26/3/2007 1:11 Page 3 Πρόλογος Ο κινηματογράφος είναι ένα αγαθό που κρατά κορυφαία θέση στο χώρο του πολιτισμού. μουσικοσυνθέτες. πίσω από αφελείς καταστάσεις κρύβονται ιδεολογίες. όπως θα δούμε και στις σελίδες που ακολουθούν. ιδιάζουσες καταστάσεις οι οποίες κεντρίζουν το πνεύμα του ανήσυχου θεατή. οι αναγνώστες του βιβλίου αποκομίζουν γνώσεις και πληροφορίες. πλευρές μιας πραγματικότητας και να ανοίξει διάλογο με τον αναγνώστη. όπως είναι φυσικό. Ακολουθούν τα στοιχεία της ταινίας που έχει επιλεγεί. Το όλο υλικό έχει κατανεμηθεί σε δώδεκα ενότητες. Έτσι.prologos. το μάθημα γίνεται αφορμή για μια ζωντανή ανθρώπινη επικοινωνία. οπερατέρ. ενηλικιώθηκε και ωρίμασε μέσα σε ποικίλες οικονομικές. είναι φυσικό να σχολιάζεται η περιρρέουσα ατμόσφαιρα και οι συνθήκες μέσα στις οποίες ωρίμασαν οι άνθρωποι. πέρα από τη συγκίνηση. Ο ελληνικός κινηματογράφος γεννήθηκε. τέλος. που έζησαν και έδρασαν στο εξωτερικό καθώς και στο ντοκιμαντέρ και στις ταινίες μικρού μήκους. ενώ οι επόμενες τέσσερις αναφέρονται στους σημαντικούς Έλληνες σεναριογράφους. Και. επειδή. ασκήσεις. σκηνοθέτες. και αυτές. αλλά και για εκείνες τις ταινίες που δεν έχουν την ίδια τύχη. ανάλυση και επισήμανση των σημείων που χρήζουν σχολιασμού και. Στο σημείο αυτό η δική μας παρέμβαση έρχεται να φωτίσει αθέατες. Επόμενο είναι και η σημασία ενός βιβλίου για τον κινηματογράφο να αποσκοπεί στην ανάδειξη αυτής της πολιτισμικής πλευράς της χώρας παραγωγής.

Είναι φυσικό ότι κάτι τέτοιο θα ήταν πολύ ειδικό και πέραν των δυνατοτήτων των εκπαιδευόµενων.qxd 23/3/2007 10:44 Page 4 Στις ταινίες που εξετάζουµε δεν κάνουµε λεπτοµερή αναφορά στα τεχνικά µέσα και στις τεχνοτροπίες. Ανθούλα ∆ανιήλ Αγγελική Κορκοβέλου 4 . Ευελπιστούµε ότι η περιδιάβαση στα περισσότερα από εκατό χρόνια ελληνικού κινηµατογράφου θα είναι µια ενδιαφέρουσα πνευµατική περιπέτεια και εµπειρία.prologos.

για τους δευτερεύοντες ρόλους χρησιµοποιούνταν ερασιτέχνες. το θέατρο και το θέατρο Σκιών για τις λαϊκές µάζες. Μεταξύ αυτών ήταν η έλλειψη προσωπικού. Πρώτη ταινία µικρού µήκους ήταν οι Μικροί πρίγκιπες στον κήπο των ανακτόρων (1912) του Ζοζέφ Χεπ. Χ. µε αφορµή τους Ολυµπιακούς αγώνες. Αρχικά υπήρχε ένα πιάνο που συνόδευε την προβολή. Η πρώτη εµφάνιση έγινε το 1897. Το πρώτο γυρίστηκε το 1906. αµφισβητήθηκε ως καλλιτεχνικό προϊόν. Είχε όµως προηγηθεί ο ∆ηµήτρης Μεραβίδης από το 1903 και οι αδελφοί Μανάκη στα Βαλκάνια. Έλληνες Κινηµατογραφιστές (Α. Εκεί προβλήθηκαν οι ταινίες η Άφιξη του τραίνου. η Έξοδος των εργοστασίων και Το γεύµα του µπέµπη. Οι πρώτοι κινηµατογραφιστές είχαν να αντιµετωπίσουν πολλά προβλήµατα και ελλείψεις. προσκεκληµένου στην Αθήνα γι' αυτόν το λόγο (βλ. Ελληνικά Γράµµατα. Ως προϊόν µοντέρνο ξεσήκωσε αντιδράσεις. Οι προβολές συνεχίστηκαν. Γρήγορα όµως κέρδισε την αγάπη του κοινού και σιγά σιγά παραµέρισε τα άλλα καλλιτεχνικά είδη που µέχρι τότε είχαν την προτίµησή του. Σταθακόπουλος.qxd 23/3/2007 10:46 Page 5 ΠΡΩΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟ∆ΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1904-1940 OΙ ΠΡΩΤΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ . βιογραφικό). δεύτερου οπερατέρ. από τον Γάλλο κινηµατογραφιστή Λεόνς. Κατόπιν τούτου τα γυρίσµατα έπρεπε να γίνονται µε την ανατο5 . υπήρξε όµως και η περίπτωση ολόκληρης ορχήστρας. Επίσης δεν υπήρχε στούντιο. Ηθοποιοί του κινηµατογράφου δεν υπήρχαν.01. έβαλε σε ανησυχία τους συντηρητικούς. Ρούβας. αλλά οι πρώτες αίθουσες δηµιουργήθηκαν το 1911 µε 1915. βοηθού σκηνοθέτη. µακιγιαρίστα. φροντιστή. κοµµωτή. γι' αυτό και οι ταινίες βασίζονταν κυρίως σε σενάρια των οποίων τα δρώµενα ελάµβαναν χώρα στο ύπαιθρο. Υπήρχαν µόνο ηθοποιοί του θεάτρου και επειδή η αµοιβή ήταν πολύ µεγάλη. τεχνικού συµβούλου. σε µια πρόχειρη αίθουσα στην πλατεία Κολοκοτρώνη.ΠΡΩΤΟΠΟΡΟΙ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΕΣ Ο κινηµατογράφος έφτασε στην Ελλάδα από τη ∆ύση. 2005) Οι Έλληνες κινηµατογραφιστές ξεκίνησαν µε τα ζουρνάλ (επίκαιρα).

Ο ∆ηµήτρης Γαζιάδης (1897-1965). Βάσω Μανωλίδου. δηλαδή στην Αίγυπτο. όπου ασχολήθηκε επίσης µε τα επίκαιρα και το ντοκιµαντέρ. από το 1919 µε 1920. ύλη που φλέγεται εύκολα. φάρσες. όπου πρωταγωνιστούσε ο ίδιος στο πλάι της. Νίκο Ροζάν. Για να λύσουν το πρόβληµα αυτό οι κινηµατογραφιστές. κωµωδίες. Κοντά σ' αυτά. σε πρώτη φάση απευθύνονταν σε ξένες εταιρείες. και το Μάγο της Αθήνας (1931). ενώ η πρώτη απόπειρα για το γύρισµα ταινίας µεγάλου µήκους ήταν η αισθηµατική κωµωδία Έρωτας στα κύµατα (1928). το φιλµ. επειδή οι ελληνικές ταινίες παίζονταν µόνο στην Ελλάδα και όπου υπήρχε Ελληνισµός. µεταξύ των οποίων τον Αιµίλιο Βεάκη. εργάστηκε ως βοηθός γνωστών σκηνοθετών στο εξωτερικό. Γιώργο Παππά και συνεργαζόταν µε δηµοσιογράφους και διανο6 . ∆ράµατα. Κώστα Μουσούρη. Το µοντάζ ήταν ένα επίσης µεγάλο πρόβληµα. Τα υλικά του µακιγιάζ µάλιστα θεωρούνταν «αηδιαστικά» και πρωτόγονα. Το 1923. Πέραν των ανωτέρω προβληµάτων ανακύπτει και η φορολογία που εισέπραττε το κράτος. ενώ στην επόµενη δεκαετία υπαναχωρεί. φουστανέλλες. Από άποψη θεµατικής. προκύπτει και το πρόβληµα του συγχρονισµού του ήχου. Τέλος δεν υπήρχε επαγγελµατισµός και όλοι οι ασχολούµενοι ήταν αυτοδίδακτοι. Έτσι τα έξοδα ήταν πολλά και. ειδύλλια. Ιδίως όταν η ταινία ήταν οµιλούσα. για να διαπραγµατευτεί το συγχρονισµό της ταινίας µε σύγχρονα τεχνικά µέσα. ∆ηµήτρης και Κώστας.01. την Αµερική και την Κωνσταντινούπολη. Η παραγωγή ανάµεσα στο 1920 µε 1930 είναι πλούσια. Στις ταινίες του χρησιµοποίησε γνωστούς ηθοποιούς από το θέατρο. παρουσίασε στους Έλληνες της Αµερικής την ταινία Πρόσφυγες. Οι αδελφοί Γαζιάδη. Στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα.qxd 23/3/2007 10:46 Page 6 ∆ηµήτρης Γαζιάδης (Γιάννης Σολδάτος. *** Μεταξύ των πρώτων κινηµατογραφιστών ήταν ο Αχιλλέας Μαδράς (1875-1969) ο οποίος ήρθε από την Αµερική και είχε γνωρίσει επιτυχίες στις παροικίες του εξωτερικού. δεν υπήρχε και σοβαρός εξ επαγγέλµατος επιχειρηµατίας. Στις πρώτες κινηµατογραφήσεις τους ανήκει η ταινία µικρού µήκους Προµηθέας ∆εσµώτης (1927) η οποία στηριζόταν στην παράσταση του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού στους ∆ελφούς. Ιστορία του Ελληνικού Κινηµατογράφου. Με τα χρήµατα που συγκέντρωσε γύρισε στην Ελλάδα τις ταινίες Μαρία Πενταγιώτισσα (1928). Όταν αργότερα ο κινηµατογράφος γίνεται «οµιλών» (παρλάν). την Κύπρο. 2004) λή του ήλιου και να τελειώνουν µε τη δύση. συγκεκριµένα στη Γερµανία. πράγµα που ανέβαζε το κόστος τους. δεν ήταν δυνατή η απόσβεση των εξόδων. µε τον αδελφό του Κώστα ίδρυσε την DAG Φιλµ. όπου έπαιξε δεύτερους ρόλους σε διάφορες ταινίες. ανήκουν επίσης στους πρωτοπόρους του ελληνικού κινηµατογράφου. κινδύνευε να καταστραφεί έστω και από ένα τσιγάρο. Ο ∆ηµήτρης Γαζιάδης ανήκει στους πρώτους που ταξίδεψαν στο εξωτερικό. στο Παρίσι. Εν τω µεταξύ η οικονοµική ανάπτυξη και η συνεχώς αυξανόµενη αστικοποίηση δηµιούργησε το κινηµατογραφικό κοινό. κι αργότερα στο Χόλυγουντ. ο ελληνικός κινηµατογράφος καταπιάστηκε µε τα πάντα. εφόσον ο ήλιος έπαιζε το ρόλο του φυσικού προβολέα. Αιγόκερως. αρχικά ασχολήθηκε µε το ντοκιµαντέρ και αργότερα. ώστε το συνεργείο να αξιοποιεί το χρόνο της καλοκαιρίας. ποιµενικά. µε πρωταγωνίστρια τη γυναίκα του Φρίντα Πουπελίνα. ηθογραφίες. Ακόµη ο χώρος και τα υλικά ήταν στοιχειώδη. Με υλικό από τα επίκαιρα Ελλήνων οπερατέρ για τη Μικρασιατική καταστροφή. Και βέβαια η Μικρασιατική καταστροφή προσέφερε πλούσιο υλικό για κινηµατογραφική αξιοποίηση. η οποία αφενός ήταν µεγάλη και αφετέρου ο κινηµατογράφος στην Ελλάδα δεν εθεωρείτο ακόµη επιχείρηση. Αρχικά δούλεψε ως ηθοποιός στο θίασο της Σάρας Μπερνάρ. Και το σηµαντικότερο όλων.

Ήρθε δηλαδή για να φωτογραφίζει και να κινηματογραφεί τα μέλη της βασιλικής οικογένειας και τις διάφορες επίσημες τελετές. με κάποια σημαΟρέστης Λάσκος σία για την εποχή εκείνη όσον αφορά τον ελληνικό κινηματογράφο. Ως διευθυντής φωτογραφίας εργάσθηκε σε είκοσι ταινίες μεγάλου μήκους. Το 1929 γύρισε την ταινία Το λιμάνι των δακρύων. Ο Χεπ παντρεύτηκε στη χώρα μας. Σταθακόπουλος. κινηματογράφησε τους Βαλκανικούς πολέμους. Ο ίδιος θεωρούσε καλύτερες τις ταινίες του: Ο Μεθύστακας. από όπου άντλησε υλικό για τις ταινίες του. Ο Χεπ γύρισε πολλά ζουρνάλ. τη Μικρασιατική καταστροφή. Ανάμεσα στις πρώτες σκηνοθετικές εργασίες του είναι η ταινία Δάφνις και Χλόη (1930). Εργαζόταν ως βοηθός οπερατέρ στη γαλλική εταιρεία ΠΑΤΕ. Αρχικά δούλεψε στο ελαφρό θέατρο. Το 1919 το ΥπουρΣταθακόπουλος. Ελληνικά και οι τουρνέ στην Ελλάδα του επέτρεψαν περαιτέρω ταξίδια στην Ευρώπη και την Γράμματα. με ταινίες μικρού μήκους και επίκαιρα. Στην Ελλάδα το 1910. πηδώντας από το μαντρότοιχο. είδος από τα πιο εμπορικά στη συνέχεια του ελληνικού κινηματογράφου. Το 1916 με σκηνοθέτη και σεναριογράφο τον Δήμο Βρατσάνο γύρισε την πρώτη ταινία του τον Ζοζέφ Χεπ (Α.01. Δούλεψε επίσης ως ηθοποιός κοντά στους Αδελφούς Γαζιάδη.ά. Το 1932 γύρισε την τελευταία του ταινία Έξω φτώχεια. του Πρινέα. όπως ο Παύλος Νιρβάνας κ. Την καριέρα του έκλεισε. για να ζήσει τη μποέμικη ζωή και να αφοσιωθεί στην ποίηση. Με ένα μηχάνημα προβολής έκανε δοκιμαστικές προβολές και συγχρόνως εκπαίδευε τους νέους κινηματογραφιστές. Στη δεκαετία 1930-1940 έκαναν την εμφάνισή τους νέοι κινηματογραφιστές. έγινε Έλληνας υπήκοος και έμεινε για πάντα στην Ελλάδα. όπως λένε. Οι Γερμανοί ξανάρχονται. Γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και σπούδασε μηχανικός . Τις πρώτες ταινίες «ζουρνάλ» έστελνε στην Αμερική και τη Γαλλία. ηθοποιός και σκηνοθέτης. στο σενάριο της οποίας συνεργάστηκε με τον Ορέστη Λάσκο. Γεννήθηκε στην Ελευσίνα. Στην ταινία αυτή ενσωμάτωσε και δικά του επίκαιρα από τη μικρασιατική καταστροφή.1992). μεταξύ των οποίων και ο Ορέστης Λάσκος (1907. την πιο γνωστή και επιτυχημένη του ταινία. Το 1930 γύρισε τις οπερέτες Οι Απάχηδες των Αθηνών και Φίλησέ με Μαρίτσα. Αργότερα η εταιρεία τον προσέλαβε και τον έστειλε να εγκαταστήσει μηχανές προβολής στην Αθήνα. Χαμένοι Άγγελοι. 2005) κεια μιας γιορτής στον Ιππόδρομο του Φαλήρου. Ελληνικά γείο Τύπου τον κάλεσε για να κινηματογραφήσει μια πτώση με αλεξίπτωτο. την οποία εγκατέλειψε για να γραφτεί στη Σχολή Ευελπίδων από όπου δραπέτευσε. Τα ταξίδια του (Α. Χ. Ο Ορέστης Λάσκος ήταν ποιητής. Στη συνέχεια ασχολήθηκε με ταινίες «φουστανέλας». Μπεάτα Ασημακοπούλου. Χ. ο οποίος διασκεύασε την ξένη ταινία Ραμόνα. Τελευταία αποστολή. στη διάρΓράμματα. στην οποία συνεργάστηκε με τον λογοτέχνη Παύλο Νιρβάνα. 2005) Αφρική. Ανήφορο του Γολγοθά. Το 1930 γύρισε την ταινία Μπόρα η οποία βασιζόταν στη διασκευή του έργου Επάνοδος ή Καρλ και Άννα του Λέναρντ Φρανκ. Συνολικά γύρισε 54 ταινίες. όπως άρχισε. Ρούβας. μια ταινία με θέμα τα πάθη του Χριστού. εκ των οποίων στις 23 πρωταγωνίστησε η γυναίκα του.ηλεκτρολόγος. Ο Ζοζέφ Χεπ (1887-1968) ήταν Γερμανός οπερατέρ. του Δημήτρη Μπόγρη η δεύτερη. που γύριζε «επίκαιρα» στην Ουγγαρία. Τον ίδιο χρόνο γύρισε την Αστέρω. όπου απάγγελλε ποιήματά του στο παλκοσένικο και αργότερα ίδρυσε το «Βαριετέ Λάσκου». το έπος του 40 και σκηνοθέτησε ταινίες μικρού μήκους. Ρούβας. τελείωσε το γυμνάσιο στην Αθήνα και γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή. 7 .qxd 26/3/2007 1:16 Page 7 ούμενους.Χατζηαποστόλου η πρώτη. μετά από πρόσκληση της βασιλικής Αυλής ανέλαβε καθήκοντα «βασιλικού φωτογράφου και κινηματογραφιστού».

Ο ∆ηµήτρης Γαζιάδης κινηµατογραφεί την παράσταση του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού στους ∆ελφούς. κωµωδίες και φάρσες. καθώς και µε την είσοδο του Οµιλούντος κινηµατογράφου. η Κοινωνική σαπίλα του Στέλιου Τατασόπουλου (1932). στη δεκαετία '30-'40. Στις ταινίες που ξεχωρίζουν αυτή την περίοδο είναι οι οπερέτες Απάχηδες των Αθηνών και Φίλησέ µε.01. Ο Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ γυρίζει τις ταινίες: Ο Μιχαήλ δεν έχει ψιλά (τυχερός). αρκετά ικανοποιητική για την εποχή της. 8 . Ο έρως του Μιχαήλ και της Κοντσέτας. Τα µεγαλύτερα ονόµατα της εποχής. Τα γεγονότα κυρίως της Μικρασιατικής καταστροφής τροφοδότησαν από άποψη περιεχοµένου και τους ασχολούµενους µε το ντοκιµαντέρ καθώς και εκείνους που ασχολούνταν µε τις ταινίες µυθοπλασίας. παρά την οικονοµική ανάκαµψη και πολιτική σταθερότητα της κυβέρνησης του Βενιζέλου. παρατηρείται µια παρακµή. Ο γάµος της Κοντσέτας και του Μιχαήλ (1923-1924). η Ελληνική ραψωδία του Γιάννη Πρινέα (1932). Προµηθέας ∆εσµώτης (1927) και γυρίζει τις ταινίες Έρως και κύµατα (1928).ά. σε κάθε κινηµατογραφικό πόστο. σκηνοθέτες.ά. σεναριογράφοι. 1930-1940 Κι ενώ στην προηγούµενη περίοδο παρατηρήθηκε κάποια άνθιση. Ωστόσο οι τολµηροί και ιδανικοί εραστές του είδους επιχειρούν τα πάντα. η ταινία ∆άφνις και Χλόη του Ορέστη Λάσκου (1931).qxd 23/3/2007 10:46 Page 8 Συνοπτικό διάγραµµα της δεκαετίας 1920-1930 Ο ελληνικός κινηµατογράφος βρίσκεται ακόµη στα σπάργανα. Ο Αχιλλέας Μαδράς γυρίζει τις ταινίες Μαρία Πενταγιώτισσα (1929). του ∆ηµήτρη Γαζιάδη (1930). Μαρίτσα. του Ηλία Παρασκευά (1934). Το τραγούδι του χωρισµού του Φίνου (1939) κ. Αστέρω και Μπόρα (1929). που επιδίδονται στην 7η τέχνη είναι: οι Αδελφοί Γαζιάδη· γυρίζουν Ζουρνάλ µε θέµα τη Μικρασιατική καταστροφή και Το ελληνικό θαύµα. το οποίο αφορά επίσης τη Μικρασιατική εκστρατεία (1922). Στα κύµατα του Βοσπόρου. παραγωγοί. Ο Αχιλλέας Μαδράς την Τσιγγάνα των Αθηνών (1922). Ο ∆ήµος Βρατσάνος γυρίζει Της µοίρας το αποπαίδι (1925). Αι τελευταίαι ηµέραι του Οδυσσέως Ανδρούτσου κ. Ταινίες µε ελληνικό περιεχόµενο· δράµατα εθνικά και φουστανέλες. Ο Βιλάρ γυρίζει την ταινία Ο Βιλάρ στα γυναικεία λουτρά του Φαλήρου (1922). ηθογραφίες και ειδύλλια. Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας του ∆ηµήτρη Τσακίρη (1932). οπερατέρ. Το όνειρο του Μιχαήλ. µε την είσοδο των ξένων εταιρειών στην Ελλάδα.

Ο Τσιφόρος επίσης σκηνοθέτησε την ταινία Χαμένοι Άγγελοι (1948). η στάση του σώματος. Θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε ότι οι ταινίες έπασχαν και από άποψη τεχνική και σκηνοθετική. οι χαρακτηριστικές ατάκες. χωρίς καθοδήγηση. Σταθακόπουλος.qxd 26/3/2007 1:18 Page 9 ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Β΄ ΠΕΡΙΟΔΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1940-1949 Η Γέννηση του Ελληνικού Κινηματογράφου Η δεύτερη περίοδος της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου αρχίζει μετά τον πόλεμο του '40. η πουκαμίσα του βλάχου). όπως ήταν φυσικό. πολλές φορές και το τυποποιημένο ντύσιμο (η τραγιάσκα. μυθιστόρημα του Γρηγορίου Ξενόπουλου. ταινία βασισμένη στη Φωτεινή Σάντρη. και στην Ελλάδα. Εργαλεία τους στην προκειμένη περίπτωση είναι οι γκριμάτσες τους.02. Ελληνικά Γράμματα. πολλοί σκηνοθέτες αντιστέκονται στην ισοπεδωτική μίμηση των ξένων προτύπων και πρωτοτυπούν στο βαθμό που τους το επιτρέπουν τα μέσα. Όπως είναι φυσικό στη διάρκεια αυτών των χρόνων κάθε προσπάθεια για πολιτιστική δημιουργία αναστέλλεται και την ώρα του χρέους οι καλλιτέχνες παίζουν το δικό τους ρόλο. η κίνηση γενικά. Οι ηθοποιοί. γύρισε την ταινία Πρόσωπα λησμονημένα (1946). σε συνεργασία με τον Τζαβέλα.δεν άφησαν περιθώρια για μια πηγαία κινηματογραφική δημιουργία. Κι έτσι από τις ταινίες της εποχής. αντικειμενικές και άλλες. Παρόλες τις δυσκολίες όμως. της φορολογίας και άλλων παραγόντων δεν ευδοκίμησαν. Αμερικανών στη συνέχεια. η ρεπούμπλικα. εξαιτίας της λογοκρισίας. αφετέρου καλλιεργείται ένα κλίμα ηττοπάθειας. Ρούβας. Ο Τζαβέλας επεχείρησε την επική ταινία Μαρίνος Κοντάρας (1949). με τις οποίες έγιναν διάσημοι. Ο Ορέστης Λάσκος τις Ραγισμένες καρδιές (1945). Το γοητευτικό και πανίσχυρο Χόλυγουντ επέβαλε την αισθητική του σε όλο τον κόσμο και. Η δυσχερής κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα συνεχίζεται και μετά την αποχώρηση των στρατευμάτων κατοχής. Χ. βασισμένη στο διήγημα του Αργύρη Εφταλιώτη. 9 . αφενός λείπει ο προβληματισμός σε βάθος. Τον επόμενο χρόνο ο Φίνος. Σκηνή από ταινία (Α. 2005) Συνοπτικό διάγραμμα της δεκαετίας 1940-1950 Ο ελληνικός κινηματογράφος με δειλά βέβαια βήματα προχωρεί και εξελίσσεται.Σακελλάριου την ταινία Οι Γερμανοί ξανάρχονται (1949). συνεχίζεται στα χρόνια της γερμανικής κατοχής και τελειώνει με το τέλος του οδυνηρού και τραυματικού εμφυλίου. Με τη συνεργασία των Φίνου . Κάποιες προσπάθειας απόκλισης από τον κανόνα. Ο Νίκος Τσιφόρος σκηνοθέτησε την Τελευταία αποστολή και ο Γρηγόρης Γρηγορίου τον Κόκκινο Βράχο. στην ουσία επιβίωσαν στην οθόνη στηριζόμενοι στο μπρίο τους και στην ικανότητα αυτοσχεδιασμού. Οι πολιτικές διεκδικήσεις και τα συμφέροντα των ξένων δυνάμεων στη χώρα μας -Άγγλων στην αρχή. Ο Δημήτρης Ιωαννόπουλος γύρισε τη Φωνή της Καρδιάς (1943).

Το 1944 γύρισε τη Βίλα µε τα νούφαρα. ελληνικού κινηµατογράφου. Χ. ντιο δικά του.ά. υπήρξε η πιο λαµπρή προσωπικότητα του εµπορικού. Εκεί ερωτεύεται τον Κωνσταντή (Λάµπρος Κωνσταντάρας) που είναι ψαράς και τον χωρίζει από τη Ζωίτσα. Συνεργάστηκε µε τους πιο αξιόλογους ηθοποιούς. σηµαντικές ταινίες του εµπορικού κινηµατογράφου. Το 1943 µε τον Γιώργο Καβουκίδη γύρισε τη Φωνή της καρδιάς. τα πλέον άρτια και τεχνικά εξοπλισµένα. αλλά και ποιοτικού. τη νη10 . πρωτοπόρος και σηµαντικότερος παραγωγός ταινιών του 20ού αιώνα. Νίκος Σταυρίδης. Σκηνή από την ταινία (Α. Αντιγόνη Βαλάκου. ο Ορέστης Λάσκος τις Ραγισµένες καρδιές. Μίµης Φωτόπουλος. Ανάµεσά τους ο Γιώργος Τζαβέλας τον 2005) Μεθύστακα. οµιλούσα ταινία. Λήδα Μιράντα. Ρούβας. Λάµπρος Κωνσταντάρας. η Μιράντα (Ευγενία ∆ανίκα) βρίσκεται για διακοπές στην Ύδρα. όπου πλέον ασχολήθηκε µε Σταθακόπουλος. Με τη συνεργασία του Σκούρα. σκηνοθέτες γύρισαν ενδιαφέρουσες ταινίες. Ρένα Βλαχοπούλου. Αλέκος Αλεξανδράκης. Γεωργία Βασιλειάδου. µεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται οι Αιµίλιος Βεάκης. Ελληνικά Γράµµατα.ά. ∆ηµήτρης Χορν. Ζωή Λάσκαρη. Σπούδασε Νοµικά και Πολιτικές Επιστήµες στην Αθήνα τα οποία εγκατέλειψε για τον κινηµατογράφο. µε σκηνοθέτη τον ∆ηµήτρη Ιωαννόπουλο και ηθοποιούς τους Αιµίλιο Βεάκη. ∆ηµήτρη Χορν και Καίτη Πάνου. 2005) Υπόθεση Μια πλούσια και όµορφη Αθηναία. Προβελέγγιου και ∆ριµαρόπουλου ίδρυσε το 1939 τα «Ελληνικά Κινηµατογραφικά Στούντιο» και σκηνοθέτησε την ταινία Το τραγούδι του χωρισµού. ο Μιχάλης Κακογιάννης Το τελευταίο ψέµα και την Ηλέκτρα και πολλοί άλλοι άλλες ταινίες. Φωτογραφία Γιάννης ∆ριµαρόπουλος. ο Ντίνος ∆ηµόπουλος το Οι ουρανοί είναι δικοί µας και Το αµαξάκι. Σταθακόπουλος. Μουσική: Γιώργος Μαλλίδης. γνωστός απλώς ως Φίνος. Τζένη Καρέζη. σηµαντικοί Ελληνικά Γράµµατα. Λάµπρος Κωνσταντάρας. Ειρήνη Παπά. Σκηνοθεσία: Φιλοποίµην Φίνος. Μαίρη Χρονοπούλου κ. Βασίλης Αυλωνίτης. επί 35 χρόνια. Παραγωγή: Σκούρας Φιλµ/ Ελληνικά Κινηµατογραφικά Στούντιο Φιλοποίµην Φίνος. Χ. Το τραγούδι του χωρισµού Έτος: 1940.02. Ρούβας. ο Σακελλάριος το Παπούτσι από τον τόπο σου και το Οι Γερµανοί ξανάρχονται. σε στούΟ Φίνος (Α. Αλέκος Λειβαδίτης κ. Εκεί. Ηθοποιοί: Ευγενία ∆ανίκα. Αλίκη Βουγιουκλάκη.qxd 23/3/2007 10:50 Page 10 ΦΙΛΟΠΟΙΜΗΝ ΦΙΝΟΣ (1908-1977) Ο Φιλοποίµην Φίνος. Κυβέλη. Σενάριο: ∆ηµήτρης Μπόγρης. Χλοΐδη.

µεταξύ των οποίων η µεγάλη επιτυχία Ο Μεθύστακας. Ήξερε π. Τα εισιτήρια που έκοψαν οι ταινίες του αποδεικνύουν και την ανταπόκριση του κοινού. 3. Ενδιαφέρον έχει το ότι η ταινία είναι η πρώτη οµιλούσα και η επεξεργασία της έγινε σε ελληνικά εργαστήρια. Ερωτήσεις. Οι ταινίες που έκανε δεν είναι πολλές. Έπρεπε λοιπόν να δηµιουργηθούν ταινίες οι οποίες θα απευθύνονταν στον Έλληνα θεατή και θα ικανοποιούσαν τις δικές του προσδοκίες. Σταθακόπουλος. ∆εν θα 11 . Θα γυρίσει πίσω και θα ξαναβρεί τη Ζωίτσα που όλο αυτό το διάστηµα δεν έπαψε να τον περιµένει. Πώς συνδυάζεται ο τίτλος του έργου µε την υπόθεση. ως αποκατάσταση της ηθικής τάξης. του µοντέρ Αιµίλιου Προβελέγγιου και του υπεύθυνου φωτογραφικού υλικού Κώστα Χλοΐδη. Χειροκροτήµατα (1944). (1950) καθώς και η δηµοφιλής και αγαπηµένη του ελληνικού κοινού Κάλπικη Λίρα (1954). Η πλούσια κυρία παίρνει µαζί της τον Κωσταντή στην Αθήνα.qxd 23/3/2007 10:50 Page 11 σιωτοπούλα αγαπηµένη του (Λήδα Μιράντα). Αφού χωριστείτε σε οµάδες να «ξαναγράψετε» το τέλος του έργου αλλάζοντας ορισµένα στοιχεία για να γίνει πιο αληθινό ή πιο ελεύθερο κατά την κρίση σας. Ελληνικά Γράµµατα. Σχολιασµός Ο ∆ηµήτρης Μπόγρης που έγραψε το σενάριο διαπραγµατεύτηκε ένα θέµα µε ηθογραφικό περιεχόµενο που του ήταν οικείο από το συγγραφικό του έργο. ηθοποιός του µουσικού θεάτρου). το οποίο είχε ήδη παιχτεί µε επιτυχία στο Εθνικό Θέατρο και στον κινηµατογράφο. Ένα γράµµα όµως που θα λάβει ο Κωνσταντής θα ανατρέψει την καλλιτεχνική του καριέρα καθώς και το δεσµό του µε την Ευγενία. τις οποίες θα έβλεπε και θα άκουγε. όπου εκείνος διαπρέπει ως τραγουδιστής (στα τραγουδιστικά µέρη ντουµπλάρει τον Κωνσταντάρα ο Πέτρος Επιτροπάκης. ότι το κοινό του ήταν στο µεγαλύτερο µέρος του αγράµµατο και χρειαζόταν ταινίες. Χ. χωρίς να διαβάζει. την περίπτωση ο εµπορικός κινηµατογράφος είναι και καλός κινηµατογράφος. Η πρώτη ταινία µε την οποία παρουσιάστηκε στο κοινό είναι η τραγική ζωή του τραγουδοποιού Αττίκ. 2. 2005) χωρίς η περίπτωση Τζαβέλα να είναι γενική. Είναι ένας από τους σηµαντικότερους σκηνοθέτες του καλού εµπορικού κινηµατογράφου. Στην ταινία συµβαίνουν δύο ανατροπές. είναι όµως σηµαντικές. µε τη συνεργασία των οπερατέρ Γιάννη και Κώστα ∆ριµαρόπουλου.χ. Σ' αυτή Γιώργος Τζαβέλας (Α. Το θέµα της ταινίας προκαλεί πάντα συγκίνηση στο κοινό το οποίο περιµένει στο τέλος την κάθαρση. Ρούβας.Aσκήσεις 1. Και οι απόψεις του για τον κινηµατογράφο φανερώνουν άνθρωπο που είχε βαθιά αίσθηση της αποστολής του. Ακολούθησαν ακόµα άλλες δέκα ταινίες. Ποιες είναι αυτές και ποια είναι η αιτία τους. Συµβαίνουν τέτοιες περιπτώσεις στην καθηµερινή ζωή. στου οποίου την εξέλιξη συνέβαλε µε τις επιτυχίες του. Κάντε µια µικρή έρευνα και µετρήστε σε πόσες περιπτώσεις και για ποιους λόγους συνέβησαν.02. *** ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΖΑΒΕΛΑΣ (1916-1976) Ο Γιώργος Τζαβέλας γεννήθηκε και πέθανε στην Αθήνα. Τα γυρίσµατα έλαβαν χώρα σε ένα µικρό στούντιο του Φίνου στο Καλαµάκι.

Ο ήρωας δείχνει όλη την καλή του διάθεση να απαλλαγεί από το πάθος του. όπου ξεπροβάλλει. Το κέφι. όπως και η ζωή. µε αποτέλεσµα να γίνει ο περίγελος της γειτονιάς του. ∆αµασκηνός. Οι ηθοποιοί Η µεγάλη επιτυχία της ταινίας όµως είναι οι πρωταγωνιστές της. όπου και τιµήθηκε µε πολλές διακρίσεις. µέσα από ένα σενάριο τόσο χρησιµοποιηµένο και τετριµµένο. Αθανασία Μουστάκα. τα µελλοντικά πεθερικά της το νεαρό ζευγάρι προσπαθεί να τον θεραπεύσει από το πάθος του. φυσικότητα και ελληνικής ποιότητας χιούµορ.02. Χαρακτηρίζονται από λεπτότητα. θα τον σηµαδέψει και µάλιστα θα αποτελέσει το 12 .ά. Νίκος Βλαχόπουλος. Μπίλλυ Κωνσταντοπούλου. Μιχαηλίδης. Την τιµή τη µοιράζεται βεβαίως µε τους άξιους συνεργάτες του και άλλους συντελεστές της ταινίας. είναι κι αυτό δροσερό µε ελληνικά στοιχεία µεθοδευµένο. Και η ταινία. µε τη µόνη βαθύτερη αξίωση να ζωντανέψει µε τον απλούστερο δυνατό τρόπο ελληνικούς χαρακτήρες και ελληνική ψυχολογία». σχίζοντας την πένθιµη πλερέζα. µετά το θάνατο του γιου του στο Αλβανικό Μέτωπο. Ακόµα και µέσα στο µεθύσι του είναι ευγενής και αξιοπρεπής. Ο Μακρής παίζει έναν ρόλο που.Β. Όσο κι αν εξευτελίζεται. παρά τις άλλες επίσης µεγάλες του στιγµές στον κινηµατογράφο. Ιστορία του ζόταν για επτά συνεχείς εβδοµάδες. Θάνος Τζενεράλης κ. ∆ε γέρνει προς την πλευρά του γελοίου. Προκειµένου να γνωρίσουν τον πατέρα οι γονείς του νέου. Υπόθεση Ο ήρωας του έργου (Ορέστης Μακρής). κινείται ανάµεσα στις αντιθέσεις. Αιγόκερως. Άννα Κυριακού. Ο Μεθύστακας Έτος: 1950. Μουσική: Κώστας Γιαννίδης. Φωτογραφία: Ζοζέφ Χεπ. Μαρία Γιαννακοπούλου. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ / Θ. Νίκος Ρίζος. Σχολιασµός Ο Μεθύστακας είναι ένας άθλος του Τζαβέλα. Τα καλά και τα κακά σερβίρονται σε δόσεις που δεν ανατρέπουν την ισορροπία. να εµφανίσει δηλαδή ένα αξιοπρεπές θέαµα. στην Αµερική µάλιστα παιΣολδάτος. έχει παραδοθεί στο κρασί. ∆ηµήτρης Χορν. Εκείνο που ο θεατής διαπιστώνει σε όλη τη διάρκεια του έργου είναι ότι ο ήρωας δεν ξεφεύγει ποτέ από το µέτρο. Η κόρη του δουλεύει στο γραφείο ενός µεγαλέµπορου και εκεί ερωτεύεται το γιο του αφεντικού (∆ηµήτρη Χορν). Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλας.qxd 23/3/2007 10:50 Page 12 πρέπει να παραλείψουµε και τη µεταφορά στην οθόνη της τραγωδίας του Σοφοκλή Αντιγόνη (1961) που παίχτηκε µε επιτυχία στην Ελλάδα και το εξωτερικό. αλλά οι δύο νέοι τον προλαβαίνουν και τελικά τον βοηθούν να Ορέστης Μακρής (Γιάννης θεραπευτεί. Η ταινία είχε µεγάλη εµπορική επιτυχία. δεν παύει να παραµένει ένας συµπαθητικός και ταλαιπωρηµένος άνθρωπος από τη µοίρα του πολέµου που τον σηµάδεψε. Ντροπιασµένος επιχειρεί να αυτοκτονήσει. Οι διάλογοι της ταινίας έχουν τη φρεσκάδα του πηγαίου. Την τελευταία στιγµή όµως παρασύρεται και καταστρέφει τα πάντα. 2004) ηθογραφία. Ο Τζαβέλας είπε ότι η ταινία του είναι «µια Ελληνικού Κινηµατογράφου. Στην πραγµατικότητα είναι ευάλωτος και η όποια παρέκκλισή του από τον κοινωνικό κανόνα του καθωσπρεπισµού δεν είναι παρά προσπάθεια για θεραπεία του αθεράπευτου κακού που τον έχει βρει. Ηθοποιοί: Ορέστης Μακρής. Κάτια Λίντα.

η ευαισθησία του. ο αυθορµητισµός του. ενέπνευσαν εµπιστοσύνη στο θεατή και έδρασαν λυτρωτικά πάνω του. µικρά ταβερνάκια. τα ανηφορικά δροµάκια. τη φόρµα του «µεθύστακα» και. τα παραδοσιακά µικρά ταβερνάκια και τα βάσανα της φτωχολογιάς. Ο περίπατος του µεθύστακα που επανερχόταν µάλλον µονότονα στο ίδιο δροµάκι. • Ο αρνητικός αντίκτυπος στον περίγυρο και η περιθωριοποίηση του ήρωα. που τον αφήνει έρηµο. Καλοµαθηµένοι οι θεατές να βλέπουν εξιδανικευµένο το πρόσωπο της ηρωίδας.qxd 23/3/2007 10:50 Page 13 σηµείο αναφοράς για όλους τους «µεθύστακες» του µέλλοντος. Φαίνεται πως ο φακός δε συµπάθησε τη νεαρή πρωταγωνίστρια και η εποχή δεν είχε τα απαραίτητα µέσα για εξασφαλίσει στην πρωταγωνίστρια την απαιτούµενη λάµψη. ως τενόρος. Απέφυγε τις γνωστές υπερβολές των άλλων παρεµφερών ρόλων. Ικανοποιητική στο ρόλο της και η Μπίλυ Κωσνταντοπούλου. η οποία είναι κοινή και χιλιοειπωµένη και. και στη συνέχεια στην επιθεώρηση. Είναι φανερό όµως ότι αυτά δεν µπόρεσαν να την εµποδίσουν να γίνει η πλέον αγαπητή στο ελληνικό κοινό. Ένα άλλο σηµείο. αποτελεί άλλη µια παραλλαγή του παραµυθιού της Σταχτοπούτας που βρίσκει τον Πρίγκιπά της. Παραδοσιακά. • Ο θάνατος της γυναίκας του. φωτογενής. ως καλή κόρη και αγνή κοπέλα. την παλιά λατέρνα. Μετά τον πόλεµο κι ενώ η Ελλάδα προσπαθεί να ορθοποδήσει. Ανάµεσα στα τραγούδια και η πολύ ωραία εναρκτήρια καντάδα. άνετος. διαπίστωναν µε έκπληξη ότι δεν ήταν. µοιάζει µε τον καλό πρίγκιπα του παραµυθιού που µας εγγυάται το αίσιο τέλος. Το επιτυχηµένο αυτό µελό έχει βεβαίως και τα αδύνατα σηµεία του. Επίσης είχε επιτυχηµένη καριέρα στην οπερέτα. λαµβανοµένων πάντα υπόψη και των συνθηκών της εποχής. ανάµεσα σε άλλες. Ωστόσο πώς αλλιώς θα µπορούσε να είναι µια ταινία πλατιάς αποδεκτότητας. αν µη τι άλλο. νέος. Το πηγαίο χιούµορ του. τις µάντρες και τις αυλές µε διάχυτες τις µυρωδιές της αθηναϊκής γης. σε ώρα που την έχει ιδιαιτέρως ανάγκη. το αγιόκληµα και το γιασεµί. µε συνέπεια την αναχαίτιση του ήρωα από τις δηµιουργικές απασχολήσεις της ζωής. Κατ' αρχήν η ιστορία. παλιά παραδοσιακά σπίτια. που θα µπορούσε κανείς να σχολιάσει είναι η εικόνα της πρωταγωνίστριας. Ο χρόνος έχει ιδιαίτερη σηµασία.02. φυσικός µέσα στον πραγµατικό. πράγµα που σηµαίνει πως είχε ήδη έτοιµο το ρόλο που χρειάστηκε να ενσαρκώσει στην οθόνη. Άλλες επισηµάνσεις Αξιόλογη ήταν και η µουσική επένδυση της ταινίας γραµµένη από τον µεγάλο Κώστα Γιαννίδη. Έφερε λοιπόν έτοιµη. Για Σταχτοπούτα είναι πολύ «σκοτεινή». Εικόνες µιας γραφικής και ιστορικής πια περιοχής που διέσωσε ο ελληνικός κινηµατογράφος. Ο χώρος Ο χώρος δράσης του έργου είναι η γνωστή µας Πλάκα στους πρόποδες της µεγαλοπρεπούς Ακροπόλεως µε τα παλιά σπίτια. λένε. αν και «µεθυσµένος». είχε βέβαια στο ενεργητικό του τη θητεία του στο µουσικό θέατρο. Κόσµος µικροαστικός µε όνειρο την ειρηνική ζωή και λίγη ευτυχία. απέδιδε τέλεια το τραγούδι. Ο Χορν ωραίος. 13 . χωρίς το στήριγµά της στο δρόµο της ζωής. προϊδεάζοντας την αίσια έκβαση της ιστορίας. αλλά και στον πλασµατικό του ρόλο. Ορισµένα από τα θεµατικά κέντρα της ταινίας είναι: • Η είδηση του θανάτου του παιδιού στον πόλεµο αποτελεί το µέγα πλήγµα για τον πατέρα που χάνει τον πιο τρυφερό κλώνο της γενιάς του και νιώθει ακρωτηριασµένος στο πιο ευαίσθητο σηµείο της ψυχής του. οι ατάκες του. Ο Μακρής. κατατάσσεται επίσης στα αδύνατα σηµεία της ταινίας. • Ο αλκοολισµός ως µέσο λησµονιάς.

Όπως είναι αναµενόµενο ο ειδήµων δάσκαλος ερωτεύεται τη νεαρά. «Οι µοιραίοι». *** Χειροκροτήµατα Έτος: 1944. φεύγει στην επαρχία. συνθέτης και θεατρώνης ανακαλύπτει µια ταλαντούχα µικρή την οποία παίρνει στο θίασό του.Ασκήσεις 1. για τον ίδιο. ή να δείτε στο video την ταινία της Τώνιας Μαρκετάκη. 5. Ο αλκοολισµός είναι κοινωνικό πρόβληµα µε µεγάλες προεκτάσεις σε δύσκολες κυρίως εποχές. υπό την επήρεια της µέθης. Τι συναισθήµατα γεννά στο σηµερινό θεατή η ταινία. να µορφωθεί και να γίνει σπουδαία. έρωτα. 2. δίνει ρεσιτάλ ερµηνείας. Ζινέτ Λακάζ. Ποια νοµίζετε ότι είναι η πρόθεση του δηµιουργού µιας τέτοιας ταινίας. και να συζητήσετε πάνω στη στάση του «µεθύστακα» πατέρα. Φωτογραφία: Ιάσων Νόβακ. Τζένη Σταυροπούλου. Ο λαός µας λέει ότι «από µικρό και από τρελό µαθαίνεις την αλήθεια». Να δείτε την ταινία Η Καφετζού µε την Γεωργία Βασιλειάδου. Yπόθεση Ένας διάσηµος πιανίστας. Παραγωγή: Νόβακ και Ωρίων Α.ά. εκείνη όµως ερωτεύεται το νεαρό που παίζει βιολί. 4. Μήπως. Να εξετάσετε τα υπέρ και τα κατά της άποψης. Ερωτήσεις. Τάκης (∆ηµήτρης) Χορν. γιατί. Εκεί ένας άλλος µεθύστακας.Ε. Νοµίζετε ότι βλέπεται µε συµπάθεια. Να διαβάσετε το έργο του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. όπως της βιοµηχανικής επανάστασης κλπ. Σενάριο. Στις περισσότερες ταινίες του κινηµατογράφου της εποχής η λύση των προβληµάτων εξαρτάται από έναν καλό γάµο. Ηθοποιοί: Αττίκ (Κλέων Τριανταφύλλου). την εκπαιδεύει. Να διαβάσετε το ποίηµα του Κώστα Βάρναλη.qxd 23/3/2007 10:50 Page 14 • Η κοινωνική κατακραυγή και το άλλοθί της. Να συζητήσετε πάνω στο θέµα καθώς και στη µορφή που έχει πάρει στις µέρες µας. Αλέκος Αλεξανδράκης κ.Σκηνοθεσία: Γ. 2. Ξεπεσµέ14 . όπου παίζει πιάνο για να ζήσει. όχι. Ναι. 3. Να σχολιάσετε κατά πόσο αυτό µπορεί να ισχύει στην πραγµατική ζωή. Νίκος Βλαχόπουλος. οπότε η αλήθεια αποκαλύπτεται. ο Γιώργος ∆αµασιώτης. Μερικοί προσθέτουν και από µεθυσµένο. • Η σοβαρή κόρη που έχει συναίσθηση της κοινωνικής της τάξης και προσαρµόζει ανάλογα τη συµπεριφορά της. τα δεσµά της λογικής ελευθερώνουν το υποσυνείδητο. Μόλις ο ήρωας ανακαλύπτει αυτόν τον τροµερό. Να δείτε τον πίνακα του Εντουάρντ Μανέ «Το αψέντι» και να σχολιάσετε πώς παρουσιάζει ο ζωγράφος τα πρόσωπα. Τζαβέλας. Μουσική: Αττίκ. • Η ελπίδα που ποτέ δε χάνεται.02. Γιώργος Φούντας. η οποία στηρίζεται στο παραπάνω έργο. και να βρείτε τα κοινωνικά προβλήµατα που έχουν οι θαµώνες της «υπόγειας ταβέρνας». 3. Η τιµή και το χρήµα. Να συγκρίνετε τους δύο ρόλους. Εν τέλει την επιβάλλει στο κοινό. Οι κοινωνικές τάξεις που τολµούν να ανακατευτούν. Η τιµή της αγάπης. Άλλες δραστηριότητες 1. 4. της προσφέρει τα µέσα να καλλιεργηθεί. και µε πολλές και οικονοµικές θυσίες.

τη µεταµόρφωσε σε µεγάλη κυρία. Ο Αττίκ ήταν από την Αίγυπτο και καταγόταν από πλούσιους γονείς. έξυσε µε το ποδήλατό του δύο Γερµανούς οι οποίοι τον ξυλοκόπησαν άγρια. το 1930 άνοιξε ένα µικρό θέατρο στην Αθήνα τη γνωστή Μάντρα. Ρούβας. Στο θεατρικό έργο και κατόπιν κινηµατογραφική ταινία. Χ. 2. µε την κατάλληλη καθοδήγηση. 2005) ζωής του ήταν τραγικό. κοµµώτρια σε συνοικιακή γειτονιά. µεταµορφώνεται σε επιστήµονα. το ζωντάνεψε. Όπως αναφέρει το ζεύγος Χαιρόπουλου. τραγουδιστή (chansonnier). µε την κατάλληλη καθοδήγηση. Αφού περιόδευσε στην Ευρώπη. Βρίσκετε αναλογίες και ποιες. Σταθακόπου. γίνεται γραµµατεύς µεγάλου στελέχους επιχειρήσεως. δηµιούργησε µια λαϊκή ηρωίδα που. καταλήγει κάποτε µπροστά στο θέατρο. αρκεί να το θέλουν και να έχουν και την κατάλληλη βοήθεια. Μπαίνει µέσα και παρακολουθεί την παράσταση. µε την βοήθεια ενός καθηγητή και µε τη θέλησή της για µάθηση. Στην ελληνική ταινία Το δόλωµα. Στα αρχαία χρόνια ο γλύπτης Πυγµαλίων ερωτεύτηκε το άγαλµα της Γαλάτειας. τραγουδιστές. Εκείνη τον βλέπει και τον φέρνει στη σκηνή. η ζωή του Η ταινία αναπαριστά µε απλότητα τη ζωή του γνωστού συνθέτη και στιχουργού. 15 . Εκείνος την συνοδεύει στο πιάνο και το κοινό που τον αναγνωρίζει ξεσπά σε χειροκροτήµατα. που ο ίδιος έφτιαξε και µε την αγάπη του. όπου παίζει η αγαπηµένη του. εµψυχωτή (animateur) κι πιανίστα Κλέωνα Τριανταφύλλου. Θυµηθείτε την ταινία Το φάντασµα της όπερας. µια κοπέλα υπόπτου ηθικής.02.Ασκήσεις 1. µε την κατάλληλη παιδεία. κοµφερανσιέ και άλλοι καλλιτέχνες. Ο Μπέρναρ Σό. µια επίσης λαϊκή κοπέλα «καλλιτέχνις» σε ύποπτα κέντρα. Μετά το γεγονός αυτό κλείστηκε στο σπίτι του και στις 29 Αυγούστου 1944 αυτοκτόνησε µε βερονάλ. Τα χειροκροτήµατα για τις επιτυχίες του ακούγονται ακόµη και σήµερα. µεταµορφώνεται σε κυρία. Ο θάνατός του χαρακτηρίστηκε από τον ιατροδικαστή ως δυστύχηµα από «οξεία δηλητηρίαση διά βερονάλης». από την οποία πέρασαν και αναδείχτηκαν πολλοί µεγάλοι ηθοΑττίκ Χορν (Α. Ελληνικά Γράµµατα. µια λαϊκή κοπέλα. Εκείνος πεθαίνει µέσα στην αποθέωσή του χωρίς το κοινό να αντιληφθεί το τέλος του. Σπούδασε στο Παρίσι κοντά σε επιφανείς δασκάλους. Το νέο για την εποχή είναι ότι η ταινία έχει γυριστεί εξ ολοκλήρου στο στούντιο. Είναι φυσικό η παιδεία να µπορεί να µεταµορφώσει έναν άνθρωπο κι ένας καλλιτέχνης να ερωτεύεται το δηµιούργηµά του. Εκπαιδεύοντας τη Ρίτα. πράγµα που σηµαίνει πως η ελληνική κινηµατογραφία δεν έχει να φοβηθεί πλέον τα εσωτερικά «γυρίσµατα». Ο Κώστας Χαιρόπουλος λέει ότι ο Αττίκ περνώντας από το Πολυτεχνείο. Η ταινία είναι εµπλουτισµένη µε τις µελωδίες του Αττίκ. Στην ταινία Πρίτι γούµαν. Τα ανωτέρω παραδείγµατα δείχνουν ότι όλοι µπορούν να έχουν πρόσβαση στη γνώση.qxd 23/3/2007 10:50 Page 15 νος. Η ταινία λοιπόν στέκεται µε ευαισθησία και σεβασµό µπροστά σ' αυτόν τον άνθρωπο και στην καλλιτεχνική του παρουσία. Αττίκ. γνωστού στο κοινό ως Αττίκ. τους είχε εκµυστηρευτεί τα εξής: «∆εν αντέχω πια… Είναι καιρός να τελειώνει αυτό το µαρτύριο της ζωής µου… Η λύρα µου έσπασε… Η συµφωνία µένει ηµιτελής». Να συζητήσετε πάνω στο θέµα. Ερωτήσεις.ποιοί. στην Ωραία µου κυρία. Το τέλος της λος.

σε πολύ χαµηλούς τόνους. από το 1933 ως το τέλος της ζωής του. 1500 τραγούδια. Ο Σακελλάριος έκανε ένα θαυµατουργό δίδυµο µε τον Χρήστο Γιαννακόπουλο. Επίσης σκηνοθέτησε πάνω από 40 κωµωδίες για Χ. θεατρικός συγγραφέας. διαβάζει την εφηµερίδα του και … τον παίρνει ο ύπνος. Ίλυα Λυβικού. Ο ήρωας του έργου (Βασίλης Λογοθετίδης). από αξιόλογους συνθέτες. της πείνας. Το µαρτύριο της κατοχής. ποσώς. δουλεύουµε. αγαπάµε και έχουµε την ελευθερία µας. Ως στιχουργός έγραψε. Υπόθεση Βρισκόµαστε στη µετακατοχική και µεταπολεµική Ελλάδα. που µελοποιήθηκαν Αλέκος Σακελλάριος (Α. του κινηµατογράφου και της τηλεόρασης. Λαυρέντης ∆ιανέλλος. Μίµης Φωτόπουλος. Ηθοποιοί: Βασίλης Λογοθετίδης. Σταθακόπουλος. Ήταν δηµοσιογράφος. Από αυτήν την κατάσταση βγαίνει µε το ξύπνηµα από το όνειρο. και κυρίως να τονίσει ότι πρέπει να κοιτάξουµε µπροστά. Τροµαγµένος βλέπει τον εφιάλτη και πάλι παρόντα. Έγραψε το σενάριο και σκηνοθέτησε συνολικά 70 ταινίες. Το έργο γυρισµένο στα 1948 επιχειρεί να προτείνει την οµοψυχία και την κανονική ζωή. Ρούβας. Βαγγέλης Πρωτοπαπάς. Σενάριο Αλέκος Σακελλάριος. Έγραψε 185 θεατρικά έργα. η οποία προσπαθεί να σταθεί στα πόδια της και να γιατρέψει τις πληγές της. Χρήστος Τσαγανέας. Φωτογραφία: Ζοζέφ Χεπ.02. ξαπλώνει στην σεζ-λογκ της αυλής. µέχρι να ετοιµαστεί το µεσηµεριανό φαγητό. Ντίνος Ηλιόπουλος. Κι εκεί µέσα στο όνειρό του ακούει τα βήµατα των Γερµανών που «ξανάρχονται». Νίτσα Τσαγανέα. Με τον κινηµατογράφο άρχισε να ασχολείται το 1947. κυρίως κωµωδίες. 16 . Λουκιανός Ροζάν. της αντίστασης. την κατάβρεχε (ποτέ δεν την έφτυνε) και ύστερα της πετούσε ένα κουρελάκι πολύχρωµο για να ντυθεί σαν κλόουν». την ανθρωπότητα είχε έναν τρυφερό τρόπον τινά κυνισµό. οπότε επανέρχεται στην κανονική του ζωή µε τις πολιτικές διαφορές που χωρίζουν τους Έλληνες σε διαφορετικά στρατόπεδα. σεναριογράφος και στιχουργός. Μαρίνα Σµυρνάκη. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ / Ένωσις Συνεργαζοµένων Καλλιτεχνών. ήταν ένας ευφυής και διορατικός σκηνοθέτης. λίγο καιρό µετά τις εθνικές συµφορές. έσπαγε πλάκα µαζί της.ά. Μουσική: Κώστας Γιαννίδης. Γεωργία Βασιλειάδου. ανέδειξε πολλούς ηθοποιούς. Στέφανος Στρατηγός κ. ΑΛΕΚΟΣ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΟΣ (1913-1970) O Aλέκος Σακελλάριος είναι ο άνθρωπος στον οποίο χρωστάει πολλά ο ελληνικός κινηµατογράφος. µε τις πολιτικές διαφορές και τα άλλα προβλήµατα της καθηµερινής ζωής. συχνά την ξεγύµνωνε. Σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος και Χρήστος Γιαννακόπουλος (από θεατρικό τους έργο). Να λέµε «∆όξα τω Θεώ» που ζούµε. Γεννήθηκε και πέθανε στην Αθήνα. *** Οι Γερµανοί ξανάρχονται Έτος 1949. του κινδύνου. Ελληνικά Γράµµατα. Γενικά έδωσε υπόσταση και αξία στην καθηµερινότητα. σκηνοθέτης του θεάτρου.qxd 23/3/2007 10:50 Page 16 Άλλες δραστηριότητες Να κάνετε µια µικρή έρευνα και να βρείτε τίτλους τραγουδιών του Αττίκ. O Kώστας Γεωργουσόπουλος είπε γι' αυτόν: «Χωρίς να µισεί. 2005) την τηλεόραση. από τις οποίες οι περισσότερες γνώρισαν µεγάλη επιτυχία.

Κάθε ένας και µια ξεχωριστή περίπτωση. Χ. Ο κυκλοτερής αυτός χώρος. Επιµέρους σηµεία του έργου Το έργο έκανε επιτυχία στο θέατρο και επανέλαβε την επιτυχία του στον κινηµατογράφο. Σκηνή από την ταινία µε τον Βασίλη Λογοθετίδη στο κέντρο (Α. χωρίς ηρωισµούς και εξάρσεις. και στην εποχή της και µέχρι σήµερα. η µητέρα τους έλεγε ότι δεν ήξεραν από κατοχή. ο σκύλος που έγινε ψητό στο φούρνο. στην οποία έρχονται και δρουν τα πρόσωπα. αλλά και διακριτικότητα τα πρόσφατα πάθη του ελληνικού λαού. Από αυτές τις κωµικοτραγικές συνθήκες τελικά.02.qxd 23/3/2007 10:50 Page 17 Σχολιασµός Οι ηθοποιοί Το µεγάλο ατού της ταινίας. ευαισθησία. Η ταινία είναι ασπρόµαυρη. 17 . παραπέµπει στην ορχήστρα του αρχαίου θεάτρου. Επιµέρους σηµεία του έργου που προξενούν δάκρυα και γέλια στο θεατή. παλιότερα. µε τα οποία αποδεικνύεται ότι ο άνθρωπος δε βάζει µυαλό. Μια κοινωνία σε σµίκρυνση είναι η αυλή. κεντρικός ήρωας του δράµατος. ένα µικρό αριστούργηµα που αναπαράγει µια περίοδο της καθηµερινής ελληνικής ιστορίας. το µπριγιόλ που έγινε λάδι. µε ήρωες κοινούς θνητούς και προβλήµατα επίσης καθηµερινά. Ελληνικά Γράµµατα.τι κι αν πάθει κι ακόµα ότι η πρόσφατη εµπειρία δεν αποτελεί στοιχείο συνέτισης. περισσότερο από µισό αιώνα µετά. Όταν. ο ήρωας και ο κόσµος απαλλάσσεται µε το ξύπνηµα. είναι το καστ των ηθοποιών. Συλλέξτε εµπειρίες παλιότερων για τον τρόπο επιβίωσης. που προσεγγίζει µε χιούµορ.Ασκήσεις 1. το ραδιόφωνο που πιάνει BBC και την ώρα του κινδύνου το κρύβουν µέσα στο πηγάδι. αλλά µε τα άλλα καθηµερινά προβλήµατα και πολιτικά. θα λέγαµε ότι δίνει ρεσιτάλ ερµηνείας µε το συγκεκριµένο ρόλο. Σταθακόπουλος. Ο αντιηρωικός µικροαστός του οποίου το µόνο µέληµα είναι ο «άρτος ο επιούσιος» και η ησυχία του. ό. Πρόκειται για την τραγικωµωδία του απλού καθηµερινού ανθρώπου. είναι η περιπέτεια του τζιτζιφρίγκου -το πουλί στο κλουβί. µεταφέροντας στην αυλή. κάθε χαρακτήρας µε την ιδιαιτερότητά του και όλοι µαζί συνθέτουν µια µικρογραφία της ελληνικής κοινωνίας. Ρούβας. όσα γίνονται πέρα από αυτήν.που µαγειρεύτηκε. Τι θέλει να πει αυτή η φράση. ενώ άγγελος ειδήσεων γίνεται το ραδιόφωνο που επίσης µεταφέρει µέσα όσα γίνονται πολύ έξω από αυτήν. οπότε όλα επιστρέφουν στην ειρηνική τους ζωή. 2005) Ο Βασίλης Λογοθετίδης. Ένα έργο ζωντανό. Ερωτήσεις. που το µόνο που θέλει είναι να ζήσει µια κανονική ζωή. τα παιδιά έλεγαν ότι δεν τους αρέσει το φαγητό.

18 . Να συγκρίνετε τις δύο ταινίες και να συζητήσετε πάνω στο τέχνασµα του ονείρου. Μπείτε στην αυλή της ταινίας και κοιτάξτε γύρω-γύρω. Φανταστείτε ότι ακούτε τις σειρήνες που ειδοποιούν για βοµβαρδισµό ή ότι. Σκεφτείτε το στίχο του Ελύτη: Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος ναν ήρεµος να 'ναι άκακος Λίγο ψωµί λίγο κρασί Χριστούγεννα κι Ανάσταση Άλλες δραστηριότητες Στην ταινία Αλίµονο στους νέους ο ήρωας αποκοιµιέται στην καρέκλα και ξαναζεί τα νιάτα του. 3.02.qxd 23/3/2007 10:50 Page 18 2. όπως ο ήρωας έτσι κι εσείς. Ποια προβλήµατα έχει να αντιµετωπίσει. ακούτε τα βήµατα των Γερµανών. 4. Τι πετυχαίνει µ' αυτόν τον εκφραστικό τρόπο ο σκηνοθέτης. Τι θα κάνατε αµέσως. Πώς σας φαίνεται η οικονοµική κατάσταση των ηρώων.

Αν και η καταγραφή είναι ρεαλιστική. Η ανεργία. η ναυτιλία µας σηµείωσε απώλειες πάνω από 73% και το νόµισµα εκµηδενίστηκε. Σε οικονοµικό επίπεδο. ενώ το άλλο είναι εκείνο που χρησιµοποιεί την ταινία για να ασκήσει κοινωνική κριτική. πιο συγκεκριµένα η φαρσοκωµωδία (1947-1972). Τις πληγές αυτές θα παρουσιάσει στο σινεµά. η υποαπασχόληση. και πιο µεγάλο. Οι οικονοµικές αλλαγές επηρέασαν την κοινωνική δοµή της χώρας. όπως ήταν η ανεργία. η αστυφιλία. η οποία το 1958 έγινε αξιωµατική αντιπολίτευση. Ζαν Κοκτώ. Ρενέ Κλεµάν. Ο ελληνικός κινηµατογράφος τη δεκαετία του '50 H Ευρώπη βγαίνει από την περιπέτεια του ∆ευτέρου Παγκοσµίου Πολέµου γεµάτη πληγές. καθηµαγµένη. Τα κυρίαρχα ρεύµατα είναι δύο. Ρενέ Κλαιρ κ.03. η µετανάστευση. πέρα από την απώλεια σε ανθρώπινο στοιχείο.. ο Βιτόριο Ντε Σίκα. χωρίς βεβαίως να αφήνει απ’ έξω τα ερωτικά θέµατα. από το 1955 ονοµαζόταν ΕΡΕ. κοµεντί. κωµωδίες παρεξηγήσεων κ. ηθογραφίες. 19 .qxd 23/3/2007 10:52 Page 19 ΤΡΙΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΡΙΤΗ ΠΕΡΙΟ∆ΟΣ Η ∆ΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1950.ά. που κυβέρνησε µέχρι το 1963. ανάµεσα στις οποίες είναι και ο Νεορεαλισµός. πράγµα που υποχρέωσε τη χώρα µας σε δεσµεύσεις οικονοµικού και πολιτικού χαρακτήρα. ο οποίος. Ο όρος χρησιµοποιήθηκε αρχικά για να υποτιµήσει τη θεατρική κωµωδία. δηµιουργούσαν αντιδράσεις. η Ελλάδα βγήκε πληγωµένη. Το 1951 ιδρύθηκε η Ε∆Α. Ο ελληνικός κινηµατογράφος κατά τη δεκαετία του '50 φαίνεται πως ακολουθεί περισσότερο τα χολυγουντιανά πρότυπα. Ο κινηµατογράφος αυτού του ρεύµατος ονοµάστηκε «κριτικός». Το ένα. µε µεγάλες απώλειες σε οικονοµικό. Στη Γαλλία κάνουν την εµφάνισή τους τα ονόµατα του Ζωρζ Κλουζώ. αλλά κυρίως σε ηθικό επίπεδο. η αγροτική παραγωγή µειώθηκε πάνω από 70%. Γενικά πρόκειται για µια δύσκολη µεταβατική περίοδο για τη χώρα κατά την οποία τα πρόσφατα γεγονότα και οι κυρίαρχες πολιτικές παρατάξεις µοιράζουν τη χώρα στα δύο. η φτώχεια. ο Ροµπέρτο Ροσελίνι. Η παραγωγή της εποχής περιλαµβάνει µεταφορές θεατρικών έργων. ενώ στο Χόλυγουντ αναχαιτίστηκε κάπως η παραγωγή αστέρων. η ανακοπή κάθε εκσυγχρονιστικού και κοινωνικού µέτρου. µεγάλο τµήµα του πληθυσµού µας ερειπώθηκε.Η ΑΝΘΗΣΗ ΤΗΣ ΗΘΟΓΡΑΦΙΑΣ Ιστορικό πλαίσιο Μετά το ∆εύτερο Παγκόσµιο Πόλεµο και τον Εµφύλιο που τον ακολούθησε. που χάθηκε από την πείνα ή τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.ά. επίσης ιδρύθηκε ο Ελληνικός Συναγερµός. η ξενοµανία κλπ. Ωστόσο και ο εµπορικός κινηµατογράφος ασχολήθηκε µε τα κοινωνικά προβλήµατα της εποχής. σύντοµα όµως καθιερώθηκε και στον κινηµατογράφο. Στη γειτονική µας Ιταλία θα κυριαρχήσουν στο κινηµατογραφικό στερέωµα ο Λουκίνο Βισκόντι. είναι εκείνο που αποβλέπει στην εµπορικότητα. Το 1951. ακολουθώντας διάφορες τεχνοτροπίες. και άλλοι. προτιµάται ως επί το πλείστον η κωµωδία.

να χορεύει σαν τον Φρεντ Αστέρ. Για παράδειγµα. να τρέχει πάντα για να προλάβει. τους συµβατικούς κανόνες της κοινωνίας µε ρεαλιστικό τρόπο. η Γεωργία Βασιλειάδου µε την «ασχήµια». ο µικρόσωµος Νίκος Ρίζος µε το χαρακτηριστικό κόρδωµα για να κερδίζει ύψος.03.. αφού έκανε έναν επιτυχηµένο κύκλο. οι περισσότερες όµως είχαν εισπρακτική αποτυχία και αυτό απέτρεψε τους κινηµατογραφικούς δηµιουργούς από τη συνέχιση των προσπαθειών τους. καθένας µε την ιδιαιτερότητά του. αλλά και το νεότερο Καραγκιόζη. Φίνου µε τον Γιώργο Τζαβέλα και τον Αλέκο Σακελλάριο. Ένα άλλο σκέλος του εµπορικού κινηµατογράφου είναι το λαϊκό µελόδραµα. όπλο και ξόρκι. Μερικές από αυτές τις ταινίες είχαν απήχηση στο ευρύ κοινό. οι κυκλικές διηγήσεις και οι εγκιβωτισµοί (ο Όµηρος λέει αυτό που ο Οδυσσέας έλεγε). Ο Μίµης Φωτόπουλος.ά. τον Όµηρο. η προσωπικότητα και η λάµψη των ηθοποιών. το Ποτέ την Κυριακή (1960) κ. Οι ηθοποιοί µάλιστα που πρωταγωνιστούσαν. αλλά και την πηγαία λαϊκή τους παράδοση. τον Γκρεγκ Τάλας. ο Θανάσης Βέγγος. αυτές είτε ακολουθούν το κίνηµα του νεορεαλισµού. παρά τα όποια µειονεκτήµατά του. έγιναν δικά µας. την κοιλιά προτεταµένη. αλλά µε έκδηλη την ανθρωπιά («ο Λογοθετίδης µας συµφιλιώνει µε τον πατέρα µας». µε την έλλειψη πρωτοτυπίας και τα αφελή. 20 . εστιάζει το ενδιαφέρον της στην προσωπική επιτυχία και κοινωνική ανέλιξη. ο ευγενής. σχηµατικά σενάρια από τη µια. υπερκινητικός και αµήχανος Ντίνος Ηλιόπουλος. όλα αυτά. ο Μιχάλης Κακογιάννης. γνωστοί και επιτυχηµένοι στο θέατρο. λειτουργεί αναπαράγοντας τη γνωστή θεµατολογία. µε εµφανή τη µοιρολατρία. είπε κάποτε ο ∆ιονύσης Σαββόπουλος. Η ελληνική κοινωνία τώρα. µε την ιδιάζουσα κίνηση του σώµατος και προσώπου (τα χέρια στη µέση. οικεία πρόσωπα. ο Βασίλης Αυλωνίτης. το Ξυπόλυτο τάγµα (1953). Οι αφηγηµατικές τεχνικές του οµηρικού κειµένου. η Στέλλα (1955). η ζωντάνια των διαλόγων. δεν παρουσιάζει θεµατική ανανέωση. τη γκριµάτσα δυσαρέσκειας). υποδεέστερο είδος. Ο εµπορικός κινηµατογράφος. ο Κώστας Χατζηχρήστος κινητικότατος παλικαράς και πανέξυπνος «βλάχος». ο εµπορικός κινηµατογράφος έχει και τις θετικές του πλευρές. προσήλκυαν τα βλέµµατα και κέρδιζαν την αγάπη των θεατών. ζωντανεύουν µπροστά στο φακό. διερµηνεύοντας την ευρεία αποδοχή του κοινού) και τόσοι άλλοι χαρακτηριστικοί τύποι. µε το γνωστό συντηρητικό ύφος του Έλληνα καταπιεσµένου. ως επί το πλείστον αυτοσχεδιάζουν. ο Τάκης Κανελλόπουλος. ο Νίκος Σταυρίδης ο «αριστοκράτης». Οι ηθοποιοί από την πλευρά τους. επιπλέον. η πλούσια εικονοποιΐα. ο Βασίλης Λογοθετίδης. όσο παράξενο κι αν φαίνεται αυτό. συνθέτουν το τεράστιο ανθρωπολογικό παζλ της ελληνικής κινηµατογραφικής κοινωνίας. οι αναδροµικές αφηγήσεις (φλας µπακ). κυρίως λόγω της συνεργασίας του Φ. Χαρακτηριστικό της εποχής είναι η οικονοµική και κοινωνική ανάκαµψη. Τα πρόσωπα αυτά µας θάµπωσαν µε τη λάµψη τους και έφεραν την ισορροπία στις αδυναµίες του µύθου. Παρενθετικά. τη θεατρική τους προέλευση. µε την παράλληλη δράση (ο θεατής/ αναγνώστης βλέπει/διαβάζει ταυτοχρόνως τι γίνεται στον Όλυµπο και τι στην Τροία). ανάµεσά τους το Πικρό ψωµί (1950). Ωστόσο. µε αποτέλεσµα στο σινεµά να βλέπουµε την άνθιση των µικροαστικών ιδεωδών. όπλα του αρχαίου ποιητή. µε τις µετωπικές λήψεις της κάµερας από την άλλη κι ακόµη την απουσία βαθύτερης κριτικής µατιάς. η διαγραφή των χαρακτήρων της ελληνικής κοινωνίας είναι στοιχεία που πάντοτε συγκινούσαν το κοινό. ο ∆ράκος (1955). και τις αδυναµίες της τεχνικής. το είδος οδηγήθηκε στην παρακµή του. Και όλοι αυτοί. αυτοσχεδιάζοντας πολλές φορές. όπως ο Νίκος Κούνδουρος.qxd 23/3/2007 10:52 Page 20 Η περίοδος 1950-1960 διακρίνεται από έναν δυναµισµό. ο άρχοντας της µαγκιάς (σαν ξεπεσµένος Χάµφρεϋ Μπόγκαρτ). Όπως ήταν φυσικό. στηριγµένοι στα προσωπικά τους όπλα. Όσον αφορά τις ταινίες του κριτικού κινηµατογράφου. θεωρούµε χρήσιµο να µνηµονεύσουµε το µεγάλο δάσκαλο της «κινηµατογραφικής» εικόνας. έλκοντας την καταγωγή και το ταλέντο από το αρχαίον Αριστοφάνη. µε σκηνοθέτες τον Γρηγόρη Γρηγορίου. τον Στέλιου Τατασόπουλο. είτε ανήκουν στον Κινηµατογράφο των δηµιουργών. αφού όλες οι αδικίες που υφίσταται ο ήρωας είναι και µεταφυσικής προέλευσης.

Ξένια Καλογεροπούλου. Γιώργος ∆αµασιώτης κ. ένθεν και ένθεν. Ορέστης Μακρής. τις ταινίες Ένα βότσαλο στη λίµνη (1952). Συγκεκριµένα ο Γρηγόρης Γρηγορίου γυρίζει το Πικρό Ψωµί (1951) µια ταινία νεορεαλιστική επηρεασµένη από τον ιταλικό νεορεαλισµό και προφανώς από την ταινία Πικρό Ρύζι. λίγο µετά τον πόλεµο. τη Σάντα Τσικίτα (1953). Το ποτάµι (1959). Πρόκειται δηλαδή για µια ηθογραφία. Φωτογραφία: Ντίνος Κατσουρίδης. Η ερωτική σχέση θα καταλήξει σε ανεπιθύµητη και. Μια ζωή την έχουµε (1958) κ. υπάρχουν και δυο νέοι ερωτευµένοι. η µαµή Έτος: 1958. Ηθοποιοί: Γεωργία Βασιλειάδου. Γενική τοποθέτηση Ασπρόµαυρη ταινία η οποία µας µεταφέρει στην Ελλάδα. Η κόρη του γιατρού µε το γιο της µαµής. προσπαθεί να τους ανατρέψει και όχι να τους συντηρήσει και απευθύνεται σ' ένα ακροατήριο περισσότερο απαιτητικό. Όπως είναι φυσικό.qxd 23/3/2007 10:52 Page 21 Ωστόσο ο κριτικός κινηµατογράφος καλεί τον αναγνώστη/ θεατή να συµµετάσχει ως συνδηµιουργός του νοήµατος της ταινίας. Το ξύλο βγήκε απ' τον παράδεισο και ο Ηλίας του 16ου (1959). γυρίζει. Από τη µια οι ενηµερωµένοι. Ο Αλέκος Σακελλάριος παραγωγικότατος. µεταξύ άλλων. Η γραφή είναι προσωπική. τα φυλαχτά και τα γούρια βρίσκονται σε πρώτη ζήτηση. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. απόπειρες βελτίωσης. Λατέρνα φτώχεια και φιλότιµο (1955). Ο Γκρεγκ Τάλας το Ξυπόλητο Τάγµα (1953). Υπόθεση Βρισκόµαστε λοιπόν σ' ένα χωριό. Ο γιατρός αδιάλλακτος. Ο Στέλιος Τατασόπουλος γυρίζει τη Μαύρη Γη (1952). και από την άλλη η µαµή και όλοι οι κάτοικοι του χωριού. Ο Μιχάλης Κακογιάννης γυρίζει το Κυριακάτικο ξύπνηµα (1954). Ο γιατρός είναι µάλλον αχρείαστος στο πλατύ κοινό εφόσον το πλατύ κοινό προτιµά τα γνωστά γιατροσόφια της γιαγιάς. τελείως ανεπίτρεπτη για τα ήθη της εποχής. θα κάνει επίσης επίθεση κατά µέτωπο.03. Ο Γιώργος Τζαβέλας γυρίζει την Κάλπικη Λίρα (1955). Συνοπτικό διάγραµµα της δεκαετίας 1950. Ο Νίκος Κούνδουρος γυρίζει τη Μαγική πόλη (1955). τη Στέλλα (1955). την ταινία Μεγάλοι δρόµοι (1953). όταν διαπιστώσει ότι ο ρόλος του περιορίζεται από τη δραστηριότητα της µαµής. *** Η κυρά µας. Παντελής Ζερβός.ά. Η παιδεία είναι είδος πολυτελείας.ά. το ∆ράκο (1956). Μπροστά στον κίνδυνο της απώλειας της ζωής του κοριτσιού οι δύο αδιάλλακτοι αντίπαλοι θα συνθηκολογήσουν και όλα θα έχουν αίσιο τέλος. δεν µιµείται και δεν επαναλαµβάνει έτοιµα σχήµατα και συνταγές. Πολλές µάλιστα από τις ταινίες της δεκαετίας έχουν λάβει και διακρίσεις και στην προτίµηση του ελληνικού κοινού έχουν εξέχουσα θέση. Νίτσα Τσαγανές. Οι ηθοποιοί ακολουθούν πιστά τις οδηγίες του σκηνοθέτη/ δηµιουργού. την Αρπαγή της Περσεφόνης (1956) κ. Μουσική: Τάκης Μωράκης. όπου οι άνθρωποι είναι χωρισµένοι σε κατηγορίες. ένα δείγµα µικροκοινωνίας κλειστής στα εξωτερικά ερεθίσµατα.1960 Στην περίοδο '50-'60 έχουµε σηµαντική εξέλιξη στον ελληνικό κινηµατογράφο και πλούσια παραγωγή. θα περάσει στην επίθεση. που αισθάνεται να απειλούνται τα χωράφια της από τον νεοαφιχθέντα. εγκυµοσύνη. Ελένη Ζαφειρίου.ά. Στην ιστορία όµως. Κι επειδή τα πρακτικά µέσα πάνε µαζί µε τη δεισιδαιµονία το «ξεµάτιασµα». µε ελάχιστες για την ώρα. ∆ηµήτρης Παπαµιχαήλ. Η µαµή. σ' ένα χωριό η µαµή είναι αυτή που τρέχει σε κάθε ετοιµόγεννη γυναίκα. Όπως είναι επόµενο θα ξεσπάσει µεγάλη σύγκρουση. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος. αλλά σηµαντικές. Το κορίτσι µε τα µαύρα (1956). 21 . τον φέροντα νέο ήθος. αποκαλύπτει «ιδεολογικούς µηχανισµούς του κράτους». ο γιατρός και η νεολαία. ο οποίος σπουδάζει γιατρός.

τόσο ο πρόεδρος δε θα γίνεται καλά. λειτουργεί σαν καταλύτης. Ο πρόεδρος της κοινότητας. σίγουρος για την επιστήµη του. αναξιοποίητη ακόµη τουριστικά. που δεν της έτυχε ποτέ η δύσκολη περίπτωση για να θρηνήσει θύµατα. πλακόστρωτοι και ανώµαλοι. το θρίαµβο της επιστήµης. αφού η οικογένεια προσπαθεί να λύσει το πρόβληµα µε µαντζούνια. καταφερτζού. Xώρος Τα σπίτια χαµηλοτάβανα. η νέα δύναµη που έρχεται να εκτοπίσει την παλιά. Κοινωνία ανενηµέρωτη. σχετικά µε την ιατρική δεοντολογία. Ο νεαρός που σπουδάζει γιατρός. συµπληρώνει όλο αυτό το µακριά από τον πολιτισµό. 7. Η παραλία. και δικαίως. παρθένα. το κρεβάτι. Είναι ο φορέας της εξέλιξης. η σχέση της ταινίας µε την τραγωδία Ρωµαίος και Ιουλιέτα. Το ίδιο και η µητέρα της.qxd 23/3/2007 10:52 Page 22 Σχολιασµός Οι ηθοποιοί Ο Ορέστης Μακρής πάντα επιβλητικός µε το παράστηµά του. νοµίζει ότι της αρκούν. αδιάλλακτος και αµετακίνητος στις θέσεις του. που δε βολεύεται σε καµιά στάση. αλλά όχι αυθαίρετη. στενοί και ακατάλληλοι για να τους περπατήσει κανείς. 5. διατρανώνει την επαγγελµατική της δεξιότητα χωρίς φόβο και πάθος. το κοστούµι και το παπιγιόν του. αναγνωρίζει το δίκιο της επιστήµης. 2. γραφική και ενδιαφέρουσα φιγούρα. Παίζει εκτός έδρας. 3. πράγµα που υποδηλώνει την εξέλιξη. σύζυγος του συζύγου. αυθάδης. της γνώσης και της επιστηµονικής κατάρτισης. Όσο ο γιατρός δε θα βρίσκει τη θέση του στη συνείδηση των ανθρώπων. Η µαµή. µε τις ανάλογες προσαρµογές στα καθ' ηµάς. Μακρινή. το εσωτερικό τους µε την παλιά παραδοσιακή επίπλωση. Οι δρόµοι κακοτράχαλοι. ∆εν είναι τυχαία η εξωτερική εικόνα του χωριού µε τη νοοτροπία των κατοίκων του. ∆ιαβάζει την εφηµερίδα του. κι έτσι να καταλάβει τα όριά της. ∆εν διστάζει µπροστά σε τίποτα. Ο γιατρός. αλλά όχι οπωσδήποτε και κακοπροαίρετη. µάλλον αδιάφορη.03. διανθίζει το ηθογραφικό µέρος της κοινωνίας της οποίας προΐσταται. οι κεντηµένες κουρτίνες. κάνει µάθηµα στον επιστήµονα. παίζει πολύ καλά το ρόλο του ιδιότροπου άρρωστου. ακάθεκτη στις όποιες εφορµήσεις της. Η Γεωργία Βασιλειάδου. βρίσκεται εκεί για να µπορεί να πει τις ατάκες του ο άντρας της. σαν «νέος της Σιδώνας». Ο Γιώργος ∆αµασιώτης πρόεδρος της κοινότητας. το τραπέζι στη µέση. ξεµατιάσµατα και φυλαχτά. Παίζει στο γήπεδό της. σαν απόστρατος συνταγµατάρχης. δεν αφήνει χώρο στον αντίπαλο. στριµωγµένη µέσα στον παραδοσιακό της ρόλο.ντεκόρ. κυριαρχεί στο χώρο και επιβάλλεται στο πλάνο. κακίζει τη µητέρα του για αδιαλλαξία. Η κοπέλα. Έχει ένα κηρυγµατικό ύφος. το σκρίνιο. 6. και η εµπειρία της. 22 . Τα λίγα που ξέρει. ερωτευµένη. ∆ιεκδικεί το δίκιο του µε απόλυτο τρόπο. για να αποδείξει µε την περίπτωσή της. Είναι το νέο κράτος. 4. άµυαλη και απρόσεκτη. µε την άνεση της γενικής αποδοχής και εκτίµησης που απολαµβάνει στο χώρο της. έχοντας συναίσθηση των ικανοτήτων της. Άλλα σχόλια 1.

καταφεύγει σε µη ρεαλιστικούς τρόπους και µέσα. παρά την πρόοδο της επιστήµης οι άνθρωποι καταφεύγουν συχνά σε παραϊατρικά και µεταφυσικά µέσα. Η επαγγελµατική δεξιότητα του καθενός σώζεται µε τη συνύπαρξη και την συµπαρουσία και των δύο στην κοινή ταµπέλα. • ∆ευτερεύον µήνυµα. αντί να πάει στο γιατρό κάνει γιατροσόφια τα οποία τον οδηγούν στο θάνατο.03. 2. η πόλη θα πάει µπροστά όταν τηρηθούν τα δέοντα προς το παλιό και δοθεί ο χώρος στο καινούριο. *** Η θεία από το Σικάγο Έτος: 1957.ά. Τελικά ο άνθρωπος. 5. χωρίς να πάψουν να αλληλοτρώγονται οι δυο συµπέθεροι. στα κανάλια της τηλεόρασης. 4.qxd 23/3/2007 10:52 Page 23 Συµπέρασµα Η ερωτική σχέση τελειώνει µε γάµο. Εκεί ένα παλικάρι που χτύπησε το πόδι του. Να συζητήσετε πάνω στο θέµα. 3. Μια σύγχρονη διαφήµιση λέει «έκαστος στο είδος του κι ο Λουµίδης στους καφέδες». Όµως η παράδοση δεν µπορεί να αµφισβητηθεί. Να συζητήσετε σχετικά. Φέρτε παραδείγµατα. Γκέλλυ Μαυροπούλου. Ηθοποιοί: Ορέστης Μακρής. Μουσική: Τάκης Μωράκης. Σήµερα. 23 . οπότε τέλος καλό όλα καλά. ενώ λέµε ότι σήµερα είναι πιο ρεαλιστής. Μπορείτε τώρα να δώσετε έναν πρόχειρο ορισµό της «ηθογραφίας». θα λέγαµε ότι είναι ο έρωτας που καταργεί τις αποστάσεις. Φωτογραφία: Ντίνος Κατσουρίδης. Έτσι πολύ συχνά δύο ή τρεις ηθοποιοί βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλο για να φαίνονται όλοι. Γεννιέται παιδί νέο του οποίου το καρότσι οδηγούν. Πού αποδίδετε την ύπαρξη τόσων πολλών µάγων. Θέµατα για συζήτηση 1. Νίκη Παπαδάτου. Τεχνικά Τα τεχνικά µέσα της εποχής έχουν περιορισµένες δυνατότητες. Μαργαρίτα Παπαγεωργίου. όπου οι άνθρωποι λειτουργούν ακόµη µε τον τρόπο των ηρώων της ταινίας. Όπως και στη σύγκρουση της Αθηνάς και µε τις Ερυνίες. Το µήνυµα του έργου • Ο κόσµος αλλάζει και η γνώση συστηµατοποιείται. Τζένη Καρέζη. σ' ένα πλάνο στατικό. χαρτοριχτών και µέντιουµ. • Το νεογέννητο παιδί είναι ο νέος κόσµος που ανατέλλει και που πάνω από την κούνια του συµφιλιώνονται οι κατά συνθήκην αντίπαλοι. Ο αρχαίος φιλόσοφος Σωκράτης υποστήριζε ότι πρέπει να ακούµε τον ειδήµονα και επαΐοντα. αλλά πιο ροµαντικό. Βλέπετε την ταινία. Να σχολιάσετε αυτή τη στάση και να βρείτε από πού πηγάζει. Στέφανος Στρατηγός. Ελένη Ζαφειρίου. Υπάρχει ένα διήγηµα του Κωστή Παλαµά µε τίτλο «Ο θάνατος του παλικαριού». Η κάµερα είναι δύσκαµπτη και δεν έχει τη δυνατότητα της περιστροφής. φέρνει κοντά και συµφιλιώνει τους ανθρώπους. Παντελής Ζερβός. ∆ηµήτρης Παπαµιχαήλ. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. τι συµπέρασµα βγάζετε. τα κοστούµια και τη συµπεριφορά των ανθρώπων. Σενάριο και σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος. Από το ντεκόρ. Γεωργία Βασιλειάδου. Θεόδωρος ∆ηµητρίου κ. Άρα θα πάει µπροστά µόνο µε την επιστήµη.

Πρόκειται για την αδελφή του αυστηρού πατέρα. Ένα .τι αφορά τη γενικότερη εικόνα της οικογένειας. λόγω προηγούµενης µακροχρόνιας θήτευσης στο στρατό και επιβάλλει στρατιωτική πειθαρχία σε όλα τα µέλη της οικογένειας. στο τέλος. η οποία για να απαλλαγεί από την καταπιεστική κηδεµονία του. δε φαίνεται να έχουν άµεση προοπτική να παντρευτούν. σε ό. τον περίπατο στο δρόµο. τα οποία υπερασπιζόταν µε µανία και πάθος ο ήρωας. σαν από µηχανής θεός. Με την άφιξη της θείας επέρχεται η πλήρης ανατροπή. Οφείλουµε βέβαια να διευκρινίσουµε ότι δεν παρεξέκλινε ούτε κεραίας από τον ηθικό κώδικα.03. που λέει και ο λαός και µε αυτό το ανέξοδο «κόλπο» καταφέρνει να παντρέψει τις τρεις µεγαλύτερες κοπέλες και. Η θεία. κατέφυγε στο Σικάγο πριν από πολλά χρόνια. έρχεται να λύσει όλα τα προβλήµατα της οικογένειας και να αλλάξει τα µυαλά του συντηρητικού αδελφού της. πατριαρχική ελληνική οικογένεια. Κι ενώ έτσι έχουν τα πράγµατα. 24 . αλώνονται.qxd 23/3/2007 10:52 Page 24 Υπόθεση Η ιστορία αφορά µια κλασική. αλλά δεν έχουν ηθικό τίµηµα. πάρτι. Ρούβας. αν και είναι σε ηλικία γάµου. ιδίως όµως των κοριτσιών. 2005) Σχολιασµός Οι ήρωες Η ταινία αντλεί τη γοητεία της από την αυστηρή προσωπικότητα του άτεγκτου πατέρα. παραδοσιακή. Η αυστηρότητα του πατέρα. Σταθακόπουλος. Σπάζοντας µια στάµνα στα πόδια ενός ανυποψίαστου περαστικού και καθωσπρέπει νεαρού. Χ. µπάνια κλπ. Αποτελείται από τον πατέρα. ξαφνικά. ο οποίος «δε σηκώνει µύγα στο σπαθί του». Βασιλειάδου -Μαυροπούλου (Α. ξεκινά από την εξωτερική εµφάνιση. φτάνει στο σπίτι η θεία από το Σικάγο. τον οποίο καλεί µετά στο σπίτι για να τον στεγνώσει και αφού προηγουµένως τον έχει «περάσει από έλεγχο» σε ό.ένα τα παλαιά κάστρα. δεν υπάρχει προίκα. «σπάει και ο διάβολος το ποδάρι του». ξορκίζει το συντηρητισµό. Σπάζοντας λοιπόν µια στάµνα. να αποκατασταθεί και η ίδια.τι αφορά το επάγγελµα και την περιουσία του. Ελληνικά Γράµµατα. τη γυναίκα του και τις τέσσερις κόρες του που. συνταξιούχο αξιωµατικό. Και το βασικότερο. την αποφυγή οποιασδήποτε επικοινωνίας µε νεαρούς της ηλικίας τους. ιδιαιτέρως αυστηρό. Οι αλλαγές που έγιναν είναι µεγάλες. Η τάξη δεν ανατρέπεται.

Η θεµατολογία Στην ταινία προβάλλεται η συντηρητική δοµή της οικογένειας σε µια χώρα που αλλάζει. µε τον οποίο παρουσιάζει τα ήθη της προηγούµενης γενιάς. παρά τον ανάλαφρο και αποµυθοποιητικό τρόπο. η οµορφιά δεν παίζει ρόλο. Η ευρηµατικότητα και η εξυπνάδα του Έλληνα που πάντα σώζει την κατάσταση είναι ένα ακόµη σηµαντικό στοιχείο. το περιστατικό στο λεωφορείο. Η ανατρεπτικότητά της όµως δεν ξεφεύγει από τη µικροαστική ηθική και το µικροαστικό όνειρο. η αντικατάσταση του «αριστοκρατικού» µεν αλλά «παλαιοµοδίτικου» πιάνου.qxd 23/3/2007 10:52 Page 25 Οι ηθοποιοί Η Βασιλειάδου αποδεικνύεται µια ταλαντούχα προξενήτρα. ο πατέρας. όπως είναι οι αρχιτέκτονες. Επόµενο είναι να αποτελεί πρότυπο προς µίµηση. Ακόµη η ταινία καταδεικνύει την εµφάνιση νέων. Τα κορίτσια αλλάζουν. ότι τα κορίτσια δεν είναι αντικείµενα που οι γονείς διαπραγµατεύονται το γάµο τους ερήµην τους. η καπατσοσύνη και η θέληση της θείας να επιτύχει τους στόχους της. Η λύση των κοινωνικών προβληµάτων. Ωστόσο δεν πρέπει να µας διαφύγει και το αντίπαλο δέος. εύρηµα που απηχεί τις αντιλήψεις µιας ολόκληρης κοινωνίας. δεν προδίδει όµως τις συµβάσεις της συντηρητικής οικογενειακής προέλευσής της.03. Η θεία είναι µια ηρωΐδα σύγχρονη. Ο Ορέστης Μακρής αλλάζει. έχει απαλλαγεί από παλαιά ταµπού. Ότι το στρατιωτικό πρότυπο και η στρατιωτική πειθαρχία. εµφανίζουν έναν ανατρεπτικό γυναικείο χαρακτήρα πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδοµένα και την ελληνική κινηµατογραφία. οι έξυπνοι και χιουµοριστικοί διάλογοι. Αποδέχονται εύκολα τα γεγονότα και ευπειθείς στους κανόνες της καλής συµπεριφοράς που διακρίνει τα καθωσπρέπει κορίτσια. ο δυναµισµός. ως χώρα της ευκαιρίας. και τα οποία θα αποτελέσουν υλικό για την επόµενη κινηµατογραφική γενιά. το επεισόδιο στη θάλασσα. αφού όλη η Ελλάδα εκείνη την εποχή προσβλέπει στην Αµερική. επιτυγχάνεται µε την έλευση της προοδευτικής θείας από την Αµερική. το ντύσιµο των κοριτσιών.µέχρι τις διαπροσωπικές σχέσεις και την αφέλεια του πατέρα. Σε µια εποχή που κυριαρχούν τα γυναικεία παθητικά κοινωνικά πρότυπα. µε τη σκληρή και άτεγκτη παρουσία του. όπως είναι η εύκολη αφοµοίωση ξένων προτύπων συµπεριφοράς. ίσως. θα λέγαµε ότι η ταινία ασκεί και κριτική. χωρίς να χάσουν τη σεµνότητα ή την αθωότητά τους. η γλαφυρότητα της µεταφοράς κοινωνικά αποδεκτών προτύπων. που είναι οι εκπρόσωποι µιας ραγδαία αναπτυσσόµενης µέσης αστικής τάξης. ενός ανθρώπου που δεν έχει συνειδητοποιήσει ότι ο κόσµος και οι καιροί άλλαξαν. που ε25 . στην ιδιότυπη εκφορά του λόγου της και στην άνεση των κινήσεών της. Η µητέρα και οι κόρες εµφανίζονται άβουλες. Τα στιγµιότυπα της καθηµερινής ζωής. δηµιουργεί εξαίρετα το κινηµατογραφικό πρόσωπο της «καταφερτζούς». Η εξωτερική της εµφάνιση. χωρίς προίκα. οι δικηγόροι και οι εργοστασιάρχες. από τον τρόπο ντυσίµατος και διασκέδασης -η αµερικανική µουσική και το ροκ εντ ρόλ. σε όλα «απέναντι» στη θεία. Επιµέρους σηµεία Η αµεσότητα των ερµηνειών. Η ταινία αποφεύγει να θίξει πράγµατα που το κοινό δεν είναι έτοιµο ακόµη να αποδεχτεί. που νοµίζει πως η αρετή αρκεί για να παντρέψει τα κορίτσια του. ότι συµµετέχουν και τα ίδια στη διαδικασία. ανερχόµενων. από το σύγχρονο πικ-απ. οι συζητήσεις στο καφενείο µε το φίλο.έναν τους κόµπους. προβάλλουν την ιδανική καλή οικογένεια. στη συγκεκριµένη περίπτωση ο καλός γάµος. χωρίς να γελοιοποιείται. µορφωµένων επαγγελµατιών. χωρίς προσωπικότητα. Η επιτυχία της ταινίας εν πολλοίς στηρίζεται στην κωµική φιγούρα της θείας. η οποία µε χιούµορ και καπατσοσύνη καταφέρνει να λύσει έναν . χωρίς κριτική παρέµβαση. όλα αυτά κάνουν το έργο ευχάριστο και. η ζωντάνια. µιµείται τα ξένα πρότυπα. η αυθεντικότητα.

αλλά χωρίς βαθύτερο προβληµατισµό. αυτό που στην τραγωδία ονοµάζεται κάθαρση. 3. Η Αµερική παρουσιάζεται ως η χώρα της ευκαιρίας και η πηγή κάθε βοήθειας. η µόδα και ο εκσυγχρονισµός έχει αρχίσει να τα ξηλώνει. Υπόθεση Ο Τηλέµαχος (Βασίλης Λογοθετίδης) αναβάλλει συνέχεια το γάµο του. η οποία φρενάρει το γάµο του µικρότερου αδελφού της. Νοµίζετε ότι τα πράγµατα ήταν πράγµατι έτσι. Στέφανος Στρατηγός. Η οικογένεια του έργου είναι φανταστική. ένα «χάπι έντ». γιατί σύµφωνα µε την τελευταία επιθυµία των γονιών του πρέπει πρώτα να παντρέψει την ανύπαντρη αδελφή του. ζητάει γάµο επειδή και η δική της οικογένεια θέλει να αποκαταστήσει το κορίτσι. Γι' αυτό στην κωµωδία. Ντίνα Σταθάτου. τη Χρυσάνθη (Σµάρω Στεφανίδου). Θάνος Τζενεράλης. Κι ο γάµος. Ίλυα Λιβυκού. ότι η οικογένεια πρέπει να τηρεί τα «χρηστά» της ήθη αµόλυντα σε µια εποχή που. Ωστόσο πιστεύετε ότι υπάρχουν στοιχεία της που θα µπορούσαν να ισχύουν και σε µια αληθινή. αλλά προβολή του βαθύτερου πόθου του θεατή για επιτυχία.qxd 23/3/2007 10:52 Page 26 φαρµόζονται στην οικογένεια. *** ∆εσποινίς ετών 39 Έτος: 1954. όπως λέει κι ένα ρητό. Ο αδελφός. Επιβάλλονται οι απλές καθηµερινές κοινωνικές ανησυχίες. όπως και στην αρχαιότητα και πάντοτε. Θέµα Θέµα της ταινίας ο γάµος της ανύπαντρης µεγαλοκοπέλας. λύτρωση από τα καθηµερινά του δεινά και πραγµάτωση των ονείρων. που εδώ ισοδυναµεί µε γάµο. είναι παρωχηµένα. όπως φαίνεται. υπάρχει ένα αίσιο τέλος. Ηθοποιοί: Βασίλης Λογοθετίδης. Η ταινία δεν αποτελεί καθρέφτη της ελληνικής κοινωνίας (το είδωλο άλλωστε είναι πολύ παραµορφωµένο). τον Τζιανκάρλο Τζιανίνι και τον Μαρτσέλο Μαστρογιάννι και έπειτα να συζητήσετε πάνω στο θέµα: «Αµερική και Επιτυχία». Η Εκδίκηση. Σµάρω Στεφανίδου. Σε ποιο βαθµό το επάγγελµα επηρεάζει τις οικογενειακές σχέσεις. Σκηνοθεσία: Αλέκος Σακελλάριος. Άννα Ρούσσου.03. ή το όποιο αίσιο τέλος. µε τη Σοφία Λόρεν. Ευάγγελος Πρωτοπαπάς. 2. Το ιστορικοπολιτικό πλαίσιο µε τα πρόσφατα πάθη της ελληνικής κοινωνίας συχνά θίγεται. Μουσική: Αντρέ Ριντέρ. 4. Πρέπει κάθε κορίτσι να µοιάζει µε «τραγουδίστρια» για να βρει σύζυγο. η Φωφώ. Θέµατα για συζήτηση 1. Νοµίζετε ότι η προκλητική εµφάνιση των κοριτσιών παίζει ρόλο στην επιλογή καλού συζύγου. Συµπληρωµατική εργασία Να δείτε την ταινία της Λίνας Βερτµίλερ. είναι το αντίδοτο στην καταπιεσµένη ψυχή του θεατή και η πλασµατική διέξοδος από το αδιέξοδο. Παραγωγή: Μήλλας Φιλµς. µε τη βοήθεια του φίλου του Σταµάτη (Θάνος Τζενε26 . «όλες οι τραγωδίες τελειώνουν µε θάνατο και οι κωµωδίες µε γάµο». Η πίεση αυξάνει όταν η κοπέλα του αδελφού. λοιπόν. αφού. Φωτογραφία: Βικτόρ Αντουάν. Σενάριο: Αλέκος Σακελλάριος -Χρήστος Γιαννακόπουλος (από θεατρικό τους όργανο).

εµφανίζονται οι υποψήφιοι γαµπροί. Η αδελφή. ένας συνταξιούχος (Βαγγέλης Πρωτοπαπάς) κι ένας Ελληνο-αµερικανός (Στέφανος Στρατηγός). φιγούρες αξιόλογες και πειστικές. Υφίσταται το βασανιστήριο ενός γενικού και εξοντωτικού «σέρβις». Της επιδεικνύεται η στάση που «δίνει» χάρη. άξιας της µοίρας της. Βήµα. προκειµένου να γίνει εµφανίσιµη και να αρέσει στον υποψήφιο γαµπρό. Οι υποψήφιοι γαµπροί. και εκ λάθους ο συνταξιούχος. απεγνωσµένα και διακαώς ψάχνει να βρει σύζυγο για την αδελφή του. όταν εµφανίζεται η νεαρή χήρα εξαδέλφη από την επαρχία (Ντίνα Σταθάτου). την παίρνει και φεύγει. µε το πλατύ χαµόγελο και την άνεση του Έλληνα από την Αµερικανική ήπειρο. εξασφαλίζει τον αντικαταστάτη. Τα πράγµατα δείχνουν ότι είναι σε καλό δρόµο. εκλαµβάνει ως Χρυ27 . που τρέφει και αυτός την ελπίδα να βρει µια γυναίκα για να συντροφέψει τα ετοιµόρροπα γηρατειά του. Ο συνταξιούχος. άλλοτε ικανοποίησης. την παίρνει και φεύγει. 2005) Σχολιασµός Οι ηθοποιοί Το ατού της ταινίας είναι το µπλέξιµο και οι ανατροπές που αποδεικνύουν µάταιες όλες τις προσπάθειες των ηρώων. Ο άλλος γαµπρός (Στέφανος Στρατηγός). ο καθένας στο είδος του. βλέπουν τις άλλες γυναίκες. Ο Βασίλης Λογοθετίδης. Επιπλέον έχει το «ταλέντο» να περνάει τελείως απαρατήρητη. Η εξαδέλφη (Ντίνα Σταθάτου) πριν προλάβει να πενθήσει το µακαρίτη. παπούτσια. ρούχα. Ελληνικά Γράµµατα. Με σπασµωδικές κινήσεις. πλούσιος οµογενής από την Αµερική. της κάνει πρόταση γάµου. δίνει ρεσιτάλ µίζερης και ανίκανης γεροντοκόρης αδελφής. Χ. άλλοτε ελπίδας.βήµα από την ελπίδα φτάνει στην απόγνωση.qxd 23/3/2007 10:53 Page 27 ράλης) βάζει αγγελία στην εφηµερίδα: «δεσποινίς ετών 39 ζητεί σύζυγο κι έχει και την εξής περιουσία». εκλαµβάνει ως υποψήφια νύφη τη Φωφώ. Αλλάζει µαλλιά. άλλοτε απελπισίας. χωρίς καµιά προοπτική γάµου. Λογοθετίδης -Στεφανίδου (Α. αλλά όλες οι κινήσεις επιτυγχάνουν ακριβώς το αντίθετο από το αναµενόµενο. νοµίζοντας ότι αυτή είναι η νύφη. αδελφός και αδελφή µένουν µόνοι. ξεγλιστράει χωρίς ο ίδιος να µπορεί να την ελέγξει. Η κατάσταση όµως ξεφεύγει από τα χέρια του. Σταθακόπουλος. σχεδιάζει και προσδοκά το αίσιο τέλος. Σµάρω Στεφανίδου. Τώρα. Ρούβας.03. Τελικά δε θα σταυρώσει άντρα. Στραβώνουν όµως. Μπαίνουν στο σπίτι. εκλαµβάνει ως Χρυσάνθη τη νεαρή χήρα εξαδέλφη. κι έτσι φεύγει και ο δεύτερος γαµπρός. ως εκ θαύµατος και από σπόντα. κλασικός σε ρόλους παραδοσιακού συζύγου ή αδελφού. Ο άλλος. µε διπλό το πρόβληµα.

Σπούδασε Πολιτικές Επιστήµες και Νοµικά στο Πανεπιστήµιο της Αθήνας γρήγορα όµως στράφηκε προς τη δηµοσιογραφία. Μουσική Γιώργος Μιχαηλίδης. χωρίς πρόθεση βέβαια. Βάζει λοιπόν αγγελία 28 . Περισσότερα από εικοσιπέντε είναι τα έργα του. γράφοντας επιθεωρήσεις και σενάρια. η ελληνική φιλοξενία. κουρασµένη από τη µακρόχρονη σχέση και έχοντας διαπιστώσει το µάταιο της δικής της αναµονής. χωρίς να διστάσει. Θάνος Τζενεράλης. κατ' αντιδιαστολή. Φωτογραφία: Ζοζέφ Χεπ. µε ελάχιστα εξωτερικά πλάνα. Και πάλι χωρίς πολλές διαδικασίες την παίρνει και φεύγει. µε το ιδιάζον λεξιλόγιο. Είναι ένα έργο µε έντονη εσωτερική δράση και προδίδει τη θεατρική του καταγωγή. τα µεζεδάκια. όπως ο Μίλων Φιρίκης (1973). το τραπέζι στη µέση. Σπεράντζα Βρανά. αρπάζει την ευκαιρία να «υποκλέψει». ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ (1909-1970) Ο Νίκος Τσιφόρος. δεν θα τα καταφέρει. Παρουσιάστηκε επίσης από το ραδιόφωνο και δηµοσίευσε κείµενα σε εφηµερίδες και περιοδικά. Είναι όµως και ο µοναδικός κληρονόµος του θείου ο οποίος θέλει να τον παντρέψει για να τον νοικοκυρέψει. Λέλα Πατρικίου. παρά τις φαεινές ιδέες του. Η δράση στηρίζεται στην υπερκινητικότητα του ήρωα και. Ιστορία της Αθήνας (1979). Σταυροφορίες (1971). Σµαρούλα Γιούλη. µικρά δωµάτια.qxd 23/3/2007 10:53 Page 28 σάνθη τη Φωφώ (Ίλυα Λιβυκού). *** Έλα στο θείο Έτος: 1950. Σενάριο. Υπόθεση Ο Αντώνης (Νίκος Σταυρίδης). Θάνος Τζενεράλης. είναι ανιψιός του Χαρίλαου Τούκουρα (Γιάννης Ιωαννίδης). Γιάννης Ιωαννίδης. Νίκος Σταυρίδης. Ο φίλος. τα ουζάκια. µεταξύ των οποίων Εµείς οι Φράγκοι (1970). Το συγγραφικό του ταλέντο αποκαλύφθηκε στη διάρκεια της κατοχής µε τη σειρά Πινακοθήκη των ηλιθίων που ανεβάστηκε µε επιτυχία και στο θέατρο το 1944. τεµπέλης και ανεπάγγελτος. Τα παλιόπαιδα τα ατίθασα (1974). στη νωθρότητα της αδελφής. Η Φωφώ. Παράδειγµα αποτελούν Τα παιδιά της πιάτσας (1974). Μεταπολεµικά ασχολήθηκε κυρίως µε το θέατρο και τον κινηµατογράφο. να βοηθήσει το φίλο. το κεντητό τραπεζοµάντιλο. Το υλικό του άντλησε από την καθηµερινή ζωή. Νίκος Βασταρδής. Το έργο όλο είναι υπόθεση «δωµατίου». Άλλη µια νύξη για τη βοήθεια που έρχεται από την Αµερική και τους πλούσιους µετανάστες. τη χαρακτηριστική συµπεριφορά και τις ύποπτες δραστηριότητες. ευθυµογράφος. Ιστορία της Αγγλίας (1980). Ελληνική Μυθολογία (1970). Άνθρωποι και ανθρωπάκια (1974). Ενδιαφέρουσες ήταν οι παρωδίες ιστορικών προσώπων. διώροφο µε εσωτερική αυλή. γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια και πέθανε στην Αθήνα. τον υποψήφιο γαµπρό και να κάνει την τύχη της. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ/ Τζον Σταυρίδης. παραδοσιακά έπιπλα. µπακάλη στο επάγγελµα. το σκρίνιο ή σιφονιέρα µε τα γυαλικά. Ιστορία της Γαλλίας (1978).Σκηνοθεσία: Νίκος Τσιφόρος. ερωτευµένος µε τη Ρένα (Σπεράντζα Βρανά). Ιστορία των Ηνωµένων Πολιτειών (1979).03. Άλλα σχόλια Οι λίρες σε ρευστό που πρέπει να πέσουν στο τραπέζι για να βρεθεί ο γαµπρός. Ηθοποιοί: Μήµης Φωτόπουλος. κυρίως την αθηναϊκή και περιθωριακή. σεναριογράφος και σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηµατογράφου. Το παλιό παραδοσιακό σπίτι και η εµµονή στο χαρακτηρισµό «γωνιακό». παρά τις φιλότιµες προθέσεις του. ελληνική εκδοχή των περιπετειών του Τζέηµς Μποντ.

Μετά την τέλεση όµως του «µυστηρίου». 2005) κάλπικη λίρα στο χέρι. ∆ηµήτρης Χορν. Σταθαζην. µπλεξίµατα. Τελικά αποφασίζει να πάρει για πελάτη τον τυφλό. Λούλα Ιωαννίδου. εύκολες λύσεις και τέλος καλό όλα καλά. τη Φανίτσα (Μαρία Καλαµιώτου) η οποία πουλάει λουλούδια σε κέντρα για να κερδίσει τα προς το Χορν-Λαµπέτη (Α. κάνει πιάτσα σ' ένα απόµερο σηµείο της Αθήνας. Ίλυα Λιβυκού.03. Έτσι θα γίνουν πλούσιοι όλοι. Εκεί όµως κάνει πιάτσα και µια τροτέζα (Σπεράντζα Βρανά) η οποία έρχεται σε ρήξη µαζί του γιατί της χαλάει τη δουλειά. Μια µέρα. αλλά όλοι καταλαβαίνουν πως είναι κάλπικη. Αυτή η λίρα πετιέται στο δρόµο. Χ. Ορέστης Μακρής. της αποκαλύπτει ότι η λίρα είναι κάλπικη κι εκείνη τον πετάει στο δρόµο. παίρνει. Ρούβας. Ρούβας. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιώργος Τζαβέλας. Αθανασία Μουστάκα. απατεώνα φίλο του (Βαγγέλη Πρωτοπαπά) να στήσει εργαστήριο για να φτιάξει κάλπικες λίρες και να τις διοχετεύσει στην αγορά. Ελληνικά Γράµµατα. ανάλαφρες καταστάσεις. Την υπόθεση συνδαυλίζει και η γοητευτική κυρία Φιφή (Ίλυα Λιβυκού). ο οποίος πιέζεται από τη γυναίκα του να αγοράσει λίρα για την πίτα. ο οποίος µπλέκει σε µια κλοπή που έκανε ο Αντώνης. Ηθοποιοί: Βασίλης Λογοθετίδης. Ένας τσιγκούνης ιδιοκτήτης ολόκληρου οικοδοµικού συγκροτήµατος (Ορέστης Μακρής) τροµοκρατεί τους ενοικιαστές του για να εισπράξει τα νοίκια. Πρόκειται για µια ταινία χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Βαγγέλης Πρωτοπαπάς. Η πρώτη λίρα γίνεται. Φωτογραφία: Κώστας Θεοδωρίδης και Γιώργος Τσαούλης.ά. για να κάνει το γάµο του µε τη Ρένα. παραµονή πρωτοχρονιάς. Χ. Ένας εξ αυτών πεθαίνει (Λαυρέντης ∆ιανέλλος) κι αφήνει γυναίκα κι ένα µικρό κοριτσάκι. Σκηνή από το έργο (Α. Θάνος Τζενεράλης. Έλλη Λαµπέτη.qxd 23/3/2007 10:53 Page 29 στις εφηµερίδες. Η ταινία είναι σπονδυλωτή σε τέσσερα επεισόδια. Ένας ζητιάνος (Μίµης Φωτόπουλος) που υποκρίνεται τον τυφλό. της δίνει το δίχτυ µε τα ψώνια που προόριζε για το σπίτι του και δίνει στη γυναίκα του την κάλπικη λίρα για τη βασιλόπιτα. 29 . εκ των οποίων η µία (Σµαρούλα Γιούλη) είναι ερωτευµένη µε τον Κώστα (Νίκος Βασταρδής). Ζώρας Τσάπελης κ. Μαρία Καλαµιώτου. Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις. Λαυρέντης ∆ιανέλλος. Παραγωγή: Ανζερβός. Ελληνικά Γράµµατα. αφού πρώτα της δείχνει τη χρυσή λίρα που έχει στην τσέπη. µε ερωτοδουλειές. τη λίρα της Φανίτσας. η Φανίτσα βρίσκεται µε την κόπουλος. 2005) *** Κάλπικη Λίρα Έτος: 1955. Αφηγητής: ∆ηµήτρης Μυράτ. Σπεράντζα Βρανά. Από λάθος του τυπογραφείου µια ραπτοµηχανή προς πώληση µπαίνει στη στήλη των συνοικεσίων. Υπόθεση Ο ήρωας παραχαράκτης Ανάργυρος Λουµπαρδόπουλος (Βασίλης Λογοθετίδης) έχει εκατό χρυσές λίρες και παρασύρεται από τον φαντασιόπληκτο. Η ραπτοµηχανή είναι του Φώτη (Μίµης Φωτόπουλος) που έχει ανύπαντρες αδελφές. και κατά περίπτωση γίνεται µουγκός. Ο σπιτονοικοκύρης. Τελικά όλα µπαίνουν στη θέση τους χάρη στο θείο. εν γνώσει του. Μίµης Φωτόπουλος. Σταθακόπουλος.

η Έλλη Λαµπέτη που βρίσκεται στα χρόνια της µεγάλης λάµψης της . θα της χαρίσει και τα νοίκια. Η Αλίκη επανέρχεται στο πλούσιο σπίτι της και παντρεύεται τον ευκατάστατο (Ζώρα Τσάπελη). Αιγόκερως. πονηρός αόµατος (µε τη χαρακτηριστική ατάκα: «α-ό-µα τοοος») ή µουγγός κατά περίσταση. προκλητική. όπως λέει: «δεν πουλιέται. το διάσηµο «Σ' αγαπώ». Ιστορία τρης Χορν. Με την κάλπικη λίρα κατέστρεψε ο παραχαράκτης το αρχικό του κεφάλαιο.03. αλλά και από τη γοητεία της ωραίας και µοιραίας γυναίκας. Η Σπεράντζα Βρανά. το «Σ' αγαπώ». Ο Μίµης Φωτόπουλος. ο Σκρουτζ. κι αποφασίζουν να συζήσουν. Ο Παύλος (∆ηµήτρης Χορν) και η Αλίκη (Έλλη Λαµπέτη). ελπιδοφόρος νέος που πιστεύει στην τέτου Ελληνικού Κινηµατογράφου. όπως το είχε ονοµάσει.qxd 23/3/2007 10:53 Page 30 Τη λίρα αυτή κερδίζουν µαζί δύο ερωτευµένοι. Ο τσιγκούνης Μακρής θα εξαγοράσει την κάλπικη λίρα της µικρής ενοίκου του που τον βλέπει και τροµάζει. και το πορτρέτο που της φιλοτέχνησε ο αγαπηµένος της.. Μηνύµατα Η κάλπικη λίρα δεν έφερε τύχη σε κανέναν. Ο Βασίλης Λογοθετίδης. Μετά από καιρό σε µια έκθεση ζωγραφικής βλέπει το πορτρέτο που της είχε κάνει ο Παύλος. όπως είναι φυσικό. δεν έχει τίποτα σταθερό στα χέρια του. αυτός που γίνεται η αιτία να πεθάνει ο ενοικιαστής του. Ο Βαγγέλης Πρωτοπαπάς. Τα πράγµατα όµως δυσκολεύουν. Παρόλ’ αυτά υπάρχει και το πνεύµα των Χριστουγέννων. αλλά ο πίνακας δεν πουλιέται». Εκείνη φεύγει κι εκείνος πετάει τη λίρα µακριά.. Εκείνη πλούσια κι εκείνος φτωχός ζωγράφος που. Καιρό µετά η Αλίκη συναντά τον Παύλο τυχαία. Την κάλπικη λίρα θεώρησε γούρι το ερωτευµένο ζευγάρι που πάνω της είχαν υποσχεθεί αιώνια αγάπη. Αντίθετα έφερε ανατροπές. ο φίλος που µε την πειθώ του κατάφερε σαν αράχνη να ρίξει στα δίχτυα του τον αφελή ήρωα. θα της δώσει και το κρέας που αγόρασε για το σπίτι του. κύριε. Οι δυο ερωτευµένοι βάζουν τη λίρα στον κουµπαρά. ο άνετος. να παρανοµήσει και να χάσει τελικά και τα λεφτά του και την αυτοεκτίµησή του. 2004) χνη του και στον έρωτα. µπορεί να πουλήθηκε το µοντέλο κάποτε. Σχολιασµός Οι ήρωες Πέρα από το θέµα. ο αρχιτσιγκούνης που το όνοµά του το χρησιµοποιούν οι µαµάδες για να τρώνε τα παιδιά το φαΐ τους. οι ηθοποιοί είναι χαρισµατικοί και οι χαρακτήρες τους οποίους υποδύονται οριακοί. περπατώντας ανάλαφρα. ο νοµοταγής που παρασύρεται από το φίλο του. Η κάλπικη λίρα αλλάζει το χαρακτήρα του τσιγκούνη σπιτονοικοκύρη. Ο Ορέστης Μακρής. όταν οι δύο θα συναντηθούν στα µάτια τους θα λάµψει 30 . ζουµερή. πειστικότατη τροτέζα που αποκαλεί τον «τυφλό» «στραβούλιακα».. αλλά ο Παύλος αρνείται γιατί. Ο ∆ηµήΜίµης Φωτόπουλος (Γιάννης Σολδάτος. Βεβαίως υπάρχει και η ανατροπή. δυσκολεύεται να προσαρµοστεί στη φτώχεια και τελικά χωρίζουν. Ο σύζυγος της Αλίκης θέλει να το αγοράσει. η Αλίκη. Παρά τις όποιες ανατροπές παραµένει πάντα το «Σ' αγαπώ» που ο ζωγράφος δεν πουλάει. Λίγα χρόνια µετά. που αναπτύσσεται πολύ ωραία και φυσιολογικά περνάει από το ένα επίπεδο στο άλλο. Η παλιά αγάπη φαίνεται πως έχει σηµαδέψει οριστικά και τους δύο κι εκείνος της εξοµολογείται πως η λίρα τελικά ήταν κάλπικη. Με την κάλπικη λίρα θέλησε να πληρώσει ο ζητιάνος τον κάλπικο έρωτα που του πρόσφερε η τροτέζα.

είπε εκείνη και έφυγε. Ο τσιγκούνης σπιτονοικοκύρης θυµίζει τον κλασικό πια γέρο Σκρουτζ. Θέµατα για συζήτηση 1. Η αληθινή ζωή και ο αληθινός έρωτας δεν µπορούν να συνυπάρξουν. Γιατί. Μια κάλπικη λίρα περνάει από χέρι σε χέρι. Ποια είναι τα στοιχεία που απαιτούνται για µια σταθερή οικογένεια και δεν εξασφαλίζονται από έναν µεγάλο έρωτα.03. 3. Μπορεί κανείς µε ψεύτικα µέσα να πετύχει αληθινά πράγµατα. Το παράδειγµα του παραχαράκτη µας θυµίζει την παροιµία «όποιος ζητάει τα πολλά χάνει και τα λίγα». Ποιο είναι τελικά το µήνυµα. 31 . Να συζητήσετε σχετικά. στη σκιά όµως ενός συζύγου και ενός παιδιού· «Με περιµένει ο άντρας µου και το παιδί µου». Για ποιο λόγο και ποιες είναι οι φάσεις που δικαιολογούν µια τέτοια παροµοίωση. 2.qxd 23/3/2007 10:53 Page 31 και πάλι η ανάµνηση.

qxd 23/3/2007 10:53 Page 32 32 .03.

του Ντίνου Κατσουρίδη. Κάτι να καίει. Εφόσον λοιπόν ο κινηµατογράφος ζει. Ποτέ την Κυριακή (1960). Εκείνες όµως οι ταινίες χαρακτηρίζονταν ως «µουσικές κωµωδίες». του Βασίλη Γεωργιάδη Τα κόκκινα φανάρια (1963) και Το χώµα βάφτηκε κόκκινο (1965). του Ερρίκου Ανδρέου ο Εφιάλτης (1961). Το ίδιο θα µπορούσαµε να υποστηρίξουµε και για τον κινηµατογράφο. αποτελούν δείγµατα επιτυχηµένου µιούζικαλ στην Ελλάδα. Η Χιονάτη και τα εφτά γεροντοπαλίκαρα (1960). Όµως η µεγάλη παραγωγή κρύβει και µεγάλη προχειρότητα. άλλοι όµως λένε ότι είναι εξέλιξη του θεατρικού είδους. ή οι τραγουδιστές και οι χορευτές που υποδύονται ρόλους. Ανάµεσα στις ταινίες της δεκαετίας που ξεχωρίζουν είναι: Του Ζυλ Ντασέν. του Γιώργου Τζαβέλα η Αντιγόνη (1961). τα Κορίτσια στον ήλιο (1968). Οι αριθµοί δείχνουν την έκρηξη της παραγωγής. του Τάκη Κανελλόπουλου ο Ουρανός (1962) και η Εκδροµή (1966). αυτά αποτελούν εξέλιξη των κωµωδιών του. την ίδια ώρα όµως γεννιέται κι ένας άλλος που αποτελεί ένα σηµαντικό διάλειµµα. έχει όµως ενιαία υπόθεση και δεν είναι σκετς. Μερικοί κριτικοί και αναλυτές υποστηρίζουν ότι είναι είδος που «µεταφυτεύτηκε» από την Αµερική. όπως είχαν και οι ταινίες των προηγούµενων χρόνων. η Ηλέκτρα (1962). ως προς το οποίο διαφοροποιείται το «µιούζικαλ» είναι ο τρόπος και ο βαθµός που αξιοποιεί τα συγγενή καλλιτεχνικά είδη και τα ενσωµατώνει. είναι οπωσδήποτε έγχρωµο. Έτσι στο «µιούζικαλ» υπάρχει τραγούδι και χορός. Αδροµερώς θα λέγαµε ότι είναι ένα είδος που µοιάζει µε την επιθεώρηση.qxd 23/3/2007 10:56 Page 33 ΤΕΤΑΡΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Η ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΎ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ 1959. Εκείνο που αναπαράγει τα επιθεωρησιακά δρώµενα και το άλλο που τα αποφεύγει.του Γιάννη ∆αλιανίδη ο Κατήφορος (1961)και ο Νόµος 4000 (1962). Έγκληµα στα παρασκήνια (1960). εξελίσσεται. ο Αλέξης Ζορµπάς (1963). Το στοιχείο εποµένως. Ταινίες όπως Αυτό το κάτι άλλο και Μερικοί το προτιµούν κρύο (παραλλαγή του αµερικάνικου τίτλου Μερικοί το προτιµούν καυτό). του Γρηγόρη Γρηγορίου 33 . του Ιάκωβου Καµπανέλλη. Το ελληνικό µιούζικαλ πάντως είναι δύο ειδών. του Αλέκου Σακελλάριου το Αλλοίµονο στους νέους (1961). Το «µιούζικαλ» είναι µια σύνθεση από χορό και τραγούδι. Συνοπτικά η δεκαετία 1950-1960 έχει ως ακολούθως. Ο ελληνικός κινηµατογράφος έγινε πλέον βιοµηχανία. Πυρετός στην άσφαλτο (1967).1967 Στην τέχνη δεν υπάρχουν όρια που να επιβάλλουν µέχρι πού µπορεί να πάει ή να την διατάξει κανείς να µην τα ξεπεράσει.04. Κι ένα είδος που φέρνει µεγάλη αλλαγή είναι το «µιούζικαλ». Κάπως έτσι όριζε ο Γιώργος Σεφέρης την εξέλιξη στην ποίηση. µόνο που τώρα είναι οι ηθοποιοί που τραγουδούν και χορεύουν. Το «µιούζικαλ» έφτασε στην ακµή του γύρω στα 1975. επιθεώρησης ή οπερέτας. Όσον αφορά τα «µιούζικαλ» του Γιάννη ∆αλιανίδη. Ο εµπορικός κινηµατογράφος κινδυνεύει. του Μιχάλη Κακογιάννη η Ερόικα (1961). του Ντίνου ∆ηµόπουλου Μανταλένα (1960) και Η Λίζα και η άλλη (1961). του Νίκου Κούνδουρου οι Μικρές Αφροδίτες (1963).

Στη διάρκεια της κατοχής φυγαδεύτηκε στο Βελιγράδι και έπειτα. Το 1961 γύρισε µε την Φίνος Φιλµ τον Κατήφορο και κατέκτησε την κορυφή µέχρι τις αρχές του 70. του Πέτρου Λύκα Το κορίτσι του 17 (1969). Χλόη Λιάσκου. Χ. ασχολήθηκε µε θέµατα κοινωνικού προβληµατισµού. Παραγωγή: ∆αµασκηνός . όπως Λάσκαρη. Ραντεβού στον Αέρα Έτος: 1966. Ηθοποιοί: Ρένα Βλαχοπούλου. χορευτής και ηθοποιός. Φυσικά είναι πολλές οι ταινίες που για λόγους χώρου δεν µπορούµε να αναφέρουµε. Το 1958 έκανε την πρώτη χορογραφία του στην ταινία του ∆αδήρα Χαρούµενοι Αλήτες. του Βαγγέλη Σερντάρη η Ληστεία στην Αθήνα (1969). Βλαχοπούλου κ. Βουτσά. Από τότε καθιερώθηκε. Η µία από το 1959 µέχρι το 1977. Αφού δούλεψε ως βοηθός κοντά σε άλλους σκηνοθέτες. του Ντίµη ∆αδήρα το Όχι (1969). του Ροβήρου Μανθούλη το Πρόσωπο µε πρόσωπο (1966). µε τον Χρυσό Αλέξανδρο. Ειδικεύτηκε στις κωµωδίες. Για την πολυετή και πολύτιµη προσφορά του η πολιτεία τον τίµησε το 2002. Γιάννης Βογιατζής (τραγ. Μάρθα Καραγιάννη. Ο ∆αλιανίδης φαίνεται πως έχει δύο καριέρες. Ένας βλάκας και µισός και Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος (1960).). το 1949 ως ηθοποιός και από το 1953 έως το 1957 ως χορογράφος. Ελένη Προκοπίου κ. Σενάριο -σκηνοθεσία. Το 1946 δούλεψε ως χορευτής. Κώστας Βουτσάς. σκηνοθέτησε αστυνοµικές ταινίες και καθιέρωσε µερικά από τα µεγαλύτερα ονόµατα του στάρ σύστεµ στο ελληνικό σινεµά. Σταθακόπουλος. στο 44ο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. έκανε το σκηνοθετικό του ντεµπούτο µε τη Μουσίτσα. του Θανάση Βέγγου Βοήθεια ο Βέγγος (1966).). Ο Κώστας Βουτσάς στο κέντρο (Α.04. οπότε πέθανε ο Φίνος και η δεύτερη από το 1981-1988. Μουσική: Μίµης Πλέσσας. Σπούδασε στη ∆ραµατική Σχολή του Ωδείου Θεσσαλονίκης και συνέχισε τις σπουδές του στο θέατρο και στο χορό στη Βιέννη. Ελληνικά Γράµµατα. Το 1958 έκανε το Τρελοκόριτσο. στα 1942. επέστρεψε στην Ελλάδα.qxd 23/3/2007 10:56 Page 34 ο ∆ιωγµός (1964). Καραγιάννη. Σκηνοθέτησε επίσης και για την τηλεόραση το δηµοφιλές Λούνα Παρκ. Γύρισε τις ταινίες Λαός και Κολωνάκι (1959). µε την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τον Ανδρέα Μπάρκουλη. Φωτογραφία: Παύλος Φιλίππου.α. Η ταινία Οι καβγατζήδες βασίστηκε σε δικό του σενάριο.ά. Γιάννης ∆αλιανίδης. Ρούβας. Γιάννης Βογιατζής (ηθ. Σκηνοθέτησε συνολικά 76 ταινίες.Μιχαηλίδης/ Φίνος Φιλµ. έφτιαξε τη δική του σχολή στα µιούζικαλ. Το 1970 σκηνοθέτησε στο θέατρο το Μαριχουάνα στοπ. του Γιώργου Σταµπουλόπουλου η Ανοιχτή επιστολή (1969). Χορός: Μανώλης Καστρινός. Ανδρέας Ντούζος. 2005) 34 . ΓΙΑΝΝΗΣ ∆ΑΛΙΑΝΙ∆ΗΣ Ο Γιάννης ∆αλιανίδης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη από γονείς Ρωσοπόντιους πρόσφυγες.

η Καραγιάννη αναδείχτηκε σε χορεύτρια και ωραία ερωτική γυναίκα. τα κωµικά τσαλίµια του Βουτσά.qxd 23/3/2007 10:56 Page 35 Υπόθεση Στα καλλιστεία στο Παρίσι. ηθ. Σταθακόπουλος. (Καραγιάννη και Λιάσκου). να προσφέρει απόλαυση που απευθύνεται στις αισθήσεις κυρίως και λιγότερο στο πνεύµα. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιάννης ∆αλιανίδης. Φαίδων Γεωργίτσης. Γιώργος Τσιτσόπουλος. που είναι γιος εφοπλιστή και υπηρετεί στην αεροπορία. Αλέκα Μαβίλη. Η παράσταση θα γίνει. Βουτσάς (Α. Εν τω µεταξύ µε δύο φίλους του σµηνίτες (Βουτσά και Βογιατζή. Άρης Μαλιαγρός.04. η οποία λίγο πολύ µοιάζει µε τις άλλες παρόµοιες του είδους και µε τους ίδιους ηθοποιούς. για να µπορούν να βλέπονται µε τα κορίτσια τους. που της µοιάζει. η Μις Ελλάς Μαίρη Σταθάτου συµµετέχει για τον τίτλο της Μις Ευρώπη. Ο ∆ηµήτρης εν τω µεταξύ τα έχει ξαναφτιάξει µε τη Μαίρη. Η ταινία δεν θίγει κανένα σηµαντικό πρόβληµα.) αποφασίζουν να στήσουν µια παράσταση. κερδίζει όµως έναν καλό δεσµό µε τον ∆ηµήτρη. Μαίρη Χρονοπούλου. Γεωργίτσης. Ρούβας. να παραστήσει την Βλαχοπούλου. Η συνταγή αποδείχτηκε επιτυχηµένη και µε την ίδια σύνθεση. Γιάννης Βογιατζής. Χ. Λάσκαρη. το τραγούδι του Βογιατζή (τραγουδιστή). η Προκοπίου ήταν χορεύτρια. Νανά Σκιαδά. πληθαίνουν αλλά ο έρωτας τελικά φέρνει αίσια λύση σε όλα. είναι το χαρούµενο κλίµα που δηµιουργεί. Κάποια στιγµή ο ∆ηµήτρης πρέπει να επιστρέψει στην Αθήνα. Ελληνικά Γράµµατα. *** Οι θαλασσιές οι χάντρες Έτος: 1967. αλλά είναι αρραβωνιασµένος. Γιάννης Πουλόπουλος. τραγ. Χορός: Γιάννης Φλερύ. δεν έχει άλλωστε τέτοια φιλοδοξία. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. ο χορός των κοριτσιών. αλλά ο επισµηνίας τους (Βογιατζής. Μάρθα Καραγιάννη. η Λιάσκου έλαµπε µε τη νιότη της. 2005) 35 . Μουσική: Μίµης Πλέσσας. Ηθοποιοί: Ζωή Λάσκαρη. το µπρίο της Ρένας Βλαχοπούλου. Στόχος της είναι να προσφέρει εύκολη διασκέδαση. Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης.) τους βάζει όρο ότι θα λάβει µέρος οπωσδήποτε και η Ρένα Βλαχοπούλου. Σάκης Παπανικολάου. Τον τίτλο δεν τον κερδίζει. Νίκος Φέρµας κ. Γιώργος Βρασιβανόπουλος. Κώστας Βουτσάς. ερωτικά και άλλα. και µε τα όµορφα κορίτσια. χορό και τραγούδι. η φιγούρα του Βογιατζή (ηθοποιού). Κι επειδή βέβαια δεν έχουν πρόσβαση στην ηθοποιό βάζουν την αδελφή της Μαίρης. Σχολιασµός Εκείνο που έχει κανείς να επισηµάνει σ' αυτήν την ταινία.ά. επαναλήφθηκε. Τα µπλεξίµατα.

Τι είναι διατεθειµένος να θυσιάσει ο Φώτης για τον έρωτα της Μαίρης. Μαβίλη). Χρονοπούλου. Νανά Σκιαδά. θα είναι αναπόφευκτη. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. Ο Σκούταρης έχει µια κόρη φιλόλογο (Τζένη Καρέζη) που πηγαίνει να διαβάσει στη βιβλιοθήκη του πλούσιου συντοπίτη της. Λάµπρος Κωνσταντάρας. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας. τα προβλήµατα θίγονται επιφανειακά. µε τα χρέη που έχει ο πατέρας. Θέµα για συζήτηση Στη δεκαετία 1960-1970 η ελληνική κοινωνία συγκλονίζεται από πολιτικές και κοινωνικές ταραχές. ένα ροκ κορίτσι (Ζωή Λάσκαρη).Κώστας Πρετεντέρης. «εκβιάζει» την κόρη. Βογιατζής. που αποδεικνύεται πως ήταν ψεύτικος. Εκείνος έχει έναν ανιψιό. Μαίρη Λαλοπούλου. µέσα από τις δύο τραγουδιστικές οµάδες. Για να πετύχει τη συνεργασία του ο θείος. Ελένη Ζαφειρίου. επίσης κοµµατάρχη και αντιπολιτευόµενου του πατέρα της (Λάµπρος Κωνσταντάρας). Σενάριο: Ασηµάκης Γιαλαµάς. *** Τζένη – Τζένη Έτος: 1966. Μουσική: Κώστας Καπνίσης.τι συµβαίνει περνάει.qxd 23/3/2007 10:56 Page 36 Υπόθεση Ο Ελληνοαµερικανός Τζιµ (Γιώργος Τσιτσόπουλος) θέλει να ανοίξει µια µπουάτ για τουρίστες µε λαϊκά τραγούδια. Υπόθεση Σ' ένα νησί (τα γυρίσµατα έγιναν στις Σπέτσες) ο Κοσµάς Σκούταρης (∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος). υποστηρίζει το νεαρό και τον βγάζει βουλευτή. κοµµατάρχης. Έρχεται λοιπόν σε συνεννόηση µε πρόσωπα της τοπικής κοινωνίας που ασχολούνται µε τουριστικά επαγγέλµατα ή είναι ήδη τραγουδιστές. Οι επιπλοκές ανατρέπουν την ευδαιµονική κατάσταση που είχε επικρατήσει στα σπίτια των δύο συµπεθέρων.σύγκρουση µάλλον είναι απλώς και µόνο το όχηµα του µύθου. Βουτσάς. µέσα από το οποίο όµορφα αγόρια και κορίτσια θα τραγουδήσουν και θα χορέψουν. όπως και ο έρωτας του Φώτη (Γεωργίτσης) για τη Μαίρη. όταν λυθεί ο πρώτος γάµος. ο πατέρας. Τι από ό. ή δεν περνάει στα παραπάνω µιούζικαλ. Και σ' αυτή την ταινία. Ο ανιψιός έρχεται από την Αµερική. κατά τους όρους της συµφωνίας. ∆εν γίνεται δηλαδή καµιά ανάλυση σε βάθος για να αναδυθεί η αξία του λαϊκού ή του µοντέρνου στην τέχνη. Η διαφορά. ερωτευµένος πια µε τη Τζένη και µεθυσµένος. Ανδρέας Μπάρκουλης. µια νύχτα ο Νίκος. 36 . ∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος. Ηθοποιοί: Τζένη Καρέζη. τον Νίκο Μαντά (Ανδρέας Μπάρκουλης) τον οποίο προορίζει για την πολιτική. Ο γάµος γίνεται µεγαλοπρεπώς. κ. (Φέρµας. ∆ηµήτρης Καλλιβωκάς.ά. Βαγγέλης Καζάν. Μαρία Σόκαλη. παντρεµένος µε µια υπόπτου ηθικής νέα γυναίκα και την πεθερά του.04. Γεωργίτσης. Η νύφη µένει έγκυος. συντηρητικός στις πολιτικές του επιλογές. µε ένα αίσιο τέλος. Εκείνη αναλαµβάνει να κάνει έναν εικονικό γάµο µε το νεαρό πολιτευτή έναντι της εξόφλησης των χρεών. ένας τοπικός παράγοντας. Μετά από λίγο καιρό ανοίγει κοντά τους µια άλλη µπουάτ µε µοντέρνο ρεπερτόριο και επικεφαλής του συγκροτήµατος τη Μαίρη. υποστηρίζει το κόµµα του Γκόρτσου «µε σήµα τη µαγκούρα». ολοκληρώνει το γάµο. Για να γίνει όµως βουλευτής χρειάζεται τη στήριξη του πρώτου που υποστηρίζει τον Γκόρτσο. είναι πανευτυχής. Και ενώ όλα έχουν πάει καλά. Η ιστορία όµως θα έχει αίσιο τέλος. Βασίλης Ανδρονίδης. Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης. που αγνοεί την πλεκτάνη. Η σύγκρουση και η αντιπαράθεση του παραδοσιακού µε το µοντέρνο. θα δείξουν τα ωραία και καλοντυµένα σώµατά τους. Ίσως ακόµα και το µουστάκι του! Μέσα όµως από τις συγκρούσεις ο έρωτας θα βγει ενισχυµένος και θα γεφυρώσει τις κοινωνικές και µουσικές διαφορές.

Η ταινία. Οι ηθοποιοί Η Τζένη Καρέζη στην ώριµη κινηµατογραφική της καριέρα ενσαρκώνει ένα ρόλο γοητευτικό. κατά περίσταση. προκειµένου να εξυπηρετηθούν τα. 2. Η έξυπνη και µορφωµένη σε όλα τα επίπεδα κόρη-νύφη. Χ. ∆ώθε Παναγιά» ανήκουν στα κωµικά στοιχεία του έργου. Όλες οι ενέργειες της αντιζήλου για να την υπονοµεύσει καταλήγουν σε βάρος της. ο µαγκουροφόρος Γκόρτσος. Σε σύγκριση µάλιστα µε την αντίζηλο. Ο ωραιότατος γάµος ο οποίος γίνεται µε όλους τους τύπους που συνάδουν µε την κοινωνική θέση του ζευγαριού. Ελληνικά Γράµµατα. Ανδρέας Μπάρκουλης (Α.qxd 23/3/2007 10:56 Page 37 Τζένη Καρέζη. Τα εκλογικά αποτελέσµατα από το τηλέφωνο: «Άνω Παναγιά. στο σηµείο αυτό. είναι η άξια σύζυγος του σπουδαίου ανερχόµενου πολιτικού.04. Ρούβας. γράφοντας τους προεκλογικούς λόγους του νεαρού πολιτικού. 3. συµφέροντα προκαλούν γέλιο. Οι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις. ακόµα και στην τράπουλα. Η σκηνή της επίδειξης γνώσεων σε όλα τα πεδία. αγγίζει ένα ευαίσθητο σηµείο της ελληνικής νοοτροπίας που υποστηρίζει πως το καλύτερο επάγγελµα για µια γυναίκα είναι ένας καλός γάµος. ψευτοσύζυγο του νεαρού Μαντά. Επιπλέον είναι το ωραίο και µορφωµένο κορίτσι που «ξελασπώνει» και τα πεθερικά και τον εικονικό σύζυγό της. Κι επειδή έχει συναίσθηση πόσο αξίζει η δουλειά της. προεκλογική εκστρατεία του πεθερού υπέρ του ωραίου και νέου γαµπρού του. «Θυσιάζεται» για τον µπαµπά της και µπαίνει στην ίντριγκα του λευκού γάµου για να τον «ξελασπώσει» από τα χρέη. Σταθακόπουλος. όταν θα ερωτευθεί θα µεταµορφωθεί σε γοητευτική και επιθυµητή γυναίκα. η Τζένη έχει όλα τα προσόντα για να προβληθεί. το νησί µε τη θάλασσα και τα λουλούδια του. Εκ του αποτελέσµατος όµως κρινόµενες αποδεικνύεται ότι καλώς έγιναν. κατά τα συµφέροντα. Κάτω Παναγιά. Στα ατού της ταινίας οι ανατροπές. η οποία. Το πολιτικό κλίµα στο νησί και η ευµετάβολη. την διαπραγµατεύεται µε επαγγελµατική ευσυνειδησία. Η πρόοδος άλλωστε του νησιού ταυτίζεται µε τον ωραίο και νέο Μαντά γι' αυτό και εγκαταλείπεται ο εκπρόσωπος του συντηρητισµού. Πέρα Παναγιά. Ο ωραίος χώρος. 2005) Σχολιασµός 1. Η σκηνή στην ταβέρνα την ώρα που χορεύει χασάπικο και ένας µερακλωµένος και καταγοητευµένος θαµώνας σπάει τα ποτήρια το ένα µετά το άλλο. όταν τα πράγµατα δυσκολεύουν. 4. Το άβγαλτο κορίτσι που µετατρέπεται σε θηλυκό και που αναλαµβάνει τις ευθύνες της. Είναι κορίτσι που το απασχολούν µόνο οι σπουδές. 37 . Είναι φιλόλογος (τυπικό επάγγελµα κοπέλας σεµνής και νοικοκυρεµένης).

Μαίρη Λαλοπούλου. πάντοτε διακριτικός. Οι δυο κυρίες από την Αµερική.) αποτέλεσε πάντα θαµπωτικό δίδυµο. Ωραία η µουσική. πειστικός στο ρόλο του άντρα που γοητεύεται από την έξυπνη και όµορφη σύζυγο του φίλου του. Ασκεί γοητεία στις γυναίκες. του ωραίου.. πειθήνιο όργανό της.ά. είναι άνθρωπος του κόσµου που ξέρει και στέκεται. Γύρισε περίπου πενήντα ταινίες στις οποίες είναι εµφανής η προσπάθεια της ανανέωσης. 2004) κή του αγωγή. είναι σταθµοί στην Ιστορία του Ελληνικού κινηµατογραφική του καριέρα.04. άνθρωπος που έχει τα µέσα και τους τρόπους για να κάνει πολιτικό τον ανώριµο ανιψιό του. σηµαδεύουν την καριέρα της και το κινηµατογραφικό είδος που υπηρέτησε. Τη θεατρική του εµπειρία αξιοποίησε στον κινηµατογράφο στον οποίο έκανε την εµφάνισή του το 1953. η χαρά του παΤζένη Καρέζη (Γιάννης Σολδάτος. τέλεια στο ρόλο της «χαζής» και συναισθηµατικής κυρίας που γοητεύεται από το παραµύθι των δύο νέων και δε βλέπει πιο πέρα από την επιφάνεια. παµπόνηρο τοπικό παράγοντα και πολιτικάντη. όταν βρεθεί αντιµέτωπος µε το ηθικό και αγνό πρόσωπο της Τζένης. στην πλατεία. και αντεπεξήλθε µε επιτυχία σε ρόλους δραµατικούς και κωµικούς. Ο ∆ηµήτρης Καλλιβωκάς. όταν χρειαστεί. τέρα για την εγκυµοσύνη της κόρης. ευγενής που ξέρει να φέρεται. ασχολήθηκε µε το θέατρο ως ηθοποιός. Κινηµατογράφου. Παίζει ένα ρόλο παρεµφερή µε άλλους στους οποίους αναδεικνύει την ηγετική του παρουσία. Πολιτικός. αλλά και του φόβου για το ποιος χτυπάει την πόρτα µέσα στη νύχτα. ευσταλής και ευγενής. λαϊκό. θεά της οθόνης. Το µπρίο της στο ∆εσποινίς ∆ιευθυντής. δεν θα δυσκολευτεί να το διεκδικήσει. Με συµπρωταγωνιστές ωραίους άντρες συναδέλφους της (Αλεξανδράκη.qxd 23/3/2007 10:56 Page 38 Γενικά η Καρέζη ήταν µια ηθοποιός µε λάµψη. που έχει στο ενεργητικό του έναν µυστικό γάµο. *** ΝΤΙΝΟΣ ∆ΗΜΟΠΟΥΛΟΣ Ο Ντίνος ∆ηµόπουλος. τα κοστούµια. η σκηνή της προσευχής µπροστά στα εικονίσµατα. Θα αποδειχτεί ωστόσο ικανή στις διαπραγµατεύσεις. και η µικρή. ωραία στηµένες στο ρόλο των υπόπτων µε υπόγειους και ανέντιµους τρόπους δράσης για την επίτευξη του στόχου: να τυλίξουν τον καλό γαµπρό. Η γυναίκα του. και στο θέατρο και στο σινεµά. Παράλληλα µε την υποκριτική της ικανότητα. Η µεγάλη. Ο Ανδρέας Μπάρκουλης παίζει άνετα το ρόλο του νέου. όπου θα επιβάλει και θα επευφηµήσει τον νέο πολιτευτή. ο Μπάρκουλης στις οµορφιές του και η Καρέζη. Ο ∆ηµόπουλος. οι χώροι των γυρισµάτων. αφελή. Καταπληκτική η ερµηνεία του ∆ιονύση Παπαγιαννόπουλου. ο οποίος αποδίδει τέλεια τον πλέον αντιφατικό τύπο. µητέρα (Νανά Σκιαδά) και κόρη. πριν ασχοληθεί µε τη σκηνοθεσία. Οι σκηνές του ενθουσιασµού για το γάµο.τρελή οικογένεια. τραγούδησε. Για όλα αυτά η ταινία συγκαταλέγεται στις ωραιότατες ηθογραφίες. τα εξωτερικά πλάνα. γνήσια µαφιόζα. µε µια µατιά αφ' υψηλού. να παραβλέπει. αλλά και η παρουσία της στη δραµατική ταινία Λόλα κ. Ωστόσο. Κούρκουλο. αλλά και τηρεί τις αποστάσεις που επιβάλει η παιδεία του και η εντιµότητά του. αλλά φαίνεται αδέξιος στο ρόλο για τον οποίο προορίζεται. Ο κύριος Κασανδρής (Λάµπρος Κωνσταντάρας) µε τη σιγουριά που του δίνει η αστι. του κοµψού. να συγχωρεί. Μπάρκουλη κ. κυρίως όµως χόρεψε το ωραιότερο ίσως χασάπικο στον κινηµατογράφο. Μια τρελή. το κόρδωµα από την επιτυχία. Ποια είναι η Μαργαρίτα. αθώο.ά. Το κοροϊδάκι της δεσποινίδος. χωρίς να α38 .Αιγόκερως.

Παπαµιχαήλ (Α. Πέτρος Λοχαΐτης κ. Σενάριο: Λάκης Μιχαηλίδης. το ζευγάρι θα ενωθεί µε τα δεσµά του γάµου πανευτυχές. Η αρχόντισσα και ο αλήτης Έτος: 1968. αλλά και της κόρης.∆ηµήτρης. όπως στους γάµους συµφέροντος µεταξύ επιφανών. η ταινία θέτει ορισµένα προβλήµατα πάνω στα κοινωνικά θέµατα. Μουσική: Νίκος Μαµαγκάκης. Βουγιουκλάκη. Ελληνικά Γράµµατα. κόρη ενός πλούσιου µπαµπά (∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος) εγκαταλείπει το σπίτι για να µην παντρευτεί τον ανόητο γαµπρό που της έχει επιβάλει (Γιώργος Τσισόπουλος). ∆ηµήτρης Παπαµιχαήλ. Απρόοπτες όµως εξελίξεις φέρνουν ανατροπές και δηµιουργούν παρεξηγήσεις. Ρούβας. είτε για να ενώσουν τις περιουσίες. Χ.ά. Χορός: Γιάννης Φλερύ. Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης. το φακό και το µακιγιάζ τους ηθοποιούς.qxd 23/3/2007 10:56 Page 39 ποµακρύνεται πολύ από τις απαιτήσεις του εµπορικού κινηµατογράφου. Υπόθεση Πολύ ωραία ταινία της εποχής της ακµής του ελληνικού κινηµατογράφου και του ζευγαριού Αλίκη. ∆εν ενδιαφέρθηκε να κολακέψει µε το φωτισµό. Από τεχνικής απόψεως χειρίστηκε την κάµερα έτσι ώστε το αποτέλεσµα να είναι αισθητικά άρτιο. «βαφτίζεται» Πίπης. ∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος. η 39 . Όταν αυτές λυθούν. Νίτσα Μαρούδα. 2005) Σχολιασµός Αξιόλογα σηµεία της ταινίας Παρά την επιφανειακή πλοκή της. Ηθοποιοί: Αλίκη Βουγιουκλάκη. Η Ρένα Κατσαρού (Αλίκη Βουγιουκλάκη). Σκηνοθεσία: Ντίνος ∆ηµόπουλος. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. έδωσε σηµασία στην αισθητική και στην προσωπικότητα των ηθοποιών των οποίων αξιοποίησε το ταλέντο και την παρουσία. Γιώργος Τσιτσόπουλος. γνωρίζει τον άντρα της ζωής της. Λαυρέντης ∆ιανέλλος. Ακόµη θίγεται η ισχυρογνωµοσύνη του πατέρα. Ελένη Ζαφειρίου. είτε για να σωθούν ως εάν να είναι ο γάµος σωσίβια λέµβος. το Λευτέρη (∆ηµήτρης Παπαµιχαήλ). Τζόλυ Γαρµπή. Φλωρέττα Ζάννα. Ντύνεται αγόρι.04. Σταθακόπουλος. αλλά να πετύχει καλύτερο συνολικό αποτέλεσµα.

Ανδρέας Μπάρκουλης. ανεγκέφαλος γαµπρός που «αφήνει το γάµο να πάει για πουρνάρια». Μαίρη Χρονοπούλου. γεφυρώνει τις αποστάσεις και επιφέρει την ευτυχή συνύπαρξη των κοινωνικών τάξεων. Η Βουγιουκλάκη. Ηθοποιοί: Νίκος Κούρκουλος. στο τέλος.qxd 23/3/2007 10:56 Page 40 οικονοµική δυσκολία των κατώτερων οικονοµικών στρωµάτων. Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης. 40 . Οι ηθοποιοί Η Αλίκη Βουγιουκλάκη και ο ∆ηµήτρης Παπαµιχαήλ βρίσκονται στην καλύτερη ώρα τους. Σκηνοθεσία: Ντίνος ∆ηµόπουλος. χωρίς καµιά ιδιαιτερότητα. που δεν παρασύρεται από σκοπιµότητες και δεν καταδέχεται µικροπρέπειες. κερδίζει πάντα τις εντυπώσεις. Η µουσική και το τραγούδι στο ταξίδι γοητευτικά. κάτι που αντανακλά άµεσα στις προσδοκίες του κοινού. Τασσώ Καββαδία. που είναι «άντρας» και δεν ανέχεται να τον αµφισβητήσει κανείς.04. Φλωρέτα Ζάννα. Το βλέµµα του. το «κατηγορώ» του ήρωα. Μουσική: Γιάννης Μαρκόπουλος. Ο Παπαµιχαήλ πάλι. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. Οι δύο ταινίες (Τζένη -Τζένη και Η Αρχόντισσα και ο αλήτης) θίγουν το πρόβληµα του γάµου ως µέσου επίτευξης στόχου. Πιστεύετε ότι έτσι γίνεται στην πραγµατική ζωή. παίζει περισσότερο ανάλαφρα ένα ρόλο που απέδωσε καταλυτικά στον Ποπολάρο. χωρίς ιδιαίτερο ενδιαφέρον (καµία σχέση µε το ρόλο του πατέρα στο Τζένη-Τζένη ή στο Μια τρελή τρελή οικογένεια). 2. µεταµφιεσµένη σε Πίπη όµως κερδίζει διπλά. οι χώροι των γυρισµάτων συµβατοί µε το θέµα. το φιλότιµο και η εντιµότητα του καλού λαϊκού παιδιού. Υπόθεση Με την Κοινωνία ώρα µηδέν και µε το Ορατότης µηδέν έρχεται στην επιφάνεια ένα πολύ καυτό κοινωνικό πρόβληµα που έχει σχέση µε τα πολύνεκρα αεροπορικά δυστυχήµατα ή ναυάγια. *** Κοινωνία ώρα µηδέν Έτος: 1966. Θέµατα για συζήτηση 1. λόγο και αξιοπρέπεια. είναι από τα καλύτερα του ελληνικού κινηµατογράφου. Γενικώς ενσαρκώνει ένα πλουσιοκόριστο που ξέρει τι θέλει και δεν την φοβίζουν οι κοινωνικές διαφορές. Πιστεύετε ότι όλα τα πράγµατα µπορούν να εµπίπτουν σε σκοπιµότητες. Οι ήρωες τελικά ακούν τη φωνή της καρδιάς τους. που έχει µπέσα. Σενάριο: Νίκος Φώσκολος. Στην ταινία Η δεσποινίς διευθυντής διευθύνει µια τεχνική εταιρεία. Και στα δύο έργα πρωταγωνιστής είναι ο Νίκος Κούρκουλος που µε αυτές τις ταινίες του εξασφάλισε την αγάπη του κοινού το οποίο τον ταύτισε µάλιστα µε τον ήρωα που υποδύθηκε. Η Καρέζη υποδύεται µια νεαρή φιλόλογο που επιθυµεί να προχωρήσει σε µεταπτυχιακές σπουδές. µε τα γνωστά της κόλπα. όταν αισθάνεται ότι έπεσε έξω στα αισθήµατά της. Και οι δύο µαζί αποτελούν εγγύηση για την επιτυχία όποιας ταινίας. Και ο δικός του ρόλος κερδίζει το κοινό που αρέσκεται να παρακολουθεί τη νίκη του καλού. Ο ∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος πειστικός πατέρας. Ζώρας Τσάπελης. εναντίον όλων των κακοµαθηµένων πλουσιοκόριτσων. Τέλος. Ποιες οµοιότητες και ποιες διαφορές έχουν οι δύο ταινίες και κατά πόσον νοµίζετε ότι ανταποκρίνονται σε αληθινές κοινωνικές καταστάσεις. Η έκρηξη της ηρωίδας. Τα φορέµατα της Βουγιουκλάκη ιδιαιτέρως εντυπωσιακά. δείχνει την υπεροχή του έρωτα ο οποίος µπορεί και παραµερίζει τις διαφορές. Ο Γιώργος Τσιτσόπουλος ωραίος. όταν την κοιτάζει ερωτευµένος και όταν κοιτάζει οργισµένος. Η παρεξήγηση που λύνεται τελικά. το καλό παιδί του λαού.

qxd 23/3/2007 10:56 Page 41 Στο Κοινωνία ώρα µηδέν. την οποία ο Γυµνασιάρχης θέλει να εξώσει για λόγους ηθικής. Κούρκουλος ένα δριµύ «κατηγορώ» κατά των συµφερόντων. Στην αδιάλλακτη στάση του σε θέµατα τάξης και ηθικής. διακινδυνεύοντας ο ί(Α. Χλόη Λιάσκου. όπου και κουρεύεται «εν χρω». κάνει διάρρηξη στο σπίτι του Γυµνασιάρχη και κλέβει τα γραΓράµµατα. Χ. *** Νόµος 4000 Έτος:1962. κερδίζει τη συµπάθεια του κοινού. Οι ηθοποιοί Στην ταινία αυτή ο Κούρκουλος θα έχει την ευκαιρία να εξαπολύσει Χρονοπούλου. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. Από την παρακµιακή συµπεριφορά συνέρχεται. Βαγγέλης Βουλγαρίδης. κ. Χ. Ελληνικά Αρχαίων Ελληνικών. Η επιτροπή όµως ποδηγετείται από τον αδελφό του. διος την ζωή του. χωρίς αίσθηση ενοχής. βάσει του Νόµου 4000. διεκδικεί το θήραµά της. Ελένη Ζαφειρίου. από τον οποίο µένει έγκυος. Ο πατέρας της όµως τον έχει στη µαύρη λίστα µαζί µε τους ταραξίες της τάξης του. µε την ψιλή δηλαδή. στα νιάτα της. Ρούβας. το έχει ρίξει στη χαρτοπαιξία και το ποτό. στο ρόλο της µεγαλοαστής κυρίας που ερωτεύεται το λαϊκό ήρωα και. τροµοκρατεί κυριολεκτικά την τάξη αρρένων την οποία διδάσκει. 41 .04. µια οµάδα µαθητών. Σταθακόπουλος. Ο πατέρας πλήττεται στο πιο ευαίσθητο σηµείο του. ο οποίος ενδιαφέρεται για συµφέροντα ξένων εταιρειών που θέλουν να συγκαλύψουν τα αίτια. παρά τον «αντιπαθητικό» της ρόλο. Αλίκη Ζωγράφου. Τελικά η κόρη του θα καταφύγει σ' αυτήν για να της βρει γιατρό να κάνει έκτρωση. παραµερίζοντας όλους και όλα. σε µεγαλοπρεπή µέγαρα. Ηθοποιοί: Βασίλης ∆ιαµαντόπουλος. πρώην πιλότος ενός αεροπλάνου που έπεσε. Η ταινία είχε κάνει βαθιά αίσθηση στην εποχή της για την ωµή ειλικρίνεια µε την οποία έθετε το θέµα. Η νεαρή και όµορφη κόρη του (Ζωή Λάσκαρη) ερωτεύεται ένα µαθητή του πατέρα της (Γιώργος Βουλγαρίδης). Βασίλης ∆ιαµαντόπουλος Από την άλλη. Λαυρέντης ∆ιανέλλος. Πειστικότατος στο ρόλο του. Σταθακόπουλος. Κατερίνα Χέλµη. αδιαφορώντας για τα πτώµατα των θυµάτων. Κώστας Βουτσάς.Σκηνοθεσία: Γιάννης ∆αλιανίδης. Και στις δύο ταινίες συµπρωταγωνιστούσε η Μαίρη Χρονοπούλου. µε ωραία φορέµατα. καίτη Γώγου. περί τεντιµποϊσµού. φιλόλογος. 2005) αγωνίζεται για τα δίκαια εκείνων που δεν µπορούν να τα διεκδικήσουν και εναντίον των συµφερόντων εκείνων που αντλούν τα κέρδη τους. ο Άγγελος Μουρούζης. Σενάριο . Ζωή Λάσκαρη. Αλέκος Τζανετάκος. χτενίσµατα. Φωτογραφία: Νίκος ∆ηµόπουλος. Σπύρος Μουσούρης. Στο υπόγειο της πολυκατοικίας που µένει ο καθηγητής. 2005) πτά. που δεν έχει γράψει καλά στο µάθηµα των (Α. Υπόθεση Ένας αυστηρός Γυµνασιάρχης (Βασίλης ∆ιαµαντόπουλος). Μουσική: Μίµης Πλέσσας. Ρούβας. µένει και µια ελαφρών ηθών κοπέλα (Κατερίνα Χέλµη). Αθηνά Μιχαηλίδου.ά. όταν διορίζεται πρόεδρος της επιτροπής που θα ερευνήσει τα αίτια του δυστυχήµατος. Πολύ ωραία και λαµπερή. έγινε ο λαϊκός ήρωας που Ελληνικά Γράµµατα. Κάποιοι άλλοι βγαίνουν στο δρόµο και του πετούν γιαούρτια. Ένας εξ’ αυτών συλλαµβάνεται και οδηγείται στο αστυνοµικό τµήµα.

ανερχόμενο αστέρι του Φίνου. Ιστορία του Ελληνικού Κινηματογράφου. προσπαθεί να παρουσιάσει ένα άλλο στιλ κοπέλας. Καταπληκτικός και πειστικότατος στο ρόλο του αυταρχικού. 5. Η ταινία αυτή καθώς και οι άλλες. Όλοι οι άλλοι ρόλοι είναι μικροί μπροστά του. που θέλει ωστόσο να την παντρευτεί. αλλά κοπέλας που διεκδικεί τα γυναικεία δικαιώματά της. Στο συγκεκριμένο έργο ξεπερνάει τα εσκαμμένα. 3. σχηματικά κάπως τα κορίτσια και παρατραβηγμένο. Σημαντικοί ωστόσο και αρκετά πειστικοί είναι και οι νεαροί. 2004) Ρεσιτάλ ερμηνείας του Διαμαντόπουλου. Οι αποπροσανατολισμένοι μαθητές είναι παιδιά φτωχών οικογενειών που παρασύρονται από τους καφενόβιους να ρίξουν τα γιαούρτια στον καθηγητή τους. Η δικτατορία του Γυμνασιάρχη προεκτείνεται στη δικτατορία του Οικογενειάρχη -Πατέρα. Με την καμπαρντίνα. δρα ανάρμοστα σε σχέση με την ανατροφή που έχει από το σπίτι και τη νοοτροπία του πατέρα που κυβερνάει το σπίτι. μπορεί όμως να είναι καλά παιδιά. Τα κορίτσια και το απαγορευμένο σεξ. Οι νέοι με τη σειρά τους πρέπει να σέβονται τους κανόνες.04. παραδοσιακού και αδιάλλακτου καθηγητή στην αρχή και τραγική φιγούρα στο τέλος. «κακοί» μαθητές. Η καλόκαρδη πόρνη που σπεύδει να βοηθήσει και ξέρει να κρατά το λόγο της. προτιμάει την κόρη. 6. και αφού χάσει τον αγέρωχο χαρακτήρα του συμβιβάζεται με τις περιστάσεις. όχι πια τόσο αθώας και ανέγγιχτης (Βουγιουκλάκη. την τόλμη που οι προηγούμενες συνάδελφοί της δεν είχαν ακόμη επιδείξει επί της οθόνης. Άλλα σχόλια 1. αποφασίζει να τολμήσει τη διαφοροποίησή της.τι αφορά τη συμπεριφορά τους. Μπροστά στο δίλημμα. με το ντύσιμό της και τον τρόπο που μιλούσε. καταπιεσμένη και συμβιβασμένη μικροαστή. Κάθε πρόβλημα βρίσκει τη λύση με εκατέρωθεν υποχωρήσεις. που έχει πολλές φορές επαναλάβει. μάλλον. Τα παιδιά μπορεί να μην ξέρουν Αρχαία Ελληνικά. έφερνε αλλαγή στο ήθος του κοριτσιού. πρέπει να αφήνουν περιθώρια στους νέους. τη σφιχτή μέση. σύζυγος ή κόρη. και Γυμνασιάρχης > οικογένεια. επέπρωτο να γίνει η μοιραία γυναίκα. με δεινές συνέπειες και για το σχολείο και για την οικογένεια και για το προσωπικό του κύρος. έτσι όπως το κοινό το είχε συνηθίσει. το σενάριο σε ό. το τουίστ. σύζυγος Γυμνασιάρχου. τις παρέες στο μπαρ.Καρέζη). Οι καιροί άλλαξαν και οι μεγαλύτεροι. Η Ελένη Ζαφειρίου. στις οποίες πρωταγωνίστησε η Λάσκαρη με παρόμοιους ρόλους.qxd 26/3/2007 1:21 Page 42 Μετά το διπλό «στραπάτσο» και μπροστά στον κίνδυνο να πεθάνει η κόρη. με τη γραμματική αντικατάσταση του ρήματος «μαίνομαι».κόρη). 42 . Η Ζωή Λάσκαρη. μεταφέρει τη σύγκρουση της ηρωίδας με τον τύραννο (Αντιγόνη> Κρέων) στο επίπεδο της σύγκρουσης του Γυμνασιάρχη με τους μαθητές του και την οικογένειά του (Γυμνασιάρχης> μαθητές. Αιγόκερως. 4. Με το ερωτικό της «παραστράτημα». Το στεγνό μάθημα στην Αντιγόνη του Σοφοκλή. 2. το μοιραίο ύφος κλπ περνά ένα νέο ήθος γυναικείας συμπεριφοράς στον κινηματογράφο. Τα νεανικά πάρτι που καταλήγουν στην κρεβατοκάμαρα. Οι ηθοποιοί Ζωή Λάσκαρη (Γιάννης Σολδάτος. μαστόρισσα στο είδος. να σκοτωθεί ο νεαρός φίλος της. από όποιο πόστο κι αν βρίσκονται.

όπου η συνοµωσία της Αλέκας µε το γιο και την υπηρέτρια (Σαπφώ Νοταρά). Πολύ ωραία η σκηνή. δήθεν. Ο σύζυγος για να συνετίσει τη σύζυγο σκαρώνει µια εικονική απιστία µε την κυρία του από πάνω διαµερίσµατος. Γυµνασιάρχου. που τον επανέλαβε στην κινηµατογραφική της καριέρα. ιδανικό πρόσωπο για να παίξει το καλό παιδί. ωραίο και πειστικό γκρουπ. εγκλωβίστηκε δυστυχώς τόσο στον χαρακτήρα που ενσάρκωσε. Γυρίζοντας ο σύζυγος από ένα ταξίδι ανακαλύπτει σιγά σιγά ότι το ηλεκτρικό είναι κοµµένο και το τηλέφωνο επίσης. Θέµατα για συζήτηση 1. Σχολιασµός Η ταινία είναι επιτυχηµένη σε όλα τα σηµεία της. Λάµπρος Κωνσταντάρας. είναι αυταρχικός και στις άλλες εκδοχές του (καθηγητής. Νίκος Φέρµας. Η Κατερίνα Χέλµη πειστική στο ρόλο της. συνάδελφος). Αυτό σηµαίνει πως παραµελεί την οικογένεια και το χειρότερο. Τα υπέρ και τα κατά της πειθαρχίας. Κώστας Βουτσάς. είναι καλός στο ρόλο του γενικώς . Στο τέλος. Να συζητήσετε πάνω στο θέµα «αυταρχικό ή ελεύθερο σχολείο». σύζυγος (Ρένα Βλαχοπούλου). Η «χαρτοπαίχτρα» είναι πιο δυνατή ιδιότητα από την ιδιότητα «σύζυγος» ή «µητέρα». Χλόη Λιάσκου.ά. Η ατµόσφαιρα και το πάθος της χαρτοπαιξίας δίνονται µε φυσικότητα. Σενάριο-Σκηνοθεσία: Γιάννης ∆αλιανίδης (από το θεατρικό έργο του ∆ηµήτρη Ψαθά).qxd 23/3/2007 10:56 Page 43 Ο Βαγγέλης Βουλγαρίδης. και το κινηµατογραφικό κοινό τη θυµάται µόνο από αυτόν. φίλη της συζύγου και χαρτοπαίχτρα επίσης (Λίλυ Παπαγιάννη). Τα πρόσωπα υπηρετούν τέλεια τους ρόλους ακόµα και τους πιο µικρούς. η ηλεκτρική σκούπα έχουν σταλεί. για επισκευή. Σαπφώ Νοταρά. ώστε να είναι ο µόνος. ενώ το ραδιόφωνο. Φωτογραφία: Ντίνος ∆ηµόπουλος. νέο αστέρι κι αυτός. Οι νεαροί µαθητές του κ. ο ανεµιστήρας. Νικήτας Πλατής κ. Περικλής Χριστοφορίδης. ενώ στην πραγµατικότητα έχουν πουληθεί στον παλιατζή. 2. Η χαρτοπαίχτρα Έτος: 1964. επαγγελµατίας. Το σηµαντικότερο είναι ότι η αρραβωνιασµένη κόρη (Χλόη Λιάσκου) έχει κάνει απόπειρα αυτοκτονίας. Ηθοποιοί: Ρένα Βλαχοπούλου. µητέρα και πεθερά έχει το πάθος της χαρτοπαιξίας.04. επειδή διαφώνησε µε τον αρραβωνιαστικό (Γιώργος Βρασιβανόπουλος). η κυρία συνετίζεται και υπόσχεται να µην ξαναπαίξει. αν και µέσα της το πάθος την τρώει. και αφού κινδύνεψαν τα πάντα. Λίλυ Παπαγιάννη. σύζυγος. καταλήγει σε ένα σενάριο «δηλητηρίασης» της κό43 . Ένα αυταρχικό σύστηµα αναπαράγεται µέσα από τους φορείς που το εκφράζουν. Γιώργος Βρασιβανόπουλος. Ένας αυταρχικός πατέρας. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. Υπόθεση Μια καλοβαλµένη αστή. Γιώργος Γαβριηλίδης. παίζει στα χαρτιά τα χρήµατα που της έχει δώσει ο σύζυγος (Λάµπρος Κωνσταντάρας) για να πληρώσει τους λογαριασµούς. *** ΤΟ ΘΈΑΤΡΟ ΣΤΟΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΆΦΟ Μεταφορές επιτυχηµένων θεατρικών παραστάσεων στην οθόνη. Μουσική: Μίµης Πλέσσας. Να συζητήσετε και να αναπτύξετε τις απόψεις σας.

γεµάτο απορία ύφος. Άριστες είναι και οι σκηνές διαπληκτισµού µε το γιο του. Ενδιαφέροντα και πολύ σικ τα φορέµατά της. Χ. µε τα καλαµπούρια του. Η Χλόη Λιάσκου είναι ικανοποιητική στο ρόλο της ανόητης. τον µπουνταλά. Είναι ο έξυπνος βλάκας. δίνει άριστα τον τύπο του αγανακτισµένου συζύγου. υποτιθέµενη ερωµένη. επιβλητικός. Ο Κώστας Βουτσάς παίζει µε άνεση ένα ρόλο που πολλές φορές έχει επαναλάβει στη σκηνή και στην οθόνη. όλα συνθέτουν µια πειστική και απολαυστική σκηνή. δηλαδή και το κορίτσι και την προίκα. καθώς και η σκηνή που η Αλέκα ανακαλύπτει ένα γυναικείο σουτιέν στη βαλίτσα του άντρα της. καθώς επίσης και τη συµφεροντολογική συµπεριφορά του µέλλοντα γαµπρού του. ο οποίος. Το πράγµα βέβαια γίνεται κακό. είναι όµως το καλό παιδί που βλέπει και την κατάντια της µάνας του και το δίκιο του πατέρα του. το τηλεφώνηµα που πάει να κάνει. 44 . µαζί µε την έρευνα που κάνει για να βρει την δικαιούχο. Ρούβας. οι χειρονοµίες. Ο βηµατισµός του πέρα δώθε στο σαλόνι. όταν ξεπουλιούνται σχεδόν τα πάντα για την τράπουλα. όπως σε όλους τους ρόλους. σαν να µην ξέρει πού βρίσκεται το κακό. που ούτε κατά διάνοια έχει στο νου του την «κυρία Λελέ». και λόγω της φυσικής του κατασκευής. Ελληνικά Γράµµατα. ερωτευµένης κοπέλας µε τον Γιαννάκη (Γιώργο Βρασιβανόπουλο). αναπαριστά µε απόλυτη φυσικότητα το χαρτοπαικτικό πάθος και το αιτιολογεί επαρκώς.»). Ο σύζυγος παραµένει πιστός ωστόσο και δεν παρεκκλίνει από τα καθήκοντά του. χωρίς βαθύτερη κρίση. το τερπνόν µετά του ωφελίµου. γι' αυτό και δεν τον παίρνουν στα σοβαρά. ∆ίνει ρεσιτάλ ερµηνείας µε την Αλέκα που υποδύεται. ηθοποιός µε µεγάλη εµπειρία. Σταθακόπουλος.04. τσάντες. παρά την αγαρµποσύνη του. αποδίδει πολύ πειστικά. Ο θεατής τη «νιώθει» πολύ καλά. στην επιµονή του άλλωστε οφείλεται και η τελική σωτηρία της οικογένειας. γάντια. όταν παίρνει εκείνο το αδικηµένο. το «χαρτάκι» είναι η µόνη απόλαυση. Για µια γυναίκα. µεταφέρει άριστα στη σκηνή και στην οθόνη την καθηµερινή γυναίκα (κινήσεις. Η Ρένα Βλαχοπούλου ανάµεσα στην Χλόη Λιάσκου και τον Λάµπρο Κωνσταντάρα (Α. Πολύ ωραία και η υποψήφια ύποπτη µε τον τρόπο που προσπαθεί να αποφύγει τον έλεγχο. «γρουσούζη» γαµπρό.qxd 23/3/2007 10:56 Page 44 ρης («από τι τυρί έπαθε δηλητηρίαση. την ώρα που η αδιόρθωτη σύζυγος παίζει χαρτιά. που δεν ξεχωρίζει πότε µπορεί να αστειεύεται και πότε όχι. Οι ηθοποιοί Η Ρένα Βλαχοπούλου. ατάκες). χωρίς καµιά άλλη διέξοδο ή απασχόληση. το ύφος. ο Αντρέας. 2005) Ο Λάµπρος Κωνσταντάρας. καπέλα. αλλά το αναθέτει στο γιο του. που επιδιώκει.

χρέος και τιµή. η συνδικαλιστική οργάνωση για µεν τους εργαζόµενους διεκδίκηση. Νίκος Τσούκας. Χ. όταν έρθει ο «κύριος» και δει τι συµβαίνει. Μουσική: Χρήστος Μουραµπάς. που όµως µιλάει. Το 1953 σκηνοθέτησε την πρώτη του ταινία Το τραγούδι του πόνου µε τη Νίκολς Φιλµς.04. Σκηνοθεσία: Ντίµης ∆αδήρας. Ρούβας. οι ατάκες της για το πώς θα µπαλώσουν τα αµπάλωτα. έχει ελάχιστα εξωτερικά πλάνα και κινείται σε εσωτερικούς χώρους διαΣαπφώ Νοταρά (Α. ένας κοµµουνιστής κι ένας σεσηµασµένος απατεώνας. όταν είναι ακόµα πολύ οξυµένα τα πολιτικά. η οποία είχε αναπτύξει δραστηριότητα από το 1931.qxd 23/3/2007 10:56 Page 45 Καταλυτική στο ρόλο της η Σαπφώ Νοταρά. Ο πατέρας του ήταν ο ιδρυτής της Ολύµπια Φιλµ. Ελληνικά Γράµµατα. Βραβεύτηκε µε Κρατικό Βραβείο Σκηνοθεσίας για το Ου κλέψεις το 1965 και µε το βραβείο σκηνοθεσίας στη Θεσσαλονίκη το 1968 για την ταινία Στα σύνορα της προδοσίας. Μαρίκα Κρεββατά. η στάση της µε τη σκούπα στο χέρι. το χασµουρητό της στο τραπέζι της χαρτοπαιξίας.Καρατζόπουλος/ Κλέαρχος Κονιτσιώτης. κ. Το σκηνικό στήνεται γενικά σε µια από τις παλιές παραδοσιακές αυλές και εκεί παίζεται το «δράµα» τριών πρώτων εξαδέλφων οι οποίοι. Η χαρακτηριστική φωνή της. Σταθακόπουλος. κινδυνεύουν να µπλέξουν ο ένας στις υποθέσεις του άλλου. Τη µόνη που σκηνοθέτησε εκτός της Ολύµπια. Μαρία Φωκά. Υπόθεση Βρισκόµαστε στην µεταπολεµική Ελλάδα. 2005) *** ΝΤΙΜΗΣ ∆Α∆ΗΡΑΣ Ο Ντίµης ∆αδήρας γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και µεγάλωσε στην Αθήνα. Το 1959 σκηνοθέτησε Το νησί των γενναίων και το 1960 µε την Γκιζέλα Ντάλι εφτά ταινίες ακόµη.Κώστας Πρετεντέρης (από το θεατρικό τους έργο). Νίκος Ρίζος. έκανε τηλεόραση και έγραψε σενάρια. Σενάριο: Ασηµάκης Γιαλαµάς. αλλά ακολούθησε τον πατέρα του στα πλατώ. Ο αστυφύλακας συλλαµβάνει µια κοπέλα (από µεγάλη αστική οικογένεια) η οποία διέρρηξε το σπίτι του εραστή της αδελφής της. Φωτογραφία: Νίκος Γαρδέλης. κρίνει σαν φίλη και δανείζει την κυρία της δανειζόµενη από την υπηρέτρια άλλης κυρίας (αφού «κι εκείνη από την υπηρέτριά της δανείζεται!»). επειδή είναι µεταφορά θεατρικού έργου στην οθόνη. Γενικά ήταν παραγωγικότατος και σκηνοθέτησε συνολικά 51 ταινίες. επειδή έχουν το ίδιο όνοµα. Χρήστος ∆εληµάνης είναι το όνοµα που µοιράζονται εκ κληρονοµίας ένας αστυφύλακας. βεράντες κλπ. συµβουλεύει. για το κράτος όµως ταραχή αντιφρονούντων.ά. όλα συνθέτουν το επιτυχηµένο πορτρέτο της µεγάλης καρατερίστας. µε τα οποία ο εραστής την εξεβίαζε. Στέφανος Ληναίος. Παραγωγή: Καραγιάννης. ο κοµµουνισµός επικίνδυνος εχθρός. Από σκηνοθετικής απόψεως η ταινία. για να πάρει κάποια ερωτικά γράµµατα. Η κόµισσα της φάµπρικας Έτος: 1969. Μέλπω Ζαρόκωστα. υπηρέτρια. µερισµάτων. Γιώργος Γαβριηλίδης. Πήρε κι άλλα βραβεία. Ηθοποιοί: Άννα Φόνσου. Αριστουργηµατική ταινία σε όλα τα επίπεδά της µε κύριο προσόν της το σενάριο το οποίο βασίζεται σε κείµενο του ∆ηµήτρη Ψαθά. Καλή στο ρόλο της και όλη η χαρτοπαιχτική παρέα. Στον α45 . Σπούδασε Νοµικά και Πολιτικές Επιστήµες.

Ρούβας. Το µπέρδεµα θα γίνει ακόµα χειρότερο. Ελληνικά Γράµµατα. Π. κάνει πολιτικές και κοινωνικές νύξεις και έχει ωραίους χαρακτήρες στους κεντρικούς ρόλους. και το πιο δευτερεύον. που εκείνοι πιστεύουν ότι έγινε 46 . άρρωστη αδελφούλα κλπ. αλλά επίσης ερωτευµένη κοπέλα. βγάζει χιούµορ. Άννα Φόνσου. Και τότε αρχίζει το µπλέξιµο. Όλα κάποια στιγµή θα αποκαλυφθούν και ο εξαπατηµένος. που τη γοητεία προσπαθεί να την παρουσιάσει ως χρέος. η κοµµουνιστοφοβία του αστυφύλακα. Ο κοµµουνιστής που φοβάται ότι ήρθαν να τον συλλάβουν για πολιτικούς λόγους. Οι συνάδελφοι που συγχαίρουν τον αστυφύλακα για τη µετάθεσή του. επειδή δεν ξέρει ορθογραφία. όταν ο αστυφύλακας θα πάει στο σπίτι του υπουργού για τον ευχαριστήσει κι εκεί θα βρει την κοπέλα που νοµίζει πως µπήκε να κλέψει.χ.∆εν ξέρω ρώσικα») . όταν δηλαδή το πλουσιοκόριτσο µε το µανικιούρ. του οποίου η µάνα έχει περάσει στην άλλη όχθη. αναλαµβάνει να της βρει δουλειά στο εργοστάσιο που δουλεύει και συνδικαλίζεται η µάνα του. αλλά και ερωτευµένος αστυφύλακας θα συµφιλιωθεί µε την πλούσια. Χ. βάζει το θείο της να µεσολαβήσει στον υπουργό για να τον µεταθέσει σε κεντρικό αστυνοµικό τµήµα (!) και να πετύχει στη σχολή αξιωµατικών. κακοµαθηµένη. ασκεί κριτική. όπου κάθε αστυφύλακας έχει και την ιδιαιτερότητά του. έχει µια φτωχή µάνα. Ο απατεώνας ξάδελφος που µυρίζεται κέρδος και δείχνει επαγγελµατικό ενδιαφέρον για το δαχτυλίδι της κοπέλας. να πάει στο εργοστάσιο και να κάνει απεργία µαζί µε τη µάνα του αστυφύλακα. ξάδερφε!» «. ο κλέφτης για τις παράνοµες δραστηριότητές του και ο αστυφύλακας επειδή τον ζητούν για υπηρεσία. θα πρέπει να ξυπνάει χαράµατα. υποστηρίζοντας τα δίκαια των εργατών. Γιώργος Γαβριηλίδης. Ενδιαφέρον έχει η οµάδα των συναδέλφων στο γραφείο. Στέφανος Ληναίος. Για να τον βγάλει από τη ζωή της και να γλιτώσει από την «κηδεµονία» του. Σταθακόπουλος.qxd 23/3/2007 10:56 Page 46 στυφύλακα λέει µια απίθανη ιστορία. Ότι είναι άνεργη. Ο αστυφύλακας. Ο αγράµµατος που. Μαρίκα Κρεββατά (Α. Τα τρία ξαδέλφια που βλέπουν αστυφύλακα και τρέχουν όλα µαζί στο άκουσµα του ονόµατός τους. γράφει τις λέξεις έτσι ώστε να είναι δυσανάγνωστες. 2005) Σχολιασµός Πρόκειται για µια ταινία που κάθε πλάνο της.04. Ο κοµµουνιστής ξάδελφος που τα βρίσκει µε τη θεία και συγκρούεται µε τον αστυφύλακα («-πες µας µια καληµέρα.

Η τελευταία σκηνή.τι του λέει η ανιψιά του χωρίς να ξέρει για τι και για ποιον. που κάνει ό. Ο Γαβριηλίδης ωραίος. Ο Στέφανος Ληναίος. Οι ηθοποιοί Η Άννα Φόνσου. Καλές είναι οι ιδεολογίες. Ξαναδείτε την τελευταία σκηνή του έργου και συζητήστε πάνω στα συναισθήµατα που φαίνεται ότι έχει ο νεαρός αστυφύλακας. Το σύστηµα είναι ισχυρό. πελαγωµένος θείος-υπουργός. πρόθυµος να βοηθήσει την «αναξιοπαθούσα» ωραία κοπέλα. που µαλώνει µε τη θεία επειδή συµφιλιώθηκε µε την «πλουτοκρατία». εµποτισµένος µε την κατάλληλη δόση αντικοµµουνισµού και τυπικότητας. Είναι καιρός να σταµατήσουν τα «εµείς» και «εσείς». «να που πέτυχα µε την αξία µου». όµορφη. Πόσο αντιπροσωπευτική νοµίζετε ότι είναι η ταινία όσον αφορά τα πολιτικά και κοινωνικά προβλήµατα της Ελλάδας. ο κλέφτης ξάδελφος που έχει µυριστεί ότι η µικρή δεν είναι φτωχή και ίσως είναι «συνάδελφός» του. η αξιοκρατία «ιδέα» φάντασµα. τι από όσα του είπε η κοπέλα είναι αλήθεια. 4. 47 .ρωτάει τη θεία του τη συνδικαλίστρια «τι δουλειά έχουµε εµείς µε την πλουτοκρατία. να της βρει δουλειά. Θέµατα για συζήτηση 1. όταν καταλαβαίνει τι σχέδιο υπήρχε πίσω από τη βιτρίνα. η θεία όµως την έχει αποδεχτεί µετά χαράς χάριν του γιου της. να την κεράσει σουβλάκι. Ο Νίκος Τσούκας. Ο Νίκος Ρίζος. ανιψιά αδελφή τίνος κλπ. Ωραιότατος ο Τσούκας-κοµµουνιστής. 2. Ποιο µήνυµα στέλνει η ταινία στους θεατές. Η µάνα. Μαρίκα Κρεββατά. όταν ανακαλύπτει ότι είχε υπάρξει ξένος δάκτυλος: «Να που µε θυµήθηκε ο υπουργός». έξυπνη. γιατί όχι.04. όταν πάνω στο πακέτο των τσιγάρων ο αστυφύλακας γράφει και σβήνει. Και στις δύο πλευρές υπάρχουν καλά παιδιά. παίζει τον αστυφύλακα στα δάχτυλα. χαριτωµένη. κοµµουνιστής ξάδελφος. Σχολιάστε την αντίφαση που εµπεριέχεται στον τίτλο της ταινίας. κατάλληλος για το ρόλο. Ωραιότατη η σκηνή που ο Χρήστος ∆εληµάνης αυτοµουτζώνεται. όταν του παρουσιάζει για µάνα της την παραδουλεύτρα και ακολουθεί µια αλυσίδα παρεξηγήσεων σχετικά µε το ποιος και ποια είναι κόρη. καλόκαρδος κατά βάθος. που όµως δεν την «χαλάει» η όµορφη πλούσια νύφη. θεία. Το µπέρδεµα στο σπίτι της κοπέλας. αλλά αν µπορεί κανείς να βολευτεί. λόγω επαγγέλµατος και γενικότερου πολιτικού κλίµατος. να την παντρευτεί. Τελικά η ταινία προσφέρει τη συµφιλίωση των πολιτικά αντιφρονούντων µε βελούδινο τρόπο.qxd 23/3/2007 10:56 Page 47 µε µέσον κι εκείνος ότι την πήρε µε την αξία του. καλόκαρδη. Ωραιότατος και στην απογοήτευσή του. Και οι άλλοι ρόλοι καλοί και πειστικοί. Οι πολιτικές επιλογές διαµορφώνονται ανάλογα µε τις περιστάσεις και mutatis mutandis όλοι και όλα αλλάζουν.». χαρακτηριστική Μπουµπουλίνα στις επάλξεις του αγώνα. Ποια κατάσταση νοµίζετε ότι σχολιάζει η ταινία. ωραίος ευσταλής. υπηρεσιακός. 3. Σχολιάστε τη στάση του Υπουργού.

04.qxd 23/3/2007 10:56 Page 48 48 .

το 1956. Ο συνδυασµός αυτός θα φανεί πολύ καλά στην ταινία Το κορίτσι µε τα µαύρα. θα κάνει διεθνή καριέρα. το 1959. µε τον ∆ηµήτρη Χορν.qxd 23/3/2007 3:58 Page 49 ΠΈΜΠΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ (1922-) Ο Μιχάλης Κακογιάννης γεννήθηκε στη Λεµεσό της Κύπρου σπούδασε Καλές Τέχνες και Νοµικά στο Λονδίνο. Η ταινία Ερόικα. και Ιφιγένεια. Εφτά τραγούδια θα σου πω κ. Λίλα Κέντροβα. βασισµένος στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη. επιτυχίες. Το 1964 ο Αλέξης Ζορµπάς. Στο θέατρο τον απασχόλησε πάντα η ελληνική τραγωδία και ο Σαίξπηρ. Η ταινία αφορά µια γυναίκα ασυµβίβαστη µε την καθηµερινή «καθωσπρέπει» ζωή. Γιώργος Φούντας κ. Το 1955 θα γυρίσει τη Στέλλα µε τη Μελίνα Μερκούρη. Τρωάδες. Γλυκιά πατρίδα το 1986 είναι οι επόµενες ταινίες του. 49 . Μια ηθογραφία στο νησί της Ύδρας. Παράλληλα θα κάνει διεθνή καριέρα και θα γίνει σήµα κατατεθέν της Ελλάδα η περίφηµη µουσική του Μίκη Θεοδωράκη και ιδίως το περίφηµο και διάσηµο πλέον συρτάκι. το 1969. πράγµα που θα την φέρει σε εσωτερική σύγκρουση και θα καταλήξει σε τραγωδία. το 1977. µε φωτογραφία του Λάσαλι. Γυρίζει επίσης Το ναυάγιο. Το 1958 γύρισε Το τελευταίο ψέµµα.05. οι τραγωδίες του Ευριπίδη. όπου εργάστηκε ως ηθοποιός και σκηνοθέτης του θεάτρου. το 1966. Αγάπη που 'γινες δίκοπο µαχαίρι. Η µαυρόασπρη φωτογραφία είναι και πάλι του Γουόλτερ Λάσαλι. το πολιτικό έργο µε θέµα την εισβολή στην Κύπρο Αττίλας 74. Αλέκο Αλεξανδράκη και άλλους σηµαντικούς ηθοποιούς. Συνεργάστηκε επίσης µε το BBC από το 1945-1950. µε διεθνές καστ ηθοποιών (Άντονι Κουίν. αλλά και το νεορεαλιστικό ιταλικό κινηµατογράφο. Η ταινία Τα ψάρια βγήκαν στη στεριά. Θα λέγαµε ότι η ταινία αποτελεί την ελληνική εκδοχή της Κάρµεν. το 1960. Πολύ ωραία και η µουσική επένδυση της ταινίας µε τα γνωστά πλέον τραγούδια. Ο Κακογιάννης δανείζεται στοιχεία από τον Ρενέ Κλερ. τον Γιώργο Παπά. και την Ηλέκτρα του Ευριπίδη µε την Ειρήνη Παπά και τον Μάνο Κατράκη το 1961. στην Τσινετσιτά.ά). βασίζεται στο οµώνυµο βιβλίο του Κοσµά Πολίτη. το 1975. Άλαν Μπέητς. Το 1953 έρχεται στην Ελλάδα και γράφει το σενάριο της πρώτης του ταινίας Κυριακάτικο ξύπνηµα. µε το οποίο ασκεί κριτική στην µεγαλοαστική κοινωνία η οποία υπερβαίνει όποια όρια προκειµένου να παραµείνει στο προσκήνιο των πλουσίων και επιφανών. Ο Κακογιάννης συνδύασε αρµονικά το νεορεαλιστικό στοιχείο µε τα στοιχεία της αρχαίας τραγωδίας. την Έλλη Λαµπέτη. Ο Κακογιάννης επιχειρεί και πάλι µε την ταινία του µια µεταγραφή της τραγωδίας σε νεοελληνική µορφή. Ειρήνη Παπά.ά του Μάνου Χατζηδάκι. τον Γιώργο Φούντα. όταν η Ύδρα δεν ήταν το νησί των επιφανών.

Λαµπέτη. Γιώργος Φούντας. Ο άντρας κυρίαρχος η γυναίκα δέσµια των προκαταλήψεων. Νίκος Φέρµας. Η χήρα που έχει δεσµό διασύρεται.qxd 23/3/2007 3:58 Page 50 Το κορίτσι µε τα µαύρα Έτος: 1956. είναι µια ηθογραφία. Στέφανος Στρατηγός. Πρόκειται για µια κοινωνία πρωτόγονη που δείχνεται εχθρική στους ξένους. Βραβεία: Έλαβε µέρος στο Φεστιβάλ των Καννών 1956 και τιµήθηκε µε τη Χρυσή Σφαίρα Καλύτερης Ξένης Ταινίας της Ένωσης Ξένων Ανταποκριτών του Χόλυγουντ και µε την Αργυρή Άρκτο στο φεστιβάλ κινηµατογράφου της Μόσχας. θυµίζει Αντιγόνη ή Ηλέκτρα καθώς και οι γυναίκες που θρηνούν τα παιδιά τους θυµίζουν Χοηφόρες ή 50 . που προχωρεί στο δρόµο αγέλαστο και υφίσταται τις προσβολές και επιθέσεις των αντρών. Φωτογραφία: Γουόλτερ Λάσαλι. Το σκηνικό στήνεται έτσι ώστε να παραπέµπει στην αρχαία τραγωδία. δηλαδή. τα παιδιά της στο δρόµο γίνονται αντικείµενο χλευασµού. την ίδια χρονιά.Σκηνοθεσία: Νιχάλης Κακογιάννης. Νότης Περγιάλης. Με άλλα λόγια διέπρατταν διαρκώς ύβρη. αλλά ένα νησί που δεν είχε τίποτα από τη λάµψη που απέκτησε αργότερα. Ηθοποιοί: Έλλη Λαµπέτη. όπως ο Κρέων µε τον Αίµονα και ο Οιδίπους µε τους γιους του. Τα δρώµενα λαµβάνουν χώρα στο νησί της Ύδρας. στην οποία όµως θα πέσουν οι ίδιοι. κυρίως το Κορίτσι µε τα µαύρα που πενθεί τον χαµένο πατέρα του. Σενάριο . Τα αθώα παιδιά τους. που τα έχει πάει βαρκάδα ο Αθηναίος επισκέπτης µε τη βάρκα του. Θανάσης Βέγγος και κάτοικοι του νησιού. όταν η Σοφία Λόρεν βρέθηκε εκεί για τα γυρίσµατα της ταινίας Το παιδί και το δελφίνι. Εκείνος µπορεί να είναι υβριστής. ∆ηµήτρης Χορν. Παραγωγή: Ερµής Φιλµ.05. Ελληνικά Γράµµατα. Σταθακόπουλος. επειδή έχουν ανάγκη. Ρούβας. Μαρία Θαλασσινού. Υπόθεση Το κορίτσι µε τα µαύρα. στους επισκέπτες του νησιού. για να χλευάσουν τον Αθηναίο που θα ναυαγήσει και θα κινδυνεύσει να πνιγεί. Ελένη Ζαφειρίου. γιατί εκείνοι έχουν ανοίξει τους πύρους της βάρκας. εκείνη πρέπει να σκύβει το κεφάλι. Κι επειδή ο Κακογιάννης ξέρει από τραγωδία θα υποχρεώσει τους υβριστές να πληρώσουν την αλαζονεία τους. όταν η Ύδρα δεν ήταν τόπος επίσκεψης επιφανών τουριστών. προκειµένου να παίξουν µε τον επισκέπτη-νοικάρη του στήνουν παγίδα. Οι γυναίκες που υποφέρουν. Κυρίως οι «άντρες» του νησιού θα καταλάβουν ότι έπαιζαν «εν ου παικτοίς». θα πνιγούν. µε τίµηµα τα παιδιά τους. Και οι «άντρες» του νησιού. Χ. νοικιάζουν ένα δωµάτιο του σπιτιού τους. Ανέστης Βλάχος. Μουσική: Αργύρης Κουνάδης. 2005) Τα πράγµατα θα ισορροπήσουν και ο καθένας θα πάρει τη θέση που του αρµόζει. Το σηµαντικό µε την ταινία του Κακογιάννη είναι η προβολή ενός θέµατος που αφορά την καταπιεσµένη γυναίκα στην ελληνική επαρχία. Χορν (Α. καθώς και σ' αυτούς που.

άσπρο µαύρο. 3. Η κριτική της εποχής Οι κριτικοί της εποχής επαίνεσαν την ταινία για τη φωτογραφία και τις περιγραφές του νησιού. 2. Κατέκριναν όµως τον σκηνοθέτη της για έλλειψη επικοινωνίας µε την ελληνική κοινωνία. µε ευαισθησία και αίσθηση του µέτρου. δέσµια και αυτή του πάθους της. την οποία «εκθέτει» µε τους άντρες. εκείνη ψηλά και η θάλασσα κάτω. Ο ∆ηµήτρης Χορν. θα ελευθερωθεί και επιτέλους θα ενηλικιωθεί. από τη δική του πλευρά. Η ταινία είναι ασπρόµαυρη κι έτσι οι µεγάλες αντιθέσεις στους ρόλους.) Ο Νίκος Κούνδουρος γεννήθηκε στην Αθήνα. χωρίς να συνειδητοποιεί τη σηµασία που έχει η κοινή γνώµη. η βαρκάδα και η αγωνιώδης προσπάθεια του ήρωα να σώσει τα παιδιά που κλαίνε και πνίγονται. µε τη φυσική της οµορφιά. Ο Κούνδουρος µαζί µε άλλους 51 . τα πτώµατα των παιδιών την ώρα που τα βγάζουν στην ακτή. Οι άντρες του νησιού. όταν την ψυχή του θα βαρύνουν οι πνιγµοί των αθώων παιδιών. το µοιρολόι. µε προεξάρχοντες τον Γιώργο Φούντα και τον Στέφανο Στρατηγό. Ποια στοιχεία της ταινίας θυµίζουν αρχαία τραγωδία. την κηδεία. ο οποίος στη συνέχεια γίνεται ιδιωτικός µέσα στις σκεπασµένες µε κληµαταριές αυλές. βαρύτητα και κατάθλιψη. σπούδασε ζωγραφική και γλυπτική στη Σχολή Καλών Τεχνών στην Αθήνα και ασχολήθηκε µε τον κινηµατογράφο. η σχέση άντρα -γυναίκας. Θέµατα για συζήτηση 1. συνθέτουν χορό υβριστών ανδρών. που καταπιέζεται από την αυταρχική µητέρα του. τονίζονται ιδιαίτερα µε τις µεγάλες αντιθέσεις στο χρώµα. Αφού δείτε την ταινία να συζητήσετε πάνω στις απόψεις της κριτικής. καθώς και τους δύο «ντιντήδες». τη νέα κοπέλα που γοητεύεται από τον νέο άντρα. µε την πολύ ωραία φωτογραφία του Γουόλτερ Λάσαλι. παίζει το νέο άντρα που γοητεύεται από την άβγαλτη νησιωτοπούλα. Πρώτη ταινία του ήταν η Μαγική πόλη (1954). το ωραίο παιδικό τραγούδι που συνοδεύει τη σκηνή του πνιγµού. το καθηµερινό της θέµα. Να αναπτύξετε µε επιχειρήµατα τη συµφωνία ή τη διαφωνία σας.qxd 23/3/2007 3:58 Page 51 Τρωάδες. η οποία ήταν και η επίσηµη συµµετοχή της Ελλάδας στο φεστιβάλ της Βενετίας. τους Αθηναίους οι οποίοι χαρακτηρίζονται από νωθρότητα. τη λειτουργία. ο γενικός θρήνος και τα ονόµατα των παιδιών. ενσαρκώνει πολύ καλά. Η τραγωδία που θα πλήξει το νησί θα φέρει ανατροπή στα ήδη υπάρχοντα ήθη. αλλά φοβάται και τον κοινωνικό της περίγυρο. Η Ελένη Ζαφειρίου αποδίδει την «αµαρτωλή» γυναίκα σαν µετανοούσα Μαγδαληνή.05. έτσι όπως τους παρουσιάζει. το κορίτσι µε τα µαύρα στο βράχο µε την άσπρη εκκλησία. *** ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΝ∆ΟΥΡΟΣ (1926. πέφτει στα βαθιά αργότερα. Ανάλαφρα στη αρχή. συνθέτουν χορό γυναικών. καθώς και οι γυναίκες που θρηνούν τα παιδιά τους. Από τα ενδιαφέροντα πλάνα της ταινίας είναι τα εσωτερικά πίσω από τη µισάνοιχτη γρίλια. Σχολιασµός Οι ηθοποιοί Η Έλλη Λαµπέτη. Αλλά και ο Αθηναίος άντρας. για τις σκηνές του µεγάλου πλήθους. Ποιες είναι οι µεγάλες αντιθέσεις που φέρνουν τη µεγάλη σύγκρουση και µε ποιο τεχνικό τρόπο τις τονίζει ο σκηνοθέτης.

2005) Υπόθεση Ο Θωµάς (Ντίνος Ηλιόπουλος) παραµονή Χριστουγέννων ανακαλύπτει ότι µοιάζει µε τον αποκαλούµενο και καταζητούµενο δράκο. Ο Θωµάς µαχαιρώνεται και θανάσιµα τραυµατισµένος βγαίνει στο δρόµο και πεθαίνει στο πεζοδρόµιο σαν γνήσιο µέλος του υποκόσµου. Μαργαρίτα Παπαγεωργίου. Σταθακόπουλος. Επιπλέον ο περιθωριακός κόσµος ενοχλούσε τον καθωσπρεπισµό των ειδικών. Στην εποχή της όµως δηµιούργησε δυσάρεστη έκπληξη. η οποία παραµένει στις καλύτερες ελληνικές ταινίες. Άλλες ταινίες του είναι οι Μικρές Αφροδίτες (1963). Ελληνικά Γράµµατα. Το στιλ της ταινίας ήταν νεορεαλιστικό και προετοίµαζε την επόµενη ταινία του Ο δράκος (1956). 52 . Όταν όµως αποκαλύπτεται η πραγµατική ταυτότητα του Θωµά γίνεται συµπλοκή. όπου και γίνεται αποδεκτός. Σκηνοθεσία: Νίκος Κούνδουρος. η µπαλάντα ενός δαιµονισµένου (1992) κ. Ανέστης Βλάχος κ. Η συµµορία έχει στέκι ένα λαϊκό καµπαρέ και µε αρχηγό το χοντρό (Γιάννης Αργύρης) ετοιµάζεται να κλέψει και στη συνέχεια να πουλήσει στους ξένους έναν κίονα από το ναό του Ολυµπίου ∆ιός. ά.ά. Μπάιρον. Ηθοποιοί: Ντίνος Ηλιόπουλος. Φρίξος Νάσου. Μουσική: Μάνος Χατζιδάκις. Γιάννης Αργύρης. Μαρία Λεκάκη. Επόµενη ταινία του ήταν Οι παράνοµοι (1958). το Μπορντέλο (1984). Σενάριο: Ιάκωβος Καµπανέλλης. Φωτογραφία: Κώστας Θεοδωρίδης.qxd 23/3/2007 3:58 Page 52 σκηνοθέτες της εποχής του (Κακογιάννη. µε πολιτικό περιεχόµενο. το 1922 µε θέµα αντληµένο από τη Μικρασιατική καταστροφή (1978). Στην αρχή τροµάζει. Θεόδωρος Ανδριανόπουλος. Την καταγγελία του πολέµου επιχειρεί µε Το ποτάµι (1959). στη συνέχεια όµως του αρέσει η ιδέα να είναι αυτός ο «∆ράκος της Αθήνας» και προσεγγίζει τη συµµορία. παρά σε καλούς και ωραίους ήρωες και σε περιεχόµενο µε ηθικοδιδακτικό περιεχόµενο. Ο δράκος Έτος: 1956. Σκηνή από την ταινία µε τον Ντίνο Ηλιόπουλο (Α. Παραγωγή: Αθηναϊκή Κινηµατογραφική Εταιρεία.05. ίσως επειδή το κοινό και οι κριτές δεν ήταν συνηθισµένοι. Ρούβας. του οποίου η φωτογραφία φιγουράρει στα πρωτοσέλιδα. Γρηγορίου) καταπιάστηκε µε την ελληνική πραγµατικότητα της εποχή της του. Χ. Βόρτεχ ή το πρόσωπο της Μέδουσας (1970). Σχολιασµός Η κριτική της εποχής Η ταινία σήµερα θεωρείται από τις καλύτερες του ελληνικού κινηµατογράφου. Θανάσης Βέγγος.

Για τη συνολική προσφορά του τιµήθηκε το 1993 µε ανδριάντα που του έστησαν στη Θεσσαλονίκη. Ο Κώστας Σταµατίου. η Παρένθεση πήρε βραβείο καλύτερης ταινίας και σκηνοθεσίας το 1968. 2. 53 . διηγηµάτων και µυθιστορηµάτων. 4. Και εκείνος τους είπε: «Αυτά και δέκα χιλιάδες τάλαρα να σας δώσουνε. Ήρθε στην Αθήνα. την διαπόµπευση του Ευαγγελίου. Υπάρχουν όµως και κρίσεις άλλες. Το έργο του χαρακτηρίζεται από λυρισµό και ποίηση και αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στην ιστορία του ελληνικού κινηµατογράφου. ψεύτικη». Ο Στρατηγός Μακρυγιάννης στα Αποµνηµονεύµατά του αναφέρει ότι κάποιοι στρατιώτες προσπαθούσαν να πουλήσουν αγάλµατα στους Ευρωπαίους. ταξίδεψε στο Μόναχο και όταν επέστρεψε. Να δείτε σε video την ταινία του Ακίρα Κουροσάβα Καγκεµούσα (Ο σωσίας) και να συζητήσετε πάνω στο θέµα της ταυτότητας. Εν κατακλείδι τη θεώρησε «ελεεινόν κατασκεύασµα». τη µουσική του Μάνου Χατζιδάκι. Το 1962 για την ταινία Ουρανός απέκτησε διεθνής αναγνώριση και θεωρήθηκε η ελπίδα του ελληνικού κινηµατογράφου. να µην το καταδεχτείτε να βγουν από την πατρίδα µας. Μακεδονικός γάµος. όπου διαφωνούσε µε την ταινία για την γελοιότητα των λαθρεµπόρων. κ. Θέµατα για συζήτηση 1. Το 1960 έκανε την πρώτη ταινία µικρού µήκους. Παράλληλη ταινία. ∆ιαβάζοντας τις κριτικές της εποχής και την αντίληψη που κυριαρχεί σήµερα να διατυπώσετε τις απόψεις σχετικά µε τις αισθητικές αντιλήψεις και τις εποχές. µεταξύ άλλων. παρακολούθησε µαθήµατα σκηνοθεσίας στη Σχολή Σταυράκου. Ο Άδωνις Κύρου. «αποθέωση του µπουζουκιού. Ουισµάνς οι οποίες. Ξεκίνησε σκηνοθετώντας θεατρικά έργα στο ραδιόφωνο της Θεσσαλονίκης και έπειτα εργάστηκε ως βοηθός σκηνοθέτη πλάι στον Κούνδουρο και τον Κακογιάννη. και το 1969 το ντοκιµαντέρ Καστοριά κέρδισε το πρώτο βραβείο µικρού µήκους. θεώρησε την ταινία «αίσχος για τη χώρα µας». την Αστυνοµία. Ήταν ο πρώτος ανεξάρτητος δηµιουργός του κινηµατογράφου. επαινούν τον πρωταγωνιστή Ντίνο Ηλιόπουλο ως «µεγάλον ηθοποιόν».05. Βρίσκετε καµιά τέτοια αξία στην ταινία. τους «γυναικείους και ανδρικούς χορούς». Ο Μάριος Πλωρίτης στην εφηµερίδα Ελευθερία έγραψε ότι η ταινία αψήφησε «τη νωχέλεια του κινηµατογραφικού θεατή» και ότι ο Κούνδουρος οδήγησε τον κινηµατογράφο «από τον παιδισµό στην ωριµότητα». στην εφηµερίδα Αυγή. Γνωρίζετε άλλες τέτοιες παρόµοιες. του σαλταδορισµού». τους χασικλήδες. Η ταινία Εκδροµή πήρε τιµητική διάκριση το 1966. Γιατί οι ήρωες και στις δύο ταινίες προτιµούν να πεθάνουν µε την ψεύτικη ταυτότητά τους. µε «πλαστογραφηµένο υπόκοσµο». Κέρδισε επίσης βραβείο στο φεστιβάλ της Μόσχας για το ντοκιµαντέρ Θάσος. Συνολικά σκηνοθέτησε εφτά ταινίες µεγάλου µήκους. µε την οποία εντυπωσίασε τους κριτές και κέρδισε το πρώτο βραβείο. του υποκόσµου. Το 1980 εγκατέλειψε το σινεµά και ασχολήθηκε µε τη συγγραφή σεναρίων. και ότι ο δηµιουργός έχει «αρρωστηµένη φαντασία». Γι' αυτά πολεµήσαµε». *** ΤΑΚΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (1933-1990) Ο Τάκης Κανελλόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. 3. µεταξύ άλλων αρνητικών κρίσεων έθεσε µια σειρά από ρητορικά ερωτήµατα. Σε ποιο συµπέρασµα µας οδηγεί η περιπέτεια του «∆ράκου». όπως αυτή του Γάλλου ∆ιευθυντή Καλών Τεχνών της Γαλλίας.qxd 23/3/2007 3:58 Page 53 Ο Αχιλλέας Μαµάκης έγραψε στην εφηµερίδα Έθνος µεταξύ άλλων ότι η είναι «µια κακή ταινία. στην εφηµερίδα Εστία.

Αυτά στο µέτωπο την ώρα που οι γυναίκες που έχουν µείνει πίσω θρηνούν τους αγαπηµένους τους. τη στέρηση. Φαίδων Γεωργίτσης. χωρίς να παραλείπουν το χρέος τους.05. την ανδρεία και το θάνατο. Την ίδια ώρα οι Γερµανοί έρχονται τραγουδώντας. Ρούβας. ο πόλεµος και η οπισθοχώρηση. πιάνει το νήµα από την άλλη άκρη. Πρόκειται για µια τοιχογραφία. Σταθακόπουλος. Ανήκει στις ταινίες µε αντιπολεµικό περιεχόµενο. Τάκης Εµµανουήλ. Ελληνικά Γράµµατα. τη θυσία. Από τεχνικής απόψεως θα λέγαµε ότι το έργο του Κανελλόπουλου ρίχνει µια ρεαλιστική µατιά στα πράγµατα και προσφέρει ένα άλλο είδος ελληνικού κινηµατογράφου. Στα πολύ θετικά της ταινίας. Σκηνοθεσία: Τάκης Κανελλόπουλος. Χ. Τιµήθηκε µε το Αργυρό Βραβείο Φωτογραφίας. Ηθοποιοί: Αιµιλία Πίττα. όπου το λόγο έχουν η ειρήνη. τη νοσταλγική ανάµνηση του σπιτιού. ενώ το µέτωπο καταρρέει. Νίκη Τριανταφυλλίδη. Θέλει να δείξει την άλλη πλευρά του πολέµου. Όπως είναι φυσικό οι ήρωες της ταινίας δεν είναι ξεχωριστοί ούτε είναι φτιαγµένοι από τη στόφα του ξεχωριστού. 54 . Σταύρος Τορνές κ. θα λέγαµε. 2005) Ο Τάκης Κανελλόπουλος µε την ταινία του Ουρανός.ά.qxd 23/3/2007 3:58 Page 54 Ουρανός Έτος: 1962. που δεν αναµασάει τα ίδια και τα ίδια. Παραγωγή: Βασιλεία Ζερβού . στήνει µια τριλογία. Ελένη Ζαφειρίου.∆ρακάκη.ένας σκοτώνονται. αυτή που στερεί από τους ανθρώπους την αληθινή ζωή. τα ζευγάρια χωρίζουν και. µε πρόσωπα της καθηµερινής ζωής που βιώνουν τον πόνο. Είναι απλοί καθηµερινοί άνθρωποι οι οποίοι βιώνουν τη συµφορά του πολέµου. µεταξύ άλλων συγκαταλέγονται ο ρυθµός και η φωτογραφία µε την εναλλαγή κοντινών και µακρινών πλάνων. Φωτογραφία: Τζοβάνι Βαριάνο και Γρηγόρης ∆ανάλης. τη λαχτάρα για τη ζωή και τον έρωτα. αν και πολεµική. οι άντρες ένας . Σκηνή από την ταινία (Α. Σενάριο: Γιώργος Κιτσόπουλος και Τάκης Κανελλόπουλος. Μουσική: Αργύρης Κουνάδης. Υπόθεση Με την κήρυξη του πολέµου οι άντρες ενός ορεινού χωριού φεύγουν για τον πόλεµο. Ο Ουρανός δεν θέλει να εξάρει το έπος της Αλβανίας.

όλοι οι Έλληνες είναι καλοί. Το πλατύ ποτάµι. Τι θα σας άρεσε εσάς. δεν δίνει το ηρωικό πνεύµα του λαού µας. Θέµατα για συζήτηση 1. Η κριτική της εποχής ∆εν έχει έξαρση πολεµική. Το µυθιστόρηµα του Στράτη Μυριβήλη. καλή µουσική. είναι αληθινό έργο τέχνης. Ο Ουρανός σε ποια κατηγορία ανήκει και γιατί. πλατειάζει. Άλλες δραστηριότητες 1. 2. Θα µπορούσατε να διαβάσετε µερικές σελίδες από το µυθιστόρηµα του Γιάννη Μπεράτη. 55 .qxd 23/3/2007 3:58 Page 55 Σχολιασµός Έχει πολύ καλή φωτογραφία. αποτελεί ένα «κατηγορώ» του πολέµου.05. 3. Μπορείτε να βρείτε γιατί. Πώς θα ερµηνεύατε αυτή την άποψη του σκηνοθέτη. 2. «Όλοι οι Έλληνες είναι καλοί». Η ζωή εν Τάφω. Ποια νοµίζετε ότι είναι η συνταγή για ένα καλό έργο. εικόνες που µεταδίδουν συγκίνηση και αλήθεια. έχει χαλαρότητα. και να κάνετε τις απαραίτητες συγκρίσεις. Τα έργα διακρίνονται σε ηρωικά και αντιηρωικά.

05.qxd 23/3/2007 3:58 Page 56 56 .

Οι ταινίες θέτουν προβλήµατα τα οποία εκκρεµούν και η λύση τους µένει µετέωρη. Θεανώ Ιωαννίδου.06. Στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης προβλήθηκαν ταινίες οι οποίες και ποιότητα είχαν και κινήθηκαν ικανοποιητικά στις αίθουσες προβολής. Μανουσάκη. Πρώτη ταινία του ήταν η µικρού µήκους Λευκάδα το νησί των ποιητών το 1958. Υπόθεση Ένα ζευγάρι µεγαλοαστών προσλαµβάνει έναν νεαρό καθηγητή αγγλικών για να διδάξει Αγγλικά την κό57 . ά. η Στεφανία του Γιάννη ∆αλιανίδη και Οι κυρίες της αυλής του Ντίνου ∆ηµόπουλου. Σκηνοθέτησε περισσότερα από 120 ντοκιµαντέρ.Ροβήρος Μανθούλης και Κώστας Μουρσελάς. για δύο ντοκιµαντέρ. Γεωργιάδη κάνουν έναν αλλιώτικο κινηµατογράφο και δεν προσπαθούν να κολακέψουν. Παραγωγή: Alter Ego Productions. Μουσική: Νίκος Μαµαγκάκης. όπου ασχολήθηκε µε το ντοκιµαντέρ για τη γαλλική τηλεόραση. Όταν επέστρεψε. αυτοκριτική. Φωτογραφία: Σταµάτης Τρίπος. Στις ταινίες αυτές επιχειρείται ένας κοινωνικός προβληµατισµός. Κακογιάννη. ΡΟΒΗΡΟΣ ΜΑΝΘΟΥΛΗΣ (1929-) Ο Ροβήρος Μανθούλης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σενάριο.qxd 23/3/2007 3:59 Page 57 ΕΚΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΟ ΣΥΝΤΟΜΟ ∆ΙΑΛΕΙΜΜΑ 1964-1967 Ο Ελληνικός κινηµατογράφος στα χρόνια 1964-1967 βρίσκεται σ' ένα µεταίχµιο. Ηθοποιοί: Κώστας Μεσάρης. απαγορεύτηκε από τη Χούντα και ξαναπαίχτηκε το 1974. Σκηνοθεσία: Ροβήρος Μανθούλης. Ελένη Σταυροπούλου. Επέστρεψε και έκανε την τηλεοπτική σειρά Ακυβέρνητες Πολιτείες. Στη διάρκεια της δικτατορίας πήγε στη Γαλλία. Πρόσωπο µε πρόσωπο Έτος: 1966. Βρίσκεται ανάµεσα στην προηγούµενη εµπορική παραγωγή και στην λογοκρισία που εντός ολίγου θα αποκτούσε τεράστια δύναµη µε την επιβολή της λογοκρισίας της δικτατορίας. κριτική της αστικής τάξης. πέντε µεγάλους µήκους ελληνικές ταινίες και µία γαλλική. Σπούδασε Πολιτικές Επιστήµες. Μόσχα και Λοκάρνο το 1967. Παρά τους ποικίλους ανασταλτικούς παράγοντες στο διάστηµα αυτό έγιναν µερικές ταινίες που ξέφυγαν από την πεπατηµένη. Βραβεύτηκε για τη σκηνοθεσία της. έλαβε µέρος στα φεστιβάλ κινηµατογράφου της Ιµέρ. Βραβεία: Η ταινία επαινέθηκε από την κριτική. δίδαξε στη Σχολή Σταυράκου που ήταν και διευθυντής Σπουδών. Σκηνοθέτες σαν τον Κούδουρο. αλλά τις εγκατέλειψε για το θέατρο και τον κινηµατογράφο στην Αµερική. Κανελλόπουλο. Η πρώτη µεγάλου µήκους ταινία του ήταν Η Κυρία δήµαρχος το 1960. Λάµπρος Κοτσίρης κ. Ήταν πρωτοπόρος στον κινηµατογράφο. Το 1966 έκανε την ταινία Πρόσωπο µε πρόσωπο. Πεζάρο. Με τον Ηρακλή Παπαδάκη κέρδισε το πρώτο βραβείο το 1963 και το 1965. Ανάµεσα σ' αυτές είναι και το Πρόσωπο µε πρόσωπο του Ροβήρου Μανθούλη. ∆ούλεψε ως σκηνοθέτης ραδιοφωνικών εκποµπών και σταδιοδρόµησε στο ντοκιµαντέρ.

µπλέκει σε µια παρέα νεόπλουτων µικροαστών που την «παίζουν» στα χαρτιά). τέτοιας που ήταν απαραίτητη για να συµπλεύσει και η χώρα µας µε τις άλλες «ανεπτυγµένες» κοινωνίες της ∆ύσης. την ήττα. Η µετάλλαξη της ελληνικής κοινωνίας είχε αρχίσει. µια κατ' επίφαση εξέλιξη θολώνει το κλίµα και δεν επιτρέπει να διαφανεί η µπόρα που θα ξεσπάσει. τον υποτιµά και τον κάνει υποχείριό του µε τίµηµα τη συνείδησή του και σκοπό τη βόλεψή του. Ελληνικά Γράµµατα. η οποία κατ' ουδένα τρόπο δεν εξασφάλισε και την πνευµατική ή ηθική εξέλιξη. Ο καθηγητής και η κοπέλα συνάπτουν έναν ερωτικό δεσµό. Το θέµα λοιπόν παίρνει διαστάσεις εθνικής απώλειας σε άλλο επίπεδο που δεν είναι σε θέση όµως να το εννοήσει η ελληνική κοινωνία. µιµούµενη τις Αµερικάνες σταρ. αφού ο νεαρός καθηγητής από το κρεβάτι της κόρης περνάει στο κρεβάτι της µητέρας. Ο ήρωας µε επαναλαµβανόµενα φλας µπακ φέρνει στην επιφάνεια την απωθηµένη. Το θέµα της διάβρωσης της ελληνικής κοινωνίας από τα ξένα στοιχεία σχολιάζεται µε έµφαση στο Θίασο του Θεόδωρου Αγγελόπουλου (όταν η κόρη παντρεύεται µε το Αµερικάνο και στο πάρτι του γάµου χορεύουν έναν εξαµερικανισµένο καλαµατιανό που καταλήγει σε σουίνγκ). Και αυτή όµως η κυβέρνηση καταργήθηκε από τη στρατιωτική χούντα. Ένα χρόνο πριν είχε εξαναγκαστεί σε παραίτηση η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου. Σταθακόπουλος. η οποία υπέσκαπτε τα θεµέλια της ελληνικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής. Χ. καθώς επίσης και στην ταινία Συνοικία το όνειρο του Αλέκου Αλεξανδράκη (όταν η ηρωίδα.qxd 23/3/2007 4:00 Page 58 ρη τους που πρόκειται να παντρευτεί ένα πλούσιο Άγγλο. ιστορία: το '40. χρόνο πολιτικών και κοινωνικών ανακατατάξεων και ζυµώσεων. αλλά όχι ξεχασµένη. ένας άκριτος µιµητισµός. Ο νεαρός καθηγητής αρνείται να γίνει γρανάζι στη µηχανή της ψεύτικης κοινωνίας. τις διώξεις. τους αγώνες για δικαιοσύνη. Σκηνή από την ταινία (Α.06. αφανώς βέβαια. 2005) Σχολιασµός Η ταινία γεννήθηκε το 1966. και µέσα από παρακρούσεις και παραισθήσεις θα αποδειχθεί ότι ο δεσµός του µε τη Βαρβάρα τον συµφιλιώνει µε τον άσπονδο εχθρό του. ο οποίος βέβαια δεν έχει µέλλον. Ρούβας. Μια κακώς εννοούµενη πρόοδος. για να αναλάβει η κυβέρνηση Παρασκευόπουλου. όπως δεν είναι τυχαίο ότι ο έρωτας των δύο νέων γίνεται ο καταλύτης που θα φέρει στην επιφάνεια την αρρωστηµένη ελληνι58 . Επόµενο ήταν να παρουσιαστούν φαινόµενα παρακµιακής συµπεριφοράς. Μέσα από αυτή τη σχέση όµως δίνεται η ευκαιρία στον καθηγητή να διαπιστώσει την αδηφάγα διάθεση των νεόπλουτων αστών και να ανακαλύψει τα κοινωνικά και ερωτικά βίτσια που υποβόσκουν κάτω από το λούστρο της επιφάνειας. ∆εν είναι τυχαίο ότι η ταινία απαγορεύτηκε. τις εκτελέσεις. µε γνώµονα το συµφέρον και την οικονοµική καταξίωση.

«Εσείς οι “οι ηλικιωµένοι νέοι” µάθατε να µιλάτε ωραία. Λευτέρης Βουρνάς. από τότε που κουράριζε τη µητέρα της. ακολουθώντας την τεχνική της αποδόµησης του κειµένου. ∆ιαβάστε τον παρακάτω µονόλογο από το σενάριο και συζητήστε πάνω στα προβλήµατα που θέτει. που σηµαίνει «µικροπωλώ». στη συγκεκριµένη περίπτωση. Από την πρώτη µέρα εκεί σχεδιάζει τη δραπέτευσή της. Με το τηλέφωνο ανάµεσα στα δάχτυλα. Το ανάστηµα που θα σηκώνατε. Νοµίζετε ότι έχει σχέση το πρώτο µέρος µε το δεύτερο. οι µεγάλες πράξεις. Είναι δυνατόν σε µια ανοιχτή κοινωνία να γίνεται µόνο εισαγωγή ηθικών αξιών. Μια θεσούλα βολική. µε παραδείγµατα από την πρόσφατη ιστορία µας. Ουφ. Πού θα πάτε το καλοκαίρι. Οι ιστορικές περιπέτειες µιας χώρας µπορούν να δηµιουργήσουν παθογόνες καταστάσεις ή να εξάψουν το εθνικό φιλότιµο. τι ζέστη που έκανε πάλι σήµερα! Εφέτος είχαµε πολύ περισσότερους τουρίστες από πέρυσι. Πώς περάσατε την Κυριακή σας. 3. Ηθοποιοί: Ζωή Λάσκαρη. στεγανά και συµπλέγµατα. ∆έσπω ∆ιαµαντίδου. Τι έγιναν τα νεανικά σας όνειρα. Οι πατέρες του ελληνικού διαφωτισµού δίδασκαν ότι το ελληνικό έθνος πρέπει να λάβει τα φώτα των Ευρωπαίων για να συµβαδίσει µε αυτούς στο δρόµο της προόδου. αλλά από τη νουβέλ βαγκ και τον Ζαν Λυκ Γκοντάρ και παρά τη ρεαλιστική απεικόνιση.Σκηνοθεσία: Γιάννης ∆αλιανίδης (από το µυθιστόρηµα της Νέλλης Θεοδώρου. ∆εν είναι τυχαίο επίσης ότι η νεόπλουτη κόρη της ταινίας αρραβωνιάζεται µε Άγγλο. Σπύρος Καλογήρου. είναι διαποτισµένος από µια ιδεολογία που δεν µπόρεσε να δικαιώσει τους οπαδούς της και που. όπως δεν είναι τυχαίο το τελείως αντιποιητικό όνοµά της. ∆εν έρχεστε µέσα για ένα ποτό. Βύρων Πάλλης. Υπόθεση Η Στεφανία (Ζωή Λάσκαρη) είναι ένα ατίθασο νυµφίδιο που οδηγείται στο αναµορφωτήριο.ά. της εικόνας εν προκειµένω. Νόρα Βαλσάµη κ. µέχρι τη στιγµή που έρχεται στο αναµορφωτήριο ο Γιώργος ∆απόντες (Σπύρος Φωκάς). γιατρός. ποια νοµίζετε ότι είναι η ατοµική ευθύνη του ανθρώπου. και του Άγγλου αρραβωνιαστικού της. Ποια νοµίζετε ότι είναι αυτά τα «φώτα». Τασσώ Καββαδία. Χίνκλι. Σενάριο. Ένα γραφείο κοντά σε φωτεινό παράθυρο. διασπάται και συντίθεται από τα ίδια της τα κοµµάτια. Κάκια Παναγιώτου. τις παραισθήσεις και τις ψυχολογικές του συγκρούσεις και λιγότερο µε την πραγµατικότητα έξω του. Οι αποφάσεις που πήρατε. Ή µήπως σας τύλιξαν και σας οι ολοσέλιδες διαφηµίσεις.qxd 23/3/2007 4:00 Page 59 κή κοινωνία. Βαρβάρα. Ο ήρωας της ταινίας κονταροµαχεί περισσότερο µε τον εσωτερικό του κόσµο. Σπύρος Φωκάς. ∆έσµιος ενός παρελθόντος και µιας αγωγής. κύριε. Παραγωγή: Φίνος Φιλµ. Πού είναι. κύριε προϊστάµενε. Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης. δηµιούργησε ενοχές. Θέµατα για συζήτηση 1. Να συζητήσετε πάνω στο θέµα. Ο για59 . Και αν όχι. γεµάτα υποσχέσεις. Πλούσια λόγια. Ω! καληµέρα σας. Μουσική: Μίµης Πλέσσας. τα όνειρα και την πραγµατικότητα. 2. «µικρολογώ». παλιός εφηβικός της έρωτας. Ένας µισθός που δεν τον περιµένατε.» *** Στεφανία Έτος: 1966.06. Η ταινία δε φαίνεται να επηρεάζεται από το νεορεαλισµό. Η Στεφανία στο Αναµορφωτήριο). Τι µπορεί να σηµαίνει αυτός ο χείµαρρος των ερωτήσεων.

δεν πιστεύει και δεν εµπιστεύεται τίποτα. ο φύλακας που η Στεφανία του είχε πει κάποτε ότι τον αγαπά. Η επιλογή της συγκεκριµένης ηθοποιού. µε το συγκεκριµένο ντύσιµο. που κι εκείνος ακόµα δεν αντέχει να µην τον αγαπά η Στεφανία. εκείνη του λέει ότι ποτέ της δεν τον αγάπησε και τότε εκείνος την πνίγει. Χ. θα γίνει ο άγγελος εξολοθρευτής της και θα πνίξει και έτσι θα την «λυτρώσει» από την µίζερη και άθλια ζωή της. Εκείνος προσπαθεί να την βιάσει κι εκείνη τον χτυπά και φεύγει να βρει τον Γιώργο. δυστυχώς την προφταίνει. Ο Αρµάνδος. Η Λάσκαρη υποδύεται ένα κορίτσι που έγινε πρόωρα και βίαια γυναίκα. για τους δικούς του λόγους. Επειδή η διαστρέβλωση της ζωής άρχισε µέσα από την οικογένεια. Μετά από αυτά ο Γιώργος αποφασίζει να φύγει στο Σουδάν και να πάρει τη Στεφανία µαζί του. στήσιµο. αλλά τον κτηνώδη φύλακα. Ένα κορίτσι που βγάζει προς τα έξω µια επιθετικότητα η οποία όµως δεν είναι παρά η άλλη όψη της άµυνας ή της κρυµµένης υπερηφάνειας. Ζωή Λάσκαρη (Α. τη σταµατά στην πόρτα ο Αρµάνδος (Σπύρος Καλογήρου). 2005) Σχολιασµός Η ταινία αναπαράγει το αµερικανικό µοντέλο της εξεγερµένης νεολαίας που κάτω από την εξέγερσή της κρύβει µια πληγωµένη αθωότητα. 60 . κάθεται και καταγράφει όλη τη ζωή της και τη γνωστοποιεί στο Γιώργο. πράγµα ασυγχώρητο. Όµως η ελπίδα θα σβήσει γρήγορα. Ρούβας. που η Στεφανία όµως δεν έλαβε µέρος.06.κακό κορίτσι» (good.qxd 23/3/2007 4:00 Page 60 τρός την χρίζει βοηθό του. όνοµα που παραπέµπει στην Κυρία µε τις καµέλιες. περπάτηµα. ήταν επιτυχής. Για να επιβιώσει σ' ένα κόσµο που είναι ζούγκλα. σ' έναν κόσµο χωρίς ηθικές αρχές πρέπει και η ίδια να χάσει τις δικές της. όταν στο δρόµο της Στεφανίας θα βρεθεί ο Αρµάνδος. µέσα και έξω από το ίδρυµα. πρέπει να γίνει θηρίο. Σπύρος Καλογήρου. Τραγική ειρωνεία να λένε Αρµάνδο. αποφασίζει να φύγει σε τόπο. όχι το γιατρό. ελπίζοντας έτσι να εξασφαλίσει. ∆ηλαδή από τις ερωτικές ορέξεις του πατριού της πέρασε στον πληρωµένο έρωτα και από εκεί έφτασε στο αναµορφωτήριο. Έχει µάθει να λέει ψέµατα για να επιβιώσει. µια ανετότερη διαβίωση στο αναµορφωτήριο -κολαστήριο ή απλώς να παίξει. αλλά έχει τη σφραγίδα της εταίρας.bad girl) που ενσάρκωσε η Λάνα Τάρνερ. γι' αυτό λέει στο φύλακα ότι τον αγαπά. όπου ο πολιτισµός δεν έχει φτάσει ακόµη. Και µε την νέα της αρµοδιότητα δεν συµµετέχει στις ανταρσίες των άλλων κρατουµένων κοριτσιών. Μόνο µετά θάνατον θα συγχωρεθεί. Μετά από µια εξέγερση στο αναµορφωτήριο. που και αυτός αηδιασµένος από τη ζούγκλα. Ενώ εκείνη φεύγει. Σταθακόπουλος. µια γυναίκα που αγαπά µε πάθος. ο οποίος. ∆εν είναι τυχαίο ότι τον φύλακα τον λένε Αρµάνδο. Η Στεφανία είναι το «καλό. πιστεύουµε. Ελληνικά Γράµµατα. Για τη Στεφανία υπάρχει µια ελπίδα σωτηρίας· ο ωραίος γιατρός.

σκηνοθεσία: Ντίνος ∆ηµόπουλος.ΣρρήΨαρά. Αυτά και άλλα τέτοια κεντρίσµατα αναδύονται. Ηθοποιοί: Ντίνος Ηλιόπουλος. Οι ηθοποιοί Η Ζωή Λάσκαρη παίζει έναν ρόλο για τον οποίο µας είχε προετοιµάσει στο Νόµος 4000. Αλέκος Αλεξανδράκης.ά. µε κάνουν τη Λάσκαρη girl fatal (κατά το femme fatale). από αντιζηλία για την ετεροθαλή αδελφή της. Κώστας Πρέκας.Λαζαρίδη. µαζί µε το τελευταίο: Ακολουθώντας η Ελλάδα τα ξένα πρότυπα έπλασε µια Στεφανία στα ελληνικά µέτρα. 'Ένα κορίτσι µε πολλή Οργή εµφανίζεται στην οµώνυµη ταινία των Αφών Ρουσσόπουλυ. Νόρα Βαλσάµη. 2. Πρόκειται για την Άννα Φόνσου η οποία παρουσιάζεται ως αµοραλίστρια σε όλα τα επίπεδα. Ποιος πραγµατικά είναι ο ρόλος ενός αναµορφωτηρίου και κατά πόσον αυτός ασκείται αποτελεσµατικά. Φωτογραφία: Νίκος ∆ηµόπουλος. Ο Σπύρος Καλογήρου. Η ∆έσπω ∆ιαµαντίδου και η Τασσώ Καββαδία που έχουν επίσης ταυτιστεί µε ρόλους σκληρών και απάνθρωπων γυναικών. Μουσική: Μίµης Πλέσσας.qxd 23/3/2007 4:00 Page 61 Τι θέλει να µας πει µε αυτή την ταινία του ο ∆αλιανίδης. Βρείτε ποιες είναι οι πραγµατικές αιτίες αυτής της φαινοµενικά αδικαιολόγητης συµπεριφοράς. βγάζοντάς το. Φλωρέτα Ζάννα. Κατερίνα Γιουλάκη. Ότι η κοινωνία µας είναι ζούγκλα και οι άνθρωποι θηρία (homo homini lupus). 61 . Ο ρόλος είναι σχεδόν πανοµοιότυπος και αναπαράγεται µε επιτυχία πάντοτε. αν εξαιρέσουµε τις κωµωδίες. ∆είτε στο video την ταινία Αµόκ του Ντίνου ∆ηµόπουλου και βρείτε οµοιότητες και διαφορές µε τη Στεφανία. η παρουσία της στις δραµατικές ταινίες είχε να κάνει µε παραστρατηµένα κορίτσια. Σενάριο: ∆ηµήτρης Γιαννουκάκης (από το θεατρικό του έργο Το έκτο πάτωµα). λόγω µορφής. αποδεικνύονται για άλλη µια φορά χωρίς έλεος. Μια όµορφη κοπέλα µε κακό πατριό. Τάσος Γιαννόπουλος κ. Ότι µια αφανής µοίρα κατατρέχει τους ανθρώπους και δεν τους αφήνει να ορθοποδήσουν. όπου έπαιξε την ερωτευµένη κοπελίτσα. στιγµατισµένο από µια µοίρα που της γίνεται σαν το «πουκάµισο του Νέσσου». *** Οι κυρίες της αυλής Έτος: 1966. Εκεί ήταν ακόµα ένα καλό κορίτσι που υπερέβη τα εσκαµµένα. Γιάννης Φλερύ. Μαίρη Λαλοπούλου. µε αδύναµη µάνα µε. Ελένη Προκοπίου. Από εκεί και ύστερα όµως. 4. Ότι άπαξ και βρέθηκες στο µάτι του κυκλώνα δεν υπάρχει σωτηρία. δεν µπορεί να δείξει τίποτα πέρα από την οµορφιά του. µε. Θέµατα για συζήτηση 1. 3. ∆ιονύσης Παπαγιανόπουλος. µπορεί επίσης να αναδειχτεί για άλλη µια φορά ο «κακός» του ελληνικού κινηµατογράφου. Ο Σπύρος Φωκάς. σωµατότυπου και φωνητικής χροιάς. βγάζει τις σάρκες της. Ποια είναι τα κριτήρια µε βάση τα οποία θα έπρεπε να λειτουργεί ένα σύστηµα για να αναµορφώνει πραγµατικά. Ότι η Στεφανία έχει το σηµάδι της αµαρτίας σαν προπατορικό αµάρτηµα και πρέπει να το εξαργυρώσει µε τη ζωή της. παίζοντας το καλό και µορφωµένο παιδί. µε το ανοίκειο όνοµα «Αρµάνδος».06. Παραγωγή: Φίνος φιλµ.

λειτουργεί περισσότερο ως συνδετικός κρίκος µεταξύ των ενοίκων.qxd 23/3/2007 4:00 Page 62 Υπόθεση Σε µια αυλή παλιού αθηναϊκού σπιτιού ενοικιάζονται δωµάτια. Από το σηµείο αυτό και έπειτα ελευθερώνεται ο δρόµος για τις άλλες ερωτικές εκκρεµότητες. Ο Πίπης (Ντίνος Ηλιόπουλος) είναι αδέκαρος ζωγράφος µε γυναίκα και παιδί. Με τη µεσολάβηση του Πίπη όµως όλα θα µπουν στη σωστή τους θέση. τη Μελίτα (Φλωρέτα Ζάννα) και η οποία αρνείται τον έρωτά του. αποτελούν µια οικογένεια. παρά ως χώρος διαχωρισµού του ενός δωµατίου από το άλλο.06. όπου αναπτύσσονται όλα τα ανθρώπινα πάθη και προβλήµα62 . Η Νίτσα (Ελένη Προκοπίου). όπου αναπτύσσεται και µια διαφορετική ιστορία και όλες µε κάποιο τρόπο συνδέονται µεταξύ τους. Ρούβας. Ο ∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος µε την κόρη του την Αννούλα (Νόρα Βαλσάµη). Σχολιασµός Η αυλή. Είναι όµως καλόκαρδος και κατορθώνει να εξισορροπεί τα πάσης φύσεως µπαλαντζαρίσµατα της αυλής. ή µια µικρή κοινωνία. κυρίως στα τσιγάρα. παρά τις ιδιαιτερότητές τους. Η Αννούλα είναι ερωτευµένη µε τον Νίκο (Αλέκο Αλεξανδράκη) ο οποίος είναι ερωτευµένος µε µια µυστηριώδη κυρία. Έτσι οι ένοικοι. Η Μελίτα θα ξεκαθαρίσει στον Νίκο ότι επιστρέφει ο άντρας της. που µπαινοβγαίνει αµίλητη. Σκηνή από την ταινία (Α. στην επιστροφή του οποίου πίστευε περισσότερο ενστικτωδώς και λιγότερο λογικά (από την εξορία µάλλον). κάνοντας διαρκώς «τράκα». Ένα θέµα έχει ζωγραφίσει και αυτό επαναλαµβάνει σε κάθε νέα ζωγραφική του απόπειρα. Σε κάθε δωµάτιο ζει και µια οικογένεια. Σταθακόπουλος. Ελληνικά Γράµµατα. Χ. 2005) Τα πράγµατα περιπλέκονται όταν η Αννούλα θα προσκαλέσει στο σπίτι της τον Νίκο. µε τα δωµάτια γύρω-γύρω. Με τη µεσολάβηση του Πίπη µάλιστα. όπου µετά από µια ερωτική επικοινωνία θα βρεθεί έγκυος και θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει. επίδοξη χορεύτρια. η ταινία θα τελειώσει µε το γάµο του Νίκου µε την Αννούλα και του Τάσου µε την Νίτσα. που λειτουργεί σαν αγαθό ξωτικό. Τότε ο Τάσος θα της προτείνει να την παντρευτεί και να της λύσει το πρόβληµα. είναι ερωτευµένη µε τον Τάσο (Κώστας Πρέκας) τον υδραυλικό ο οποίος όµως είναι ερωτευµένος µε την Αννούλα. που ψευτοζεί.

Παίζει καλά τον τρακαδόρο. Οι χαρακτήρες δεν εξετάζονται στο βάθος τους. Ο Ποπολάρος του έχει αναδείξει ένα δυναµικό καλλιτέχνη που η εµφάνισή του δεν ήταν το µόνο προσόν του. Ποια νοµίζετε είναι τα αίτια αυτής της αντιµετώπισης του θέµατος και να τα συσχετίσετε µε τον χαρακτηρισµό ναΐφ (αφελής). Να σχολιάσετε την κοινωνικότητα της εποχής (της ταινίας) µε τα θετικά και αρνητικά της παρεπόµενα. Οι ηθοποιοί Ο Αλέκος Αλεξανδράκης. Μεροκαµατιάρηδες όλοι. ο υδραυλικός Τάσος και η «σκληρή» αλλά όχι άδικη σπιτονοικοκυρά κυρά. σχεδόν δε µιλάει. είναι διαρκώς σαν θυµωµένη και επίσης µπαίνει. πλην του ερωτικού. 5. Ο έρωτας είναι το σηµαντικότερο θέµα στη ζωή των ανθρώπων. Η ζωή άλλοτε σε µικρότερες ή µεγαλύτερες αυλές και παραδοσιακές γειτονιές και η ζωή σήµερα στα διαµερίσµατα. τον «έχει ο Θεός». µε εξαίρεση τον Νίκο και την Μελίτα. συγκρινόµενος µε τον «πατέρα» στο Τζένη-Τζένη ή στο Μια τρελή τρελή οικογένεια. ηθοποιός µε καλλιτεχνική βαρύτητα. Η Φλωρέτα Ζάννα. 2. Η τέχνη εκπροσωπείται στην ταινία από τη ζωγραφική. Ποια είναι η µοίρα των καλλιτεχνών απ’ ό. πολύ «λίγο» για τις υποκριτικές του ικανότητες. Τα µικροαστικά προβλήµατα της αυλής θίγονται επιφανειακά. Πόσο σοβαρά αντιµετωπίζουν οι ήρωες τη φιλοδοξία τους και τι απαιτείται για να προοδεύσουν και να καταξιωθούν σ' αυτήν. Η Κατερίνα Γιουλάκη έπαιξε καλά σ' ένα ρόλο που έχει πλειστάκις επαναλάβει µε επιτυχία. τον αφελή. Να παρατηρήσετε µε πόση ευκολία οι ήρωες αλλάζουν ερωτικό προσανατολισµό και να σχολιάστε το θέµα. Σε δεύτερη µοίρα θα λέγαµε είναι η καλλιτεχνική φιλοδοξία του Πίπη για τη ζωγραφική και της Νίτσας για το χορό. υπολείπεται. Η ταινία ανήκει στις ναΐφ (αφελείς). προκειµένου να πετύχει την ερωτική ανταπόκριση µε τη Φλωρέτα Ζάννα. Το κυριότερο πρόβληµα για όλους. που τρέχει σε χορούς και πανηγύρια για το µεροκάµατο. Η Ελένη Προκοπίου παίζει απλώς για να αποδείξει το χορευτικό της ταλέντο. Ποιες είναι οι πραγµατικές παράµετροι της καταξίωσης. Ο Ντίνος Ηλιόπουλος έχει περισσότερες ευκαιρίες για να αποδείξει τα ταλέντα του. ∆είτε στο video την ταινία Μεγάλες Προσδοκίες και παρατηρήστε πού οφείλεται η «επιτυχία» του ήρωα. συγκρίνοντάς την µε τη σηµερινή αδιαφορία για τους ανθρώπους του διπλανού διαµερίσµατος. ακόµα και το σοβαρό πρόβληµα της εξορίας και. Ο ∆ιονύσης Παπαγιαννόπουλος είναι περισσότερο «ευαίσθητος» πατέρας από όσο ήταν οι πατεράδες της εποχής και. όπως και στην εξαιρετική Μια Ιταλίδα απ' την Κυψέλη. Ο Κώστας Πρέκας βρίσκεται σ' ένα ρόλο µόνο για την οµορφιά και τη λάµψη του.Παρασκευή (Κατερίνα Γιουλάκη). τον λίγο «όσα έρθουν κι όσα πάνε». δεν επιχειρείται καµιά εµβάθυνση. Θέµατα για συζήτηση 1. κανένα δε λύνεται η οικονοµική εκκρεµότητα παραµένει. στην συγκεκριµένη ταινία δεν κάνει άλλο από το να µπαίνει και να βγαίνει από το δωµάτιό του. ο οργανοπαίχτης πατέρας της Αννούλας. βγαίνει και προσπαθεί να αποφύγει τον Αλεξανδράκη. είναι το οικονοµικό.06. 63 . 4.τι ξέρετε από τις βιογραφίες τους. Να συζητήστε πάνω στο θέµα. 6.qxd 23/3/2007 4:00 Page 63 τα. το χορό και τη µουσική. Φαίνεται κάτι τέτοιο στην ταινία.

qxd 23/3/2007 4:00 Page 64 64 .06.

νέες καλλιτεχνικές αξίες. Και οι τρεις ταινίες λογοκρίθηκαν και δεν προβλήθηκαν. το Λάβετε Θέσεις (1973) του Θόδωρου Μαραγκού κ. μόνο για το 1968!) βρισκόταν σε μεγάλη ακμή.ά. πέφτει η χούντα και η χώρα επιστρέφει στον κοινοβουλευτισμό. η Ευδοκία (1971) του Αλέξη Δαμιανού. Το φοιτητικό κίνημα είναι σε έξαρση με κορύφωση την εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973. Όσον αφορά τους σκηνοθέτες. ο επαναπατρισμός των πολιτικών προσφύγων. Στην εξουσία ανέρχεται το ΠΑΣΟΚ Ακολουθούν αλλαγές που εκκρεμούσαν για χρόνια. με την καλλιτεχνική. και η ένταξη της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα το 1979. Αυτό βέβαια αφορά κυρίως το κοινό των ελληνικών ταινιών. Το 1986 ψηφίστηκε ο πρώτος ολοκληρωμένος νόμος για τον κινηματογράφο και το ετήσιο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης από το Υπουργείο Βιομηχανίας περιήλθε στο Υπουργείο Πολιτισμού. η οικονομική αναβάθμιση των χαμηλών τάξεων. εισέρχεται σε μια περίοδο κάμψης. που έχει το προβάδισμα. σε αντιδιαστολή προς τον προηγούμενο ο οποίος από πολλούς ονομάζεται Παλαιός Ελληνικός Κινηματογράφος. τώρα πλέον πήραν στα χέρια τους τον έλεγχο της παραγωγής των ταινιών τους και αποδεσμεύτηκαν από τους παραδοσιακούς παραγωγούς. Το 1968 ο Γιώργος Σταμπουλόπουλος γύρισε την Ανοικτή Επιστολή. Ο ελληνικός κινηματογράφος κάνει την παρουσία του με ποιοτικές ταινίες όπως είναι η Αναπαράσταση ( 1970 ). όπως η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. την προηγούμενη εικοσαετία (137 εκατομμύρια εισιτήρια. Η τηλεόραση που εισβάλλει στην ελληνική κοινωνία επιφέρει την κάθετη πτώση του κοινού στις κινηματογραφικές αίθουσες (39 εκατομμύρια εισιτήρια μόνο το 1977!). o oποίος ονομάζεται Νέος Ελληνικός Κινηματογράφος. Νέοι σκηνοθέτες με προοδευτικές ιδέες. Ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος αναφέρει ότι τουλάχιστον 80 ταινίες αυτής της περιόδου απέσπασαν βραβεία ή διακρί65 . Παράλληλα οι έλληνες δημιουργοί προσπαθούν να γεφυρώσουν την πολιτική πρωτοπορία. το 1974. η κατάργηση της λογοκρισίας. που. οι Μέρες του '36 (1972) και ο Θίασος (1975) του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Ο ελληνικός κινηματογράφος αποκτά διεθνή αναγνώριση. Τα πολιτικά πράγματα στην Ελλάδα οξύνονται και με καταλύτη το φοιτητικό κίνημα. Θέματα ελληνικής ιθαγένειας βρίσκονται στην προτίμηση των δημιουργών και στοιχεία της παράδοσης αναβιώνουν κάτω από το πρίσμα της νέας αντίληψης για την πολιτική θεματολογία στην τέχνη.qxd 26/3/2007 1:22 Page 65 ΕΒΔΟΜΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ Η Ελλάδα διανύει την επταετία της δικτατορίας. η συμμετοχή μεγάλου μέρους του πληθυσμού στα κοινωνικά και πολιτικά δρώμενα της χώρας κ. το Προξενιό της Άννας (1972 ) του Παντελή Βούλγαρη. Ο ελληνικός κινηματογράφος. ο Δήμος Θέος το Κιέριον και ο Νίκος Παπατάκης τους Βοσκούς.07. Στην Κύπρο.ά. γίνεται η τουρκική εισβολή με αποτέλεσμα την κατάληψη του βόρειου τμήματος του νησιού. Ακολουθεί σταδιακά η ανάκαμψη της ελληνικής κοινωνίας. κοινωνικό προβληματισμό και στοχαστική διάθεση δημιουργούν και δίνουν άλλες κατευθύνσεις στον Κινηματογράφο.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ (1936-) Ο Θεόδωρος Αγγελόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα και ανήκει στους σημαντικότερους Έλληνες σκηνοθέτες. τον Θανάση Βέγγο) και επιφανείς ξένους ηθοποιούς (Μαρτσέλο Μαστρογιάννι. και τιμήθηκε με το βραβείο Φελίξ καλύτερης ταινίας το 1989. ο Νίκος Νικολαΐδης. με αργά πλάνα. στις Κάννες το 1984. Η ταινία βραβεύτηκε. στο Σικάγο το 1988. Πριν. ο Βασίλης Βαφέας. Ο θίασος (1974) έγινε διεθνώς γνωστός. ο Γιώργος Τσεμπερόπουλος. η Φρίντα Λιάπα. Μπρούνο Γκαντζ. συνδέοντας το παρελθόν με το παρόν και το μέλλον. το 1988. όπως είναι ο Τονίνο Γκουέρα. θέτει το πρόβλημα του πολέμου στο γειτονικό μας Σεράγεβο. ο Μανούσος Μανουσάκης. λόγω της λογοκρισίας. Ο μελισσοκόμος (1986) περιγράφει την εσωτερική ερημιά του ανθρώπου μετά την φθορά και απογοήτευση από τα πολιτικά πράγματα. ο Τάσος Ψαράς. με καθαρό πια πολιτικό περιεχόμενο είναι Οι μέρες του '36 (1972). είναι οι κυριότεροι εκπρόσωποι του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου. Επόμενη ταινία του είναι Οι κυνηγοί (1977) στην οποία συνεχίζει την ελληνική ιστορία από το 1949-1977. κέρδισε το βραβείο σεναρίου και το βραβείο Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικού Τύπου. ενώ της δεύτερης ασχολήθηκαν περισσότερο με υπαρξιακά και κοινωνικά προβλήματα. το 1980. τίθεται πάλι το θέμα της αναζήτησης προσανατολισμού. Το Ταξίδι στα Κύθηρα (1984). Επίσης καταργήθηκαν τα ήδη γνωστά είδη (μιούζικαλ. Στο Βλέμμα του Οδυσσέα (1995). ο σκηνοθέτης αναγκάστηκε να χρησιμοποιήσει σύμβολα τα οποία όμως απετέλεσαν τα προτερήματα της ταινίας του. Το λιβάδι που δακρύζει (2004). ο Νίκος Περράκης. ο Λάκης Παπαστάθης. Το μετέωρο βήμα του πελαργού (1991) θέτει το πρόβλημα της προσφυγιάς. Αντλεί από τον Μπρεχτ και αξιοποιεί στοιχεία από όλους τους μεγάλους σκηνοθέτες. όπως ήταν έως τότε γνωστή. ο Γιώργος Πανουσόπουλος. ο Ανδρέας Πάντζης. θίγεται το πρόβλημα του σοσιαλισμού και των ιδεολογικών συγκρούσεων. ο Χρήστος Σιοπαχάς. ο Φώτος Λαμπρινός. για τη σκηνοθεσία της. Στο Τοπίο στην ομίχλη (1988). Μέσα από το μύθο του Μεγαλέξανδρου όμως. Τα σενάρια της πρώτης δεκαετίας είχαν έντονη πολιτική χροιά. με αποστασιοποίηση από τα δρώμενα και με συσχέτιση του αρχαίου μύθου με τη σύγχρονη ιστορία. Αναπαράσταση. ο Νίκος Βεργίτσης. στους ήρωές του και στα πράγματα μια διάσταση ικανή να αναμετρηθεί με τη διεθνή παραγωγή. μεταξύ άλλων. ο Θανάσης Ρεντζής. Ζαν Μορό. όπου.07. ο Παύλος Τάσιος. Επόμενη ταινία του. Ο Αγγελόπουλος με τις ταινίες του έβγαλε τον ελληνικό κινηματογράφο από τα στενά ελληνικά του όρια και τον έκανε διεθνώς γνωστό. Με την πρώτη ταινία του μεγάλου μήκους. ξεχωριστό στην ιστορία του ελληνικού και του παγκόσμιου. μέσα από μια σύγχρονη Οδύσσεια. επιβάλλει έναν βαθύ ρεαλισμό αλλά και μια αναζήτηση. Χάρβεϊ Καϊτέλ και άλλους) δίνοντας έτσι στις ταινίες του.qxd 26/3/2007 1:22 Page 66 σεις σε διεθνή φεστιβάλ. μελό κτλ) και αντικαταστάθηκαν από νέες μορφές αφήγησης. Αξιοποίησε τους Έλληνες ηθοποιούς. Χρησιμοποίησε καταξιωμένους στο χώρο του συνεργάτες. Ομέρο Αντονούτι.χ. είχε γυρίσει τη μικρού μήκους ταινία Εκπομπή (1968). άγνωστη έως εκείνη τη στιγμή (όπως π. δημιουργώντας έτσι έναν επικό κινηματογράφο. αλληγορική ή ρεαλιστική. από τους οποίους απέσπασε μια άλλη δυνατότητα. όπου τίθεται και πάλι το θέμα της επιστροφής. για τη σκηνοθεσία και τη φωτογραφία. ο Δημήτρης Σπύρου. Ο Μεγαλέξανδρος (1979) τιμήθηκε με το χρυσό λιοντάρι της Βενετίας. Μάγια Μόργκενστερν. ο Κώστας Φέρρης. Ο Αγγελόπουλος. ασχολείται με το μύθο ενός ληστή στις αρχές του αιώνα. Μια αιωνιότητα και μια μέρα (1998). Βραβεύτηκε στις Κάννες το 1995 με το Ειδικό Βραβείο της επιτροπή και το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κινηματογραφικού Τύπου. ο Βαγγέλης Σερντάρης. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος. άλλαξε τη ροή του κινηματογράφου. η Αντουανέτα Αγγελίδη. συνδυάζοντας τον Βισκόντι και τον Αντονιόνι. 66 . στη Βενετία.

Οι δράστες συλλαµβάνονται και οδηγούνται στην ανάκριση. Παραγωγή Γιώργος Σαµιώτης. Φωτογραφία: Γιώργος Αρβανίτης. αλλά και την ερήµωση της επαρχίας. Επιπλέον η Αναπαράσταση επέβαλε διεθνώς το δηµιουργό της Θεόδωρο Αγγελόπουλο. τη µετανάστευση. Σκηνή της ταινίας (Α. κριτικός κινηµατογράφου. 67 . απέσπασε το βραβείο Ζορζ Σαντούλ και το βραβείο ∆ιεθνούς Οµοσπονδίας Κινηµατογραφικού Τύπου στο Φόρουµ του Βερολίνου. στο Λονδίνο. ακολουθεί την πορεία προς το θάνατο και. Ηθοποιοί: Τούλα Σταθοπούλου. Σκηνοθεσία Θόδωρος Αγγελόπουλος (µε τη συνεργασία του Στρατή Καρρά και Θανάση Βαλτινού). Ρούβας. Γιάννης Τότσικας.qxd 23/3/2007 4:02 Page 67 Αναπαράσταση Έτος: 1970. η οποία όµως ποτέ δεν παρουσιάζεται.07. 2005) Σχολιασµός Ο Ανδρέας Τύρος. Να θυµίσουµε ότι το θέµα αυτό θα απασχολήσει τον Αγγελόπουλο και σε άλλες ταινίες του. ο Κώστας Γούσης (Μιχάλης Φωτόπουλος) εργάτης από τη Γερµανία γυρίζει στο σπίτι του. Ελληνικά Γράµµατα. ενώ το κινηµατογραφικό συνεργείο και οι τοπικές αρχές προσπαθούν να µεταδώσουν την «αληθινή εικόνα» του συµβάντος. Θάνος Γραµµένος. Πέτρος Χοϊδάς.ά. Με αφορµή το ανωτέρω σχόλιο θα λέγαµε ότι ο Αγγελόπουλος παρουσιάζει δύο πράγµατα. την έλλειψη συνδετικών ιστών µεταξύ αυτών που µένουν πίσω µε αυτούς που λείπουν και που ξαναγυρίζουν. το 1971. Το ένα έχει να κάνει µε την πραγµατικότητα· το φόνο. µε έµφαση όµως στο Ταξίδι στα Κύθηρα. Υπόθεση Σ' ένα ορεινό χωριό της Ηπείρου. Σταθακόπουλος. εικονογραφεί ένα στοχασµό γύρω από τη σχέση του κινηµατογράφου µε την πραγµατικότητα». Θόδωρος Αγγελόπουλος κ. Η ταινία αρνείται να διηγηθεί την πράξη. αγροφύλακα στην περιοχή. κυρίως. Η Αναπαράσταση µαζί µε την Ευδοκία του Αλέξη ∆αµιανού είναι ταινία ορόσηµο που άνοιξε το δρόµο του Νέου Ελληνικού Κινηµατογράφου. Σενάριο Θεόδωρος Αγγελόπουλος. Χ. Μιχάλης Φωτόπουλος. Η γυναίκα του (Τούλα Σταθοπούλου) µαζί µε τον εραστή της (Γιάννης Τότσικας). Βραβεία: Η ταινία διακρίθηκε στο φεστιβάλ της Θεσσαλονίκης και αργότερα στο Υέρ. έγραψε ότι «Ο Αγγελόπουλος αγκαλιάζει µε το βλέµµα του την ερήµωση της υπαίθρου. δολοφονεί το σύζυγο. Σύµφωνα µε τη διαδικασία γίνεται αναπαράσταση.

Η ταινία αρνείται να δείξει γιατί η αλήθεια βρίσκεται αθέατη πίσω από αυτό που το κινηματογραφικό φιλμ κατέγραψε.ά. Ποιο είναι στην ουσία το πρόβλημα που θέτει ο καλλιτέχνης. κ. αποδίδει την αλήθεια. Κι η πατρίδα «τρώει» τα παιδιά της αφού πρώτα τα ξενιτέψει. Η φανέλα με το εννιά (1988).qxd 26/3/2007 1:24 Page 68 Το άλλο θέμα είναι το πρόβλημα του καλλιτέχνη. Μπορεί η κινηματογραφική κάμερα να δείξει το γεγονός. άλλης κλίμακας βέβαια. Σενάριο: Μένης Κουμανταρέας. Ηθοποιοί: Άννα Βαγενά. Τα πρώτα του βραβεία τα πήρε με τη μικρού μήκους ταινία Τζίμης ο Τίγρης. Και ποια είναι η αλήθεια. Το 2005 ανέλαβε τη θέση του προέδρου του Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. από τα αρχαία χρόνια μέχρι πρόσφατα. τον Αγαμέμνονα. Η ρίζα της Αναπαράστασης βρίσκεται στην Ορέστεια. Το προξενιό της Άννας είναι η πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του σκηνοθέτη.07. Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης. HAPPY DAY (1976). Σε ποιες περιόδους και κάτω από ποιες συνθήκες οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την πατρίδα τους. Ήσυχες μέρες του Αυγούστου (1991). Όλα είναι δρόμος (1995). Κατά πόσον η κάμερα. Α΄ και Β΄ γυναικείου ρόλου. Ο χορός των τράγων (Ντοκιμαντέρ. Κλυταιμνήστρα. Σταύρος Καλάρογλου. Παραγωγή: Ντίνος Κατσουρίδης. Ο Αγγελόπουλος γνωρίζει από αρχαία τραγωδία και ξέρει καλά τον αρχαίο μύθο. Η ηρωίδα της ταινίας του είναι μια. Η επιστροφή ισοδυναμεί με θάνατο. Είδος: κοινωνική. Τι μπορεί από το δράμα αυτό να αναπαραστήσει μια αναπαράσταση. το 1966. Ο Τζίμης ο Τίγρης (1966). μπορεί όμως να δείξει και την πραγματική αλήθεια. Ελευθέριος Βενιζέλος (1980). Σμαράγδα Βεάκη. Μαρία Μαρτίκα.Παντελής Βούλγαρης. Σπούδασε στη σχολή κινηματογράφου του Σταυράκου. Ταινίες του είναι: Ο κλέφτης (1965). Να ανατρέξετε στην ιστορία και να βρείτε τα στοιχεία που ανάγκαζαν τους Έλληνες να ξενιτεύονται. Πρόκειται για το δράμα ενός τόπου που. Το προξενιό της Άννας Έτος:1972. που δολοφονεί μαζί με τον εραστή της τον Αίγισθο. Έγχρωμη. Το θέμα της ταινίας είναι η ερήμωση της επαρχίας. που καταγράφει τα πράγματα. Και αυτό το θέμα θα τον απασχολήσει στο Τοπίο στην ομίχλη και στο βλέμμα του Οδυσσέα. Διάρκεια 87 λεπτά. Στην ουσία βρισκόμαστε μπροστά στο ίδιο μυστήριο. 2. Με αυτό τον καμβά πίσω από την επιφάνεια ο Αγγελόπουλος σχολιάζει τις συνθήκες της ζωής και τη μοίρα εκείνου που πρέπει να επιστρέψει εκεί. Σκηνοθεσία: Παντελής Βούλγαρης. Στην Αναπαράσταση η ταινία αρνείται να δείξει το γεγονός. Κι ο εκάστοτε ξενιτεμένος θα γυρίζει να πεθάνει στην πατρίδα του. 1969). Νύφες (2004). Στην ταινία Τα χρώματα της Ίριδος (Ενότητα 7η του βιβλίου μας) συμβαίνουν δύο ανεξήγητες εξαφανίσεις μπροστά στο φακό. Β΄ ανδρικού ρόλου και πρωτοεμφανιζόμενου σκη68 . Θέματα για συζήτηση 1. Ο μεγάλος ερωτικός (1973). Πέτρινα χρόνια (1985). Αλίκη Ζωγράφου. Έχει σκηνοθετήσει ταινίες και σήριαλ για την τηλεόραση και για το θέατρο. Το προξενιό της Άννας (1972). επαναλαμβάνει την ίδια ιστορία. Βραβεία: Καλύτερη καλλιτεχνική ταινία στο 13ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Κώστας Ρηγόπουλος. Από τότε έχει κάνει πολλές ταινίες και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία και διακρίσεις σε πολλά διεθνή φεστιβάλ. Νίκος Γαροφάλλου. Βούλγαρης γεννήθηκε στην Αθήνα. *** ΠΑΝΤΕΛΗΣ ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (1940-) Ο Π. όπου κανείς δεν τον περιμένει. τον σύζυγο που επιστρέφει από την Τροία. Να συζητήσετε πάνω στο θέμα. ΑΚΡΟΠΟΛ (1995). Δούλεψε ως βοηθός σκηνοθέτη.

Αυτό οδηγεί στην κοινωνική αδικία. το 1973 καθώς και το βραβείο της ∆ιεθνούς Κριτικής (FIPRESCI). µετά την «τακτοποίηση» της ζωής τους. κάνουν βόλτα. που είναι µεταφορέας λαχανικών. όµως υπάρχει η εσωτερική ένταση. Το σπίτι της οικογένειας είναι µια µονοκατοικία στην Αθήνα και οι µέρες κυλούν ήσυχα και βαρετά µε επαναλαµβανόµενες καθηµερινές συνήθειες. πως ειρωνική µατιά των δύο αντρών. Όπως η οικογένεια βρίσκεται σε νάρκη µετά το µεσηµεριανό γεύµα. τρώνε. Η Άννα είναι σε ηλικία γάµου. συζητούν. και των αφεντικών της.qxd 23/3/2007 4:02 Page 69 νοθέτη. έχει µάθει να υπηρετεί τους άλλους. η οποία κολακεύεται να πιστεύει ότι θεωρεί την Άννα µέλος της. Ρούβας. Σταθακόπουλος.07. 2005) Σχολιασµός Η ταινία πραγµατεύεται τις σχέσεις κυριαρχίας και υποταγής της µιας τάξης πάνω στην άλλη και ειδικότερα κάποιων ανθρώπων πάνω στους άλλους. ∆ιασκεδάζουν. Τους ανήκει όπως ο κήπος και το σπίτι. µε τον οποίο η Άννα βγαίνει µια και µοναδική φορά στον έξω κόσµο. τριάντα ετών. διαβάζουν εφηµερίδα και αποφασίζουν. ∆εν πρέπει να περάσει απαρατήρητη η µικρής διάρκειας µεν. Είναι εντυπωσιακή η ευκολία µε την οποία τα µέλη της οικογένειας αποφασίζουν για το µέλλον της Άννας. έτσι βρίσκεται και σε ηθική νάρκη. Στην πραγµατικότητα η Άννα είναι αντικείµενο εκµετάλλευσης και της οικογένειάς της. Η Άννα δεν έχει οικονοµική ανεξαρτησία. όταν χαλάσουν το προξενιό και µαταιώσουν το γάµο. τα λόγια απλά. είτε η απόφαση είναι για το καλό της είτε όχι. που της ζητά να κάνει υποµονή. και η οικογένεια αποφασίζει να την παντρέψει. τρώνε σε µια ταβέρνα. που υπηρετεί αδιαµαρτύρητα επί δέκα χρόνια και τους επιτρέπει να αποφασίζουν για τη ζωή της. Σταθακόπουλος. Χ. 2005) και ήσυχες. που ζει από το µισθό της Άννας. συναίσθηµα. Ελληνικά Γράµµατα. Της γνωρίζει κάποιον νέο. Ρούβας. Οι κινήσεις είναι αργές Ελληνικά Γράµµατα. ξεκουράζονται. Περνούν καλά. Σκηνή της ταινίας (Α. και φτάνοντας στην οικογένεια που υπηρετεί. Ο θεα69 . αλλά πολύ σηµαντική ηδονοβλεπτική και κάΆννα Βαγενά (Α. χωρίς εξάρσεις. Χ. Αυτή η καθυστέρηση ήταν η αφορµή για να συνειδητοποιήσει η οικογένεια ότι δε συµφέρει αυτός ο γάµος και η τάξη. Μαζεύονται όλοι γύρω από το τραπέζι. να παίρνει αποφάσεις. Η Άννα δεν επιτρέπεται να έχει κρίση. Η δράση γενικά λαµβάνει χώρα µέσα στο σπίτι ή στον κήπο. τον Κοσµά. Υπόθεση Η Άννα είναι ψυχοκόρη και υπηρέτρια σε µια οικογένεια µεσαίας κοινωνικοοικονοµικής κατάστασης επί δεκαετία. αλλά η Άννα ξεχνιέται και γυρίζει στο σπίτι µια ώρα αργότερα από τη συµφωνηµένη. Τιµητικές διακρίσεις κέρδισε και στο Φεστιβάλ του Βερολίνου. ανακαλύπτουν ότι κατάγονται από διπλανά χωριά και διαπιστώνουν ότι ταιριάζουν. ξεκινώντας από την οικογένειά της και τη µάνα της.

Οι ταινίες του είναι: η µικρού µήκους. αλλά εκείνη δεν τολµά. Το 2003. Το 2001 έγιναν αφιερώµατα στο έργο του στο Λονδίνο και τη Μόσχα. Κύριο ρόλο παίζει η γιαγιά του σπιτιού. Οι ταινίες µεγάλου µήκους: Τα χρώµατα της ίριδος (1974). χωρίς επαναστατική διάθεση και ιδιαίτερη προσπάθεια. αλλά από συµφέρον.07. επανάσταση. το 44ο ΦΕΚΘ τον τίµησε για το σύνολο του έργου του µε τον «Χρυσό Αλέξανδρο». CINELOVE (1971). Ποιος θα την γηροκοµήσει µετά. Στην πραγµατικότητα. 70 . Θέµατα για συζήτηση 1. Μελόδραµα (1981). Σπούδασε κινηµατογράφο στην Αθήνα κι εργάσθηκε ως βοηθός σκηνοθέτη σε πολλές ταινίες. Ονειρεύοµαι τους φίλους µου (1993). Οι συζητήσεις των ηρώων στρέφονται γύρω από απλά πράγµατα της ρουτίνας. Πάνω σ' αυτήν τη στάση χτίζεται η εξουσία του άλλου που ξέρει ποιο είναι το συµφέρον του. την οποία η Άννα αποδέχεται µε ευκολία. 2. Κι έτσι ο γάµος αναβάλλεται. έστω. τέτοιες που ακούγονται σε κάθε ελληνική µικροαστική οικογένεια. Κυριακή (1965). ∆εν έχει µάθει να διεκδικεί και δεν ξέρει πώς γίνεται αυτό. Delivery (2004).qxd 23/3/2007 4:02 Page 70 τής περιµένει από την Άννα να κάνει µια µικρή. Αυτή η νύχτα µένει (1999). που δεν µπορεί χωρίς την Άννα και αγκιστρώνεται από αυτήν. θα µπορούσαν να είναι σκηνές του καθενός από τους θεατές. όπου έτυχε θερµής υποδοχής. Από το 1960 µέχρι το 1973 έζησε στο Παρίσι. Η ταινία είναι µια ρεαλιστική ηθογραφία. *** ΝΙΚΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΠΟΥΛΟΣ (1941-) Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος γεννήθηκε στη Μυτιλήνη. που θα σπάσει την αλυσίδα της ρουτίνας και της υποταγής. Θυµίζουν ξεπεσµένο γεύµα στην εξοχή του Ρενουάρ. παρά το ίδιο το πρόβληµα της υποταγής της Άννας». όπου σπούδασε φιλµολογία στη Σορβόννη και κέρδιζε τα προς το ζην γυρίζοντας διαφηµιστικές ταινίες. η οικογένεια έχει διαπιστώσει ότι είναι λάθος να παντρευτεί η Άννα. Ανδρέου (1970). Έχει γυρίσει πολλά έργα και έχει αποσπάσει πολλά βραβεία. Κάτω από τον καλό της τρόπο κρύβεται µια εξουσιαστική σχέση. Λέγεται ότι είναι ο Γκοντάρ του Νέου Ελληνικού Κινηµατογράφου. πολλοί καλοί στο ρόλο του µικροαστού. ούτε διαµαρτύρεται. όχι βέβαια από αγάπη. που σχολιάζει την υποκρισία των µεσοαστών και το φαινόµενο του κοινωνικού εγκλεισµού. Ο εργένης (1997). Οι σκηνές της καθηµερινής ζωής αναπαριστώνται µε ρεαλιστικό τρόπο. Να δείτε στο video την ταινία του Μπουνιουέλ Η κρυφή γοητεία της µπουρζουαζίας και να κάνετε τις απαραίτητες συσχετίσεις. Η γυναίκα που έβλεπε τα όνειρα (1988). Οι άλλοι ηθοποιοί. διότι τότε θα στερηθούν τις υπηρεσίες της και κυρίως η γιαγιά η οποία είναι και το κλειδί. χωρίς σκέψη. Από το 1973 ζει κι εργάζεται στην Αθήνα. Παρόλ’ αυτά ο ίδιος ο σκηνοθέτης είπε ότι «η ταινία είναι περισσότερο η καταγραφή αυτών των µικρών στιγµών. χαρακτηρισµός που του δόθηκε από το 1975 και παραµένει µέχρι σήµερα. Κουράστηκα να σκοτώνω τους αγαπητικούς σου (2002). Οι τεµπέληδες της εύφορης κοιλάδας (1978). Να δείτε στο video την ταινία του Λουί Μαλ Ο Μιλού το Μάη και να σχολιάσετε τις σχέσεις των συγγενών µεταξύ τους και την αντίδραση της υπηρέτριας. Οι ηθοποιοί Η Άννα Βαγενά αποδίδει πολύ καλά το άβγαλτο και άµαθο κορίτσι που θεωρεί χρέος της να υπακούει και να υποτάσσεται. Βαριετέ (1984). Beautiful People (2001).

Παραγωγή: Γιώργος Παπαλιός. Μουσική: Σταµάτης Σπανουδάκης. βέβαια. Σχολιασµός Η ταινία επεξεργάζεται. Ηθοποιοί: Νικήτας Τσακίρογλου. Σκηνή από την ταινία (Α. εµφανίζεται ένας κύριος. αναιτιολόγητα.07. δεν του δίνει σηµασία. αν. Η κριτική της ταινίας από τον Βασίλη Ραφαηλίδη είχε τον τίτλο: «Επίδειξη σκηνοθετικής δεξιοτεχνίας». «Ποιος στ' αλήθεια είµαι εγώ και που πάω». Προχωράει µέσα στη θάλασσα και εξαφανίζεται το ίδιο µυστηριωδώς. Φωτογραφία: Νίκος Καβουκίδης. Βραβεία. Βαγγέλης Καζάν. Τότε οι θεατές του γυρίσµατος σπάνε το σκοινί που τους κρατούσε µακριά από το γύρισµα και πλησιάζουν να δουν τι ακριβώς έγινε. Νίκος Κολοβός. σκηνοθέτησε και έγραψε το σενάριο. Κάποια στιγµή ζητά να γίνει αναπαράσταση του γυρίσµατος του σποτ µε τη δικαιολογία να τελειώσει τη µουσική του έργου. Το ένα είναι η αναζήτηση της ταυτότητας του ανθρώπου. Έλενα Κυρανά. γνωστοποιεί ότι ήταν κοµµάτι του σεναρίου. Η κινηµατογραφική κάµερα καταγράφει το παράξενο γεγονός. να πείσει. και κατά πόσο. Μιµή Ντενίση. Ο µουσικοσυνθέτης της ταινίας θέλει να λύσει το µυστήριο. Γιώργος Μοσχίδης. στην οποία ο Νίκος Παναγιωτόπουλος έπαιξε ως ηθοποιός. Κανείς. Το δεύτερο έχει να κάνει µε το θέαµα ως κατασκευή. Κώστας Αρζόγλου. Επιτυχηµένη είναι η επιλογή του τραγουδιού του ∆ιονύση Σαββόπουλου. που κρατάει µια ανοικτή οµπρέλα. Κώστας Τσάκωνας κ. Τάκης Βουλαλάς. Οι συνάδελφοί του αδιαφορούν ή φέρνουν αντιρρήσεις. Σενάριο. βρίσκεται ένα κινηµατογραφικό συνεργείο για να γυρίσει ένα διαφηµιστικό σποτ. µε ροµαντισµό. που αντιστέκεται στο παράλογο και στην αποσιώπησή του. τι είναι αληθινό και τι ψεύτικο. αδεξιότητες. δηλαδή. Χριστόφορος Νέζερ. δύο θέµατα. Είδος: κοινωνική. όπως όλοι οι µοναχικοί ήρωες. τι είναι λογικό και τι παράλογο. Ο ήρωας αντιπροσωπεύει τον σκεπτόµενο άνθρωπο. Ρούβας. Θέτει τον προβληµατισµό της δύναµης που έχει ο κινηµατογράφος να αποπροσανατολίσει. ως προς την πραγµατικότητα και το όνειρο. Η ταινία θεωρείται ότι αδικήθηκε γιατί στο 15ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης πήρε µόνο βραβείο ∆ιεύθυνσης Φωτογραφίας. Γιώργος ∆ιαλεγµένος.Σκηνοθεσία: Νίκος Παναγιωτόπουλος. Εκείνος γίνεται ένα είδος ντέντεκτιβ για να ανακαλύψει την αλήθεια.ά. Αυτή η ταινία τον καθιέρωσε ως αντικονφορµιστή και εστέτ. όπως εµφανίστηκε. Ελληνικά Γράµµατα. 71 . Η εταιρεία για να αποφύγει τις ερωτήσεις για το περίεργο συµβάν. κυρίως. Είναι η πρώτη του ταινία µεγάλου µήκους. Ψάχνει να βρει την αλήθεια.qxd 23/3/2007 4:02 Page 71 Τα χρώµατα της ίριδος Έτος: 1975. λάθη. ένα ωραίο πρωινό. Μπαίνει µε ανοικτή οµπρέλα στη θάλασσα και εξαφανίζεται και αυτός. Χ. Σταθακόπουλος. µπορεί να είναι αυθεντικό. Έγχρωµη. ∆ιάρκεια: 100 λεπτά. 2005) Υπόθεση Σε µια παραλία. Ξαφνικά. Ο ήρωας υποδύεται τον άγνωστο κύριο που εξαφανίστηκε.

Το θέµα της είναι η περιθωριακή και χαµένη γενιά του '50. Επίσης είπε ότι είναι µια «πολιτική ταινία όχι όµως γι αυτούς που συγχέουν την πολιτική µε τα κόµµατα». Μουσική: Άρης Μπέλλης. Προσπαθήστε να εξηγήσετε γιατί ο σκηνοθέτης λέει ότι είναι «πολιτική» η ταινία του. είναι δηλαδή ιστορίες που δεν έγιναν ταινίες. 3. Τελικά. Συζητήστε πάνω στην επαναστατικότητα της τέχνης. Τον ίδιο χρόνο πρωτοεµφανίσθηκε ως σκηνοθέτης µε τη µικρού µήκους ταινία του Lacrimae rerum. µοντάζ. αγάπη µου (1999). Γλυκιά συµµορία (1983).ά. Ο ήρωας προσπαθεί να βρει την αλήθεια πολεµώντας το κατεστηµένο. Όπως είπε ο σκηνοθέτης. Άλκης Παναγιωτίδης. Πρωινή περίπολος (1987). µεγάλου µήκους. κ. 2. Θα σε δω στην κόλαση. Τα κουρέλια τραγουδάνε ακόµα Έτος: 1979. Κωνσταντίνος Τζούµας. Οι ταινίες του έχουν προβληθεί σε πολλά διεθνή φεστιβάλ και έχουν αποσπάσει βραβεία και διακρίσεις. η οποία κέρδισε το κρατικό βραβείο. Θέµατα για συζήτηση 1. Ποιες ερµηνείες θα δίνατε στην εξαφάνιση του ήρωα. Α΄ ανδρικού ρόλου (Χρ. Φιλµ τχ.07. Ηθοποιοί. Ρίτα Μπενσουσάν. όπως και κάθε τέχνη. Επίσης έχει σκηνοθετήσει στην τηλεόραση και στο θέατρο. Νικολαΐδη. Βραβεία: Βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας. Τα βιβλία του έχουν κινηµατογραφικό ύφος. Είδος: σάτιρα. 3. 72 . απάντησε ότι τη γύρισε «ακριβώς στο ογδοηκοστό έτος του κινηµατογράφου». να µετατρέψει το κοινό σε µάζα που δε σκέφτεται. Είναι ο ίδιος σεναριογράφος των ταινιών που σκηνοθέτησε. Βαλαβανίδης) και βραβείο της Ένωσης Ελλήνων Κριτικών στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Σπούδασε σκηνοθεσία στη σχολή Σταυράκου και σκηνογραφία στη σχολή Βακαλό το 1962. «η πραγµατικότητα του κινηµατογράφου δεν είναι η αντικειµενική πραγµατικότητα. Αντιγόνη Αµανίτου. Ο κινηµατογράφος έχει τη δύναµη να υποβάλει καταστάσεις. αλλά γράφηκαν ως κείµενα.Σκηνοθεσία: Νίκος Νικολαίδης. όπως λέει ο ίδιος. ταινία του Ν. Singapore sling (1990). Σενάριο. Γνωστό είναι και το συγγραφικό του έργο. Η ταινία είναι επηρεασµένη από τη δικτατορία από την οποία µόλις είχε βγει η Ελλάδα. Και για την επανάσταση είπε: «Επαναστάτης στον κινηµατογράφο είναι εκείνος που επαναστατικοποιεί τον κινηµατογράφο κι όχι εκείνος που βάζει την επανάσταση σε εικόνες» (περ. το1979. Όλια Λαζαρίδου. *** ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΪ∆ΗΣ (1939-) Ο Νίκος Νικολαΐδης γεννήθηκε στην Αθήνα. Άλλες ταινίες του είναι: 1975 Ευριδίκη Κα (2037). Φωτογραφία: Σταύρος Χασάπης. είναι επαναστατικός. Είναι η δεύτερη. Από τα πιο χιουµοριστικά στοιχεία της ταινίας είναι οι ασφαλίτες που ακολουθούν τον ήρωα σε κάθε του βήµα. Χρήστος Βαλαβανίδης.qxd 23/3/2007 4:02 Page 72 να ξεγελάσει. αλλά µια κατασκευή της δηµιουργικής φαντασίας». Με αφορµή τους στίχους του τραγουδιού του ∆ιονύση Σαββόπουλου να συζητήσετε κατά πόσον οι άνθρωποι ξέρουµε ποιος είναι ο προορισµός µας και αν εµείς τελικά τον επιλέγουµε ή νοµίζουµε ότι τον επιλέγουµε. the zero years (2005). ήχου. 1974). Έχει γράψει τρία επιτυχηµένα µυθιστορήµατα από τα οποία ξεχωρίζει ο Οργισµένος Βαλκάνιος. να διαµαρτυρηθεί. να κινητοποιήσει. Ο χαµένος τα παίρνει όλα (2002). Όµως όταν ο σκηνοθέτης ρωτήθηκε για το αν τη γύρισε µέσα ή έξω από τη δικτατορία. Παραγωγή: Νίκος Νικολαΐδης.

αλλά αυτό τους οδηγεί στην αποµόνωση και στην περιθωριοποίηση. 73 . γενικά τη γενιά του ροκ. Σταθακόπουλος. να φαντάζεται και να ερωτεύεται. Τοπ Χατ. να περάσει από πολιτικά λούκια και να διεκδικήσει το δικαίωµα. οι απογοητεύσεις και οι αποτυχίες. 3/ 1980). Είναι λίγο ποιητές. που µόνο αυτή γεφυρώνει το χάσµα του χρόνου. τελικά έµειναν µε τα απωθηµένα τους. Φατς Ντόµινο. Μπλε Αλεπού. να διαφωνεί. απέτυχαν στον έρωτα και. πράξη υψηλής πολιτικής σηµασίας. Ο τρίτος αφήνει πίσω τη γυναίκα του και τα παιδιά του. ο Άλκης και ο Κώστας αυτοκτονούν. Άλλα σχόλια Οι ήρωες είναι επηρεασµένοι από τη µουσική του Έλβις Πρίσλεϊ. Φυσικά αδυνατούν να ξαναβρούν τα νιάτα τους. ΦΙΛΜ τχ 19. ενάντια στο συναίσθηµα. που επέλεξαν τελικά την αναχώρηση. οι έρωτές τους έµειναν στείροι. Ελληνικά Γράµµατα. Το µόνο πια που τους ενώνει είναι η µουσική. η Ρίτα ξαναγυρίζει στο ψυχιατρείο. ανάµεσα στα σαράντα µε σαρανταπέντε.07. Σκηνή από την ταινία (Α. συναντώνται κάποια Χριστούγεννα. γιατί αρνήθηκε να µαζικοποιηθεί. τους περιθωριακούς. κίνηµα. Ο τέταρτος αφήνει τις περιπλανήσεις του και το κορίτσι της παρέας από το ψυχιατρείο. επαναστάτες. σύλλογο. Τα τρελά νιάτα τους χάθηκαν. όπου όλα αυτά τα χρόνια µπαινοβγαίνει. τα όνειρά τους δεν εκπληρώθηκαν. Μιλάω για την καταραµένη γενιά του 50. Ρούβας. κάποιοι συνοµήλικοί τους πέθαναν ή αυτοκτόνησαν και η επανάσταση που ήθελαν να κάνουν δεν έγινε ποτέ. τους πεζοδροµιάκηδες των Ιουλιανών. Ο ένας έρχεται από τη φυλακή. προτιµούν να είναι ελεύθεροι. ∆ηλαδή. τους ροκ εντ ρόλλερς. κατά µια έννοια περιθωριακοί. ροµαντικοί. ο Χρήστος στην οικογένειά του. για να ζωντανέψουν τις αναµνήσεις από τα νιάτα τους.σύνθηµα των πολιτικών Σούπερ µάρκετ» (Περ. δεν κατάφεραν να πραγµατοποιήσουν τις κρυφές τους επιθυµίες τους. 2005) Σχολιασµός Τι είπε ο σκηνοθέτης για την ταινία «Μια γενιά που κάτω από ιδιαίτερα πολιτικές πιέσεις καταδικάστηκε στη σιωπή. του Τζέρι Λι Λούις.qxd 23/3/2007 4:02 Page 73 Υπόθεση Πέντε φίλοι. ∆εν θέλουν όµως να ενταχθούν σε κάποιο κόµµα. Ο δεύτερος έρχεται µετά από µια σειρά τυχαίων φόνων. Ο καθένας προχωράει στο δρόµο του δικού του µοναχικού θανάτου. να καταναλώσει κουλτούρα. τους ηθοποιούς Ρίτα Χέϊγουορθ. του Άλκη. Χάρυ Λιούµαν. ο ∆ηµήτρης έρχεται πολύ αργά και δε βρίσκει κανέναν. Η εξέλιξη απέδειξε ότι δεν κατάφεραν να ενταχθούν στην κοινωνία. τους επαναστάτες του µπλου-τζην. η πολιτική τους πρόδωσε. τους χαµηλούς οδηγούς των κλεµµένων Μπουίκ στη Συγγρού. του Μπιλ Χάλεϊ. τα στέκια του Γκρήν Παρκ. µετά από είκοσι περίπου χρόνια στη βίλλα του ενός από την παρέα. Χ.

Νοµίζετε ότι µπορεί ένας άνθρωπος. Ηθοποιοί.ά. Πάυλος Τάσιος κ. Παράλληλα σπούδασε σε κινηµατογραφική σχολή. Αντώνης Αντωνίου. όνειρά τους. Υπόθεση Ο ήρωας της ταινίας έχει κληρονοµήσει ένα µικρό καφενείο σε ένα χωριό της Χαλκιδικής. θα µπορούσαµε κάλλιστα να τους συναντήσουµε και σήµερα. είναι η γυναίκα-σύµβολο. Άλλες ταινίες του είναι: Φτωχολογιά (1965). Στη σηµερινή εποχή ο κινηµατογράφος όλο και περισσότερο εµβολιάζεται µε βία. Αντίζηλοι (1967).. ∆είτε την ταινία Επαναστάτης χωρίς αιτία και συγκρίνετε την µε τα κουρέλια…. Από το 1986 σκηνοθετεί στην τηλεόραση. Μουσική: Γιώργος Παπαδάκης. παρέες. Η λογοκρισία της εποχής βέβαια αρχικά απαγόρευσε την προβολή της. Α΄ γυναικείου ρόλου και βραβείο ΠΕΚΚ. Γιώργος Ματθαίου. Εργάσθηκε ως βοηθός σκηνοθέτη σε πενήντα περίπου έργα όπως Μερικοί το προτιµούν κρύο (1962). Επίσης µε το βραβείο καλύτερης ταινίας. Παραγωγή: Συνεργατική. η µία ήταν η Βέρα.φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1977. Μίµης Χρυσοµάλλης. Όταν ο φίλος του τον ρώτησε. Μερόπη Ιωαννίδου. εκείνος απάντησε: «Μια από αυτές». Τα βαποράκια (1983). (1972). Ίλιγγος (1963) κ. παραµένει επίκαιρη. Να σχολιάσετε αυτή την τάση και να συζητήσετε αν τελικά η βία λύνει κανένα κοινωνικό πρόβληµα. εποµένως. Οι ερµηνείες είναι πολύ καλές. βλέπει µε χιούµορ και σαρκασµό τα δρώµενα. Βραβεία: Τιµήθηκε µε έξι βραβεία στο Αντι . παρά το απαισιόδοξο µήνυµα που µεταφέρει. Το βαρύ πεπόνι Έτος: 1977. παρά τα 25 χρόνια της. Φωτογραφία: Κώστας Νάστος. 2. επειδή «νιώθει» νέος να επαναστατεί χωρίς αιτία. Όµως δεν µπορεί να βγάλει χρήµατα γιατί στην αναπτυσσόµενη τουριστικά περιοχή έχουν δηµιουργηθεί πολυτελή ξενοδο74 . Παραγγελιά (1980). Ναι µεν αλλά. εγκαταλελειµµένος από τη γυναίκα και τα παιδιά του.ά. ένας από την παρέα. Σενάριο . και σε δέκα ταινίες ως παραγωγός. Σάτιρα. Κατερίνα Γώγου.qxd 23/3/2007 4:02 Page 74 Η ταινία. ∆ιάρκεια. αλλά και άτοµα µεµονωµένα που µεταφέρουν την απογοήτευση για τα ανεκπλήρωτα ή και ανέφικτα. σεναρίου. ο Άλκης. Knock Out (1986). Η επαναστατικότητα είναι χαρακτηριστικό της νεολαίας.07. Λήδα Πρωτοψάλτη. κατόπιν όµως η δευτεροβάθµια επιτροπή της έδωσε την άδεια προβολής. η µουσική εξαιρετική. Τέτοιους ήρωες. Κώστας Μεσάρης. Χαµένη Ευτυχία (1966). Το παράδειγµα δείχνει πως ο συγκεκριµένος ήρωας και η γενιά που εκπροσωπεί µιλάει συµβολικά και η «Βέρα» συµβολίζει τις νεκρές επιθυµίες του. 92 λεπτά.Σκηνοθεσία: Παύλος Τάσιος. Είδος. η ατµόσφαιρα µοναδική και είχε θετική ανταπόκριση στο κοινό. αν η µία από τις δυο γυναίκες που ήταν θαµµένες στον κήπο του. Θέµατα για συζήτηση 1. Μήπως τελικά υπάρχει πάντα κάποια αιτία και ποια είναι αυτή. Η Βέρα. για την «υπερβολική σκληρότητά» της. Οι Προστάτες (1973). Γι' αυτό η ταινία. Το 1960 άρχισε να εργάζεται ως βοηθός σκηνοθέτη. ψάχνει επί είκοσι χρόνια για κάποια Βέρα που είχε συναντήσει κάποτε σε ένα κλαµπ. Για παράδειγµα. Α΄ ανδρικού ρόλου. Το Στίγµα (1982). σκηνοθεσίας. Και µετά πρόσθεσε: «Βέρα είναι το όνοµα µιας ηλικίας που χάθηκε για πάντα». ∆ιετέλεσε πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών από το 1995 έως το 1997. *** ΠΑΥΛΟΣ ΤΑΣΙΟΣ (1942-) Ο Παύλος Τάσιος γεννήθηκε στον Πολύγυρο της Χαλκιδικής. Έγχρωµη..

ειδικά στην Αθήνα. Κι έτσι γίνεται στην πόλη αυτό που είχε αρνηθεί στο χωριό του. συσσώρευση πλήθους. Ο γάµος άλλωστε δεν αποτελεί συνειδητή πράξη για συντροφικότητα. πράγµα που σηµαίνει την αρχή της πολιτικοποίησής του. µε την παρακίνηση του φίλου. δεν είναι εύκολο να γίνει πρώτος και στην πόλη. Η πρωτεύουσα όµως είναι εξίσου. αυξάνονται. στο τέλος του έργου. Το παραµύθι του πλούσιου γάµου που έλυνε τα προβλήµατα. Η ταινία τελειώνει µε τον ήρωα να σηκώνει το χέρι του για να ψηφίσει.07. η οποία είναι η πόλη της ευκαιρίας. Σκηνή από την ταινία (Α. δεν γίνεται πια πιστευτό. όπως λέει. σκουπίδια. Ο ήρωας που δεν ήθελε να χειραγωγηθεί από το κατεστηµένο και να γίνει υπηρέτης κανενός. µπορεί να θεωρηθεί ως η ώθηση για συνειδητοποίηση της κατάστασης και συνδικαλιστική ωριµότητα. απάνθρωπη. ασφυκτική και υποβαθµισµένη ζωή σε µικρά και υπόγεια διαµερίσµατα. όπου ο φωνακλάς. Ο έρωτας δεν µπορεί να επουλώσει τις κοινωνικές αδικίες ούτε να σώσει το γάµο. για να «πιάσει την καλή». τελικά µπαίνει στο σύστηµα. πράγµα που δεν το καταδέχεται. Ελληνικά Γράµµατα. για να ψηφίσει στο συνδικάτο. στον Παλιό Ελληνικό Κινηµατογράφο. Και τελικά εκείνο που πραγµατικά αλλάζει στη ζωή του ήρωα είναι η πολιτικοποίηση. για να παλέψουν όλοι µαζί για τα δικαιώµατά τους. Τελικά αποφασίζει να πάει στην Αθήνα. αντί να µειωθούν. αυτοκίνητα. Ο πρώτος στο χωριό όµως. ο γάµος προβληµατικός και οι παρεµβαλλόµενοι τρίτοι επιδεινώνουν την κατάσταση. Το µόνο που του µένει είναι να γίνει γκαρσόνι σε ένα από αυτά. Κάποιος συνάδελφός του τον προτρέπει να πάει στο Συνδικάτο του κλάδου τους. Συµπεριφέρεται λοιπόν σαν «βαρύ πεπόνι». η σχέση όµως δεν πάει καλά και. Σταθακόπουλος.qxd 23/3/2007 4:02 Page 75 χειακά συγκροτήµατα. ερήµωση της υπαίθρου και η συνακόλουθη συγκέντρωση των ανέργων στις µεγαλουπόλεις. Η πρωτεύουσα έχει τα δικά της προβλήµατα· ανεργία. ή και περισσότερο. Η µόνη δουλειά που τελικά βρίσκει να κάνει είναι γκαρσόνι. γκρινιάρης κι εγωιστής επαρχιώτης θα απαρνηθεί την ψευτοϋπερηφάνειά του και θα συµβιβαστεί µε τη νέα κατάσταση πραγµάτων. Ο έρωτας αποδεικνύεται κι αυτός µίζερος. τα προβλήµατά του. Καταλήγει στο υπόγειο µιας πολυκατοικίας. Η απαλή σκουντιά που του δίνει ο συνάδελφός του. 2005) Σχολιασµός Τα θεµατικά κέντρα της ταινίας είναι η εσωτερική µετανάστευση. Ρούβας. Χ. Εν τω µεταξύ παντρεύεται µια µοδίστρα. Μπορεί όµως να θεωρηθεί και ως αναγκαστική ένταξη σε ένα άλλο σύστηµα. µέσα σε ένα απάνθρωπο κλίµα. αλλά ανάγκη προσαρµογής στην Αθήνα. Η άποψη της εφηµερίδας ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ: «Το φιλµ αναφέρεται στο οδοιπορικό της προλεταριοποίησης ενός µικροεπαγγελµατία επαρχιώτη και ακολούθησε σαν πρόθεση την ανακατασκευή του λαϊκού κινηµατο75 .

. από επιθυµία προσέγγισης της µεγάλης µάζας των θεατών) δεν κάνει τίποτε άλλο από το να οδηγεί σε λαϊκίστικη γραφή. δίχως άλλο. η τεµπελιά. π. του ∆ηµήτρη Χατζή. ο εγωισµός. να συζητήσετε πάνω στη σχέση της τέχνης µε την πραγµατικότητα. 76 .. Ο ήρωας δεν θέλει να µπει στο σύστηµα.07. Ο φορµαλισµός είναι το φυσικό αποτέλεσµα της παράδοσης και της έλλειψης εφοδίων από το παρελθόν. «Προοδευτικός κινηµατογράφος 79» τχ. υπάρχουν αντιρρήσεις. 78» τχ. όταν περιορίζεται στο να καταγράφει τη στατιστική αλήθεια. Τι υποχρεώνεται ο ήρωας να κάνει για να επιβιώσει. Μόνο αν αντιµετωπιστεί συλλογικά το πρόβληµα από τους ίδιους τους ενδιαφερόµενους µπορεί να λυθεί». σε δήθεν λαϊκό περιτύλιγµα µιας δήθεν πραγµατικής απεικόνισης». η κουτοπονηριά του Έλληνα. Επίσης στο περ. 17-18. Παρόλο όµως που ο σκηνοθέτης πιστεύει ότι µιλά µια καινούρια γλώσσα. Πιστεύετε ότι µπορεί κανείς να αντισταθεί σ' ένα κόσµο που αλλάζει.. Είναι φανερός ο λαϊκιστικός κι όχι ο λαϊκός χαρακτήρας της ταινίας». «Σύγχρονος κινηµατογράφος.χ. διαβάζουµε: «Ένα έργο δεν είναι λαϊκό όταν επικαλείται το κυρίαρχο και το συνηθισµένο. Θέµατα για συζήτηση 1. Ο σκηνοθέτης είπε σε συνέντευξη στην ίδια εφηµερίδα: «Είναι φανερή η σαθρότητα των θεµελίων που πατάµε. που λίγο πριν κορόιδευε στην οθόνη».τι ήξερε. όταν τελειώνει η προβολή της ταινίας. διαβάζουµε: «Η υιοθέτηση στοιχείων από την πρακτική του ΠΕΚ (δικαιολογηµένη. 3. Οι κοινωνικές συνθήκες όµως αλλάζουν. Να συγκρίνετε τους δύο ήρωες και να δείτε κάτω από ποιες συνθήκες οι άνθρωποι ανακαλύπτουν τα όριά τους. Θέλει να είναι αφεντικό. «ξαναγυρίζει σε αυτό που ήταν και σε ό. 3-4.. 4.. 2. αλλά αυτό που αναλύει καταστάσεις και συµπεριφορές. του κινηµατογράφου µε τη ζωή. Ποια είναι η διαφορά του «λαϊκιστικού» από το «λαϊκό». στα οποία είναι εµφανής η ποιοτική διαφορά της µιας έννοιας από την άλλη. Στο περ. Αφού διαβάσετε τις απόψεις των ειδικών για την ταινία. σύµφωνα µε την ίδια πάντα αλώβητη µικροαστική ιδεολογία. Παρασύρεται ο κόσµος να εντοπίσει την ελληνικότητα ή τη λαϊκότητα σε χαρακτηριστικά που κάθε άλλο παρά εκφράζουν αυτό που πραγµατικά είναι εθνικό ή λαϊκό. Είναι τα θεµέλια που δηµιούργησε το µελό και η φαρσοκωµωδία και γι’ αυτό λέω ότι χρειάζεται σοβαρή προσπάθεια. Μπορείτε να βρείτε παραδείγµατα από την καθηµερινή ζωή... Να διαβάσετε το διήγηµα «Ο Σιούλας ο ταµπάκος» από τη συλλογή Το τέλος της µικρής µας πόλης. Ο θεατής εποµένως.qxd 23/3/2007 4:02 Page 76 γράφου».

Η ιστορία εκτυλίσσεται στο χώρο που λειτουργεί πειραματικά το νεοσύστατο κανάλι της ΥΕΝΕΔ. Εργάσθηκε ως σκηνογράφος. Ηθοποιοί: Νίκος Καλογερόπουλος. Θηλυκή Εταιρεία (1999). Λούφα και Παραλλαγή (1984). Σειρήνες στο Αιγαίο (2005). Υπόθεση Μια ομάδα στρατιωτών υπηρετεί τη θητεία της. Εκεί συμβαίνουν διάφορα κωμικοτραγικά γεγονότα. Δε θέλουν να δείξουν τι πραγματικά πιστεύουν. Φωτογραφία: Γιώργος Πανουσόπουλος. μοντάζ και καλύτερης ανδρικής ερμηνείας στο Διεθνές Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1984 . σεναριογράφος και παραγωγός. αφιερώματα για τον ελληνικό κινηματογράφο και πολιτιστικές εκδηλώσεις σε όλο τον κόσμο. Χρήστος Βαλαβανίδης. Γιώργος Κιμούλης.ά. δηλαδή την περίοδο που άρχισε η δικτατορία στην Ελλάδα. Είδος: κωμωδία. καλύτερου σεναρίου.qxd 26/3/2007 1:26 Page 77 ΟΓΔΟΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΝΕΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ ΝΙΚΟΣ ΠΕΡΡΑΚΗΣ (1944-) Ο Νίκος Περράκης είναι σκηνοθέτης. Ανδρέας Φιλιππίδης. Πόλη (Αθήνα. Τάκης Σπυριδάκης. Προστάτης Οικογένειας (1997). ενδυματολόγος και production designer (καλλιτεχνικός διευθυντής) σε ευρωπαϊκές και ελληνικές παραγωγές. 1985. Παύλος Χαϊκάλης Γιώργος Τσεμπερόπουλος κ. δηλαδή να αποφεύγουν τα δύσκολα καθήκοντα που απαιτούνται στο στρατό. Βίος και Πολιτεία (1987). Οι κινηματογραφικές του ταινίες έχουν προβληθεί σε φεστιβάλ. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και σπούδασε στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Μονάχου. Σταύρος Ξενίδης. Αντώνης Θεοδωρακόπουλος. Μουσική: Νίκος Μαμαγκάκης. Η φράση «λούφα και παραλλαγή» γίνεται το σύνθημά τους στην καθημερινή ζωή ακριβώς για να δείξει αυτές τις δύο συμπεριφορές. Δημήτρης Πουλικάκος. το λίκνο της δημοκρατίας).08. Η λέξη «παραλλαγή» σημαίνει καμουφλάζ. Έχει σκηνοθετήσει περισσότερες από 100 διαφημιστικές ταινίες και 11 επεισόδια της τηλεοπτικής σειράς «Σχεδόν ποτέ» της ΝΕΤ. Έγχρωμη. ούτε τις απόψεις τους. Λούφα και παραλλαγή Έτος: 1984. τηλεταινία (1995). Άλλες ταινίες του είναι: τέσσερις γερμανικές από 1971-1978 και οι ελληνικές: Άρπα Κόλλα (1982). Παραγωγή: Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου/ Συνεργασία ΕΠΕ/ Σπέντζος Φιλμ/ Νίκος Περράκης. Σενάριο .Βραβείο Ειδικής Μνείας στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ της Βαλέντσια. τις αγγαρείες. 77 . Η Λίζα και όλοι οι άλλοι (2003). Βραβεία: βραβεύτηκε με το Grand Prix.Σκηνοθεσία Νίκος Περράκης. Οι φαντάροι προσπαθούν να κάνουν «λούφα». Η Φούσκα (2001). Διάρκεια: 99 λεπτά. Νίκος Τσαχιρίδης. τα έτη 1967 και 1968. Απλώς χρησιμοποιούν την τηλεόραση για να περάσει ανώδυνα ο χρόνος της θητείας τους.

η προκατάληψη. από το φυλάκιο στο απέναντι διαµέρισµα. αποδεικνύεται. τις κινήσεις του σώµατός του. Γένους. Κι αυτό το πετυχαίνει διότι στηρίζεται στην κινηµατογραφική γλώσσα και ιδεολογία του Παλιού Ελληνικού Κινηµατογράφου. οι οποίοι µε τα αστεία τους και τις «χαβαλετζίδικες» συµπεριφορές τους. ΜΜΕ. ∆εν υπάρχει κεντρικός ήρωας που να µην προκαλεί το γέλιο µε τις γκάφες του. εκδ. αποµυθοποιούν την απριλιανή δικτατορία και σαρκάζουν την ελληνική κοινωνία σε όλα τα επίπεδα. Η ηγεσία του στρατεύµατος. και κυρίως ο ανύπαρκτος κοµµουνιστικός κίνδυνος. Λεξικό Ελληνικών Ταινιών. τα καθηµερινά. όπως τα περιβόητα «τάπερ» της µαµάς που πρέπει να επιστραφούν άδεια γιατί πώς αλλιώς θα ξαναγεµίσουν. η έλλειψη κουλτούρας. που διευθύνει το κανάλι. την τηλεόραση. κάτω από το βλέµµα των στρατιωτικών που διευθύνουν το κανάλι. Και πέρα από το στρατιωτικό κόρδωµα η άγνοια της ηγεσίας. αλλά και οι συνθήκες που σχολιάζονται. στοιχεία από την κωµωδία και την φαρσοκωµωδία και αρκετό χιούµορ. χάρτινη και ανυπόστατη. µέσα από το µοντέρνο µέσο. τους µορφασµούς του. η σοβαροφάνεια. η Ελληνορώσος φαντάρος που βγαίνει στην αναφορά και του λογοκρίνουν το γράµµα που έλαβε από τη µνηστή του. ∆εν είναι δηλαδή µόνο τα πρόσωπα. καθώς και η προσπάθεια να εξοικονοµηθούν χρήµατα µε την παραγωγή µιας πορνοταινίας µε την κάµερα της ΥΕΝΕ∆ που έχουν οι φαντάροι στα χέρια τους. το ηδονοβλεπτικό ραντεβού των φαντάρων µε τη «Σούλα». η επίδειξη µόδας στο κανάλι είναι µερικές από τις χαρακτηριστικότερες σκηνές του έργου. την παρωδία. γι’ αυτό έγινε και µεγάλη εµπορική επιτυχία.08. λέξεις. 2001) Σχολιασµός Σ' αυτή την ταινία ο Νίκος Περράκης περνάει την προσωπική του εµπειρία από το στρατό µέσα από µια οµάδα φαντάρων. σηµαντικά προβλήµατα που διακωµωδούνται. Το παράνοµο ερωτικό στοιχείο. Ορισµένες ατάκες. φράσεις που ακούγονται. τότε. 78 . που ωστόσο είναι απαραίτητος στα ανδρείκελα της ηγεσίας για να υπάρχουν. πίσω από την επίσηµη στολή και το «αυστηρό» ύφος. Στόχος δηλαδή της ταινίας είναι να δείξει τις γελοιότητες των συνταγµαταρχών. Οι ρυθµοί της είναι γρήγοροι και γενικά κυλάει ευχάριστα και δεν κουράζει τον θεατή.qxd 23/3/2007 4:04 Page 78 Νίκος Καλογερόπουλος (∆ηµήτρης Κολιοδήµος. που γεννούν γέλιο στο θεατή. αλλά δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Ο σκηνοθέτης καταφέρνει να προκαλέσει γέλιο µε τα προβλήµατα της δικτατορίας είναι µεγάλα και σοβαρά. Κάτω από τη µύτη της µια παρέα νέων ανθρώπων ανατρέπει και αποµυθοποιεί τα πάντα. Η ταινία χρησιµοποιεί τη σάτιρα.

Έγχρωμη. την προβολή του ντοκιμαντέρ για την Αυστραλία π. Γιώργος Μοσχίδης. Σταθακόπουλος. Ηθοποιοί: Αντώνης Καφετζόπουλος. Από το 1975 μέχρι το 1979 σπούδασε κινηματογράφο και κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο Paris VIII (Βενσέν). Βεργίτσης γεννήθηκε στην Αθήνα. Άρης Μαραγκόπουλος κ. όπως τη βίωνε και το κοινό που παρακολούθησε την ταινία. Ρεβάνς Έτος 1983. Αρχάγγελος του Πάθους (1987). Βραβεύτηκε στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1983 με το βραβείο καλύτερης σκη79 . Από το 1979 έως το 1981 ήταν μέλος της συντακτικής ομάδας του περιοδικού Προοδευτικός Κινηματογράφος. Μουσική: Δημήτρης Παπαδημητρίου.08.Σκηνοθεσία: Νίκος Βεργίτσης. Φωτογραφία: Ανδρέας Μπέλλης. θα λέγαμε ότι αναπαράγει μια κιτς πραγματικότητα. Ποια κατά τη γνώμη σας είναι τα πολιτικά και ποια τα κοινωνικά σχόλια που κάνει η ταινία. Δημήτρης Πουλικάκος. Πάνος Ηλιόπουλος. 3. κατά την άποψη της Άντας Κλαμπατσέα (εφημ. 4. Σκηνή από την ταινία (Α. Παρατηρείστε πώς οι ίδιοι οι στρατιώτες σατιρίζουν την τηλεοπτική παραγωγή. Βραβεία.qxd 26/3/2007 1:27 Page 79 Η ταινία κατηγορήθηκε ότι αναπαράγει και επιβάλλει το κιτς. Πανδώρα και Πλάτωνας (σειρά κινουμένων σχεδίων 2002). Στο τέλος του έργου ο στρατιώτης καίει τη φωτογραφία. Χ.Σενάριο. 2. Ελένη Ράντου. Σχολιάστε το γλωσσικό του ιδίωμα και την στάση του αξιωματικού απέναντί του.χ. Ρούβας. Όμως.ά Διάρκεια: 105 λεπτά. Καθημερινή). και ποια γνώμη σχηματίζετε για την ποιότητα των προγραμμάτων. Ρεβάνς (1983). Ελληνικά Γράμματα. Ποιο μήνυμα στέλνει στο κοινό για την περαιτέρω ζωή. Είδος: Κοινωνική. Παραγωγή. *** ΝΙΚΟΣ ΒΕΡΓΙΤΣΗΣ (1947-) Ο Ν. 2005) Θέματα για συζήτηση 1. Γιώτα Φέστα.. Οι ταινίες του είναι: Ιστορίες μιας Κερήθρας (1981). Πώς σας φαίνεται η πρωινή αναφορά του Ελληνορώσου στρατιώτη.

Η µόνη του ευχαρίστηση είναι οι φαντασιώσεις που έχει µε κινηµατογραφικές ταινίες. εγκαταλείποντας τις παλιές τους επιλογές. ηθική. Η εξαιρετική φωτογραφία του Ανδρέα Μπέλλη συνέβαλε επίσης πολύ στο εικαστικό µέρος της ταινίας. πολλοί τριαντάρηδες βρίσκονταν µεταξύ ενός επαναστατικού παρελθόντος. Στο τέλος αποφασίζει να αφήσει τις κινηµατογραφικές ονειροφαντασίες και να αντιµετωπίσει την πραγµατικότητα. ένας νέος άνδρας περίπου τριάντα ετών (Αντώνης Καφετζόπουλος). καθώς και το µπλε χρώµα για υποβάλει τη νύχτα. καλύτερου µοντάζ. Προσπαθεί να προσεγγίσει την Εύα.τι δεν είχε αποκτήσει µέχρι τότε. Υπόθεση Ο Γιάννης.qxd 23/3/2007 4:04 Page 80 νοθεσίας. Καφετζόπουλος). Χρησιµοποιεί κυρίως το σαξόφωνο. προσθέτουν άλλον έναν άνδρα στην ερωτική τους ζωή. ξέροντας βέβαια πως αυτή δεν είναι η πραγµατική ζωή. µε την οποία ήταν χρόνια ερωτευµένος. αποκαλύπτει την τεχνική υπόσταση του σινεµά. Λεξικό Ελληνικών Ταινιών. λοιπόν. Η µουσική του ∆. Η Εύα δηµιουργεί δεσµό µε τον Γιάννη. σεναρίου. για να υποδηλώσει τις νυχτερινές περιπλανήσεις των ηρώων. Καλύτερης ταινίας. 2001) Σχολιασµός Στη δεκαετία του 80. έρχεται αντιµέτωπος µε το θάνατο. ως ιδιαιτέρως κινηµατογραφικό χρώµα. όπως περίπου επισηµαίνει και ο Μπάµπης Ακτσόγλου (περ. καλύτερης ερµηνείας β΄ ανδρικού ρόλου (Πουλικάκος). ειδικό βραβείο καλύτερης ανδρικής ερµηνείας (Α. και ενός αβέβαιου µέλλοντος. Παπαδηµητρίου επενδύει µε τον καλύτερο τρόπο την ταινία. ∆ηµιουργούν έτσι ένα ιψενικό τρίγωνο. καλύτερης φωτογραφίας. Καθηµερινή). ερωτική. Γενικά η ταινία αποτυπώνει τα διλήµµατα και τα αδιέξοδα της µεταπολίτευσης όπως τα βίωναν οι νέοι άνθρωποι άνδρες και γυναίκες. έχοντας όµως πλήρη επίγνωση του ρόλου τους. εκδ. και επειδή δεν αντέχουν τη µοναξιά. καλύτερης ερµηνείας α΄ γυναικείου ρόλου (Γιώτα Φέστα). όταν γίνεται ένας σεισµός. όπως παρατηρεί ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος (εφηµ. τη ζωή πέρα από την αποµυθοποιητική της πραγµατικότητα. συνθέτει µια αντιρρεαλιστική ατµόσφαιρα και µια πλαστική οµορφιά. ανδρικής και γυναικείας ερµηνείας στα κρατικά βραβεία 1984. Τότε αποφασίζει να αλλάξει τρόπο ζωής και να αναζητήσει ό. Κινηµατογραφικά Τετράδια). αναζητούσαν επαγγελµατική και συναισθηµατική αποκατάσταση. υπαρξιακή. Γένους. µάλιστα. στη σύγχρονη Αθήνα. Το µπλε. µουσικής. 80 . την καλύτερή του φίλη (Γιώτα Φέστα). µακριά από τους κώδικες του ρεαλισµού και τα εφέ της πραγµατικότητας. Ο Γιάννης όµως δεν είναι ικανοποιηµένος. Πολλοί. τη φαντασία.08. γράφοντας στον τοίχο τη φράση που έγινε σλόγκαν: «Στον έρωτα τίποτα δεν είναι ανήθικο αρκεί να το θέλουν και οι τρεις». µε αντιχουντικούς πολιτικούς αγώνες. βραβείο της Ένωσης Ελλήνων Κριτικών. Η κρίση τους ήταν ιδεολογική. αλλά στη συνέχεια. Σκηνή από την ταινία (∆ηµήτρης Κολιοδήµος. το όνειρο.

ξέσπασε ο Πόλεµος και από τότε ζει εκεί. πούστης και πρεζάκιας κι εκείνος του απαντά: «έχασες και στα τρία» η ταινία δηλώνει κατάφορα την απόρριψη όποιου ταµπού. τη συναισθηµατική ανασφάλεια. στην Κηφισιά και στο ξενοδοχείο KING GEORGE. ∆ιάρκεια: 102 λεπτά. *** ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΤΑΚΗΣ(1918-) Ο Νίκος Παπατάκης ζει µια ζωή σαν κινηµατογραφική ταινία. Οι γαλλικές ταινίες του Παπατάκη είναι: Οι άβυσσοι (Ι962). Μετά πήγε στη Γαλλία. το ρόλο της γυναίκας ως µητέρας κι ερωµένης. Gloria Mundi (1975). Γιάννης Τό81 .qxd 23/3/2007 4:04 Page 81 Οι ήρωες Βρισκόµαστε µπροστά σ' ένα ιψενικό τρίγωνο µε µια γυναίκα ανάµεσα σε δύο άντρες. οπότε ο Καφετζόπουλος αντιστρέφοντας τους ρόλους λέει: «θέλουµε. Μουσική: Χριστόδουλος Χάλαρης. στην Ελλάδα. 3. αλλά και την οδύνη του αδιέξοδου. ανατρέποντας την προηγούµενη ανατροπή. εκτός από τη Φωτογραφία. πήγε στην Αµερική.08. Νοµίζετε πως τα ιδεολογικά ρεύµατα του παρελθόντος είναι από µόνα τους ικανά να ενεργοποιήσουν τη νεολαία για να δραστηριοποιηθεί στη ζωή. µόνο που και οι τρεις γνωρίζουν τη θέση τους και την ύπαρξη του άλλου. Άρης Ρέτσος. Οι ισορροπιστές (1992). Παρόλ’ αυτά κανείς τους δεν έχει ξεκαθαρισµένη θέση για το τι θέλει ή ελπίζει. Κι ακόµα. Παραγωγή: Εικόνες ΕΠΕ/ Ελληνικό Κέντρο Κινηµατογράφου. Χιούµορ µε πολλά υπονοούµενα. Άλλη ελληνική ταινία του Παπατάκη. 2.Σκηνοθεσία: Νίκος Παπατάκης. Πώς κρίνετε τους ήρωες για τις επιλογές τους στην αρχή και πώς στο τέλος του έργου. Είδος: κοινωνική. Έγχρωµη. Ο Γιάννης εκφράζει το φόβο του θανάτου και της µοναξιάς. Μαρίνα ∆εληβοριά. τελικά. Ζωζώ Ζάρπα. Μόλις έφτασε. Μέσα σ' αυτό το θολό τοπίο οι ήρωες εισπράττουν τη γοητεία της αλήθειας. τη δυσκολία αντιµετώπισης των προβληµάτων της ζωής.. αφού ο ήρωας. θέλουµε». εφόσον καµιά επιθυµία δεν µπορεί να εκπληρωθεί και καµιά σχέση δεν µπορεί να είναι αποτελεσµατική. Ωστόσο το µήνυµα είναι αισιόδοξο. Όταν άρχισε ο πόλεµος της Αλγερίας. καταφέρνει να απεµπλακεί. Και οι τρεις µεταφέρουν τις εµπειρίες και κυρίως την απογοήτευση της προηγούµενης δεκαετίας. όπως λέει. Η πιο έξυπνη σκηνή του έργου Χτυπούν την πόρτα των τριών «φίλων». Αν και ζει 50 χρόνια στο Παρίσι δηλώνει µε υπερηφάνεια ότι έχει ελληνικό διαβατήριο. πολέµησε στον αιθιοπο-ιταλικό πόλεµο και 17 ετών ήρθε στην Ελλάδα. όπου συνεργάστηκε µε τον Τζον Κασαβέτη. Προσπάθησε να µπει στην Αντίσταση γυρίζοντας όλη τη χώρα. Η φωτογραφία Έτος: 1986. προερχόµενου από την προηγούµενη γενιά. είναι Οι βοσκοί (1970). Εργάσθηκε ως υπηρέτης στο Κολωνάκι. Είναι ο έρανος του Ερυθρού Σταυρού που ζητάει κουβέρτες. Τελείωσε το σχολείο στη Βηρυτό. Σενάριο . όταν ο πατέρας δίνει συµβουλή στο γιο του να µη γίνει κοµµουνιστής. Επίσης πρόσθεσε στη νυχτερινή καλλιτεχνική ζωή το φηµισµένο κλαµπ «Το κόκκινο τριαντάφυλλο». Ο πατέρας τι ρόλο παίζει και κατά πόσον µπορεί µε την «αυθεντία» του να είναι αποτελεσµατικός. Η επόµενη ταινία του θα είναι. Φωτογραφία: Άρης Σταύρου. Γεννήθηκε στην Αιθιοπία από µητέρα Αβησσυνή και πατέρα Έλληνα. αλλά δεν τα κατάφερε. Ηθοποιοί: Χρήστος Τσάγκας. Θέµατα για συζήτηση 1. Ζούσε στο Παρίσι γυρίζοντας πρωτοποριακές ταινίες.

08.qxd

23/3/2007

4:04

Page 82

τσιακας, Στράτος Παχής, Ορέστης Τσανάκης, Γιώργος Καλαντζής, Χρήστος, Βαλαβανίδης, ∆έσποινα Τοµαζάνη, Μεταξία ∆έλιου, Κώστα Μαρκόπουλος. Βραβεία: Στο ∆ιεθνές Κινηµατογραφικό Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης: Καλύτερου σεναρίου και καλύτερης ταινίας από την Ένωση Ελλήνων Κριτικών.
Υπόθεση
∆ύο γουναράδες από την Καστοριά µεταναστεύουν στο Παρίσι. Ο ένας, ο Γεράσιµος, φεύγει το 1950, µετά τον Εµφύλιο Πόλεµο. Είναι αγράµµατος, ζει και εργάζεται στα προάστια της πόλης ξεκοµµένος από τους
άλλους γουναράδες. Ο άλλος, ο Ηλίας, είναι 26 ετών και επειδή ο πατέρας του ήταν αριστερός δεν µπορεί
να ορθοποδήσει στην Ελλάδα. Έτσι, πηγαίνει στο Παρίσι, στον Γεράσιµο, το 1971, µέσα στα χρόνια της δικτατορίας, για να δουλέψει. Εκεί ζουν και δουλεύουν µαζί, ώσπου µια µέρα ο Γεράσιµος βλέπει τη φωτογραφία
µιας όµορφης κοπέλας που κρατούσε ο Ηλίας. Αυτή απεικόνιζε µια Ελληνίδα τραγουδίστρια, αλλά ο Ηλίας
του είπε ψέµατα ότι είναι αδελφή του και το όνοµά της είναι Ευτυχία. Ο Γεράσιµος την ερωτεύεται και θέλει
να γυρίσει στην Ελλάδα να την παντρευτεί. Από εκείνη τη στιγµή αρχίζουν τα ψέµατα, οι παρεξηγήσεις, φουντώνει ο πόθος του γυρισµού, ανταλλάσσονται πλαστές επιστολές. Οι δυο φίλοι παίρνουν το δρόµο του γυρισµού. Φτάνουν στην Ελλάδα τον Αύγουστο του 1974 µετά την πτώση της δικτατορίας µε µια µερσεντές. Η ώρα της αλήθειας φτάνει και ο Ηλίας µετά από πολλές βασανιστικές σκέψεις προτιµά να σκοτώσει το φίλο του
παρά το όνειρό του για την «Ευτυχία», που ήταν ένα ψέµα.

Σκηνή από την ταινία (Α. Ρούβας, Χ. Σταθακόπουλος, Ελληνικά Γράµµατα, 2005)

Σχολιασµός
Η ταινία δείχνει µε ξεκάθαρο τρόπο το κοινωνικοπολιτικό τοπίο της χώρας. Ο Ηλίας, που είναι γιος κοµµουνιστή, υποφέρει κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας επί χούντας (φυλακή, ξύλο, αποµόνωση), παρόλο που ο πατέρας του πέθανε το 1949, όταν αυτός ήταν τριών ετών. Όταν τελείωσε τη θητεία του δεν έβρισκε δουλειά. ∆υσκολεύτηκε ακόµα και να βγάλει διαβατήριο. Τα πολιτικά φρονήµατα του πατέρα κοινοποιήθηκαν στην ελληνική κοινότητα στο Παρίσι, οπότε ούτε εκεί γίνεται αποδεκτός. Επιπλέον τον κατήγγειλαν ως
ύποπτο στη γαλλική αστυνοµία, όπου ξυλοκοπήθηκε άγρια και χαρακτηρίστηκε ως ύποπτος και επικίνδυνος.
Η ίδια η µάνα του, προοικονοµώντας την εξέλιξή του, όταν τον βοήθησε να φύγει από την Ελλάδα του είπε: «Ηλία καλύτερα να βρίσκεσαι στο στόµα ενός λύκου χορτάτου, παρά ενός λύκου λυσσασµένου από την
πείνα, που θα σε καταπιεί σίγουρα». Και παρακάτω: «Άλλωστε, όπου και να πας από αυτή την πλευρά του κόσµου, θα είσαι µέσα στο στόµα των λύκων. ∆εν έχεις άλλη εκλογή».
82

08.qxd

23/3/2007

4:04

Page 83

Ξεκάθαρος είναι ο ρόλος των χαφιέδων στην Ελλάδα. Ο συµπατριώτης τους ο ∆ούκας παρακρατούσε τα
χρήµατα που του έστελνε ο Γεράσιµος για τους γέρους γονείς του, αποκρύπτοντάς του ότι έχουν πεθάνει. Ο
ίδιος δηµιούργησε το εχθρικό κλίµα στους Έλληνες γουναράδες του Παρισιού για τον Ηλία, κατηγορώντας
τον ως επικίνδυνος.
Κι έτσι το βαρύ πολιτικό κλίµα γίνεται αισθητό ακόµη και στην πόλη του φωτός, το Παρίσι. «Ποτέ αυτή η
πόλη δεν ήταν τόσο απειλητική στον κινηµατογράφο», γράφει ο Κ. Τερζής (Le cinema Grec, 1995). Οι σκοτεινοί δρόµοι των προαστίων του Παρισιού µε τις συµµορίες των Ελλήνων παρακρατικών παραπέµπουν στα µαύρα χρόνια της δικτατορίας στην Ελλάδα.
Η ξενιτιά
Οι λόγοι που ξενιτεύονται οι ήρωες της ταινίας είναι δύο, οικονοµικοί και πολιτικοί. Στην ταινία λοιπόν, µέσα από τις περιπέτειες των δύο ηρώων, παρακολουθούµε το οδοιπορικό των Ελλήνων µεταναστών και τα
προβλήµατά τους σήµερα και πριν. Η σκληρή δουλειά, η αποκοπή από την ελληνική πραγµατικότητα, η γκετοποίηση, η νοσταλγία για την πατρίδα και την οικογένεια, η οικονοµική µετάγγιση προς στην οικογένεια, η οικογενειακή αποκατάσταση µε σύντροφο από την πατρίδα και κυρίως το όνειρο, είναι αυτά που απασχολούν
τους µετανάστες και εξιδανικεύουν την επιστροφή. Επιστροφή και καταξίωση, που σπάνια γινόταν πραγµατικότητα.
Οι ήρωες
Ο Γεράσιµος είναι καλός τεχνίτης. Μοναχικός τύπος, κλεισµένος στον εαυτό του, µε µόνο σηµείο αναφοράς του µε τη ζωή τους γονείς του, που έχουν πεθάνει, αλλά δεν το ξέρει. Όταν το µαθαίνει βιώνει το κενό το
οποίο όµως το αναπληρώνει η ανύπαρκτη «Ευτυχία». Και µόνο η σκέψη ότι θα γυρίσει στην Ελλάδα να την παντρευτεί και να την φέρει στο Παρίσι τον γεµίζει χαρά. Του λείπει η ανθρώπινη ζεστασιά, αλλά δεν ξέρει και
πώς να τη βρει. Είναι προφανές ότι ψάχνει µια για µια ουτοπική ευτυχία.
Ο Ηλίας είναι ευαίσθητος, αφελής, ταλαιπωρηµένος από την κοινωνία, χωρίς να ευθύνεται, ξεριζωµένος από
τον τόπο του, χωρίς να θέλει. Ο Γεράσιµος είναι ο µοναδικός άνθρωπος που τον στήριξε και γι' αυτό ο Ηλίας τον
αγάπησε. Αυτός είναι και ο λόγος που, όταν ο Γεράσιµος του είπε ότι ερωτεύτηκε το κορίτσι της φωτογραφίας,
δεν ήθελε να τον απογοητεύσει, να του χαλάσει το όνειρο. Η αγάπη του περισσότερο δραστική, προτίµησε το δρόµο του θανάτου από το δρόµο της αυταπάτης.
Η ταινία αφήνει µια πικρή αίσθηση στο θεατή και κανένα περιθώριο ελπίδας. Φέρει στην επιφάνεια µια κοινωνία που ζει έξω από τον κανονικό κόσµο και κυρίως έξω από το δικαίωµα του ονείρου και της αγάπης.
Τελικά η Φωτογραφία, για να µιλήσουµε µε τους όρους της πλατωνικής φιλοσοφίας είναι το «απείκασµα»,
το ψευδές και ανυπόστατο αντίγραφο µιας ουτοπικής τελειότητας. Και είναι σε δύο επίπεδα ψευδές. Στο προσωπικό και στο κοινωνικό. Oι κριτικές ήταν πολύ καλές. (περ. Variety κ.ά.). Μίλησαν για πολύ καλή τεχνική, ολοκληρωµένους χαρακτήρες, ρωµαλέα σκηνοθεσία, στέρεο σενάριο. Η Χρ. Σωτηροπούλου έκανε λόγο για
την εσωτερικότητα των κινήσεων και των βλεµµάτων, τη λιτότητα των συµπεριφορών και των διαλόγων την απλότητα της δοµής και τη σαφήνεια των στόχων. Ωστόσο θεωρείται αδικηµένη, γιατί το Φεστιβάλ της έδωσε
µόνο το βραβείο για καλύτερο σενάριο, το οποίο δεν αποδέχτηκε ο Παπατάκης. Να προσθέσουµε ότι βασίζεται σε πραγµατικό γεγονός.

83

08.qxd

23/3/2007

4:04

Page 84

Θέµατα για συζήτηση
1. Κατά πόσον η πολιτική κατάσταση επηρεάζει την κοινωνική και προσωπική ζωή;
2. Σχολιάστε τη ζωή, αλλά και την προσφορά των µεταναστών στην Ελλάδα.
3. Το τέλος της ταινίας είναι αισιόδοξο ή απαισιόδοξο; Ποιο τέλος θα δίνατε εσείς και γιατί; Συζητήστε
σχετικά.
Παράλληλη ταινία: Μικρή ιστορία για φόνο του Κριστόφ Κισλόφσκι. Οι δύο ταινίες παρουσιάζουν σηµαντικές οµοιότητες και αναλογίες, αλλά και σηµαντικότατες διαφορές.
***
ΤΩΝΙΑ ΜΑΡΚΕΤΑΚΗ (1942-1994)
Η Τώνια Μαρκετάκη γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε οπερατέρ στη Σχολή Κινηµατογράφου στο Παρίσι. Για ένα διάστηµα ασχολήθηκε µε την κριτική κινηµατογράφου. Πρώτη ταινία της ήταν η µικρού µήκους Ο
Γιάννης και ο δρόµος (1967). Στο διάστηµα 1968-1971 εργάστηκε στην Αλγερία, ως πολιτικός πρόσφυγας, γυρίζοντας ντοκιµαντέρ για τους αγρότες. Η πρώτη µεγάλου µήκους ταινίας της, Ιωάννης ο βίαιος, γυρίστηκε όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, το 1973. Το 1978 γύρισε την τηλεοπτική σειρά Λεµονοδάσος και το 1984 την Η
Τιµή της αγάπης. Η ταινία είναι «φεµινιστική» µε τη σωστή έννοια του όρου. Τελευταία ταινία της είναι η πολυβραβευµένη Κρυστάλλινες Νύχτες (1992). Η Μαρκετάκη γενικώς ενδιαφέρεται να καταδείξει την ελληνική
πραγµατικότητα και τη θέση της γυναίκας, καθώς και τα προβλήµατα της Ελλάδας, στην Κέρκυρα, σε µια µεταβατική περίοδο.

Η τιµή της αγάπης
Έτος: 1984. Παραγωγή: Ανδροµέδα/ Ελληνικό Κέντρο Κινηµατογράφου / ΕΡΤ1. Σενάριο: Τώνια Μαρκετάκη (από το µυθιστόρηµα του Κωνσταντίνου Θεοτόκη Η τιµή και το χρήµα). Σκηνοθεσία: Τώνια Μαρκετάκη.
Φωτογραφία: Σταύρος Χασάπης. Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου. Ηθοποιοί: Τούλα Σταθοπούλου, Άννυ Λούλου,
Στρατής Τσοπανέλλης, Σπύρος Αντίοχος, Άκης Κωνσταντής, Γιώργος Αγιοβλασσίτης, Κώστας Αρζόγλου κ.
ά. Βραβεία. Η ταινία κέρδισε το πρώτο βραβείο στο φεστιβάλ µεσογειακού κινηµατογράφου στην Κορσική το
1984. Έχει µεταδοθεί σε µίνι σειρά από την ΕΡΤ.
Υπόθεση
Στην Κέρκυρα στις αρχές του εικοστού αιώνα, η σιόρα Επιστήµη (Τούλα Σταθοπούλου) αγωνίζεται να επιβιώσει εργαζόµενη σαν άντρας, για να θρέψει τα παιδιά της. Ο άντρας της µέθυσος και παρακµιακός τύπος,
δεν κάνει άλλο από το να τραγουδάει και να µεθάει στην ταβέρνα. Η µεγάλη κόρη της σιόρας Επιστήµης η Ρήνη (Άννυ Λούλου) ερωτεύεται ένα ξεπεσµένο αρχοντόπουλο, τον Αντρέα (Στρατής Τσοπανέλλης), που της υπόσχεται γάµο και την παίρνει στο σπίτι του. Οι προθέσεις του είναι σοβαρές, αλλά το σπίτι του είναι χρεωµένο και απαιτεί από την σιόρα Επιστήµη τη διπλάσια προίκα, από όση εκείνη µπορεί να του δώσει, για να το ξεχρεώσει. Η Επιστήµη όµως αρνείται. Η Ρήνη µένει έγκυος κι ο Αντρέας χάνει το καΐκι µε το οποίο έκανε λαθρεµπόριο. Τώρα οι οικονοµικές του απαιτήσεις γίνονται ακόµα πιο µεγάλες. Κι αφού η Επιστήµη επιµένει στην αρχική της θέση, εκείνος διώχνει τη Ρήνη και παίρνει πίσω την υπόσχεση του γάµου. Η Ρήνη πιάνει δουλειά στο
εργοστάσιο, επιµένοντας ότι είναι ικανή να ζήσει το παιδί που θα φέρει στον κόσµο κι η Επιστήµη επιχειρεί να
σκοτώσει τον Αντρέα, αλλά τον τραυµατίζει επιπόλαια. Όταν οι χωροφύλακες τη συλλαµβάνουν, εκείνη του δί84

08.qxd

23/3/2007

4:04

Page 85

νει το κλειδί του κοµµού, όπου έχει τα χρήµατά της, και παρακαλεί τον Αντρέα να την υποστηρίξει στο δικαστήριο. Ο Αντρέας τρέχει στο σπίτι γεµάτος χαρά, αλλά η Ρήνη αρνείται πλέον να τον παντρευτεί. Η τελευταία της
κουβέντα είναι: «∆εν σ' αγαπώ πια, Αντρέα. Ήσουν έτοιµος να µε πουλήσεις για λίγες κατοστές».

Σκηνή από την ταινία (Α. Ρούβας, Χ. Σταθακόπουλος, Ελληνικά Γράµµατα, 2005)

Σχολιασµός
Οι κριτικοί επαίνεσαν την ταινία. Ο Κώστας Πάρλας έγραψε ότι «η Τώνια Μαρκετάκη έφτιαξε µια ταινία εποχής, γεµάτη ποίηση και αρµονία, και ταυτόχρονα βαθύτατα πολιτική, πέρα για πέρα σύγχρονη και ουσιαΠρώτη, 4-2-1984).
στικά -από τη σωστή σκοπιά- φεµινιστική» (Π
Πράγµατι, εκείνο που ο θεατής αντιµετωπίζει είναι το κοινωνικό πρόβληµα µιας µελλοντικής ανύπαντρης
µητέρας. Η Ρήνη, ωστόσο, αν και µικρή και αγράµµατη κοπέλα, αντιµετωπίζει µε θάρρος τις ευθύνες της. ∆εν
κλαψουρίζει και δεν παρακαλάει κανένα. Υψώνει τη φωνή της στον Αντρέα για να διεκδικήσει τα δικαιώµατά
της. Κι όταν εκείνος αρνείται αυτή αποφασίζει να πάει να δουλέψει.
Από την άλλη ο Αντρέας, παιδί από αριστοκρατική γενιά, αλλά χρεωµένο, που δεν ξέρει πώς να αντιµετωπίσει τα χρέη του, αποβλέπει στην προίκα. Κι όταν δεν µπορεί να εξασφαλίσει τα απαιτούµενα φεύγει, χωρίς
να σκεφτεί τη Ρήνη ή τη µάνα της που τον είχε προειδοποιήσει ότι δεν της δίνει άλλα, γιατί έχει κι άλλα παιδιά. Η Ρήνη επίσης θέτει το ερώτηµα εις εαυτήν: «Γιατί να αδικήσω τα αδέλφια µου;»
Στην αρχή λοιπόν του εικοστού αιώνα µε τις σοσιαλιστικές ιδέες σε άνθηση, η Ρήνη αναδεικνύεται συνειδητοποιηµένη και αποφασιστική.
Η ταινία είναι γυρισµένη στους τόπους που αναφέρεται το έργο του Θεοτόκη και είναι δείγµα υψηλής αισθητικής σε ό,τι αφορά τα παράπλευρα καλλιτεχνικά της στοιχεία, όπως οι «τραγουδιστάδες», που µας θυµίζουν το γνωστό πίνακα του Παχή, και η ωραία µουσική της Καραΐνδρου. Επίσης τα κοστούµια και η µορφή
της Ρήνης που στοιχειώνει τη ταινία µε την λιτή οµορφιά της.

Θέµατα για συζήτηση
1. Η Ρήνη, προσπαθώντας να πείσει τον Αντρέα να µην απελπίζεται για τα οικονοµικά, του λέει: «∆ουλευτάδες είµαστε ποιον έχουµε ανάγκη;» Να συζητήσετε πάνω στην άποψη της Ρήνης.
2. Πώς χαρακτηρίζετε τη σιόρα Επιστήµη που, ενώ δουλεύει σαν άντρας, συναλλάσσεται µε λαθρεµπόρους,
έχει την ευθύνη για όλα στο σπίτι, ζητάει από τον Αντρέα να την «διαφεντέψει στο δικαστήριο»;
3. Να χαρακτηρίσετε τον πατέρα της Ρήνης και το ρόλο του σε µια ανδροκρατούµενη κοινωνία και µια γυναικοκρατούµενη οικογένεια.
***
85

που έχουν παρουσιαστεί. Οι ταινίες του. Κατόπιν σκηνοθέτησε δικές του. (1988). Ακολουθούν µερικές τηλεφωνικές συνδιαλέξεις και η Στέλλα. Εκτός από τα άστρα παρατηρεί και το γύρω περιβάλλον. Υπόθεση Ένας νεαρός. ∆ηµήτρης Πουλικάκος. ∆ώρα Βολανάκη. αλλά προς το παρόν κοιτάζει τα άστρα µε ένα παλιό τηλεσκόπιο. Σκηνή από την ταινία (Α. Σενάριο: Γιώργος Πανουσόπουλος. Έγχρωµη. το 1967. Γιώργος Σίσκος. Σε µια πολυκατοικία σαν τη δική του παρακολουθεί επί µια εβδοµάδα µια όµορφη. Οι απέναντι Έτος 1981. στη δεκαετία του '80. Σταθακόπουλος. ο Χάρης. Eλληνικό Κέντρο Κινηµατογράφου / Γκρέκα Φιλµ . πηγαίνει στο σπίτι του Χάρη. Ελεύθερη κατάδυση (1995). Ηθοποιοί: Άρης Ρέτσος. τη Στέλλα. που δεν µπορεί να αντισταθεί στο κάλεσµα. Σταύρος Λογαρίδης. δρόµους και πολυκατοικίες. Ωστόσο. Οι απέναντι (1981). Φωτογραφία: Άρης Σταύρου.Μ. Στην αρχή εργάσθηκε ως διευθυντής φωτογραφίας σε πολλές ταινίες γνωστών σκηνοθετών. Μουσική: Μανώλης Λογιάδης. Σκηνοθεσία: Γιώργος Πανουσόπουλος (από µια διήγηση του Γιώργου Κούνδουρου).08. διακριθεί και βραβευθεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μανία (1986). µοντάζ. Η πρώτη του ταινία µικρού µήκους. Χ. Ρούβας. Μπέττυ Λιβανού. τσιµέντο. γοργόνες στο Αιγαίο Πέλαγος. Φίλιππος ∆ρακονταϊδής. αν και η χαρά της συνεύρεσης είναι προσωρινή. λογοκρίθηκε από τη δικτατορία. Πέτρος Τατσόπουλος. είναι και λυτρωτική. Ελληνικά Γράµµατα. 2005) 86 . όπως έλεγε.qxd 23/3/2007 4:04 Page 86 ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ (1942-) Ο Γιώργος Πανουσόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα. µένει µε τη χήρα µητέρα του σε κάποιο απρόσωπο διαµέρισµα µιας εξίσου απρόσωπης πολυκατοικίας της Αθήνας. σενάριο και διεύθυνση φωτογραφίας. Θέµης Μάνεσης. Λεφάκης / Stefi Film. είναι: Το ταξείδι του µέλιτος (1978). Μ' αγαπάς. συµµετέχοντας παράλληλα στην παραγωγή. Η σχέση τους είναι εκ των προτέρων καταδικασµένη. παντρεµένη νοικοκυρά. ∆ιάρκεια: 110 λεπτά. που το χρησιµοποιούσε ο παππούς του για να βρει. Ο Χάρης θέλει να σπουδάσει αστρονοµία στο Πανεπιστήµιο. Παραγωγή: Γιώργος Πανουσόπουλος ΕΠΕ/. Μια µέρα τη νύχτα (2001). Τεστοστερόνη (2004). την οποία ερωτεύεται.

κλεισµένες στους τοίχους του διαµερίσµατός τους µπορεί να οραµατίζονται τον ιδανικό έρωτα «απέναντι». Μπορεί σ' αυτή την αφιλόξενη πόλη να καταργηθεί η απόσταση. η έξοδος από το σπίτι. όταν καταργήθηκε η απόσταση που τροφοδοτούσε τη γοητεία. χάνεται από τις παρέες του. όσο απλό κι αν ακούγεται αυτό. Ο τίτλος της ταινίας υποδηλώνει τη θέση των ηρώων µέσα στο χώρο. Η ταινία απαντά. η ισορροπία ανατράπηκε και η σχέση διαλύθηκε. 87 . για να απογοητευθούν στη συνέχεια. όµως. Ο Χάρης θα της δώσει το έναυσµα να βγει από το τέλµα της. Αυτό ακριβώς ισχύει και στην ταινία του Πανουσόπουλου. κάνει τη δική της υπέρβαση που την βγάζει. Ωστόσο. Είναι ένας ιδιόρρυθµος. Η µοναξιά της µεγαλούπολης και η έλλειψη επικοινωνίας δηµιουργεί ανθρώπινες σχέσεις καταδικασµένες να σβήσουν. Θέλει να σπουδάσει αστρονοµία. αλλά και το απέναντι µπαλκόνι. Ο χρόνος που περνά της ροκανίζει τη ζωή. ξεφεύγοντας από το κλίµα της προηγούµενης µεταπολιτευτικής παραγωγής που ήταν κυρίως πολιτική. τους µηχανόβιους που προκαλούσαν το θάνατο κάθε βράδυ. Όταν ερωτεύεται τη Στέλλα. να επαναστατήσει. στην ηλικία. είτε µελετώντας τα αστέρια είτε εµβαθύνοντας στις ζωές των ανθρώπων που κατοικούν στα γύρω διαµερίσµατα. «ναι» αλλά η κατάργηση είναι προσωρινή.08.qxd 23/3/2007 4:04 Page 87 Σχολιασµός Οι ήρωες Ο Χάρης. Για µια γυναίκα σαν τη Στέλλα. Εισβάλλοντας κυριολεκτικά στο χώρο του Χάρη. που ζει µάλλον αποµονωµένος και έχει πιστοποιητικό ελαφράς σχιζοφρένειας από το στρατό. ονειροπόλος εικοσάχρονος νέος. το αποφασιστικό της βήµα να περάσει απέναντι. στην κοινωνία. Εκείνος έπαψε πια να αναζητά τα µακρινά ιδανικά και τις ατµοσφαιρικές καταστάσεις. Παράλληλα έχει καλυµµένα τα τζάµια του δωµατίου του µε µεγάλες κόλλες από µπλε χαρτί για να µην µπαίνει ο ήλιος ή για να έχει την αίσθηση του ουρανού. έστω και για λίγο. Αυτή όµως η αποξένωση αναδεικνύει και τη γοητεία του διαφορετικού. Η περιέργειά του πάντως δεν έχει ηδονοβλεπτικές προθέσεις. τα νιάτα και την οµορφιά. Όταν. Οι γυναίκες χωρίς ιδιαίτερα ενδιαφέροντα. ίσως γιατί δεν είναι αληθινές αλλά επινοηµένες. Η θεµατολογία Οι κινηµατογραφιστές στη δεκαετία του 80 στρέφονται στο άτοµο και στα ψυχικά του αδιέξοδα. πλήξης και µοναξιάς. Η αποµόνωση του καθενός στο διαµέρισµά του -στο κουτάκι του. Η Στέλλα. Η επανάστασή της όµως περιορίζεται στη συνεύρεση µε τον Χάρη. η απόσταση που χώριζε τα διαµερίσµατά τους φάνηκε ότι χώριζε καθοριστικά και τη ζωή τους. έβγαλε τα µπλε χαρτιά από τα παράθυρα και άνοιξε καλά τα µάτια του στο φως. Οι σχέσεις των ανθρώπων έχουν τυποποιηθεί και περιοριστεί στα απαραίτητα. στα ενδιαφέροντα. µια ζωή ρουτίνας. από την αποπνικτική ζωή της. η πλατωνική σχέση του Χάρη µε την απέναντι έλαβε σάρκα και οστά. Άλλα σχόλια Η Αθήνα της δεκαετίας του 70 και του 80 έχει διαµορφωθεί σε απέραντη τσιµεντούπολη. Έτσι. Ο Χάρης µε το τηλεσκόπιο χάνεται από την πραγµατικότητα. απλό δεν είναι. αποδεικνύεται ρηξικέλευθο. Οι απέναντι έχουν σοβαρότερους λόγους να βρίσκονται απέναντι. για την ώρα όµως χρησιµοποιεί το τηλεσκόπιο για να κοιτάζει τα άστρα.επιφέρει και την αποξένωση και το κλείσιµο στον εαυτό του και στη µοναξιά του. όπως αυτές των ηρώων. µε τις νυχτερινές τους κόντρες. Είναι µια νοικοκυρά που ζει µε τον άνδρα της και την κόρη της.

Σύναξη τχ 16. όµως εκείνος το έκανε για τη µάνα. ∆ηλαδή κάποιος έπαιρνε µάτι από το απέναντι διαµέρισµα. µε σηµαντική διαφορά το ανάλαφρο τέλος της ελληνικής και το τραγικό της πολωνικής ταινίας. µια αφήγηση που κράταγε δύο λεπτά. Όλα γίνονται αργά. Αντίθετα στα «καλά παιδιά» άρεσε το πρώτο µέρος. Η επιτυχία της ταινίας οφειλόταν α) στις µηχανές που υπήρχαν σε αυτήν (ήταν τότε της µόδας οι καµικάζι) και β) στον πρωτοεµφανιζόµενο Άρη Ρέτσο.σχέση δωµατίου και πόλης Στον τρόπο λήψης παρατηρείται η αντιπαράθεση των πολύ γενικών λήψεων από ψηλά µε τις παραµορφωµένες (λόγω ευρυγώνιων φακών) λήψεις ενός δωµατίου. Ο λαός µας λέει «αεργία µήτηρ πάσης κακίας». Να σχολιάσετε την παροιµία σε συσχετισµό µε την ταινία. «Από αυτή τη δύσκολη σχέση θα έπρεπε να είχε αρχίσει ο γάµος της Αθήνας µε τον ελληνικό κινηµατογράφο. µετατρέποντάς την από ποιότητα αντικειµενική σε ποιότητα υποκειµενική. µεταφέροντας τη βραδύτητα από έξω µέσα. Και όµως το πρώτο µέρος ήταν αυτό µε τις µοτοσικλέτες και τη δράση. Παράλληλη ταινία: Μικρή ερωτική ιστορία του Κριστόφ Κισλόφσκι στην οποία ο αναγνώστης µπορεί να βρει πολλές οµοιότητες και αναλογίες. στην όλο και αυξανόµενη κυκλοφορία αυτοκινήτων κλπ. Πάντως ποτέ άλλοτε δεν είδα σειρές από µοτοσικλέτες έξω από το Αττικόν. Το δεύτερο ήταν το ερωτικό. όπου τα κτίρια δεν ταιριάζουν καθόλου στο φως και τα εσωτερικά των δωµατίων (πράγµα που προσπάθησε να αποκρύψει επιµελώς η Φίνος Φιλµ) τείνουν συνεχώς σε µια αίσθηση υπογείου χώρου. 88 . Συζητήστε πότε και κάτω από ποιες συνθήκες µπορεί να είναι δηµιουργικός στη ζωή και πότε ανασταλτικός παράγοντας. Ο έρωτας παίζει καθοριστικό ρόλο στη ζωή του ανθρώπου. ψυχολογική. 3. ακόµα κι όταν πρόκειται για ρετιρέ ή φτωχικά σαλόνια». Η αεργία (όχι η ανεργία) γενικώς είναι πηγή κακών. Όλοι νόµιζαν ότι τον ενδιαφέρει η κόρη. Ο χώρος . λέει ο Χρήστος Βακαλόπουλος (περ. Σε σχέση µε τον ήρωα και τις ασχολίες του να συζητήσετε πάνω στο θέµα. του χώρου που δηµιουργεί η αστυφιλία. όπου έµεναν µάνα και κόρη.qxd 23/3/2007 4:04 Page 88 Ο χρόνος Οι ήρωες δε φαίνεται να βιάζονται. φέρνοντας παραδείγµατα από την καθηµερινή ζωή. αποδίδοντας τις περιπέτειες µιας πολιτιστικής τερατογένεσης.08. Ωστόσο οι πιο αυθεντικοί από αυτούς τους καµικάζι. Θέµατα για συζήτηση 1. 2. όταν τους ρώταγα πώς τους φάνηκε η ταινία µου λέγανε: «Μέχρι τη µέση µάπα. Η ονειροπόληση στους νέους είναι απαραίτητη αρκεί να µην τους βγάζει από τον κοινωνικό στίβο. Ο µόνος χώρος που έχει ένταση και δράση είναι οι νυχτερινοί αγώνες των µηχανόβιων στους δρόµους. στη συνεχή ροή των ανθρώπων από την επαρχία στην πόλη. το τρυφερό. Μετά στρώνει». Αυτό αποτελεί τον αντιθετικό πόλο στην ξέφρενη ανοικοδόµηση. είχαν το πιο σωστό ένστικτο. 1985). Αυτοί που λέγαµε ότι δεν ξέρουν. Η άποψη του σκηνοθέτη «Ήταν ένα ανέκδοτο.

που θα χρηματοδοτούσε ταινίες νέων δημιουργών. με την παγκοσμιοποίηση και την αλματώδη ανάπτυξη των Νέων Τεχνολογιών στην επικοινωνία (Διαδίκτυο.. αλλά Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών μακριά από το σταρ-σύστεμ. συμπλήρωσε την πρώτη του εκατονταετία. η μεγάλη εισροή μεταναστών από την Ασία και την Αφρική στην Ευρώπη. Κύρια χαρακτηριστικά στον διεθνή πολιτικό χώρο είναι η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.». κινητή τηλεφωνία. Αφετέρου οι διανοούμενοι (. όλα αυτά τα θέματα επηρέασαν και τις κινηματογραφικές ταινίες.) διαμορφώνουν κινηματογραφικά κείμενα που υιοθετούν την οπτική του παιδιού. Νίκος Γραμματικός. Στην Ελλάδα το 1990 κυβερνά το κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Όπως είναι φυσικό. Η ονομασία Σύγχρονος Ελληνικός Κινηματογράφος δόθηκε στην αρχή της δεκαετίας του '90 με την έναρξη της χρηματοδότησης του προγράμματος από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.. σηματοδοτείται από τις μεγάλες αλλαγές που έγιναν τα τελευταία χρόνια. Μια αλλαγή που πρέπει να αναφέρουμε είναι ότι το 1992 το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης έγινε Διεθνές. δηλαδή ταινίες της «σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας». η κρίση του θεσμού της οικογένειας. Το υποκείμενο στο νέο πεδίο θεάματος παραμένει διαμελισμένο. Ο τότε διευθυντής του Μισέλ Δημόπουλος δήλωσε μεταξύ άλλων: «Ο ελληνικός κινηματογράφος δεν μπορούσε άλλο να αυτοκαταναλώνεται και να ανακυκλώνει τα προβλήματά του. Παράλληλα. η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι πόλεμοι στις χώρες του τρίτου κόσμου. ψηφιακή εικόνα κ. παρουσιάστηκαν μεγάλα προβλήματα. Αφενός η τηλεόραση και ο ξένος εμπορικός κινηματογράφος αναπαράγουν ένα ρεπερτόριο εικόνων και αντιλήψεων που αντανακλούν το κενό.. πραγματοποιήθηκε το παλιό ελληνικό όνειρο να γίνουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα κ.Δεν θα κάνουμε φεστιβάλ μίμηση των Καννών και της Βενετίας.2004 το ΠΑΣΟΚ και από το 2004 μέχρι σήμερα πάλι η Νέα Δημοκρατία. οι οικονομικοί μετανάστες. δυστυχώς. Κωνσταντίνος Γιάννα89 .09.2005 Η τελευταία περίοδος του ελληνικού κινηματογράφου. «Το θέαμα καθίσταται εκ νέου πεδίο όπου δίνονται οι μάχες για το νόημα.τ. Το βιοτικό επίπεδο ανέβηκε.).λ. όπως η ανεργία.. α. Οι νέοι σκηνοθέτες (Περικλής Χούρσογλου. Προϋπόθεση ήταν οι ταινίες αυτές να αναφέρονται σε σύγχρονα θέματα με σύγχρονους ήρωες στις σύγχρονες πόλεις. Όσον αφορά τον παγκόσμιο κινηματογράφο.Το πρόγραμμα αυτό.. έφερε τον τίτλο «Νέα Ματιά» . Μετρό. Όπως αναφέρει η Μαρία Κομνηνού.α. η περαιτέρω αύξηση της αστυφιλίας κ. του πλάνητα και του ξένου. Ήταν ένα απαραίτητο άνοιγμα του Φεστιβάλ σε ταινίες απ' όλο τον κόσμο. μεγάλου μήκους και συμβατικά χαμηλού προϋπολογισμού. Γέφυρα Ρίου-Αντιρρίου.qxd 26/3/2007 1:29 Page 89 ΕΝΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Σύγχρονος ελληνικός κινηματογράφος 1990 . από το 1993 . για να θέσουν εκ νέου το πρόβλημα της αλληλεγγύης και της συντροφικότητας».. έγιναν μεγάλα έργα στο χώρο των συγκοινωνιών.

ά). µουσική. Κατόπιν ασχολήθηκε µε την τηλεόραση. δηµιουργούν ταινίες µε θέµατα και ήρωες από την καθηµερινή ζωή.µοντάζ. Η επιλογή είναι δειγµατοληπτική και δεν έχει αξιολογικό χαρακτήρα. φωτογραφία. το Τυφλό σύστηµα. Εργάσθηκε για αρκετά χρόνια ως βοηθός σκηνοθέτη. Παράλληλα συνεχίζεται το έργο των δηµιουργών των προηγούµενων δεκαετιών. Η κινηµατογραφία τους είναι «αφηγηµατική και µυθοπλαστική». Αλέξη ∆αµιανού.ά. Σενάριο και σκηνοθεσία: Περικλής Χούρσογλου. είναι ταινίες «καταστάσεων και χαρακτήρων» όπως π. Νίκου Παναγιωτόπουλου. Νίκου Κούνδουρου. Πέννυ Παναγιωτοπούλου. Ο σχολιασµός θα περιοριστεί κυρίως στην ανάλυση του περιεχοµένου. Σταύρου Τορνέ.α. Ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος έχει γυρίσει δύο ακόµη επιτυχηµένες ταινίες µεγάλου µήκους: Ο Κύριος µε τα Γκρι (1997) και Μάτια από Νύχτα (2003). ήχο. Βραβεία: Καλύτερης ται90 . Λάκη Παπαστάθη. χωρίς να υπεισέλθει βαθιά σε λεπτοµέρειες τεχνικές . Το 1980 σκηνοθέτησε την πρώτη του ταινία µικρού µήκους Τα µανικετόκουµπα. Έγχρωµη. στοιχείο των δύο προηγούµενων δεκαετιών. Τάσος Μπουλµέτης κ. ώσπου το 1993 διακρίθηκε µε τον Λευτέρη ∆ηµακόπουλο.χ. Ο κινηµατογράφος αναζητώντας τρόπους σωτηρίας του. Όλα αυτά ένα αµάλγαµα εκχυδαϊσµένης απλοποίησης των επικοινωνιακών και αφηγηµατικών κωδίκων». Τιτίκα Βλαχοπούλου κ. «Η κινούµενη εικόνα έφτιαξε τον αφηγηµατικό κινηµατογράφο. Φωτογραφία: Σταµάτης Γιαννούλης. τους τρόπους του κινηµατογράφου. Αντώνης Κόκκινος. πήρε το A΄ βραβείο στο Φεστιβάλ της ∆ράµας το 1984. Σταύρου Τσιώλη. Παντελή Βούλγαρη. Λευτέρης ∆ηµακόπουλος Έτος: 1993. επισηµαίνει το κινηµατογραφικό γενεαλογικό δέντρο και τα παρακλάδια του: «Το παιχνίδι της αµφιδροµίας είναι γνωστό» λέει.09. απλουστεύοντας στο έπακρο.qxd 23/3/2007 4:05 Page 90 ρης. Παραγωγή: ΕΕΚ κ. Είδος: ψυχογραφική κοµεντί. τις ιστορίες και το ήθος τους. Μιχάλη Κακογιάννη. του Θόδωρου Αγγελόπουλου. αποφεύγοντας τον αριστερό ιδεολογικό προσανατολισµό. Εδώ θα σχολιάσουµε µερικά µόνο από αυτά. Ο ∆ηµήτρης Χαρίτος. Μανώλης Μαυροµατάκης. Η τηλεόραση οικειοποιήθηκε. Η δεύτερη ταινία του. Μουσική: Γιώργος Παπαδάκης. Μαρία Σκουλά. χωρίς να προβάλλουν την πολιτική παράµετρο. Σπούδασε µαθηµατικά στο Πανεπιστήµιο της Αθήνας και κινηµατογράφο στη σχολή Σταυράκου. σκηνοθεσία.α. Λουκία Ρικάκη. Τα ποιοτικά αντιπροσωπευτικά έργα της περιόδου είναι πάρα πολλά. Ηθοποιοί: Νίκος Γεωργάκης. *** ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΧΟΥΡΣΟΓΛΟΥ (1955-) Ο Περικλής Χούρσογλου γεννήθηκε στην Αθήνα. Νίκος Ορφανός. Η τεχνολογία έφτιαξε την τηλεόραση. Η παραγωγή ταινιών αυτής της περιόδου είναι µεγάλη. Κώστας Καπάκας. ∆ιάρκεια: 107 λεπτά. Σοφία Ολύµπου. Γιώργου Πανουσόπουλου.που δεν είναι απαραίτητες στην παρούσα φάση. κάνει ο Θόδωρος Σούµας. Όλγα Μαλέα. ∆ήµου Αβδελιώδη. υιοθέτησε τους τηλεοπτικούς τρόπους. τη λογική. κ. Νίκου Νικολαίδη. Σωτήρης Γκορίτσας. Νίκου Περράκη. µιλώντας για το πλήθος των «εµπορικών» κινηµατογραφικών ταινιών και τις οµοιότητές τους µε τις τηλεοπτικές.

την παραµονή της Πρωτοχρονιάς. φαίνεται δυνατή και αξιοπρεπής. προσπάθεια αλλά κι επιτυχίες. Η ανταπόκριση του κοινού ήταν µεγάλη και οι κριτικές θετικότατες. φιλόδοξος και ταλαντούχος νέος που ξεκίνησε από τη γενέτειρά του. µεστές κι ανθρώπινες ταινίες . Ο σκηνοθέτης κατά κανόνα σκύβει µε ενδιαφέρον. 2. στην Αθήνα. Παράλληλα δουλεύει στην ψαραγορά για να συµπληρώσει τα χρήµατα για τις σπουδές του. η ηρωίδα. ΥΠΠΟ 1993 κ. βόλεµα σε κάποια θέση. Πολλοί σαραντάρηδες είδαν τον εαυτό τους σε αυτό το έργο. Ο Θόδωρος Σούµας παρατήρησε ότι: ο Χούρσογλου κάνει έναν κινηµατογράφο ανθρωπο0κεντρικό και βιωµατικό. το Μεσολόγγι και πήγε να σπουδάσει στο Πολυτεχνείο. που ακολούθησαν οι περισσότεροι νέοι της περίφηµης γενιάς του Πολυτεχνείου: επανάσταση. Νοµίζετε πώς µπορεί να αποτελέσει πρότυπο. Η ταινία έχει ειλικρίνεια. Η ζωή εξελίσσεται και αλλάζει. Έχει δύναµη κι ευαισθησία. Μέσα από την αφήγηση ξεδιπλώνονται οι δύο δεκαετίες του '70 και του '80. µετά από κόπους. και συζούν παρά τις αντιρρήσεις των συγγενών του.. Να χαρακτηρίσετε τον ήρωα από τις πράξεις του.τερµατίζεται µε δική του πρωτοβουλία. Και έτσι ο Λευτέρης εντάσσεται ολοκληρωτικά στο σύστηµα θυσιάζοντας και ιδέες και έρωτα. Θέµατα για συζήτηση 1. αλλά και µε τον εαυτό του. δηλαδή ισχυρής οικογένειας της περιοχής. συµπόνια και στοργή πάνω από τους ήρωές του και φτιάχνει έτσι οικείες.πορτραίτα πάνω στο µέσο άνθρωπο της εποχής µας. Ποια διλήµµατα πρέπει να αφήσει πίσω του και ποια πρέπει 91 . Μαζί µε τα νιάτα έφυγε κι ο έρωτας και τα όνειρα. Κρατικά βραβεία πρωτοεµφανιζόµενου σκηνοθέτη. Η γυναίκα. σπουδές. Ο άνθρωπος βρίσκεται αντιµέτωπος µε την αλλαγή. στην πόλη του. απλότητα και αληθοφάνεια.09. Βλέπουµε την πορεία. Εκεί δηµιουργεί µια ωραία και δυνατή σχέση µε µια δυναµική συµφοιτήτριά του. µακιγιάζ και Α΄ βραβείο ποιότητας ταινίας µεγάλου µήκους. Στη συνέχεια φροντίζει να παντρευτεί γυναίκα καλής. ∆ηµιουργεί ζεστές. που διατηρούνταν.ά. επικεντρωµένο σε χαρακτήρες εν εξελίξει. συνεπής στα πιστεύω της νεανικής ηλικίας και στις αξίες στις οποίες στηρίχτηκε µετά τη Μεταπολίτευση και οι οποίες ανήκαν στα προοδευτικά κινήµατα και στην αριστερή ιδεολογία. σκηνογραφίας και ενδυµατολογίας ΦΕΚΘ 1993. στρατός. Βραβείο καλύτερης ταινίας ΠΕΚΚ 1993. Α΄ ανδρικού ρόλου. πάνω σε συνηθισµένα άτοµα σε κρίση. Σ’ αυτά τα χρόνια η σχέση του µε την κοπέλα. ή απλώς είναι ένα παρακµιακό είδος ανθρώπου. ρεαλιστικές προσωπογραφίες. Όταν τελειώνει τις σπουδές του στην Αθήνα πηγαίνει στο Αµβούργο για να συνεχίσει τις σπουδές του. Υπόθεση Ο Λευτέρης είναι ένας έξυπνος. Α΄ γυναικείου ρόλου. πρωτοεµφανιζόµενου σκηνοθέτη. αν και µε διακυµάνσεις.qxd 23/3/2007 4:05 Page 91 νίας. Σχολιασµός Η ιστορία εκτυλίσσεται µε µια αναδροµή στο χρόνο (φλας µπακ). όταν ένας παλιός φίλος του ήρωα τον επισκέπτεται.. γυρίζει στο Μεσολόγγι και « τακτοποιείται» σε µια µικροαστική ζωή. Στο τέλος. σκηνογραφίας. φωτογραφίας.

Σχολιασµός Η ταινία θίγει το µεγάλο ζήτηµα που προέκυψε την εποχή εκείνη.qxd 23/3/2007 4:05 3. δείχνουν το κλίµα της ξενοφοβίας που επικρατεί. Ακολούθησαν: το Βαλκανιζατέρ (1996). Έγχρωµη. Κρατικό ενδυµατολογίας και Β΄ βραβείο ποιότητας ΥΠΠΟ 1993. Πιο συγκεκριµένα των κυνηγηµένων. να περάσουν παράνοµα τα σύνορα και να κατέβουν στην Αθήνα για µια καλύτερη ζωή.τι περίµεναν. Το παιδί (ένας από τους τρεις) δηµιουργεί. Υπόθεση Τρεις Βορειοηπειρώτες αποφασίζουν να φύγουν από το χωριό τους. Σπούδασε οικονοµικά στην ΑΣΟΕΕ και κινηµατογράφο στο Λονδίνο. ο ρατσισµός και η έκπτωση των ανθρωπίνων σχέσεων θα τους αναγκάσουν να επιστρέψουν στην Αλβανία ανεπιθύµητοι. Φωτογραφία: Σταµάτης Γιαννούλης. Page 92 να σκεφτεί σοβαρά. Σκηνοθέτησε 25 ντοκιµαντέρ στην ελληνική τηλεόραση.α. *** ΣΩΤΗΡΗΣ ΓΚΟΡΙΤΣΑΣ (1954-) Ο Σωτήρης Γκορίτσας γεννήθηκε στη Μυτιλήνη. αλλά δηµιουργούν άλλα προβλήµατα και ποια. Ούτως ή άλλως πολίτες δεύτερης και τρίτης κατηγορίας. Συζητήστε πάνω στο θέµα λαµβάνοντας υπόψη σας τις εξελίξεις που προωθούν τις ανθρώπινες σχέσεις. ∆ΦΘΚ και ΕΤΕΚΤ 1993. µια µεσαίου µήκους και τρεις (ως σεναριογράφος) µεγάλου µήκους. Το χιονισµένο τοπίο καθώς και η παγωµένη κι αδιάφορη στάση των Ελλήνων. Η ξενοφοβία. και το Μπραζιλέρο (2001). αλλά συνεχίζει ακόµη και σήµερα να απασχολεί την ελληνική κοινωνία· το θέµα των µεταναστών. Τα πράγµατα όµως είναι πολύ διαφορετικά απ' ό.α. Οι µισοί Έλληνες τους θεωρούσαν χρήσιµους γιατί έκαναν δουλειές που οι ίδιοι απαξιούσαν και οι άλλοι µισοί τους θεωρούσαν εγκληµατίες. λαθροµεταναστών από την Αλβανία. δυστυχισµένοι και απογοητευµένοι. ΦΕΚΘ. Μουσική: Νίκος Κυπουργός. όταν δεν είναι εχθρική. Οι δυσκολίες στο δρόµο προς την πρωτεύουσα ανυπέρβλητες. (κινηµατογραφική διασκευή του οµότιτλου διηγήµατος του Σωτήρη ∆ηµητρίου). Απ' το χιόνι Έτος: 1993. Η ταινία είναι ρεαλιστική. ∆ιάρκεια: 90 λεπτά. Η ταινία Απ' το χιόνι ήταν η πρώτη. Βραβεία: Καλύτερης ταινίας. δείχνει τη σχέση µας µε τον κόσµο γενικότερα. που ήταν από τις πιο εµπορικές της χρονιάς.09. Αντώνης Μανωλάς. αλλά και µε τον βαθύτερο εαυτό µας. Είδος: κοινωνική. σεναρίου και φωτογραφίας. του ξένου κι αυτό είναι πολύ σηµαντικό γιατί η σχέση µας µε τον άλλο. Ηθοποιοί: Γεράσιµος Σκιαδαρέσης. συναισθη92 . µε έµµεσα πολιτικά σχόλια (η αστυνοµία τους θεωρεί όλους εγκληµατίες) και ανθρωπιστικό βλέµµα. Σοφία Ολυµπίου κ.κ. Είναι µια ταινία που µας βάζει να σκεφτούµε την έννοια του Άλλου. Ποια η άποψή σας για τα ταµπού. Βάσια Ελευθεριάδης. Μάνια Παπαδηµητρίου. Σενάριο .σκηνοθεσία: Σωτήρης Γκορίτσας. όπως πάντα. τρεις ταινίες µικρού µήκους. µε γραµµική αφήγηση. τον διαφορετικό. Ποια από τα παλαιά ταµπού φαίνεται πως έχει ξεπεράσει ο ήρωας.

Ξεκίνησε ως ηθοποιός του θεάτρου. ∆ιακρίσεις. Βραβείο κοινού. Στέλιος Καζαντζίδης. Υπόθεση Σ' ένα χωριό της Χίου στα 1960. Νέα Ζηλανδία. Γαλλία. ταλαντούχο σκηνοθέτη. Φωτογραφία: Νίκος Ζανίκος. Συγκίνηση επίσης φέρνει η κατάσταση στο προσφυγικό γκέτο και η µεγάλη εκµετάλλευση των λαθροµεταναστών ως εργατικό δυναµικό. πρέπει να λάβει η πολιτεία προκειµένου να εξασφαλίσει τους πολίτες της. έγινε χώρα υποδοχής και πώς αυτό φαίνεται από τη σπορά αποδήµων ανά τον κόσµο. βραβεία. Η Εαρινή Σύναξις των Αγροφυλάκων Έτος: 1999. αλλά και τους µετανάστες που συρρέουν στη χώρα.ΦΕΚΘ 1999. Σενάριο και σκηνοθεσία: ∆ήµος Αβδελιώδης. Άγγελος Παντελαράς.09. ΠΕΚΚ 1999. κατά τη γνώµη σας. Σωτήρης Περρέας. τον καθιέρωσαν ως ξεχωριστό. ΗΠΑ και αλλού. Η ταινία παρουσιάζει το θέµα από την πλευρά των µεταναστών. Ηθοποιοί: Αγγελική Μαλάντη.qxd 23/3/2007 4:05 Page 93 µατική φόρτιση. καθώς και την επιθυµία παλλινόστησης. πράγµα το οποίο οδηγεί στη θεώρηση των ξένων ως απειλή για την κοινωνική τάξη. Είδος: κοινωνική αλληγορία. Το 1983 γύρισε την πρώτη του ταινία µικρού µήκους Αθέµιτος Ανταγωνισµός. Βασίλης Τσιτσάνης. πεθαίνει ο αγροφύλακας της περιοχής και το συµβούλιο των αρµοδίων αποφασίζει να τον αντικαταστήσει προσφέροντας µάλιστα οικονοµικό κίνητρο 93 . Ποια είναι τα µέτρα πού. Ερρίκος Χάινε (επιλογές). Θεοδοσιάδη. Ο Κωνσταντίνος Κυριακός επισηµαίνει την αλλαγή στην Ελλάδα που. Τα δύο επόµενα έργα του Η Νίκη της Σαµοθράκης (1994) και Η Εαρινή Σύναξις των Αγροφυλάκων. Καταγράψτε τα προβλήµατα που προκύπτουν από την ανεξέλεγκτη είσοδο µεταναστών. η οποία βραβεύτηκε στο Φεστιβάλ ∆ράµας. Αλέκος Γιάνναρος. Έγχρωµη. Μπορεί ένας λαός να προοδεύσει κλείνοντας τα σύνορα. Λίνος Μεϊτάνης. Επίσης κάνει λόγο για το αίσθηµα του ξένου και του απόβλητου. Από το 1993 σκηνοθετεί µε επιτυχία θεατρικές παραστάσεις. 2. Tο 1986 γυρίζει την ταινία Το ∆έντρο που πληγώναµε. 3. συµµετοχές στο Βερολίνο. περιγράφει τον κοινωνικό τους αποκλεισµό καθώς και τον ψυχοκοινωνικό µηχανισµό της µετάθεσης ευθυνών Θέµατα για συζήτηση 1. *** ∆ΗΜΟΣ ΑΒ∆ΕΛΙΩ∆ΗΣ (1952-) Ο ∆ήµος Αβδελιώδης γεννήθηκε στη Χίο. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστηµίου Αθηνών και στη ∆ραµατική Σχολή του Γ. ∆ιάρκεια: 175 λεπτά. Η κοινωνία σήµερα είναι πολυπολιτισµική. Βιέννη. γυρισµένα µε την ίδια ποιητική κινηµατογραφική γραφή µε το προηγούµενο. που πήρε πολλά βραβεία και αγαπήθηκε από το κοινό. Πορτογαλία. Γιάννης Τσουµπαριώτης και πολλοί άλλοι. Βραβεία: Κρατικά βραβεία σκηνοθεσίας και Γ΄ βραβείο καλύτερης ταινίας ΥΠΠΟ . ∆είτε το θέµα από την απέναντι πλευρά. Τάκης Αγορής. Μουσική: Αντίνιο Βιβάλντι. από χώρα αποστολής µεταναστών.

κάτω από το δέντρο. Ο Αγρονόµος στο κέντρο είναι όρθιος. Στο κέντρο του µύθου της βρίσκεται ένα κορίτσι. γιατί κανείς δεν µπορεί να παραβγεί στο τρέξιµο µαζί της. της παρθένας εκείνης που ήταν άφταστη στο τρέξιµο. αλλά εκείνη τον ξεγέλασε και ξέφυγε. Ο έρωτας αποδεικνύεται «ανίκατος µάχαν» που δεν µπορούν ούτε οι θεοί να τον αποφύγουν. που εµφανίζονται το φθινόπωρο και τον χειµώνα. οι πασχαλινές ρουκέτες πάνω από το νησί. Υπάρχει ένα ακόµη λαϊκός µύθος για τον κυνηγό που έστησε ξόβεργες κι έπιασε πέρδικα. αν και ακούγεται παράταιρα µια ευρωπαϊκή µουσική µέσα στην ελληνική επαρχία. σύµβολο του αιώνιου Χρόνου. που έρχεται το καλοκαίρι. Ο πρώτος. Γι' αυτό όποιος και να τα βάλει µαζί της θα νικηθεί. Στη σύναξη των αγροφυλάκων στο Αγροφυλακείο οι αγροφύλακες κάθονται σε τέσσερις τριάδες και παίρνουν εντολές από τον προϊστάµενό τους Αγρονόµο. πεθαίνει και οι επόµενοι δύο. Θα πρέπει κανείς να τρέξει πάρα πολύ µπροστά «για να την πιάσει από την ουρά της». έξω από τον τρέχοντα χρόνο. Η οµορφιά της φύσης εκφράζεται µε τον καλύτερο τρόπο από την παντοδύναµη κινούµενη εικόνα. Στο τέλος όµως θα κερδίσει ο πιο µικρός και όµορφος αγροφύλακας. Ο αέρας που φυσάει. όπου η αληθινή ζωή µοιάζει µε παράδεισο. ο ένας για λόγους χαλαρότητας κι άλλος αυστηρότητας. η Ζωή που κλέβει καρπούς και γι' αυτό βρίσκεται στο στόχαστρο του κάθε αγροφύλακα. οι κατακόκκινες τουλίπες. Σχολιασµός Η ταινία έχει ως µουσικό χαλί τις Τέσσερις Εποχές του Βιβάλντι. Ωστόσο. Από εικαστικής απόψεως. της θεάς του κυνηγίου Αρτέµιδος. Κανείς δεν µπορεί να τη συλλάβει. λέει ο Οδυσσέας Ελύτης. Ο Χρόνος είναι ο µέγας κυβερνήτης της ζωής κι η µουσική ακολουθεί το δικό του ρολόι. όλα µαζί συνθέτουν έναν παράδεισο. Κι έτσι η κόρη του παραµυθιού σταµατάει να τρέχει και να ξεφεύγει. Η ταινία έχει θέµα της το παιχνίδι της Ζωής µε το Χρόνο. τα παιδιά του σχολείου. όπως ο Χριστός. η καλοκαιρινή ζέστη. που ήταν ορκισµένη παρθένα. Έτσι οι αγροφύλακες συµβολίζουν τους 12 µήνες και ο αγρονόµος τον Χρόνο. το χιόνι. οι αγρότες που αφηγούνται ιστορίες για µύθους και ξωτικά. τα ώριµα καρπούζια. οι σκηνές στο καφενείο και τα λαϊκά τραγούδια της εποχής του '60. αυτός που θα παραιτηθεί από το αξίωµα 94 . που έρχεται την άνοιξη. υποδηλώνοντας το βαθµό δυσκολίας που παρουσιάζει ένα τέτοιο εγχείρηµα. Τέσσερις είναι οι αγροφύλακες που παρουσιάζονται ανάλογα µε τις εποχές. καταφέρνει και παραµένει.qxd 23/3/2007 4:05 Page 94 για την φύλαξη ων περιουσιών τους. Άλλωστε πίσω από το τραπέζι υπάρχει ένας τεράστιος τροχός που γυρίζει. αλλά στο τέλος παραιτείται. οι ανθισµένες αµυγδαλιές. Σ' αυτόν τον ∆είπνο κάθε αγροφύλακας φέρει το όνοµα ενός µήνα. Οι 12 αγροφύλακες κάθονται γύρω από ένα τραπέζι. το χαρτοπαίγνιο και η περιγραφή του περιβολιού από τον χαρτοπαίχτη που το χάνει στα χαρτιά. Ο τέταρτος και τελευταίος. πράγµα που ειδοποιεί τον θεατή για το βαθύτερο θέµα της. δεν τα καταφέρνουν στην τήρηση των καθηκόντων τους και απολύονται. Ωστόσο η δική µας πέρδικα στο τέλος δεν ξεφεύγει. θα λέγαµε ότι συνδέει την ελληνική παράδοση µε την ευρωπαϊκή µέσα από ένα θέµα που δεν έχει ιθαγένεια. Από το βάθος της αφήγησης αναδύονται οι µύθοι της Αταλάντης.09. στο διάλειµµα της δουλειάς. κάθε πλάνο είναι και ένας πίνακας ζωγραφικής. όπως οι 12 Απόστολοι στο Μυστικό ∆είπνο.

οι νοοτροπίες. αντληµένα από τους τοπικούς µύθους. Σ' ένα πρώτο επίπεδο λοιπόν έχουµε το «άπιαστο» κορίτσι που τρέχει και κανείς δεν µπορεί να το πιάσει. από την αρχή ως το τέλος µεταξύ φανταστικού και πραγµατικού». µε τις γιορτές της Ανάστασης και τις ρουκέτες που θα περνούν πάνω από τη στέγη της κόρης σαν διάττοντες αστέρες. *** ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΓΙΑΝΝΑΡΗΣ (1959-) Ο Κωνσταντίνος Γιάνναρης γεννήθηκε στην Αθήνα. 3. είναι αριστουργηµατικές. Η ταινία. του αγροφύλακα που χορεύει µε το τραπέζι στα δόντια. Εικαστικά και συµβολικά η σκηνή µε τις ρουκέτες πάνω από το σπίτι της κοπέλας. Να βρείτε τα µοντέρνα στοιχεία της ταινίας και να συζητήσετε µε ποιον τρόπο δένουν µεταξύ τους. Τόπος δράσης είναι η Χίος. στην οποία η πραγµατικότητα προεκτείνεται στη φαντασία κι αυτό είναι το ξεχωριστό στοιχείο της ταινίας. τους µύθους και τις δοξασίες της. Μετά γύρισε τον ∆εκαπενταύγουστο (2001) και τέλος τον Όµηρο ( 2005). Εκεί γίνεται η αληθινή ανάσταση της ζωής. που είχε επιτυχία στο κοινό και βραβεύτηκε στη Θεσσαλονίκη. Να τονιστεί ότι οι αγροφύλακες είναι ερασιτέχνες ηθοποιοί και µόνο ο αγρονόµος επαγγελµατίας. Εκεί συµµετείχε στην οµαδική δηµιουργία και βράβευση ενός ντοκιµαντέρ και το 1984 έκανε την πρώτη του ταινία µικρού µήκους. µας µεταφέρει σε µια εποχή που οι άνθρωποι ήταν δεµένοι µε τη φύση. τον άλλο αγροφύλακα που χορεύει. δηλαδή. Κι ενώ ο χώρος είναι πραγµατικός. 2. τα δρώµενα είναι φανταστικά. ονειρικά. µέσα στην ταινία. τη σκηνή του παιχνιδιού της τράπουλας. Σε ένα δεύτερο επίπεδο βλέπουµε τη ζωή σ' ένα αποµονωµένο χωριό. παρουσιάζονται οι συνήθειες και οι ασχολίες των κατοίκων της υπαίθρου. Και οπωσδήποτε το εναρκτήριο τραγούδι-ύµνος είναι υποβλητικότατο. κερδίζοντας βραβεία και διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ. Σπούδασε οικονοµία και ιστορία στην Αγγλία.qxd 23/3/2007 4:05 Page 95 και θα επιδοθεί στην κατάκτησή της. των παιδιών του σχολείου που έκλεψαν τα πορτοκάλια. Να συζητήσετε πάνω στο περιεχόµενο της ταινίας και τον τρόπο που συνδυάζει µύθο και πραγµατικότητα. όπου αναβιώνουν οι παραδοσιακές σκηνές· του καφενείου. 95 . Θέµατα για συζήτηση 1. µε τα λουλούδια. δηλαδή. Γύρισε στην Αγγλία την ταινία µεγάλου µήκους Κοντά στον Παράδεισο (1995) και στην Ελλάδα το Από την Άκρη της Πόλης (1998). Παράλληλα µε την εξέλιξη του µύθου. των χωρικών που λένε µύθους για «βουδάκια» και άλλα ξωτικά. Την άνοιξη. οι συµπεριφορές. Να σχολιάσετε την αισθητική του χώρου. όπως δεν µπορεί να πιάσει τη ζωή.09. οι λαϊκές δοξασίες. Πρόκειται λοιπόν για µια σύνθεση. η οποία βραβεύθηκε. ότι κινείται. Κατόπιν συνέχισε την παραγωγή ανεξαρτήτων ταινιών µικρού µήκους. Ποια στοιχεία σας κάνουν εντύπωση και γιατί.

Όλα αυτά συνθέτουν ένα πλέγµα ψυχολογικών προβληµάτων τα οποία γίνονται όλο και πιο περίπλοκα. Ηθοποιοί: Ελένη Καστάνη. Έγχρωµη. παράλληλα µε τα δικά του προβλήµατα. όπως η αποξένωση. Το θαύµα δεν γίνεται. Σχολιασµός Στην ταινία θίγονται προβλήµατα της σύγχρονης ζωής. ετοιµάζονται για την εορταστική αργία. Βραβεία: Καλύτερης ταινίας ΠΕΚΚ. ελπίζοντας σε ένα θαύµα. οι εύκολες σχέσεις. Το δεύτερο ζευγάρι αποφασίζει µια εκδροµή σε µια ερηµική ακρογιαλιά. Υπόθεση Στις 15 Αυγούστου όλοι φεύγουν και η Αθήνα ερηµώνει.α. ΦΕΚΘ 2001. που κατοικούν σε µια τριώροφη πολυκατοικία µικροαστικής συνοικίας. Θεοδώρα Τζήµου. η πίστη στη µεταφυσική βοήθεια. Στο δρόµο επιβιβάζουν στο αυτοκίνητό τους κάποιον που τους κάνει ωτοστόπ. Είδος: κοινωνική κοµεντί. ο οποίος στη συνέχεια κάνει έρωτα στη γυναίκα. αφού η σχέση είναι µάλλον περιστασιακή και 96 . Το τρίτο ζευγάρι και πιο εύπορο. ∆ιάρκεια: 100 λεπτά. Και στες γειτονιές τες ίδιες θα γερνάς… Έτσι. Για να θυµηθούµε τον Κωνσταντίνο Καβάφη: Καινούριους τόπους δεν θα βρεις. Ακύλας Καραζήσης. εκ των οποίων το ένα πάσχει από ανίατη ασθένεια. κι ένα πάθος που ο ∆εκαπενταύγουστος υποβλητικά καλείται να θεραπεύσει. Αµαλία Μουτούση. η απρόσωπη ζωή της Αθήνας. ο νεαρός διαρρήκτης φτωχός και χρήστης ναρκωτικών. Σενάριο και σκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Γιάνναρης. δεν θάβρεις άλλες θάλασσες Η πόλις θα σ' ακολουθεί. Κάθε ζευγάρι κι ένα πρόβληµα. απραγµατοποίητα όνειρα. Στους δρόµους θα γυρνάς τους ίδιους. Βραβείο καλύτερου σεναρίου στην Πορτογαλία το 2002 και συµµετοχές στο Σικάγο και Βερολίνο.qxd 23/3/2007 4:05 Page 96 ∆εκαπενταύγουστος Έτος: 2001. Αιµίλιος Χειλάκης. η έλλειψη ανάληψης ευθυνών. ψαχουλεύει τα πράγµατα των απόντων ενοίκων του. Μπλοκαρισµένοι και τροµοκρατηµένοι εγκαταλείπουν τη νεκρή και φεύγουν προσθέτοντας στα ήδη υπάρχοντα προβλήµατά τους και τις ενοχές τους. Το µήνυµα µοιάζει απαισιόδοξο. η συναισθηµατική απόσταση που βιώνουν ορισµένα ζευγάρια. αποφασίζει να περάσει λίγες µέρες στο εξοχικό του. Η φυγή από την πόλη µε κάθε ευκαιρία µοιάζει σαν να είναι φυγή από τα προβλήµατα. Μουσική: Άκης ∆αούτης. µάταια επιδιώκει κάποια επικοινωνία µε τη µητέρα του. Φωτογραφία: Άγγελος Βισκαδουράκης. άδηλες επιθυµίες. ο εγωισµός. Παράλληλα ένα νεαρό κλεφτρόνι που παραβιάζει τα τρία διαµερίσµατα. Μιχάλης Ιατρόπουλος κ. µας αποκαλύπτει µυστικά. χωρίς δικαίωση όµως.09.. στο δρόµο όµως το αυτοκίνητό τους παρασύρει και σκοτώνει µια γυναίκα. Σηµαντική λεπτοµέρεια είναι ότι εκείνη αφήνεται οικειοθελώς µε σκοπό να τεκνοποιήσει επειδή ο σύζυγός της δεν θέλει παιδιά. Τρία διαφορετικά ζευγάρια. µόνος και εγκαταλελειµµένος. χωρίς γονείς. Ο ξένος εν τέλει τους κλέβει και φεύγει. Το δεύτερο ζευγάρι παρουσιάζεται περισσότερο προβληµατικό. Το ένα ζευγάρι µε τα παιδιά του. πηγαίνει για προσκύνηµα στην Παναγία Σουµελά. Κώστας Κοτσιανίδης.

Τάσος Μπα97 . Ρένια Λουιζίδου. Η γυναίκα σε όλες τις μυθοποιητικές της εκφάνσεις. Φωτογραφία: Τάκης Ζερβουλάκος. Η Παναγία. κινηματογράφο και βίντεο στο UCLA. καλές και κακές. Το 1990 γύρισε την ταινία μεγάλου μήκους επιστημονικής φαντασίας Βιοτεχνία Ονείρων. η γυναίκα που δεν μπορεί να γίνει μητέρα. Να χωριστείτε σε δύο ομάδες και να υποστηρίξετε τις διαφορετικές απόψεις και συναισθηματικές καταστάσεις που βιώνουν οι ήρωες α) αυτοί που κάνουν ό. Η ταινία 'δουλεύει' και σε ένα μεταφυσικό. Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα. ΠΟΛΙΤΙΚΗ Κουζίνα Έτος: 2003. Ο Υπότιτλος της ταινίας «Τις ιστορίες του τόπου μας. Στο αστικό και εύπορο ζευγάρι. Σπούδασε Φυσική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. η καθημερινή πάσχουσα μητέρα. Ιεροκλής Μιχαηλίδης. Πώς αντιλαμβάνεστε την εγκατάλειψη τραυματία στο δρόμο από τροχαίο.qxd 26/3/2007 1:29 Page 97 ο ερωτικός σύντροφος για τη γυναίκα δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. στις 15 Αυγούστου. Διάρκεια 108 λεπτά. Να το σχολιάσετε προσπαθώντας να επιχειρηματολογήσετε και εναντίον της εξόδου. πολλοί προσκυνητές συρρέουν στις εκκλησίες και ιδίως σ' εκείνες που έχουν τη φήμη της θαυματουργής. Έγχρωμη. Στο κέντρο της ταινίας βρίσκεται η μάνα-μύθος και αρχέγονη μήτρα από την οποία δεν έχουν αποκοπεί οι ήρωες και στην οποία προσφεύγουν ή από την οποία απορρίπτονται. Ηθοποιοί: Γιώργος Χωραφάς. *** ΤΑΣΟΣ ΜΠΟΥΛΜΕΤΗΣ (1957-) Ο Τάσος Μπουλμέτης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Σενάριο και σκηνοθεσία: Τάσος Μπουλμέτης. αποτελεί το καλύτερο σχόλιο. τις βάζουμε στα φαγητά μας». είπε μεταξύ άλλων: «Αν μπορώ να κάνω μια σύνοψη της ταινίας θα έλεγα ότι είναι η σχέση της μάνας με το παιδί.τι λέει ο ηθικός κανόνας και β) αυτοί που κάνουν το αντίθετο. Το φαινόμενο της μαζικής εξόδου από την πόλη με αφορμή κάθε γιορτή είναι πλέον καθεστώς. η κακή μητέρα. η σύζυγος που επιδιώκει να κάνει παιδί με όποιον άντρα. θρησκευτικό επίπεδο.μητέρα. Είδος: κοινωνική και ιστορική. Από το 1983 έχει εργαστεί ως ανεξάρτητος παραγωγός σε ελληνικά κινηματογραφικά έργα και στην τηλεόραση. Θέματα για συζήτηση 1. 3. Ο σκηνοθέτης σχολιάζοντας την ταινία του. το οποίο είτε πιστεύεις είτε όχι είναι κομμάτι της κουλτούρας μας». Κεντρική πρωταγωνίστρια στην ταινία είναι η Παναγία.09. Να συζητήσετε υπέρ και κατά της άποψης. Κάθε καλοκαίρι. αποδεικνύει μια επίσης άρρωστη συζυγική και ίσως καταναγκαστική σχέση. για να μην τις ξεχάσουμε. Η μόνη κερδισμένη του Δεκαπενταύγουστου φαίνεται η μικροαστική οικογένεια που προσφεύγει στην Παναγία. η οποία ήταν η πρώτη που γυρίστηκε πρώτα σε βίντεο και μετά το μοντάζ μεταφέρθηκε σε κινηματογραφικό φιλμ και βραβεύτηκε στη Θεσσαλονίκη. 2. αφού ο άντρας της δεν θέλει.

οπότε ο Φάνης αναγκάζεται να πάει στην Πόλη και να αντιµετωπίσει τη ζωή του. που του µάθαινε τη ζωή µέσα από τα αστέρια και κυρίως τα µυρωδάτα µπαχαρικά της Ανατολής. ενώ το δεύτερο παραπέµπει στον απολογισµό αυτής της ζωής. τον εαυτό του. Ο ήρωας βρίσκεται στη φάση του καθρέφτη. η λέξη ΠΟΛΙΤΙΚΗ γραµµένη µε κεφαλαία γράµµατα µπορεί να ερµηνευθεί είτε ως Πολίτικη (από την Πόλη) είτε ως πολιτική υπονοώντας την ιδιαίτερη και προβληµατική σχέση της Ελλάδας και της Τουρκίας το 1964. καθηγητής αστροφυσικής µε ταλέντο στη µαγειρική. Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος. Τα µπαχαρικά παίζουν σηµαντικό ρόλο στην ταινία. 98 . Μια µέρα παίρνει ένα τηλεφώνηµα από τον παππού του. µουσικής. ήχου. αλλά λόγω της πολιτικής κατάστασης και της απέλασης των Ελλήνων από την Τουρκία. γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Tamer Karadagli. όπως και οι λεπτοµέρειες της καθηµερινότητας δίνουν χρώµα στη ζωή µας. Στέλιος Μάινας. αυτοί που φεύγουν και αυτοί που επιστρέφουν. Μάρκος Οσσέ κ. ά. Όσον αφορά τον τίτλο. Άλλωστε και η λέξη «κουζίνα» παραπέµπει και σε πραγµατικά και σε διπλωµατικά «µαγειρέµατα». Υπόθεση Ο Φάνης Ιακωβίδης. Σχολιασµός Ο παππούς συνήθιζε να λέει στον εγγονό του ότι «υπάρχουν δύο είδη ταξιδιωτών στη ζωή.qxd 23/3/2007 4:05 Page 98 ντής. και. Το πρώτο παραπέµπει στο ταξίδι και στην εµπειρία της ζωής. Οι πρώτοι κοιτάζουν στο χάρτη και οι δεύτεροι κοιτάζουν στον καθρέφτη». Ο παππούς αρρωσταίνει ξαφνικά και δεν έρχεται στην Αθήνα. ο Φάνης µας ταξιδεύει πίσω στα παιδικά του χρόνια και στις δύο του αγάπες: τη φίλη του Σαϊµέ.09. που είχε µείνει στην Πόλη και τον αγαπούσε πολύ. σεναρίου. Βραβεία: Κρατικά βραβεία σκηνοθεσίας. Με αφορµή την επερχόµενη επίσκεψη και µέσα από την προετοιµασία του φαγητού. ειδικό βραβείο τεχνικής αρτιότητας και Α΄ βραβείο ταινίας µεγάλου µήκους ΥΠΠΟ . βραβείο κοινού. µοντάζ. που τον µάγευε µε τους ανατολίτικους χορούς που του χόρευε. ένας γοητευτικός σαραντάρης. Ο σκηνοθέτης προετοίµαζε πολλά χρόνια το σενάριο το οποίο βασίζεται σε προσωπικό του βίωµα και περιέχει πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία. φωτογραφίας. ότι θα έρθει στην Αθήνα. έφυγε σε ηλικία επτά ετών µε τους γονείς του και από τότε κατοικεί στην Αθήνα. Επιστρέφει για να κάνει µια ανασκόπηση της ζωής του. τον ίδιο τον παππού. ∆ίνουν νοστιµιά στο φαγητό.ΦΕΚΘ 2003. Η ταινία είναι νοσταλγική µε χιούµορ κι ευαισθησία και είχε µεγάλη ανταπόκριση από το κοινό τόσο στην Ελλάδα. Basak Koklukaya. σκηνογραφίας. όσο και στην Ευρώπη και σε όλο τον απόδηµο Ελληνισµό.

Στο τέλος της ταινίας η µικρούλα. γυρνάει πίσω και χαµογελάει στον ήρωα.09. Ένας από τους ήρωες της ταινίας λέει: «Στην Τουρκία µας λέγανε Έλληνες και στην Ελλάδα µας λένε Τούρκους». Τώρα επιστρέφει. 3. Να σχολιάσετε το παράπονο του ήρωα.qxd 23/3/2007 4:05 Page 99 Θέµατα για συζήτηση 1. λαµβάνοντας υπόψη σας και τη θέση του απελαθέντος Έλληνα και τη θέση του Έλληνα της Ελλάδας. Ο ήρωας. Πώς ερµηνεύετε αυτό το τέλος. φεύγοντας µε τους γονείς της. Να συζητήσετε πάνω στο θέµα. όπως και ο οµηρικός Οδυσσέας. έκανε µεγάλο ταξίδι. Ποιο είναι το πραγµατικό πρόβληµα που βιώνουν οι Έλληνες του περιφερειακού Ελληνισµού. 2. 4. Ποιες παρόµοιες καταστάσεις από τη σύγχρονη ιστορία ή και από τη σύγχρονή µας πραγµατικότητα γνωρίζετε. Θα βρει την «Πηνελόπη» του παντρεµένη µε µια µικρή κόρη. 99 . είδε και έµαθε πολλά. Πώς εκλαµβάνετε αυτή την κίνηση.

09.qxd 23/3/2007 4:05 Page 100 100 .

10.qxd

26/3/2007

1:31

Page 101

ΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ
Ντοκιμαντέρ και ταινίες μικρού μήκους
Το ντοκιμαντέρ είναι ένα κινηματογραφικό είδος το οποίο πολλές φορές οι ίδιοι οι δημιουργοί του το υποβιβάζουν στο επίπεδο του ρεπορτάζ αντί να το πλουτίσουν με τη φυσική του
κινηματογραφική γλώσσα, την ποίηση της εικόνας, το λυρισμό κ.ά. Ντοκιμαντέρ είναι η αφήγηση ή η περιγραφή η οποία χρησιμοποιεί τις εικόνες και τους ήχους της εξωτερικής πραγματικότητας ως υλικό για την πραγμάτωσή της. Η μετάφραση της λέξης ντοκιμαντέρ ως «ταινία τεκμηρίωσης» είναι ατυχής διότι παραπέμπει στο ρεπορτάζ. Αυτή είναι και η σημαντικότερη διαφορά από την ταινία μυθοπλασίας Ωστόσο κάθε ταινία, ακόμα και η ταινία μυθοπλασίας, αντλεί στοιχεία και τεκμήρια από την πραγματικότητα.
Το ντοκιμαντέρ χρησιμοποιείται στη προπαγάνδα, πολιτική κυρίως, αλλά και στην οικονομική· στη διαφήμιση αλλιώς. Η τέχνη, βεβαίως, μπορεί να ενδύεται τον ιδεολογικό, ηθικό,
πνευματικό, ή όποιον άλλο μανδύα, να υπηρετεί σκοπούς και στόχους, ωστόσο αυτό το επιδιώκει πλαγίως. Η τέχνη προηγείται της σκοπιμότητας. Στο ντοκιμαντέρ όμως, και ιδιαιτέρως
στο οικονομικό, η αισθητική αποτελεί απλώς το άλλοθι και ο κύριος στόχος είναι το κέρδος.
Με άλλα λόγια η αισθητική είναι το μέσο, ενώ στην τέχνη είναι ο σκοπός.

Οι σημαντικότεροι Έλληνες δημιουργοί ντοκιμαντέρ (ενδεικτικά)
1)

Ροβήρος Μανθούλης: Λευκάδα, το νησί των ποιητών, Η Ακρόπολη των Αθηνών,
Άνθρωποι και θεοί (με θέμα τις αρχαιότητες σε όλη την Ελλάδα), Η Μελίνα στο Παρίσι, Μίκης Θεοδωράκης κ.ά.

Ελληνικά Ντοκιμαντέρ 1982-2000

2)

Φώτος Λαμπρινός. Από τα πιο αξιόλογα έργα του είναι η σειρά ντοκιμαντέρ που γύρισε με τη Δόμνα Σαμίου, καταγράφοντας συστηματικά σε κάθε γωνιά της ελληνικής γης
τη μουσική και χορευτική παράδοση. Επίσης το Μουσικό οδοιπορικό, τη σημαντική
τηλεοπτική σειρά Πανόραμα του αιώνα κ.ά.
101

10.qxd

23/3/2007

4:09

Page 102

Λευτέρης Ξανθόπουλος. Ο Γιώργος απ' τα Σωτηριάνικα, Στα Τουρκοβούνια, Ελληνική κοινότητα Χαϊδελβέργης, Επί Κολωνώ κ.ά.
Άλλοι σπουδαίοι ντοκιµαντερίστες είναι ο Γιάννης Λάµπρου, Γιάννης Σµαραγδής, Παντελής Βούλγαρης, Γιώργος Κολόζης, Γιάννης Σολδάτος κ.ά. Γυναίκες δηµιουργοί: Μαίρη Χατχηµιχάλη - Παπαληού, Μέµη Σπυράτου, Μαρία Μαυρικίου, Γκαίη Αγγελή, Λουκία Ρικάκη, Πένυ Παναγιωτοπούλου κ.ά..
3)

Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000

Ανάµεσα στα Ντοκιµαντέρ που βραβεύτηκαν, από 1982 - 2000, είναι τα παρακάτω:
1) Στα Τουρκοβούνια του Λευτέρη Ξανθοπουλου (1982), στο οποίο γίνεται λόγος για την παράνοµη οικοδόµηση στο λόφο Τουρκοβούνια της Αθήνας, στη δεκαετία του 50. Η παράνοµη οικοδόµηση είναι ένα κοινωνικό φαινόµενο αποτέλεσµα της εσωτερικής µετανάστευσης. Η ταινία βραβεύτηκε µε το βραβείο Καλύτερου Ντοκιµαντέρ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης 1982.
2 ) ∆ιαδροµή του Αλέξη Τσάφα (1982). Πρόκειται για µια κοινωνική και ιστορική ανασκόπηση της εξέλιξης της πρώτης συνοικίας των Αθηνών από την Τουρκοκρατία µέχρι σήµερα. Έλαβε τιµητική διάκριση στο Φεστιβάλ ∆ράµας 1982.
3) Οι αζήτητοι του Κωστή Ζώη (1982). Πρόκειται για µια µελέτη των διανοητικά διαταραγµένων ατόµων που είναι έγκλειστοι σε ιδρύµατα. Έλαβε το Βραβείο Επιτροπής Κοινού
και βραβείο Οικουµενικής επιτροπής στο ∆ιεθνές Φεστιβάλ της Νυόν 1982.
5) Σύβρος είναι εν χωρίον… του Νίκου Φατούρου (1982). Στο ντοκιµαντέρ αυτό παρακολουθούµε δυο ηµέρες από τη ζωή ενός µικρού χωριού της νότιας Λευκάδας του Σύβρου. Τιµήθηκε µε το Βραβείο Καλύτερου Ντοκιµαντέρ στο Φεστιβάλ ∆ράµας 1982.

Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000

102

10.qxd

23/3/2007

4:09

Page 103

Έστιν ουν τραγωδία του Σταύρου Ιωάννου (1994). Μέσα από µια διεξοδική έρευνα περιγράφεται η εξέλιξη της τραγωδίας και της κωµωδίας από την αρχαιότητα µέχρι σήµερα. Βραβεία: Κρατικά βραβεία ποιότητας και καλύτερου ντοκιµαντέρ 1994.
7) Όταν ο Σαγκάλ άξιζε λιγότερο από ένα κιλό πατάτες των Γιώργου Παπακωνσταντίνου
-Γιώργου Ζέρβα. Στο ντοκιµαντέρ περιγράφεται η πορεία της συλλογής του Γ. Κωστάκη των Ρώσων της αβάν - γκαρντ, από το 1910 µέχρι το 1930. Βραβεία: Κρατικά βραβεία ποιότητας και βραβείο καλύτερου ντοκυµαντέρ 1996.
8) Σκουριασµένες εικόνες του Γιάννη Κατσαµπούλα (1997). Ένας φοιτητής περιδιαβαίνει στο Λαύριο, µελετώντας τη σύγχρονη ιστορία της πόλης. Παράλληλα ένας ποιητής
εξιστορεί την ιστορία της πόλης µε τα ποιήµατά του. Πήρε βραβείο καλύτερου ντοκιµαντέρ στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1997.
9) Σινασός - τοπογραφία της µνήµης των Τίµωνος Κούλµαση και Ηρώς Σιαφλάκη. Στο
ντοκιµαντέρ εξιστορείται η ζωή των Τούρκων και των Ελλήνων που ζούσαν µαζί στη
Σινασό, ένα χωριό της Καππαδοκίας, πριν από τη Μικρασιατική καταστροφή. Κυρίως
όµως δείχνει τον τρόπο µε τον οποίο η µνήµη των δύο λαών αντιστρέφεται από τα πολιτικά γεγονότα και την προπαγάνδα. Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το
1998.
10) Νυχτολούλουδα του Νίκου Γραµµατικού. Εδώ παρουσιάζονται τα παιδιά µε προβλήµατα όρασης, τα οποία κάνουν µεγάλη προσπάθεια να ενταχθούν σε έναν κόσµο που
στηρίζεται κυρίως στην αίσθηση της όρασης. Μια οµάδα παιδιών που είναι εκ γενετής τυφλά προσπαθούν να µας γνωρίσουν τον δικό τους κόσµο, στον οποίο όλες οι
άλλες αισθήσεις. Βραβείο ποιότητος ΥΠΠΟ και Καλύτερο ντοκιµαντέρ το 1998.

6)

Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000

11) Ιδαίου µύθοι του Λευτέρη Χαρωνίτη (1999). Ένα ντοκιµαντέρ που επί 15 χρόνια κατέγραφε τις ανασκαφές του αρχαιολόγου Γιάννη Σακελλαράκη, πάνω στο βουνό Ψηλορείτης, στην Κρήτη, και πιο συγκεκριµένα στο Ιδαίον Άντρον, τον γενέθλιο τόπο του
∆ία. Κρατικά βραβεία ποιότητος 1999 του ΥΠΠΟ: 2ο βραβείο καλύτερου ντοκιµαντέρ.
12) Το σπίτι του Κάιν του Χρήστου Καρακεπέλη (2000). Ένας φόνος και επτά άνθρωποι
µπλεγµένοι σε αυτόν είναι το θέµα της ταινίας. Βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ της Νυόν και Κοινού στο Φεστιβάλ του Μονάχου.
13) Είδαν τα µάτια µας γιορτές του Στέλιου Χαραλαµπόπουλου. Οι χώρες που βρέχονται
από τη Μεσόγειο θάλασσα έχουν πολλά κοινά όσον αφορά τις διατροφικές συνήθειες, τα γεωργικά προϊόντα και τους τρόπους παραγωγής τους. Aυτά όλα επηρεάζουν
103

Κινηµατογράφηση επί δεκαετία της πόλης της Ελευσίνας.10. είναι ελάχιστες και έτσι το πλατύ κοινό δεν έχει την ευκαιρία να τις δει. Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000 Σηµείωση: Οι ταινίες .ντοκιµαντέρ που διακινούνται στα καταστήµατα ενοικίασης βιντεοκασετών και DVD. τη µετανάστευση µέχρι τη σύγχρονη βιοµηχανική ζωή. 14) Αγέλαστος Πέτρα του Φίλιππου Κουτσαφτή. Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000 Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000 104 . Βραβεία: Κρατικά βραβεία ποιότητος: 2ο βραβείο καλύτερου ντοκιµαντέρ το 2000. Από την προϊστορία. τα Ελευσίνια Μυστήρια. οπότε το µόνο µέσο προβολής τους παραµένει η τηλεόραση. Κρατικά βραβεία ποιότητος 2000: βραβείο καλύτερου ντοκιµαντέρ.qxd 23/3/2007 4:09 Page 104 και τις πολιτισµικές τους συνήθειες.

Α΄ Περίοδος 1906 . οι οποίοι κινηµατογραφούν την καθηµερινότητα. Θεωρητικά. δηλαδή από τους Βαλκανικούς Πολέµους µέχρι το 1922. Μια ολόκληρη δεκαετία η Ελλάδα βρίσκεται σε συνεχή πόλεµο. Το 1916 το Ανάθεµα µε τον Ελευθέριο Βενιζέλο στο Πολύγωνο. είναι το ζουρνάλ και η κωµωδία. Στη Μικρά Ασία πηγαίνουν ο Γεώργιος Προκοπίου και οι αδελφοί Γαζιάδη. καταγράφει την είσοδο του στρατού στη Θεσσαλονίκη. Το 1922 η οπτική αυτή αλλάζει. Έτσι η προβολή τους περιορίζεται µόνο στο κινηµατογραφόφιλο κοινό των λεσχών ή των αιθουσών τέχνης του κέντρου. Είπε ακόµη ότι οι περισσότερες ταινίες που φτάνουν στη Θεσσαλονίκη είναι ασκήσεις µαθητών των κινηµατογραφικών σχολών και ότι υπάρχει έλλειψη επαρκούς κινηµατογραφικής παιδείας στην Ελλάδα. τις δοξολογίες και τους θριάµβους του βασιλιά. τελείως σχηµατικά. Το 1906 ο Γάλλος οπερατέρ Λεόνς. Αυτός όµως που θεµελίωσε το ντοκιµαντέρ στην Ελλάδα είναι ο Ζοζέφ Χεπ. Το ζουρνάλ είναι η βιτρίνα των γεγονότων.1927 Τα είδη που αναπτύσσονται στο διάστηµα 1906-1927. που µαθήτευσε δίπλα στον Χεπ. αποτελεί σχεδόν πάντα καλλιτεχνικό προϊόν ή έχει την πρόθεση να γίνει καλλιτεχνικό προϊόν. Με τον Προκοπίου έχουµε το πέρασµα από το ζουρνάλ στο ντοκιµαντέρ. ∆εύτερο χαρακτηριστικό τους είναι η ευκαιριακή εξάσκηση.qxd 23/3/2007 4:09 Page 105 Ελληνικά Ντοκιµαντέρ 1982-2000 Ταινίες µικρού µήκους Με το χαρακτηρισµό «ταινίες µικρού µήκους» χαρακτηρίζονται οι ταινίες µε µικρή διάρκεια προβολής. Στις ταινίες µεγάλου µήκους έχουµε τις ηθογραφίες και το µελό. σκηνοθέτησε τις πρώτες υπαίθριες παραστάσεις µε πρω105 . µοναδικός σχεδόν οπερατέρ της δεκαετίας αυτής. Το 1911 γύρισε την πρώτη του ταινία µε τίτλο Η ζωή των µικρών πριγκίπων. όσον αφορά τις ταινίες µικρού µήκους. το ντοκιµαντέρ είναι η αποκάλυψη του ανεπιθύµητου. Ο Λευτέρης Ξανθόπουλος µιλώντας γι' αυτό το κινηµατογραφικό είδος είπε ότι το κύριο χαρακτηριστικό τους είναι η έλλειψη αγοράς. Ένα ντοκιµαντέρ γύρισε και ο Αχιλλέας Μαδράς το 1920 µε τίτλο Οι πρόσφυγες του πολέµου. Ο Χεπ. Την επόµενη χρονιά ο ίδιος οπερατέρ γυρίζει την ταινία (ζουρνάλ) Εορτή του Βασιλέως Γεωργίου Α΄. Για να επιβιώσει το είδος πρέπει επίσης να ενισχυθεί οικονοµικά. µπορούµε να πούµε ότι η ταινία µεγάλου µήκους αντιστοιχεί προς το µυθιστόρηµα στη λογοτεχνία. ακόµα και το θάνατο του απλού στρατιώτη στο πεδίο της µάχης. κινηµατογραφεί στην Αθήνα τους Ολυµπιακούς Αγώνες. ανταποκριτής της Γκωµόν. Επίσης ο Γαβριήλ Λόγγος.10. η µικρού µήκους βρίσκει κάποιο αντίκρισµα στη νουβέλα. Αν.

πάθος και µεράκι. Το 1930 έγιναν οι πρώτες ταινίες µικρού µήκους µε ήχο: Μια πρόβα στα γρήγορα και Η καµαριέρα και ο µανάβης. η κωµωδία. παρέµεινε βιοτεχνία. το 1929. η µίµηση ξένων προτύπων. Ο ∆ηµητρακόπουλος ίδρυσε την πρώτη εταιρεία παραγωγής. αρχιληστής στην Αράχωβα το 1927. το 1926. Στη ∆ράµα γυρίζεται το Έρως αγρότου και ακόµη.qxd 23/3/2007 4:09 Page 106 ταγωνιστές φίλους του και διάφορα πρόσωπα της οικογένειάς του σε καθηµερινές σκηνές. Οι δυο τυχεροί. η προβολή του ηθοποιού. γυρίζει την ταινία: Ο Βόλος και το Πήλιον. µέχρι πρότινος. Επίσης. 106 . Ο έρωτας της Κοντσέτας σώζει τον Μιχαήλ.καλλιτέχνης. Στη δεκαετία του '30 έχουµε µόνο επίκαιρα µε τον Μεταξά κλπ. αλλά χωρίς ανταπόκριση µε αποτέλεσµα να πέσει σε µαρασµό και να τελειώσει άδοξα η καριέρα του. Το 1933 ο Πρόδροµος Μεραβίδης. συγκοµιδή σταφίδας κ. γιος του ∆ηµήτρη. Πέθανε αγνοηµένος και κανείς δεν ήξερε. ά. Στις παραµονές του Πολέµου ο Φιλοποίµην Φίνος πετυχαίνει τη σύγχρονη λήψη ήχου και εικόνας και γυρίζει την Απογραφή. λαϊκός ηθοποιός. τα στοιχεία από το βαριετέ. ξεκινάει το 1911 µε τον Σπύρο ∆ηµητρακόπουλο. έγινε από περιστασιακή επινόηση. Πέθανε µόνος και πάµπτωχος τα χρόνια της Κατοχής αφού έγραψε την αυτοβιογραφία του Η ζωή ενός παλιάτσου.10. Συνεχίζει ο Νικόλαος Σφακιανός ή Βιλλάρ.1945 Το 1928 ο ∆ηµήτρης Μεραβίδης σκηνοθετεί δυο ταινίες µικρού µήκους: Νότιος Εύβοια Κάρυστος και Τήνος. Ό. υδροηλεκτρικά έργα. που είναι επιτυχηµένος ηθοποιός του θεάτρου. ότι ήταν ο πρώτος που δηµιούργησε κινηµατογραφικό έργο στην Ελλάδα. κρύβοντας τη µηχανή του σε κατάλληλα σηµεία της πρωτεύουσας. Το ντοκιµαντέρ στα χρόνια που ακολούθησαν. σε 4 κωµωδίες: Ο Μιχαήλ δεν έχει ψιλά. Ο Πόλεµος ανακόπτει κάθε κινηµατογραφική παραγωγή και γυρίζονται µόνο επίκαιρα στο µέτωπο από τον Φίνο για λογαριασµό της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού. σκηνοθέτη και ηθοποιό τον ίδιο.Μετά την απελευθέρωση Ο κινηµατογράφος στην µέχρι τώρα πορεία του δεν κατάφερε να γίνει βιοµηχανία. Το 1920 σκηνοθέτησε την ταινία Ο Βιλλάρ στα γυναικεία λουτρά του Φαλήρου. γυρίζονται ταινίες διαφηµιστικού χαρακτήρα: τα ελληνικά εργοστάσια. το Ο Σαρλώ. Ο Σπυριντιών µπέµπης. µε παραγωγό. Β΄ Περίοδος 1928 .τι έγινε. και γύρισε 4 κωµωδίες: Κβο βάντις Σπυριντιών. δεν αναπτύχθηκε. τα οποία είναι οµιλούντα. ήταν ηθοποιός του θεάτρου. Η Κοντσέτα Μόσχου. τα κοινά χαρακτηριστικά είναι η έλλειψη σεναρίου. µέχρι τον πόλεµο του 1940 δεν είχε καµία συνέχεια. Γ΄ Περίοδος . Του ανήκει η τιµή του πρωτοπόρου. Το δεύτερο είδος. την Αθήνη Φιλµ. Ήταν ο πρώτος Έλληνας παραγωγός . Ήταν οι πρώτες ταινίες µικρού µήκους µε υπόθεση. που είχε µεγάλη επιτυχία. Το όνειρο του Μιχαήλ και Ο γάµος της Κοντσέτας και του Μιχαήλ. Ο Σπυριντιών χαµαιλέων. Το 1924 εµφανίζεται ο Μιχαήλ Μιχαήλ του Μιχαήλ. Ο Μιχαήλ την ερωτεύθηκε παράφορα.Ο Χεπ σκηνοθετεί το Άγιον Όρος και τον Κατάδικο. Ο Φίνος το 1944 συνελήφθη µαζί µε τον πατέρα του για συµµετοχή στην Αντίσταση και 4 µήνες αργότερα ο πατέρας του εκτελέστηκε κι αυτός αφέθηκε ελεύθερος. Στις κωµωδίες που αναφέραµε. η συµπρωταγωνίστριά του. οπότε συνέχισε την κινηµατογραφική του πορεία. Είναι ο πρώτος που κινηµατογράφησε τον υπόκοσµο της Αθήνας.

Το 1963 ο Θέος και ο Λαµπρινός γυρίζουν την ταινία Εκατό ώρες του Μάη. έκανε τρία Πανελλήνια Φεστιβάλ Μικρού Μήκους. Στα επόµενα χρόνια έχουµε µια συνέχεια µε κοινωνικοπολιτικά ντοκιµαντέρ. στην περίοδο 1974-80. που έδειχναν την ανασυγκρότηση της υπαίθρου. το ντοκιµαντέρ περνάει από την επιφάνεια στην κριτική των κοινωνικών σχέσεων. κάνουν διαλέξεις. Το περιοδικό Σ. όπως έγινε σε άλλες χώρες και θα µπορούσαµε να πούµε ότι η ταινία µικρού µήκους είναι το υποκατάστατο του εθνικού κινηµατογράφου. από άποψη µορφής. Η Β΄ φάση ήταν στο διάστηµα της Χούντας. ο Τάκης Κανελλόπουλος κερδίζει το πρώτο βραβείο για την ταινία µικρού µήκους «Μακεδονικός γάµος» και ο Κούνδουρος κερδίζει διάκριση για τη συνολική δουλειά του στο ντοκιµαντέρ και ιδιαίτερα για την ταινία του ∆ιεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Γυρίζει επίσης κι άλλες ταινίες µικρού µήκους µε θέµατα που αφορούν την καθηµερινή ζωή. διάδοση και ανάπτυξη του ντοκιµαντέρ. Προβάλλουν ταινίες που παίρνουν από ξένες πρεσβείες. Οι κινηµατογραφιστές που δεν ανήκουν στο εµπορικό κύκλωµα συσπειρώνονται γύρω από το περιοδικό Σύγχρονος Κινηµατογράφος.qxd 23/3/2007 4:09 Page 107 Ο Πρόδροµος Μεραβίδης γύρισε ταινίες σε όλη την Ελλάδα για λογαριασµό της «Ελληνικής Πολεµικής Περίθαλψης». αντανακλά όλες τις επιρροές ενός κινηµατογράφου ποιότητας. κάνουν προβολές. Γίνονται προβολές ταινιών µικρού µήκους και συζητήσεις σκηνοθετών και κοινού. Μετά την πτώση της Χούντας έχουµε µια πολυπληθή αύξηση των πολιτιστικών συλλόγων και των κινηµατογραφικών λεσχών σε ολόκληρη την Ελλάδα. εκδόσεις. Φώτη Μεσθεναίο και Γιάννη Μπακογιαννόπουλο µε σκοπό την προώθηση. Το 1953 γίνεται κάποια αλλαγή.Κ. από το 1968 µέχρι το 1974.10. Ροβήρο Μανθούλη. Το 1967 (Πραξικόπηµα) και το 1974 (Μεταπολίτευση). προσπαθούν να διαµορφώσουν ένα νέο κοινό. στα οποία δόθηκε βάρος στις αναζητήσεις αισθητικών στοιχείων. 107 . Η ταινία µικρού µήκους έχει δύο σταθµούς στην πορεία της. µετά το Πραξικόπηµα. µετά τον πόλεµο. καθώς και την πρώτη έγχρωµη ελληνική ταινία µικρού µήκους Κως. Τότε άρχισε να µπαίνει το ερώτηµα κατά πόσο µια ταινία µικρού µήκους είναι καλλιτεχνική ή εµπορική και αν µπορεί να συµµετέχει στο Φεστιβάλ. Στο πρώτο Φεστιβάλ. Το είδος. Το 1966 γίνεται διάκριση ανάµεσα σε ταινίες µικρού µήκους και ντοκιµαντέρ και δίνονται ξεχωριστά βραβεία στη Θεσσαλονίκη. Το 1960 ιδρύεται το Φεστιβάλ Κινηµατογράφου Θεσσαλονίκης στα πλαίσια των 25 ετών λειτουργίας της ∆ιεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Οι σκηνοθέτες ασχολούνται µε τα άτοµα που συµµετέχουν στο κοινωνικό γίγνεσθαι. που είναι πολιτικό ντοκιµαντέρ. Στην Ελλάδα. χαρακτηρίζεται για την προβολή και δηµοσιότητά της. Επίσης αναπτύσσεται µια νέα αισθητική αντίληψη. τον τουρισµό. Ο Ρούσσος Κούνδουρος ιδρύει το Ινστιτούτο Μορφωτικού και Επιστηµονικού Κινηµατογράφου και γυρίζει µια σειρά από έγχρωµες επιστηµονικές ταινίες που αναφέρονται. δεν δηµιουργήθηκε εθνικός κινηµατογράφος. στον τοµέα της χειρουργικής. κυρίως. Το 1958 σχηµατίζεται µια οµάδα από τους Ρούσσο Κούνδουρο. Ηρακλή Παπαδάκη. Το χουντικό καθεστώς δεν επιτρέπει την ελευθερία της έκφρασης των σκηνοθετών και έτσι η ρεαλιστική µορφή των ταινιών µετατρέπεται σε συµβολική λόγω λογοκρισίας. την εκπαίδευση. Γ΄ φάση: Από το 1974 µέχρι σήµερα. συζητήσεις. Στην Α΄ φάση. Αν στην περίοδο 1960-68 η ταινία µικρού µήκους χαρακτηρίζεται για την ποιότητά της.

Ημερολόγιο Καταστρώματος. 1995. Στασινός Μυρμυρίδης. Παντελής Παγουλάτος. Φίλιππας Τσίτος. Δειγματοληπτικά λοιπόν. 1983. 1985. Στασινός. Μαγική Λυχνία. Υπό την προστασία του κράτους. 1981. το οποίο πραγματοποιείται από τότε κάθε χρόνο. θα αναφέρουμε μερικές ταινίες. 1984. Εύη Καραμπάτσου. Γιάννης Λεοντάρης. Σεμνών Θεών. Η τρύπα. Η περίοδος 1978 -2005 Στην περίοδο ανάμεσα στο 1978 με 2005 οι ταινίες μικρού μήκους. 108 . 1997. 1991. 2001. 2000. 1980. 1992. 1996. Νυχτερινός τηλεφωνητής. 1978. Ν. οι οποίες βραβεύτηκαν στο φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και Δράμας. Φίλιππος Κοτσάφτης. Κότσια. Απεταξάμην. είναι πάρα πολλές. 1989. Θεσσαλονίκη 6. σ' αγαπώ. Φρίντα Λιάπα. Στόχος της δικής μας εργασίας είναι να γνωστοποιηθεί η δημιουργία τέτοιων ταινιών και όχι να προβληθούν αυτές οι ίδιες οι ταινίες. Πύργος Σινόπουλος. Ιορδάνης Αναιάδης. Ταινίες που βραβέυτηκαν στο φεστιβάλ της Δράμας (δειγματοληπτική αναφορά) Γκαίη Αγγελή. Άρον Άρον. 1988. Το1987 επισημοποιήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού. 1993. Το φουστάνι. 1986. 1979. για τον απλούστατο λόγο ότι θα έπρεπε να γραφεί ένας ολόκληρος τόμος και ο οποίος και πάλι θα ήταν ελλιπής. Μόνικα Βαξεβάνη. ελάχιστο δείγμα μιας πολύ μεγάλης και αξιέπαινης παραγωγής. Γιώργος Αναστασιάδης. Ελισάβετ Χρονοπούλου. τυχαία και χωρίς καμιά πρόθεση αξιολόγησης. 1999.5 Ρίχτερ. Το καπέλο του πατέρα μου. Αξέχαστες βραδιές. 1987. Μάρμαρα. 1982. Ο κολυμβητής. Η κυρία των σκύλων. Βασίλης Ελευθερίου. Αλέξης Μπίστικας. Ισαβέλλα Μαυράκη. Ηλίας Κωνσταντόπουλος.qxd 26/3/2007 1:33 Page 108 Το 1978 η Κινηματογραφική Λέσχη της Δράμας διοργανώνει Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους. Κώστας Μαχαίρας. 1998. Αξελερέ. Αχιλλέας Κυριακίδης.10. Περίπατος. Γιώργος Μουζακίτης. Μια θέση στον ήλιο. Σόσυφις. Πέτρος Ζούλιας. Χτες το απόγευμα. Γιάννης Φάγκρας. 1994. Ιωάννα. Κώστας Αγγελάκος. 1990. Το τραγούδι των πορτοκαλιών. Κωνσταντίνος Γιάνναρης.

Βαγγέλης Μαδεράκης. 2. το οποίο κινηματογραφείτε. 2002. Πόσο πιστεύετε ότι η λήψη του είναι. Βασίλης Κοσμόπουλος. Να συζητήσετε πάνω στο θέμα και να τεκμηριώσετε τις απόψεις σας. 109 . Πού δίνετε ιδιαίτερη σημασία και ποια σκοπιμότητα έχει η ενέργειά σας αυτή. Υποθέστε ότι βρίσκεστε σε ένα σημαντικό οικογενειακό γεγονός. Πώς κρίνετε σήμερα αυτά τα ντοκιμαντέρ με την πληροφόρηση που έχετε ήδη αποκτήσει τη γνώση και την εμπειρία σας. Μπορείτε να βρείτε κοινά στοιχεία ανάμεσα στον ντοκιμαντερίστα. Skipper Straad.qxd 26/3/2007 1:33 Page 109 Θανάσης Νάσκαρης. Ο Φωτογράφος των Τρικάλων. αμερόληπτη. Αυτός που ασχολείται με το ντοκιμαντέρ προσπαθεί να αναπαραγάγει την πραγματικότητα. τον ζωγράφο. Παππούς και Γιαγιά. Ειρήνη Βαχλιώτη. 2005. Μετά τις πληροφορίες που πήρατε για το ντοκιμαντέρ πιστεύετε ότι τελικά το είδος σκοπεύει να διδάξει ή τα τέρψει και με ποιον τρόπο το επιδιώκει. το σκηνοθέτη. 2004. . τον ιστορικό. 3. Εργασίες .δραστηριότητες 1. Προς τη Νίκη. 5. ή μπορεί να είναι. τον κινηματογραφιστή.10. 4. 2003. Συχνά στην τηλεόραση βλέπουμε ντοκιμαντέρ με θέμα μεγάλα ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα τα οποία συντάραξαν τον κόσμο.

10.qxd 23/3/2007 4:09 Page 110 110 .

το 1956. και κέρδισε βραβεία. Σπούδασε στην Ιταλία διευθυντής φωτογραφίας . 111 . Σταμάτης Τρύπος. Δ. Γιάννης Κασπίρης. Έκανε μεγάλες προσπάθειες από υψηλές θέσεις για την επίλυση των προβλημάτων του κινηματογράφου.Φουκς (1928 .ΟΤ ) ιδρύθηκε το 1948. Η πρώτη του ταινία ήταν Ο μεθύστακας του Γιώργου Τζαβέλλα το 1950.1986 ). ά. 1961: Δ. Σταμάτης Τρύπος.Φουκς Αριστείδης Φ. Στην Ελλάδα καθιερώθηκε ως ένας από τους μεγαλύτερους διευθυντές φωτογραφίας. Νίκος Πετανίδης. Κινηματογράφησε 65 ταινίες πολλές από τις οποίες έγιναν μεγάλες επιτυχίες. Νίκος Σμαραγδής. Γύρισε συνολικά 53 ταινίες. 1963: Γρηγόρης Δανάλης. 1960 Καρύδης . Ο Γρηγόρης Δανάλης (1916 -1993 ) γεννήθηκε στην Κεφαλλονιά. Άρης Σταύρου κ.qxd 27/3/2007 8:31 Page 111 ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΝΔΕΚΑΤΗ Σημαντικοί Έλληνες σεναριογράφοι. Δ. Συράκος Δάναλης και Νίκος Καβουκίδης. Ο Αριστείδης Καρύδης . 1965: Ντίνος Κατσουρίδης. Θεσσαλονίκης. ). Η πρώτη έγχρωμη ελληνική ταινία του ήταν Ο αγαπητικός της βοσκοπούλας του Ηλία Παρασκευά. Ανδρέας Μπέλλης.11. Μετά το 1970 ασχολήθηκε με την τηλεόραση. Σταύρος Χασάπης. Συνεργάστηκε και με τον αδελφό του Συράκο. Για πρακτικούς λόγους θα περιοριστούμε σε μερικούς μόνο. Σακελλαρίου. Σακελλαρίου. μουσικοσυνθέτες και οπερατέρ Η Ένωση Τεχνικών Ελληνικού Κινηματογράφου και Τηλεόρασης . Χρήστος Μά γκος. γεννήθηκε στους Δελφούς. Δεκαετία 70 Γιώργος Αρβανίτης (Αναπαράσταση κ. 1964: Νίκος Γαρδέλης.Οπτικοακουστικού Τομέα ( ΕΤΕΚΤ . Βραβεία για τη Φωτογραφία Δεκαετία 60. Πολλοί είναι εκείνοι στους οποίους πρέπει να αναφερθούμε. Δάναλης.ά.1998) γεννήθηκε στη Δρέσδη και σπούδασε στη Βιέννη. Ο Δήμος Σακελλαρίου (1921 . Δημήτρης Παπακωνσταντής. Νίκος Καβουκίδης. Σακελλαρίου.οπερατέρ.

1979). για την ταινία Γαμήλια Νάρκη. μαζί με τον σκηνοθέτη και τον Γιώργο Μπράμο. Τάσος Αλεξάκης. Έγραψε το πρώτο σενάριο το 1961 και από τότε άλλα δώδεκα σενάρια. του Δημήτρη Ινδαρέ. Γεννήθηκε στη Σκόπελο και σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Προκόπης Δάφνος. τον Δράκο. Γιώργος Πανουσόπουλος. Εργάσθηκε ως δημοσιογράφος.11. το 1987. Επίσης 20 κινηματογραφικά σενάρια και 2 θεατρικά έργα. με το 112 . Σταμάτης Γιαννούλης. Είναι συγγραφέας. τον Tonino Guerra και τον Giorgio Silvagni. 2) Τιμήθηκε επίσης με το Kρατικό βραβείο (ΥΠΠΟ) το 1998 για την ταινία Μια αιωνιότητα και μια μέρα.Τσιριμώκος (1918 . Έχει γράψει τα σενάρια για τη Στέλλα. Δεν έχει διακριθεί για τα κινηματογραφικά σενάρια αλλά μόνο για τα θεατρικά. Επίσης 2) βραβεύτηκε για τους Απόντες. Τα 5 είναι για ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Τιμήθηκε με το Κρατικό (ΥΠΠΟ ) και ΦΕΚ Θεσσαλονίκης για το Τέλος Εποχής. μαζί με τον σκηνοθέτη και τον Τonino Guerra. Βραβεύτηκε μαζί με τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και τον Τονίνο Γκουέρα. Ιάκωβος Καμπανέλης. Αλέξανδρος Κακαβάς. Γενικά έχει γράψει 39 σενάρια μόνος του ή με συνεργασία.ά. Βαγγέλης Γκούφας. μαζί με τον σκηνοθέτη Νίκο Γραμματικό. το 1998. το 1994. κ. Χρήστος Τριανταφύλλου. μαζί με τον σκηνοθέτη. Σεναριογράφοι Γιάννης Μαρής . στο ΦΕΚΘ 1996. Πέτρος Μάρκαρης.qxd 27/3/2007 8:31 Page 112 Δεκαετία 80 Σάκης Μανιάτης. στο ΦΕΚΘ. αρχισυντάκτης και διευθυντής σε εφημερίδες και περιοδικά των Αθηνών. Κατερίνα Μαραγκουδάκη. μαζί με τον Αντώνη Κόκκινο που έκανε και τη σκηνοθεσία. 1) Τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου. Έγραψε περίπου 50 αστυνομικά μυθιστορήματα που είχαν μεγάλη λαϊκή απήχηση. Βασίλης Καψούρος. Τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου για τον Κλοιό του Κώστα Κουτσομύτη. του Θόδωρου Αγγελόπουλου. Νίκος Παναγιωτόπουλος. Η ταινία διακρίθηκε στις Κάννες. στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης 2003. 1) Τιμήθηκε με το Κρατικό βραβείο (ΥΠΠΟ) το 1995 για το Βλέμμα του Οδυσσέα. μαζί με τον σκηνοθέτη. Ο Μάρκαρης δεν πήρε ποτέ βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Η ταινία τιμήθηκε με τον ΧΡΥΣΟ ΦΟΙΝΙΚΑ στο Διεθνές Φεστιβάλ Καννών. 1997: Γιώργος Αργυρόπουλος. στο Λονδίνο κλπ. Έγραψε επίσης σενάρια για τηλεοπτικές σειρές. Θανάσης Βαλτινός. Πάνος Κοντέλης 1) βραβείο με τον Γρηγόρη Γρηγορίου το 1964 για την ταινία Ο Διωγμός στο ΦΕΚΘ και 2) για την ταινία Ο 13ος του Ντίμη Δαδήρα το 1967. τα περισσότερα με συνεργασία. συντάκτης.

το 1955. το 1975. Έγραψε μουσική για οκτώ κινηματογραφικές ταινίες. Άγγελος του Γ.ά. Έγραψε μουσική για τις ταινίες Τα χρώματα της ίριδος του Ν. πολιτιστικό περιοδικό. Στον κινηματογράφο ξεκίνησε το 1946 με την ταινία του Β. το 1984. τη Στέλλα και την Κάλπικη λίρα. δισκογραφική εταιρεία κ. Το ξύλο βγήκε από τον Παράδεισο. μεταξύ των οποίων την ταινία Αμέρικα. Επίσης τιμήθηκε με το βραβείο σεναρίου για το Ταξίδι στα Κύθηρα. Παναγιωτόπουλου το 1974. το1959 και πολλές άλλες που έγιναν επιτυχίες. Ανέλαβε πρόεδρος του ΕΚΚ το 2005. Συνέθεσε και κλασικά έργα. Παπαμιχάλη Αδούλωτοι Σκλάβοι. Βραβεύτηκε με ένα βραβείο στη Θεσσαλονίκη και ένα Κρατικό. ο μεγαλύτερος συνθέτης ελαφράς μουσικής της προπολεμικής Ελλάδας. Συγνώμη σου ζητώ κ.ά. Γιλαννης Κακουλίδης. Το 1961 βραβεύτηκε με το Όσκαρ για το τραγούδι της ταινίας του Ζυλ Ντασσέν Ποτέ την Κυριακή. το 2004. Κατακουζηνού το 1982. Μεγάλες επιτυχίες ήταν τα τραγούδια του: Λες και ήταν χθες. κινηματογράφο. 113 . στο Φεστιβάλ Καννών. αλλά δεν τελείωσε τις σπουδές του για να αφιερωθεί στη μουσική. Έζησε και εργάσθηκε στο εξωτερικό και στην Ελλάδα. Είναι ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες μουσικοσυνθέτες. τηλεόραση. Λίγα λουλούδια αν θέλεις στείλε μου. Γεννήθηκε στη Σμύρνη. Γεννήθηκε στην Ξάνθη και το 1932 η οικογένειά του ήρθε στην Αθήνα.11. Από τεσσάρων ετών έκανε μαθήματα πιάνου. Θα 'ρθω μια νύχτα με φεγγάρι. Γιώργος Μπράμος. σπούδασε στη Γερμανία και τελικά εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα. Θεωρείται (μαζί με τους Αττίκ και Χαιρόπουλο). Από τότε έχει συνθέσει μουσική για τραγούδια. Κώστας Γιαννίδης (1903 . Αργότερα έγραψε τη μουσική για το Κυριακάτικο ξύπνημα. Ο Προμηθέας σε δεύτερο πρόσωπο του Κ. το Δράκο. θέατρο. το 1985 και Νύφες. Συνολικά έγραψε μουσική για 61 ελληνικές ταινίες και για δεκατρείς ξένες. το 1954. Συνολικά έχει επενδύσει μουσικά δεκαεπτά ταινίες και έχει τιμηθεί με Κρατικά βραβεία για τις εξής: Μια τόσο μακρινή απουσία του Στ.qxd 27/3/2007 10:28 Page 113 Κρατικό βραβείο σεναρίου το 1984 και το 1988 για τις ταινίες Ταξίδι στα Κύθηρα και Τοπίο στην ομίχλη. Φέρρη. Αλέκος Σακελλάριος και Γιάννης Γιαννακόπουλος συνεργάστηκαν σε πολλές ταινίες και θεατρικά έργα. Μουσικοσυνθέτες Σταμάτης Σπανουδάκης.1984). Αμέρικα και το Τοπ Καπί κ. Πάμε σαν άλλοτε. Μάνος Χατζηδάκης (1925 . το 1956. Έγραψε μουσική για πολλά έργα του θεάτρου και του κινηματογράφου.ά. Και οι δύο ταινίες είναιτου Π. Είναι στέλεχος καναλιών. ορχήστρες. πριν ασχοληθεί με τη διαφήμιση. Τσιώλη το 1985. Σπούδασε κλασική μουσική και κιθάρα. Άρχισε να σπουδάζει φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.1994). Βούλγαρη. Ο Χατζηδάκης ίδρυσε μουσικούς αγώνες. Ασχολήθηκε με το σενάριο. Πέτρινα χρόνια. το οποίο κέρδισε βραβείο στο ΦΕΚΘ.

Γεννήθηκε στη Χίο το 1925. όχι μόνο έγραφε τη μουσική αλλά εμφανιζόταν ως ερμηνευτής του τραγουδιού και του μπουζουκιού. Έχει συνθέσει μουσική για πολλά κινηματογραφικά έργα μεταξύ των οποίων: Το ξυπόλυτο τάγμα. Γεννήθηκε στο Κιάτο Κορινθίας το 1943. Το 1939 έγινε ο πρώτος σολίστ πιάνου στην ελληνική ραδιοφωνία.11. Γεννήθηκε το 1934 στην Κέρκυρα. Ηλέκτρα. Έχει κερδίσει πολλά βραβεία σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ τραγουδιού. Σε ηλίκία 17 ετών έδωσε το πρώτο του κονσέρτο και από τότε βρίσκεται στην κορυφή της ελληνικής μουσικής. Μυρτιά. Ο άνθρωπος με το γαρύφαλλο. Έγραψε 16 μουσικά κομμάτια για το σινεμά. Μίκης Θεοδωράκης. Από τότε έγραψε μουσική για 26 ταινίες δύο από τις οποίες έχουν βραβευθεί στο ΦΕΚ: Κορίτσια στον ήλιο το 1968 και Ρεμπέτικο το 1983.). Φοβού τους Έλληνες κ. Το 1965 ήρθε στην Ελλάδα και έγινε ο βασικός συνθέτης του Νέου Κύματος.1992). Μεταξύ των κινηματογραφικών επιτυχιών είναι το Κάθε λιμάνι και καημός κ. Έγραψε τη μουσική 110 ταινιών μεγάλου μήκους. Είναι διεθνώς γνωστή η δράση του για τη διεθνή ειρήνη και τη μουσική. Το 1961 συνέθεσε την πρώτη του μουσική για το θεατρικό έργο Τα κόκκινα φανάρια (που του χάρισε αργότερα διεθνή αναγνώριση και Όσκαρ όταν έγινε κινηματογραφική ταινία). Σταύρος Ξαρχάκος. Μάτια Βουρκωμένα κ. Το μπλόκο. Υπομονή. Διέπρεψε και στο εξωτερικό. Συμμετείχε στο Φεστιβάλ των Καννών το 1960 ερμηνεύοντας ζωντανά τη μουσική του Μάνου Χατζηδάκη στην ταινία του Ζυλ Ντασσέν Ποτέ την Κυριακή. Στον κινηματογράφο άρχισε να συνθέτει μουσική το 1960. Γιώργος Κατσαρός. μάλιστα είναι από τους παραγωγικότερους συνθέτες τραγουδιών αφού έχει στο ενεργητικό του περισσότερες από 1000 δημιουργίες.ά.ά. στις ταινίες. εφόσον ήταν ο πρώτος ερμηνευτής του είδους.qxd 27/3/2007 8:31 Page 114 Μίμης Πλέσσας. Έγραψε περισσότερα από 500 τραγούδια. Ασχολήθηκε με τη μουσική από μικρή ηλικία. Το 1961 ξεκίνησε συνεργασία με την Φίνος Φιλμ στην οποία παρέμεινε μέχρι το τέλος της (1977). και το 1962 την πρώτη για την ταινία Ταξίδι του Ντίνου Δημόπουλου. Σπούδασε χημικός και παράλληλα διακρίθηκε στη μουσική. Με το μπουζούκι του έκανε γνωστό το λαϊκό τραγούδι σε όλο τον κόσμο. Έχει αναγνωρισθεί διεθνώς ως μουσική ιδιοφυία και έχει κερδίσει πολλά βραβεία σε πολλά μέρη του κόσμου. Γιώργος Ζαμπέτας (1925 . Διέπρεψε στην Αμερική. Το 1967 πήρε βραβείο στο ΦΕΚΘ για την ταινία: Οι σφαίρες δεν γυρίζουν πίσω. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1924. Άπονη Ζωή. Έχει γράψει μουσική για 100 περίπου ταινίες. Έγραψε μουσική για το θέατρο και για όλα τα είδη του κινηματογράφου. Γιάννης Σπανός. Είναι από τους πιο σημαντικούς σύγχρονους Έλληνες συνθέτες. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1939 και σπούδασε στο ωδείο Αθηνών. Έζησε στο Παρίσι όπου έγραψε περίπου 200 γαλλικά τραγούδια και βραβεύτηκε 3 φορές από τη Γαλλική Ακαδημία. Έχει χαρίσει στο ελληνικό τραγούδι δεκάδες επιτυχίες (Φτωχολογιά. Το έργο του είναι εξαιρετικά σημαντικό και πολύμορφο. 114 . Το 1971 πήρε Βραβείο μουσικής στο ΦΕΚΘ για την ταινία Εκείνο το καλοκαίρι.ά. Τις περισσότερες φορές.

Γεννήθηκε το 1939 στο Ηράκλειο της Κρήτης. 35 θεατρικά έργα. Αγγελόπουλου. Αγγελόπουλο (1984 μέχρι σήμερα) είναι από τις πιο επιτυχημένες της ιστορίας του ελληνικού κινηματογράφου. Γεννήθηκε το 1959 στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου και είναι ένας από τους μεγαλύτερους Έλληνες συνθέτες της γενιάς του.ά. Έγραψε μουσική για 32 ελληνικές ταινίες. Δημήτρης Παπαδημητρίου. Άγγιγμα ψυχής κ.). οι ταινίες με τον Θ. Το 1960 ήρθε στην Αθήνα και κατόπιν στο Παρίσι όπου ολοκλήρωσε τις σπουδές του.11. Βραβεία για τις ταινίες: Περιπλάνηση (1979) και Ρόζα (1982) του Χρ. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1920. και για το θέατρο. έργα για πιάνο κ. Γεννήθηκε στα ορεινά της Δωρίδας στον Παρνασσό και 6 ετών ήρθε στην Αθήνα. Δαλιανίδη Αμαρτωλοί. Το 1973 έκανε τον πρώτο της μεγάλο δίσκο Μεγάλη Αγρύπνια. Λουκιανός Κηλαηδόνης.qxd 27/3/2007 8:31 Page 115 Κώστας Καπνίσης. Μέχρι σήμερα έχει γράψει μουσική για 43 ελληνικές ταινίες και μερικές ξένες. Κατόπιν στο Παρίσι σπούδασε εθνομουσικολογία καθώς και ενορχήστρωση και διεύθυνση ορχήστρας. Επίσης έγραψε μουσική για πολλά τραγούδια. Παπαφλέσσας κ. Η συνεργασία της με τον Θ. Αγγελόπουλο. Γιώργος Χατζηνάσιος. Έχει κάνει εκατοντάδες συναυλίες και 15 προσωπικούς δίσκους. Το 1956 ήρθε στην Αθήνα όπου σπούδασε στο Ωδείο και στο Πάντειο. Έχει κερδίσει δύο βραβεία στο ΦΕΚΘ για τις ταινίες Μικρές Αφροδίτες (1963) και Η μοίρα ενός αθώου (1965). Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1942 και έπαιξε πιάνο σε ηλικία 6 ετών. καθώς επίσης για την τηλεόραση (Μυστικοί αρραβώνες. Έμεινε στην ιστορία για τις μουσικές του συνθέσεις στις δραματικές και επικές ταινίες της περιόδου 1967 . όπου σπούδασε μουσική στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών και παράλληλα ιστορία και αρχαιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει γράψει μουσική για το θέατρο..1973. Χροστοφή. όπερα. και από τότε έγραψε πολλές συνθέσεις για τον κινηματογράφο. Στον κινηματογράφο ξεκίνησε το 1951 γράφοντας τη μουσική της ταινίας Μια νύχτα στον Παράδεισο του Θανάση Μεριτζή. Έχει γράψει μουσική: για 19 κινηματογραφικές ταινίες από τις οποίες οι 6 έ115 . Στα 13 του έγραψε τις πρώτες μελωδίες. Οι κυριότερες: Κονσέρτο για πολυβόλα. Μαρκετάκη και Καλή Πατρίδα σύντροφε (1986) του Λευτέρη Ξανθόπουλου. τα οποία βραβεύτηκαν. Γιάννης Μαρκόπουλος. Έγραψε μουσική για το θέατρο και τον κινηματογράφο. Η Τιμή της Αγάπης (1984) της Τ. και έχει πάρει διεθνή βραβεία. Έχει συνθέσει μουσική για 109 ταινίες και έχει βραβευτεί τρεις φορές στο ΦΕΚΘ. Την πρώτη μουσική επένδυση έγραψε το 1961 για την ταινία Ο άρχων του κάμπου του Μ. Υπολοχαγός Νατάσα. Βλαχάκη. Η πρώτη του μουσική στο σινεμά ήταν το 1975 για τον Θίασο του Θ. Γεννήθηκε στην Κυψέλη της Αθήνας το 1943. Ελένη Καραΐνδρου. 10 τηλεοπτικές σειρές και έχει προβάλει την Ελλάδα σε ολόκληρο τον κόσμο. Έγραψε μουσική για το σινεμά (10 ταινίες) και για το θέατρο. Έχει γράψει μουσική για 16 ελληνικές ταινίες.ά. τραγούδια. Η σταδιοδρομία του είναι γεμάτη διακρίσεις.ά. Συγκαταλέγεται στους σημαντικότερους Έλληνες συνθέτες του 20ου αιώνα. Η πρώτη του μουσική για τον κινηματογράφο γράφτηκε το 1971 για την ταινία του Γ. πολλές ξένες.

για το θέατρο. Έχει γράψει μουσική για 42 κινηματογραφικές ταινίες από τις οποίες οι 6 είναι ελληνικές. Επίσης έχει περισσότερους από 20 προσωπικούς δίσκους και έχει συνεργαστεί με ξένους καλλιτέχνες. Βαγγέλης Παπαθανασίου. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1952. Γεννήθηκε στο Βόλο το 1943. 116 . Νίκος Κυπουργός. Έχει συνθέσει πολλά μουσικά έργα μεταξύ αυτών και μουσική για 33 ταινίες από τις οποίες για τις τρεις έχει βραβευτεί. από τις 23 ταινίες βραβεύτηκε για τις 7. τηλεοπτικές σειρές και ραδιοφωνικές εκπομπές. τραγούδια και σημαντικά έργα κλασικής μουσικής που παρουσιάζονται με επιτυχία σε διάφορα μέρη του κόσμου. Επίσης έγραψε μουσική για 50 θεατρικές παραστάσεις μεταξύ αυτών και παιδικές. την τηλεόραση. Νίκος Μαμαγκάκης.11. Σπούδασε νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μουσική στο Παρίσι.qxd 27/3/2007 8:31 Page 116 χουν βραβευθεί. Γεννήθηκε το 1929 στο Ρέθυμνο και σπούδασε στο Ελληνικό Ωδείο Αθηνών και στο Μόναχο. Έχει δημιουργήσει πολλά σημαντικά έργα και έχει βραβευτεί πολλές φορές. Από τα τέλη της δεκαετίας του '80 έγραψε μουσική για τον κινηματογράφο και διακρίθηκε πολλές φορές. Έχει διεθνή σημαντική καριέρα και αναγνώριση.

στο Λονδίνο και στη Λισαβώνα. ήταν από τους πρώτους «ηθοποιούς» του κόσμου. Ήταν η πρώτη κωμωδία και μια από τις δέκα που προβλήθηκαν με πληρωμή στην έναρξη του κινηματογραφικού θεάματος. Η ταινία γυρίστηκε το 1894. ο οποίος κλήθηκε από τον κ. να προσφέρει τις υποκριτικές (για την ακρίβεια ξυριστικές) ικανότητες στην πρώτη σημαντική ταινία της εποχής των κινητοσκοπίων του Edison.qxd 27/3/2007 8:33 Page 117 ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΕΝΟΤΗΤΑ Έλληνες σκηνοθέτες στο εξωτερικό και άλλοι Εισαγωγικά Ο Νίκος Θεοδοσίου στο βιβλίο του Ο Μετανάστης Κινηματογράφος μεταξύ άλλων γράφει: Ένας Έλληνας. λοιπόν. αμερικανικού ανεξάρτητου κινηματογράφου. Θεωρείται ο πατέρας του σύγχρονου. με το Χρυσό Λιοντάρι στο Φεστιβάλ Βενετίας. Το μοναδικό σωζόμενο από τα κινητοσκόπια του Edison που έφεραν οι δύο Έλληνες από την Αμερική βρίσκεται στο Μουσείο της Γαλλικής Ταινιοθήκης στο Παρίσι. το 1960 (Shadows). Αυτό συνέβη όταν το 1893 είδαν τα πρώτα κινητοσκόπια στην Παγκόσμια Έκθεση στο Σικάγο και τον επόμενο χρόνο τα αγόρασαν. Ενδεικτικός κατάλογος σκηνοθετών Κασσαβέτης Τζον (1929 Νέα Υόρκη . με τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου το 1984.. συνέβαλαν με τον τρόπο τους. (Love Streams).. Αυτός. διαρκεί 29 δευτερόλεπτα όπως όλες οι ταινίες της περιόδου. ένας μετανάστης ανάμεσα στις δεκάδες χιλιάδες που στοιβάζονταν τότε στα πλοία για να φύγουν από τη φτώχεια μιας χώρας. σκηνοθέτησε δεκατέσσερις. Έπαιξε σε τριάντα έξι ταινίες ως ηθοποιός. το 1980 (Gloria). Αυτός ο μετανάστης. 117 . Γνώρισε μεγάλη επιτυχία.1989 Λος Άντζελες). Βραβεύτηκε με το Βραβείο Κριτικών στο Φεστιβάλ Βενετίας. ίδρυσαν εταιρεία και άρχισαν τις πωλήσεις στο Παρίσι. William Dickson. ο πρώτος Έλληνας ηθοποιός. στην εξέλιξη του κινηματογράφου. ήταν παραγωγός σε δύο. έμποροι με τόπο επαγγελματικής δράσης το Λονδίνο. Δύο άλλοι Έλληνες μετανάστες. Ένα χρόνο αργότερα έγινε το πρώτο remake. ο Γιώργος Τραγίδης και ο Γιώργος Γεωργιάδης. έγραψε το σενάριο σε δώδεκα. και αυτοί. μέσα σε ένα πρωτόγονο κινηματογραφικό πλατό. έκανε ότι ξυρίζει έναν πελάτη στο αυτοσχέδιο κουρείο. ήταν ένας απλός κουρέας.12. γιο μεταναστών από την Αγγλία και βοηθό του Edison. που δεν γνωρίζουμε το όνομά του. Την ταινία είδε ο πατέρας των αδερφών Lumiere και είπε στους δυο γιους του να φτιάξουν μια παρόμοια.

Στις επτά ταινίες συνεργάσθηκε με την Κατερίνα Θωμαδάκη. Κοσμάτος Τζωρτζ. στα ελληνικά Κατά μέτωπον. Γύρισε εννέα ταινίες ως σκηνοθέτης και σεναριογράφος. Το 1969 τιμήθηκε. Ήταν συνιδρυτής του περίφημου Actor's Studio το 1947.qxd 27/3/2007 8:33 Page 118 Kόκκινος Άννα. Εργάσθηκε στη Γαλλία και στις ΗΠΑ. 7 ταινίες ως παραγωγός. Ήταν σκηνοθέτης του θεάτρου και του κινηματογράφου. Επίσης με τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερης σκηνοθεσίας το 1948 και το 1955 (για τις δύο που προαναφέρθηκαν). σε δύο έγραψε το σενάριο και σε δύο ήταν παραγωγός. το 1954 πήρε το Αργυρό Λιοντάρι και το 1955 το OCIC για το On the waterfront. Στο Φεστιβάλ Καννών κέρδισε βραβείο καλύτερης δραματικής ταινίας το 1955 για την ταινία East of Eden. Κατηγορήθηκε από πολλούς λόγω της στάσης του κατά τη διάρκεια του Μακαρθισμού. Εργάσθηκε στην Ιταλία και στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής. Amerika. Τιμήθηκε με Όσκαρ σκηνοθεσίας το 1947 για την ταινία Gentleman's Agreement και το 1955 για την ταινία On the waterfront. Φωτόπουλος Τζέιμς. Έκανε 21 ταινίες ως σκηνοθέτης. που έχει ως θέμα της τη ζωή των Ελλήνων της Αυστραλίας. Γεννήθηκε το 1976 στο Ιλινόις των ΗΠΑ. Σκηνοθέτησε εικοσιμία ταινίες. σε τέσσερις ηθοποιός και σε τρεις παραγωγός. Γεννήθηκε το 1941 στην Τοσκάνη της Ιταλίας. Σκηνοθέτησε δέκα ταινίες. Κλωνάρη Μαρία. Το 2002 το βραβείο Cecar καλύτερου σεναρίου για την ταινία Amen. Στο Φεστιβάλ Βενετίας το 1950 πήρε το Ειδικό Διεθνές Βραβείο για το Panic in the streets. Καζάν (Καζαντζόγλου) Ηλίας. Γεννήθηκε το 1933 στα Λουτρά Ηραίας. Γεννήθηκε το 1909 στην Κωνσταντινούπολη και πέθανε το 2003 στη Νέα Υόρκη. το1951 το Ειδικό Βραβείο Επιτροπής για το A streetcar named Desire. Το 1999 βραβεύτηκε με Όσκαρ για το σύνολο του έργου του. Το 1975 κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας για την ταινία Section Speciale Το 1983 κέρδισε Όσκαρ και BAFTA για την ταινία Missing.12. Γύρισε την ταινία Head on. με το ειδικό βραβείο επιτροπής Φεστιβάλ Καννών και τον ίδιο χρόνο με το Όσκαρ καλύτερης ξενόγλωσσης ταινίας για την Αλγερία. σε δεκατέσσερις ήταν σεναριογράφος. Το 1990 τη Χρυσή Άρκτο στο Φεστιβάλ Βερολίνου για την ταινία «Music Box». το 1957 για το Baby doll και το 1964 για το περίφημο Amerika. για την ταινία «Ζ». Κέρδισε επίσης και πολλά βραβεία για το θέατρο. 118 . Το 1996 πήραν το Μεγάλο Βραβείο στο Φεστιβάλ του Λοκάρνου για την ταινία τους L'Ange Amazonien. Πήρε το Μεγάλο Βραβείο στα Φεστιβάλ Ταινιών Underground του Σικάγου και της Νέας Υόρκης το 2000 για την ταινία Migrating Forms. 5 ως σεναριογράφος και 5 ως ηθοποιός. Γαβράς Κώστας. σε τρεις έγραψε το σενάριο και σε μια ήταν παραγωγός. Γεννήθηκε το1950 στο Κάιρο και εργάζεται στη Γαλλία. Σκηνοθέτησε τέσσερις ταινίες.

Γάμος αλλά ελληνικά. στα κινούμενα σχέδια και ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Σκηνοθέτησε μια ταινία και διηύθυνε τη φωτογραφία τριάντα τριών ταινιών. Γεννήθηκε το 1909 και πέθανε στην Αθήνα το 1993. Το 2000 πήρε το βραβείο Prix Vision στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ Αβινιόν για την ταινία 27 missing kisses. Το 1965 έλαβε τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για την ταινία Το Μπλόκο. Γεννήθηκε στον Καναδά το 1962. Το 2002 σκηνοθέτησε την ταινία My big fat Greek wedding . Τιμήθηκε το 1975 με το Όσκαρ Καλύτερου Καλλιτεχνικού Διευθυντή και Σκηνογράφου για την ταινία The Godfather Part 2 κ. Γεννήθηκε το 1961 και εργάζεται στις ΗΠΑ. Γεννήθηκε στις ΗΠΑ το 1932. Γεννήθηκε το 1928 στις ΗΠΑ και πέθανε το 1992 στη Γερμανία. Κύρου Άδωνις. Ηθοποιός και σεναριογράφος. Ζαχαρίας Μάνος. Σκηνοθέτησε τέσσερις ταινίες και ήταν παραγωγός πέντε ταινιών. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1962. Με τη Χρυσή Σφαίρα καλύτερου σεναρίου. Ήταν από τους κορυφαίους δημιουργούς του αμερικανικού πειραματικού κινηματογράφου. Νία ( Αντωνία . το οποίο ειδικεύτηκε στον Σοφοκλή και στον Σαίξπηρ. Οργάνωσε το Toy Theatre στις ΗΠΑ. Ταβουλάρης Ντιν.12. Σκηνοθέτησε επτά ταινίες με την Μαρία Κλωνάρη. Γεννήθηκε το 1923 στην Αθήνα και πέθανε το 1985 στο Παρίσι. σκηνοθέτης οκτώ και σεναριογράφος έξι ταινιών. Τατούλης Γιάννης. 119 . κριτικός κινηματογράφου.ά. Είναι ειδικευμένος στην τηλεόραση. Εργάζεται στις ΗΠΑ. Αγωνίστηκε στην Ισπανία εναντίων του Φράνκο. Γύρισε έξι ταινίες ως σκηνοθέτης. Τιμήθηκε με το βραβείο Χρυσός Αλέξανδρος στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης για το έργο του. Εργάζεται στην Αυστραλία. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1949 και εργάζεται στη Γαλλία. Το 1997 του απονεμήθηκε το βραβείο Χρυσός Αλέξανδρος στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης για τη συνολική προσφορά του στον παγκόσμιο κινηματογράφο.qxd 27/3/2007 8:33 Page 119 Θωμαδάκη Κατερίνα. Γεννήθηκε το 1954 στην Αυστραλία. έξι ως σεναριογράφος και τέσσερις ως παραγωγός. Μαρκόπουλος Γκρέγκορυ.Ευγενία ) Βαρδάλος. Βραβεύτηκε με το βραβείο Καλύτερου σεναρίου στο Διεθνές Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. το 2005. Σκηνοθέτησε εικοσιοκτώ ταινίες και έγραψε το σενάριο για οκτώ. για την ταινία Citizen Ruth. για το Sideways. το 1996. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1922 και εργάσθηκε στη Σοβιετική Ένωση και στη Γαλλία. Διετέλεσε σύμβουλος κινηματογραφίας του ΥΠΠΟ και πρόεδρος του ΕΚΚ. για την ταινία About Schmidt και το 2005 για το Sideways. Σκηνοθέτησε εννέα ταινίες. Γρηγόρης Θαλασσινός ( Gregg Tallas ). Παπαδόπουλος Αλέξανδρος ( Peyne Alexander ). Παπαμιχαήλ Φαίδων. Ήταν συγγραφέας. Σκηνοθέτησε έντεκα ταινίες και έγραψε τέσσερα σενάρια. Επίσης τιμήθηκε με το Όσκαρ καλύτερου σεναρίου. το 2003.

πρόεδρος της Twentieth Century Fox. πριν ακόμα τελειοποιηθεί. Μαράντη Εύη. παρά τη στενότητα του χώρου. στη Γαλλία.Σαπουντζάκη. Δουκάκη Ολυμπία. επτά ως μοντέρ και έξι ως ηθοποιός. Ανάμεσά τους είναι οι ακόλουθοι: Αναστασάκη Τζένιφερ. Το 1985 βραβεύτηκε με το Χρυσό Λιοντάρι στη Βενετία και άλλα βραβεία επίσης για την ταινία. Κοτέας Ηλίας. Γενικά έχει διακριθεί πολλές φορές. Σανσόν Υβόν. 120 . Σημαντικότατος παράγων στην αμερικανική κινηματογραφία ήταν ο Σπύρος Σκούρας. Θα ήταν παράλειψη. Τσακίρης Γιώργος. για την ταινία Le Bonheur. Η Θεώνη Όλντριτζ .1962. το 1965.12.ντοκυμαντέρ Ulysse.ά.Δίχως στέγη δίχως νόμο. Επίσης έχει τιμηθεί με βραβεία για θεατρικές παραστάσεις στο Μπρόντγουεϊ. προβλέποντας την επιτυχία του. Το 1975 τιμήθηκε με το Όσκαρ ενδυματολογίας για την ταινία The Great Gatsby. Το 1952 εξασφάλισε πρώτος τα δικαιώματα του σινεμασκόπ από τον εφευρέτη του. να μην αναφέρουμε μερικούς από τους σπουδαίους ηθοποιούς μας που καταξιώθηκαν στο εξωτερικό. Ήταν επίσης φωτογράφος και φωτορεπόρτερ. κατά το διάστημα 1942 . που αγαπήθηκε και στην Ελλάδα Sans Toit ni Loi . εικοσιτέσσερις ως σεναριογράφος. Σαβάλας Τέλης (Αριστοτέλης). Κουλούρης Γιώργος. Έχει πάρει μέρος σε τριάντα έξι ταινίες ως σκηνοθέτης. Βραβεύτηκε με την Αργυρή Άρκτο. Γεννήθηκε το 1928 στις Βρυξέλλες του Βελγίου και εργάζεται στη Γαλλία. για την ταινία μικρού μήκους . Ο Σκούρας γεννήθηκε στην Ελλάδα το 1893 και πέθανε στη Νέα Υόρκη το1971. στο Βερολίνο. Έχει γυρίσει σαράντα δύο ταινίες ως ενδυματολόγος. Το 2000 επίσης τιμήθηκε με το Μεγάλο Βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ Σικάγου και το Βραβείο Κοινού στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ του Μόντρεαλ. πήραν βραβεία και διακρίσεις. Κάρρας Άλεξ. Τσοπέυ Κορίνα. Βουτσινάς Ανδρέας (και σκηνοθέτης θεάτρου) κ. Το 1982 βραβεύτηκε επίσης με το βραβείο Cecar.qxd 27/3/2007 8:33 Page 120 Ανιές Βαρντά.Βαχλιώτη γεννήθηκε το 1932 στη Θεσσαλονίκη και εργάζεται στις ΗΠΑ.

Αθήνα 2001 12. Καψωμένος Ε. διαδίκτυο. Κολιοδήμος Δημήτρης.Φιλμογραφία. Ρούβας Άγγελος . Παγουλάτος Αντρέας. Αθήνα 1990. Αθήνα 1989 3. Αποτίμηση και Προοπτικές. Αθήνα 2004. Κινηματογραφικό Αρχείο. 5. Παπαδημητρίου Λ. Αθήνα 1998. Εννέα Προτάσεις για την κινηματογραφική ποιητική του ντοκιμαντερίστα Βασίλη Μάρου. εκδ.λαϊκή μνήμη και ιδεολογία. Ιστορία. Καστανιώτη. Παπαζήση. Ελληνικός Κινηματογράφος.. «Ελληνικό Σχολείο και Κινηματογράφος. Υπουργείου Εξωτερικών. . εκδ. εκδ. Αθήνα 2000. διαδίκτυο. Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών . Ελληνικός Κινηματογράφος 1950-1967.. Καστανιώτη. Αιγόκερως. Γένους. Δερμεντζόπουλος Χ..ΘΕΜΕΛΙΟ. Αθήνα 2002. Αθήνα 2000. τόμοι 5.. 13. εκδ. Καρακίτσου .qxd 27/3/2007 8:34 Page 121 Βιβλιογραφία 1.Douge Ν. 6.. εκδ. Θεοδοσίου Νίκος. εκδ. 10. Ραφαηλίδης Βασίλης. Αθήνα 1993.bibliografia. Εκπαιδευτήρια Γείτονα. Μητροπούλου Αγλαΐα. Καρτάλου Α. Λεξικό Ταινιών Μικρού Μήκους 1939-1992. Κομνηνού Μαρία. Εταιρεία Παιδείας και Πολιτισμού «Εντελέχεια».Βιογραφικά. 121 . Αθήνα 2003. Κομνηνού Mαρία. Ξανθόπουλος Λευτέρης. Εκπαιδευτήρια Γείτονα. μια δύσκολη σχέση» από τον συλλογικό τόμο Ελληνικό Σχολείο και Πολιτισμός στην προοπτική του 21ου αιώνα.. Στάθης Βαλούκος. 11. 18. Ελληνική Κινηματογραφία 1965-1975: θεσμικό πλαίσιο.Σταθακόπουλος Χρήστος. Ελευθεριώτης Δ. 9. 1905-2005. Λεξικό Ελληνικών Ταινιών. 2. Κωνσταντοπούλου Φωτεινή (επιμέλεια). Από την Αγορά στο θέαμα. οικονομική κατάσταση. εκδ. 4. Λεβεντάκος Δ. Ξαναβλέποντας τον Παλιό Ελληνικό Κινηματογράφο. Αιγόκερως. εκδ. Ελληνικά Γράμματα. Ραφαηλίδης Βασίλης. εκδ. β΄ έκδοση. εκδ. εκδ Αιγόκερως. Κομνηνού Μαρία. από τον συλλογικό τόμο Η Ελλάδα στο γύρισμα του εικοστού αιώνα. Αθήνα 2006.. Νεανικό Πλάνο. Αθήνα 1993. Αθήνα 2001.Σολδάτος Γιάννης.finatec ΑΕ. Δελβερούδης Ε. Ιστορία του Ελληνικού Κινηματογράφου. Παραδείση Μ. 14. 8. 7. 15. «Σχεδιάγραμμα Ελληνικού Κινηματογράφου». 17.. Αιγόκερως. Το Βλέμμα του Ποιητή. Ο Μετανάστης Κινηματογράφος.Κέντρο Οπτικοακουστικών Μελετών. Φιλμογραφία του Ελληνικού Κινηματογράφου. 16. εκδ. Δημητρίου Αλίντα. Χρυσάνθη Σωτηροπούλου. Γιάννα Αθανασάτου. Ελληνικός Κινηματογράφος. Η Ταινία Μικρού Μήκους και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Παπαζήση. εκδ. Το Ομιχλώδες Τοπίο της Ιστορίας. Αθήνα 1980 και με επιμέλεια Μαρίας Κομνηνού. εκδ. Αθήνα 2001.

22. Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση.qxd 27/3/2007 8:34 Page 122 19. Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και νέους.Μπριτάννικα. Γεώργιος Πλειός. επιμέλεια Χρήστος Κωνσταντόπουλος. εκδ. www. 20.bibliografia. gfc. 122 . Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.gr 21. Αιγόκερως. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος. Αθήνα 2006. Πολύτροπον.Λαρούς. Αθήνα 2005. Ροβήρος Μανθούλης. εκδ.

Αθήνα 2003. Αθήνα 1980 και με επιμέλεια Μαρίας Κομνηνού. διαδίκτυο. Αιγόκερως.ΘΕΜΕΛΙΟ.qxd 27/3/2007 8:34 Page 121 Βιβλιογραφία 1. εκδ. Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών . Ξαναβλέποντας τον Παλιό Ελληνικό Κινηματογράφο. Καψωμένος Ε. εκδ. Λεξικό Ταινιών Μικρού Μήκους 1939-1992. 5.. . Ξανθόπουλος Λευτέρης. «Ελληνικό Σχολείο και Κινηματογράφος. Το Βλέμμα του Ποιητή. Αθήνα 2000. Κολιοδήμος Δημήτρης. Καρτάλου Α. β΄ έκδοση. 18. διαδίκτυο. Γένους. εκδ. Αθήνα 2006. Νεανικό Πλάνο.Σολδάτος Γιάννης.Κέντρο Οπτικοακουστικών Μελετών. Ελληνικά Γράμματα. Κομνηνού Mαρία. Ραφαηλίδης Βασίλης..finatec ΑΕ. Λεβεντάκος Δ. Από την Αγορά στο θέαμα. 9. Δερμεντζόπουλος Χ. Κωνσταντοπούλου Φωτεινή (επιμέλεια). Αθήνα 2004. Υπουργείου Εξωτερικών. 17. 8. εκδ. Ρούβας Άγγελος . Ιστορία του Ελληνικού Κινηματογράφου. Εκπαιδευτήρια Γείτονα. Αθήνα 2002. Αθήνα 2000.bibliografia. Κομνηνού Μαρία.. εκδ Αιγόκερως. Αθήνα 1993. Καστανιώτη. Γιάννα Αθανασάτου. Ελληνικός Κινηματογράφος. εκδ. Ελληνική Κινηματογραφία 1965-1975: θεσμικό πλαίσιο. Αθήνα 1993. Αθήνα 2001. Εταιρεία Παιδείας και Πολιτισμού «Εντελέχεια». Καστανιώτη. Εκπαιδευτήρια Γείτονα. Εννέα Προτάσεις για την κινηματογραφική ποιητική του ντοκιμαντερίστα Βασίλη Μάρου. «Σχεδιάγραμμα Ελληνικού Κινηματογράφου». Κινηματογραφικό Αρχείο. εκδ. οικονομική κατάσταση.λαϊκή μνήμη και ιδεολογία. 7. Αθήνα 2001. μια δύσκολη σχέση» από τον συλλογικό τόμο Ελληνικό Σχολείο και Πολιτισμός στην προοπτική του 21ου αιώνα. Ελληνικός Κινηματογράφος. 1905-2005.. εκδ. Παγουλάτος Αντρέας. Παπαζήση. εκδ. Αθήνα 1989 3. από τον συλλογικό τόμο Η Ελλάδα στο γύρισμα του εικοστού αιώνα. εκδ. Κομνηνού Μαρία. Αιγόκερως. Ραφαηλίδης Βασίλης. 16. 121 . 2. 14.Βιογραφικά. Ιστορία. 11. Καρακίτσου .Σταθακόπουλος Χρήστος. Μητροπούλου Αγλαΐα. εκδ.. Χρυσάνθη Σωτηροπούλου.Φιλμογραφία.. Αθήνα 1990. Αθήνα 1998. Θεοδοσίου Νίκος. Στάθης Βαλούκος. Ελευθεριώτης Δ. εκδ. Ελληνικός Κινηματογράφος 1950-1967.. Παπαζήση. Φιλμογραφία του Ελληνικού Κινηματογράφου. Δελβερούδης Ε. Ο Μετανάστης Κινηματογράφος.Douge Ν. 4. 15. Αθήνα 2001 12. 13. Δημητρίου Αλίντα. Η Ταινία Μικρού Μήκους και το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. εκδ. 6. Λεξικό Ελληνικών Ταινιών. Αποτίμηση και Προοπτικές. Παραδείση Μ. 10.. τόμοι 5. Παπαδημητρίου Λ. εκδ. Το Ομιχλώδες Τοπίο της Ιστορίας. Αιγόκερως.

www.gr 21. gfc. Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Ολυμπίας για παιδιά και νέους. Γεώργιος Πλειός. Αθήνα 2005. Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος. εκδ. Πολιτισμός της εικόνας και εκπαίδευση. 20. Αθήνα 2006.bibliografia. Αιγόκερως.Μπριτάννικα. Ροβήρος Μανθούλης. 122 . επιμέλεια Χρήστος Κωνσταντόπουλος.qxd 27/3/2007 8:34 Page 122 19. Πολύτροπον. εκδ. Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου. 22.Λαρούς.