You are on page 1of 21

NDEKLER STRATEJK PLAN HAZIRLAMA KILAVUZU............................................................ 2 Stratejik Plan Hazrlama Klavuzunun Amac ....................................................................... 2 Birimlerin Stratejik Aamalar ...............................................................................................

3 STRATEJK PLANLAMA SREC ............................................................................ 4 BRMLER N STRATEJK PLANLAMA RAPOR FORMATI ................................. 5 GR .......................................................................................................................... 6 BRMN TANIMI VE SINIRLARININ ZLMES: ...................................................... 6 MEVCUT DURUM ANALZ ....................................................................................... 6 Yasal ykmllklerin ve mevzuatn incelenmesi................................................................. 6 Birimlerin Grev ve Fonksiyonlar ve bunlara ilikin rn ve hizmetlerin belirlenmesi ...... 6 Payda Analizi ........................................................................................................................ 7 Paydalarn tespit edilmesi ................................................................................................ 7 Paydalar nceliklendirme................................................................................................ 8 evre Analizi ..................................................................................................................... 9 Birimin yaps ..................................................................................................................... 9 nsan kaynaklar ............................................................................................................... 10 Fiziksel kaynaklar ............................................................................................................ 10 Kurum Kltr ................................................................................................................. 10 Teknolojik yap ................................................................................................................. 10 Gl ynler:.................................................................................................................... 10 Zayf ynler: ..................................................................................................................... 10 D evre Analizi ................................................................................................................. 11 Frsatlar: .......................................................................................................................... 11 Tehditler: .......................................................................................................................... 11 SWOT (GZFT) Analizi ........................................................................................................ 12 GZFT/TFZG Matris Analizi ve Stratejiler ........................................................................... 12 GELECEN TASARIMI ...........................................................................................16 Misyon:................................................................................................................................. 16 Vizyon: ................................................................................................................................. 16 Temel Deerler (kuma deer katan ilke ve prensipler): ....................................................... 17 Stratejik Ama: ..................................................................................................................... 17 Stratejik Hedef: .................................................................................................................... 17 Strateji (Faaliyet-Proje): ....................................................................................................... 18 Performans Gstergesi: ........................................................................................................ 18 Performans ltleri: ........................................................................................................... 18 STRATEJK AMA VE HEDEFLER FORMATI ............................................................. 19 MALYETLENDRME ................................................................................................20 ZLEME DEERLENDRME .....................................................................................20 STRATEJK AMA VE HEDEFLER FORMU ................................................................. 21

STRATEJK PLAN HAZIRLAMA KILAVUZU


Stratejik Planlama Kurumsal Deerlendirme Srecinin nemli bir parasdr. Stratejik planlama ile; Kurumun genel deerlendirilmesi gerekletirilerek, Paydalar belirlendikten sonra, zayf ve kuvvetli ynler ile nndeki frsatlar ve karlalabilecek olas tehditler ortaya karlm olacaktr. Bylece Kurum olarak; KMZ?, NEREDEYZ? ve NEREYE ULAMAK STYORUZ? Sorularnn cevab verilmi olacaktr. Belirlenecek Amalar erevesinde; ulamak istenen yer iin Hedefler; bu hedeflere nasl ulalaca da Stratejilerle ortaya konmu olacaktr. Bu btnlk ierisinde hazrlanacak olan rapor; uzun dnemli (4 ve daha fazla yllk) hedeflerin yansra; kaynak, zamanlama ve sorumlularn belirlendii Yllk Planlarn ve planlara ilikin performans kriterlerini de ierecektir. Bir kurumun Startejik Plannn hazrlanmas iin aadaki sistematik yap ngrlmtr: ncelikle birimler kendi zdeerlendirme ve stratejik planlarn hazrlamaldr. Bu aamann salkl olabilmesi iin Stratejik Plan Hazrlama Klavuzu hazrlanmaldr. htiya duyulacak her trl bilgi ve Tablo bu klavuzda ierilmelidir. Ayrca tm birimlere Stratejik Plan Hazrlama Eitimi Stratejik Planlama Ekibi tarafndan verilmelidir. Daha sonra birimler baznda hazrlanan bu raporlar Stratejik Planlama Ekibince deerlendirilerek kurumun Stratejik Plan hazrlanacaktr. Her birimde daha nceden belirlenmi olan komisyonlardan bir bakan sorumlu olacaktr. Komisyon bakanlarnn grevi; stratejik plan taslaklarn hazrlayarak Stratejik Planlama Ekibine, duyurulacak tarihine kadar ulatrmaktr. Birimler, stratejik planlarn hazrlarken karlaacaklar sorunlarla ilgili olarak Stratejik Planlama Ekibi ile irtibata geebilirler. Stratejik Plan Hazrlama Klavuzunun Amac Stratejik Plan Hazrlama Klavuzunun amac; Birimlerimize stratejik planlamann gereini anlatmak. Birimlerimizin hazrlayacaklar stratejik planlar iin yol gsterici olmak. Birim bazndaki stratejik planlarn standart bir yapda olmasn salamak. Tm birimlerin stratejik planlamaya katlmn salamak. Birimlerin katlmn en st birimden en alt birime doru deil en alt birimden en st birime tamak. Stratejik Planlama Ekibiyle uyumlu alarak, kurumun stratejik plann oluturmaktr.

Sayfa:2/21

Birimlerin Stratejik Aamalar Kurumdaki tm birimler kendi stratejik planlarn hazrlayacaklardr. Birimlerdeki tm elemanlarn stratejik plan oluturma srecine katlm esastr. Ancak, eleman says fazla olan birimlerde komisyon kurulmas nerilmektedir. Birimlerin hlihazrdaki konumlarn saptamas amacyla, Stratejik Planlama Ekibi tarafndan oluturulan tablo ve formlarn doldurulmas gerekmektedir Doldurulan formlar birimlerin konumlarn belirlemesi asndan son derece nemlidir. Elde edilen bilgiler nda hedeflerin ve ltlerin belirlenmesi salanacaktr.

RNEK ALIMA EMASI (HYERARK) GENEL SEKRETERLK

Genel Sekreter Yardmcl

Genel Sekreter Yardmcl

Genel Sekreter Yardmcl

Daire Bakanl Daire Bakanl Daire Bakanl


Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk

Daire Bakanl Daire Bakanl Daire Bakanl


Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk

Daire Bakanl Daire Bakanl Daire Bakanl


Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk Mdrlk

Sayfa:3/21

STRATEJK PLANLAMA SREC


KAVRAM YNTEM
- SWOT Analizi D evre Analizi evre Analizi - Payda Analizi - Kuruluun varolu gerekesi - Temel lkeleri - Arzu edilen gelecek - Orta-Uzun Vadeli Amalar - llebilir Hedefler - Hedeflere Ulama Yntemleri - Planlar - Kaynak Planlar - Raporlama - Performans Gstergeleri - Performans Ynetimi

AIKLAMA

MEVCUT DURUM ANALZ

NEREDEYZ?

MSYON, VZYON, LKELER

NEREYE ULAMAK STYORUZ?

STRATEJK AMALAR, STRATEJK HEDEFLER

(FAALYETLER VE PROJELER) STRATEJLER, TAKTKLER

GTMEK STEDMZ YERE NASIL ULAIRIZ? BAARIMIZI NASIL TAKP EDERZ VE DEERLENDRRZ?

ZLEME LME VE DEERLENDRME

Birimlerin Stratejik Planlarn Hazrlama aamalar aadaki gibidir; Stratejik Plan Hazrlama Komisyonlarnn oluturulmas. Birimlerin mevcut durum analizinin yaplmas. Birimlerin vizyon, misyon, deerler ve amalarnn saptanmas. Bilgi formlarnn doldurulmas. Doldurulan formlarn birim kurullarnda tartlmas. Birim Stratejik Plan Raporunun hazrlanmas. Raporun Stratejik Planlama Ekibine iletilmesi.

Sayfa:4/21

BRMLER N STRATEJK PLANLAMA RAPOR FORMATI


Bir kurumun birimleri baznda hazrlanacak olan Stratejik Planlamaya ilikin Rapor Format aadaki balklardan olumaldr. Kapak indekiler GR o Birimin Tanm ve Snrlarnn izilmesi

MEVCUT DURUM ANALZ o o o Yasal ykmllklerin ve mevzuatn incelenmesi Birimlerin faaliyet alanlarnn, rn ve hizmetlerinin belirlenmesi Payda Analizi o o o o Paydalarn tespit edilmesi Paydalar nceliklendirme Birimin Yaps nsan Kaynaklar Fiziksel Kaynaklar Kurum Kltr Teknolojik Yap Gl Ynler Zayf Ynler Frsatlar Tehditler

evre Analizi

D evre Analizi

SWOT (GZFT) Analizi GZFT/TFZG Matris Analizi ve Stratejiler

GELECEN TASARIMI o o o o o o o Misyon Vizyon Temel Deerler Stratejik Amalar Stratejik Hedefler Stratejiler Performans Gstergeleri

MALYETLENDRME ZLEME VE DEERLENDRME

Sayfa:5/21

GR BRMN TANIMI VE SINIRLARININ ZLMES:


Birimin kurulu amacnn ne olduu tanmlanarak yllar ierisinde geirdii kritik aamalarn ne olduu, dnemsel olarak maruz kald deiimler, kar karya kald nemli yapsal dnmlerin neler olduu ve mevcut durumda nasl bir yapya sahip olduu belirtilmelidir.

MEVCUT DURUM ANALZ


Yasal ykmllklerin ve mevzuatn incelenmesi Birimin ulusal ve uluslararas mevzuattan kaynaklanan yasal ykmllkleri ile birimin grev ve sorumluluklaryla mevzuatn uyumu incelenerek ortaya konulmaldr. Birimlerin Faaliyetleri ve bunlara ilikin rn ve hizmetlerin belirlenmesi Bu blmde genelde kurumun, zelde ise birimin faaliyetleri ile bu faaliyet alanlarndaki alma dzeninin genel bir fotoraf ekilmi olacaktr. Tablo 1.1.de bu amaca ynelik rnek form sunulmaktadr. Tablo 1.1. Faaliyet rn/hizmetler formu
Birim Ad Derleyenin Ad Soyad Faaliyet Ad No 1 2 Eylemler 3 4 5 6 7 . retilen rn/Hizmet Eylem Ad
1. rn/Hiz. 2. rn/Hiz. 3. rn/Hiz. 4. rn/Hiz. 5. rn/Hiz.

Telefonu

Sayfa:6/21

Faaliyet, Eylem ve rn/hizmetler kavramlar alma ierisinde srekli olarak kullanlacaklarndan, isim kodlamasnn eksiksiz olarak yaplmas gerekmektedir. Her faaliyet altnda eylem alanlar ve her eylem iin rn/hizmetler tek tek tanmlanmaldr. Payda Analizi Payda, kurumdan dorudan veya dolayl, olumlu veya olumsuz ynde etkilenen ve ayn ekilde o kurumu etkileyen kuruma girdi salayan (hizmet veren kurulular); kurumun hizmet sunduu, i birlii yapt kesimler veya taraflar olarak tanmlanmaktadr. Payda kavram tanm gerei i payda ve d payda olarak iki ksma ayrlmaktadr. paydalar kurumdan etkilenen veya kurumu etkileyen, kurum ierisindeki kii, grup veya ilgili bal kurululardr. Kurumun alanlar, yneticileri i payda olarak deerlendirilebilir. D paydalar kurumdan etkilenen veya kurumu etkileyen, kurum dndaki kii, grup veya ilgili bal kurululardr. Kurum faaliyetlerinden etkilenen vatandalar, ilikili olan kamu ve zel sektr kurulular, sendikalar, STKlar ve ilgili sektr birlikleri d paydalara rnek olarak verilebilir. Paydalarn tespit edilmesi alma kurum dzeyinde i paydalarn ve birim dzeyinde d paydalarn belirlenmesi eklinde 2 balk altnda gerekletirilmelidir. Birimler 2. balk olan d paydalarn belirlenmesinde rol almaldr. Genel olarak belirlenen paydalarn yannda detayl payda listesinin oluturulmasna ynelik olarak, Tablo 2. de belirtilen payda bildirim formu ve Tablo 3.te belirtilen payda rn/hizmet formu doldurulmaldr. Bu formlar ile birimlerin ilikili olduklar kii ve kurumlarn hangileri olduu, bu kii ve kurumlarla kurumun birimleri arasndaki ilikinin nasl ve ne adan olduu, paydalarn birim iin nem derecelerinin tespit edilmesi amalanmaldr.

Sayfa:7/21

Tablo 2. Payda Bildirim Formu rnei lgili Birim : Derleyen Sra : .. Nasl ve Ne adan likili? Faaliyetleriyle ve faaliyetlerden ne ekilde etkilemektedir? rtibat Tel : . lgili Kii
nem Derecesi (10 zerinden)

Payda (Kii/Kurulu)

1 2 3 4 5 Paydalar nceliklendirme Birimler payda bilgi formlarn Tablo 2.de gsterildii gibi paydalarn onluk skalada, birim iin nem dereceleri deerlendirmesi eklenerek, paydalar arasnda bir nceliklendirme yaparak ortaya koymaldr. Birimlerden geri dnen payda bildirim formlar Stratejik Planlama Ekibince deerlendirilerek, farkl birimlerden gelen ayn payda bildirimlerinin sadece biri ve nem derecesinin ortalamas alnarak, elde edilen btn paydalarn kurumsal dzeyde bir gruplandrmas oluturulmal ve ncelik derecelerine gre sralamaya gidilmelidir. Bylece hangi gruplarn ne kadar neme sahip olduklar da ortaya kacaktr. Ayrca kurumun stratejik plan hazrlanrken, btn paydalara ulalamamas durumunda nem derecesi yksek olanlarn grlerine bavurulmas yeterli olacaktr. Ek olarak; nem dereceleri yksek olmas gereken ancak mevcut durumda dk nem derecesine sahip olan gruplarla ilikilerin glendirilmesine ynelik ek bir fayda da salanm olacaktr. Payda nem dereceleri belirlenirken; paydan kurumun faaliyetlerini etkileme gc ile kurum faaliyetlerinden etkilenme derecesi dikkate alnmaldr. Payda nceliklendirmesi yapldktan sonra paydalarn deerlendirilmesi aamasnda payda bildirim ve payda rn/hizmet formundan yararlanlmaldr. Paydalarn deerlendirilmesi yaplrken; Paydalarla nasl ve ne adan bir iliki bulunmaktadr? Hangi rn/hizmet ve faaliyet alanlaryla ilikilidir? Birimi faaliyetleriyle nasl etkilemektedir? Birimin faaliyetlerinden ne ekilde etkilenmektedir? Birim iin nem derecesi ve kurumu etkileme derecesi nedir? Sorular gz nnde bulundurulmaldr. Payda rn/hizmet formu ile hangi faaliyet alanna bal rn/hizmetlere ynelik hangi paydalara hizmet sunulduu ak bir ekilde ortaya konmu olacaktr.

Sayfa:8/21

Tablo 3. Payda rn/hizmet formu lgili Birim : Derleyen


No 1 2 3 4 5 1. 2. 3. 4. 5.

. ..
Paydalar 1. rn/Hizmet

rtibat Tel :

..
3. rn/Hizmet

2. rn/Hizmet

payda payda payda payda payda

.. Payda Etki nem Matrisi

ETK
Zayf nemli Gl

zle

Bilgilendir

NEM

nemsiz

karlarn Gzet almalara Dahil Et

Birlikte al

evre Analizi evre analizi, kurumun izleyecei stratejiler ve gerekletirecei hedeflerin belirlenmesine temel tekil etmektedir. Kurumun mevcut durumu ve geleceini etkileyebilecek, i ortamdan kaynaklanan ve kuruluun kontrol edebilecei koullarn ve eilimlerin incelenerek gl ve zayf ynlerin belirlenmesi ve deerlendirilmesini iermektedir. Birim dzeyinde i analizde dikkate alnacak hususlar aada belirtilmitir. Birimin yaps a. Birimin organizasyon yaps b. Son dnemlerde birimin yapsnda ve grev alannda yaplmas gndemde olan nemli deiiklikler c. Ayn ya da benzer grevleri yapan birimlerin belirlenmesi

Sayfa:9/21

nsan kaynaklar Bu Balk altnda birimler aada verilen tablolar dolduracaklardr. lgili Birim : Derleyen : . .. rtibat Tel : ..

renim Durumu
lkokul Ortaokul Lise n Lisans niversite Y.Lisans Doktora Toplam

Grev Sresi
0-5 yl 6-10 yl 11-20 yl 21-30 yl 31 ve fazlas

alanlarn Ortalama Grev Sresi :


Fiziksel kaynaklar Birimin hali hazrda kullanmakta olduu Fiziksel Kaynaklara (ara, bina ve dier varlklar ) ait yeterlilik dzeyini belirtir bir durum deerlendirmesi yaplarak sunulmaldr. Kurum Kltr Birimin kendi iindeki ve dier birimlerle olan letiim Sreleri, Karar Alma Sreleri, Gelenek ve Deerler hakkndaki deerlendirmeleri yaplmaldr. Teknolojik yap Daha nceki blmlerde belirtilen faaliyetleri yerine getirme hususunda birimin teknolojik altyaps ile teknolojiyi kullanma dzeyi konusunda mevcut dzeyi ifade edilecek ve yeterliklilikleri sorgulanmaldr. Gl ynler: Gl ynler bir birimin hizmet kalitesini artracak (rekabeti avantaj oluturabilecek) temellerin olumasnda kullanlacak kaynaklar ve yetenekler btndr. Gl ynler gereki ve iddial olmaldr. yi gelitirilmi gl ynler u sorulara cevap verebilecek nitelikte olmaldr: Birimin avantajlar nelerdir? Birim neyi ok iyi yapmaktadr? rnekler: mterilerin (yelerin) gzndeki itibar, kaynaklar, varlklar, insanlar, tecrbe, bilgi birikimi, veri, yetenekler vb. Zayf ynler: Zayf ynler, iyi hizmet dzeyine (rekabeti bir avantaja) ulalmasnn veya iyi hizmetin (avantajn) srdrlmesinin nndeki snrlama, hatal/yanl hizmet sunulmas gibi neden olabilecek isel engellerden olumaktadr. Zayf ynler hzla deitirilip, dzeltilebilecek kadar ak ve gereki olmaldr. yi gelitirilmi zayf ynler u sorulara cevap verebilecek nitelikte olmaldr: Gelitirilebilecek olan nedir? Gerekletirilen faaliyetlerde zayf olan nedir? Saknlmas gereken nedir? rnekler: yeteneklerin ortaya konmasnda, hizmetin zamannda yerine getirilmesinde, motivasyon dzeyinde yaanan skntlar vb.
Sayfa:10/21

evre Analizi Tablosu EVRE ANALZ Gl Ynler Mevcut durum analizi sonularna gre Gl Ynler madde madde sralanmaldr. (Ekonomik, Teknik, Personel gibi alt gruplar halinde sralanabilir.) Zayf Ynler Mevcut durum analizi sonularna gre Zayf Ynler madde madde sralanmaldr. (Ekonomik, Teknik, Personel gibi alt gruplar halinde sralanabilir.)

D evre Analizi D evreyi oluturan unsurlar (nfus, demografik yap, corafi alan, kentsel gelime, sosyokltrel hayat, ekonomik, sosyal, politik, kltrel durum, evresel, teknolojik ve rekabete ynelik etkenler vb.) kurumun ve birimin kontrol dndaki koullara bal ve farkl eilimlere sahip olup, dorudan veya dolayl olarak kurumun faaliyet alanlarn etkilemektedir. Dolaysyla birimler d evrede meydana gelebilecek deiiklikleri srekli olarak izleyerek analiz etmek, ortaya kabilecek frsat-tehditleri nceden tahmin edip gerekli nlemleri almak zorundadr. evre aratrmalaryla salkl bir ekilde ortaya konan stn ve zayf ynler, bu aamada elde edilecek frsatlar ve tehditler ile birlikte deerlendirilerek en uygun stratejiler belirlenmelidir. Birim dzeyinde d evre analizinde bulunacak temel unsurlar: Faaliyet alanlarnda dnyada, lkede ve blgedeki durum ve gelimeler Dnyada, lkede ve blgedeki temel eilimler ve sorunlar arasnda birimi yakndan ilgilendiren kritik konular ve bu konularn kurumu nasl ve ne ynde etkileyecei Faaliyet alanlaryla ilgili kalknma plan, sektrel ve blgesel plan ve programlarda yer alan ama, hedef, politikalar ve bunlar arasndaki uyum Karlalabilecek riskler ve belirsizlikler. Frsatlar: Mevcut durumda var olan ya da gelecekte karlalabilecek dsal olumlu durumlar ifade etmektedir. rnekler: kefedilmemi mteri (ye) ihtiyalar, yeni teknolojilerin gelmesi, gevek kurallar, kresel etkiler vb. Tehditler: Mevcut durumda var olan veya gelecekte karlalabilecek iyi hizmet verilmesini veya iyi hizmetin srdrlebilirliini (rekabeti bir avantaja eriilmesini veya bu avantajn muhafaza edilmesini) engelleyen herhangi dsal olumsuz durumlardr. rnek: kresel etkiler, yasal mevzuat vb.

Sayfa:11/21

D evre Analizi Tablosu DI EVRE ANALZ Frsatlar Kurum dnda olup da birimi etkileyebilecek Frsatlar madde madde sralanmaldr. (Ekonomik, Politik, Sosyolojik, kanunsal dzenleme gibi alt gruplar halinde sralanabilir.) Tehditler Kurum dnda olup da birimi etkileyebilecek Tehditler madde madde sralanmaldr. (Ekonomik, Politik, Sosyolojik, kanunsal dzenleme gibi alt gruplar halinde sralanabilir.)

SWOT (GZFT) Analizi Birimin SWOT(Gl Zayf Frsat Tehtid) analizi yaplacaktr.

GZFT/TFZG Matris Analizi ve Stratejiler Aada belirtilen GZFT/TFZG Matrisi oluturulacaktr. Bir birimin gl ve zayf ynlerinin, frsat ve tehditlerinin tanmlanmas yeterli deildir. GZFT analizine bavurulmasnda, zayf ynlerden ve tehditlerden saknlmas veya bunlarn azaltlmas gerekmektedir. Zayf ynler, gl ynlere dntrlebilecek bir bak asyla deerlendirilmelidir. Benzer ekilde, tehditler frsatlara dntrlmeye allmaldr. Son olarak, gl ynler ile frsatlar birimin potansiyelinin gerekletirilmesi ynnde eletirilmelidir. Bu dorultuda GZFTnin uygulanmas birim iin kaldra etkisi yapacaktr.

Sayfa:12/21

Tablo 6. GZFT/TFZG Matris

Gl Ynler
sel gl yn buraya listelenir. Dsal frsatlar buraya listelenir.

Zayf Ynler
sel zayf yn buraya listelenir.

Frsatlar

G-Frsat Stratejileri
Gl ynlerin frsatlarn avantaja dntrlmesinde kullanlmasna ynelik stratejiler olutur.

Zayflk-Frsat Stratejileri
Zayf ynlerin stesinden gelerek frsatlarn avantaja dntrlmesi ynnde kullanlmasn salayacak stratejiler gelitir.

(Eylem Stratejileri) G-Tehtid Stratejileri


Tehditlerden saknmak adna gl ynlerin kullanlmasna ynelik stratejiler gelitir.

(Deiim Stratejileri) Zayflk-Tehdit Stratejileri


Zayf ynleri en aza indirerek tehditlerden saknlmasn salayacak stratejiler gelitir.

Dsal tehditler buraya listelenir.

Tehditler

(dame Stratejileri)

(Savunma Stratejileri)

Gl Ynlerin Aktifletirilmesi Stratejileri G-Frsat Stratejileri birimin gl ynleri ile uyuan frsatlar takip eder. G-Tehtid Stratejileri birimin dsal tehditlere kar zarar grebilirliinin azaltlmasnda kullanlacak gl ynlerin ne ynde deerlendirileceini tanmlar. Zayf Ynlerin Hafifletilmesi Stratejileri Zayflk-Frsat Stratejileri frsatlarn deerlendirilerek zayf ynlerin azaltlmasn salar. Zayflk-Tehtid Stratejileri dsal tehditlere kar organizasyonu zayf ynlerinden korumak adna savunmac planlar tesis eder. Bu stratejilerin gerekletirilmesinin nndeki engeller nelerdir? Amalara ulalmasn veya engellerden saknlmasn salayacak seenekler nelerdir? Gelecek 4 yl iinde bu seeneklerin uygulanabilmesi iin ortaya konmas gereken balca eylemler nelerdir? Gelecek 6 ay-1 yl iinde bu seeneklerin hayata geirilebilmesi iin gerekletirilmesi gereken admlar nelerdir? Bu admlardan kimler sorumludur?

Stratejilerin Biimlendirilmesi

Genellikle, etkin bir strateji frsatlardan kaynaklanan avantajlar ortaya koyacak, tehditlerin zarar verici etkilerinden koruyacak, gl ynler ina edecek ve zayf ynleri en aza indirecek nitelikte olmaldr. Basit bir GZFT analizi iin potansiyel strateji matrisi aada belirtildii gibidir.

Sayfa:13/21

Tablo 7. GZFT analizi iin potansiyel strateji matrisi

Zayf Ynler Frsatlar Tehditler

Gl Ynler

Kefet Sakn

Yararlan Yzle

Bu kapsamda Kurum dzeyinde belirlenen stratejik alanlar ve o alanlarda oluturulan amalara nasl ulalacan gsteren stratejiler ve bu stratejiler iin kilometre talar olarak nitelendirilebilecek hedefler oluturulacaktr.

Sayfa:14/21

STRATEJK PLANLAMA MODEL


DURUM ANALZ Var Olan Durum Mevzuat Analizi Kuruma Btncl Yaklam
Sayfa:15/21

EVRE ANALZ Gl Ynler Zayf Ynler

DI EVRE ANALZ Frsatlar Tehditler

MSYON

VZYON

TEMEL DEERLER
Vizyon fadesi

STRATEJK AMALAR

STRATEJK HEDEFLER STRATEJLER

Performans Kriterleri

STRATEJK PLAN
Stratejik Plan

STRATEJ K STRATEJ K YILLIK PLAN PLAN PLANLARI

GELECEN TASARIMI
Misyon:

Bir kurumun ne yaptn, nasl yaptn ve kimin iin yaptn aka ifade eden, varlk sebebini aklayan temel bir bildirimdir. Bir kurumun Anayasas anlamna gelen misyonu kurumun kendince belirlenebilir. Ancak, stratejik planlama uzmannn danmanlnda belirlemekte yarar vardr. Bir kurumun misyonu hazrlanrken dikkate alnmas gereken baz kstaslar vardr: Misyon ksa, net ve arpc olmaldr. Amacmz kesin bir dille ortaya koymaldr. Grev ve yetkileri tam olarak belirtmelidir. Hizmet sunulan kii, kurum ve rnler vurgulanmaldr. Kurumun varlk sebebini ortaya koyar, Kurumun ortaya koymaya alt temel ihtiyalar ve sorunlar ifade eder, Kurumun paydalarn ve yararlanclarn tanmlar, Paydalarn ihtiyalarn karlamaya ynelik rn hizmet ve kaynaklar ifade eder, htiyalara uygun performans ltleri gelitirilmesine nclk eder. MSYON BLDRM

yi bir Misyon ifadesi;

BRMN MSYONU BURAYA YAZILACAK

Vizyon:

Bir kurumun ulamay arzu ettii geleceinin iddial ve gereki bir ifadesidir. Kurumun gelecei ile birlikte ideal hedeflerini de sembolize eden bir kavramdr. Anlaml bir vizyon ifadesinin yazlmas u koullara baldr: deal olmaldr. Yreklerde ve vicdanlarda yer bulmaldr. Ksa, net ve anlalr olmaldr. zgn olmaldr. Kiiye aidiyet duygusu telkin etmelidir. VZYON BLDRM BRMN VZYONU BURAYA YAZILACAK

Sayfa:16/21

Temel Deerler (kuma deer katan ilke ve prensipler):

Kurumun davranlarn belirleyen ve her trl politika ve aksiyonun gelitirilmesi ve yrtlmesine rehberlik eden faktrleri ifade eder. lkelerin belirlenmesinde esas alnan ltler ise, Kurumun her dzeydeki karar alma srelerine rehberlik eder, Vizyon ve misyonu gerekletirebilmek iin ortak temel deerleri ifade eder, alanlar gdler en iyi performans salayacak temel inanlar ifade eder. TEMEL DEERLERMZ BRMN TEMEL DEERLER BURAYA YAZILACAK

Stratejik Ama:

Stratejik planda yer alan ve kurumun ulamay hedefledii sonularn kavramsal ifadesidir. Amalar bir btn olarak kurumun stratejik ynn belirler. Kurumun vizyon ve misyonuna ynelik program ve uygulamalarn baarl olmasna katkda bulunmaldr. Stratejik Amalar: ncelikli hedefleri ve kurum ii ve d deerlendirme sonularn ifade etmeli ve stratejik sorulara yant verebilmelidir. Amalar deimez gibi dursa da ortaya konulduklar koullar deitiinde, stratejik sorunlar doduunda deitirilebilir. En azndan yllk bir sreyi kapsarlar. Eer kurumsal bir ama yldan nce baarldysa o bir hedef olabilir. Hizmetlerin mevcut haliyle olmas gereken hali arasndaki a ortaya koyar. Kurum iin ak bir yn belirler. Ancak spesifik strateji ya da aamalar ifade etmez; bunu hedefler ve eylem planlar yapar.
Stratejik Hedef:

Stratejik planda yer alan Stratejik Amalarn gerekletirilmesine ynelik spesifik ve llebilir alt amalardr. Hedefler stratejik plan srecinin nerede olmay istiyoruz ksmn oluturur. Stratejik Hedefler: Belirginlik: Hedefler belirgin strateji ya da eylemleri ak ve anlalr biimde detayl olarak ifade ederler. llebilirlilik: Hedefler, ulaldnda deerlendirme yapabilmek iin llebilir olmaldrlar. Hesap verebilirlilik mutlaka plan srecine dahil edilmelidir. Agresif ulalabilirlilik: Hedefler tartlabilir, ama olanaksz istememelidirler. Bu anlamda mevcut kaynaklarla uyumlu olmaldrlar. Zamansal ieriklilik: Hedefler iin bir yldan fazla birka haftadan az olmayan bir sre kst olmaldr. Bu arada bte sreci ile uyumlu olmaldr.

Sayfa:17/21

Strateji (Faaliyet-Proje):

Belirli bir amaca ve hedefe ynelen, bal bana bir btnlk oluturan ynetilebilir ve maliyetlendirilebilir retim veya hizmetlerdir. Her bir Stratejik Hedef iin birden ok Strateji olabilir.
Performans Gstergesi:

Performans hedeflerini veya hizmetleri izlemek ve deerlendirmek iin kullanlan aralardr. Sonuca dayal bir performans lt anlay stratejik plann en nemli unsurlarndan biridir. Performans lmek iyi bir ynetim faaliyeti iin gereklidir. Ayrca hizmetlerin kalitesini artrr. alanlarn ve yneticilerin ama ve hedeflere ulamada neyin nemli olduuna odaklanmalarn ve karlatrma olanaklarn artrr. Bte incelemesi ve btenin salkl bir ekilde ileyebilmesi asndan nemlidir. Kurumlara kaynaklarnn niin harcand sorusuna yant vermede yardmc olur.
Performans ltleri:

Girdi ltleri: Girdiler, igc, materyaller, ekipman, hedef kitle gibi faktrlerdir. Hizmetin toplam maliyetini lmek ve kaynaklarn kompozisyonu hizmetlere olan talep asndan nemlidirler. kt ltleri: Herhangi bir program ya da faaliyetin dzeyini belirler. zamanlar, hizmetlerin yerine getirilebilmesi iin gerekli olan zamann saptanmasna yardmc olur. Programlarn neler rettiinin belirlenmesini salar. Ancak snrldrlar, nk program hedeflerine ulalp ulalamad konusunda ya da hizmetlerin etkinlii ve kalitesi hakknda bir bilgi vermezler. Getiri ltleri: Elde edilen fiili sonular ya da programn yararn ya da etkisini ler. Politika yapclarn ilgilendirirler; ancak yeterli bilgi vermeyebilirler. nk lme elverili olmayabilirler. Yalnz kt ltleriyle kartrlmamaldr; getiri ltleri programn etkin olup olmadn belirler. kt ltleri ise program baars hakknda kesin bir fikir vermez. Etkinlik (verimlilik) ltleri: eitli oranlarla ifade edilirler. kt/ girdi, zaman/ kt, maliyet/ girdi, maliyet / getiri gibi. Kalite ltleri: Kalite lt ise payda beklentilerinin karlanp karlanamadn bize anlatr. Kalite ltleri arasnda gvenilir olma, doruluk, sayg, yeterlilik, ihtiyalar karlayabilme gibi rn ya da hizmet ile ilgili ltler yer alr. Kalite, (Payda ikyetleri, dzeltme hatalar gibi) eksiklikleri de llebilir.

Sayfa:18/21

STRATEJK AMA VE HEDEFLER FORMATI

STRATEJK AMA 1. Stratejik Hedef 1.1. Performans Gstergesi 1.1. Strateji 1.1.1. Stratejik Hedef 1.2. Performans Gstergesi 1.2. Strateji 1.2.1. . STRATEJK AMA 2. Stratejik Hedef 2.1. Performans Gstergesi 2.1. Strateji 2.1.1. Stratejik Hedef 2.2. Performans Gstergesi 2.2. Strateji 2.2.1. .

Sayfa:19/21

MALYETLENDRME

Maliyetlendirme srecindeki temel ama, gelitirilen politikalarn ve bunlarn yanstld ama ve hedeflerin gerektirdii maliyetlerin ortaya konulmas suretiyle politika tercihlerinin ve karar alma srecinin rasyonelletirilmesine katkda bulunmaktr. Maliyetlendirme, stratejik planlar ile bteler arasndaki balanty glendirmeyi ve harcamalarn nceliklendirilmesi srecine yardmc olmay amalamaktadr. Kuruluun ama ve hedeflerine ynelik stratejiler dorultusunda gerekletirilecek faaliyet ve projeler ile bunlarn kaynak ihtiyac bu aamada belirlenir. Her bir faaliyet/proje belirli bir hedefe ynelik olmaldr. Herhangi bir hedefle ilikisi kurulamayan faaliyet/projelere yer verilmemelidir. Hlihazrda yrtlen veya yrtlmesi planlanan faaliyetler/projeler mutlaka bir hedefle ilikilendirilmelidir.
ZLEME DEERLENDRME

zleme, stratejik plan uygulamasnn sistematik olarak takip edilmesi ve raporlanmasdr. Deerlendirme ise, uygulama sonularnn ama ve hedeflere kyasla llmesi ve sz konusu ama ve hedeflerin tutarllk ve uygunluunun analizidir. Stratejik planda yer alan ama ve hedefleri gerekletirmeye dnk proje ve faaliyetlerin uygulanabilmesi iin ama, hedef ve faaliyetler baznda sorumlularn kimler/hangi birimler olduu, ne zaman gerekletirilecei, hangi kaynaklarn kullanlaca gibi hususlarn yer ald bir eylem plan hazrlanmas yararl olacaktr. Eylem plan ayn zamanda izleme ve deerlendirmeyi de kolaylatracaktr. Ama ve hedeflerin gerekletirilmesine ilikin gelimelerin belirli bir sklkla raporlanmas ve ilgili taraflar ile kurum ii ve kurum d mercilerin deerlendirmesine sunulmas, izleme faaliyetlerini oluturur. zleme, ynetime yardmc olan sistemli bir faaliyettir. Raporlama izleme faaliyetinin temel aracdr. zleme raporlar objektif olmaldr. lerleme salanan alanlar yannda, ilerleme salanamayan konular da rapor edilmelidir. Performansn izlenmesi, izleme faaliyetinin temelidir. Bunun iin performans gstergeleri ile ilgili veriler dzenli olarak toplanmal ve deerlendirilmelidir. Stratejik planlama srecinde, izleme ve deerlendirme faaliyetleri sonucunda elde edilen bilgiler kullanlarak, stratejik plan gzden geirilir, hedeflenen ve ulalan sonular karlatrlr. zleme ve deerlendirme faaliyetlerinin etkili olarak gerekletirilebilmesi, uygulama aamasna gemeden nce stratejik planda ortaya konulan hedeflerin nesnel ve llebilir gstergeler ile ilikilendirilmesini gerektirir. zleme ve deerlendirme sreci kurumsal renmeyi ve buna bal olarak faaliyetlerin srekli olarak iyiletirilmesini salar.

Sayfa:20/21

STRATEJK AMA VE HEDEFLER FORMU


Strateji No Hedef No Ama No Balang tarihi Tahmini Bte

Tanm

Sorumlu Birim

Biti Tarihi

Aklama

1. 1.1. 1.1.1. 1.1.2. .. 1.2. 1.2.1. 1.2.2. 2. 2.1. 2.1.1. 2.1.2. 2.2. 2.2.2. .. . . STRATEJK GSTERGELER (PERFORMANS GSTERGELER) Stratejik Ama No: Stratejik hedef No: lme ekli Veri Kayna Veri Aral Eski Veriler lm Periyodu Balang Tarihi

Girdi kt kt/Girdi (Verimlilik) Sonu (Etkinlik) Kalite Gstergeleri

Sayfa:21/21