You are on page 1of 11

XXI.

MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

5.2. 2. sekuentzia

ERREALITATEA IKERTZEN

Aldez aurreko jarduera: Ikerketa-lan txiki bat egiteko egin beharreko urratsak ezagutu
behar dituzte ikasleek.

1. jarduera: Kontzeptuzko mapak egitea aztergai duen jarduera da. Ideiak sortzeko
aukera abiaraztea du helburu, hurrengo urratsean lanaren eskema egiteko.

2. jarduera: Lehen informazio-bilaketa egin behar da, hura biltzeko teknikak erabilita.
Jarduerak hainbat iturri erabiltzea eta informazioa baztertu edo aukeratzeko teknika
osagarriak baliatzea ditu aztergai.

3. jarduera: Bildutako informazioa hautatu eta egituratzeko ikasleak gidatu nahi ditu
jarduera honek. Alderdi berriak eta hautaturiko iturrietan errepikatzen direnak
adierazteko duten gaitasuna nabarmendu nahi izango da.

4. jarduera: Elaborazio-fasea du aztergai. Kontrol-orriaren azalpenei jarraiki zirriborro


bat egiten hasi behar dute ikasleek.

5. jarduera: Jarduera honen helburua zirriborroa berriz aztertzea da, zirriborroak


elkarrekin trukatuta, ondoren behin betiko testua lantzeko.

6. jarduera: Ahozko hizkuntzako jarduera; euren lanaren emaitza azaltzen dute


ikasleek. Ulerkuntza-jarduera azalpen desberdinen eskema berregiteko.

50
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

ALDEZ AURREKO JARDUERA: Lanaren antolamendua

Ikerketa-lan bat egiteko beharrezkoak diren etapak aurkezten dizkizuegu


jarduera honetan. Desordenatuta daude, eta ordenatu egin behar dituzue, burutu behar
duzuen prozesuaren irudi garbia izateko. Bikoteka egin ondoren, emaitzak bateratu
egingo dira.

ORDENA EGOKIA
Informazioa bilatu eta jasotzea.
Idatz-zati bakoitzerako informazio
baliagarria biltzea
Testuaren eta formatuaren azken
azterketa
Hasierako eskema bat egitea
Gai bat bilatzea
Formatuaren alderdiei buruzko
erabakia
Hasierako zirriborroaren idazkuntza
1. eskema berriz aztertu eta
egokitzea
Elementu grafikoak gaineratzea
Aurkibidea egitea
Gaiari buruzko ideiak metatzea
Eskuragarri dagoen informazioa
azpimarratzea
Testu-mota aukeratzea
Zereginak taldean banatzea
Informazioa hautatzea

51
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

1. JARDUERA: Ideiak bilatzea

Lana egiteko aldez aurreko urratsa da gaia aukeratzea. Aurreko sekuentzian


landuriko erronka eta arazoekin lotuta behar dute egon gaiek. Gaia zehazteko eginiko
jarduerak erabili ditzakezue. Dena den, ez duzue ahaztu behar gaiaren ikuspegiak beti
aurkeztu behar duela garapen-bidean dauden herrialdeen eta herrialde garatuen arteko
kontrastea.

AUKERATURIKO GAIA:

Gaiak berez oso aztarna gutxi ematen dituenez, hartarako ideiak bilatzen
saiatuko zarete, horretarako ideiak sortzeko teknikak erabilita. Kontzeptuzko mapen eta
izarraren maparen teknika erabiltzea proposatzen dizuegu, aukeraturiko gaia garatzeko
baliagarri izango zaizkizuen ideiak bilatzeko.

IZARRA

Zer?
Nor? Non?

Zergatik? Noiz?

Nola? Zenbat?

Zertarako?

52
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

KONTZEPTUZKO MAPA BAT

Munduko banaketa politikoak


Arrazoiak sozialak
ekonomikoak

POBREZIA
Gutxieneko
errenta
Pobrezia-motak

Ondorioak

Konponbide posibleak
Gaixotasuna Injustizia

Gosea

Behin zuen gaia garatzeko ideiak bilatu ondoren, idatzi zuen lanaren garapena
markatuko duen behin-behineko eskema.

BEHIN-BEHINEKO ESKEMA

53
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

2. JARDUERA: Informazio-iturriak

Liburutegian edo hainbat informazio-iturri baliatzeko aukera duzuen beste


lekuren batean egin behar duzue jarduera hau (entziklopediak, testu-liburuak, Internet...)

Behin gaia aukeratu eta hura garatzeko hasierako ideia batzuk bildu ondoren,
zuen lana garatzeko lagungarri izango zaizuen informazioa bilatu behar duzue.
Irakasleak eskaintzen dizkizuen baliabideak erabili ditzakezue, baina, horretaz gain,
zuen kontura bilatu behar dituzue informazio-iturri gehiago.

Informazio iturriak aztertu ondoren, zuen gaia garatzeko egokiena hautatu behar
duzue, eta hautaketa hori I. fitxan adierazi.

INFORMAZIO-BILAKETA BAT EGITEKO PROZEDURA

Orrialde batean ZER JAKIN BEHAR DUZUEN ETA ZERI BURUZ apuntatzea

Liburutegiko KATALOGO OROKORRA kontsultatzea, lanaren gaiarekin loturiko


liburuak bilatuta:
Aukeratu egokiak iruditzen zaizkizuen bizpahiru izenburu
Berriz aztertu aurkibidea, haiek baliagarriak izango zaizkizuen erabakitzeko
Horrela bada, bete I. fitxa

Liburutegietako TESTU-LIBURUEN atala kontsultatzea:


Hautatu Gizarte Gaiekin loturikoak
Berriz aztertu aurkibidea, haiek baliagarriak izango zaizkizuen erabakitzeko
Horrela bada, bete I. fitxa

Liburutegi ENTZIKLOPEDIA TEMATIKOAK berriz aztetzea:


Bilatu zuen gaiarekin loturiko sarrerak
Berriz aztertu, baliagarriak izango zaizkizuen erabakitzeko
Horrela bada, bete I. fitxa

GOOGLE BILATZAILEA erabiltzea Interneteko orriren bat hautatzeko:


Erabili bilaketa aurreratuko tresna informazioa bilatzeko
Bilaketaren terminoa modu ahalik eta zehatzenean idatzi
Hautatu bizpahiru orri
Berriz aztertu, edukia baliagarria izango zaizuen erabakitzeko
Horrela bada, bete I. fitxa

54
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

I. FITXA

INFORMAZIO-ITURRIAK HAUTATZEKO FITXA

Informazio-iturria:

Honako hauetarako erabiliko ditugu:

idatz-zatia

idatz-zatia

idatz-zatia

55
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

3. JARDUERA: Nola jakin zer den garrantzitsua?

Informazio-bilketa amaitu behar duzue lanaren une honetan. Zuen lanaren zati
izango diren datuak hautatzen eta horiek lehen aldiz egituratzen hasiko zarete, 1.
jardueran landu duzuen hasierako eskemaren arabera.

INFORMAZIOA HAUTATZEKO PROZEDURA

Irakurri aukeratu duzuen informazio-iturrien edukia.

Hasi hautatzen lanean gaineratuko dituzuen datuak:

Bilatu paragrafo bakoitzaren ideia nagusia testuetan


Aukeratu kolore batekin testu bakoitzak ekarritako informazio
berria
Markatu beste kolore batekin testuetan errepikatzen den
informazioa

Arreta jarri informazio bera ez errepikatzeko.

Erabaki lanaren zein idatz-zati den egokiena informazioa


sartzeko.

Berriz aztertu hasierako eskema, beharrezkoa izan baitaiteke


daukazuen informazioaren arabera.

Informazioa zein iturritatik lortu duzuen aipatu behar duzuela


gogoratu.

56
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

4. JARDUERA: Eta lana paper bihurtzen da

Lanaren idazkuntzari ekiteko unea iritsi da. Hasteko, zirriborro bat egingo
duzue, eta behin berriz aztertu ondoren, zuen behin betiko lana izango da. Kontrol-
orriko aholkuak erabili testua idazteko.

KONTROL-ORRIA

Lanaren alderdi linguistikoei dagokienez:

 Informazioa idatz-zatitan banatu azken eskemaren arabera


 Idatz-zati bakoitzeko informazioa antzeko hedadurako paragrafotan
banatzea. Paragrafo bat, ideia bat.
 Lotu paragrafoak termino egokiekin. Erabili lokailuen zerrenda.
 Idatzi testua, eta ahal dela

• erabili 3. pertsona edo perpaus inpertsonalak


• erabili aditzak orainaldian, gehienbat
• idatzi perpausak modu indikatiboan
• aukeratu doinu egokia, baloraziorik gabe
• erabili perpaus-mota egokia
• gairako egokia den hiztegia erabiltzea, ezezagunak izan daitezkeen
hitzak azalduta.

Lanaren alderdi formalei dagokienez:

 Prestatu azal bat.


 Sartu dagokien lekuan grafikoak eta irudiak.
 Tipografia desberdinak erabili testuaren eta haren egituraren idatz-
zatiak markatzeko.
 Aurkibidea idaztea.

57
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

5. JARDUERA: Zirriborroa berriz aztertzea

Behin lanaren zirriborroa egin ondoren, beste talde batekin trukatuko duzue
berriz aztertzeko. Emango zaizuen plantilla bete beharko duzue, eta hobe daitezkeen
alderdiak testuan markatu. Berriz aztertu ondoren, behin betiko testua idatziko duzue.

ZUZENKETA-IRIZPIDEAK IRUZKINAK
EGOKITZAPENA

• Informatzeko xedea betetzen al


du testuak?
• 3. pertsonan idatzita al dago?
• Ba al da perpaus inpertsonalik?
• Egokia al da erabilitako
erregistroa (hiztegia)? Oso
landua? Oso kolokiala?


KOHERENTZIA

Testuak ematen duen informazioa


garrantzitsua al da?
• Errepikatzen al da?
• Gehiegizkoa al da?
• Datu kontraesankorrak al daude?
• Testuaren egitura argia al da?
• Paragrafo bakoitzak ideia bat
garatzen al du?
• Antzeko hedadura al dute
paragrafoek?

KOHESIÓA

Euren artean lotuta al daude


paragrafoak?
• Ba al da lokailurik?
• Ba al da puntuazio-akatsik?
• Gaiaren erreferentzia galtzen al
da?

ZUZENKETA

Zer aditz denbora eta modu da


nagusi?
• Adierazpen-perpausak nagusi al
dira?
• Ba al da akats sintaktikorik?
• Ba al da nahaste edo akats
lexikorik?
• Ba al da akats ortografikorik?

58
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

BESTE BATZUK
• Behar bezala emana al dago
testua orrialdean?
• Tipografia egokia erabiltzen al
du?
• Ba al da azalik? Ba al da
aurkibiderik?

6. JARDUERA: Emaitzak jakinaraztea

Lanaren gaiari buruzko ahozko azalpena egin behar du talde bakoitzak jarduera
honetan beren ikaskideen aurrean. Taldeko kide guztiek parte hartu behar dute
azalpenean.

Ahozko azalpen bat egiteko kontrol-orria

 Egin kontatu behar duzunaren eskema bat:


 Zure azalpenari interesa emango dion adibide edo
anekdotaren bat sartzen saiatu
 Berriz aztertu hiztegia, zure ikaskideei hitzen bat
azaltzea beharrezkoa ote den egiaztatuta
 Kontu izan "komodin" hitzak erabiltzearekin
 Saiatu zure ahots-doinua, jarrera eta keinuak
kontrolatzen
 ERABILI grafikoak eta ikus-entzunezko elementuak
 Azaldutakoaren laburpen txiki bat eginez amaitu
zure azalpena

Entzunaldi aktiboaren mesedetan, azalpenaren eskema hustua emango die


gainerako taldeei azalpena egiten duen taldeak. Ikasleek osatu beharko dute eskema hori
azalpenaren joanean.

59
XXI. MENDEAREN ERRONKAK
Gaztelaniako eta Literaturako Aholkularitza, Abanto
Bigarren Hezkuntzako Aholkularitza, Getxo eta Leioa

60