P. 1
khai quat vhdg_tuyet luon_3

khai quat vhdg_tuyet luon_3

|Views: 282|Likes:
Published by kientrungle2001

More info:

Published by: kientrungle2001 on Sep 27, 2009
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PPT, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

02/01/2013

pdf

text

original

Cây cong keo, quả còng kèo, cây khó trèo, quả khó ăn?

- Vì mày tao phải đánh tao Vì tao tao phải đánh tao đánh mày -Năm thằng vác một đôi sào Lùa đàn trâu bạch ào ào vô hang

Cái gì người bán biết, người mua biết, người dùng không biết?

KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM

I.ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN 1. Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng a. Văn học dân gian là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ

Bao giờ cho chuối có cành Cho sung có nụ cho hành có hoa Bao giờ chạch đẻ ngọn đa Sáo đẻ dưới nước thì ta lấy mình

I.ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN 1. Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng a. Văn học dân gian là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ

- VHDG là những sáng tác bằng ngôn từ -Ngôn ngữ trong cách nói của VHDG: được lựa chọn, trau chuốt, tinh tế, có hình ảnh, giàu cảm xúc…

I.ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN 1. Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng a. Văn học dân gian là tác phẩm nghệ thuật ngôn từ b. Tính truyền miệng của VHDG Trăm năm bia đá cũng mòn Nghìn năm bia miệng vẫn còn trơ trơ

b. Tồn tại và lưu hành theo phương thức truyền miệng
- Truyền miệng: f Là sự ghi nhớ theo kiểu nhập tâm và phổ biến lại bằng lời nói hoặc bằng trình diễn cho người khác nghe, xem - Thế nào là phương thức truyền miệng?

b. Tồn tại và lưu hành theo phương thức truyền miệng
- Truyền miệng: + Theo không gian + Theo thời gian
- Quá trình truyền miệng diễn ra như thế nào?

Hình thức truyền miệng: Thông qua diễn xướng dân gian (nói, kể, hát, diễn…)
-

- Quá trình truyền miệng được thực hiện qua hình thức nào?

2. Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể
Đọc các văn bản sau:
- Con cò bay lả bay la Bay từ cổng phủ bay ra cánh đồng - Con cò bay lả bay la Bay từ cổng phủ bay về Đồng Đăng Con cò bay la Con cò bay lả Con cò cổng phủ Con cò Đồng Đăng… ( Con cò - Chế Lan

Viên)

- Về mặt hình thức văn bản, đâu là sự khác nhau giữa 2 câu ca dao nói về con cò và bài thơ “ Con cò” của Chế Lan Viên?

2 bài ca dao: Không biết tác giả cụ thể, thời gian Bài thơ “ Con cò”: Tác giả: nhà thơ Chế Lan Viên, được sáng tác năm 1962.. Trong VHDG, cùng nói về con cò nhưng có 2 văn bản với 2 cách diễn đạt khác nhau Bài 1: “cánh đồng” Bài 2: “ Đồng Đăng” Bài “Con cò” – CLV chỉ có một văn bản duy nhất

2. Văn học dân gian là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể

Từ sự phân tích trên, hãy chỉ ra những đặc trưng cơ bản của VHDG trong sự phân biệt với VH viết?

- VHDG là sản phẩm của quá trình sang tác tập thể Tập thể: là một nhóm người hoặc cả cộng đồng - Cơ chế sáng tác tập thể Ban đầu: do một người khởi xướng -> được tập thể tiếp nhận truyền đến những vùng khác nhau từ đời này sang đời khác có thể được biến đổi và làm phong phú thêm

Hệ quả tất yếu của quá trình di chuyển và bảo lưu tác phẩm bằng phương thức truyền miệng là gì? Cho VD?
Tính dị bản

-Ngó lên mây bạc trời hồng Thương em hỏi thiệt có chồng hay chưa? -Trời xanh bông trắng nhụy huỳnh Đội ơn bà ngoại đẻ má, má đẻ mình dễ thương -Trên trời có đám mây xanh Ở giữa mây trắng xung quanh mây vàng Ước gì anh lấy được nàng Thì anh mua gạch Bát Tràng về xây...”

mẹ nuôi con biển hồ lai láng Con nuôi cha mẹ kể tháng kể ngày - Cha mẹ nuôi con bằng trời bằng bể Con nuôi cha mẹ kể tháng kể ngày -Chồng người đánh bắc dẹp đông Chồng em ngồi bếp giương cung bắn mèo -Chồng người đi ngược về xuôi Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo

- Cha

-Trời mưa thì mặc trời mưa Tôi không có nón, trời chừa tôi ra? -Con kiến mà ở trong nhà Tao đóng cửa lại, mày ra đàng nào? - Con cá mày ở dưới ao Tao tát nước vào,mày sống được không?

Tính truyền miệng và tính tập thể là những đặc trưng cơ bản của VHDG, thể hiện sự gắn bó mật thiết với các sinh hoạt trong cộng đồng.

- Trong đời sống lao động : hò chèo thuyền, hò kéo luới… - Trong đời sống gia đình: Hát ru… - Trong lễ hội: hát quan họ… - Trong hoạt động vui chơi, giải trí: hát đồng dao…

II. THỂ LOẠI CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN Gồm 12 thể loại: Thần thoại, sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích, truyện ngụ ngôn, truyện cười, tục ngữ, câu đố, ca dao, vè, truyện thơ, chèo.

Truyện ngụ ngôn
Truyền thuyết Truyện cười Ca Thần thoại dao Vè

Sử Chèo cổ tích Truyện thi Tục ngữ Truyện thơ Câu đố

Truyện ngụ ngôn
Truyền thuyết Truyện cười Ca Thần thoại dao Vè

Sử Chèo cổ tích Truyện thi Tục ngữ Truyện thơ Câu đố

Đường xa thì thật là xa Mượn mình làm mối cho ta Thầy bói xem voi một người MộtCon rồng cháu đôi mươi người mười tám Lợn cưới vừa tươi Đẻ đất đẻ Một người vừa đẹp áo mới tiên tre trăm đốt Cây Ve vẻ vè ve Quan Âm Thị Kính nướcđen dặn người lên như mình tha trứng yêu cao Tiễn Kiến Càng to, càng nhỏ, Thế nào cũng có mưa rào rất Thần càng dài? càng ngắn,trụ trời to

III. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
1. Văn học dân gian cung cấp kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc

III. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
1. Văn học dân gian cung cấp kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc - Cung cấp tri thức về tự nhiên, xã hội, con người. Đó thường là tri thức kinh nghiệm lâu đời được trình bày bằng ngôn ngữ nghệ thuật

Tri thức về tự nhiên
Hiện tượng tự nhiên -Ếch kêu uôm uôm, ao chuôm đầy nước. -Tháng bảy heo may, chuồn chuồn bay thì bão -Tháng bảy kiến đàn đại hàn hồng thuỷ. -Kiến đen tha trứng lên cao, Thế nào cũng có mưa rào rất to. Vẻ đẹp tự nhiên Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi

Tri thức về xã hội
Quy luật xã hội -Con vua thì lại làm vua Con sãi ở chùa thì quét lá đa Bao giờ trời nổi can qua Con vua thất thế lại ra quét chùa - Đi một ngày đàng, học một sàng khôn

Tri thức về con người
Đánh giá con người - Trông mặt mà bắt hình dong - Tốt gỗ hơn tốt nước sơn - Vàng thì thử lửa thử than Chim kêu thử tiếng người ngoan thử lời - Đàn bà tốt tóc thì sang Đàn ông tốt tóc chỉ mang nặng đầu - Sông sau còn có kẻ dò Lòng người nham hiểm ai đo cho tường

III. NHỮNG GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
1. Văn học dân gian cung cấp kho tri thức vô cùng phong phú về đời sống các dân tộc 2.Văn học dân gian có giá trị giáo dục sâu sắc đạo lý làm người.

Giáo dục tinh thần nhân đạo
- Nhắc nhở con người yêu thương nhau Anh em như thể tay chân Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ - Tình nghĩa Rủ nhau xuống bể mò cua Ðem về nấu quả mơ chua trên rừng. Em ơi, chua ngọt đã từng Non xanh nước bạc ta đừng quên nhau - Tay nâng chén muối đĩa gừng Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau

-Cây có cội mới trổ cành xanh lá Nước có nguồn với bể cả sông sâu Người ta gốc rễ từ đâu Có tổ tiên trước rồi sau có mình - Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày giỗ tổ mồng mười tháng ba

Phóng sinh Một con chim sẻ bị chim ưng truy bắt, sợ hãi bay loạn, chui vào tay áo của một thầy tu. Thầy tu nắn nắn nó qua tay áo, nói: - A Di Đà Phật, hôm nay đệ tử được xơi thịt đây! Chim sẻ nhắm nghiền hai mắt nằm im. Thầy tu tưởng nó đã chết, vén tay áo xem, chim sẻ thừa cơ bay mất. Thầy tu liền nói: - A Di Đà Phật, ta phóng sinh cho mày đó.

3. Văn học Việt Nam có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần quan trọng tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc - Văn học dân gian là viên ngọc sáng về ngôn ngữ -Đàn ông nông nổi giếng khơi Đàn bà sâu sắc như cơi đựng trầu - Chiều chiều ra đứng ngõ trông Ngõ thì thấy ngõ người không thấy người - Ai làm cho bướm lìa hoa Cho chim xanh, nở bay qua vườn hồng

Văn học dân gian là ngọn nguồn nuôi dưỡng văn học viết - Vầng trăng ai xẻ làm đôi Đường trần ai vẽ ngược xuôi hỡi chàng - Vầng trăng ai xẻ làm đôi Nửa in gối chiếc nửa soi dặm trường

Ai vừa trao nụ tầm xuân Cho lòng ai lại âm thầm xót xa Nỗi niềm trong một cánh hoa Chiều chiều nghiêng cả cánh cò chân mây Lời yêu thương để gió bay Hẹn thề xưa để tháng ngày phong rêu Quả cau xanh, chút vôi điều Trầu xanh một lá, người yêu một thời Sâu làm chi bấy giếng thơi Để trầu cau héo trong cơi nhà người

Duyên mình không thắm thì thôi Xin ai đừng xuống dạo chơi vườn cà Đừng lên cây bưởi hái hoa Đừng đi qua ngõ… người ta đặt điều Đừng làm gợn sóng ao bèo Và đừng xô ngã bóng chiều vào em

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->