You are on page 1of 61

KRETANJE MATERIJE I ENERGIJE U EKOSISTEMU

LANAC ISHRANE

LANAC ISHRANE - PRODUCENTI

LANAC ISHRANE - KONZUMENTI

LANAC ISHRANE - REDUCENTI

LANAC ISHRANE U EKOSISTEMU

KRUENJE MATERIJE U EKOSISTEMU

KRUENJE UGLJENIKA

KRUENJE KISEONIKA

KRUENJE AZOTA

Ciklus kruenja azota

KRUENJE FOSFORA

Ciklus kruenja fosfora

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

Eksergija (npr. suneva energija) Anegrija (npr. toplota)

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

PROTOK ENERGIJE KROZ EKOSISTEM

ZATITA PRIRODE

BIODIVERZITET

Srbija zauzima samo 2,1% evropskog kontinenta, a na njenom se prostoru nalazi: 39 % vaskularne flore Evrope 51 % faune riba Evrope 49 % faune gmizavaca i vodozemaca Evrope 74 % faune ptica Evrope 67 % faune sisara Evrope

BIODIVERZITET
Kvantitativni pokazatelji specijskog diverziteta Srbije (Stevanovi, V. et Vasi, V., 1995):
625 vrsta makromiceta 232 vrste liajeva (Lichenes) 1400 vrsta slatkovodnih algi(Srbija i Crna Gora) 400 vrsta mahovina (Bryophyta) 3662 vrste vaskularne flore (Pterydophyta, Pinophyta, Magnoliophyta) 236 vrsta ameba s ljuturom (Rhizopoda) (Srbija i Crna Gora) 327 vrsta rotatoria (Rotatoria) (Srbija i Crna Gora) 105 vrsta valjkastih crva (Nematodes) (Srbija i Crna Gora) 77 vrsta prstenastih glista (Oligochaeta) (Srbija i Crna Gora) 79 vrsta kinih glista (Lumbricina) (Srbija i Crna Gora) 400 vrsta pueva (Gastropoda) (Srbija i Crna Gora) 91 vrsta niih raia (Cladocera) (Srbija i Crna Gora) 72 vrste raia (Copepoda) (Srbija i Crna Gora) 18 vrsta Anostraca, Notostraca i Conchostraca 33 vrste Amphipoda 66 vrsta kosaca (Opiliones) (Srbija i Crna Gora) 200 vrsta pseudoskorpija (Pseudoscorpiones) 1237 vrsta grinja (Acri) (Srbija i Crna Gora) 35000 vrsta entomofaune (Insecta) 127 vrsta riba (Osteichthyes) i 5 vrsta kolousta (Cephalaspidomorpha) 132 vrste vodozemaca (Amphibia) i gmizavaca (Reptilia) 382 vrste ptica (Aves) 94 vrste sisara (Mammalia) Do sada je u Srbiji zvanino registrovano oko 44200 taksona.

Kvalitativni pokazatelji flore i faune, broj vrsta od meunarodnog znaaja (Stevanovi, V. et Vasi, V., 1995):
73 vrste makromiceta 8 vrsta liajeva (Lichenes) 13 vrsta slatkovodnih algi 3 vrste mahovina (Bryophyta) 243 vrste vaskularne flore (59 lokalnih endemita, 287 endemita) 11 vrsta ameba s ljuturom (Rhizopoda) 4 vrste Rotatoria (Rotatoria) 5 vrsta valjkastih crva (Nematodes) 77 vrsta prstenastih glista (Oligochaeta) 12 vrsta kinih glista (Lumbricina) 77 vrsta pueva (Gastropoda) 6 vrsta niih raia (Cladocera) 8 vrsta Anostraca, Notostraca i Conchostraca 12 vrsta Amphipoda 9 vrsta kosaca (Opiliones) 35 vrsta pseudoskorpija (Pseudoscorpiones) 280 vrsta grinja (Acri) 198 vrsta entomofaune (Insecta) 19 vrsta riba (Osteichthyes) i kolousta (Cephalaspidomorpha) 31 vrsta vodozemaca (Amphibia) i gmizavaca (Reptilia) 350 vrsta ptica (Aves) 3 vrste sisara (Mammalia) Od ukupnog broja taksona, 1600 ima status meunarodno znaajnih. Takson - uslovni termin koji obino oznaava vrstu ili nie taksonomske nivoe, ukljuujui i oblike koji jo nisu formalno opisani.

BIODIVERZITET

BIODIVERZITET
Osnovni uzroci osiromaenja biodiverziteta u Srbiji Potpuno unitavanje prirodnih stanita (irenje poljiprivrednih povrina, intenzivna ispaa, paljenje primarne vegetacije, totalne see uma, poumljavanje, vetake akumulacije, hidromelioracioni radovi, urbanizacija, izgradnja infrastrukture) Fragmentacija prirodnih ekosistema Prekomerna eksploatacija vrsta (branje, sea, lov, ribolov) Introdukcija alohtonih vrsta, pojava invanzivnih vrsta Posredno ili neposredno zagaenje vode, vazduha i zemljita Posledice na biodiverzitet U Srbiji je ugroeno: oko 200 vrsta vaskularne flore (oko 5 %) oko 700 ivotinjskih vrsta (blizu 2% )

BIODIVERZITET
Vrste koje su u Srbiji nestale poslednjih 10 godina (Stevanovi, V., ed., 2000): Alge: Thorea ramosissima, Chara rohlenae Globalno iezle vaskularne biljne vrste: Althaea kragujevecensis, Althea vranjensis, Scabiosa achaeta, Trapa annosa Vaskularne biljne vrste iezle u Srbiji: Aconitum toxicum, Alyssum linifolium, Caldesia parnassiifolia, Cirsium boujartii, Convolvulus betonicifolius, Crocus banaticus, Diphasiastrum complanatum, Dracocephalum ruyschiana, Hymenolobus procumbens, Iris aphylla, Juncus capitatus, Juniperus foetidissima, Legousai falcata, Linum nodiflorum, Lycopodium annotinum, Ophrys lutea, Orchis spitzelii, Poleomonium caeruleum, Salvia nutans, Silene echinata, Silene skorpilii, Tulipa hungarica, Utricularia intermedia Pretpostavlja se da su iezle u Srbiji: Achillea ptarmica, Aconitum anthora, Aldrovanda vesiculosa, Astragalus varius, Cardamine trifolia, Chorispora tenella, Consolida uechtritziana, Crepis pannonica, Cyperus rotundus, Dryopteris cristata, Eryngium planum, Erysimum marcschallianum, Genista nissana, Lathyrus pancicii, Ophrys holoserica, Oreopteris limbosperma, Phlomis pungens, Pilularia globulifera, Sesili hippomarathrum subsp. hippomarathrum, Stachys serbica, Veronica bachofenii, Waldsteinia trifolia Ptice: Aegyoius monachus, Gypsaetus barbatus, Oxyura leucocephala, Tetrax tetrax, Grus grus, Pelecanus onocrotalus Sisari: Mustela lutreola

ZATIENA PRIRODNA DOBRA


1. 2. ZATIENA PODRUJA ZATIENE VRSTE

ZATIENA PODRUJA
STROGI REZERVAT PRIRODE SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE NACIONALNI PARK ZATIENO STANITE PREDEO IZUZETNIH ODLIKA PARK PRIRODE PARK-UMA SPOMENIK PARKOVNE ARHITEKTURE

Strogi rezervat prirode

Specijalni rezervat prirode

Nacionalni park

Spomenik prirode Zatieno stanite

Predeo izuzetnih odlika

Park prirode

Park uma Spomenik parkovne arhitekture

Kategorije

I Kategorija

II i III Kategorija

Reimi zatite

PARK PRIRODE SIEVAKA KLISURA


Povrina: 7,746 ha II kategorija zatite Reim zatite: II stepen zatite III stepen zatite (1,191 ha) (6,555 ha)

Upravlja: JP Srbijaume

PARK PRIRODE SIEVAKA KLISURA

SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE JELANIKA KLISURA


Povrina: 116 ha I kategorija zatite Reim zatite: II stepen zatite (116 ha)

Upravlja: JP Srbijaume

SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE JELANIKA KLISURA

BIODIVERZITET SIEVAKE I JELANIKE KLISURE

Edraianthus serbicus Petrovic

Ramonda nathaliae Pancic & Petrovic

BIODIVERZITET SIEVAKE I JELANIKE KLISURE

Otus scops (uk)

Alcedo atthis (Vodomar)

GEODIVERZITET SIEVAKE I JELANIKE KLISURE

Kanjon Studene

Kanjon Niave

POTKAPINE IZLETITE U JELANIKOJ KLISURI

POTKAPINE IZLETITE U JELANIKOJ KLISURI

ANTROPOGENI UTICAJI U JELANIKOJ KLISURI

ANTROPOGENI UTICAJI U JELANIKOJ KLISURI

ANTROPOGENI UTICAJI U JELANIKOJ KLISURI

ANTROPOGENI UTICAJI U JELANIKOJ KLISURI

PREDEO IZUZETNIH ODLIKA VLASINA


Povrina: 12,741 ha I kategorija zatite Reim zatite: I stepen zatite(10 ha) II stepen zatite III stepen zatite (4,354 ha) (8,377 ha)

Upravlja: JP Direkcija za gradjevinsko zemljite optine Surdulica Nominacija za novo ramsarsko podruje u Srbiji

PREDEO IZUZETNIH ODLIKA VLASINA

o o
, , , 2. 1971. (). , , . 154 , , 1636 , 145.7 . , , , , , .

PREDEO IZUZETNIH ODLIKA VLASINA


Posle usvajanja posebnog akta o zastiti Vlasinskog jezera, gde se, popred ostalog, ukazuje na zabranu upotrebe motornih amaca na tecna goriva, a eksploatacija treseta i unistavanje plovecih ostrva strogo zabranjuje, Eko baza "JUG" dobila je informaciju da se sa time nastavlja i da se uveliko nasipa put prema jednom nasukanom ostrvu na potesu Djumruk i paljene stale U proteklim godinama Tresetara u sastavu HK "Simpo" iz Vranja, rasadnik "Srbijasume" iz Vlasotinca, Pokret gorana iz Nisa, Cvecara iz Vranjacke banje i brojni privatnici zauvek su unistili preko sedamdeset hektara plovecih ostrva, jedinstvene turisticke atrakcije. Obavesteni su nadlezni iz Surdulice i Zavod za zastitu prirode Srbije, pa se ocekuje da ce novi ili stari terminatori biti pozvani na odgovornost. EKO BAZA "JUG" Miroslav Kraincanic