You are on page 1of 18

1. Quan im ca ch ngha duy vt bin chng v mi quan h gia vt cht v thc !

ngha "h#$ng "h%" &un


1.1. Quan im ca ch ngha duy vt bin chng v mi quan h gia vt cht v thc. a !ai t"# quy$t %nh ca vt cht i v&i thc !t cht ' c(i th nht thc ' c(i th ) ngha ' vt cht ' c(i c* t"+&c thc ' c(i c* ,au- vt cht quy$t %nh thc v c. n/i dung 0h.n (nh '1n h2nh thc th hin. 3iu ny +4c th hin 5 ch67 8 !t cht ,inh "a thc9 thc ' ,.n 0h:m ca n;< ng+=i- thc c* thu/c t>nh 0h.n (nh ca vt cht? 8 !t cht quy$t %nh n/i dung ca thc9 thc ' ,@ 0h.n (nh th$ gi&i vt cht- n/i dung ca thc 9A c. t2nh c.m ch> B? u Cut 0h(t tD vt cht- ,@ ,(ng tE< ca thc Fi hGi nhng tin vt cht v tuHn thI< c(c quy 'ut ca vt cht?. JFn tEi C; h/i9 m/t h2nh thc vt cht Kc bit t"<ng 'nh v@c C; h/i? quy %nh thc C; h/i9m/t h2nh thc thc Kc bit t"<ng 'nh v@c C; h/i?. L thc ' ,@ 0h.n (nh th$ gi&i vt cht v< n;< ng+=i t"<ng dEng h2nh .nh ch quan v th$ gi&i Ah(ch quan- h2nh thc biu hin ca thc ' ngMn ng9 1 dEng cN th ca vt cht? b !ai t"# t(c /ng ng+4c t"5 'Ei ca thc i v&i vt cht O@ t(c /ng ca thc i v&i vt cht c* th thI< h+&ng t>ch c@c9 Ahai th(c 0h(t huy thPc :y +4c ,c mEnh vt cht tim tng h<Kc nhng bi$n Qi ca iu Ain h<n c.nh vt cht thI< h+&ng c* '4i ch< c<n ng+=i? th hin qua vic thc chR E< c<n ng+=i t"<ng h<Et /ng th@c tiSn?. O@ chR E< * Cut hin ngay tD 'Pc c<n ng+=i th@c hin ngng mNc tiTu "a. J"<ng giai <En ny thc t"ang b% ch< c<n ng+=i nhng thMng tin cUn thi$t v i t+4ng v c(c quy 'ut Ah(ch quan v h+&ng d1n c<n ng+=i 0hHn t>ch '@a chVn nhng Ah. nWng vn dNng nhng quy 'ut * t"<ng hnh /ng. Xh+ vy thc h+&ng d1n h<Et /ng ca c<n ng+=i v thMng qua c(c h<Et /ng * m t(c /ng gi(n ti$0 'Tn th@c tEi Ah(ch quan. O@ t(c /ng ng+4c t"5 'Ei ca thc i v&i vt cht c* th thI< h+&ng tiTu c@c t"+&c h$t d< ,@ 0h.n (nh AhMng Uy v th$ gi&i * d1n $n nhng ,ai 'Um duy ch> th hin qua vic thc c* th A2m h;m ,c mEnh c.i tE< hin th@c th@c tEi Ah(ch quan ca

c<n ng+=i nht ' t"<ng 'nh v@c C; h/i9 'm ,uy gi.m ha< tQn ,c mEnh vt cht tim tng A2m h;m qu( t"2nh 0h(t t"in Ainh t$ 8 C; h/i gHy .nh h+5ng Cu $n =i ,ng ca c<n ng+=i? Xhng y$u t .nh h+5ng $n ,@ t(c /ng ca thc i v&i vt cht 8 X$u t>nh Ah<a hVc ca thc cng ca< th2 t>nh t>ch c@c ca thc cng '&n. J"+&c h$t * ' thc 0h.i 0h.n (nh Png hin th@c Ah(ch quan- ngha ' c<n ng+=i mun 0h(t huy ,c mEnh ca m2nh t"<ng c.i tE< th$ gi&i th2 0h.i tMn t"Vng c(c quy 'ut Ah(ch quan 0h.i nhn thc Png nYm vng vn dNng Png v hnh /ng 0hZ h40 v&i c(c quy 'ut Ah(ch quan. 8 O@ t(c /ng ca thc i v&i vt cht c#n 0hN thu/c v< mNc >ch ,[ dNng thc ca c<n ng+=i Xh+ vy b.n thHn thc AhMng t"@c ti$0 thay Qi +4c hin th@c m 0h.i thMng qua h<Et /ng th@c tiSn ca c<n ng+=i. Oc mEnh ca thc 0hN thu/c v< mc / thHm nh0 v< quUn chPng v< c(c iu Ain vt cht v< h<n c.nh Ah(ch quan m t"<ng * thc +4c th@c hin. \un bi$n Qi v c.i tE< th$ gi&i Ah(ch quan thc 0h.i +4c c<n ng+=i th@c hin t"<ng th@c tiSn v chR c* nh+ vy thc m&i t"5 thnh '@u '+4ng vt cht. 1.). L ngha 0h+]ng 0h(0 'un.

8 \Nc tiTu 0h+]ng thc h<Et /ng ca c<n ng+=i u 0h.i Cut 0h(t tD nhng iu Ain h<n c.nh th@c t$ Kc bit ' ca iu Ain vt cht Ainh t$ tuHn thI< Cut 0h(t tMn t"Vng c(c quy 'ut Ah(ch quan9 vn c*? ca ,@ vt hin t+4ng- cUn t2m nguyTn nhHn ca c(c ,@ vt hin t+4ng 5 t"<ng iu Ain vt cht Ah(ch quan ca chPng- mun c.i tE< ,@ vt hin t+4ng 0h.i Cut 0h(t tD b.n than ,@ vt hin t+4ng +4c c.i tE<. ^hng t+ t+5ng ch quan duy ch> nMn n*ng thi$u AiTn nh1n m biu hin ca n* ' tuyt i h*a vai t"# t(c dNng ca nhHn t c<n ng+=i- ch< "_ng c<n ng+=i c* th 'm +4c tt c. nhng g2 mun m AhMng cUn chP t"Vng ,@ t(c /ng ca c(c quy 'ut Ah(ch quan ca iu Ain vt cht cUn thi$t 8 `h(t huy t>nh nWng /ng ,ang tE< ca thc ' nhn mEnh t>nh /c '0 t+]ng i t>nh t>ch c@c v t>nh nWng /ng ca thc i v&i vt cht b_ng c(ch tWng c+=ng "an 'uyn bFi d+bng t+ t+5ng ch> 0hn u v+]n 'Tn tu d+bng E< c Bnh_m CHy d@ng =i ,ng tinh thUn 'nh mEnh. ^hng th(i d/ thN /ng t"Mng ch= c 'Ei v< h<n c.nh Ah(ch quan v2 nh+ vy ' hE th0 vai t"# t>nh nWng /ng ch quan ca c<n ng+=i t"<ng h<Et /ng th@c tiSn dS "]i v< ch ngha duy vt ,iTu h2nh ch ngha duy vt tUm th+=ng- tuyt i h*a vt cht- c<i th+=ng t+ t+5ng t"i thc "]i v< th@c dNng h+5ng thN-B

JD ' 'un ca chngha \(c 8 dTnin v tD Ainh nghim thnh cMng v tht bEi t"<ng qu( t"2nh ';nh E< c(ch mEng 3.ng ^/ng ,.n !it Xam ; "Pt "a bi hVc quan t"Vng ' e\Vi +=ng 'i cht"+]ng ca 3.ng 0h.i Cut 0h(t tD th@c t$ tMn t"Vng quy 'ut Ah(ch quan. 3t n+&c ta ang b+&c v< th=i Af :y mEnh cMng nghi0 h*a v hin Ei h*a 3.ng cht"+]ng7 ehuy /ng ngy cng ca< mVi nguFn '@c c.t"<ng v ng<i n+&c Kc bit ' nguFn '@c ca dHn v< cMng cu/c 0h(t t"in t n+&c mun vy 0h.i enHng ca< nWng '@c ';nh E< v ,c chi$n u ca 3.ng 0h(t huy ,c mEnh t<n dHn t/c :y mEnh t<n din cMng cu/c Qi m&i ,&m +a n+&c ta "a AhGi t2nh t"Eng Agm0h(t t"in th@c hin edHn giu n+&c mEnh C; h/i cMng b_ng dHn ch vWn minh.

'. (ai nguy)n & c$ b*n ca "h+" bin chng duy vt ngha "h#$ng "h%" &un
I- Nguyn l v mi lin h ph bin 1. hh(i nim mi 'iTn h J"<ng 0hg0 bin chng duy vt mi 'iTn h ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng Ah(i qu(t ,@ quy %nh ,@ t(c /ng qua 'Ei ,@ chuyn h*a '1n nhau gia c(c ,@ vt hin t+4ng hay gia c(c mK c(c y$u t c(c b/ 0hn ca m/t ,@ vt ca m/t hin t+4ng t"<ng th$ gi&i. ^] ,5 '> 'un ca mi 'iTn h 0hQ bi$n ' t>nh thng nht vt cht ca th$ gi&i- thI< * c(c ,@ vt hin t+4ng dZ c* a dEng Ah(c nhau $n th$ n< i chWng na th2 chPng cing chR ' nhng dEng cN th Ah(c nhau ca 1 th$ gi&i vt cht duy nht. ). ^(c t>nh cht ca mi 'iTn h JhI< quan im ca ch ngha duy vt bin chng mi 'iTn h c* ba t>nh cht c] b.n7 Tnh khch quan, tnh ph bin v tnh a dng, phong ph. 8 J>nh Ah(ch quan ca mi 'iTn h biu hin7c(c mi 'iTn h ' vn c* ca mVi ,@ vt hin t+4ng- n* AhMng 0hN thu/c v< thc ca c<n ng+=i. 8 J>nh 0hQ bi$n ca mi 'iTn h biu hin7 bt Af m/t ,@ vt hin t+4ng n<- 5 bt Af AhMng gian n< v 5 bt Af th=i gian n< cing c* mi 'iTn h v&i nhng ,@ vt hin t+4ng Ah(c. Xgay t"<ng cZng m/t ,@ vt hin t+4ng th2 bt Af m/t thnh 0hUn n< m/t y$u t n< cing c* mi 'iTn hv&i nhng thnh 0hUn nhng y$u t Ah(c. 8 J>nh a dEng 0h<ng 0hP ca mi 'iTn h biu hin7 ,@ vt Ah(c nhau hin t+4ng Ah(c nhau AhMng gian Ah(c nhau th=i gian Ah(c nhau th2 c(c mi 'iTn h biu hin Ah(c nhau. ^* th chia c(c mi 'iTn h thnh nhiu '<Ei7 mi 'iTn h bTn t"<ng mi 'iTn h bTn ng<i

mi 'iTn hchy$u mi 'iTn h th y$u v.v.. ^(c mi 'iTn hny c* v%t"> vai t"# Ah(c nhau i v&i ,@ tFn tEi v vn /ng ca ,@ vt hin t+4ng. O@ 0hHn chia tDng cK0 mi 'iIn hchR mang t>nh t+]ng i v2 m6i '<Ei mi 'iTn h chR ' m/t h2nh thc m/t b/ 0hn m/t mYt C>ch ca mi 'iTn h 0hQ bi$n. \6i '<Ei mi 'iTn h t"<ng tDng cK0 c* th chuyn h*a '1n nhau tZy thI< 0hEm vi ba< qu(t ca mi 'iTn h h<Kc d< A$t qu. vn /ng v 0h(t t"in ca ch>nh c(c ,@ vt. Juy ,@ 0hHn chia thnh c(c '<Ei mi 'iTn h chR mang t>nh t+]ng i nh+ng ,@ 0hHn chia * 'Ei "t cUn thi$t b5i v2 m6i '<Ei mi 'iTn h c* v% t"> v vai t"# C(c %nh t"<ng ,@ vn /ng v 0h(t t"in ca ,@ vt. ^<n ng+=i 0h.i nYm bYt Png c(c mi 'iTn h c* c(ch t(c /ng 0hZ h40 nh_m +a 'Ei hiu qu. ca< nht t"<ng h<Et /ng ca m2nh. `hg0 bin chng duy vt nghiTn cu c(c mi 'iTn h 0hQ bi$n chi 0hi ,@ vn /ng v 0h(t t"in ca ,@ vt hin t+4ng. j. L ngha 0h+]ng 0h(0 'un XghiTn cu nguyTn ' v mi 'iTn h 0hQ bi$n c* th "Pt "a ngha v 0h+]ng 0h(0 'un ,au7 8 !2 c(c mi 'iTn h ' ,@ t(c /ng qua 'Ei chuyn h<( quy %nh '1n nhau gia c(c ,@ vt hin t+4ng v c(c mi 'iTn h mang t>nh Ah(ch quan mang t>nh 0hQ bi$n nTn t"<ng h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c ti$n c<n ng+=i 0h.i tn trng quan i ton di!n, ph"i trnh cch #$ #%t phin di!n. &uan i ton di!n #i hGi chPng ta nhn thc v,@ vt t"<ng mi 'iTn h qua 'Ei gia c(c b/ 0hn gia c(c y$u t gia c(c mKt ca ch>nh ,@ vt v t"<ng ,@ t(c /ng qua 'Ei gia ,@ vt * v&i c(c ,@ vt Ah(c A c. mi 'iTn h t"@c ti$0 v mi 'iTn h gi(n ti$0. ^hR t"Tn c] ,5 * m&i c* th nhn thc Png v ,@ vt. 3Fng th=i quan im t<n din #i hGi chPng ta 0h.i bi$t 0hHn bit tDng mi 'iTn h 0h.i bi$t chP t&i mi 'iTn h bTn t"<ng mi 'iTn h b.n cht mi 'iTn h ch y$u mi 'iTn h tt nhiTn v '+u $n ,@ chuyn h<( '1n nhau gia c(c mi 'iTn h hiu "k b.n cht ca ,@ vt v c* 0h+]ng 0h(0 t(c /ng 0hZ h40 nh_m Im 'Ei hiu qu. ca< nht t"<ng h<Et /ng ca b.n thHn. J"<ng h<Et /ng th@c t$ thI< quan im t<n din Ahi t(c /ng v< ,@ vt chPng ta AhMng nhng 0h.i chP t&i nhng mi 'iTn h n/i tEi ca n* mc#n 0h.i chP t&i nhng mi 'iTn h ca ,@ vt y v&i c(c ,@ vt Ah(c. 3Fng th=i chPng ta 0h.i bi$t ,[ dNng Fng b/ c(c bin 0h(0 c(c 0h+]ng tin Ah(c nhau t(c /ng nh_m Im 'Ei hiu qu. ca< nht.

3 th@c hin mNc tiTu edHn giu n+&c mEnh C; h/i cMng b_ng dHn ch vWn minhe m/t mKt chPng ta 0h.i 0h(t huy n/i '@c ca t n+&c ta- mKt Ah(c 0h.i bi$t t"anh th th=i c] v+4t qua th[ th(ch d< Cu h+&ng quc t$ h*a mVi 'nh v@c ca =i ,ng C; h/i v t<n cUu h*a Ainh t$ +a 'Ei. 8 !2 c(c mi 'iTn hc* t>nh da dEng 0h<ng 0hP 8 ,@ vt hin t+4ng Ah(c nhau AhMng gian th=i gian Ah(c nhau c(c mi 'iTn h biu hin Ah(c nhau nTn t"<ng h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c tiSn c<n ng+=i 0h.i tn trng quan i '(ch )*+ c, th. &uan i '(ch )*+ c, th #i hGi chPng ta Ahi nhn thc v ,@ vt v t(c /ng v< ,@ vt 0h.i chP iu Ain h<n c.nh '%ch ,[8 cN th mMi t"+=ng cN th t"<ng * ,@ vt ,inh "a tFn tEi v 0h(t t"in. Jh@c t$ch< thy "_ng m/t 'un im n< * ' 'un im Ah<a hVc t"<ng iu Ain ny nh+ng ,l AhMng ' 'un im Ah<a hVc t"<ng iu Ain Ah(c. !2 vy C(c %nh Png +=ng 'i ch t"+]ng ca tDng giai <En c(ch mEng ca tDng th=i AfCHy d@ng t n+&c ba< gi= 3.ng ta cing 0hHn t>ch t2nh h2nh cN th ca t n+&c ta cing nh+ bi c.nh '%ch ,[ quc t$ diSn "a t"<ng tDng giai <En v tDng th=i Af * v t"<ng Ahi th@c hin +=ng 'i ch t"+]ng 3.ng ta cing bQ ,ung v iu chRnh ch< 0hZ h40 v&i diSn bi$n ca h<n c.nh cN th. II- Nguyn l v s pht trin 1. hh(i nim 0h(t t"in mIm Cgt v ,@ 0h(t t"in cing c* nhng quan im Ah(c nhau i '0 v&i nhau7 quan im ,iTu h2nh v quan im bin chng. Quan im ,iTu h2nh CIm ,@ 0h(t t"in chR ' ,@ tWng 'Tn hay ,@ gi.m i ]n thuUn v mKt '+4ng AhMng c* ,@ thay Qi g2 v mKt cht ca ,@ vt- h<Kc n$u c* ,@ thay Qi nht %nh v cht th2 ,@ thay Qi y cing chR diSn "a thI< m/t v#ng Ahg0 A>n ch AhMng c* ,@ ,inh thnh "a c(i m&i v&i nhng cht m&i.Xhng ng+=i thI< quan im ,iTu h2nh CIm ,@ 0h(t t"in nh+ ' m/t qu( t"2nh ti$n 'Tn 'iTn tNc AhMng c* nhng b+&c quanh c< thWng t"Um 0hc tE0. 3i '0 v&i quan im ,iTu h2nh quan im bin chng CIm Cgt ,@ 0h(t t"in ' m/t qu( t"2nh ti$n 'Tn tD th0 $n ca<. Qu( t"2nh * diSn "a vDa dUn dUn vDa nh.y vVt +a t&i ,@ "a =i ca c(i m&i thay th$ c(i ci. nZ t"<ng hin th@c Ah(ch quan hay t"<ng t+duy ,@ 0h(t t"in diSn "a AhMng 0h.i 'Pc n< cing thI< +=ng thong m "t quanh c< 0hc tE0 thm ch> c* th c* nhng b+&c 'Zi tEm th=i.

JhI< quan im bin chng ,@ 0h(t t"in ' A$t qu. ca qu( t"2nh thay Qi dUn dUn v '+4ng d1n $n ,@ thay Qi v cht ' qu( t"2nh diSn "a thI< +=ng C<(y c v h$t m6i chu Af ,@ vt 'K0 'Ei d+=ng nh+ ,@ vt ban Uu nh+ng 5 c0 / ca< h]n. Quan im duy vt bin chng i '0 v&i quan im duy tHm v tMn gi(< v nguFn gc ca ,@ 0h(t t"in. Quan im duy vt bin chng Ahong %nh nguFn gc ca ,@ 0h(t t"in n_m t"<ng b.n thHn ,@ vt. 3* ' d< mHu thu1n t"<ng ch>nh ,@ vt quy %nh. Qu( t"2nh gi.i quy$t 'iTn tNc mHu thu1n t"<ng b.n thHn ,@ vt d< * cing ' qu( t"2nh t@ thHn 0h(t t"in ca mVi ,@ vt. J"Tn c] ,5 Ah(i qu(t ,@ 0h(t t"in ca mVi ,@ vt hin t+4ng tFn tEi t"<ng hin th@c quan im duy vt bin chng Ahong %nh 0h(t t"in ' m/t 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chR qu( t"2nh vn /ng ti$n 'Tn tD th0 $n ca< tD ]n gi.n $n 0hc tE0 tD Agm h<n thin $n h<n thin h]n ca ,@ vt. ). J>nh cht ca ,@ 0h(t t"in JhI< quan im ca ch ngha duy vt bin chng 0h(t t"in cing c* ba t>nh cht ^] b.n7 J>nh Ah(ch quan t>nh 0hQ bi$n v t>nh a dEng 0h<ng 0hP. 8 O@ 0h(t t"in ba< gi= cing mang t>nh Ah(ch quan7 thI< quan im duy vt bin chng nguFn gc ca ,@ 0h(t t"in n_m ngay t"<ng b.n thHn ,@ vt. 3* ' qu( t"2nh gi.i quy$t 'iTn tNc nhng mHu thu1n n.y ,inh t"<ng ,@ tFn tEi v vn /ng ca ,@ vt. Xh= * ,@ vt 'uMn 'uMn 0h(t t"in. !2 th$ ,@ 0h(t t"in ' ti$n t"2nh Ah(ch quan AhMng 0hN thu/c v< thc ca c<n ng+=i. 8 O@ 0h(t t"in mang t>nh 0hQ bi$n. J>nh 0hQ bi$n ca ,@ 0h(t t"in +4c hiu ' n* diSn "a 5 mVi 'nh v@c7 t@ nhiTn C; h/i v t+ duy- 5 bt c ,@ vt hin t+4ng n< ca th$ gi&i Ah(ch quan. 8 O@ 0h(t t"in c#n c* t>nh a dEng 0h<ng 0hP. `h(t t"in ' Ahuynh h+&ng chung ca mVi ,@ vt mVi hin t+4ng ,<ng m6i ,@ vt m6i hin t+4ng 'Ei c* qu( t"2nh 0h(t t"in AhMng ging nhau. JFn tEi 5 AhMng gian Ah(c nhau 5 th=i gian Ah(c nhau ,@ vt 0h(t t"in ,l Ah(c nhau. 3Fng th=i t"<ng qu( t"2nh 0h(t t"in ca m2nh ,@ vt c#n ch%u ,@ t(c /ng ca c(c ,@ vt hin t+4ng Ah(c ca "t nhiu y$u t iu Ain. O@ t(c /ng * c* th thPc :y h<Kc A2m h;m ,@ 0h(t t"in ca ,@ vt Mi Ahi c* th 'm thay Qi chiu h+&ng 0h(t t"in ca ,@ vt thm ch> 'm ch< ,@ vt thNt 'Zi. Xhng iu Ain nTu "a 5 t"Tn ch< thy dZ ,@ vt hin t+4ng c* th c* nhng giai <En vn /ng i 'Tn nh+ th$ ny h<Kc nh+ th$ Ah(c nh+ng CIm Cgt t<n b/ qu( t"2nh th2 chPng v1n tuHn thI< Ahuynh h+&ng chung.

j. L ngha 0h+]ng 0h(0 'un XguyTn ' v ,@ 0h(t t"in ch< thy t"<ng h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c tiSn c<n ng+=i 0h.i tMn t"Vng quan im 0h(t t"in. Quan im 0h(t t"in #i hGi Ahi nhn thc Ahi gi.i quy$t m/t vn n< * c<n ng+=i 0h.i Kt chPng 5 t"Eng th(i /ng n_m t"<ng Ahuynh h+&ng chung ' 0h(t t"in. Quan im 0h(t t"in #i hGi AhMng chR nYm bYt nhng c(i hin ang tFn tEi 5 ,@ vt m c#n 0h.i thy "k Ahuynh h+&ng 0h(t t"in t"<ng t+]ng 'ai ca chPng 0h.i thy +4c nhng bi$n Qi i 'Tn cing nh+ nhng bi$n Qi c* t>nh cht thNt 'Zi. O<ng iu c] b.n ' 0h.i Ah(i qu(t nhng bi$n Qi vEch "a Ahuynh h+&ng bi$n Qi ch>nh ca ,@ vt. mIm Cgt ,@ vt thI< quan im 0h(t t"in c#n 0h.i bi$t 0hHn chia qu( t"2nh 0h(t t"in ca ,@ vt y thnh nhng giai <En. J"Tn c] ,5 y t2m "a 0h+]ng 0h(0 nhn thc v c(ch t(c /ng 0hZ h40 nh_m thPc :y ,@ vt ti$n t"in nhanh h]n h<Kc A2m h;m ,@ 0h(t t"in ca n* tZy thI< ,@ 0h(t t"in * c* '4i hay c* hEi i v&i =i ,ng ca c<n ng+=i. Quan im 0h(t t"in g*0 0hUn AhYc 0hNc t+ t+5ng b.< th t"2 t" %nh Ai$n t"<ng h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c tiSn. !&i t+ c(ch ' nhng nguyTn tYc 0h+]ng 0h(0 'un quan im t<n din quan im '%ch ,[8 cN th quan im 0h(t t"in g*0 0hUn %nh h+&ng chR E< h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c tiSn c.i tE< hin th@c c.i tE< ch>nh b.n thHn c<n ng+=i. O<ng th@c hin +4c chPng m6i ng+=i cUn nYm chYc c] ,5 ' 'un ca chPng 8 nguyTn ' v mi 'iTn h 0hQ bi$n v nguyTn ' v ,@ 0h(t t"in bi$t vn dNng chPng m/t c(ch ,(ng tE< t"<ng h<Et /ng ca m2nh.

,. Quy &ut v nhng thay -i v &#.ng d/n 0n nhng thay -i v cht ! ngha "h#$ng "h%" &un
1. hh(i nim cht v Ah(i nim '+4ng a? hh(i nim cht ^ht ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chR t>nh quy %nh Ah(ch quan vn c* ca ,@ vt ' ,@ thng nht hu c] ca nhng thu/c t>nh 'm ch< ,@ vt ' n* ch AhMng 0h.i ' c(i Ah(c. b? hh(i nim '+4ng

d+4ng ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chR t>nh quy %nh vn c* ca ,@vt v mKt , '+4ng quy mM t"2nh / nh%0 iu ca ,@ vn /ng v 0h(t t"in cing nh+ c(c thu/c t>nh ca ,@ vt. c? Xhng thay Qi v '+4ng d1n $n nhng thay Qi vcht pt Af ,@ vt hay hin t+4ng n< cing ' ,@ thng nht gia mKt cht v mKt '+4ng. ^hPng t(c /ng qua 'Ei '1n nhau. J"<ng ,@ vt quy %nh v '+4ng AhMng ba< gi= tFn tEi n$u AhMng c* t>nh quy %nh v cht v ng+4c 'Ei. O@ thay Qi v'+4ng v v cht ca ,@ vt diSn "a cZng v&i ,@ vn /ng v 0h(t t"in ca ,@ vt. Xh+ng ,@ thay Qi * c* quan h chKt chlv&i nhau ch AhMng t(ch "=i nhau. O@ thay Qi v '+4ng ca ,@ vt c* .nh h+5ng t&i ,@ thay Qi v cht ca n* vng+4c 'Ei ,@ thay Qi v cht ca ,@ vt t+]ng ng v&i thay Qi v '+4ng ca n*. O@ thay Qi v '+4ng c* th ch+a 'm thay Qi ngay '0 tc ,@ thay Qi v cht ca ,@ vt 5 m/t gi&i hEn nht %nh '+4ng ca ,@ vt thay Qi nh+ng cht ca ,@ vt ch+a thay Qi c] b.n. ^hong hEn Ahi ta nung m/t thGi thg0 Kc bit 5 t"<ng '# nhit / ca '# nung c* th 'Tn t&i hng t"Wm / thm ch> 'Tn t&i hng ngh2n / ,<ng thGi thg0 v1n 5 t"Eng th(i "Yn ch ch+a chuyn ,ang t"Eng th(i 'Gng. hhi '+4ng ca ,@ vt +4c t>ch 'uq v+4t qu( gi&i hEn nht %nh th2 cht ci ,l mt i cht m&i thay th$ cht ci. hhMng gi&i hEn * gVi ' /. 3/ ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chRAh<.ng gi&i hEn t"<ng * ,@ thay Qi v '+4ng ca ,@ vt ch+a 'm thay Qi cWn b.n cht ca ,@ vt y. 3/ ' mi 'iTn h gia '+4ng v cht ca ,@ vt 5 * th hin ,@ thng nht gia '+4ng v cht ca ,@ vt. J"<ng / ,@ vt v1n c#n ' n* ch ch+a bi$n thnh c(i Ah(c. n+&i (0 ,ut b2nh th+=ng 9atm<t0hI? ca AhMng Ah> ,@ tWng h<Kc ,@ gi.m nhit / t"<ng Ah<.ng gi&i hEn tD rr^ $n 1rrr^ n+&c nguyTn cht v1n 5 t"Eng th(i 'Gng. X$u nhit / ca n+&c * gi.m Cung d+&i rr^ n+&c th 'Gng chuyn thnh th "Yn v duy t"2 nhit / * tD 1rrr^ t"5 'Tn n+&c nguyTn cht th 'Gng chuyn dUn ,ang t"Eng th(i h]i. 3* ' ,@ thay Qi v cht t"<ng h2nh thc vn /ng vt ' ca n+&c. 3im gi&i hEn nh+ rr^ v 1rrr^ 5 th> dN t"Tn gVi ' im nPt. 3im nPt ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chR im gi&i hEn m tEi * ,@ thay Qi v '+4ng ; 'm thay Qi v cht ca ,@ vt. O@ vt t>ch 'uq v '+4ng tEi im nPt ,l tE< "a b+&c nh.y cht m&i "a =i. p+&c nh.y ' 0hEm t"Z t"i$t hVc dZng chR ,@ chuyn h*a v cht ca ,@ vt d< ,@ thay Qi v '+4ng ca ,@ vt t"+&c * gHy nTn.

p+&c nh.y ' ,@ A$t thPc m/t giai <En 0h(t t"in ca ,@ vt v ' im Ah5i Uu ca m/t giai <En 0h(t t"in m&i. X* ' ,@ gi(n <En t"<ng qu( t"2nh vn /ng v 0h(t t"in 'iTn tNc ca ,@ vt. ^* thn*i t"<ng qu( t"2nh 0h(t t"in ca ,@ vt ,@ gi(n <En ' tin ch< ,@ 'iTn tNc v ,@ 'iTn tNc ' ,@ A$ ti$0 ca hng '<Et ,@ gi(n <En. Xh+ vy ,@ 0h(t t"in ca bt c ,@ vt n< cing bYt Uu tD ,@ t>ch 'uq v '+4ng t"<ng / nht %nh ch< t&i im nPt th@c hin b+&c nh.y v cht. O<ng im nPt ca qu( t"2nh y AhMng c %nh m c* th c* nhng thay Qi. O@ thay Qi y d< t(c /ng ca nhng iu Ain Ah(ch quan v ch quan quy %nh L ngha 0h+]ng 0h(0 'un JD vic nghiTn cu quy 'ut chuyn h*a tD nhng thay Qi v '+4ng thnh nhng thay Qi v cht v ng+4c 'Ei c* th "Pt "a c(c A$t 'un c* ngha 0h+]ng 0h(0 'un ,au Hy7 8 O@ vn /ng v 0h(t t"in ca ,@ vt ba< gi= cing diSn "a b_ng c(ch t>ch 'uq dUn dUn v '+4ng $n m/t gi&i hEn nht %nh th@c hin b+&c nh.y chuyn v cht. n< * t"<ng h<Et /ng nhn thc v h<Et /ng th@c tiSn c<n ng+=i 0h.i bi$t tDng b+&c t>ch 'uq v '+4ng 'm bi$n Qi v cht thI< quy 'ut.J"<ng h<Et /ng ca m2nh Mng cha ta ; "Pt "a nhng t+ t+5ng ,Hu ,Yc nh+et>ch tiu thnh Eie enWng nhKt chKt b%e eg*0 gi* thnh b;<e ... Xhng vic 'm v Ei ca c<n ng+=i ba< gi= cing ' ,@ tQng h40 ca nhng vic 'm b2nh th+=ng ca c<n ng+=i *. `h+]ng 0h(0 ny giP0 ch< chPng ta t"(nh +4c t+ t+5ng ch quan duy ch> nMn n*ng et ch(y giai <Enemun th@c hin nhng b+&c nh.y 'iTn tNc. 8 Quy 'ut ca t@ nhiTn v quy 'ut ca C; h/i u c* t>nh Ah(ch quan. O<ng quy 'ut ca t@ nhiTn diSn "a m/t c(ch t@ 0h(t c#n quy 'ut ca C; h/i chR +4c th@c hin thMng qua h<Et /ng c* thc ca c<n ng+=i. n< * Ahi ; t>ch 'uq v , '+4ng 0h.i c* quy$t tHm ti$n hnh b+&c nh.y 0h.i A%0 th=i chuyn nhng ,@ thay Qi v '+4ng thnh nhng thay Qi v cht tD nhng thay Qi mang t>nh cht ti$n h*a ,ang nhng thay Qi mang t>nh cht c(ch mEng. ^hR c* nh+ vy m&i AhYc 0hNc +4c t+ t+5ng b.< th t"2 t" ehu Ahuynhe th+=ng +4c biu hin 5 ch6 c<i ,@ 0h(t t"in chR ' ,@ thay Qi ]n thuUn v '+4ng. 8 J"<ng h<Et /ng c<n ng+=i c#n 0h.i bi$t vn dNng 'inh h<Et c(c h2nh thc ca b+&c nh.y.O@ vn dNng ny tZy thu/c v< vic 0hHn t>ch Png Yn nhng iu Ain Ah(ch quan v nhng nhHn t ch quan tZy thI< tDng t"+=ng h40 cN th tDng iu Ain cN th hay quan h cN th. \Kt Ah(c =i ,ng C; h/i ca c<n ng+=i "t a dEng 0h<ng 0hP d< "t nhiu y$u t cu thnh d< * th@c hin +4c b+&c nh.y t<n b/ t"+&c h$t 0h.i th@c hin nhng b+&c nh.y cNc b/ 'm thay Qi v cht ca tDng y$u t.

O@ thay Qi v cht ca ,@ vt c#n 0hN thu/c v< ,@ thay Qi 0h+]ng thc 'iTn A$t gia c(c y$u t tE< thnh ,@ vt. n< * t"<ng h<Et /ng 0h.i bi$t c(ch t(c /ng v< 0h+]ng thc 'iTn A$t gia c(c y$u t tE< thnh ,@ vt t"Tn c] ,5 hiu "k b.n cht quy 'ut A$t cu ca ,@ vt *. ^hong hEn t"Tn c] ,5 hiu bi$t Png Yn v gIn c<n ng+=i c* th t(c /ng v< 0h+]ng thc 'iTn A$t gia c(c nhHn t tE< thnh gIn 'm ch< gIn bi$n Qi. J"<ng m/t t0 th c] ch$ qu.n ' ';nh E< v quan h gia c(c thnh viTn t"<ng t0 th y thay Qi c* t>nh cht t<n b/ th2 "t c* th ,l 'm ch< t0 th * vng mEnh.

1. 2h3c ti4n v vai t56 ca th3c ti4n


a? `hEm t"Z eth@c tiSne `hEm t"Z th@c tiSn ' m/t t"<ng nhng 0hEm t"Z nn t.ng c] b.n ca t"i$t hVc \(c 8 dTnin n*i chung v ca ' 'un nhn thc m(c C>t n*i "iTng. J"<ng '%ch ,[ t"i$t hVc AhMng 0h.i mVi t"<'+u u ; +a "a quan nim m/t c(ch Png Yn v 0hEm t"Z ny. Jh@c tiSn ' t<n b/ nhng h<Et /ng vt cht c* mNc >ch mang t>nh '%ch ,[8 C; h/i ca c<n ng+=i nh_m c.i bi$n t@ nhiTn v C; h/i. Jh@c tiSn biu hin "t a dEng v&i nhiu h2nh thc ngy cng 0h<ng 0hP ,<ng c* ba h2nh thc c] b.n ' h<Et /ng ,.n Cut vt cht h<Et /ng ch>nh t"% C; h/i v h<Et /ng th@c nghim Ah<a hVc. s<Et /ng ,.n Cut vt cht ' h2nh thc h<Et /ng c] b.n Uu tiTn ca th@c tiSn. 3Hy ' h<Et /ng m t"<ng * c<n ng+=i ,[ dNng nhng cMng cN 'a< /ng t(c /ng v< gi&i t@ nhiTn tE< "a nhng ca c.i v c(c iu Ain thi$t y$u nh_m duy t"2 ,@ tFn tEi v 0h(t t"in ca m2nh v C; h/i. s<Et /ng ch>nh t"% C; h/i ' h<Et /ng ca c(c tQ chc c/ng Fng ng+=i Ah(c nhau t"<ng C; h/i nh_m c.i bi$n nhng mi quan h C; h/i thPc :y C; h/i 0h(t t"in. Jh@c nghim Ah<a hVc ' m/t h2nh thc Kc bit ca th@c tiSn. 3Hy ' h<Et /ng +4c ti$n hnh t"<ng nhng iu Ain d< c<n ng+=i tE< "a gUn ging ging h<Kc 'K0 'Ei nhng t"Eng th(i ca t@ nhiTn v C; h/i nh_m C(c %nh c(c quy 'ut bi$n Qi v 0h(t t"in ca i t+4ng nghiTn cu. nEng h<Et /ng th@c tiSn ny ngy cng c* vai t"# quan t"Vng t"<ng ,@ 0h(t t"in ca C; h/i Kc bit ' t"<ng th=i Af c(ch mEng Ah<a hVc v cMng ngh hin Ei. \6i h2nh thc h<Et /ng c] b.n ca th@c tiSn c* m/t chc nWng quan t"Vng Ah(cnhau AhMng th thay th$ +4c ch< nhau ,<ng gia chPng c* mi quan h chKt chl v&i nhau t(c /ng qua 'Ei '1n nhau. J"<ng mi quan h * h<Et /ng ,.n Cut vt cht ' h<Et /ng c] b.n nht *ng vai t"# quy$t %nh i v&i c(c h<Et /ng Ah(c. p5i v2 n* ' h<Et /ng

nguyTn thuc nht v tFn tEi m/t c(ch Ah(ch quan th+=ng CuyTn nht t"<ng =i ,ng ca c<n ng+=i v n* tE< "a nhng iu Ain ca c.i thi$t y$u c* t>nh quy$t %nh i v&i ,@ ,inh tFn v 0h(t t"in ca c<n ng+=i. hhMng c* h<Et /ng ,.n Cut vt cht th2 AhMng th c* c(c h2nh thc h<Et /ng Ah(c. ^(c h2nh thc h<Et /ng Ah(c ,uy ch< cZng cing Cut 0h(t tD h<Et /ng ,.n Cut vt cht v 0hNc vN ch< h<Et /ng ,.n Cut ca c<n ng+=i. X*i nh+ th$ AhMng c* ngha ' c(c h2nh thc h<Et /ng ch>nh t"% C; h/i v th@c nghim Ah<a hVc ' h<n t<n thN /ng ' thu/c m/t chiu v< h<Et /ng ,.n Cut vt cht. Xg+4c 'Ei chPng c* t(c /ng A2m h;m h<Kc thPc :y h<Et /ng ,.n Cut 0h(t t"in. ^hong hEn n$u h<Et /ng ch>nh t"% C; h/i mang t>nh cht ti$n b/ c(ch mEng v n$u h<Et /ng th@c nghim Ah<a hVc m Png Yn ,l tE< ch< h<Et /ng ,.n Cut 0h(t t"in. ^#n n$u h<Et /ng ch>nh t"% C; h/i m 'Ec hu 0h.n c(ch mEng v n$u h<Et /ng th@c nghim m ,ai 'Um AhMng Ah<a hVc ,l A2m h;m ,@ 0h(t t"in ca h<Et /ng ,.n Cut vt cht. ^h>nh ,@ t(c /ng qua 'Ei '1n nhau ca c(c h2nh thc h<Et /ng c] b.n * 'm ch< th@c tiSn vn /ng 0h(t t"in AhMng ngDng v ngy cng c* vai t"# quan t"Vng i v&i nhn thc. b? !ai t"# ca th@c tiSn i v&i nhn thc !ai t"# ca th@c tiSn i v&i nhn thc +4c th hin t"+&c h$t 5 ch67 Jh@c tiSn ' c] ,5 ca nhn thc ' /ng '@c ca nhn thc ' mNc >ch ca nhn thc v ' tiTu chu:n Aim t"a chHn '. O5 d nh+vy v2 th@c tiSn ' im Cut 0h(t t"@c ti$0 ca nhn thc. X* "a nhu cUu nhim vN c(ch thc v Ahuynh h+&ng vn /ng v 0h(t t"in ca nhn thc. ^h>nh c<n ng+=i c* nhu cUu tt y$u Ah(ch quan ' gi.i th>ch vc.i tE< th$gi&i m bu/c c<n ng+=i 0h.i t(c /ng t"@c ti$0 v< c(c ,@ vt hin t+4ng b_ng h<Et /ng th@c tiSn ca m2nh. O@ t(c /ng * 'm ch< c(c ,@ vt hin t+4ng b/c '/ nhng thu/c t>nh nhng mi 'iTn hv quan h Ah(c nhau gia chPng Im 'Ei nhng ti 'iu ch< nhn thc giP0 ch< nhn thc nYm bYt +4c b.n cht c(c quy 'ut vn /ng v 0h(t t"in ca th$ gi&i. J"Tn c] ,5 * m h2nh thnh nTn c(c ' thuy$t Ah<a hVc. ^* th n*i ,uy ch< cZng AhMng c* m/t 'nh v@c t"i thc n< m 'Ei AhMng Cut 0h(t tD th@c tiSn AhMng nh_m v< vic 0hNc vN h+&ng d1n th@c tiSn. n< * n$u th<(t 'y th@c tiSn AhMng d@a v< th@c tiSn th2 nhn thc ,l Ca "=i c] ,5 hin th@c nuMi d+bng ,@ 0h(t ,inh tFn tEi v 0h(t t"in ca m2nh. !2 vy ch th nhn thc AhMng th c* +4c nhng t"i thc Png Yn v ,Hu ,Yc v th$ gi&i. Jh@c tiSn ' c] ,5 /ng '@c mNc >ch ca nhn thc c#n ' v2 nh= c* h<Et /ng th@c tiSn m c(c gi(c quan ca c<n ng+=i ngy cng +4c h<n thin- nWng '@c t+ duy '<gic

AhMng ngDng +4c cng c v 0h(t t"in- c(c 0h+]ng tin nhn thc ngy cng hin Ei c* t(c dNng eni die c(c gi(c quan ca c<n ng+=i t"<ng vic nhn thc th$ gi&i. Jh@c tiSn chong nhng ' c] ,5 /ng '@c mNc >ch ca nhn thc m n* c#n *ng vai t"# ' tiTu chu:n Aim t"a chHn '. 3iu ny c* ngha ' th@c tiSn ' th+&c < gi( t"% ca nhng t"i thc ; Et +4c t"<ng nhn thc. 3Fng th=i th@c tiSn AhMng ngDng bQ ,ung iu chRnh ,[a cha 0h(t t"in v h<n thin nhn thc. ^.\(c ; vi$t7e!n t2m hiu CIm t+ duy ca c<n ng+=i c* th Et t&i chHn ' Ah(ch quan hay AhMng h<n t<n AhMng 0h.i ' vn ' 'un m' m/t vn th@c tiSn. ^h>nh t"<ng th@c tiSn m c<n ng+=i 0h.i chng minh chHn 'e Xh+ vy th@c tiSn chong nhng ' im Cut 0h(t ca nhn thc ' y$u t *ng vai t"# quy$t %nh i v&i ,@ h2nh thnh v 0h(t t"in ca nhn thc m c#n ' n]i nhn thc 0h.i 'uMn 'uMn h+&ng t&i th nghim t>nh Png Yn ca m2nh. Xhn mEnh vai t"# * ca th@c tiSn !.t.dTnin ; vi$t7 eQuan im v =i ,ng v th@c tiSn 0h.i ' quan im th nht v c] b.n ca ' 'un v nhn thce !ai t"# ca th@c tiSn i v&i nhn thc #i hGi chPng ta 0h.i 'uMn 'uMn qu(n t"it quan im th@c tiSn. Quan im ny yTu cUu vic nhn thc 0h.i Cut 0h(t tD th@c tiSn d@a t"Tn c] ,5 th@c tiSn i ,Hu v< th@c tiSn 0h.i c<i t"Vng cMng t(c tQng A$t th@c tiSn. !ic nghiTn cu ' 'un 0h.i 'iTn h v&i th@c tiSn hVc i Mi v&i hnh. X$u Ca "=i th@c tiSn ,l d1n $n ,ai 'Um ca bnh ch quan duy ch> gi(< iu m(y m*c quan 'iTu. Xg+4c 'Ei n$u tuyt i h*a vai t"# ca th@c tiSn ,l "]i v< ch ngha th@c dNng Ainh nghim ch ngha.

7. Quan im ca ch ngha duy vt &8ch 9: v t;nh <c &" t#$ng i ca =i0n t5>c th#.ng t?ng
hi$n t"Pc th+4ng tUng v c(c b/ 0hn ca n* c* t>nh /c '0 t+]ng i hi$n t"Pc th+4ng tUng ' t<n b/ nhng quan im ch>nh t"% 0h(0 quyn t"i$t hVc E< c tMn gi(< ngh thut v.v. cZng v&i nhng thi$t ch$ C; h/i t+]ng ng nh+ nh n+&c .ng 0h(i gi(< h/i c(c <n th C; h/i v.v. +4c h2nh thnh t"Tn c] ,5 hE tUng nht %nh. \6i y$u t ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng c* Kc im "iTng c* quy 'ut vn /ng 0h(t t"in "iTng nh+ng chPng 'iTn h v&i nhau t(c /ng qua 'Ei '1n nhau v u h2nh thnh t"Tn c] ,5 hE tUng. O<ng m6i y$u t Ah(c nhau c* quan h Ah(c nhau i v&i c] ,5 hE tUng. ^* nhng y$u t nh+ ch>nh t"% 0h(0 'ut c* quan h t"@c ti$0 v&i c] ,5 hE tUng- c#n nhng y$u t nh+ t"i$t hVc tMn gi(< ngh thut chR quan h gi(n ti$0 v&i n*.

J"<ng C; h/i c* giai c0 Ai$n t"Pc th+4ng tUng mang t>nh giai c0 t"<ng * nh n+&c c* vai t"# Kc bit quan t"Vng. X* tiTu biu ch< ch$ / ch>nh t"% ca m/t C; h/i nht %nh. Xh= c* nh n+&c giai c0 thng t"% m&i th@c hin +4c ,@ thng t"% ca m2nh v tt c. c(c mKt ca =i ,ng C; h/i. O@ t(c /ng ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng th hin7 Juy c] ,5 hE tUng quy$t %nh Ai$n t"Pc th+4ng tUng Ai$n t"Pc th+4ng tUng 0hZ h40 v&i c] ,5 hE tUng nh+ng * AhMng 0h.i ' ,@ 0hZ h40 m/t c(ch gi.n ]n m(y m*c. J<n b/ Ai$n t"Pc th+4ng tUng cing nh+ c(c y$u t cu thnh n* u c* t>nh /c '0 t+]ng i t"<ng qu( t"2nh vn /ng 0h(t t"in v t(c /ng m/t c(ch mEnh ml i v&i c] ,5 hE tUng. Jt c. c(c y$u t cu thnh Ai$n t"Pc th+4ng tUng u c* t(c /ng $n c] ,5 hE tUng. Juy nhiTn m6i y$u t Ah(c nhau c* vai t"# Ah(c nhau c* c(ch thc t(c /ng Ah(c nhau. J"<ng C; h/i c* giai c0 nh n+&c ' y$u t c* t(c /ng mEnh nht i v&i c] ,5 hE tUng v2 * ' b/ m(y bE< '@c t0 t"ung ca giai c0 thng t"% v Ainh t$. ^(c y$u t Ah(c ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng nh+ t"i$t hVc E< c tMn gi(< ngh thut v.v. cing u t(c /ng $n c] ,5 hE tUng nh+ng chPng u b% nh n+&c 0h(0 'ut chi 0hi. J"<ng m6i ch$ / C; h/i ,@ t(c /ng ca c(c b/ 0hn ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng AhMng 0h.i ba< gi= cing thI< m/t Cu h+&ng. ^hc nWng C; h/i c] b.n ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng thng t"% ' CHy d@ng b.< v v 0h(t t"in c] ,5 hE tUng ; ,inh "a n* chng 'Ei mVi nguy c] 'm ,uy y$u h<Kc 0h( h<Ei ch$ / Ainh t$ *. \/t giai c0 chR c* th gi vng +4c ,@ thng t"% v Ainh t$ chDng n< C(c '0 v cng c +4c ,@ thng t"% v ch>nh t"% t+ t+5ng. O@ t(c /ng ca Ai$n t"Pc th+4ng tUng i v&i c] ,5 hE tUng diSn "a thI< hai chiu. X$u Ai$n t"Pc th+4ng tUng t(c /ng 0hZ h40 v&i c(c quy 'ut Ainh t$ Ah(ch quan th2 n* ' /ng '@c mEnh ml thPc :y Ainh t$ 0h(t t"in- n$u t(c /ng ng+4c 'Ei n* ,l A2m h;m 0h(t t"in Ainh t$ A2m h;m 0h(t t"in C; h/i. Juy Ai$n t"Pc th+4ng tUng c* t(c /ng mEnh ml i v&i ,@ 0h(t t"in Ainh t$ nh+ng AhMng 'm thay Qi +4c ti$n t"2nh 0h(t t"in Ah(ch quan ca C; h/i. mgt $n cZng nhHn t Ainh t$ *ng vai t"# quy$t %nh i v&i Ai$n t"Pc th+4ng tUng. X$u Ai$n t"Pc th+4ng tUng A2m h;m 0h(t t"in Ainh t$ th2 ,&m hay mu/n b_ng c(ch ny hay c(ch Ah(c Ai$n t"Pc th+4ng tUng ci ,l +4c thay th$ b_ng Ai$n t"Pc th+4ng tUng m&i ti$n b/ thPc :y Ainh t$ ti$0 tNc 0h(t t"in.

@. Quan im ca ch ngha duy vt &8ch 9: v t;nh <c &" t#$ng i ca thc AB h<i Ci quan h gia &3c &#.ng 9*n Aut v quan h 9Dn Aut

Quan im ca ch ngha duy vt &8ch 9: v t;nh <c &" t#$ng i ca thc AB h<i J>nh /c '0 t+]ng i * biu hin 5 nhng im ,au Hy7 8 L thc C; h/i th+=ng 'Ec hu ,< v&i tFn tEi C; h/i d%ch ,[ C; h/i ch< thy nhiu Ahi C; h/i ci ; mt i thm ch> ; mt "t 'Hu nh+ng thc C; h/i d< C; h/i * ,inh "a v1n tFn tEi dai dong. J>nh /c '0 t+]ng i ny biu hin Kc bit "k t"<ng 'nh v@c tHm ' C; h/i 9t"<ng t"uyn thng t0 qu(n th*i quIn v.v.?. !.t.dTnin ch< "_ng ,c mEnh ca t0 qu(n +4c tE< "a qua nhiu th$ Ac ' ,c mEnh ghT g&m nht. hhuynh h+&ng 'Ec hu ca thc C; h/i cing biu hin "k t"<ng iu Ain ca ch ngha C; h/i. Xhiu hin t+4ng thc c* nguFn gc ,Hu Ca t"<ng C; h/i ci v1n tFn tEi t"<ng C; h/i m&i nh+ 'i ,ng Wn b(m '+=i 'a< /ng t tham nhing v.v.. L thc C; h/i th+=ng 'Ec hu h]n ,< v&i tFn tEi C; h/i ' d< nhng nguyTn nhHn ,au Hy7 -.t ' ,@ bi$n Qi ca tFn tEi C; h/i d< t(c /ng mEnh ml th+=ng CuyTn v t"@c ti$0 ca nhng h<Et /ng th@c tiSn ca c<n ng+=i th+=ng diSn "a v&i tc / nhanh m thc C; h/i c* th AhMng 0h.n (nh A%0 v t"5 nTn 'Ec hu. s]n na thc C; h/i ' c(i 0h.n (nh tFn tEi C; h/i nTn n*i chung chR bi$n Qi ,au Ahi c* ,@ bi$n Qi ca tFn tEi C; h/i. /ai ', do )0c nh c1a th2i qu$n, tru34n th5ng, t6p qun c7ng nh8 do tnh 'c h6u, b.< th ca m/t , h2nh th(i thc C; h/i. 9a ' thc C; h/i 'uMn gYn v&i '4i >ch ca nhng nh*m nhng t0 <n ng+=i nhng giai c0 nht %nh t"<ng C; h/i. !2 vy nhng t+ t+5ng ci 'Ec hu th+=ng +4c c(c '@c '+4ng C; h/i 0h.n ti$n b/ '+u gi v t"uyn b( nh_m chng 'Ei c(c '@c '+4ng C; h/i ti$n b/. 8 L thc C; h/i c* thv+4t t"+&c tFn tEi C; h/i hhi Ahong %nh t>nh th+=ng 'Ec hu h]n ca thc C; h/i ,< v&i tFn tEi C; h/i t"i$t hVc m(c C>t Fng th=i thDa nhn "_ng t"<ng nhng iu Ain nht %nh t+ t+5ng ca c<n ng+=i Kc bit nhng t+ t+5ng Ah<a hVc tiTn ti$n c* th v+4t t"+&c ,@ 0h(t t"in ca tFn tEi C; h/i d@ b(< +4c t+]ng 'ai v c* t(c dNng tQ chc chR E< h<Et /ng th@c tiSn ca c<n ng+=i h+&ng h<Et /ng * v< vic gi.i quy$t nhng nhim vN m&i d< ,@ 0h(t t"in ch>n muFi ca =i ,ng vt cht ca C; h/i Kt "a.

hhi n*i t+ t+5ng tiTn ti$n c* th i t"+&c tFn tEi C; h/i d@ Ai$n +4cqu( t"2nh Ah(ch quan ca ,@ 0h(t t"in C; h/i th2 AhMng c* ngha n*i "_ng t"<ng t"+=ng h40 ny thc C; h/i AhMng c#n b% tFn tEi C; h/i quy$t %nh na. J+ t+5ng Ah<a hVc tiTn ti$n AhMng th<(t 'y tFn tEi C; h/i m 0h.n (nh ch>nh C(c ,Hu ,Yc tFn tEi C; h/i. 8 L thc C; h/i c* t>nh A$ thDa t"<ng ,@ 0h(t t"in ca m2nh d%ch ,[ 0h(t t"in =i ,ng tinh thUn ca C; h/i ch< thy "_ng nhng quan im ' 'un ca m6i th=i Ei AhMng Cut hin t"Tn m.nh t t"ng AhMng m +4c tE< "a t"Tn c] ,5 A$ thDa nhng ti 'iu ' 'un ca c(c th=i Ei t"+&c. n< thc c* t>nh A$ thDa t"<ng ,@ 0h(t t"in nTn AhMng th gi.i th>ch +4c m/t t+ t+5ng n< * n$u chR d@a v< nhng quan h Ainh t$ hin c* AhMng chP $n c(c giai <En 0h(t t"in t+ t+5ng t"+&c *. d%ch ,[ 0h(t t"in ca t+ t+5ng ch< thy nhng giai <En h+ng th%nh h<Kc ,uy tn ca t"i$t hVc vWn hVc ngh thut v.v. nhiu Ahi AhMng 0hZ h40 h<n t<n v&i nhng giai <En h+ng th%nh h<Kc ,uy tn ca Ainh t$. J>nh cht A$ thDa t"<ng ,@ 0h(t t"in ca t+ t+5ng ' m/t t"<ng nhng nguyTn nhHn n*i "k v2 ,a< m/t n+&c c* t"2nh /0h(t t"in t+]ng i Agm v Ainh t$ nh+ng t+ t+5ng 'Ei 5 t"2nh / 0h(t t"in ca<. J"<ng C; h/i c* giai c0 t>nh cht A$ thDa ca thc C; h/i gYn v&i t>nh cht giai c0 ca n*. Xhng giai c0 Ah(c nhau A$ thDa nhng n/i dung thc Ah(c nhau ca c(c th=i Ei t"+&c. ^(c giai c0 tiTn ti$n ti$0 nhn nhng di ,.n t+ t+5ng ti$n b/ ca C; h/i ci 'Ei. Quan im ca t"i$t hVc \(c 8 dTnin v t>nh A$ thDa ca thc C; h/i c* ngha t< '&n i v&i ,@ nghi0 CHy d@ng nn vWn h<( tinh thUn ca C; h/i C; h/i ch ngha. !.t. dTnin nhn mEnh "_ng vWn h<( C; h/i ch ngha cUn 0h.i 0h(t huy nhng thnh t@u v t"uyn thng tt u0 nht ca nn vWn h<( nhHn '<Ei tD cQ ch> Aim t"Tn c] ,5 th$gi&i quan m(c C>t. Xg+=i vi$t7 e!Wn h<( vM ,.n 0h.i ' ,@ 0h(t t"in h40 quy 'ut ca tQng , nhng Ai$n thc m '<i ng+=i ; t>ch 'uq +4c d+&i (ch thng t"% ca C; h/i t+ b.n C; h/i ca bVn %a chv C; h/i ca bVn quan 'iTue XYm vng quan im t"Tn Hyca t"i$t hVc \(c v dTnin v t>nh A$ thDa ca thc C; h/i c* ngha quan t"Vng i v&i cMng cu/c Qi m&i 5 n+&c ta hin nay t"Tn 'nh v@c vWn h<( t+ t+5ng 3.ng ta Ahong %nh t"<ng iu Ain Ainh t$ th% t"+=ng v m5 "/ng gia< '+u quc t$ 0h.i Kc bit quan tHm gi g2n v nHng ca< b.n ,Yc vWn h<( dHn t/c A$ thDa v 0h(t huy t"uyn thng E< c t0 qu(n tt u0 v '#ng t@ h< dHn t/c. Ji$0 thu tinh h<a c(c dHn t/c t"Tn th$ gi&i 'm giu u0 thIm nn vWn h<( !it Xam. 8 O@ t(c /ng qua 'Ei gia c(c h2nh th(i thc C; h/i t"<ng ,@ 0h(t t"in ca chPng

O@ t(c /ng qua 'Ei gia c(c h2nh th(i thc C; h/i 'm ch< 5 m6i h2nh th(i thc c* nhng mKt nhng t>nh cht AhMng th gi.i th>ch +4c m/t c(ch t"@c ti$0 b_ng tFn tEi C; h/i hay b_ng c(c iu Ain vt cht. d%ch ,[ 0h(t t"in ca thc C; h/i ch< thy thMng th+=ng 5 m6i th=i Ei tZy thI< nhng h<n c.nh '%ch ,[ cN th c* nhng h2nh th(i thc n< * nQi 'Tn hng Uu v t(c /ng mEnh $n c(c h2nh th(i thc Ah(c. J"<ng ,@ t(c /ng '1n nhau gia c(c h2nh th(i thc thc ch>nh t"% c* vai t"# Kc bit quan t"Vng thc ch>nh t"% ca giai c0 c(ch mEng %nh h+&ng ch< ,@ 0h(t t"in thI< chiu h+&ng ti$n b/ ca c(c h2nh th(i thc Ah(c. J"<ng iu Ain ca n+&c ta hin nay nhng h<Et /ng t+ t+5ng nh+ t"i$t hVc vWn hVc ngh thut v.v. m t(ch "=i +=ng 'i ch>nh t"% Png Yn ca 3.ng ,l AhMng t"(nh AhGi "]i v< nhng quan im ,ai 'Um AhMng th *ng g*0 t>ch c@c v< ,@ nghi0 c(ch mEng ca nhHn dHn. 8 L thc C; h/i t(c /ng t"5 'Ei tFn tEi C; h/i ^h ngha duy vt '%ch ,[ AhMng nhng chng 'Ei quan im duy tHm tuyt i h*a vai t"# ca thc C; h/i m c#n b(c bG quan im duy vt tUm th+=ng hay ch ngha duy vt Ainh t$ 0h nhn t(c dNng t>ch c@c ca thc C; h/i t"<ng =i ,ng C; h/i. `h.wngghIn vi$t7 eO@ 0h(t t"in ca ch>nh t"% 0h(0 'ut t"i$t hVc tMn gi(< vWn hVc ngh thutv.v. u d@a t"Tn c] ,5 ,@ 0h(t t"in Ainh t$. Xh+ng tt c. chPng cing c* .nh h+5ng '1n nhau v .nh h+5ng $n c] ,5 Ainh t$e \c / .nh h+5ng ca t+ t+5ng i v&i ,@ 0h(t t"in C; h/i 0hN thu/c v< nhng iu Ain '%ch ,[ cN th- v< t>nh cht ca c(c mi quan h Ainh t$ m t"Tn * t+ t+5ng n.y ,inhvai t"# '%ch ,[ ca giai c0 mang ngVn c= t+ t+5ng- v< mc / 0h.n (nh Png Yn ca t+ t+5ng i v&i c(c nhu cUu 0h(t t"in C; h/i-v< mc / m5 "/ng ca t+ t+5ng t"<ng quUn chPng. ^ing d< * 5 Hy cUn 0hHn bit vai t"# ca thc t+ t+5ng ti$n b/v thc t+ t+5ng 0h.n ti$n b/ i v&i ,@ 0h(t t"in C; h/i. Xh+ vy nguyTn ' ca ch ngha duy vt '%ch ,[ v t>nh /c '0 t+]ng i ca thc C; h/i chR "a bc t"anh 0hc tE0 ca '%ch ,[ 0h(t t"in ca thc C; h/i v ca =i ,ng tinh thUn C; h/i n*i chung- n* b(c bG mVi quan im ,iTu h2nh m(y m*c tUm th+=ng v mi quan h gia tFn tEi C; h/i v thc C; h/i. Ci quan h gia &3c &#.ng 9*n Aut v quan h 9Dn Aut hh(i nim

`h+]ng thc ,.n Cut ' c(ch thc c<n ng+=i th@c hin qu( t"2nh ,.n Cut vt cht 5 nhng giai <En '%ch ,[ nht %nh ca C; h/i '<i ng+=i. `h+]ng thc ,.n Cut ch>nh ' ,@ thng nht gia '@c '+4ng ,.n Cut 5 m/t t"2nh / nht %nh v quan h ,.n Cut t+]ng ng. d@c '+4ng ,.n Cut ' nWng '@c th@c tiSn c.i bi$n gi&i t@ nhiTn ca c<n ng+=i nh_m (0 ng nhu cUu =i ,ng ca m2nh. Quan h ,.n Cut ' quan h gia ng+=i v&i ng+=i t"<ng qu( t"2nh ,.n Cut 9,.n Cut v t(i ,.n Cut C; h/i?. Quan h ,.n Cut gFm ba mKt7 quan h v ,5 hu i v&i t+'iu ,.n Cut quan h t"<ng tQ chc v qu.n ' ,.n Cut quan h t"<ng 0hHn 0hi ,.n 0h:m ,.n Cut "a. \i quan h gia ddOm v QsOm 8 ddOm quy %nh QsOm. ddOm ' y$u t t(c /ng v c(ch mEng ' n/i dung vt cht- QsOm ' y$u t t+]ng i Qn %nh ' h2nh thc Ainh t$ ca `JOm. X/i dung9ddOm? ' c(i quy %nh thay Qi t"+&c- h2nh thc9QsOm? 0hN thu/c v< n/i dung thay Qi ,au. 8 QsOm tFn tEi /c '0 t+]ng i v t(c /ng t"5i 'Ei ddOm th hin 5 QsOm 0hN thu/c v< th@c t"Eng 0h(t t"in th@c t$ ca ddOm t"<ng m6i giai <En '%ch ,[ nht %nh nh+ng 'uMn c* t(c /ng t"5 'Ei ddOm thI< h+&ng t>ch c@c 90hZ h40? v h+&ng tiTu c@c9AhMng 0hZ h40?. hhi 0hZ h40 v&i ,@ 0h(t t"in ca ddOm QsOm ,l tE< %a b.n m5 +=ng v t"5 thnh /ng '@c c] b.n thPc :y v Ahi AhMng 0hZ h40 QsOm ,l thnh Cing C>ch t"*i bu/c A2m h;m ,@ 0h(t t"in ca ddOm. QsOm tFn tEi /c '0 t+]ng i v t(c /ng t"5 'Ei ddOm c#n th hin 5 QsOm xuy %nh mNc >ch ,.n Cut- t(c /ng 'Tn th(i / ng+=i 'a< /ng- 'Tn tQ chc 0hHn cMng 'a< /ng C; h/i- 'Tn Ahuynh h+&ng 0h(t t"in v ng dNng Ah<a hVc v cMng ngh tD * h2nh thnh h thng y$u t h<Kc thPc :y h<Kc A2m h;m ,@ 0h(t t"in ca ddOm. Jh@c tiSn ch< thy ddOm chR c* th 0h(t t"in Ahi c* QsOm h40 '> Fng b/ v&i n*. 8 \i quan h gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm ba< hm ,@ chuyn h*a thnh c(c mKt i '0 v 0h(t ,inh mHu thu1n. hhi `JOm m&i "a =i QsOm 0h(t t"in A%0 v thPc :y ,@ 0h(t t"in ca ddOm th2 +4c gVi ' ,@ 0hZ h40 gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm. O@ 0hZ h40 * th hin 5 ch6 c. ba y$u t ca QsOm tE< y%a bn Uy z ch< ddOm 0h(t t"in- ngha ' QsOm tE< iu Ain ,[ dNng v A$t h40 ti +u ng+=i 'a< /ng v&i t+ 'iu ,.n Cut nh= * ddOm c* c] ,5 0h(t t"in h$t Ah. nWng ca m2nh. Xh+ng t"<ng qu( t"2nh 'a< /ng c<n ng+=i 'uMn t2m c(ch c.i ti$n h<n thin v ch$ tE< nhng cMng cN 'a< /ng m&i b chi 0h> m nWng Cut hiu qu. 'a< /ng ca< h]n. ^Zng

v&i iu * Ainh nghim ,.n Cut th*i quIn 'a< /ng t"i thc Ah<a hVc cing ti$n b/ v 0h(t t"in h]n. J"<ng qu( t"2nh ny QsOm th+=ng 0h(t t"in chm h]n nTn ,@ 0hZ h4 gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm AhMng 0h.i ' cnh viSn m Ahi t&i giai <En n]i ddOm 0h(t t"in 'Tn t"2nh / m&i th2 t2nh t"Eng 0hZ h40 t"Tn ,l b% 0h( vb- Cut hin mHu thu1n gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm. \Hu thu1n t"Tn tFn tEi $n 1 'Pc n< * th2 QsOm ,l yt"5 thnh Cing C>ch ca ddOmz n>u Ag< ,@ 0h(t t"in ca ddOm ng+=i ta gVi ' ,@ AhMng 0hZ h40 9hay mHu thu1n? gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm. XguyTn nhHn ca 0hZ h40 hay AhMng 0hZ h40 gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm ' d< t>nh nWng /ng ca ddOm mHu thu1n v&i t>nh Qn %nh t+]ng i ca QsOm. `hZ h40 AhMng 0hZ h40 c* t>nh bin chng ngha ' t"<ng ,@ 0hZ h40 ; c* nhng biu hin AhMng 0hZ h40 v t"<ng AhMng 0hZ h40 ; cha nhng iu Ain y$u t chuyn thnh 0hZ h40. y J&i 1 giai <En 0h(t t"in n< * ca chPng ddOm mHu thu1n v&i QsOm hin c* 9B? t"<n * tD t"+&c $n nay ddOm v1n 0h(t t"in. JD ch6 ' h2nh thc 0h(t t"in ca ddOm quan h y t"5 thnh Cing C>ch ca ddOm. hhi * bYt Uu th=i Ei 1 cu/c c(ch mEngz. ^(ch mEng C; h/i- d< vy c* mNc >ch c] b.n ' gi.i quy$t mHu thu1n gia QsOm v&i t"2nh / 0h(t t"in ca ddOm b_ng c(ch C*a bG QsOm ci v thay v< * ' QsOm m&i 0hZ h40 v&i t"2nh / 0h(t t"in m&i ca ddOm- m5 +=ng ch< ddOm * 0h(t t"in ti$0 thI<. ^ nh+ th$ ,@ 0h(t t"in bin chng ca `JOm tuHn thI< chu6i CiCh, 0hZ h40 AhMng 0hZ h40. !ic C*a bG QsOm ci thay th$ b_ng QsOm m&i Fng ngha v&i ,@ C*a bG `JOm ci tE< iu Ain ch< ,@ "a =i ca `JOm m&i ca< h]n ti$n b/ h]n. O@ t(c /ng t"5 'Ei ca QsOm i v&i ddOm thMng qua c(c quy 'ut Ainh t$ C; h/i Kc bit ' c(c quy 'ut Ainh t$ c] b.n