You are on page 1of 40

6

Universiteti i Prizrenit
Administrim Biznesi

Veli Analiza e likuiditetit t njsis ekonomike


Presentimet Poerpoint

Lecaj

ANALIZA PASQYRAVE FINANCIARE

Qllimet
1.Rndsia e likuiditetit dhe e analizs s tij
- Kndvshtrimi i huadhnsit afatshkurtr dhe atij afatgjate.. pjes t kapitullit do t - Kapitali punues,llogaritja , mjaftueshmria dhe analiza e jeni n gjendje t dini: kapitalit punues. - Analiza e ciklit operativ dhe t paras. - Raportet e qarkullimit si pjes e analizs s likuiditetit - Analiza e Likuiditetit nprmjet raporteve - Probleme te Raporteve Statike te matjes se likuiditetit

Kur t kompletoni kt

2. Shpjegoni informatat q prezentohen n analizen e likuiditetit t kompanis.


2

Paraqitja e pasqyrave financiare -perkujtojme se :


Pasqyra e t ardhurave Bilanci fillestar i gjendjes

Pasqyra e rrjedhjes s paras

Bilanci prfundimtar
i gjendjes

Pasqyra e ndryshimeve n ekuitet

Pika fillestare kohore

Periudha kohore

3 Pika prfundimtare kohore

Rndsia e likuiditetit dhe e analizs s tij


Likuiditeti i nj shoqrie i referohet aftsis s saj pr t shlyer detyrimet afatshkurtra kur ato maturohen. - Duhet te ekzistoje nj lloj ekuilibri mes kohzgjatjes se nj operacioni pr tu financuar dhe kohzgjatjes se burimeve korresponduese te financimit.

Rregulli sipas te cilit nj operacion duhet te mbulohet me burime financimi te njjts kohzgjatje, prbn nj rregull minimal qe duhet te merret parasysh nga njsia.
Rndsia e likuditetit dhe e analizs s tij sht evidente kur nj njsi gjendet ne paaftsi pr t shlyer detyrimet afatshkurtra.
4

Mungesa e likuiditetit nnkupton pamundsi t shoqris pr t shfrytzuar zbritjet e mundshme apo mundsit pr investime fitimprurse. Sjell kufizime n veprimet dhe vendimet e drejtuesve. Mund t oj n shitje t detyruar t investimeve dhe aktiveve t saj, Mund te oje n falimentim dhe likuidim.
5

Pr kreditort - mungesa e likuiditetit sjell vonesa n mbledhjen e interesit dhe t ksteve t huave.

- Klientt e furnitort e nj shoqrie ndikohen nga situata e saj e likuiditetit, sepse shoqria mund t mos jet n gjendje t respektoj kontratat e lidhura me kto dy pal. Pr aksionart - mungesa e likuiditetit shpesh sht pararendse e nj situate prfitueshmrie t prkeqsuar. Mund t sjell humbjen e kontrollit t pronsis ose t investimeve n kapital.
6

Kndvshtrimi i huadhnsit afatshkurtr dhe atij afatgjate

Huadhnsi afatshkurtr interesohet pr likuiditetin. Huadhnsi afatgjate interesohet pr strukturn financiare te njsis ekonomike.

Kapitali punues
Kapitali punues sht nj nga treguesit m t rndsishm dhe domethns t analizs s likuiditetit t nj njsie ekonomike. Nga kndvshtrimi i nj kreditori kapitali punues sht gjithmon nga treguesit e par q duhet t llogariten. Kreditori sht i interesuar pr likuiditetin sepse kjo e mbron at nga situata e padshiruar e mungess s parave.
8

Nga perspektiva e vlersimit t kapitalit aksionar dhe t rritjes s nj shoqrie, kapitali punues sht tregues i rndsishm sipas
llojeve te biznesit. P.sh.:

Shoqrit farmaceutike apo prpunuese e investojn kapitalin m tepr n aktive t prekshme t trupzuara, Shoqrit e shitjes me shumic e pakic e investojn m tepr duke bler/prodhuar inventar.
9

Llogaritja dhe analiza e kapitalit punues


Kapitali punues = aktive afatshkurtra detyrime afatshkurtra Kur detyrimet afatshkurtra tejkalojn aktivet afatshkurtra = munges n kapitalin punues;
Kur aktivet afatshkurtra tejkalojn detyrimet afatshkurtra = tepric t kapitalit punues.
Kapitali punues shpreh se n mas shoqria ka prdorur financimin afatgjat n investime afatshkurtra.
10

- Te shohim strukturn e detajuar t aktiveve afatshkurtra.


Kapitali punues

11

Kapitali punues
- Burimi i par i financimit te AASH me detyrimet afatshkurtra. - Forma e dyt e financimit t AASH - kur aktivet afatshkurtra (AASH) jan m t mdha se detyrimet afatshkurtra (DASH), mbeten t jen detyrimet afatgjata ose kapitali aksionar. - Kapitali punues (diferenca e AASH me DASH) shpreh interesat e kreditorve afatgjat (t borxhit ose t kapitalit) ndaj investimeve afatshkurtra.
12

Mjaftueshmria e kapitalit punues


- Sa m i lart t jet kapitali punues aq m mir sht pr situatn e likuiditetit t nj shoqrie. - Mjaftueshmria e kapitalit punues prcaktohet duke u krahasuar ky i fundit me aktivet afatshkurtra. - Ky tregues matet me ane te raportit: - Kapitali punues / Aktive afatshkurtra
13

Ky raport siguron nj mats relativ, i cili mund t prdoret pr analiza krahasuese.

Tendenca e qndrueshme e raportit t mjaftueshmris s kapitalit punues nnkupton: - se kapitali punues po rritet me t
njjtn prqindje q rriten edhe aktivet afatshkurtra, - ka sht synimi i shumics s shoqrive.

14

Zerat Aktivet afatshkurtera Detyrimet afatshkurtera Kapitali punues Kapitali punues ne % Zerat

Shoqeria A Periu.T1 80,000 30,000 50,000 62,5%

Shoqeria A Periu.T 100,000 50,000 50,000 50% Shoqeria B Periudha T

Aktivet afatshkurtera
Detyrimet afatshkurtera Kapitali punues Kapitali punues ne %

1,500,000
1,000,000 500,000 33%
15

Renia e perqindjes se kapitalit punues ndaj AASH nga 62.5% ne 50% konsiderohet si nje tendence jo shume e pelqyeshme kur gjykohet mbi situaten e likuiditetit edhe pse kapitali punues eshte i njejte per dy(2) periudhat.

Kapitali punues/Aktiva afatshkurtera= me raportin e mjaftueshmerise se kapitalit punues.


Analiza e ciklit operativ dhe t paras Cikli operativ dhe cikli i paras - treguesit m t rndsishm t analizs s likuiditetit t nj shoqrie. - Raportet e qarkullimit paraprijn llogaritjen e ciklit operativ dhe t paras, por edhe jan t rndsishm n analizn e likuiditetit.

16

Raportet e qarkullimit si pjes e analizs s likuiditetit.


- N prgjithsi raporte qarkullimi konsiderohen t gjitha raportet t cilt llogariten duke vn n numrues shifrn e shitjeve neto dhe n emrues madhsin t cils do ti matet shpejtsia e qarkullimit (ose e kthimit t tyre n t ardhura nga shitja).
17

Raporti i qarkullimit te llogarive t arktueshme

- Raporti qarkullimit t llogarive t arktueshme ndikon si cilsin ashtu edhe likuiditetin e llogarive t arktueshme. - Me cilsi t llogarive t arktueshme kuptojm probabilitetin e mbledhjes s tyre pa psuar humbje. - Raporti i qarkullimit t llogarive t arktueshme sht nj tregues i moshs s llogarive t arktueshme. - Likuiditeti i referohet shpejtsis s konvertimit t llogarive t arktueshme n para.

Qarkullimi I Ll.A = Shitjet neto me kredi/Gjendja mesatare Ll.A Ll.A neto = LL.A bruto- Provizioni per borxhin e keq.

18

Periudha mesatare e arktimit = 365 dite/ Qarkullimi i llogarive t arktueshme Periudha mesatare e arketimit = LL.A / Shitje mesatare ditore

N llogaritjen e raportit duhet t prfshijm vetm shitjet neto me kredi, si dhe dftesat e arktueshme t cilat rrjedhin nga marrdhniet me klientt.

- Llogaritja e periudhs mesatare t arktimit krahas raportit t qarkullimit t llogarive t arktueshme rrit vlern e analizs s likuiditetit. P.Sh: Gjendja mesatare e LL.A eshte : (21+16)/2=18.5mil euro, Shitjet neto 80.3mil euro. Te gjendet qarkullimi I LL.A sipas te dhenave te mesiperme ? Te gjendet periudha mesatare e arketimit ? Zgjidhja:

19

80.3/18.5=4.34 here 365/4.34=84.1 dite

20

- Kur e krahasojm periudhn mesatare t arktimit me termat e kredis s lejuar nga shoqria mund t vlersojm prqindjen e klientve t cilt paguajn n koh. - Tejkalimi mesatar i shpejtsis se qarkullimit mund t ket ardhur prej: - Prpjekjeve jo t mjaftueshme pr mbledhjen e llogarive t arktueshme. - Vonesave n pagesat prej klientve. - Klientve n vshtirsi financiare.
21

Raporti i qarkullimit te inventarit


- Llogaritja e ktij raporti sht e dobishme kur natyra e biznesit krkon mbajtjen e niveleve t larta te inventarve. - Inventart prbjn nj form investimi nga i cili pritet t merret nj e ardhur n t ardhmen. - N varsi t nivelit t aktivitetit shoqrit duhet t prcaktojn edhe nivelin e prshtatshm t inventarit q ato duhet t mbajn gjendje n mnyr q t mbshtesin nivelin e aktivitetit. - Vlersimi i likuiditetit duhet t prfshij edhe shqyrtimin e cilsis dhe likuiditetit t inventarve.

22

Raporti i qarkullimit t inventarit llogaritet me formuln:


Qarkullimi i inventarit = KMSH/Inventari mesatar

Mosha mesatare e inventarit = 365/Qarkullimi inventarit


Cilsia e inventarit i referohet aftsis s shoqris pr t prdorur dhe shitur inventarin. Nse qarkullimi i inventarit zvoglohet me kalimin e kohs, ose sht m i vogl se mesatarja e industris, kjo sugjeron se n inventar prfshihen edhe elemente t vjetruar, t dal mode, t pashitshm ose pr t cilt ka krkes t ult n treg.

23

Raporti i qarkullimit t llogarive t pagueshme


- Raporti i qarkullimit t llogarive t pagueshme krahason blerjet e shoqris gjat nj periudhe me llogarit e pagueshme mesatare t saj. - Qarkullimi llog. pagueshme = Blerje inv. me kredi/Llog pagueshme - Blerjet = KMSH + Inventari n fund Inventari n fillim - Periudha mes.e shlyerjes s furnitorve = 365 / Qarkullimi i (llog. te pagueshme) furnitorve.
24

Raporti i qarkullimit t kapitalit punues dhe i elementve t tij


- Qarkull kap. punues = Shitjet neto/kapitali punues - Raporti i qarkullimit t aktiveve afatshkurtra krahason shitjet neto me aktivet afatshkurtra duke treguar kshtu numrin e herve qe aktivet afatshkurtra shndrrohen n shitje gjat nj periudh ushtrimore. Ai llogaritet si: - Qarkullimi i aktiveve afatshkurtra = Shitje neto / Aktive afatshkurtra - Raporti i qarkullimit t detyrimeve afatshkurtra llogaritet si: - Qarkullimi i detyrimeve afat-shkurtra = Shitje neto / Detyrime afatshkurtra.
25

Raporti i qarkullimit t aktiveve totale


Qarkullimi i aktiveve gjithsej = Shitjet neto / Aktivet mesatare gjithsej

Raporti i qarkullimit t aktiveve totale nuk sht nj tregues i drejtprdrejt i likuiditetit, por prbn nj tregues t vlefshm n analizn e zgjeruar t aktivitetit t ndrmarrjes.
26

Cikli operativ
Cikli operativ i shoqrive tregtare sht shuma e numrit t ditve q i duhen asaj pr t shitur inventarin plus numrin e ditve deri n shndrrimin e llogarive t arktueshme n para. - Pr aq kohe sa nj njsi ekonomike prdor kreditim nga furnitort, pra operon me llogari t pagueshme, po aq zvoglohet edhe zgjatja e ciklit operativ t saj. - Zbritja e numrit t ditve t llogarive t pagueshme nga cikli operativ na jep at q quhet cikli i paras i shoqris. - Cikli operativ periudha mesatare e shlyerjes s furnitorve = Cikli i paras

27

Vlersimi i ciklit operativ dhe t paras pr nj njsi prodhuese


Pr nj shoqri prodhuese, inventari mbahet n tre forma t ndryshme: - si lnd e par, nga blerja deri n fillimin e procesit t prodhimit, - si prodhim n proces, gjat kohzgjatjes s ciklit t prodhimit, - si produkte t gatshme, nga prfundimi i prodhimit deri n shitjen e produktit t gatshm. Vetm faza e fundit (ekzistenca e inventarit si produkt i gatshm) sht e krahasueshme me nj shoqri tregtare. Raporti i qarkullimit t inventarit, [KMSH / inventari mesatar i produktit prfundimtar], llogarit zgjatjen e kohs nga prfundimi i prodhimit deri n shitjen e tij.

28

Analiza e Likuiditetit nprmjet raporteve


Pozicioni likuid afat-shkurtr i shoqris niset nga marrdhniet midis aktiveve afatshkurtra dhe pasiveve afatshkurtra t bilancit kontabl. Treguesit e ksaj natyre jan mats statike te likuiditetit, sepse ata lidhin zra t bilancit kontabl me njeri-tjetrin. Ky problem sht shmangur duke llogaritur raporte t tipit dinamik, pra qe lidhin flukset e paras me detyrimet.
29

Raportet statike t likuiditetit.


Raporti Korrent, i cili lidh me njeri-tjetrin, aktivet afatshkurtra me pasivet afatshkurtra. - Aktive afatshkurtra/Detyrime afatshkurtra - Raporti korrent duhet t jet t paktn 2:1 n mnyr q t konsiderohet si i mjaftueshm; nj raport posht 2:1 paralajmron risk t mundshm likuiditeti. Raporti i shpejte. Ky raport i fundit prfshin ne numrues vetm ato klasa t aktiveve afatshkurtra t cilat pritet t kthehen ne para sa me shpejt, pra vetm klasat me aktivet afatshkurtra me likuide.

Ky raport llogaritet: Aktive afatshkurtra Inventar/Detyrime afatshkurtra


Nse Raporti i shpejte ka nj vlere me t madhe se 1 sht pothuajse e sigurte qe shoqria sht ne gjendje t mbuloje detyrimet e saj duke prdorur aktivet likuide.

30

Probleme te Raporteve Statike te matjes se likuiditetit.


Edhe pas llogaritjes se raporteve t likuiditetit, nuk jemi te sigurte nse situata e likuiditetit t shoqris sht e knaqshme apo jo. Kjo ndodh pr dy arsye qe lidhen kryesisht me cilsin e vete raporteve si mats te likuiditetit.
Se pari, megjithse rezultatet e larta pr Raportin korrent dhe pr Raportin e shpejte sugjerojn nj pozicion likuid t konsoliduar, ato gjithashtu mund t sugjerojn edhe faktin qe nj sasi e teprt e parse sht investuar ne mnyre jofitimprurse ne formn e aktiveve afat-shkurtra, duke penguar investimin e parse ne forma t tjera me fitimprurse. Se dyti, ne situata inflacioniste, investimet e larta ne aktive afatshkurtra do t ojn ne humbje t larta monetare, te cilat shoqrit do t donin qe ti shmangnin. Ne situata inflacioniste pozicionet aktive te shoqrive sjellin humbje monetare, kurse pozicionet pasive ne bilanc sjellin fitime.
31

Probleme te Raporteve Statike te matjes se likuiditetit


Problemet qe paraqesin zakonisht Raporti Korrent, Raporti i Shpejte dhe Raporti Likuid jan: I Raportet e shqyrtuara me lart jan trsisht statike ne natyrn e tyre. Kto raporte japin informacion vetm pr gjendjen e likuiditetit ne datn e hartimit t bilancit dhe jo pr momente te tjera kohore. Kshtu, kto raporte nuk japin informacion as pr rezultatet ne periudhat e kohs para bilancit dhe as pr rezultatet pas bilancit qe jan edhe me t rndsishmit nse duam t parashikojm likuiditetin. Pr m tepr likuiditeti sht nj koncept q lidhet me dinamikn e kohs dhe me flukset hyrse e dalse t paras, pra a munden arktimet t mbulojn pagesat n vazhdimsi n t ardhmen? Kurse raportet statike e trajtojn likuiditetin si nj koncept q lidhet ngushtsisht me zrat e bilancit.
32

Vazhdim:
II Problemi tjetr qe shfaqin kto raporte sht fakti se ato mund t jene subjekt i prpjekjeve pr window dressing, pra i perpjekjeve per t ndryshuar qllimisht vlerat e bilancit. Window dressing ndodh ather kur shoqria mundohet t ndryshoje vlera t zrave t caktuar t bilancit me qllimin e vetm pr t paraqitur rezultate me t mira financiare. Raporti korrent dhe Raporti i shpejte jan qe t dy shume t ndjeshm dhe t prekshm nga prpjekje t tilla pr manipulim, ndoshta me t prekshm se shume raporte t tjera financiare.

33

Permbledhurazi konkludojme mbi problemet qe paraqesin raportet statike te likuiditetit:

Likuiditeti si cilsi e nj ndrmarrje varet m tepr nga dinamika e flukseve t ardhshme t paras, dhe jo nga niveli i mjeteve monetare n nj moment t caktuar kohe. - Nuk ekziston asnj lidhje direkte midis tepricave n bilanc t llogarive t kapitalit punues dhe flukseve t paras. - Politikat e drejtuesve n lidhje me inventart dhe llogarit e arktueshme fokusohen s pari mbi prdorimin me efektivitet dhe prfitueshmri t aktiveve dhe s dyti mbi situatn e likuiditetit.

34

Raportet dinamike si mats t likuiditetit t njsis ekonomike


Likuiditeti, sht ne vetvete nj koncept dinamik. Ai ka te beje me flukset monetare te njsis ekonomike, pra nse do te jete shoqria e afte te gjeneroje flukse te mjaftueshme hyrse ne arke pr te prballuar flukset dalse te vazhdueshme te saj. Pr kt arsye, sht me logjike qe analizn e likuiditetit ta bazojm mbi tregues te llojit dinamik te ilet prdorin te dhna nga pasqyra financiare dinamike, si sht Pasqyra e Flukseve te Paras, ose edhe Pasqyra e te Ardhurave. - Raporte t tilla dinamike mund t jene raportet e mposhtme: - Fluksi neto i paras nga aktivitetet operative/ - Detyrimet afatshkurtra

35

Vazhdim:
Ky raport jep nj tregues te aftsis se shoqris qe t prodhoje para, mjete monetare t mjaftueshme pr t shlyer terezin e detyrimeve afatshkurtra t grumbulluara deri ne datn e bilancit. Avantazh i ktij raporti - prpiqet t beje nj lidhje logjike t detyrimeve afatshkurtra me flukset e paras. Disavantazh - mosprputhja kohore midis madhsis se vendosur ne numrues dhe madhsis se vendosur ne emrues. Kshtu, ne numrues vendoset fluksi i paras pr vitin kontabl qe sht mbyllur, kurse ne emrues vendosen detyrimet afatshkurtra qe pritet t shlyhen vitin qe vjen dhe normalisht qe nuk mund t shlyhen me flukset e paras qe i prkasin nj viti tashme t kaluar, por me ato qe do te gjenerohen ne vitin e ardhshm.

36

Fluksi neto i paras nga aktivitetet operative / Detyrimet totale


Ky sht raporti i aftsis se firms pr te shlyer te gjitha borxhet dhe prbn me tepr nj mats te likuiditetit afatgjate te nj shoqrie (nse mund te flasim pr nj likuiditet te ktij lloji). Ai tregon aftsin e firms pr te shlyer te gjitha detyrimet e saj edhe ato detyrime q kan afat maturimi m t madh se nj vit nprmjet flukseve hyrse te paras t gjeneruara nga aktivitetet operative dhe sht pra, nj tregues i kapacitetit te shlyerjes. Ky tregues llogaritet si plotsues i raportit (a) pr te kuptuar me shume situatn e likuiditetit te shoqris. Gjithashtu, ky tregues mund te konsiderohet si nj tregues i riskut te larte dhe sht veanrisht i vlefshm te llogaritet ne situata te cilat te bjn te besosh qe nj ose disa nga kreditoret afatgjate do te krkojn shlyerjen e detyrimeve te tyre prpara afatit normal te maturimit.

37

Raportet dinamike te likuiditetit


Fluksi neto i paras nga aktivitetet operative/DASH (aftsia e shoqris qe t pr t shlyer teresin e detyrimeve afatshkurtra ) Fluksi neto i paras nga aktivitetet operative/Detyrimet totale (aftsia e shoq pr te shlyer te gjitha borxhet ) Aktive likuide (t shpejta)/Flukset dalse ditore t Paras nga operacionet (intervali i lejueshm i mungess se paras).

38

Fund i ligjrats
JU FALMINDERIT!

39

Ndonj pyetje?
40