You are on page 1of 23

ARHITEKTONSKI FAKULTET UNIVERZITETA U BEOGRADU Doc.

mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

> Klasifikacija na...


drutvenog standarda

Doc. mr Ksenija Lalovi

CENTRALNE AKTIVNOSTI?

centralno mesto Centralne funkcije centralne aktivnosti

Kutura i umetnost Obrazovanje i nauka Zdravstvena i socijalna zatita Sport i rekreacija Trgovina, zanati, ugostiteljstvo, . Poslovanje svih vrsta uprava,drutvene institucije . Odbrana i zatita

Javni sektor

usluga i poslovanja
Privatni sektor

upravljanja i zatite

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

> civilizacijski razvoj... CENTRALNE FUNKCIJE?


U odnosu na razvoj grada: Drutvo Ekonomija Tehnologija
%
100 poljoprivreda 80 60 40 industrija 20 usluge

Primarna civilizacija 1800

Prelazni period 1900

Tercijarna civilizacija 2000

Doc. mr Ksenija Lalovi

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

TRGOVINSKI CENTRI
izvor

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
Egipat - 7000 vpne grad Catalhoyuk trgovinski centar Grka 400 vpne agora Rim 110 vpne Trajanova trnica Srednji vek centar naselja trnica

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

evolucija

1100-1300 porast trgovine, porast broja radnji 16 vek bazari, berze 19 vek robne kue

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
19 vek robne kue , mobilnost? 20 vek viespratne robne kue eskalatori, klimatzacija, ... 1922 prvi unificirani oping mol, Kanzas

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

evolucija

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
shoping mall - fenomen 20 veka
prema podacima UN: Wal-Marts sales (lanac hipermarketa) imaju ve i bruto promet od tri etvtine ukupnog svetskog bruto proizvoda ima ih ukupno u svetu oko 4174 razliitih vrsta zauzimaju povrinu od preko 28 miliona m2

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
prema podacima UN: USA: 2,9 m2st - 40% u svetu Azija: 0,2 m2st - 37% Evropa: 0,4 m2st -10% Latino A.: 0,5 m2st 7% bivi SSR: 0,1 m2st 1% Afrika : 0,01 m2st 0,3% svetski prosek : 0,3 m2st
Colorado Spr ings, Colorado - Plan razvoja policentri ne gradske strukture City of stanju Cambridge, Massachustes plan blis ke heterotopije (Aplications of razvoja policentri ne gradske strukture Geografic Information Sy stems, 2000) (Aplications of Geografic Information sy stems, 2000)

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

danas

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
od 1980-1990 proseno vreme koje potroai provedu u oping centru opalo je za polovinu Wal-Marts sales predvia da e 5075% trenutne trgovine nestati u sledeih 10 godina predvia se da e do 2010 55% nacionalne trgovine prei na virtuelni oblik u ovom trenutku u ikagu praznog nekad trgovinskog prostora ima preko 12 miliona m2 izgradnja oping centara opala je za 70 % u periodu od 1990-2000

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

kriza

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
priroda aktivnosti
trgovina se pretapa u ostale aktivnosti i obrnuto!!! zato je trgovina postala bazini aspekt naeg ivljenja? prihvatanje i dominacija trine ekonomije kao globalnog standarda trgovina je medijum preko kojeg je trite otelotvorilo svoju dominaciju nad naim gradovima, aktivnostima, ivotima ...
USA trgovina = 3.6 x religijskih aktivnosti 10.3 x nieg obrazovanja 14.6 x zdravstvenih objekata 242 x muzeja 253 x univerziteta UK trgovina = 8.7 x religijskih aktivnosti 2174 x univerziteta Japan trgovina = 1429 x muzeja .... USA trgovina = 25% nestambenog izgraenog prostora (15 % obrazovanje, 14% poslovanje) 17% zaposlenih radi u trgovini (16,4% industrija, 4.7% javna adm. ...)
Doc. mr Ksenija Lalovi

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

TRGOVINSKI CENTRI
priroda aktivnosti
najnestabilnija, najkratkoronija i najranjivija aktivnost !!! nema garantovane strukture korisnika zavisna je od mnogih eksternih faktora : ekonomija, trendovi, vreme, ... konstantno se reformulie, preoblikuje da bi ila u korak sa najsuptilinijm promenama u drutvu

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
grad - trgovina instrument forma logika mall - novi grad

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

priroda aktivnosti

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
priroda aktivnosti
tri oblika ekpanzije od 19 veka: fizika veliina tehnoloki faktori : eskalatori, klimatizacija, mobilnost programska ekspanzija dinaminost, frekventnost ponude, kolonizacija ostalih aktivnosti ... informatika i ekpanzija u sve ostalo virtualni prodor u sve pore ivljenja
Doc. mr Ksenija Lalovi

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

TRGOVINSKI CENTRI

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

prostorna ekpanzija tehnoloki faktor

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
priroda aktivnosti
brend zone !!! globalna kultna mesta !!! procesija ikonografija melodija miris oboavanje potovanje drama

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
brend

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
priroda aktivnosti
robovi trgovine !!! aerodromi eleznike stanice autobuske stanice muzeji objekti kulture ...

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
pristup urbanom dizajnu?
Victor Gruen bekstvo iz haosa manje je vie

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Jon Jerde haos grada teatar prostor


Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
planerske promene
pranjenje centara znaaj trgovine rekonceptovanje grada downtown suburbs competition mobilnost kretanje

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI
planerske promene

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

planerske promene Ulm, Nemaka

TRGOVINSKI CENTRI

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

Doc. mr Ksenija Lalovi

TRGOVINSKI CENTRI

CENTRALNE URBANE FUNKCIJE > CENTRI

RETROSPEKTIVA

Doc. mr Ksenija Lalovi