You are on page 1of 21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

1980'ler
Vikipedi, zgr ansiklopedi

Bu maddedeki baz bilgilerin kayna belirtilmemitir. Ayrntlar iin maddenin tartma sayfasna bakabilirsiniz.Maddeye uygun biimde kaynaklar
ekleyerek Vikipedi'ye katkda bulunabilirsiniz.

19. yzyl | 20. yzyl | 21. yzyl 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | 1985 | 1986 | 1987 | 1988 | 1989 Hata: resim geersiz ya da mevcut deil 1980'ler. 1 Ocak 1980'den 31 Aralk 1989'a kadar olan 10 yllk zaman dilimini kapsamaktadr. Bu 10 yl ierisinde grlen, refaha ynelik deiimler yeni endstri ekonomileri iin Bat'nn kltr gn, sosyal, ekonomik deiimleri ve genel karklklar ifade eder. Bu sre ierisinde uyuturucuya kar kresel bir sava balatlr. ABD, otomobil retimindeki pazarn Japonya'ya ve dier lkelere kaptrr. Ucuz i gc bunu takip etmi, birok kresel retim tekniklerini Meksika, Kore, Tayvan, in ve Dou Avrupa'daki geleneksel retim kaleleri almtr. Yeni orta snf ekonomiler eski Sovyet Blou lkelerinde ve dnyann dier blmlerinde su yzne kmaya ve radikal dini hareketler Orta Dou'da kendini aa kartmaya balamtr. Bat dnyas, Ronald Reagan'n ABD bakan, Helmut Kohl'n Almanya anslyesi, Brian Mulroney'in Kanada babakan ve Carlos Salinas de Gortari'nin Meksika bakan seilmesi ile sa grl politikaclar ve ykselen neoliberalizm arasndaki rekabete ahit olmutur. Dou dnyasnda ise komnist devletlerin hkim ekonomilerinin zor duruma dmesi, Polonya, Macaristan, 1989 in Tiananmen meydan ayaklanmas, ek devrimi gibi birka komnist rejimin kmesi veya kertilme giriimleri ve Warova Pakt ile Romanya'daki diktatrlk ve Orta ve Dou Avrupadaki dier komnist rejimlerin Berlin Duvar'nn ykl 1980'lerin en iyi bilinen dnmleri, komnist rejimlerde SSCBdeki olaylarndan bir tanesidir. perestroyka ve glasnost rejimleri gibi yeniliki politika dalgalaryla sonuland. Bu, 1980 sonlar devletlerin sonbaharnn mor geii olarak adlandrlr. 1989da Varova Paktnn dalmasyla, Sovyet Birlikleri bat dnyas ile olan dmanlklarn terk ettiklerini aklam ve bylece Souk Sava bitmitir. Bu deiimler 1990'lar ve 21. yzylda da hissedilmeye devam edilecektir. Birok 3. dnya lkesi, zellikle Afrika lkeleri, 1980'lerde geni bir bor krizine ahit olmulardr.

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

1/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

1980'ler ayrca 1970 ve 1990'larda dahi olmayan bir nfus patlamasna sahne olmutur. Bu byme, sadece gelimekte olan blgelerde deil, bat milletlerinde de grlmtr. Nfus art zellikle Afrika, Orta Dou ve Gney Asyada ok hzlyd ve yllk art oran %4e yakn olmaktayd.

Konu balklar
1 Toplumsal akmlar 2 Kltr 2.1 Spor 2.2 Moda 2.2.1 Giyinme Kltr 2.2.2 Dans Giyimi 2.2.3 Miami Vice Grn 2.2.4 Rap Mzik ve Ayakkab Tasarmlar 2.2.5 Hair metal 2.2.6 Preppy 2.2.7 Sa Stilleri 2.2.8 Mcevherat 2.2.9 Giyim Tasarmlar 2.2.10 Saatler 2.2.11 Gzlkler 2.3 Mzik 2.3.1 Dnya 2.4 Televizyon 2.4.1 Dnya 2.5 Film 2.5.1 En yiler 2.5.2 Bilim Kurgu 2.5.3 Gerilim 2.5.4 Fantastik 2.5.5 Drama 2.5.6 Kovboy Filmleri 2.5.7 Korku 2.5.8 Komediler 2.5.9 Genlik Filmleri 2.5.10 Devam Filmleri 2.5.11 Rite-of-passage 2.5.12 Aksiyon Filmleri 2.5.13 James Bond 2.6 Video oyunlar 3 Uluslararas siyasi ve ekonomik gelimeler 3.1 Afrika 3.2 Amerika 3.3 Asya
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 2/21

Thatcher ve Reagan

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

3.4 Avrupa 3.5 Okyanusya 4 Doal afetler 4.1 Doa hadisesi olmayan felaketler 5 Dipnotlar 6 D balantlar 6.1 Moda ile ilgili d balantlar 7 Kaynaka

Toplumsal akmlar
Uyuturucuyla sava Ronald Reagan tarafndan 1970'lerde uyuturucu kullanmnn artmasndan dolay ABDde kuruldu. Reagan ynetimi tarafndan cezalar uygulansa da, uyuturucu kullanm devam etti ve Crack kokain gibi lkede yeni uyuturucu trleri de tredi.[1][2] alma hayatnda kadnn yeri hzla artt. 1970'lerdeki eilim devam etti ve ingilizce konuan toplumlardaki kadnlar kendilerine "Mrs." veya "Miss" demek yerine "Ms." demeyi tercih etmilerdir. Benzer bir durum Almanyada da yaanmtr, evli olanlar dierlerinden ayrmak iin "Frau" ve "Frulein" kelimeleri kullanlmtr. ou bat lkesinde, kadnlar evlilik sonrasnda da kzlk soyadlarn kullanmaya devam etmilerdir; Kanadada evlilikten sonra kadnn soyadn deitiren yasann uygulanmasna son verilmitir. Sigarann sebep olduu salk sorunlarna itirazlar bat lkelerinde art gstermitir. Gney Afrikadaki beyaz aznla kar olan kurallara dikkat ekilmitir. oklu otoriter komnist rejimlere kar dou lkelerinde demokrasinin hazrlaycs kltrel tutumlar ba gstermitir. 1986daki ernobil Kazas sonrasnda nkleer g kurulumuna kartlk artmtr. evre meseleleri daha dikkatli ele alnmaktadr. Bat Avrupa lkeleri, ya kullanmn azaltmak, pleri yeniden ilemek ve su ve enerji tketiminde tutumlu davranlmasn salamak iin "yeil dostu" politikalar izlemeye balamlardr. LGBT haklar Bat dnyasnda hzla kabul edilir olmutur. zellikle medya ve sanat dnyasndan nl gay figrlerin kmas (Boy George, Holly Johnson vb.) bunda etkilidir.

Kltr
1980'lerin kltr tm dnya apnda benzer etkiler gstermitir, yle ki; Amerikadaki "Seksenler" ile Avrupa ve Asyadaki "Seksenler" benzerdi. 1980lerin balarnda, atari oyunlarndaki bilgisayar grntlerinin ilk nesli nl Space Invaders atari oyununu yaratld (ilk piyasaya srl 1978), daha sonra bunu Pac-Man, Donkey Kong ve Frogger izledi. Bu onyln sonuna doru, oyun konsollar atarileri gemeye balad. Japon Famicom 1985 ylnda Amerikan halkna Nintendo Elence Sistemleri (NES) olarak tantld ve insanlarn video oyunlarna olan ilgisinin yeniden artmasn salad. Bilgisayar teknolojisi kltrlerin esas grlerine girmeye balad ve ilk olarak Tron (1982) ve WarGames (1983) filmleriyle sinemada bilgisayar teknolojisi kullanlmtr. CGI zel efektlerinin yerlemesiyle de film yapmclnda byk etkiler olutu. Rubik Kb, Lahana bebekler, "Baby on Board" iaretleri, Teddy Ruxpin ve Trivial Pursuit Amerikan ve ngiliz halknn ilgisini ekmeyi baard. Rubik Kb 1980leri anlatan bir sembol olarak ska
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 3/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

kullanlmaktadr. irinler, Gkkua Brite, ilekli Gevrek, Ay Yogi, Benim Kk Ponyim, GI Joe, Garfield, He-Man ve Evrenin Hakimleri, Thundercats, Voltran ve Otorobotlar gibi izgi film karakterleri ortaya kt ve ticari olarak da kullanlmaya baland, bylece 1980lerde byk bir moda yaratld. Bu karakterlerin birou yirmi yl sonra yenilenmi yzleriyle yeniden ekranlarda grnmeye balandlar. Sava sanatlar ve Ninja dknl, Kuzey Amerikada Kung Fu ve Ninja filmlerinin artmasn salad. Karate ocuk byk etkiler yaratan bir film oldu ve karateye olan ilgiyi de artrd. Kendi stillerinde sava sanatlar uzmanlarnn kmasyla "McDojo" ve "Bullshido" teknikleri nem kazand. 1980lerin sonlarna doru Ninja Kaplumbaalar izgifilm kahramanlar geni kitlelere hitap eden ve pazarlama arac olan bir popler kltr harikas olmulardr. "Raybans" veya gne gzlkleri, Nike tenis ayakkablar, Members Zeka Kp Only ceketleri, erkek ortlar ve fanilalar gen aktif neslin "mutlaka giyilmesi gereken" paralar haline gelmitir. Aerobiin n nemli derecede artmtr. Bu heves videolarda, modada ve mziklerde yer alma derecesine ulamtr, rnein Olivia Newton-John'un (Let's Get) Physical klibi, bir dnemin modasna ilham veren 1983 yapml Flashdance filmi ve popler Jane Fonda idman videolar aerobiin yer ald birtakm rneklerdir.[3] MTV, Sadece mzik yayn yapan televizyon kanal, 1981 ylnda ABD'de kuruldu.[4] 1980'ler boyunca ABD'de Avustralyan pop kltr yeni etkiler yaratt ve ktann kltrnn daha iyi tannmasn salad. Bunlara rnek olarak, Olivia Newton-John, Jacko ve Yahoo Dizileri, INXS, Midnight Oil ve Men at Work mzik gruplar, Crocodile Dundee ve Mad Max filmleri, Roos ayakkab markas ve moda blmnde Koala Blue zinciri ve ayrca "shrimp on the barbie" ve Foster's Lager lezzetleri verilebilir. Rap mzik, Beat Street, Breakin', ve Breakin' 2: Electric Boogaloo gibi breakdans filmleri sonucunda kltr ciddi biimde etkilemeye balad. Boom kutular, zellikle breakdans ve daha ilerdeki kentlerin mzik dinleyicileri arasnda olduka yaygnlaan, hayatn nemli bir aleti haline gelmitir. "Breakdans savalar" sokak savalarna alternatif olarak daha barl bir mcadele yntemi olmutur ve ayn zamanda mzik kliplerinde de kullanlmtr. ABDde, Latin izleyicilere mzik ve showlar sunmak amacyla spanyolca dilinde iki byk televizyon ve radyo istasyonu kuruldu (Univision 1985 ve Telemundo 1986) ve bunlarn genel yaygn olan medya alkanln krd dnld. De Lorean ilk olarak 1981 ylnda kt ve 1983 ylnda iflasn ilan etmeden nce yl boyunca retildi. Bu araba daha sonra 1985 ylnda Gelecee Dn filminde kullanlmasyla ne kavumutur.

Spor
Moskovadaki 1980 Yaz Olimpiyatlar, 1979da Sovyetlerin Afganistan igali dolaysyla ABD ve dier 64 lkenin dzenledii protesto nedeniyle engellenmitir.[5] Los Angelestaki 1984 Yaz Olimpiyatlar ise, Moskovadaki 1980 Yaz Olimpiyatlar'ndaki ABD ve dier lkelerin dzenledii protestoya cevaben Sovyetler Birlii, dier Dou Blou lkeleri ve mttefikleri tarafndan boykot edilmitir.[6]

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

4/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

1984 K Olimpiyatlar Saraybosna, Yugoslavya (imdiki Saraybosna, Bosna Hersek)'de dzenlenmitir. Yugoslavya Olimpiyatlar dzenleyen ikinci komnist lke olmutur, fakat 1980'de Sovyetler Birlii'nde olduu gibi bat lkelerinden herhangi bir boykot gelmemitir. Jamaika Milli Kzak Takm Kanada'daki 1988 K Olimpiyatlarnda her dnem artk klie olmu ekilde yalnzca srekli k yaayan kuzey lkelerinin etkili olabildii k olimpiyat oyunlarnda kendilerinden beklenmeyen bir iyi performans sergileyerek dnyay artarak medyann ilgi oda oldular. 1988'deki Jamaika kzak takmnn yaad olaylardan esinlenilerek be yl sonra Disneyin yapmclnda Cool Runnings filmi yaplmtr. 1986 sezonunda bir dizi lm ve sakatlktan sonra FIA, Grup B msabakalarn yasaklamtr.[7]

Moda
Tm modern dnemlerde olduu gibi, bilindik kltrde 80'ler modas, farkl alardan farkl trendleri birletirmekteydi. Bu ynelim de modann ilerlemesine yardmc olmutur. 80'lerin belirteci haline gelmi en tutucu ve en erkeksi moda grnm, geni kullanm alanna sahip omuz vatkalaryd. 70'lerin moda sileti arka taraf gevek ve stten daha geni giysilerle zdeleirken, bu moda tr 80'lerde tamamen deierek hem erkek hem de kadnlarda gevek gmlekler ve daha sk ve dar pantolonlara dnmtr. Erkekler, insanlara zenginliklerini sergileme eilimlerinin bir sonucu olarak gl takm elbiseler giymeye baladlar. Giyim markalar bu dnemde inanlmaz derece nem kazandlar. Ralph Lauren ve Calvin Klein markalar bunlarn nde gelenlerindendi. ABDde Madonna "Material Girl" olarak anlmaya baland ve birok gen kz onun modasna ayak uydurmaya gayret gsterdiler. nl film Flashdance (1983) genel olarak halk iinde sweatshirtlerin tannmasn salad. TV dizileri olan Dallas ve Dynasty'de benzer etkiyi brakmlardr. Siouxsie ve The Banshees grubunun solisti Siouxsie, punk ncesi 80'ler gotik modasna ilham kayna olmutur. Yeni Romantik ya da yeni romantisizm, genler arasnda olduka popler bir moda akm olarak 80'li yllarda ortaya kmtr. Kafa bantlar 1982 ylnda moda oldu. Bu moda ilk Kaliforniya'da balad ve buradan yayld. Dier yerleik tarzlar da tozluklar ve minieteklerde yaand, zellikle de Amerikal amigo kzlar tarafndan giyilen ksa, alt taraf geni etekler olan ra-ra etekleri yaygnlat. Profesyonel danslarn provalarda kullandklar temel eya olan tozluklar, 1982 ylnda genler arasnda akm haline geldi. Minietekler ilk olarak 70lerin banda sahneye kt. Bu stiller Valley Kz akmnn nl olduu zamanda popler Frank Zappa ve Moon Unit Zappa arklaryla hatrlanmtr. O zamanlar moda olan birok ey harcanrken minietekler popler izgisini srdrd ve 80'ler ve 90'larn ba boyunca i kadnlarnn Frank Zappa ve The Mothers takm olmak adna bir seenek durumunda kald. Genel olarak bu mini of Invention etekler tozluklarla beraber giyilmekteydi. Bu izgiler Amerikan Apparel gibi gnmz modasnn maazalarnda hala yer bulmaktadr. Grn olarak ise tek renk, basit rnekli ve ayn ekillerle 80'lerin siletini yanstmaktadr. ngiltere'de tozluklar ounlukla dar kotlar, uzun kazaklar veya seter ve yksek topuklu ayakkablarla birlikte giyilmektedir.
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 5/21

80'lerin 2. yarsnda gen bayanlar tarafndan tercih edilen ort benzeri sk, dar mini etekler popler moda elerindendi.

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Giyinme Kltr Dynasty dizisi 80'li yllarda Amerikan kadnlarnn modasnda byk bir etki brakt. Dynasty dizisindeki Linda Evans tarafndan n kazanan omuz vatkalar, 80'li yllarda ve hatta 90'l yllarn ilk senesinde poplaritesini srdrd. 80'li yllarda kadnlar arasnda omuz vatkalarnn birden popler olmasnn arkasnda yatan neden, belki de kadnlarn artk i hayatnda ender olmadklarn gstermekti ve "takm elbiseleri" ile ofiste artk erkeklerle eit olduklarnn mesajn vermekteydiler. Birok kadnn omuzlarnn i tarafndaki eitli boylarda tutturulabilen vatkalar Velcro idi. Dynasty televizyon dizisi 80'lerde dnya apnda 250 milyon kii tarafndan izlenerek Amerika'nn yaygn moda izgisine etkilerde bulundu. Hedef kitlesi kadnlar olan dizi, kadnlarn daha fazla mcevher takarak ekonomik durumlarn sergilemeleri ynnde etkilenmelerini salad. Sentetik kumalar 80'lerde artk demode oldu. Yn, pamuk ve ipek yeniden yaygn hale gelmilerdir. Erkelerin i giysileri 70'lerden beri ilk kez ince izgililere dn yapmtr. Yeni ince izgililer, 30 ve 40'larn takm elbiselerine gre daha dar ve daha ho olmakla birlikte, 70'lerdekilerle aynydlar. paral takm elbisler gndemden 80'lerin balarnda derken, klapa takm elbiseler daha dar hale geldi (50'lerin tarzna benzer). 70'lerde genel olarak be alt dmelik uzun yelekler giyilirken, 80'li yllara gelindiinde boylar daha ksald ve drt dmelik yeleklerin giyilmesi yaygnlat. 80'lerde kravatlar daha dar bir hal ald ve deriden ince modeller yapld. Hem i hayatnda, hem de gnlk giyimde alttan dmeli yakalar yeniden kullanlmaya baland. Bu arada kadn modas ve i ayakkablar, 50'ler ve 60'larn balarnda popler olan hallerine dnd ve sivri ulu ve ivili topuklu bir hal ald. Baz maazalar, beyaz renkte kanvaz veya saten kapl moda ayakkablar depoladlar ve onlar mterilerin istekleri dorultusunda boyayarak renklendirdiler. Gen kadnlar arasnda en popler ayakkablar ak renkli ve yksek topuklu ayakkablar iken, Jellies'te grldkten sonra renkli, transparan plastik tabanl ayakkablar popler hale gelmitir. 80'lerin zirvedeki mankenleri, Carol Alt, Christie Brinkley, Elle McPherson, ve Paulina Porizkova olmutur. Dans Giyimi Aerobik egzersiz ve dans temelli televizyon dizileri ve filmlerinin n bir dans giyim modas oluturdu ve buna bal olarak tozluk gibi profesyonel dans giysileri sokaklarda giyilmeye baland. 1983 yapm olan Flashdance filmi, kadnlar arasnda bir omzu akta braklm sklm kazaklar yaygnlatrd. Stre dans giysileri de bu dnemde renkli hale geldi ve olduka fazla giyildi. Dier dans giyimi esinlenmeleri Olivia Newton John'un Physical vidyosunda ve Jane Fonda'nn aerobik kua videolarnda yer almtr. Miami Vice Grn 80'lerde erkek giyiminde renkli izgilerde bir patlama grld. Gittike nlenen televizyon dizisi Miami Vice'tan etkilenen erkekler pahal suit ceketler altna zellikle ak veya pastel renklerde sradan tirtler giymeye baladlar. Ceket altna tirt grn genellikle kirli sakal ile birbirine elik ettiler, bu akm da Miami Vice dizisindeki Don Johnson karakteriyle n kazand ve bu tarz kendilerine rnek alanlar bu karakterdeki gibi ayakkablarn orapsz giyme eilimi gsterdiler.

Jane Fonda

80'lerin sonlarna doru ortaya kan erkekler iin dier bir popler grn biimi de Hawai tirtleridir. Bu tirtler ounlukla dikili spor ceketlerle giyilerek birbirinin tamamlaycs olmulardr. ounlukla gri ve beyaz olmakla birlikte hem gnlk, hem i elbisesi olarak giyilmilerdir. takm olarak giyildikleri zamanlar, ounlukla
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 6/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

kravatsz giyilmekteydiler. Rap Mzik ve Ayakkab Tasarmlar Converse ayakkablar, 80lerin ilk yarsnda popler oldular. Air Jordan basketbol ayakkablar (adn basketbol oyuncusu Michael Jordandan alr) ilk kn 1984te yapmtr. nceleri gnlk yaamda giyilen atletik ayakkablar, sonralar yksek fiyatl birer moda rn olarak meydana kmtr. Ulusal Basketbol Ligi (NBA) ilk zamanlarda nn artran bu ayakkablarn malarda giyilmesini yasaklamtr. Sonralar ise birtakm reticiler zel spor ayakkablarn kullanma sunmutur. Adidas spor ayakkablar zellikle genler ve yetikin erkekler arasnda bu onylda hzl bir ykseli gstermitir; nl olmasn salayan ey ise Run DMCnin Benim Adidasm arks olmutur. Nike da Air Max ve benzeri ayakkablaryla pazarda benzer etkiyi yaratarak sz sahibi olmutur. zellikle siyah veya beyaz deriden knyeler bu dnemde popler olmulardr. Afrikann renkleri (yeil, sar ve krmz) arlkl kente ad verilen dpiyesler Afrikal Amerikanlar arasnda bir hayli n kazanmlardr. ehirlerdeki hip-hop topluluklar tarafndan spor ayakkablar ounlukla backsz giyilmekteydi, bandanalar ve altn taklar taklmaktayd. Hair metal Seksenlerin sonlarnda, asitle ykanm kotlar ve deri ceketler her iki cinsiyet iin de popler olmutur. Asitle ykama, deriyi kimyasal olarak aartma, kuman liflerini bozarak solmaya maruz brakma, kuman orijinal boyasndan farkl tonlar oluturarak kuma zerinde beyaz izgiler ve noktalar oluturma ilemlerinden oluur. Bu oluum heavy metal modas olarak tannd (on yln sonlarna doru her iki cinsin ilgisini eken geni kvrck sa trleriyle hair metal olarak anld). Jem fabrikasyonla retilip, hem de elde ilenen solmaya maruz braklm ve sklm kotlar, Poison gibi metal mzik gruplar sayesinde popler bir moda eilimi haline gelmitir. Moda dnyasnda moday belirleyen kimselerin ecinsel erkekler olduuna dair yaygn bir dnce olmasna ramen, 80li yllarn moda kltrnde ecinsel eler nemini kaybetmitir. D mekn giyiminde geni yry botlar, kotlar ve fanila gmlekler moda haline gelmitir. Erkekler iin kadns, kadnlar iin erkeksi tarzda giyim toplum arasnda hzla yaylmtr. Dvme ve piercing yaptrma kltr balang gstermitir. Preppy zellikle ABDdeki tutucu genler "preppy" olarak bilinen tarzda giyinmeye baladlar. Preppy modas tutucu ve klasik stildeki giysi markalar olan Izod Lacoste, Brooks Brothers, Polo ile hatrlanmaktadr. Preppy giysi tarzna bir rnek olarak dmeleri altta Oxford gmlek, manetli bej pantolon ve mokasen ayakkab gsterilebilir. Dier popler giysiler de baklava dokulu sveterler ve yeleklerdir. Preppy giyim tarz denince akla gelen dier bir e de sveter veya kazaklarn omuzlardan gevek biimde boyuna balanmasdr. 80lerde preppy modasnda uuk ve kaln tirtler de tasarmclarnn logolaryla beraber nemli yer tutmaktadrlar. Sa Stilleri 80lerde ou kadn salarn kzl veya burgonyaya boyamlardr. Uzun peremler de o dnemde poplerdi. Kadnlar bu sa stiline uygun olarak tek tarafl geni kpeler takmaktaydlar. 70lerde ska grlen favoriler, 80 modasnda byk bir nem kaybna uruyor ve zellikle genler arasnda film ve mzik yldzlarnn etkisiyle byk ve eksantrik sa ekilleri yaygn hale geliyordu. lerinde barndrdklar parlatclarla istenen parlak grnm ve geni hacmi salayan ve kiilerin salarna ekil verilmesinde kullanlan sa kpklerinin ar yaygnlat grld. AquaNet gibi sa spreyleri hard rock grubu olan Poison tarafndan
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 7/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

ska kullanlmaktayd. 1984 ylnda favoriler yeniden bir geri dn yaptlar fakat bu sefer daha ince, ksa ve 70li yllara gre daha dzgn grnmlydler. Bu akm 1986 ylnn sonlarna dek srd. Bu favoriler ounlukla (fakat her zaman deil) Mullet (aslan yelesi) sa kesim tarznn bir eklentisi olarak grlmektedir. Mullet birka fakl stilde meydana kmtr fakat ana ekli sa boyu yanlardan ksa ve arkadan uzun olacak ekildedir. Mullet banliylerde ve kylerde genellikle alan kesim erkekleri arasnda yaygn olmutur. Bu tutucu grn i dnyasnn elit grnm olan erkeklerde dzgn kesimli ksa ve kadnlarda k dz sa stilleriyle ztlamaktadr. Beyaz yakal erkeklerin sa kesimleri yapay bir sa izgisi oluturacak biimde ensenin sk sk tra edilmesidir. Kadn sa stillerinde ise on yln sonunda birden uzun ekiller hakim oldu. 70'lerdeki en uzunu omuzda olan kt kesimin aksine 80'lerin sonlarnda uzun sa modelleri srt hizasna kadar uzanmtr. 80'lerin ortalar ve sonlar boyunca hem erkek hem kadnlarda salar ayrmak modaya aykr bulunmutur.

Kvr kvr salar genel moda stilinin temsilcisiydi ve dnemin kyafetleriyle birbirlerini tamamlyorlard. "Banana" tokalar ayrca dier bir moda rndr. Gen kadnlar uzun ve zgn tasarmlara sahip olan vahi kpeler takmaktaydlar. ounlukla tek bir kpe taklmaktayd. Omza kadar uzanan tokalar genellikle ene hizasnda veya daha ksa olan salarla ztlamaktalard. Lle lle salar, zt renkli izgiler 80'ler modasnda genler arasnda yaygn bulunmaktadr. Birok gen kadn on yln sonlarna doru salarn burgonya veya kzl renge boyamlardr. Mcevherat

1987 ylnda Aktris Justine Bateman krplm bolero tarz ceket ve dar, ten rengi Lycra elbisesini giyerken

Erkekler iin kpeler moda asndan byk yer tutmaya balamtr. nce metal bileklikler (bilezik de denmektedir) 80'lerde baya popler olmutur ve byk toplantlarda dahi insanlarn bileklerinde grlebilmektedir. Elmas veya inci gibi mcevher tasarmlar kadnlar arasnda yalnzca gzellik asndan deil, ayn zamanda zenginlik ve gcn de sembol olarak yaygn biimde kullanlmlardr. Giyim Tasarmlar amar hem erkek hem kadnlar iin nemli birer moda aksesuar olmulardr. Kadn grnmnde genel olarak dantel ssl pastel renkler hakimdir. Styenle beraber yaplan kadn gecelikleri de zellikle ceketin boyun izgisinden grnr vaziyette olanlar i hayatnda tercih edilmilerdir. Erkekler dahi moday ska takip eder olmutur. Erkekler iin tasarlanan i amarlar da renkli olmutur, ayn zamanda boxerlar "ince" ve k tarafndan aaya doru dzgn bir kesime sahiptirler.

First Lady Barbara Bush mcevher kpeler ve inci gerdanlklar takmaktadr.

Her iki cinsiyet nllerin sergiledii ve televizyonda grdkleri modaya uygun i amarlar giymeye baladlar. Kadnlar i amar iin polyester saten kumalara ilgi duymaya baladlar. ounlukla erkek izgilerinde retim yapan Jocks irketi tutucu erkekler iin dantelli, Fransz kesimli rnler retmeye balad. Televizyonda Moonlighting'de Cybill Shepherd'in giydii alt ve style bir arada olan kadn gecelii, klot ihtiyacn ortadan kaldran mtevazi bir elbise olarak baya popler olmutur. Parlak mcevher renginde ipek armzler ve Dallas ve Dynasty'de grlen saten bluzlar rabet grmtr. Yeni Jockey satcs beyzbol oyuncusu Jim Palmer kk bikiniler ve atlet basklarnda kullanlan dikkat ekici koyu tonlar popler olmutur. giyim modas Gelecee

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

8/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Dn filminde Michael J. Fox'un eflatun renkli Calvin Klein tasarmlar ve Oakland Raiders yldz Howie Long'un renkli Hanes bikinilerinden etkilenmitir. Renkli, desenli, resimli erkek mayolar veya i amarlar gz nne kmtr ve her yatan erkekler arasnda baya n kazanmtr. Saatler On yln banda metal kordonlu dijital saatler modaya arln koydu. lk yllarda popler olmasna ramen sonralar baskn konumunu kaybetti. Yeni nesil dijital saatler hesap makineli olarak retilmitir ve bunlar ilk veri dzenleyiciler olmutur. Dnemin ortalarnda yetikinler iin kadranl saatler moda olmutur. Deri kaylarda ayrca bir seenektir. On yln sonlarna doru baz saatlerin yzlerinde Roma rakamlar kullanlmtr. Bunun yannda dier bir ultramodern durum gstergesi de Movado mze saatleridir. Saatlerin on ikisinin gstergesinde tek byk bir noktadan prl prl tasarmlar kullanlmtr. Gen kltr de nlayan plastik Swatch saatleri tercih etmektedirler. Bunlar ilk olarak Avrupa'da ortaya kmtr ve dnemin ortalarnda Kuzey Amerika'ya yaylmtr. Genler bu saatlerin ikisi veya n ayn kollarna takmaktaydlar. Gzlkler 80'lerin ilk yarsnda geni, plastik ereveli gzlkler hem erkekler hem kadnlar iin moda olmutur. Kk metal ereveli gzlkler 1984 ve 1985'de yeniden dn yapmtr ve 80'lerin sonlarnda kaplumbaa kabuu renginde gzlkler moda haline gelmitir. Bu yeni modalar daha ncekilere gre daha ufak ve ovaldirler. 80'ler boyunca Ray-Ban Wayfarer gzlkleri 1983'teki Tom Cruise'un Risky Business filmiyle popler olmulardr. Ray-Ban Pilot gzlklerinin satlar 1986 ylnda gsterime giren Maverick ve Iceman ile hreti yakalayan Tom Cruise ve Val Kilmer'n oynad Top Gun filmiyle %40 artmtr. Michael Madsen de bu gzlkleri filmlerinde ska kullanmtr. Miami Vice, zellikle Don Johnson'n oynad Sonny Crockett, bir ift Ray-Ban Wayfarer (Model L2052, Mock Tortoise) giyilmesiyle Ray Ban'n poplaritesini artrarak 1984 ylnda satlarn 720,000'e kard.

Mzik

10 yl ABD'de disko mziine tepkilerle balad ve 1970'lerle zlemi orkestral mzik gibi birok mzikten de uzaklalmtr. 1980'lerin mzii daha nce duyulmam olan bateri eliinde sentezr ve klavye ile yaplan elektronik seslerle tannmtr. Bu da mzikte nemli bir deiim yaratmtr. ABD'de MTV kuruldu ve kayt endstrisinde mzik vidyolar ok byk bir etki oluturdu. Amerikal Pop artistleri Madonna ve Michael Jackson bu trn ncln yaptlar ve bunu byk bir sektr haline getirdiler. New Wave ve Synthpop, birok ngiliz ve Amerikan sanat tarafndan gelitirildiler ve zellikle seksenlerin ba ve ortalarnda nemli bir fenomen hale geldiler. Hard rock, Heavy metal, Big Hair Bands ve Glam metal, 1980'lerde son derece nemli bir n kazandlar ve en baskn mzik trleri arasna girdiler. 1985'te birok sanatnn katlmyla dzenlenen Live Aid konserleri dikkat ekti ve halk byk bir alk tehlikesiyle kar karya olan Etiyopyaya yiyecek gndermek zere bir hamle yaratt. Hip hop yava yava gl bir mzikal etkiye sahip olmaya balad. Dnya 1989'da mzik - 1989 Britanya mzii: Madonna, Like a Prayer albmn kartt. 1988'de mzik : Living Colour, ilk stdyo almas olan Vivid albmn piyasaya kartt. Bon Jovi, Billboard Hot 100'de ilk 10 iinde 5 numaraya ykselen albm New Jersey'i kartt. Ayrca Traveling
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 9/21

Gne gzlkl Sylvester Stallone, 1983.

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Wilburys'nin oluumu ve Roy Orbison'nun lm enmli olaylardr. 1987'de mzik : Michael Jackson yedinci albm ve st ste 5 kez En yi 100 listesinde 1 numara olan albm Bad'i piyasaya srd. Guns N' Roses Appetite for Destruction', Def Leppard Hysteria'y, U2 karma bir albm olan ve en sevilen arklar olan With Or Without You, I Still Haven't Found... and Where The Streets Have No Name'in de bulunduu The Joshua Tree'yi , Whitney Houston 80'lerin en byk arklarndan biri olan I Wanna Dance With Somebody ile ikinci albm olan Whitney'i piyasaya kardlar. 1986'da mzik : Aerosmith Walk This Way albmn rap grubu Run-DMC ile rock ve rap mzik karm olacak ekilde yeniden piyasaya kard ve dinleyicileri ilk defa rap mzikle tantrdlar. Bu kta Aerosmith iin bir yeniden dou olmutur ve rock dnyasnn en iyi geri dnlerinden biri olarak anmsanmtr. Bon Jovi, Slippery When Wet albmn piyasaya Compact Disc srd ve 15 hafta boyunca Billboard 200'de 1 numarada kalmay baararak burada en uzun sre bulunan rock albm olmutur. Benny Goodman, Richard Manuel, Cliff Burton hayatlarn kaybettiler. Madonna hit albm olan True Blue'yu kard. Pixies Boston'da kuruldu. 1985'de mzik : Rick Nelson ld, Live Aid ve Farm Aid yardm konserleri dzenlendi. Whitney Houston tm zamanlarn en baarl kadn albm olan ilk solo albmn yapt. 1984'de mzik : Marvin Gaye ve Jackie Wilson ld. Bob Marley & The Wailers'in tm zamanlarn en fazla satan reggae albm olan Legend yaynland. Philip Glass'n Akhnaten'i ilk olarak Stuttgart'ta gsterildi. Prince Purple Rain albm ve filmini yaynlad. Van Halen Diamond etiketli iinde 1 numaral arklar Jump'n da bulunduu 1984 albmn yaynladlar ve bu onlarn David Lee Roth'un vokal olarak elik ettikleri son stdyo albmleri olmutur. 1983'de mzik : Muddy Waters'n lm, New Order Blue Monday'i piyasaya srdler. Def Leppard Pyromania'y yapt. The Police's Synchronicity turneleri balad. Metallica ilk albmleri olan Kill 'Em All'u yaynlad. 1982'de mzik : Thelonious Monk, Lightnin' Hopkins, Glenn Gould ldler. Compact Disc tantld. Michael Jackson tm zamanlarn en iyi satan albm olan Thriller' yaynlad. 1981'de mzik : MTV ilk yaynn yapt. Bob Marley hayatn kaybetti. 1980'de mzik : Joy Division solisti Ian Curtis intihar etti. Bon Scott ld. John Lennon New York'da Dakota Binas dnda ldrld. Led Zeppelin davulcusu John Bonham kaza sonucu hayatn kaybetti. Tim Hardin ld. U2 ilk albmleri olan Boy'u yaymlad. Iron Maiden kendi isimlerindeki k albmlerini yaynlad.[8]

Televizyon
Dnya Cosby ailesi 1984 ylnda yayna balad ve ABD'de art arda be TV sezonunda Nielsen Ratings lmlerine gre 1 numarada kalmtr. Bu on yllk dnem aznlklar ve ecinseller iin zor balad. Aznlklarn anlatld mzik kilpleri MTV'de yaynlanmad ve zellikle San Francisco'da ecinseller hakkndaki yaygnca gsterilen homofobik programlarda (1980'de yayna balayan) ecinsellerden baya olarak bahsetmilerdir. AIDS'in ortaya kmasyla, homosekselleri ve homoseksel arkadalklar yanstan karakterler abukca meydana kmlardr (Three's Company, Bosom Buddies). On yllk dnemin sonuna doru daha sempatik homoseksel karakterler Dynasty, Thirtysomething, ve Altn Kzlar gibi televizyon programlarnda yer almaya baladlar.
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 10/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

80'lerin belli karakterlerine gz attmzda polisleri gz nne alan Miami Vice'n (1984), film deerinde yapmlar olan MTV mzik videolarn rnek olarak verebiliriz. Oprah Winfrey Show, 20. yzyl tabularn ykp ve bir itiraf kltr yaratarak ABD ekranlarnda yer almtr. Bir Yale aratrmasna gre, Oprah Winfrey'in baarsyla treyen talk showlar homosekseller, bisekseller ve transeksellerin ekranlarda grnebilirlii iin ihtiya duyulan byk etkiyi ve bunun sayesinde de toplum iine daha fazla karabilmelerini salamlardr.[9] Brandon Tartikoff NBC'de ynetici oldu ve NBC'nin dk izlenme oranlarn Hill Street Blues, L.A. Law, ALF, Aile Balar, Cosby ailesi, Cheers, Miami Vice, Altn Kzlar, Kara imek, A Takm, St. Elsewhere, Night Court, Hunter, Highway to Heaven, Matlock, Remington Steele, A Different World, 227 ve Empty Nest gibi byk etki uyandran dizilerle artrmay baard. NBC dnemin byk Kara imek ounluunda ABD televizyon alar arasnda olmay baarmtr. Fox yayna balad. CNN ilk 24 saat haber yaynlayan kanal oldu. Belli blgelere ve beenilere hitap eden yzlerce kanall (rnein 1982'de kurulan The Weather Channel) yeni kablo ayla kablolu televizyonun gelimesiyle televizyon izleyicileri daha geni bir seenek mensyle kar karya kaldlar. ngiltere'de 1989 ylnda iki rakip uydu televizyonu salaycs kuruldu. ngiliz Uydu Yaymcs ve Sky Televizyonu izleyicilere be taneye kadar ekstra kanal seenei sunmulardr fakat her ikisi de Kuzey Amerika'daki kablolu televizyonun baarsn yakalayamamlardr. Daha sonra iki irket birleme karar almlardr. 80'lerde birok akm ve eilimi yanstan Punky Brewster gen izleyicilerin ilgisini ekmeyi baarmtr. ABD'de o gnn en popler dizisi olan General Hospital'daki Luke Spencer ve Laura Webber'in ilikileri sayesinde pembe diziler lise ve niversite rencileri arasnda yaygnlk kazanmtr. O dnemde birou akam 22:00 saatinde yaynlanan yksek bteli yapmlar olan Dynasty, Knot's Landing ve Dallas (dizi) baya popler olmulardr. Amerikan prime time rating devleri Dynasty, Altn Kzlar ve ngiliz pembe dizileri Brookside ve EastEnders'da dzenli ve uzun sreli rollere sahip olan homoseksel karakterler sayesinde ecinsel topluluklar popler cephede bir ivme yakalamlardr. Bu akm sayesinde de televizyonda homoseksel karakterlerin dzenli roller alarak grlebilirlikleri byk lde artmtr. Mzik tabanl kablo alar MTV ve MuchMusic ilk olarak ortaya ktklarnda mzik videolar ve sanatlarn yorumlaryla pop kltr etkileri Kuzey Amerika genleri arasnda yeni bir akm oluturmutur. Bir oyuncan etkisinden gidilerek ocuklar iin yaplan ilk televizyon program olan He-Man ve Kainatn Hakimleri, ocuk programlar ve oyuncak reklamcl arasndaki ban artmasna neden oldu ve bu oyuncaklar ve izgi filmler arasndaki byk balant hem ebeveynlerin hem de birtakm organizasyonlarn dikkatini ekmitir. Dneme bu konuda damgasn vuran yaptlar Transformers, G.I. Joe: A Real American Hero ve Dino-Riders'tr. ABD ve dier lkelerde Animasyon yapm deerleri olarak mthi bir geliim gsterdi ve hem sinema filmlerinde hem de televizyonda toplum nnde bir yeniden dou yaamtr. Star Blazers, Battle of the Planets, Voltran, ve Robotech Kuzey Amerika'da ilk dalga anime yapmlarnn gelimesine katkda bulunmulardr. Baz evreler tarafndan Star Trek dizilerinin zirvesi saylan Star Trek: The
11/21

izgi film Voltran

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Next Generation ilk televizyon gsterimini 1987 ylnda yaamtr. Murder, She Wrote izleyiciler arasnda byk skse yapmtr. Mystery Science Theater 3000 1988 ylnda Minneapolis UHF band KTMA'da yaynlanmtr; sonraki yl ise daha sonra Comedy Central olan Comedy Channel'a gei yapmtr. 1 ubat 1982, David Letterman NBC'nin Late Night with David Letterman programnn sunucusu olmutur ve program Letterman 1993 ylnda CBS'e geene kadar yaynda kalmtr. 6 Aralk 1989'da olduka baarl ve nl ngiliz bilim kurgu dizisi Doctor Who'nun 26 yl ve 703 blm sonunda yaynlanmas bitmitir. Bu onyllk dnemde Amerikan televizyon programlar arasnda 1. olan yapmlar: 19791980: 60 Minutes 19801981: Dallas (dizi) 19811982: Dallas (dizi) 19821983: 60 Minutes 19831984: Dallas (dizi) 19841985: Dynasty 19851986: Cosby ailesi 19861987: Cosby ailesi 19871988: Cosby ailesi 19881989: Cosby ailesi 19891990: Cosby ailesi ve Roseanne The Simpsons shorts The Tracey Ullman Show'da yer almaya balad. Simpsons sonraki iki on yl boyunca devam etmitir ve Amerikan sitkom tarihinin en uzun yaynlanan program olmutur.

Film
80'lerin filmleri birok tr arasndaki hibrit geileriyle farkl tarzlar iermektedir. Trend, o gne kadarki en byk etkiyi yapacak, ilk gsterim haftasnda nceki filmlerden daha fazla haslat getirecek ve seyircilerin seim yapmak iin baka ok fazla seenek bulamayaca filmleri retmek ynndeydi. En yiler On yl 70'lerin ortalarndaki film sektrnde yaanan bomba patlamasnn devamyla balad. 1977 ylndaki Star Wars'un devam olan The Empire Strikes Back, 1980 Mays aynda yln en byk etkiyi yapan filmi olarak balad. Bu film 80'lerin en iyi filmi olarak gsterildi (IMDb'de 80'lerin filmleri arasnda en fazla oyu alan filmdir). Bu filmi lemenin sonuncusu olan Return of the Jedi (1983) izledi. Bu gelen, birok benzer fantastik yapm arasndan en fazla sevilen film olmutur. Superman II 1980 sonunda Avrupa ve Avustralya'da gsterime girdi fakat ABD'de 1981'in Haziran ayna kadar gsterimi yaplmad. ki ynetmen tarafndan ynetilmesi film zerinde uzunca srecek tartmalar yaratt ve bunun sonucunda 2006 ylnda Superman II: The Richard Donner Cut gsterime girmitir. 1978 ylndaki Superman ok yapmack bulunmasna ramen, Superman II olumlu tepkiler almtr. The Empire Strikes Back in baars zerine filmin yapmcs George Lucas, 1981 yapml olan, The Empire Strikes Back te yardmc oyuncu olan Harrison Ford'un oynad Raiders of the Lost Ark filmini yapmak zere Steven Spielberg ile biraraya gelmitir. Hikaye, Amerikan hkmeti tarafndan kayp gizemli bir szleme sandn bulmak zere grevlendirilen arkeolojist ve macerac Indiana Jones
Gelecee Dn filminde kullanlan otomobil

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

12/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

(Ford) hakkndadr ve 1930 tarz dizilerin yaratt ilgiyi toplamay baarmtr. Film 1981 ylnn en beenilen filmi olmutur ve devam filmleri de bu on yl boyunca srekli en sevilen ilk 10 film arasnda bulunmulardr. 1982 ylnda Spielberg masals bilim-kurgu bombasn patlatt ve tm rekorlar alt st eden, btn Star Wars filmlerinden %40 daha fazla kazanan ve ilk 50'deki filmlerin 46'sn gelir olarak ikiye veya e katlayan E.T. the Extra-Terrestrial'yi yapt. Bilim Kurgu Seksenlerin bilim kurgu dalgasnn devam olarak Avustralyal deri ceketli kanun d yol korsanlaryla gelecein llemi alanlarnda mcadele eden Harrison Ford'un Indiana Mad Max2 yapld. Dier bir gelecei anlatan yapm olan New York'tan Jones filminde giydii apka Ka distopik bir gelecei anlatan ve kahramanlk kart bir yapm olarak ayn yl yapld. 1982 ylnda dier bir distopyan yapm olan, Harrison Ford'un hain androidleri aratrma grevini stlenen bir detektifi canlandrd Blade Runner filmi ekildi. Dnemin Bilim kurgu filmleri olan iki Star Wars filmi, The Empire Strikes Back ve Return of the Jedi, Gelecee Dn lemesi ve Steven Spielberg'n E.T.'si genel olarak gen izleyicileri hedef kitlesi olarak belirlemitir. Gerilim Seksenler gerilim filmleri iin muazzam bir dnem oldu, bir ou erotik yapdadr ve 9 1/2 Hafta (1986), lmcl Cazibe (1987) ve Body Heat (1981) bunlarn rneklerindendir. Belkide 80'lerin gerilim filmleri arasndan en etkili rneklerden biri David Lynch'in tuhaf klt klasklerinden gelecekteki Amerikan kentlerinin yer alt dnyalaryla ilgili olan ve 2000'li yllara dair uyarlamalar bulunduran Blue Velvet (1986); ve dier biri de Stanley Kubrick'in korku/gerilim trndeki filmi The Shining (1980)'tir.
Stanley Kubrick

Fantastik Fantazi filmler, kl ve byl filmlerin yeniden dirilmelerini salad. 1981 ylnda , Ejderha Avcs, Excalibur ve Raiders of the Lost Ark gsterime girdi fakat fantastik filmler adna asl patlamay 1982 ylndaki Barbar Conan filmi yapmtr. Bu destanda rol alan Arnold Schwarzenegger hretin zirvesine kma adna byk bir adm kaydetmitir. Orijinal hikye Robert E. Howard'a ait olmasna ramen, film senaryosu Oliver Stone ve John Milius'un ortak almas sonucu yazlmtr. Filmin devam 1984 ylnda Conan the Destroyer olarak geldi. Schwarzenegger yeniden kl kullancs rolyle 1985'te Red Sonja filmiyle dn yapt. Ayn yl benzer temal filmler olan Kl ve Byc, The Beastmastr ve Ator filmleri gsterime girdi. Bitmeyen Hikaye (1984), Efsane (1985), ve The Princess Bride (1987) gibi masals fantastik yapmlar da popler olmulardr. Disney'in 1939 yapml klasii ve byk bir hayalkrkl olan Oz Bycs filminin byk bteli devam filmi olan Oz'a Dn video kasetlerde byk bir baar yakalamtr. Drama Tarihsel, romantik, dramatik filmler arasndan Rain Man (1988), Fatal Attraction (1987), On Golden Pond (1981), Terms of Endearment (1983), The Color Purple (1985) ve Out of Africa (1985) filmleri gielerde iyi bir sonu elde etmilerdir. Ayrca saygn baarya sahip dier filmler de Sophie'nin Seimi (1982), A Passage to India (1984) and Gandhi (1982) olarak gsterilebilirler. Kovboy Filmleri
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 13/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Kovboy filmlerinde Silverado (1985) filmiyle yeni bir tarz ortaya kmtr.[10] Korku 70'lerdeki korku filmi yaratcl '80'lerin balarna dek srd, daha fazla kan gstermesinin dnda '80 yllarnn birok baarl korku filmlerinin devam serileri yaplmtr. Stanley Kubrick korku filmi olan The Shining (1980)'i ekmitir. Yaratc ve kanl kapal atmosferiyle The Evil Dead (1981) biroklar tarafndan trnn en iyilerinden biri olarak gsterilmi ve devam filmi olan Evil Dead II (1987)'yi ekmek kanlmaz olmutur. Halloween filminin ynetmeni John Carpenter'n yapt The Thing (1982) filmi, seyircilerini etkili efektleriyle hayranlk iinde brakmtr. Halloween (1978) filminin devam olan 13. Cuma (1980) ve Elm Soka Kabusu (1984) 80'lerin korku filmlerinin popler yzleridir. David Cronenberg'in grnt ve kan efektli Scanners (1982) ve The Fly filminin yeniden ekilen versiyonu James Cameron'un filmi Aliens'dan yalnzca birka hafta sonra ve hepsi de 1986 ylnda gsterime girdiler. Stuart Gordon'un Re-Animator (1985), Dan O'Bannon'un The Return of the Living Dead ve Lloyd Kaufman'n The Toxic James Cameron Avenger (all 1985) da bu dnem filmlerindendir. Hayalet Avclar, Joe Dante'nin Gremlinleri (her ikisi de 1984) ve Tim Burton'n Beetlejuice (1988)'i korku komedisi olarak yeni bir tarz ve moda oluturmulardr. Komediler Hayalet Avclar (1984) tm Indiana Jones filmleri, Tootsie (1982) ve Adam ve Bir Bebek (1987) filmleri kadar satmtr. nceki onyln felaket filmleri aka komedisine dayanan gldrlerdir ve Airplane! filmi bunlardan biriydi, bu yoldan gidilerek devam filmleri ekildi ve bunlar 1982 ylnda Airplane II: The Sequel, Top Secret! (1984) ve Naked Gun filmleridir. '80'lerin popler komedi yldzlar Leslie Nielsen, John Candy, Steve Martin, Eddie Murphy, Bill Murray, Chevy Chase ve Dan Aykroyd'durlar. Bill Murray, Steve Martin ve Chevy Chase gibi bir ou American TV ovu olan Saturday Night Live ile hreti yakalamlardr. Eddie Murphy 48 Saat (1982) ve Beverly Hills Polisi serileriyle (19841993) komedi-aksiyon filmelerinde byk baar yakalamtr. Ayrca ilk 50'de bulunan romantic komediler de Crocodile Dundee (1986), Crocodile Dundee 2 (1988) ve Arthur (1981) filmleridir. Genlik Filmleri 1978'deki Animal House'un byk etkisi sonucu, bu dnemde de Fast Times at Ridgemont High, Porky's ve Revenge of the Nerds gibi genlik komedilerinin ykseliinin devam ettii grld. Dier bir popler yapm da John Hughes'n Ferris Bueller's Day Off (1986) filmidir. Daha sonra 90'larn banda Evde Tek Bana serilerini yaratmtr. Sonraki filmler komedilerde bir yeniden canlanma yaanmasna yardm etmitir ve bu filmler genelde ailesel izleyiciye hitap etmeyi amalayp Honey, I Shrunk the Kids ve devam serileri bunlara rnek olarak gsterilebilir. Bir Amerikan lisesinde birok popler rencinin ldrlmesini (intihar ss verilerek) konu alan Heathers (1989), genlik komedisi trne aka yollu bir yaklam salamtr. Dnemin dier komedi yapmlar da Tootsie (1982), Broadcast News (1987), Big, 18 Again!, Vice Versa ve Like Father, Like Son filmleridir. Devam Filmleri
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 14/21

Leslie Nielsen

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Komedilerden gze arpanlar arasnda Polis Akademisi (film) serileri 1984 ve 1993 yllar arasnda yaplmtr. 70'lerin sonlar ve 80'lerin balarnda daha nceleri baarl olmu yapmlarn devam filmlerini ekme adna bir moda olutu. Bu filmlere rnek olarak Trail of the Pink Panther, The Great Muppet Caper, ve Porky's II: The Next Day gsterilebilir. Rite-of-passage Genlerin "olgunlama" hikyelerinin yannda daha karmak "rite-of-passage" filmleri daha yal oyuncularyla mevcut allm riteli deitirme veya dntrme iine girmilerdir. 1983'teki Riskli , 1984 yapm Karate ocuk ve 1985'teki Kahvalt Kulb veya St. Elmo's Fire gibi brat-pack trlerinde genler n planda olmasna ramen, olgun bir adamn yaad skntl yaamn anlatld Top Gun (1986) veya sava pilotu olmaya alan 'An Officer and a Gentleman, Flashdance'n kadn kaynaksnn bir balerine dnmesi ve Cocoon'un (1985) olgunluk alarn atlatmann hikyelerini anlatmas bu dnm rneklerindendir. Big Chill (1983) yapm dahi bu tre rnektir nk bu filmde de arkadann intiharndan sonra hayat direkt olarak etkilenen bir adam anlatlmaktadr. Aksiyon Filmleri Yetmilerde aksiyon filmleri genellikle bana buyruk polis memurlaryla gz nne gelmilerdir fakat Hollywood'da '80lere kadar aksiyon filmleri baskn olamamlardr ta ki Arnold Schwarzenegger, Sylvester Stallone ve Bruce Willis'in hretleri artana kadar. Stallone Rocky serileriyle devam etti ve 82'de Vietnam Savandan dnen eski kk bir kasaba erifini canlandrd lk Kan ve onun devam olan Rambo 2'de oynad. Vietnam Sava filmlerinin poplaritesi '70 yllarda bir film olarak gsterilmesi tabu olarak grlmesine karn '80li yllarda artmtr. Platoon ve Stanley Kubrick'in Full Metal Jacket konu olarak bu sava semilerdir. Chuck Norris eski bir Vietnam gazisiyken sava esirlerini kurtarmak zere geri dnmesinin konu edildii Missing in Action lemesinde (1984, 1985, 1988) rol ald. Schwarzenegger The Terminator (1984), Komando (1986) ve Predator (1987) filmlerinde oynad. 1988 yapml bir film olan Zor lm sonraki onylda bu trn gelimesine nemli katklar yapmtr. Filmde Bruce Willis, Los Angeles ofis binasndaki bir terrist basknn dikkatsizce kartran bir New York ehir polis dedektifini canlandrmaktadr. James Bond James Bond 1981 ylnda Roger Moore'un rol ald 1979'daki Moonraker'a gre daha gereki olan For Your Eyes Only ile nc onylna girmitir. nceki yllarda ynetmenler 60'larn Bond'unu ynetme kalbndayken, bu dnem Bond iin yeni bir an balangc olmutur ve serileri ynetmeye balayan yeni ynetmen John Glen, ekilcilie daha az nem vererek olaya daha ok "i yapan adam" ynnden yaklamtr ve 1981'den 1989'a kadarki tm EON Bond filmlerini o ynetmitir. Moonraker Bond'un patronu M'nin resmedildii son dzenli Bernard Lee filmidir. Seksenlerin Bond'unda, birka MI6 amiri Bond'u grevine sevketmektedr. 1983 yl EON Bond olmayan The Empire Strikes Back in ynetmeni Irvin Kershner'n ynetimiyle ve Sean Connery'nin en son 1971 ylnda Diamonds are Forever'da oynad role geri dnmesiyle oluan yeni blm Bond filmi Never Say Never Again'in gsterime girmesiyle nemli bir yldr; gielerde ve sat haslatlarnda sonraki EON film olan Octopussy ile yaran film iin medya durumu 'Bondlarn Sava' olarak yorumlamaktadr. Daha az bilinen tek seferliine Bond'u canlandrm olan George Lazenby ayn yl bir TV filmi olan The Return of the Man from U.N.C.L.E. ile Bond benzeri bir karakter olan "JB" 'yi canlandrmtr. A View to a Kill (1985) ile Roger Moore son defa Bond'u
15/21

Sean Connery

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

canlandrmtr ve 1987 ylndaki The Living Daylights iin Timothy Dalton seilmitir ve o da son olarak 1989'da Licence to Kill ile bu rol almtr.

Video oyunlar
Video oyunlar ve atarilerin poplaritesinin 1970lerin orta ve sonlarnda artmasna ramen, sonraki on yl boyunca bu alandaki teknolojinin hzla gelimesiyle de devam etti. 1978de Japonyada gelitirilen Space Invaders, ilk defa 1979da bir ngiliz ticaret fuarnda gsterildiinde, 80lerin ba oyun endstrisinde byk bir etki yaratt. Daha sonra onyln banda Pac-Mande dhil bir lgnlk hissi yaratld ve bunlar zellikle 1982 ve 1983te Sper Mario Kardeler izledi. Oyunlar 1985te baarl bir pazar yakalad ve bu sektrn n hala da devam etmektedir. 1980lerde Atari, nl Vidyo Bilgisayar sistemi oyun konsolunun yazlm gelitirme srelerinde dzenli Commodore64C(1986) kalite kontrol uygulamasnda baarsz oldu. Dk kalitedeki yazlmlarn miktar yznden ev konsolu endstrisinde byk bir k yaand. Nintendo'nun Famicom/NES konsolunun piyasaya kmasyla problemler zld ve yalnzca irket tarafndan onaylanm oyunlarn oynanabilmesiyle sektr yeniden canland. Bilgisayar motoru ve Sega Mega Drive onyln sonlarna doru piyasaya srlen sonraki nesil oyun konsollarn temsil etmektedirler. Evlerde kullanlan kiisel bilgisayarlar 1980lerde popler oldu ve bu on yl boyunca zellikle ZX Spectrum oyun konusunda sklkla kullanldlar. Yaygn olan IBM Bilgisayarlar 1981de dodu fakat bu onyl boyunca oyun amal olmayan bir bilgisayar statsndeydi. IBM PCnin yannda Commodore 64 (1982) en popler 8-bitlik oyun konsoluydu ve onun varisi olarak Amiga (1985), en nl 16-bit oyun konsolu olarak bilinmektedir.

Uluslararas siyasi ve ekonomik gelimeler


Varova Pakt'nn kmesiyle Avrupa ve Asyada meydana gelen komnizm kart ayaklanmalar, Souk Savan sonunu getirdi. Gelimekte olan lkelerdeki bor krizi, bu lkelerin parasal yardm iin Uluslararas Para Fonuna (IMF) bel balamasna yol at. Gelien dnyada yeni liberal ekonomik akmlar yaygnlat.

Afrika
Zimbabve, 1980 ylnda ABDnin resmi smrgelerinden ayrlarak bamszln ilan etmitir. 1983 ylnda ise kuzeyde Mslman Sudan hkmeti ve Gney Sudanda ayrlk Mslman olmayan isyanclar arasnda kinci Sudan Sivil Sava patlak vermi ve 22 yl srecek bir anlamazlk ortaya kmtr. 19841985 yllarnda, Etiyopyada ba gsteren alk zerine Etiyopyallara yardm amacyla uluslar aras abalar sarfedilmitir. Bunlarn iinde Temmuz 1985te dzenlenen nl Live Aid konseri de bulunmaktadr. Nijeryada 1983 ve 1985 yllarnda askeri darbe grlmtr. 1986 ylnda ise ABD, Libyaya bir hava bombardman gerekletirmitir. Cuito Cuanavale Muharebesi, 1987den 1988e Angola Sava ve Gney Afrika Snr Savalarnn bir blm olarak yer almtr. Angola, Kba ve Namibya askeri gleri ile Gney Afrikadaki askeri gler ve Angolal muhalif UNITA rgt arasndaki sava, II. Dnya Savandan o gne kadar ki Afrikadaki en byk savat. Gney Afrika ve Angola, Namibya, Zambiya arasndaki Gney Afrika Snr Sava, Namibya'nn bamszlnn tannmasyla 1989 ylnda bitmitir.

Amerika
6 Nisan 1980 tarihinde on bin Kbal, siyasi snma talebi iin Havanadaki Peru bykeliliine akn
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 16/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

ettiler. 7 Nisanda Kba hikmeti, Peru bykeliliine snma talebinde bulunan Kballar iin g izni verdi. Peru, 1980de balayp 1990'larn sonlarnda bitecek komnist Tpac Amaru Devrimci Hareketi ile yzyze kald. nl Beatles yesi John Lennon, 1980 ylnda ABDde suikaste kurban gitti. Ronald Reagan, 1980 ylnda ABD bakanlna seildi. Uluslar aras evrelerde Reagan, komnizmin yaylmasn engellemek, Sovyet Glerine kar ABD ordusuna byk takviyelerde bulunmak ve Sovyet Birlikleri ile Berlin Duvarn ayrarak Demir Perde lkelerinin karsnda durmak adna sert bir politika kovalama peine dt. Meksika 1982de balayan bir bor krizi ile kar karya kald. ngiltere ve Arjantin arasnda, Falkland Adalarnn topraklarn ele Dosya:ARA Belgrano geirmek zerine 2 Nisan 1982 14 Temmus 1982 tarihleri arasnda sinking.jpg Falkland Sava yaand. Arjantin sava gemisi General Kanada 17 Nisan 1982 tarihinde Kralie II. Elizabethin imzasyla Belgrano, Falkland Sava yeni bir anayasayla ngiltereden resmi olarak bamszln kazand. esnasnda Britanya kuvvetleri tarafndan saldrya uramken Bu olayla Kanada, ngiltereden tam olarak siyasi bamszln alm oldu. ABD, komnizmin yaylmasn engellemek ve uyuturucu ticaretini durdurmak amacyla Merkez ve Gney Amerika lkeleriyle anlaarak nemli direkt ve dolayl muhalif gruplarla mcadele iine girmitir. ABD hkmeti Kolombiya hkmetinin kanun d kokain endstrisini yok etmek amacyla bulunduu giriimleri destekledi. ABD, sonradan ok tartmal olabilecek biimde El Salvadordaki sa yanls isyanclara destek verdi, nk Amerika'nn yetitirdii Salvadorlu milisler tarafndan 1000 Salvador sivilinin ldrlmesiyle 11 Aralk 1981 tarihinde El Mozote katliam yaand. ABD, Dou Karayip lkeleri Birlii yeleri ile beraber 1983 ylnda Grenaday igal etti. ABDnin Nikaraguann iilerine karmas sonucunda ran-Kontra vakas yaand ve bundan dolay 1986 ylnda Amerikan hkmet grevlileri sorumlu tutularak sulandlar. Bakan Manuel Noriegay devirmek zere 1989 Aralknda Panamaya ABD askeri harekat balad. Hindistan Havayollarnn 182 numaral ua 23 Haziran 1985 tarihinde Sih Kanadal militanlar tarafndan drld. Bu olay Kanada tarihindeki inde Kanadallarn bulunduu en byk toplu katliam olarak kayda geti. Challenger Uzay Arac, 28 Ocak 1986da Floridada kalkndan ksa bir sre sonra paraland ve iinde bulunan 7 mrettebat hayatlarn kaybettiler. Haitili diktatr Jean-Claude Duvalier, 6 ubat 1986da nl bir halk ayaklanmasyla batan indirildi. 1986 Dnya Fuar Expo 86, Vancouverda gerekletirildi.. Kanada-ABD arasndaki Serbest Ticaret Antlamas 1989 ylnda kanunlatrld. Askeri ynetimler Arjantinde (1983), Uruguayda (1984-5), Brezilyada (1985-8) ve ilide (1988-9) demokratik ynetime getiler. Antigua ve Barbuda, Belize, (ikisi de 1981de) ve St. Kitts (1983) bamszlklarn kazandlar. Exxon Valdez, 1989 Mart 1989da Exxon Valdez kazas ya da dier bir deile petrol felaketi yaand. ABDde siyah erkeklerin beyaz kadnlarla evlenme oran %10 orannda gerekleti.

Asya
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 17/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

ran-Irak Sava 1980'de balayp 1988'de sona erdi. Irak, kendi topraklar ierisinde yaan krtlere kar kimyasal silah kullanmakla suland.[11] 1980'de Lbnan'da ciddi atmalar yaand. srail'in Filistin zerk Ynetimine saldrsyla 1982'de Lbnan Sava yaand. Sava, srail kuvvetleri ile Lbnan ordusu ve Lbnan snrlar ierisindeki Suriye gleri arasnda oldu. srail ordusu tarafndan Beyrut'un kuatlmas, ran-Irak Sava'nda ranl bir srail'in yakn mttefiki ABD destei ile rahatlkla gerekleti ve asker zellikle sivil hayat zerinde telafisi imknsz neticeler dourdu. 1983'de Beyrut, ABD donanmasnca Lbnan limanlarndan atlan bombalarla yerle bir edildi. Hindistan'da Bhopal felaketi meydana geldi. 1984'deki felaket toksik gaz sznts nedeniyle gerekleti. Hindistan babakan ndira Gandhi 31 Ekim 1984'de suikaste kurban gitti. Sovyet Kzl Ordu glerinin mdahalesiyle 1985 Sovyet-Afgan Sava balad. Olduka sorunlu ve etrefilli bu sava yeni Sovyet lideri Mikhail Gorbachev'in Sovyet ordusuna yeni ekil vermesi ve Afganistan'dan ekilme karar ile son buldu. Birinci ntifada, 1987'de Gazze eridi'nde Bat Snrnda balad. Filistinli araplar srail ordusuna kar geni apl protestolara balad ve bu topraklarn kendilerine ait olduunu savundu. ntifada, ok Sovyet ordusu Afganistan'dan gemeden srail gleri ve Filistinli eylemciler arasndaki tartmal ekilirken. topraklar zerinde iddetli atmalara dnt. Birinci ntifada, 1993'deki srail hkmeti ve Filistin zgrlk Organizasyonu arasndaki bar grmelerine kadar devam etti. Sovyet - Afgan Sava, 15 ubat 1989'da Sovyet Kzl Ordu'nun para para Afgan topraklarndan ayrlmasyla son buldu. in Halk Cumhuriyeti'nde 1989 Tiananmen Meydan Olaylar gerekleti. Tiananmen Meydan, demokrasi ve politik reform savunucusu protestocularn mitingine sahne oldu. Protesto gsterileri hkmet gleri tarafndan sert biimde bastrld.

Avrupa
1980'de Polonya'daki bamszlk hareketleri liberalizasyon ve demokrasiyi lkeye davet etti. Komnist rejimin giriimleri hkmet ile hareketi kar karya getirmeye ynelikti. Fakat hareket Lech Walesa tarafndan ynlendirildi ve milli federe devletin olumasna nclk etti. Bu sre dier komnist rejimi benimsemi lkelerde de bamszlk ynnde kprdanmalara neden oldu. 1981'de Papa II. John Paul, Saint Peter Meydan'nda suikast giriimi ile karlat.[12] sve babakan Olof Palme 1986'da bir suikast sonucu ldrld.[13] Mihail Gorbaov 1985'de Sovyetler Birlii'nin lideri oldu. lk olarak baskn komnist rejime ramen yaplan demokratik seimleri mteakip, politik muhalefetin ifade zgrln arttrarak hkmetteki ana reformlar balatt. Gorbachev Souk Sava'n sonunu hazrlad, tansiyonu drmek iin ABD ile grmelerin arttrlmas konusunda srarc oldu. Roma ve Viyana havaalanlar 27 Aralk 1985'de srail El Al Havayollar'na kar yaplan saldrlara sahne oldu. Saldrlar Libya
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

13 Mays 1981, saat 17:22'de Mehmet Ali Aca tarafndan vurulan II. John Paul
18/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

hkmeti destekli Abu Nidal militanlar tarafndan yapld. Avrupa Birlii, 1981'de Yunanistan ve 1986'da spanya ve Portekiz ile btnleme karar ald. Dou bloundaki pek ok komnist rejim uygulaycs lkede, otoriteryen rejimlere kar byk bir politik aktivite ve muhalefet neticesinde nemli politik reformlar gerekleti. Bu reformlar, bireysel zgrl ierdii gibi demokratik yenilenmenin de szn vermektedir. Bir istisna olarak Romanya'da uygulanan komnist rejim, kendi iktidarna kar muhalefeti iddet yanls bir ekilde bastrmtr. 1989'a kadar devam eden bu sre, Varova Pakt lkelerinin komnist rejimi terketmeleri ve son olarak Nikolay avuesku'nun idam ile geilen ok partili rejimle tamamlanmtr. Yugoslavya'da komnist diktatr Josip Broz Tito'nun lmn takiben Sovyetler Birlii lideri Mihail komnist sistemin politik reformlara tabi tutulmas sreci ilemeye Gorbaov balad. Etnik milliyetilik ve etnisiteler aras atmalar, zellikle Srbistan'da, 1986'da Srp Bilim ve Sanat Akademisinin memorandumu ile balayarak ve 1980'lerin sonunda Srplar sert ve ciddi biimde etkileyecek olan komnist lider Slobodan Miloevi'in Srbistan ajandas ile btnlemesi sonucunda, Srplarn dman olan herkesle mcadeleyi ngrmek Srp olmayan Yugoslav politikaclar tarafndan knand. 10 yln sonunda (1989) Berlin Duvar ykld ve bunu 1990'da, blnm iki Alman devletinin yeniden birlemesi takip etti.

Okyanusya
Avustralya, Birleik Krallk parlamentosunun etkisindeki yapsndan tamamen ayrld ve 1986'da Avustralya hkmeti yeni anayasal dzeni kurdu. Expo '88 Fuar, Brisbane - Avustralya'da dzenlendi. Sitiveni Rabuka 1987'de Fiji adasndaki iki silahl gc uzlatrd ve ayn sene lkenin cumhuriyetle ynetildiini ilan etti. Kanak Sosyalist Milli Liberal Cephe, Yeni Kaledonya'nn bamszl iin iddet eylemlerine balad. Vanuatu (1980) ve Palau (1981) bamszlklarn kazand. Greenpeace'in Fransa'nn Mururoa'da gerekletirdii nkleer denemelerine son vermesine ilikin mcadelesi, eylemcilere ait Gkkua Savas (Rainbow Warrior) adl geminin batrlmas ile son buldu.

Doal afetler
Washington, ABD'deki St.Helens Da 18 Mays 1980'de patlayarak 57 kiinin lmne neden oldu. 1989 Loma Prieta Depremi, dnyann dikkatini San Francisco ky eridine ve bu blgeye ekti. San Francisco, California'da baz binalarn yklmas ile 65 kii ld ve binlerce insan gaz borularnn patlamas ve eitli nedenlerle yaraland. Depremin yol at hasar 13 milyar dolar civarndadr. Nyos Gl, Kamerun 1988 ABD'de yaanan ktlktan lkenin birok blgesi etkilenmitir. 1988 ktl ABD'de 60 milyar $ zarara yol amtr (2008 yl iin $80 milyar ile $120 milyar ABD dolar arasndadr). Kylar boyunca yaylan scak hava dalgas ABD'de 4800 ile 17000 kiinin hayatn kaybetmesine neden oldu.
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 19/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

Allen kasrgas (1980), Alicia kasrgas (1983), Gilbert kasrgas (1988), Joan kasrgas (1988) ve Hugo kasrgas (1989) Dier doa felaketleri: The 19821983 El Nino dnyann birok yerinde ykmlara neden olmutur; 1985 Richter leine gre 8.1 llen Meksika depremi Mexico City ve Meksika'nn merkezi dahil dier blgeleri harap etmitir; 1985 Kolombiya'da Nevado del Ruiz'in patlamas; Kamerun'da 1986 Nyos Gl limnic pskrmesi; 1988 SSCB'nin Kafkas blgesini etkileyen Ermenistan Depremi.

Doa hadisesi olmayan felaketler


1984 Bhopal felaketi, Hindistan'daki Bhopal kentinde Karbit Bileii tesisinden zehirli MIC gaznn szmas sonucunda 3000 kii derhal ld ve 15000-20000 kii de dolayl olarak etkilendiler. 1986 ernobil facias, Sovyetler Birlii, Ukrayna'daki yksek lekli nkleer fzyon reaktrnn patlamasyla, byk miktarda radyoaktif madde Avrupa'ya doru yayld, 47 kii hayatn kaybetti, saylamayacak kadar kii gelecekte muhtemel bir ekilde radyasyon kaynakl kanser vakalaryla kar karya kald ve 300,000 kiide yaadklar yerlerinden g etmek durumunda kald. Challenger uzay arac, 28 Ocak 1986 Challenger felaketi, NASA Challenger Uzay Mekii kalkndan 1986'da frlatma sonras patlad sonra paraland ve tm mrettebat hayatn kaybetti. Bu bir Nasa uzay aracnn tamamen paralanmasyla oluan ilk felakettir. Kazann sebebi o-ringden kaynaklanan bir hatadr. 1989'da Alaska'da Exxon Valdez kazas[14] yaand. ok fazla bir petroln yaylmamasna ramen, uzak ve hassas konumu onu o gne kadarki en tahrip edici evre felaketlerinden biri haline getirmitir.

Dipnotlar
1. ^ ABD'de crack kokain Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://arsiv.ntvmsnbc.com/news/122190.asp) 2. ^ Avrupa'da son yllarda uyuturucu Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://ar2006.emcdda.europa.eu/tr/page009tr.html) 3. ^ Aerobik, kadn ve moda, Milliyet Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://www.milliyet.com.tr/content/kadin/kad017/axkadin02.html) 4. ^ Radikal Gazetesi/4.8.2006. MTV'nin kuruluu.Eriim:31.12.2008 Radikal-evrimii / Yaam / 25 ylda kendi tarihini yaratt (http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=194790&tarih=04/08/2006) 5. ^ 1980 Moskova Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://www.milliyet.com.tr/ozel/atina2004/politika_golgesinde.asp? ID=1) 6. ^ 1984 Los Angeles Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://www.milliyet.com.tr/ozel/atina2004/politika_golgesinde.asp?ID=1) 7. ^ FIA Grup B,en:wiki, Eriim Tarihi:22.01.2010 (http://en.wikipedia.org/wiki/Group_B) 8. ^ ngilizce Kaynak Metin http://en.wikipedia.org/w/index.php? title=Timeline_of_musical_events&action=edit&section=3 9. ^ Joshua Gamson, Freaks Talk Back: Tabloid Talk Shows and Sexual Nonconformity, excerpt and interview (http://www.press.uchicago.edu/Misc/Chicago/280640.html) 10. ^ Silverado (Film)-1985 (http://www.imdb.com/title/tt0090022/) 11. ^ BBC'de ran-Irak Sava.Eriim:31.12.2008 BBC Turkish | Haberler | ran-Irak savann zerinden 25 yl geti (http://www.bbc.co.uk/turkish/news/story/2005/09/050922_iran_iraq_anniversary.shtml) 12. ^ BBC'de Palme Suikasti.Eriim:31.12.2008 BBCTurkish.com | Avrupa | 'Papa suikasti emrini SSCB verdi' (http://www.bbc.co.uk/turkish/europe/story/2006/03/060302_pope_plot.shtml) 13. ^ Radikal Gazetesi/28.10.2001.Suikastin zanlsndan itiraf.Eriim:31.12.2008 Radikal-evrimii / D Haberler / 'Palme san cinayeti itraf etti' (http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=19226)
http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler 20/21

6 2 2014

1980'ler - Vikipedi

14. ^ BBC Pollution Eriim Tarihi:10.01.2010 (http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/geography/industry/contemp_indrev2.shtml)

D balantlar
Memories of the toys, games, TV, movies and music of the 1980s (http://www.doyouremember.co.uk) American Cultural History 19801989 (http://kclibrary.nhmccd.edu/decade80.html) The UK in the 1980s (http://news.bbc.co.uk/1/hi/magazine/decades/1980s/default.stm) australia in the 1980s (http://www.abc.net.au/archives/timeline/1980s.htm) CTV: Preserving the Legacy of 80's Alternative Music (http://iamgoinginsane.com) 80s Culture, Fashion, Movies, TV, and Music (http://www.liketotally80s.com)

Moda ile ilgili d balantlar


A guide to 80s Fashion (http://www.thefashionpolice.net/80s-fashion-a-guide.html) 80s Fashion Information (http://80sxchange.com/80s-fashion/80s-fashion.html) New Romantics 1980s Fashion History (http://www.fashion-era.com/new_romantics1.htm) Nostalgia Central - Fashion in the 1980s (http://www.nostalgiacentral.com/pop/fashion80.htm) Museum of 1980s sports and leisurewear (http://www.trackies.co.uk/) Rewind back to 80s Fashion (http://www.80srewind.net/80s/80sfashion.htm) Classic 80s t-shirt fashion (http://www.klubretro.com) Children's clothing from the 1980s (http://www.wisconsinhistory.org/museum/collections/online/Results.cfm?ParentID=378550) 80s fashion: hair, clothes, makeup (http://www.liketotally80s.com)

Kaynaka
ngilizce metin (http://en.wikipedia.org/wiki/1980s) Film Kaynak Metin (http://en.wikipedia.org/wiki/1980s_in_film) "http://tr.wikipedia.org/w/index.php?title=1980%27ler&oldid=14027712" adresinden alnd. Kategori: 1980'ler Bu sayfa son olarak 25 Aralk 2013, 16:55 tarihinde gncellenmitir. Metin Creative Commons Attribution/Share-Alike Lisans altndadr; ek koullar uygulanabilir. Bu siteyi kullanarak, Kullanm artlarn ve Gizlilik lkesini kabul etmi olursunuz. Vikipedi (ve Wikipedia) kr amac gtmeyen kurulu olan Wikimedia Foundation, Inc. tescilli markasdr.

http://tr.wikipedia.org/wiki/1980'ler

21/21