You are on page 1of 1

Sino-tibetska porodica jezika

Sino-tibetska porodica jezika je druga u svetu po broju govornika, odmah iza indoevropske. Ima oko milijardu i petsto miliona govornika, to je oko jedna etvrtina svetske populacije. Geografski se prostire od severne Indije, urme, angladea i severnog !ajlanda na jugozapadu do !ibeta na severu preko ve"eg dela #ine do granice sa #orejom na severoistoku i do !ajvana i ostrva $ajnana na jugoistoku. Sino-tibetska porodica jezika obuhvata sinitike jezike, koji su iz politikih razloga poznatiji kao kineski dijalekti, i oko etiristo tibetsko-burmanskih jezika. %va porodica je geografski prilino rasprostranjena zbog velikih migracija koje su se deavale u istoriji ovog podruja. &ema sigurnih podataka o pretei ovih jezika, ali se smatra da je proto-sinotibetski jezik postojao oko '((( godina pre migracija koje su se irile ka jugoistoku, formiraju"i sinitike jezike, i ka zapadu i jugozapadu, formiraju"i tibetsko-burmanske jezike. )rva velika grana ove porodice je sinitika. &ajve"i jezik je mandarinski kineski *oko milijardu govornika+, zatim slede vu kineski, kantonski kineski, min kineski, ,in kineski, sjang kineski, hakka kineski i gan kineski. &eki lingvisti smatraju da je hakka dijalekat u okviru gan kineskog. -to se tie tibetsko-burmanske grane, postoji vie razliitih klasifikacija koje se i dan-danas polemiu i jo uvek nije utvr,ena tana klasifikacija koja bi bila opteprihva"ena me,u lingvistima. &eki jezici u okviru tibetskoburmanskih jezika pre su povezani geografskom nego genetskom srodno"u. )rema nekim lingvistima, glavne podgrane tibetsko-burmanskih jezika su. kjangik, loloburmanska, bodijska, kuki-in, bodo-ko, konjak, tani, karenijska. /ezici sa najve"im brojem govornika u tibetsko-burmanskoj grani su burmanski *00 miliona+, lolo *1,1 miliona+ i tibetski *2 miliona+. Sino-tibetski jezici su izolativni *korenski ili analitiki+ to znai da su rei nepromenljive, tj. da nema nastavaka za razliite oblike iste rei. #od njih se gramatiki odnos izme,u rei odre,uje redom rei u reenici * Ja kupiti pomoranda jesti+. 3a ovu porodicu jezika karakteristine su i grupe rei koje stoje uz odre,ene vrste imenica. %ne omogu"avaju njihovu klasifikaciju, stoje ispred njih i definiu ih *#$%& 4 ljudi, !56 4 7ivotinje+. /ezici iz ove porodice su monosilabiki, to znai da su rei sastavljene od pojedinanih slogova. 3bog ogranienog broja slogova *oko 8'(( u mandarinskom+, javlja se jo jedna karakteristika 4 ton. &jegova funkcija je distinktivna i znaenje rei zavisi od toga koliko je ton visok, silazni ili uzlazni. Sam mandarinski ima etiri razliita tona, tai ima pet, dok neki jezici mogu imati ak i 81 razliitih tonova. !onovi, osim toga to poma7u u razjanjavanju nejasno"a prilikom pojave homofona, tako,e oboga"uju renik ovih jezika. 9e"ina jezika pisana je kineskim karakterima 4 svaki slog predstavljen je posebnim karakterom. %vi jezici kombinuju ideografsko, logografsko i silabiko pismo. )ostoji preko 1( hiljada karaktera, od kojih je potrebno oko ' hiljada za svakodnevnu komunikaciju i itanje neto lakeg tiva. !ibetsko-burmanski jezici su, pored sinitikih, druga grana sino-tibetske porodice. &jihovi tonovi tako,e poseduju distinktivnu funkciju, ali monosilabika i izolativna obele7ja ovih jezika su donekle slabija nego u sinitikoj grani. 3apravo, mo7e se re"i da su ovi jezici donekle aglutinativni, dakle, odlikuju se odre,enim stepenom fleksije.