You are on page 1of 2

Ngjyra si simbol i revolts

Ngjyra mund t prdoret pr t komunikuar ide dhe


emocione, pr t manipuluar perceptimin, pr t
fokusuar, pr t motivuar apo pr t ndikuar
veprimet. Ngjyra mund t jet nj shprehje vizuale
e nj emocioni apo disponimi. Ngjyrat mund t prdoren edhe pr t ngjall nj reagim emocional. Ato
kan nj efekt fiziologjik n trupin e njeriut dhe mund
t prdoren pr t stimuluar apo qetsuar. Ato mund
t prdoren pr t ngjalluar shqisat tjera jo-vizuale,
t ndikojn motivimin e pavetdijshm, t ndryshojn sjelljen, apo t ngjallin disponimin. Ngjyrat mund
t simbolizojn nj komb apo institucion, t prezantojn nj produkt apo ide. Flamujt kombtar jan t
identifikuar prmes ngjyrs. Dhe statusi social sht
i simbolizuar prmes ngjyrs.
"Reagimi ndaj simbolizmit t ngjyrs sht nj
reagim ndaj paragjykimeve, dhe sht i paraprcaktuar nga reagimi i bazuar n idet literare dhe
psikologjike mbi ngjyrn, e jo si reagim ndaj vet
natyrs s ngjyrs. Njeriu pjesrisht ndihet i detyruar pr t krijuar simbole, pr t`i veshur ngjyrs
konotacione simbolike, sepse ai nuk mund t`i
shmanget ndikimit t ndjenjave t tij, paragjykimeve
psikologjike dhe intelektuale n perceptimin direkt
t bots fizike." Me fjal t tjera, njeriu nuk mund t`i
rezistoj shtytjes pr t`i shtuar asaj q percepton
edhe at q mendon dhe ndien pr t. Nevoja jon
njerzore pr t zhvilluar simbolikn e ngjyrave - e
reflektuar n mod, kultur dhe tradit - sht e pr-

puthur me nevojn ton pr t prjetuar knaqsin


e perceptimit t ngjyrs.
Nj obelisk, q sot sht i transformuar n nj
skulptur t gjall sht nisur si nj kontrat me
qeverin e Kosovs pr t krijuar nj monument q
do t simbolizonte Deklarimin e Pavarsis s
Kosovs, por duke mos krijuar ndjenja sentimentale
t kaluars q do t krijonte potere tek masa e popullats. Kjo do t thot q t mos kishte ndonj element t simboliks s ngjyrave kombtare
shqiptare, por t ishte e lidhur me ngjyrat e flamurit
t ri t imponuar nga komuniteti ndrkombtar.
ZGJIDHJA ISHTE NGJYRA E VERDH.
Kjo ishte edhe nisma e par e hyrjes s ngjyrs s
verdh dhe t kaltr n nnvetdijen kolektive t
popullit t Kosovs.
Por, si arriti t dilte nga duart e idealizmit qeveritar
obelisku i pavarsis dhe ngjyra e saj e verdh?
Prgjigja ishte tek mungesa e zgjidhjes s problemeve t shumta t pa menduara mir, si ato
ekonomike, politike dhe sociale.
Si rezultat, Newborn u transformua n nj monument t revolts personale dhe kolektive ndaj
NGJYRS S VERDH, apo ndaj asaj q nisi t
simbolizonte shtetin e ri.
Shteti i ri i krijuar nga nj revolt demokratike ndaj
nj regjimi totalitar, gradualisht u kthye vet n nj
shtet totalitar dhe t korruptuar. Kjo u shpreh edhe
ndaj monumentit Newborn, kur u vendos pes vite

Photo: uck - NEWBORN KOSOVA

Photo: Barney McCoy

Photo: Ogilvy Karrota

m von n mnyr arbitrare duke neglizhuar t


drejtat intelektuale t autorit t ngjyrosej prsri me
NGJYRN E VERDH t institucioneve t Kosovs.
Si revolt ndaj shtetit t ri nisi lufta e ngjyrave. Vetm
dy dit para prvjetorit t pest t shpalljes s
pavarsis s Kosovs, autori prmes facebook-ut
bri thirrje publike pr t ngjyrosur monumentin e
pavarsis me ngjyrat e shteteve q kan pranuar
pavarsin e Kosovs. Autoriteti i ngjyrave nisi t sfidohej, ngjyra nisi t ket nj forc t veten t revolts dhe rezistencs. Ajo po shprehte simbolikisht
at q populli ndiente kolektivisht, zhgnjimin e
zgjidhjes s problemeve t shumta.
Rishtas, obelisku prsri u prdor si revolt kromatike ndaj institucioneve shtetrore, kur mori
ngjyrat e uniformave t ushtarve t UK-s. Ngjyra
prsri prmes simboliks s saj u kthye n nj
metafor vizuale e nnvetdijes kolektive.
Obeliskun Newborn e kam sjell si nj shembull pr
t ilustruar si ngjyra sht njra nga mnyrat m
efektive dhe m t lira pr t prcjellur mesazhin apo
pr t trhequr vmendjen e shikuesit. Ngjyra komunikon menjher. Madje para se shikuesi t ket lexuar dhe kuptuar tekstin e nj dizajni, ngjyrat e tij n
form t pavetdijshme kan prcjell mesazhin e
konceptit ideor.
Ngjyra sot n dizajn sht br mesazhi m i shpejt. Lnda e ngjyrave hulumton si ngjyra arrin t`i
transformoj krijimet e dizajnit n koncepte t
fuqishme dhe t mbajtura n mend. N fokus t
lnds jan reagimet kolektive ndaj ngjyrave t caktuara dhe roli i ngjyrave n dizajnin specifik.
Pasi q ngjyra sht nj pjes e rndsishme e dizajnit grafik, studentt e artit dhe dizajnit grafik duhet
t jen n hap me informatat m t reja mbi subjektin e ngjyrs, e cila do t`i zhvillonte atyre shkathtsit
q i nevojiten pr t prdorur ngjyrn n mnyrn
m efektive. Kjo lnd i mundson studentve informatat vitale pr t aplikuar ngjyrn n form kreative
dhe efektive n veprat e dizajnit grafik.
Milot Gusia,
autor i librit Ngjyra, teoria dhe prdorimi praktik.