You are on page 1of 15

Chanlyislam 1

Nhn danh Allah, ng Rt Mc Lng, ng Rt Mc Khoan Dung








:
Alhamdulillah, t n Allah ng Cha t ca v tr v mun loi, cu xin bnh an v
phc lnh cho v lnh tu ca gii Rasul, l v Nabi cui cng, cho dng di ca Ngi cng cho
tt c bng hu ca Ngi, cho nhng ai bm theo chn l ca Ngi v cho nhng ai lm sng
li con ng Sunnah ca Ngi cho n ngy tn th, Amma ba'd:
Trong bi thuyt ging ny s ni v ch rt quan trng i vi tt con ngi ang cn
sng trn tri t, d l n ng hay l n b, d l ngi ln hay l tr em, d l ngi giu hay
l ngi ngho, d l ngi mnh khe hay l ngi ang bnh, d l ngi ni ting hay ch l
k v danh... th ch ny lun quan trng i vi tt c nhn loi, chnh l ci cht s n
vi con ngi. ng, ci cht l s kt thc ca mi con ngi, ci cht ging nh l thc n,
thc ung m mi ngi phi nm v sau khi nm phi l chm trong cn say, ci cht l im
n cui cng m mi con ngi u phi bc vo .
Qu tn hu Muslim thn mn, d chng ta c sng tha thch nh th no i na ri
chng ta cng s phi cht v chng ta c thng nh hay luyn tic bt c g chng ta mun ri
Chanlyislam 2

chng ta cng phi chia la n. Chc chn ai ai cng u bit ci cht s n vi con ngi nhng
khng bit lc no, vy m c ngi c tng rng mnh ang mnh khe th ny th s khng
cht vo lc ny, hoc c ngi ngh rng y ang giu c nu c b bnh th s c bc s lun tc
trc bn cnh sut ngy m th lm sao y cht c v y c ngh s c sng mi mi trn ci
i ny... Nhng, hy nn bit rng, ci cht n vi con ngi rt l bt ng, n n lc no th
khng ai bit c, ch bit lc y ch l khc g khng cn c ng c na. Cuc sng trn
gian l th , n n ri bt cht ra i, c th h ny ra i th nhng li cho th h khc ni
tip Allah phn:

: 581
Mi mt linh hn u phi nm ci cht. V ch vo Ngy Phc Sinh cc ngi mi c
n b li trn vn phn cng lao ca cc ngi. Ali Imraan: 185 (Chng 3).
Qu o hu Muslim thn mn, ng nn ngh rng trn gian l ni c cuc sng tt p
c trang hong bi s phn vinh, bng s trng l, bng nhng bng hoa ti p va chm
n, bng mu xanh ca c cy... nhng phi hiu rng ri mt ngy no cy ti cng s
gi nua, l xanh kia s ng sang mu vng v cui cng n cng s ri rng, ri b ngn gi v
tnh a chng i ni khc. Allah phn:

: 45 - 46
Ring Allah mi l ng thc s c kh nng trn tt c vn vt * (Hy bit rng) ti sn
v con ci ch l nhng mn trang sc nhm trang hong cuc sng trn gian ny thm
p. (Tt c ri s tiu tan) ch cn mi vic hnh o tt p (ph hp Quran v Sunnah)
mi tn ti v c gi tr. Al-Kahf: 45 - 46 (chng 18).
C ngha l, s n mt ngy no trn gian ny s tiu tan tt c... hy nhn vo nhng
th h trc chng ta, h hi sinh c i gom gp tin ti vt cht nhng cui cng ri h
cng ch ra i bng vi tm vi lim qun quanh ngi. u ri cc v Vua Cha, u ri nhng
k ngng cung t i, u ri nhng ngi giu sang ph qu, u ri nhng ngi nm quyn
ti chnh - nm quyn kinh t ca v tr, u ri nhng cu th ni ting, u ri nhng ca s
lng danh, u ri nhng v cng tuyt p, u ri nhng ngi c sc khe cng trng, u
ri nhng ngi c bp cun cun chng phi tt c h u bc n im cui cng ca
h trn trn i.
Hy nh rng vo ngy tn th, Allah s xung trn vi hnh dng mt b gi xu x, d
bn m bt c ai nhn thy b u hong s v trnh xa, lc Allah hi: u ri nhng k
i theo b gi xu x ny? th lc khng mt ai ng theo b, Allah phn tip:
((

))
chnh l trn gian m cc ngi v n m chm git ln nhau, tha kin ln
nhau, ch v n m cc ngi b i s tn th Allah ng Ch t ca cc ngi

( : 33 )
Chanlyislam 3

Cc ngi ng (s chp nhong, trng l ca) cuc sng trn gian nh la cc ngi
v cng ng l Shaytaan la gt cc ngi v Allah. Luqmaan: 33 (chng 31).
Trong bi vit ny, chng ti c gng din t v cc hon cnh ra i cui cng ca mi
con ngi chng ta hiu c tn tng s kt thc cui cng ca cuc i ny nh th no.
ng Haaroon Al-Rasheed (mt hc gi ni ting ca Islam, c mt nm ng i thnh chin th
nm sau ng i lm Hajj v c nh th), ng s hu mt ta lu i khng l v mt hm ng
mi ng Abu Ataahiyah (mt nh th c cuc sng thanh tao, gin d) n nh ng chi v c
ng Abu Ataahiyah ngm tng cho mt bi th nh sau:

"Anh hy sng bng an di bng mt cao ngt ca ta lu i


Tt c nhng g anh mun u n vi anh t sm tinh m
Cho n khi c th c th nhng hi th kh nhc trong lng ngc
Khi anh mi khng nh rng nhng g anh ang ch l tm b"
ng Abdullah bin Umar thut li l mt hm Nabi hai bn tay ca Nabi ln
i vai ng c ni rng:
((

))
Ny Abdullah, cu hy trn gian ta nh mt ngi xa l hoc ch l mt k i ng.
Hadith do Al-Bukhary ghi s (267), c ng truyn do Ibnu Maajah ghi thm:
((

))
V hy xem bn thn cu l ngi ca ngha a.
V con trai ca ng Umar ni: Khi bn mun lm g bui chiu th ng ch n sng,
nu bui sng th ng ch n chiu, hy tn dng sc khe trc khi b bnh, hy tn dng
cuc sng trc khi ci cht n.
Nu chng ta chu kh nhn li tiu s ca gii tin nhn ngoan o xa kia th chng ta
s bit h chun b cho s kt thc ca h rt k v rt sm, ging nh trng hp ca
Khalifah Uthmaan bin Affaan trc khi qua i ng b tin ra mua 20 n l ri phng
thch h, v ng mc nhng b qun o m ng cha tng mc trc chun b cho ci cht,
trc m ng cht mt ngy ng nm m gp Nabi , Abu Bakr v Umar , ng thy
ng mun vo bn ngi n cng h th mi ngi mi ni: Ny Uthmaan, anh khng th n
Chanlyislam 4

cng vi chng ti by gi u, ngy mai anh hy nhn chay i ri cng x chay vi chng
ti. n sng hm sau, ng ang nhn chay v ang lc c Quran th b c ngi m st vi
chn nht dao m vo ngi ng lm mu vang tung te ln quyn thin kinh Quran.
Allah phn:

: 581
Bi th, ai c bc i xa khi la ca Ha Ngc v c thu nhn vo Thin ng th
chc chn s thnh t. V i sng trn gian ny ch l mt s hng th y di tr v s
b tiu vong. Ali Imraan: 185 (Chng 3).
Trn i ny s hng thnh khng bao gi tn ti theo thi gian m n s sm tn li, mc
d con ngi rt c gng, nh c ln mt v Ulama ngm mt bi th nh sau:

"Tt c mi vic khi ln n nh s bt u tut dc


Th con ngi ch s phn vinh cuc sng nh la
S hng thnh ch c tnh tng ngy nh ti chng kin
Ai vui v trong thi gian ngn s phi au kh thi gian di
V ci i ny n chng ai tn ti mi
V s khng mi mi trn mt hon cnh no c."
Imam Wahab bin Munabbeh thut li mt bo cha rt giu c thuc con chu
dng di Israel, mi khi ri khi nh l hn din b p nht, con vt ci lng ly nht, hn
lun inh ninh rng ti sn ny, vng quyn ny s mi mi bn cnh hn, hn s mi mi tn
ti trn trn gian ny. Th l cung cch ra i ca hn ph trng ti sn v thn th lm cho mi
ngi trm tr thm thung v khao kht. ang trn lc i ng th c mt ngi ngho s st,
u tc b x, qun o rch ri cn ng v cho y li Salam nhng bo cha khng thm p
li m bo: Ny tn ngho hn kia, hy trnh ng ta i.
- Ngi ngho: Khng, ta c chuyn mun ni vi ng.
- Bo cha: Tht khn kh cho ngi, ngi ni sao?
- Ngi ngho bo: Ta c chuyn mun ni vi ng. Hnh ng ny lm cho mi ngi
ngc nhin m t hi: K l ai m dm cn ng bo cha ngng cung giu c ny.
- Bo cha: Hy ni i nhng g ngi mun ni.
- Ngi ngho: Khng, y l chuyn ring gia ta v ng.
Chanlyislam 5

- Bo cha: Tht khn kh cho ngi, ngi ni sao!!
- Ngi ngho: ng vy, chuyn ring gia ta v ng, hy xung y. Khng th ui
c tn ngho kh kia nn tn giu ny nh bc xung n gn m hi: Ngi mun g ?
- Ngi ngho: Ngi c bit ta khng?
- Bo cha: Khng.
- Ngi ngho: Ta chnh l Thn Cht.
- Nghe c li ny tn bo cha khng cn ng vng na m t nga ra, ming th lm
bm van cu: Xin hy cho ta thm mt gi na thi.
- Thn Cht: lm g?
- Bo cha: ta chia tay v con ta, ti sn ta.
- Thn Cht: Ta khng c lnh lm nh th. Dt li Thn Cht rt hn tn bo cha
th y nm bt ng nh khc g.
Bi Allah phn:

: 91
V cn say ca ci cht tht s n, chnh l iu m ngi trn chy. Qaaf: 19
(chng 50).
y l khong thi khc m chc chn mi ngi phi tri qua ch sm hay mun m
thi; cho d c chng i hay chp nhn; cho d chun b hay cha chun b; cho d y ang
sng lc quan hay l bi quan; cho d y ang c sc khe cng trng hay l ngi bnh hon yu
ui; cho d l i gia giu c hay ch l k ngho hn; l ngi ni ting c ngi ngi knh
trng hay ch l mt tn v danh tiu tt... th ci cht cng s tm ly tt c khng con ng
no chy thot.

)
: 8 (
Hy bo chng (Muhammad): Cho d cc ngi c tho chy trn ci cht th ci
cht cng s chng ng cc ngi. Sau , cc ngi c a v trnh din vi ng
Am Tng mi vic huyn b v thc ti, chnh Ngi s bo cho cc ngi tt c hnh
ng tng lm (trn th gian). Al-Jumu-ah: 8 (Chng 62).
Qu thn hu Muslim thn mn, l con ngi th tt nhin phi cht vo mt ngy no ,
bi con ngi v i nht, con ngi tt p nht trn trn i nh Nabi Muhammad cng
phi cht, Allah phn:

:
Qu tht, Ngi (Muhammad) s cht v h cng s cht. Al-Zumar: 30 (chng 42).
Khi Thn Cht n rt hn Nabi Musa th Ngi khng c mun c sng th
hn na, th l Allah thin khi bo Thn Cht bo vi Musa : Ngi hy t tay mnh
Chanlyislam 6

ln lng con b c, c mi si lng nm di bn tay Ngi tng ng mt nm tui
th. Nabi Musa hi: Ri sau th sao tha Thng . Allah p: L cht. Nabi
Musa ni: Vy b ti mun cht ngay by gi.
Qu o hu Muslim, cuc i ch l chui ngy ngn ngi, c mi mt ngy tri qua
l phn i ca bn mt, bn ng ngh rng ti sn s bo v c bn, ng ngh quyn
lc s gia tng cho bn thm tui th, ng ngh rng sc khe bn s cn c Thn Cht
khi mun rt hn bn. Khng bao gi, khng th no. Lc Abu Bakr ang trong tnh trng
nguy kch ca cn bnh th cc con ng yu cu ng cho mi Thy thuc n khm th
ng t chi, cho n khi ng ri vo giy pht cui i th ng ni vi cc con: Thy
thuc ca cc ngi u, c gii hy ko linh hn tr li th xc i, nu cc ngi ni tht.
Xin th trc Allah cho d c em n tt c thy thuc (Bc s) gii nht ca th gii cng
khng sao gi ko c linh hn tr li th xc,

[ : 83 - 88 ]
Th ti sao cc ngi (nhng tn thy thuc, nhng nh y hc ti gii, tt c loi
ngi) khng (can thip) khi (linh hn) ln n tn c (ca mt ngi) * Lc cc
ngi ch bit tr mt ra nhn * Qu tht, TA (Allah) gn ngi sp cht hn cc
ngi nhng cc ngi khng h nhn thy * Nu cc ngi t cho mnh s khng b
phn x * Th ti sao cc ngi khng a (linh hn) ca cc ngi tr li thn xc ca
cc ngi, nu cc ngi ni tht ? Al-Waqi-a'h: 83 87 (chng 56).
Umar Al-Faarooq mt trong mi ngi c bo trc c thin ng, ng
b m st lc ang lm Imam hng dn l Salah Al-Fajr, trc khi ng cht bo con trai
t mt mnh xung t, khi g m ng chm vi mt t th ng khc m ni: S kh
thn cho ti, cho m ti nu nh Allah khng tha th cho ti.
V th lnh Mamoon lc ang nm hp hi trn ging ng ra lnh cho qun
lnh khing ng t xung t, khi nm c trn mt t th hai hng l ng tun tro,
mt ng ngc nhn ln tri m khn cu: Xin ly ng m vng quyn ca Ngi bt dit
xin hy thng xt oi hoi n k mt i vng quyn ny.

:
Tt c vn vt trn (th gian) u tan bin * Ch tn ti sc din ca Thng Ngi
(Muhammad) ng y quyn uy v rng lng.
Imam Sheikh Ibnu Al-Jawzi mt hc gi ln ca Islam, ng bt khc trong
lc hp hi, hc tr ng an i: Ny Imam chng phi ng lm nh th ny, th ny hay
sao h nhc ng v cc vic lm ngoan o, Imam ni: Ti s bn thn mnh li ri vo li
phn ca Allah:

: 47
Chanlyislam 7

(Vo ngy ) bn chng phi n nhn sc lnh hnh pht ca Allah m chng vn
khng h ngh n. Al-Zumar: 47 (chng 39). V ng tip tc khc.
Imam Abdullah bin Mubaarak trc khi tt th ng bt ci, mi ngi xung
quanh hi: Ti sao ng li ci. Imam p: c nh vy con ngi cn phi chun
b.
Imam Haaroon Al-Rasheed , trc khi ng cht ng bo mi ngi khing
ng n m s chn ng v bo h t ng xung l huyt , khi nm xung l huyt th
ng xng c cu Kinh:

: 28 - 29
Ca ci ca ti chng gip g c cho ti. * Quyn hnh ca ti cng ri b ti !
Al-Haqqaah: 28 - 29 (chng 69), v trc ng cm ly vi lim s lim mnh v lc
ng cng c hai cu Kinh ny.
Mt thm ha khn lng m ci cht mang n cho con ngi l n n tht bt
ng, khng c bt c du hiu no bo trc lm cho con ngi khng th lm thm bt c g
na c. C ngi ang n a vi bn b - gia nh v con, c ngi ang dng dng ung
dung t ti, c ngi ang lm ti li bt tun Allah, c ngi chm trong ru ch, chm
trong cht nghin cn sa ma ty... th Thn cht bng nhin xut hin tm ly linh hn y. C
ngi ng v khng bao gi thc dy, c ngi vo bui sng ri khi nh v ha hn
vi v con s quay v vo bui tra hoc bui chiu nhng y mi mi khng h quay v,
c mt c gi ang hng n mt bui tic quan trng nht ca cuc i mnh trong nim
vui phn khi l bui l vu qui, tt c ngi thn, bn b ca c ang ch c n lm l
nhng tai nn giao thng xy ra vi c khi ang trn ng n bui tic th l Thn Cht
mang linh hn c i. Trong chng ta khng t cng nhiu tng nghe v mt cu th
banh ang thi u trn sn c nhng khi anh ng li ngh mt th Thn Cht tm ly linh
hn anh trc hng triu cp mt ngm nhn anh ta.
Imam Zainul Abideen ngm mt bi th nh sau:

"Hy chun b lng knh s bi v bn s khng bit


Khi mn m bao ph rng bn s c sng n sng mai
c bit bao c gi chun b m vu qui cho chng
Nhng ri vi lim li trm ly c ta v c ta no hay bit
Chanlyislam 8

V bit bao tr nh c hi vng c sng th
Nhng ri cng t th xc chng vo ni tm ti ci m
V bit bao ngi mnh khe cht khng c l do
V cng bit bao ngi bnh nng li sng th theo thi gian"
i khi con ngi ang lm vic hng ngy ca mnh th con tim ca y bt u kh
nhp, cm nhn rng l tai khng cn nghe g na, cm nhn rng bu tri ang ti dn, cm
nhn rng con tim ang nhi au tng cn lm y kh th cn mi ngi xung quanh th vn
ang ci vui v, ring y tng hi th nng n, bn tay m ly ngc v t t ng qu, mi
ngi lp tc ro gi tn y, m ly y, tm cch gip y th li... nhng mi vic kt thc
linh hn y khng cn hoc i khi y vn cn cm nhn c nhng g xung quanh nhng
khng ti no tht ra li, i khi y thy c cc bc s ang hng hi gip y th li, cc my
mc ang bm ly y, lc y hiu bn thn mnh phi ra i gi t cuc sng, i khi y
nghe c cc con ci ang ro gi: Cha i, hy tnh dy i, cha ha mua chi cho
con m, cha ha dt con i chi m, y nghe c ting v ngn ngo khc: Anh , ng
b em m i, em phi sng sao y nu khng c anh, con mnh s ra sao nu khng c anh
dy d, m ca y th nc n khc: Con i ng b m, ng m gi phi khc tin con
i, y thy cha mnh ang ng hai hng l tun tro, anh em y c chy tm bc s v mi
ngi xung quanh ang rng l thng tic ng nhn y. Nhng Allah phn:

[ : 62 - 62 ]
Khng! Khi linh hn ln n tn xng quai hm * V c ting bo: Ai l thy thuc cu
y y ? * V y ngh rng mnh thc s phi bit ly * V ng chn ny nhp vo ng chn
n. Al-Qiyaamah: 26 29 (chng 75).
u ri, ti sn ca y, u ri ngi nh ca y, chic xe ca y, v con ca y, Y c ly c
bt c g khi Y ri khi trn gian ny khng !!! chnh l kt thc ca mi con ngi, chnh l
cuc gi t tt c, mi th u b li sau lng ch mang theo mi vi tm vi lim.
i vi mt ngi Saleh ngoan o ang hnh l Salah, ang c Quran hoc gi tay
cu xin hoc ang hnh o no ... bng nhn thy trn u ng mt Thin Thn, y lin hi:
ng l ai ? Ta chnh l Thn Cht Thin Thn p. Lp tc tt c trn gian u ng sm
trc mt y, y phi gi t tt c ngi thn ang xung quanh y, trc mt y lc l nhm Thin
Thn c gng mt trng sng vi s lng ng bng tm mt, trn tay h cm vi lim v cht
thm ly t thin ng chun b lim cho mt n l Saleh ngoan o. Thn Cht mi gi:
Ny hi linh hn bnh thn, hy ri khi c th i. Linh hn thot ra th xc ta nh git nc
chy ra t bnh cha, bt c Thin Thn no nhn thy linh hn ny u bit c rng y tr v
bng s hi lng v ng thun ca Allah. Cn nu l mt ngi bt tun lo khot khi nhn thy
trn u mnh Thin Thn th lin hi: ng l ai ? Thin Thn p: Ta l Thn Cht. V
trc mt y l s lng Thin Thn c gng mt en x ng bng tm nhn ca mt, trn tay
h cm vi lim ly t ha ngc chun b qun ly linh hn xu xa ca y, Thn Cht qut bo:
Chanlyislam 9

Hi linh hn thi tha, hy tr v vi s phn n v mit th ca Allah. Lp tc y hong s
khng dm ri khi th xc , Allah phn:


n khi ci cht bt ng tm ly chng th chng van ni rng: Ly Thng , xin hy
cho b ti c tr li (trn gian). d ch thm mt gi. Vy, y s lm g trong thi gian ngn
ngi ?


Hi vng rng b ti s ngoan o lm vic c hnh m b ti b l., b ti hnh l
Salah v ti cha hnh l, b ti hiu tho vi song thn do b ti tng bt hiu vi h,
b ti tr tin li cho mi ngi do b ti ly ca h, b ti sm hi mi ti li phm m
b ti cha tng sm hi, b ti nhn chay, b ti b th, b ti xut Zakat.. b ti xa
nhc, xa hnh v phim i try trong in thoi, trong vi tnh... nhng,

: 99 - 100
Chng bao gi c th, tt c s xy ra y nh li TA phn, v trc mt chng s l ci
Barzakh (ci m), chng phi cho n ngy phc sinh. Al-Muminoon: 100 (chng
23).
Lc ny tt c mi ngi xung quanh y ang c nhc: Ny anh hy ni i La il la ha il
lol lah nhng v vng v y ang b chm trong cn say cht. ng, ci cht l mt cn say m
tt c mi ngi u phi nm cn say , mt ngi tt nht trn trn i ny l Nabi
Muhammad ni lc ngi ang nm ch giy pht ra i:
((

))
Khng c Thng ch thc no ngoi Allah, qu tht, ci cht l nhng cn say.
Hadith do Al-Bukhary ghi s (4449).
Qu o hu Muslim thn mn, c rt nhiu ngi m c rng cuc i mnh s c
kt thc tt p nhng lm sao y li c nh th, trong khi cuc i ca y ton trn ngp ti li
v bt tun, cho n khi ci cht gn tm ly y th y li m c mun c cht trn vic hnh
o tt p, nhng v phng. C ngi ch bit hng th nhng iu Haram nh ru, thuc
l, thuc nghin x ke ma ty, Zina vi ph n, nghe nhc... bng Thn Cht n rt hn hn i
v bt c ai cht trn hin trng no th vo ngy phc sinh c phc sinh trn hin trng ,
trong s c bn chng thanh nin i du lch n mt t nc n, mt ngi trong bn h k:
Chng ti i n mt qun bar thc lon, trong chng ti tha sc ung ru, s dng ma
ty v mi a chng ti u bn cnh mt c gi, bng ti nghe c ting ht ca mt ngi
trong chng ti. Lp tc ting nhc c tt, m thanh dn dn im lng, ti lin chy n th bn
ti nm hp hi trn sn, ti hiu rng n s cht nn ti c nhc nh n: My hy ni i
La i la ha il lol loh nhng n tr li ti: hy rt thm cho ti ly ru na, v th l n trt
hi th cui cng.
Chanlyislam 10

[ : 15 - 15 ]
V nu Ngi (Muhammad) c th chng kin c cnh tng khi cc Thin thn
bt hn nhng k v c tin bng cch nh p vo mt, vo lng ca chng, v phn
bo: Cc ngi hy nm i hnh pht ha ngc * S d cc ngi gp phi hu qu ny
l do hnh ng m cc ngi lm trn i, ch Allah khng h bt cng vi bt c b
ti no. Al-Anfaal: 50 - 51 (chng 8), nu nh chng ta tn mt thy c cnh trt hi
th cui cng ca k cha tng qu li Allah d ch mt Rakat th chng ta mi thy c
ni khip s rng y s b Thin Thn nh vo mt, nh vo lng y do khng chu ri
khi th xc, hon cnh lm sao y c c hi ni cu La i la ha il lol loh trong khi mi
ngi xung quanh ang c nhc nh y.
Trong s h c ngi bc s ni: Chng ti khng cn cch no tip tc cha
tr na, lc ny cn ph thc cho Allah v c l y s cht bt c lc no. Ngi anh em ngi
k bn nhc nh rng: Anh hy knh s Allah v hy sm hi nhng g phm ti bi y
l mt k ch tin vo khoa hc ph nhn mi tn ngng, lc ng thi y vit, ph
phn mnh m v Islam, thm ch c ln y mng chi Allah. Ngi anh em ca hn k
rng: Trc khi y tt th y ni vi ti: Ti mun c Quran li ni ny lm ti rt
mng c l hn s sm hi tr v vi Allah. Nhng khi ti a cho hn quyn kinh Quran th
hn ni: Ti ph nhn quyn kinh Quran ny. Ri Allah rt hn hn lc .
C rt nhiu thanh nin c tng rng lc mnh ht hi th nng nhc cui cng
vn cn c hi c Allah chp nhn sm hi, trong khi y nhn thy c ci cht bng
chnh i mt mnh, y ni: B ti xin sm hi vi Allah. Nhng Allah phn:

[ : 91 ]
By gi nh ngi mi tin ? Trc y khng lu, nh ngi vn cn l mt tn lm
lon v l mt tn thi nt m. Yunus: 91 (chng 10), s sm hi s chng c li ch g
khi con ngi nhn thy c Thn Cht, thy c i ng Thin Thn ang ng trc
mt y v y ang cm nhn c linh hn ang t t i ln t di chn y, lc ny cho d y c
khc ra mu ch khng phi l nc mt th li sm hi cng khng c Allah chp
nhn.
Chng ta bit trc khi cht ai ni c cu Shahadah La i la ha il lol loh l c
vo thin ng v cng c rt nhiu ngi ni c cu tuyn th ny th l Allah cho y
mt kt cuc tt p. Ngoi ra, cn c mt s du hiu tt khi ci cht n vi nhng ngi
ngoan o nh sau (phn ny c Hadith nhng chng ti ch k ra vn tt v khun kh bi vit
c gii hn):
1- Khi cht trn t m m hi.
2- Cht trong m hoc ngy th su.
3- Hi sinh v chnh ngha tn gio v ai tht lng cu xin Allah c hi sinh v chnh ngha
tn gio s c Ngi ban cho a v ca ngi t trn cho d y cht trn ging.
4- Cht chm.
Chanlyislam 11

5- Cht chy.
6- Cht b th d n tht.
7- Cht ang trn vic hnh o nh xng c Quran, hnh l Salah, nhn chay, trong
Masjid . . .
8- Cht do mt tch.
9- Cht b m st.
10- Cht do mt vt nng ri trng.
11- Nhng ph n ang mang thai hay ang sinh n cht
Allahu Alam,

:
35
Qu tht, nhng ai ni: Thng ca chng ti l Allah ri ng vng nh bn thch
trong vic hnh o, cc Thin thn s xung ng vin h, bo: Cc ngi ch lo s cng
ch bun phin m hy vui ln vi tin mng v thin ng m cc ngi c ha.
Fussilat: 30 (chng 41).
Mus-ad bin Sad bin Abi Al-Waqqaas ngi bn cnh cha l ng Sad (mt trong
mi ngi c bo trc thin ng) khc lc cha ng ang hp hi th ng hi: Ti sao con
khc? Mus-ad p: Con khc v sp phi chia tay cha. ng Sad p: ng khc con trai,
qu tht Allah s khng hnh pht cha u, bi cha c bo l ngi ca thin ng.
Ammaar bin Yaasir t trn Shaheed, trc khi tt th ng ni: Ti gn n
c thin ng ri, ti s ci c Hurul In (ph n thin ng) v c h ng cng vi
Nabi .
ng Amir bin Abdullah bin Zubair ang nm trn ging hp hi, v con v ngi
thn ang xung quanh th ng nghe c m thanh vang vi, ng hi: l ting g ?
- Ngi thn: Li Azaan ca Salah Al-Maghrib.
- ng Amir: Mi ngi hy khing ta n Masjid hnh l.
- Cc con: Tha cha, Allah bit r l do ca cha, cha hy hnh l Salah ti nh.
- ng Amir: Hy khing ta n Masjid, lm sao ta li khng n Masjid trong khi ngi
ta ro gi Hay ya a los salah
(1)
m li khng p li. Cc con ng k: Chng ti khing
cha n Masjid v t ng hnh l Salah ngi trc mt chng ti n qu ly Rak-at u tin
th ng khng ngn u ln c na, bi Allah rt hn ng lc .
Con trai ng Hasan bin Zaid , ng nhn chay vo ngy m ng hp hi th mi
ngi bo ng hy x chay i th ng ni: Tht l mu nhim thay, ti cu xin Allah cho ti
c 30 nm ri v by gi ti c trnh din Ngi trong lc ti ang nhn chay v ti s x
chay lin y. Ri ng bt u xng c Quran cho n cu:

) : 56 (

(
1
) ngha: Hy nhanh ln n hnh l Salah.
Chanlyislam 12

(Ny Muhammad) hy hi chng (nhng ngi chng i Thng ) ch quyn ca tt
c cc tng tri v tri t l ca ai ? Hy tr li l ca Allah, Ngi n nh cho bn
thn Mnh l ng Nhn T. Al-An-a'm: 12 (chng 6).
Mt ngi n ng k: C ngi ang i Tawwaaf ti ngi n Kabah th ti nghe
c ting Allahu Akbar rt ln, mi ngi lin vy quanh ng ta, khi ti n ni th thy ng
ta nm nga trn mt sn, ming mm ci tht ln hai li tuyn th v trt hi th cui cng.
Tt c mi ngi ang c mt ti Masjid Haram u ri l mng cho ngi n ng ra i tuyt
p.

: -
Ny hi nhng linh hn thanh thn! * Hy tr v vi Thng ca ngi trong s hi
lng * Hy vo cng vi m by ti c hnh ca TA * V hy i vo thin ng ca
TA!!! Al-Fajr: 27 30 (chng 89).
Th , cuc sng trn gian c bt u v c kt thc, khi bn n vi trn gian l ngi
khng qun o, khng nm g trong tay th khi ra i bn cng khng o qun, khng nm g trong
tay. Sau khi mt ngi tt th th chnh l ngi thn nht ca y khing y i tm, lm sao h li
lm th, h khng th nhn ni y bn cnh h mt hoc hai ngy na sao trong khi y kim
tin cho h, xy nh cho h, bn cnh h sut bao nm di, p ng mi iu h c
mun trong cuc sng nhng tt c gi y kt thc, gi tn th trm ly y. Lc cn sng y
bao ln t tm cho mnh cn gi y y nm bt ng mc mi ngi tm cho y, lc cn
sng y rt ngi ngng khi phi by phn kn cn gi y y phi b ngi ta lt b qun o m
chng bit g. Nu l ngi ngoan o trong lc tm s phn pht c mi thm t c th y, cn
nu l ngi ti li th cho d c tm triu triu ln th ti li ca hn vn khng sao ra sch
c nu nh y vn cha sm hi trc khi cht. Sau , y b mi ngi khing trn vai em i
chn, nu l xc cht Saleh ngoan o th s bo: Mi ngi hy khing ta i nhanh ln. Cn
nu xc cht bt tun Allah th y s than rng: i kh thn cho ti, mi ngi ang khing ti i
u y? ting than ny tt c vn vt u nghe ngoi tr con ngi, gi nh con ngi nghe
c l ngt xu, u ri hnh phc bn gia nh bn v con, u ri s hnh din trc thin
h, u ri quyn lc trc mi ngi, u ri mnh khe cng trng... nhng gi y mi
ngi ang vi v ly vi lim cho y, ang vi v khing y i n ni chn ct, ngoi vi mnh
vi lim qun ly ngi, y chng cn g bn cnh na, u ri nh ca y, u ri ti sn ca y,
u ri v con ca y, u ri quyn lc ca y... tt c u b y m i.
C mt ln Nabi ang ngi cng vi cc v Sahabah ti ni mi ngi ang o huyt
chn mt Sahabah dn Al-Ansaar, Ngi cm mt nhnh cy vch vch trn mt t v
mt tro l ni vi mi ngi xung quanh:
((

))
Ny hi anh em ca Ta, ri s ging nh th ny y, mi ngi hy chun b i Hadith do
Ibnu Maajah ghi s (4335).
Thn hu Muslim thn mn, bao ngi trong chng ta mi khi i ngang qua ngi m
m t nhc nh lng tm: Mnh s ra sao vo ngy mnh nm y? ngi hu ca
Chanlyislam 13

Khalifah Uthmaan bin Affaan k mi khi ng n bn cnh m m l ng bt khc n
t c ru, mi ngi hi ti sao khi nhc n thin ng v ha ngc th ng khng khc m
ng li khc vi hon cnh th ny sao? ng ni Rasul tng ni rng:
((

))
Qu tht, ngi m l im dng u tin ca ngy sau, nu c bnh an ti th mi
vic sau s d dng hn, cn nu khng c bnh an ti th sau kh khn chng
cht. Hadith do Ahmad ghi s (463), Al-Tirmizhi ghi s (2478) v Ibnu Maajah ghi s
(4408).
Thn hu Muslim thn mn, mi mt linh hn sng trn i u c ti sn, v con v vic
lm ca y, nhng khi cht ri th ti sn v v con s b mc y ti ngi m m quay v tip tc
sng, ch cn mi vic lm ca y s vo m sng cng y, nu l vic Saleh ngoan o th y c
hng n phc cn nu l vic bt tun th y gp phi khn kh di di. Lc th xc ca y cha
a vo huyt th linh hn y vn cn ang trn tri, nu l linh hn Saleh ngoan o th tt c
ca tri u m toan n tip y, cn nu l linh hn h n th trc khi chn khng c mt ca
tri no m n tip y c,

: 05
S khng c mt cnh ca no ca bu tri c m ra cho h v h s khng c vo
Thin ng tr phi con lc chui vo c ci l ca chic kim may. Al-Araaf: 40
(Chng 7).
Sau khi xc cht c a xung huyt v ngi thn lp t li th linh hn cng c
ha nhp vi th xc, nu l ngi a thn ph nhn nim tin ni Allah th chng nhng linh hn
ca y khng c ca tri tip nhn m cn b nm t trn tri xung huyt chn xc y,

: 35
V i vi ai dm t hp nhng i tc cng vi Allah (trong th phng) th chng
khc no nh b ri t trn tri xung ri b chim chc chp bt a i xa hoc nh b
mt trn gi o n qut mang i n mt ni xa xi. Al-Haj: 31 (chng 22).
Qu o hu Muslim, mt ngy no d mun hay khng th ngi m cng chnh l
ngi nh tht s ca bn , bn s t b nh cao ca rng, t b quyn qu cao sang, t b
cn phng y tin nghi, t b nm m chn m.. t b tt c m di c n l huyt ti
tm, cht hp, y vi khun, bn mun bit ai s l ngi cng bn trong l huyt khng?
Nu l th xc Saleh ngoan o th mt ngi Saleh t cc vic hnh o ca bn nh
l Salah, hiu tho cha m, xng c Quran, lm Hajj, nhn chay... s n bn cnh y
vi gng mt sng ngi, ht lng an i, ng vin y, l huyt s c ni rng ra
bng khong rng tm mt, mt cnh ca c m ra cho y ngm nhn thin ng,
ngi mi thm thin ng.
Cn gi nh xc cht ch c ton ti li nh b b Salah, bt hiu cha m, Zina, ru
ch, cn sa ma ty... th s xut hin mt ngi c gng mt en a, xu x, hi
Chanlyislam 14

tanh hn s cng y trong l huyt , l huyt s b kp hp li n khi lm gy c
xng sn.
Cn nu l ngi ch bit lo ng m b b vic hnh l Salah th s b Thin Thn cm
tn to p vo u y v khi u tr li bnh thng th Thin Thn tip tc p.
Cn nu l k cho vay ly li s phi li trn con sng mu, mi khi bi vo b th b
nm vo ming m quay li gia sng v c th.
Hy bit rng l huyt s l mt trong cc ngi vn trong thin ng hoc s l mt phn
ca h la ha ngc, n ty thuc vo vic lm ca mi ngi lc cn sng. L huyt chnh
l ngi nh ca bn hi thn hu Muslim. Vy bn lm g, chun b g cho cuc di
c , cn ch i g na m khng hnh l Salah, khng b th, khng xut Zakat, khng
nhn chay... Cc bn hy nhanh chn ln no trnh phi ni cu: i c chi... bi lc
tt c qu mun.
o hu Muslim thn mn, qu tht mn m rt ng s, s im lng s cng gia tng
ni s hi mi khi chng ta i ngang qua khu ngha a, th s ra sao i vi nhng ai phi
sng trong l huyt, trong c bit bao ngi b hnh h lm y ku la tht thanh, go tht
rt ln lm cho tt c mun loi v vn vt nghe thy, ch ngoi tr con ngi v ma qu, cn
nu nh con ngi nghe c ting ku la l khng cn ai dm chn ngi cht xung t
na. Tuy vy, nhng ngi ny ch mun rng h c mi mi nm trong m ng bao gi
dng ln ngy tn th, bi hnh pht ngy sau cn khng khip hn. Bn cnh cng c bit
bao ngi c hng phc v lun khao kht mau mau n ngy tn th h c hng
phn phc v i hn. C ln ng Umar bin Abdul Azeez bc vo ngha a trong
m, ng gi: Ny hi nhng ngi cht, cc ngi gp g vi ci cht ? khng
mt ai tr li, ng qu gi v khc rt nhiu, ng ni:

"Ti n ngha a m ro gi
u ri ngi c tn trng v ngi b mit khinh
Tt c u im lng khng ngi ln ting
Tt c u cht v thng tin cng cht theo
Ny hi nhng ai tm hiu v ngi qu c
Chng phi nhng g h tng tri anh rt kinh nghim sao"
Anh ch em Muslim thn mn, ngi m chnh l im n ca tt c chng ta, khng ai
trong chng ta c kh nng trnh khi, chng ta ng b l Shaytaan lng gt chng ta v
Chanlyislam 15

Thng Allah, cng ng b nhng ngi am m trn gian li cun chng ta qun i ngy
tr v, qun i ngy hi ng cn phi c. Nu bn tht s mun ngi m bn c ni rng bng
tm nhn ca mt, c thy thin ng v mi thm ca n, mun ngi m bn l ngi vn ca
thin ng th hy hon thnh nhim v ca mt n l vi ng To ha, hy hnh l Salah chu
o ngy m nm ln, phi xng c Quran, phi tng nim tn dng v cu xin Allah tha
th, phi b th,


: 10
V cc ngi hy b th bng nhng g m TA (Allah) ban b cho cc ngi trc khi
cc cht tm ly cc ngi, ri cc ngi li ni n: Ly Thng , gi nh Ngi gia hn
tui th b ti thm cht t, chc chn rng b ti s b th v s tr thnh ngi Saaleh
(ngoan o). Al- Munaafiqoon: 10 (chng 63).
V bn cng ng t lng gt bn thn mnh rng ngy mai mnh s sm hi, lm xong
ln ny mnh s sm hi, lp gia nh ri mnh s sm hi, lm Hajj mnh s sm hi... bi n
khi cha kp sm hi th Thn Cht ng trn u bn,

: 11
V Allah s khng bao gi tr hon cho mt linh hn no mt khi thi hn ca n chm
dt, bi Ngi lun tn tng, lun tinh thng mi iu cc ngi lm, cc ngi mun. Al-
Munaafiqoon: 11 (chng 63).
Anh ch em Muslim thn mn, mt ln na ngi m mi chnh l ngi nh tht s ca mi
ngi chng ta, l con ng m mi ngi phi bc, v s kt thc c th l hm nay hoc
l ngy mai hoc s khng kp ri khi v tr chng ta ang , vy hy lun ngh rng bn lm
g, bn ang lm g v s lm g... Mi ngi chng ta hy bt u mt cuc i mi bng cch
a i bn tay b nh ca chng ta m sm hi, cu xin Thng Allah tha th.
Khn cu Allah ban cho chng ta c mt kt cuc tt p v xin Ngi ban cho ngi m
ca chng ta l mt trong cc ngi vn ca thin ng. Amin.


Bi thuyt vit c trch t chng trnh Tt c v s nh lng
ca tin s Sheikh Nabeel Al-Iwadhi.
Do Abu Hisaan ibn Ysa bin son