You are on page 1of 32

BLM

08

Karmak Geometri Modelleme

www.webturkiyeportal.com

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Yzey Hazrlama Ortam


Autodesk Inventor, melez modelleme ad verilen tasarm aralar ve teknikleri iermektedir. Melez modelleme sayesinde, kat ve yzey modeller bir arada ve birbirlerine dntrlerek kullanlr. Autodesk Inventor, karmak yzey modellerin retimi ve tasarm iin deiik aralar sunmaktadr. Bu aralar greceiz. Ayn zamanda, baka sistemlerden IGES formatyla yzeyler de Autodesk Inventor iine alnabilir ve burada kullanlabilir. IGES ile gelen yzeyler ilk olarak yzey hazrlama ortamna (surface construction environment) alnr. Burada, yzeylerin kenar zellikleri vb. incelenebilir ve bunlar tasarmda kullanlmak zere Autodesk Inventor modelleme ortamna aktarlabilir.

Dardan Yzey Modellerin Alnmas


Autodesk Inventor dier sistemlerden gelen IGES formatndaki dosyalar okuyabilmektedir. Yapmanz gereken dosyay aarken File Type olarak IGES Files seeneini semek. Open diyalog kutusunda bir IGES dosyas seildiinde, Options dmesi aktif duruma gelir. Buna bastnzda, baz ayarlar yapabileceiniz yeni bir diyalog kutusu alr:

Entities to Import altnda, IGES dosyasndaki hangi nesnelerin transfer edilecei seilir. Auto Stitch and Promote seili ise, yzeyler otomatik olarak ve zelliklerine gre, Autodesk Inventor yzeylerin transfer edilir. Eer, bu seenek seili deilse, yzeyler ilk olarak, yzey hazrlama ortamna (Construction) atlr. Buras, yzey hazrlama ortamdr.

270

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Yzey hazrlama ortamnda, gelen tm yzeyler deiik gruplar altnda tutulur. Eer, Browser penceresinden Construction seilir ve sa tu mensnden Edit Construction komutu altrlrsa, yzey hazrlama ortamna ulalr.

Inventor panelinde yzey hazrlama komutlar grlr:

Promote Promote Promote komutu, yzey hazrlama ortamnda bulunan yzeylerin Autodesk Inventorun para modelleme ortamna aktarlmasn salar. Tm yzeyler seilebilecei gibi, ayr ayr da yzeyler modelleme ortamna aktarlr. Komutun altrlmasndan sonra, Promote diyalog kutusu alr.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

271

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Yzey oluturma ortamndaki yzeyler parametrik deildir. Ancak, para modelleme ortamna aktarldklarnda, modelleme ilemlerinde kullanlabilir. Surfaces or Solid ile para modelleme ortamna aktarlacak yzey ya da yzeyler seilir. Pick from assembly seenei, montaj modelleme ortamnda, baka bir paradan aktif paraya geometri aktarmak iin kullanlr. Kopyalanan geometri ilikisel deildir; ancak referans amacyla kullanlabilir. Promote as surface, yzeyler kapal bir hacim oluturuyorsa, bunlarn kat olarak deil yzeyler olarak para modelleme ortamna aktarlmasn salar. Promote ile seilen yzeyler para modelleme ortamna aktarlr. Aktarlan yzeyler, para modelleme ortamna yzey olarak gelir.

Yzeylerin, Autodesk Inventor modelleme ortamnda kullanlabilmesi iin, Promote komutunun kullanlmas gerekmektedir. Stitch Stitch Bu komut ile yzey hazrlama ortamnda bulunan yzeyler dikilerek ve kenar bilgileri incelenerek tek bir yzeye dntrlr. Komutun altrlmasndan sonra, Sticth diyalog kutusu alr.

Surface ile yzeyler seilir. Analyze ikonu, seilen yzeylerin kenar bilgilerini inceler ve iyi, ak ve teete yakn kenarlar belirtilen renkler ile gsterir. Bylece, sorunlu kenarlar grme olana tanr. Quality Check Quality Check Yzey hazrlama ortamndan yzey ya da yzeyler seilerek bunlarn kaliteleri aratrlr ve sonular bir diyalog kutusunda grntlenir. Examine ile analiz yaplr.

272

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Eer, model ortamndan tek tek yzey semek istemiyorsanz, ya da ok fazla yzey varsa ve bunlarn tmn iaretlemeniz gerekiyorsa, ayn komutu Browser penceresinden de arabilirsiniz. Bunun iin, gruplar altnda bulunan yzeylerin ikonlarna ulan ve sa tu mensnden Quality Check komutunu altrn.

Analiz yaplan diyalog kutusunu Done ile kapattktan sonra, sonular ayn zamanda Browser penceresinde listelenir. lgili yzeyin altnda Diagnostics ikonuna ift tklayarak, sonularn yeniden grntleyebilirsiniz.

Eer, seilen yzeylerde herhangi bir soruna rastlanmazsa, Browser penceresinde ilgili yzeyin/grubun yannda yeil renkli bir ek iareti grnr.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

273

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Unstitch Unstitch Bu komut, dikilmi yzeylerin seilip, tek tek yzeylere ayrlmas iin kullanlr. Stitch komutunun tam tersi olarak da dnebilirsiniz. Reverse Normal Reverse Normal Bu komut ile seilen yzeylerin normalleri tersine evrilir. Edit Regions Edit Regions Eer, transfer edilen yzeyler, yanl krpma bilgileri ile gelmise, bu alanlar dzenlemek iin bu komutu kullanabilirsiniz. Extend Faces Extend Faces Transfer edilen yzeylerin kenarlar iaretlenir ve bu kenarn uzatlmas salanr. Kenar iaretlendikten sonra alan diyalog kutusuna uzama miktarn girebilirsiniz. Kenarlar/yzeyler, belirtilen mesafe kadar uzatlr. Bu komut ile, yzey modellerdeki boluklar kapatmanz mmkndr.

Intersect Faces Intersect Faces Bu komut kesien yzeyler zerine uygulanr. ki yzey seilir. Diyalog kutusundaki Method altndan, yzeylerin krplaca ya da kesiim yerlerinden ikiye blnecei saptanabilir.

Eer seilen yzeyler kesimiyorsa, bir uyar gelir ve yzeylerin kesimedikleri sylenir.

274

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Autodesk Inventor ile Yzey Modelleme


Yukarda da belirttiimiz gibi, dardan yzey modeller alnabilir ya da tm yzey modelleme parametrik olarak Autodesk Inventor aralar ile gerekletirilebilir. Bu blmde Autodesk Inventorun sunduu yzey modelleme zelliklerine bakacaz. lk olarak eskiz ortamnda, spline eriler ile ilgili ilemlere bakalm.

Spline Erilerin Kontrol


Spline eriler, belirtilen noktalardan geen ve radyusu eri boyunca deien eskiz elamanlardr. Eskiz ortamnda, Spline eriler, Spline komutu ile oluturulur. Spline Komuta girdiinizde, erinin geecei noktalar tanmlanr.

Spline erilerin noktalar, snrlandrmalar ve ller ile kontrol edilebilir.

Bir spline eriyi seip, farenin sa tuuna basarsanz, bunlar ile ilgili ek zelliklere ulaabilirsiniz.

Bowtie altndaki seenekler, spline erinin geometrisini kontrol eder. farkl seenek vardr: Handle: Spline erinin o noktadaki teetliini kontrol eder. O noktada bir kontrol ubuu kar ve bunun noktalar tutup ekitirilerek teetlik ayarlanr.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

275

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Curvature: Spline erinin o noktadaki eriliini kontrol eder. O noktada bir kontrol ubuu kar ve bunun noktalar tutup ekitirilerek erilik ayarlanr.

Flat: Spline erinin o noktadaki dzln (erilik sfr olur) kontrol eder. O noktada bir kontrol ubuu kar ve bunun noktalar tutup ekitirilerek dzlk ayarlanr.

Fit Method altndaki seenekler, noktalar arasndaki gei zelliini tanmlamaktadr. Smotth: Noktalar arasndaki yumuak geili bir spline eri oluturulur. Sweet: Yumuak geili, ayn zamanda eriliin daha iyi datld bir spline eri oluturulur AutoCAD: AutoCADin spline eri oluturma mantna gre bir spline eri oluturulur.

Insert Point, spline eri zerine yeni nokta yerletirmek iin kullanlr. Close Spline, ak ulu olan eriyi kapal duruma getirir. Display Curvature, eriliin grntlenmesi iin kullanlr. Bylelikle farkl spline oluturma yntemleri arasndaki fark daha iyi grlr.

Spline Tension, bir spline erinin skln ya da gevekliini ayarlar.

276

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Yzey Oluturma Unsurlar


Yzey modeller, ekstrzyon, dndrme gibi unsurlar ile oluturulabilir. Yaplmas gereken, unsur diyalog kutularndaki Output altndan Surface seeneini iaretlemektir. Eer, kapal olmayan bir eri kullanlyorsa, yzey oluturma seenei tektir. Katlar iin kapal alanlar gerekir.

Yzeyi Kaydrmak
Move Face Bu komut ile, modelin bir yzeyi seilir ve belirtilen miktar kadar kaydrlr.

Diyalog kutusunda iki seenek bulunur: Direction Distance: Seilen yzeyin normali ya da bunun tersine gre bir kaydrma uygulanr. Bu seenekte bir mesafe verilir ve yn gsterilir. Seilen yzey bu ynde ve verilen mesafe ile kaydrlr. Planar Move: Bu seenekte seilen yzey, bir dzlem zerinde ve iaretlenen iki nokta arasnda kaydrlr. Plane ile yzeyin zerinde kaydrlaca dzlem iaretlenir. Points ile de kaydrmann balang ve bitim noktalar tanmlanr.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

277

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Yzey Silmek (Delete Face)


Delete Face Bir parann yzeyini, bir blmn ya da boluunu silmek iin kullanlr. Yzeyi silinen para otomatik olarak yzey modele dntrlr. Komutun altrlmasndan sonra Delete diyalog kutusu alr.

Faces ile parann yzeyleri seilir ve bunlar silinir. Silme ileminden sonra para yzey modele dntrlr. Eer Heal seenei kullanlrsa, bitiik yzeylerin arasnda meydana gelecek olan aklklar giderilir. rnein, iki yzey arasndaki yuvarlama yzeyi silinirse bitiik iki yzey uzatlarak, aklk kapatlr.

Lump ile parann bir blm seilir ve bu silinir.

Void ile parann iindeki boluklar silinir. rnein, kabuk unsuru ile parann iinin boaltldn dnelim. Bu boluu silmek iin Delete Face komutunu kullanabilirsiniz. Boluk silinir ve parann ii doldurulmu olur.

278

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Yzeyleri Dikmek (Stitch)


Stitch Surface Yzeyleri dikmek (birletirmek) iin kullanlr. Komutun altrlmasndan sonra aadaki diyalog kutusu alr:

Dikilecek yzeyler seilir ve birletirilir.

Bir Yzeyi Baka Bir Yzey ile Deitirmek (Replace Face)


Replace FaceParann yzey ya da yzeyleri seilir ve bunlar yeni bir yzey ile deitirilir. Komutun altrlmasndan sonra aadaki diyalog kutusu alr:

Existing Faces ile parann yzeyleri seilir. Birden fazla ve bitiik olan yzeyler seilebilir. New Faces ise bir nceki admda seilen yzeylerin yerine kullanlacak yzey ya da yzeylerin seiminde kullanlr. Eer Automatic Face Chain iaretlenirse, seilen yzeye bitiik ve teet olan tm yzeyler tek seferde seilmi olur. OK ile yeni yzeyin biimini elde etmek zere para bu yzeye kadar uzatlr ya da ksaltlr.

Yzeylere Kalnlk Vermek / Yzeyleri telemek (Thicken/Offset)


Thicken/Offset Surface Yzey ya da dikilmi yzeylere kalnlk vermek ve onlar katya dntrme ve yzey ya da para yzeylerini telemek iin kullanlr. Komutun altrlmasndan sonra aadaki diyalog kutusu alr:

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

279

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Select ile yzeyler seilir. Face, seilenin bir yzey olduunu, Quilt de dikilmi bir yzey olduunu ifade eder. Distance ile kalnlk tanmlanr. Output, daha nce de anlattmz gibi, sonuta ortaya kacak modelin kat m yzey mi olacan saptar. Ynler ile kalnlk verilecek ya da telenecek ynleri gsterir. Aadaki durumlar olas sonular gstermektedir. Bir yzeyin telenmesi:

Yzeye kalnlk verilerek katya dntrlmesi:

Katnn tek bir yzeyine kalnlk verilmesi:

Katnn bir yzeyinin telenmesi:

280

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Yzeyleri Kesmek / Krpmak (Split)


Split Yzeyleri kesmek ya da krpmak amacyla kullanlr. Split unsuru 4. Blmde anlattmz gibi alr. Yzeyler, baka yzeyler, 2B/3B eskizler tarafndan ayrlr. Daha sonra Delete Face ile ayrlan yzeyler silindiinde krpma ilemi gereklemi olur. Aadaki ekilde, yzeyin bir spline eri tarafndan ikiye ayrldn gryorsunuz. Eer, ayrma ileminden sonra ayrlan yzeylerden birisi silinirse, yzey krplm olur.

Dzlemsel Yzeyler (Boundary Hatch)


Boundary Hatch ki boyutlu eskiz geometrileri (kapal kesitler olarak) kullanlarak yzey modeller oluturmak iin kullanlr. 2 B Eskiz ortamnda kapal kesitler oluturulduktan sonar, Boundary Hatch komutu ile kapal kesit seilir ve OK ile bu kesitlerden bir yzey model oluturulur.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

281

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Yzeylerin Yardmc izim Nesneleri Olarak Kullanlmas


Ekstrzyon, dndrme, loft, sprme ve teleme unsurlar ile yaratlm olan yzeyler, daha sonraki ilemlerde yardmc izim nesneleri olarak kullanlabilir. rnein, ekstrzyon iin bitim koulu bir yardmc yzey ile tanmlanabilir. Aadaki izim yzeylerin yardmc izim nesnesi olarak kullanmn rneklemektedir.

Ayrca, yzeyler para ayrma /paray kesme unsurunda da kullanlabilir.

282

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

Altrma: Karmak Modelleme Aralar


Autodesk Inventor karmak formlu modellerin retimi iin deiik modelleme aralar iermektedir. Bu altrmada, Autodesk Inventorn ierdii karmak modelleme aralarna bakacaz. SHAPES.IAM dosyasn an.

Raylar Kullanarak Loft Yapmak


1. 2. lk olarak raylar kullanarak Loft ilemini greceiz. Browser penceresinde Base:1 ikonuna ift tklayn ve bunun altnda bulunan Sketch2 ve Sketch3 eskizlerini seerek sa tu mensnden Visibility komutunu altrn.

3. 4. 5.

Para zerinde iki eskiz grlr. Bu eskizler parann yan yzeylerinde yer alr. Bu eskizleri kullanarak loft ilemini gerekletireceiz. Yapmamz gereken, eskizlerin izleyecei yollar (raylar) tanmlamak. Aada gsterilen yzeyi iaretleyin ve sa tu mensnden New Sketch komutunu altrn.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

283

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

6.

Inventor panelinden Line komutunun altndan Spline komutunu altrn. Aadaki noktalar girerek eriyi oluturun. Erinin ilk noktas yzeyin sol dik kenarnn orta noktas olacak. Yzeyin st yatay dorusunun orta noktasna yakn bir yerden ikinci noktay iaretleyin. Son nokta sa dik kenarn orta noktas olacak.

7.

Orta noktay st kenarn orta noktas ile hizalamak iin Inventor panelinden Vertical snrlamasn sein. Erinin orta noktas ile st kenarn orta noktasn iaretleyin. ki nokta hizalanm olur. Eskizi tamamlamak iin, erinin orta noktas ile st kenar arasna 4 mmlik bir l ekleyin.

8.

9. 10. 11. 12.

Sa tu mensnden Finish Sketch komutunu altrn. Inventor panelinden Loft komutunu altrn. Diyalog kutusunda Output altndan Surface sein. Sections blmndeki Click to addi iaretleyin. Aada gsterilen eskizi iaretleyin. Seilen eskiz birden ok eriden olutuu iin ikinci olarak ayn eskizin yay eklindeki blmn iaretleyin.

13. 14.

Bu eskizin karsnda bulunan eriyi iaretleyin. Autodesk Inventor, loft ileminin n grnmn verir:

284

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

15. 16. 17.

Diyalog kutusunda Rails blmndeki Click to addi iaretleyin. Bizim oluturduumuz eskizi sein ve ikinci olarak da yay eklindeki eriyi iaretleyin. OK ile yzeyi tanmlayn.

Bir Yzeyi Bakas ile Deitirmek


1. 2. 3. 4. 5. imdi de, parann st yzeyini yeni oluturulan yzey ile deitireceiz. Inventor panelinden Replace Face komutunu altrn. Parann st yzeyini iaretleyin. Diyalog kutusunda New Face dmesini iaretleyin ve yeni yzeyi sein. OK ile devam edin. Parann st yzeyi, yeni yzey ile deitirilir.

6. 7.

Parann baz blmlerini keseceiz. Bunun iin alt dz yzeyi iaretleyin ve sa tu mensnden New Sketch komutunu altrn. Inventor panelinden Offset komutunu altrn ve yzeydeki kenarlar iaretleyin. e doru telenmi yeni bir dikdrtgen oluturun. Ofset miktarn 2.5 mmlik bir l ile tanmlayn.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

285

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

8.

Extend komutunu kullanarak, yatay kenarlar yzeyin snrlarna uzayacak ekilde uzatn.

9. 10.

Sa tu mensnden Finish Sketch komutunu altrn. Inventor panelinden Extrude komutunu altrn. Aada gsterildii gibi U eklindeki kesiti iaretleyin.

11. 12.

Diyalog kutusunda Cut sein ve Extents altndan All iaretleyin. OK ile kesme ilemini gerekletirin.

Spline Eri Kontrolleri


1. 2. Parann alt dz yzeyini iaretleyin ve sa tu mensnden New Sketch komutunu altrn. Inventor panelinden Project Geometry komutunu altrn. Browser penceresinde, Base:1 altndaki Origin klasrnn iinde bulunan Center Pointi iaretleyin. Orijin noktas, yzeye iz drlr.

286

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

3.

Line komutu ile bu noktadan balayan ve yatay olan bir yardmc doru izin.

4.

Spline komutu ile aadaki benzer, balang ve bitim noktalar kenarlar zerinde olan ve be noktadan oluan bir eri izin. nc nokta, yatay dorunun son noktas ile aksn.

5.

Eskizi bitirmek iin, erinin balang ve bitim noktalarndan balayan ve kenarlara dik iki doru paras ekleyin. Daha sonra bu iki doru parasn ve yatay doruyu (orijin noktasndan kan) iaretleyin ve aada gsterildii gibi, standart ara ubuundan Construction olarak tanmlayn.

6. 7.

imdi srada, eriye geometrik snrlamalar eklemek var. lk olarak Colinear snrlamasn sein ve erinin balang ve bitim yerlerindeki dik yardmc dorular iaretleyin. Tangent snrlamasn altrn. Dik yardmc dorular ile bunlarn hemen yannda bulunan eri blmleri arasnda teetlik snrlamasn tanmlayn.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

287

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

8.

Symmetric snrlamasn altrn. Erinin ikinci ve drdnc noktalarn iaretleyin. Simetri ekseni olarak yatay yardmc doruyu gsterin.

9.

Aada gsterilen lleri ekleyin.

10. 11.

Eriyi iaretleyin ve noktalarnn grnr olmasn salayn. Erinin ikinci noktasn iaretleyin ve sa tu mensnden Bowtie ve onun altndan da Handle komutunu altrn.

288

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

12. 13.

Ayn ilemi, 4. nokta iin de yapn. Inventor panelinden General Dimension komutunu altrn ve aada gsterildii gibi noktalardan geen nesneleri sein; lleri tanmlayn.

14.

Burada tanmlanan ller greceli deerlerdir. 1 deeri bu noktada normal bir gei salarken, birden kk deerler, bu noktadaki erilii artrr; birden byk deerler, eriyi bu noktada dzletirir. Aada gsterildii gibi iki tane a ls tanmlayn.

15.

16.

Uzunluk llerini sein ve deerleri 1 yapn. Alar da 34 derece olacak.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

289

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

17. 18. 19.

Autodesk Inventor, ayrca eri noktalarndaki erilii de gsterebilir. Erilik yar apn tanmlanabilir. Spline erinin orta noktasn iaretleyin ve sa tu mensnden Bowtie ve onun altndan da Curvature komutunu altrn. lk olarak Perpendicular snrlamasn kullanarak noktadan geen doru paras ile, yzeyin yatay doru paras arasnda diklik snrlamas tanmlayn.

20. 21.

Eriliin yar apn General Dimension komutu ile 12 mm olarak tanmlayn. Eskiz aadaki gibi olacak.

Yzeylerin telenmesi
1. 2. 3. 4. 5. Autodesk Inventor, parann dzlemsel olmayan yzeylerini teleleyerek yeni yzeyler oluturmanz salamaktadr. Sa tu mensnden Finish Sketch komutunu altrn ve Browser penceresinde Sketch6y seerek gizleyin (sa tu mensn kullanarak). Browser penceresinden LoftSrf1i sein ve grnr yapn. Inventor panelinden Thicken/Offset komutunu altrn. LoftSrf1 yzeyini sein ve diyalog kutusunu aadaki gibi doldurun:

290

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

6. 7. 8. 9. 10.

teleme yn parann iine doru olacak. Distance iin 4, Output olarak Surface sein. Seimleri yaptktan sonra OK ile yeni yzeyi oluturun. Sketch6y yeniden grnr yapn ve Inventor panelinden Extrude komutunu altrn. Kesiti aadaki gibi sein ve Extents altndan From To iaretleyin. From To ile srasyla LoftSrf1 ile telenmi yzeyi iaretleyin. OK ile ilemi uygulayn. Modelimiz aadaki gibi olacaktr:

11.

Aada gsterilen kenarlar 2lik yar apla yuvarlayn (Fillet komutunu kullanarak).

12. 13. 14. 15. 16.

Sketch6nn grnr olmasn salayn. Inventor panelinden Extrude komutunu altrn. Diyalog kutusunda Output olarak Surface iaretleyin ve spline eriyi sein. Yn olarak her iki yn seeneini iaretleyin ve Distance iin 60 girin. OK ile devam edin. Yeni yzey aadaki gibi yaratlr:

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

291

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

17. 18. 19.

kinci bir para oluturacaz ve bu parann geometrisi oluturduumuz kesmeye gre tanmlanacak. Montaj ortamna dnn (sa tu mensnden Finish Edit ile). Inventor panelinden Create Component komutunu altrn ve yeni parann ismini girin. rnein UST olsun. Diyalog kutusunu OK ile gein ve size dzlem sorulduunda aadaki dzlemi gsterin.

20. 21.

Project Geometry komutunu altrn. Dier parann aada gsterilen kenarlarn iaretleyin.

292

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

22.

Aada gsterildii gibi, dik olarak iki adet doru parasn erinin balang ve bitim noktalarna ekleyin. Doru paralar alt kenara kadar olacak:

23.

Alt kenar ile kalan aklklar Line ile kapatn.

24. 25. 26.

Sa tu mensnden Finish Sketch komutunu altrn. Inventor panelinden Promote komutunu altrn. lk olarak dier paray (BASE2) iaretleyin ve daha sonra spline eirinin ekstrzyonu ile elde edilmi olan yzeyi sein.

27. 28. 29. 30.

Promote ile komutu bitirin. Inventor panelinden Thicken/Offset komutunu altrn. Promote ile alnm yzeyi iaretleyin. Distance iin 0.1, Output olarak Surface sein. Yn olarak yeni parann eskizi ynn iaretleyin. OK ile devam edin.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

293

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

31. 32. 33. 34.

Yeni yzeyi sonraki admlarda daha rahat seebilmek iin, Promote ile alnm olan yzeyi gizleyin. Inventor panelinden Extrude komutunu altrn. Yeni eskizi iaretleyin ve Extents altndan To sein. To iin telenerek oluturulmu yzeyi sein ve OK ile devam edin.

35.

Yeni parann ilk unsuru yaratlm olur.

36. 37. 38.

Yeni parann alt tarafn kesebilmek iin, dier parann telenerek oluturulmu olan yzeyini bu parada kullanmak gerekiyor. Bunun iin Inventor panelinden Promote komutunu altrn. lk olarak dier paray (BASE2) iaretleyin ve daha sonra dier parann OffsetSrf1 ile gsterilen yzeyini iaretleyin.

39.

Promote ile ilemi bitirin.

Paray Ayrmak
1. 2. 3. imdi de, bu yzeyi kullanarak, paray keseceiz. Inventor panelinden Split komutunu altrn. Diyalog kutusunda Method olarak Split Part sein. Split Tool olarak yeni alnm olan yzeyi sein. Yn aadaki gibi olacak:

294

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

4.

Para ayrma ileminden sonra modelimiz aadaki gibi olacak:

Melez Modelleme
1. 2. 3. 4. Browser penceresinde, UST.IPT ikonunu sein ve sa tu mensnden Open komutunu altrn. st para ayr bir pencerede alr. Browser penceresinde, Origin dizini altndan YZ dzlemini iaretleyin ve sa tu mensnden New Sketch ile yeni bir eskiz dzlemi oluturun. Project Geometry komutuyla aadaki ekilde gsterilen iki kenar yeni dzleme iz drn.

5.

Aada gsterildii gibi, arkadaki dorunun orta noktasndan balayan ve buna dik olan bir yardmc (construction) doru izin. Dorunun dier ucunu spline eriye kadar uzatn. Dorunun balang noktasn ve diklii tanmladktan sonra Extent komutunu kullanarak, doru parasnn spline eriye kadar uzamasn salayabilirsiniz. Bu arada, doruyu tanmladktan sonra, bunu seip, Inventor ara ubuundan Construction olarak deitirmeni gerekiyor:

6.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

295

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

7. 8.

Offset komutunu altrn ve spline eriyi seerek, parann ortasna doru teleyin. Aradaki mesafe 6 mm olacak.

9. 10.

Ellipse komutunu altrn ve elipsin merkezi olarak yardmc dorunun orta noktasn gsterin. Elipsin bir ekseni, yardmc doru ile telenerek oluturulmu erinin kesiim yerine kadar olacak. Dier eksenin noktasn istediiniz gibi yerletirin. llendirmeyi kullanarak, aada gsterildii gibi bu yarap 12 mm olarak tanmlayn.

11.

Offset komutunu altrn ve elipsi seerek, ieriye doru teleyin. teleme ls 2 mm olacak. Bu ly vermek iin, basite telenmi elipsi sein.

12. 13.

Sa tu mensnden Finish Sketch ile eskiz ortamndan kn. Work Plane komutunu altrn. lk olarak, Browser penceresindeki Origin dizin altndan XZ dzlemini sein. Sonra da elipsin merkezini. alma dzlemi aadaki gibi izime yerleir.
8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

296

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

14. 15. 16.

Bu dzlemi iaretleyin ve sa tu mensnden New Sketch komutunu altrn. Project Geometry ile byk olan elipsi iaretleyin. zdm sonucu oluan dorunun balang ve bitim noktalarndan balayan, bu doruya dik ve uzunluklar 28 mm olan iki adet yardmc (construction) doru oluturun.

17. 18.

Bu iki doru parasnn ularn yine bir yardmc doru ile kapatn. Spline komutu ile noktadan oluan bir eri oluturun. Bu erinin balang noktas, son yardmc dorunun balang noktas olacak. kinci nokta, ortaya yakn bir nokta olsun. Son nokta da, son yardmc dorunun bitim noktas olacak. Horizontal snrlamasn altrn. Spline erinin orta noktas ile yardmc dorunun orta noktasn iaretleyin. Bu noktalar arasnda 2 mmlik bir l tanmlayn.

19. 20. 21.

22. 23. 24.

Sa tu mensnden Finish Sketch ile eskiz ortamndan kn. Extrude komutunu altrn. Diyalog kutusunda Output altndan Surface sein ve eri olarak spline eriyi iaretleyin. Mid Plane seeneini iaretleyin ve deer olarak 24 mm girin. OK ile yzeyi oluturun.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

297

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

Yzeyleri Ayrmak ve Silmek


1. 2. Split komutunu altrn. lk olarak kk elipsi iaretleyin. Daha sonra da bir nceki admda yaratlan yzeyi. OK ile devam edin.

3. 4. 5.

Browser penceresinden, elipsleri ieren eskizi seerek grnr yapn. Split komutunu yeniden altrn. lk olarak byk elipsi iaretleyin. Daha sonra da parann st yzeylerini. OK ile devam edin.

298

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

SAYISAL GRAFK

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

6. 7.

Delete Face komutunu altrn. Yzeyi aada gsterilen yerden iaretleyin ve OK ile seilen ksm silin.

8. 9.

Delete Face komutunu yeniden altrn. Aada gsterilen yzeyleri iaretleyin ve OK ile devam edin.

10. 11.

Modeli tamamlamak iin, Loft komutu ile aray dolduracaz. Fakat ilk nce, sa tu mensnden New 3D Sketch sein. Include Geometry komutunu altrn ve yzeyin d kenarlarn iaretleyin:

12. 13. 14.

Sa tu mensnden Finish 3D Sketch sein. Yeniden sa tu mensnden New 3D Sketch iaretleyin. Include Geometry komutunu altrn ve parann st yzeyindeki silinen yzeyin kenarlarn sein:

15. 16. 17. 18. 19.

Sa tu mensnden Finish 3D Sketch sein. Loft komutunu balatn. Browser penceresinden srasyla 3D Sketch1 ve 3D Sketch2yi sein ve OK ile devam edin. ki kesit arasnda yeni bir yzey yaratlr. Son olarak Stitch Surface komutunu altrn ve modeldeki tm yzeyleri iaretleyin.

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme

299

Autodesk Inventor 10 Tantma ve Kullanma Klavuzu

SAYISAL GRAFK

20. 21.

OK ile devam edin. Tm yzeyler dikilir ve model katya dntrlr.

22.

Montajmz aadaki gibi olacak.

300

8. Blm: Karmak Geometri Modelleme