You are on page 1of 11

Pht trin quan h thng mi hng ha Vit Nam - Trung Quc trong giai on hin nay

Nguyn Th Thy
Trung tm o to, bi dng ging vin l lun chnh tr Lun vn ThS. ngnh: Kinh t chnh tr; M s: 60 31 01 Ngi hng dn: TS. L Th Hng ip Nm bo v: 2012
Abstract. Khi qut nhng vn l lun v pht trin quan h thng mi quc t (TMQT), tng kt kinh nghim pht trin quan h TMHH quc t ca mt s quc gia. Phn tch thc trng pht trin TMHH gia Vit Nam - Trung Quc t nm 2000 n 2011. xut nhng nh hng v gii php nhm pht trin quan h thng mi hng ho gia Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti. Keywords. Thng mi quc t; Quan h thng mi; Thng mi hng ha; Thng mi quc t; Vit Nam; Trung Quc

Content M U 1. L do chn ti T xa xa, trao i hng gia cc quc gia tr thnh nhu cu tt yu nhm gp phn pht trin hot ng TMQT ni chung v pht trin kinh t ca tng quc gia ni ring. Trong bi cnh hi nhp v ton cu ho hin nay, quan h TMHH gia cc quc gia ngy cng tr thnh mt trong nhng yu t khng th thiu trong qu trnh pht trin kinh t. N gip cc quc gia khai thc ti a li th ring trong sn xut hng ho, ng thi khai thc nhng li th sn xut hng ho ca cc quc gia khc gia tng hiu qu kinh t trong nn kinh t th trng. Vit Nam l mt nc pht trin trung bnh mc thp. t c mc tiu v c bn tr thnh mt nc cng nghip theo hng hin i vo nm 2020, Vit Nam cn phi tn dng mi c hi pht trin, trong c c hi do bi cnh hi nhp v ton cu ho kinh t mang li. Vic chnh thc gia nhp T chc thng mi th gii (WTO) vo nm 2007 gip Vit Nam c mt v th mi trong quan h TMQT. Vi v th ny, Vit Nam mt mt m rng quan h TMQT vi cc quc gia mi l thnh vin ca WTO, mt khc tip tc cng c v nng cao hiu qu quan h thng mi vi cc quc gia truyn thng, c bit l cc quc gia lng ging. Vic cng c v nng cao hiu qu quan h thng mi vi cc quc gia lng ging, khng ch gip pht trin kinh t m cn gip n nh chnh tr v to lp mi quan h lng ging hu ho. Trung Quc l quc gia lng ging ni lin ni, sng lin sng v c nhiu nt tng ng v lch s, vn ha, phong tc, tp qunvi Vit Nam. Quan h ngoi giao, kinh t, thng mi gia Vit Nam Trung Quc hnh thnh t lu nh mt tt yu khch

quan. Nhng bin ng v chnh tr, x hi trong lch s v c hin ti c th nh hng tiu cc nhng cha bao gi lm trit tiu hon ton mi quan h gia hai nc. i vi Vit Nam, vic pht trin quan h thng mi vi Trung Quc chng nhng ph hp vi ng li i ngoi ca nc ta mong mun lm bn vi cc nc, m cn phc v chin lc pht trin nhm to mi trng ha bnh n nh, gp phn gi vng an ninh v to iu kin thun li cho cng cuc i mi t nc. Vic pht trin quan h thng mi vi Trung Quc cn gp phn cng c quan h Lng ging hu ngh, hp tc ton din, n nh lu di, hng ti tng lai m Tng B th ca hai ng Cng sn ra v ph hp vi chnh sch i ngoi ca hai nc ha thun vi lng ging, giu c vi lng ging, an ninh vi lng ging. Trong quan h thng mi Vit Nam Trung Quc, quan h TMHH a co t r t lu v chim ty trng ln, chi ph i quy m va m ang la i gia tri kinh t cao. TMHH Vit Nam Trung Quc gip Vit Nam tn dng c nhng li th trong sn xut hng ho nh : ngu n tai nguyn phong phu , ngu n lao ng d i dao v ca s l ng va ch t l ng vi s dn trong tu i lao ng kha ng chi m ti trn 50% dn s . Bn ca nh o , vi i u ki n t nhin thu n l i , ti nguyn khong sn phong ph v s dn ng u th gii vi trn 1,3 ty ngi, Trung Quc cung khai thc c nhng li th trong sn xut hng ho ca min h. Tuy nhin, trong quan h thng mi Vit Nam Trung Quc, c kh nhiu vn ny sinh nh : tnh trng bun lu v gian ln thng mi , vi c quan ly cac hoa t ng XNK cn hn ch, nhi u tiu cc va t na n xa h i nay sinh Trc nhng vn bt cp t ra trong quan h TMHH Vit Nam Trung Quc v nhn thc c tm quan trng ca mi quan h ny i vi qu trnh pht trin kinh t v gi vng n nh chnh tr Vit Nam nn tc gi la chn ch : Pht trin quan h thng mi hng ha Vit Nam - Trung Quc trong giai on hin nay lm ti lun vn thc s. 2. Tnh hnh nghin cu Vit Nam - Trung Quc l hai nc lng ging gn gui, c chung ng bin gii trn b ti hng nghn km, cng khai thc tim nng kinh t Vnh Bc B. Hai mi nm qua k t khi bnh thng ha quan h Vit Trung, chnh quyn cc cp v cc c quan khoa hc hai nc t chc nhiu hot ng nghin cu, ch yu l cc cuc hi tho khoa hc H Ni, Bc Kinh, Lng Sn, Nam Ninh, Cn Minh. C th: - Hi tho khoa hc: nh hng pht trin quan h hp tc kinh t Vit Nam Trung Quc trong bi cnh mi, ti khoa hc cp Nh nc, KX.01/06 10, Vin Nghin cu Thng mi, B Thng mi, 2007. - Hi tho khoa hc: Vit Nam Trung Quc tng cng hp tc, cng nhau pht trin, hng ti tng lai, Vin Khoa hc X hi Vit Nam t chc ti H Ni, 1/2005. - Hi tho khoa hc: Quan h kinh t, vn ha Vit Nam - Trung Quc, hin trng v trin vng. y l hi tho do trung tm nghin cu Trung Quc thuc Trung tm Khoa hc x hi v Nhn vn Quc gia t chc ti H Ni, nhn dp ky nim 50 nm thit lp quan h ngoi giao Vit Nam - Trung Quc. - Gn y nht, B thng mi xut bn cun sch do PGS.TS L Danh Vnh (ch bin): Chnh sch thng mi nhm pht trin bn vng Vit Nam thi k 2011 2020, Nxb Cng Thng, H Ni 2012. Ngoi ra, cn c nhiu tp ch, sch bo v cc website bnh lun v quan h thng mi Vit Trung: Nin gim thng k thng mi ca b thng mi, Thng k hng nm ca Tng cc hi quan Vit Nam, Thi bo Kinh t Vit Nam, Tp ch Nghin cu quc t, Tp ch Nghin cu Trung Quc, Tp ch Cng sn, Tp ch Thng mi Tt c nhng cng trnh ni trn, nhng mc khc nhau, gip tc gi lun vn c mt s t liu v kin thc cn thit c th hnh thnh nhng hiu bit chung, soi ri gip tip cn, i su nghin cu vn Pht trin quan h thng mi hng ha Vit Nam

Trung Quc trong giai on hin nay mt ch khng hon ton mi nhng vn lun mang tnh thi s. 3. Mc ch v nhim v nghin cu - Mc ch: Trn c s khi qut nhng vn l lun, v kinh nghim thc tin v pht trin quan h TMQT ni chung v phn tch thc trng pht trin quan h TMHH gia Vit Nam v Trung Quc, ti nhm hng ti vic ra nhng nh hng v gii php pht trin quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti. - Nhim v: t c mc ch trn, ti cn thc hin cc nhim v sau: + Khi qut nhng vn l lun v pht trin quan h TMQT, tng kt kinh nghim pht trin quan h TMHH quc t ca mt s quc gia. + Phn tch thc trng pht trin TMHH gia Vit Nam - Trung Quc t nm 2000 n 2011 + xut nhng nh hng v gii php nhm pht trin quan h thng mi hng ho gia Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti. 4. i tng v phm vi nghin cu - i tng nghin cu ca ti l quan h thng mi hng ha Vi t Nam - Trung Quc. i tng ny c nghin cu gn vi qu trnh pht trin theo nhng ni dung v tiu ch nht nh. - Gii hn v ni dung nghin cu: Quan h TMHH Vit Nam Trung Quc bao gm vic mua bn nhiu loi hng ho phong ph v a dng. Tuy nhin, ti ch tp trung vo vic phn tch hot ng trao i nhng loi hng ho hu hnh c bn nh : my mc , trang thi t bi, i n t, d t may, nng lm thy hi sn s ch - Gii hn v thi gian nghin cu: ti tp trung phn tch quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc trong khong thi gian t nm 2000 n nm 2011. 5. Phng php nghin cu Phng php ch yu trong qu trnh nghin cu l phng php lun ca ch ngha Mc Lnin v t tng H Ch Minh. Bn cnh tc gi c s dng cc phng php lgic v lch s, phng php: phn tch, so snh, tng hp, thng k, thu thp ti liu - Phng php thu thp ti liu - Phng php thng k - Phng php so snh, phn tch, nh gi tng hp - Phng php d bo 6. ng gp ca ti - H thng ho c nhng vn l lun v thc tin v pht trin quan h thng mi hng ho quc t. - Phn tch v a ra c nhng nhn xt v thc trng pht trin quan h thng mi hng ho gia Vit Nam Trung Quc trong giai on 2000-2011. - xut c nhng nh hng v gii php kh thi nhm pht trin quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti. 7. Kt cu ca ti Ngoi phn m u, kt lun v ti liu tham kho, ti gm 3 chng: Chng 1: C s l lun v thc tin v pht trin quan h thng mi hng ho quc t Chng 2: Thc trng pht trin quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc trong giai on hin nay Chng 3: nh hng v gii php pht trin quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti

Chng 1 C S L LUN V THC TIN V PHT TRIN QUAN H THNG MI HNG HA QUC T 1.1. Thng mi quc t: khi nim, phn loi v vai tr 1.1.1. Khi nim thng mi quc t TMQT l hot ng kinh t c t lu i ( t thi c i nhng lc quy m cn nh b). TMQT ch thc s pht trin trong thi i t bn ch ngha v tr thnh ng lc pht trin quan trng ca phng thc sn xut t bn ch ngha. Ngy nay, TMQT khng ch l quan h mua bn vi bn ngoi m cn c ngha l cng vi quan h kinh t i ngoi khc gip mt quc gia, vng lnh th tham gia vo phn cng lao ng quc t v khu vc. Vy TMQT l g? TMQT l s trao i hng ha v dch v (hng ha hu hnh v hng ha v hnh gia cc quc gia) thng qua mua bn, ly tin t lm mi gii chung, tun theo nguyn tc trao i ngang gi[13,tr33]. Ni cch khc: TMQT l hot ng trao i, mua, bn hng ha v dch v vt bin gii mt quc gia, thng qua cc hot ng XNK. Trong XK l vic bn hng ha v dch v ra nc ngoi, cn NK l vic mua hng ha dch v t nc ngoi. 1.1.2. Cc hnh thc thng mi quc t 1.1.2.1. Thng mi hng ha quc t 1.1.2.2. Thng mi dch v quc t 1.1.2.3. S hu tr tu lin quan n thng mi 1.1.2.4. Mua sm hng ha ca chnh ph 1.1.3. Vai tr ca thng mi quc t 1.1.3.1. Vai tr ca xut khu Th nht, XK to ra ngun vn quan trng tha mn nhu cu NK v tch luy pht trin sn xut Th hai, y mnh XK c xem l yu t quan trng kch thch s tng trng kinh t. Th ba, XK c vai tr kch thch i mi trang thit b v sn xut cng nghip. Th t, y mnh XK c vai tr tc ng n s thay i c cu kinh t ngnh theo hng s dng c hiu qu nht li th so snh tuyt i v tng i ca t nc. Th nm, y mnh XK lm cho sn phm sn xut s tng ln, thng qua m rng th trng quc t cho php cc quc gia ang pht trin thc hin li ch kinh t. Th su, y mnh XK c tc ng tch cc n vic gii quyt vic lm, nng cao trnh tay ngh v mc sng cho ngi dn. 1.1.3.2. Vai tr ca nhp khu Th nht, NK to iu kin cho hng ha sn xut nc ngoi c th tiu th trong nc, lm cho ngi tiu dng trong nc c c hi la chn hng ha tt hn vi gi c cnh tranh. Th hai, NK l iu kin cn thit y mnh XK. Th ba, NK my mc, thit b chnh l knh c bn cc quc gia, nht l cc quc gia ang pht trin i mi cng ngh, thc hin CNH, HH. Th t, NK hng ha khin cho cc doanh nghip trong nc phi cnh tranh trc tip trn th trng ni a, t thc y cc doanh nghip phi i mi cng ngh, t chc sn xut nng cao nng lc cnh tranh. 1.1. Ni dung, tiu ch v cc yu t tc ng ti pht trin quan h thng mi hng ha quc t 1.2.1. Ni dung pht trin quan h thng mi hng ha quc t 1.2.1.1. Nng cao kim ngch hng ha xut nhp khu pht trin quan h TMHH quc t th cc quc gia cn phi nng cao KN XNK

hng ha. Mun nng cao KN XNK hng ha th cc quc gia khng chi nng cao v s l ng hang hoa ma con phi tm cch nng cao cht lng ca hng ha XNK. 1.2.1.2. Chuyn dch c cu hng ha XNK theo hng ph hp C c u hang hoa XNK c n i u chinh cho phu h p vi tinh hinh thc t cua mi qu c gia . Phi hn ch x u t kh u cac m t hang mi qua s ch , tng cng san xu t cac m t hng c hm lng khoa hc k thut cng ngh cao . Trn c s tip thu nhng thnh tu khoa hc k thut trn th gii v ty thuc vo tim lc kinh t ca mi quc gia, cc quc gia cn thay i c cu hng ha XNK cho ph hp vi s pht trin t nc trong tng giai on, tng thi k. 1.2.2. Tiu ch nh gi qu trnh pht trin quan h thng mi hng ha quc t 1.2.2.1. Cc tiu ch nh gi cht lng v hiu qu hot ng xut khu - Quy m v tc tng trng XK - KNXK theo u ngi - XK trong tng quan vi NK - XK trong tng quan vi GDP - C cu XK v s chuyn dch c cu XK theo mt hng/ th trng/ doanh nghip - Mc hin i ca phng thc XK - Hm lng gi tr gia tng ca hot ng XK - Vn s dng ngun lc trong XK - XK vi cc vn x hi nh to vic lm, xa i, gim ngho, duy tr bn sc vn ha dn tc - XK vi vn bo v mi trng sinh thi 1.2.2.2. Cc tiu ch nh hiu qu ca hot ng nhp khu - Tiu ch li nhun NK: L tiu ch quan trng nht. - Tiu ch so snh gi NK vi gi quc t. - Tiu ch so snh doanh thu bn hng NK trong nc vi chi ph tnh ra ng Vit Nam ty gi hin hnh cu ngn hng Nh nc ca tng mt hng, nhm hng, tng chuyn hng NK hay ca tng thi k NK. - Tiu ch so snh gi c NK ca tng mt hng, nhm hng gia cc khu vc th trng v ca cc thng nhn khc nhau. - Tiu ch hiu qu XNK kt hp tnh c nc hay tng doanh nghip i hng ring l. 1.2.3. Cc yu t tc ng ti pht trin quan h thng mi hng ha quc t 1.2.3.1. Cc nhn t bn trong Th nht, v tr a l. Th hai, iu kin t nhin ti nguyn thin nhin Th ba, cc nhn t kinh t - x hi Mt l, dn c v ngun lao ng l nhn t quan trng hng u cho s pht trin kinh t - x hi ni chung v hot ng TMQT ni ring. Hai l, kt cu h tng, c s vt cht k thut. Ba l, th trng Bn l, s n nh chnh tr - x hi. Nm l, chnh sch thng mi. 1.2.3.2. Cc nhn t bn ngoi Th nht, cuc cch mng khoa hc cng ngh hin i Th hai, tnh hnh chnh tr th gii Th ba, xu th lin kt kinh t - thng mi quc t 1.3. Kinh nghim pht trin thng mi hng ha quc t ca mt s quc gia 1.3.1. Kinh nghi m cua Malaysia

1.3.2. Kinh nghi m cua Innxia 1.3.3. Kinh nghi m cua Thai Lan Chng 2 THC TRNG PHT TRIN QUAN H THNG MI HNG HO VIT NAM TRUNG QUC GIAI ON 2000 2011 2.1. C s cho s hp tc thng mi hng ha gia Vit Nam v Trung Quc 2.1.1. Quan h truyn thng lu i gia hai nc Vit Nam Trung Quc 2.1.2. Li th so snh trong quan h thng mi hng ha Vit Trung Li th ca Trung Quc Th nht, v iu kin t nhin Mt l, a hnh. Hai l, kh hu. Ba l, sinh vt. Bn l, khong sn. Th hai, v iu kin kinh t - x hi: Mt l, dn c v ngun lao ng. Hai l, cng cuc ci cch ton din nn kinh t t nc. Ba l, tim lc kinh t ca Trung Quc. + Tng sn phm quc ni (GDP) + Hot ng thng mi 2.1.2.1. Li th ca Vit Nam Th nht, v iu kin t nhin. Mt l, v tr a l. Hai l, kh hu v sng ngi. Ba l, a hnh Bn l, v ti nguyn. + Khong sn + Ti nguyn rng + Ti nguyn bin Th hai, iu kin kinh t - x hi Mt l, dn c ngun lao ng Hai l, tim lc kinh t ca Vit Nam 2.1.3. Khun kh php l cho s hp tc thng mi gia Trung Quc v Vit Nam 2.1.3.1. Cc hip nh gia Vit Nam v Trung Quc 2.1.3.2. Chnh sch thng mi ca Trung Quc Th nht, i vi hng NK Th hai, i vi hng XK 2.1.3.3. Chnh sch thng mi ca Vit Nam 2.2. Thc trng pht trin quan h thng mi hng ha Vit Nam - Trung Quc giai on 2000 - 2011 2.2.1. Tng kim ngch xut nhp khu Mu dch XNK Vit - Trung c vai tr quan trng trong mi quan h kinh t, thng mi hai nc. T nm 2000 n nay hp tc kinh t thng mi Vit Nam Trung Quc pht trin nhanh chng v ngy cng cht ch hn. Theo thng k ca B thng mi Vit Nam nu nh nm 1991 thng mi hai bn mi ch t 37,7 triu USD th n nm 2000 KN hai chiu tng ln t 2.937,8 triu USD (tng hn 78 ln trong vng 10 nm) v n nm 2010 con s ny ln ti 27.327,6 triu USD 2.2.2. Tnh hnh xut khu hng ha ca Vit Nam sang Trung Quc

2.2.2.1. Kim ngch xut khu 2.2.2.2. Th trng xut khu 2.2.2.3. C cu hng ha xut khu 2.2.3. Tnh hnh nhp khu hng ha ca Vit Nam t Trung Quc 2.2.3.1. Kim ngch nhp khu 2.2.3.2. C cu hng ha nhp khu 2.2.3.3. Th trng nhp siu 2.2.4. Cn cn thng mi gia Vit Nam vi Trung Quc Bng 2.9: Cn cn thng mi Vit Trung t 2000 n 2011 2.3. Nh n xet chung 2.3.1. Nhng thnh tu t c trong quan h thng mi hng ho Vit Nam Trung Quc 2.3.2 Nhng hn ch v nguyn nhn 2.3.2.1. Hn ch 2.3.2.2. Nguyn nhn 2.3.3. Mt s vn t ra trong quan h hp tc kinh t gia Vit Nam v Trung Quc trong giai on ti Chng 3 NH HNG V GII PHP PHT TRIN QUAN H THNG MI HNG HA VIT NAM TRUNG QUC TRONG THI GIAN TI 3.1. Bi cnh mi tc ng ti qu trnh pht trin quan h thng mi hng ha Vit Nam Trung Quc trong thi gian ti Trong thp nin th hai ca th ky XXI (2011 - 2020), ha bnh, hp tc v pht trin vn l xu th ln trn th gii, nhng s c din bin phc tp, tim n nhiu bt trc kh lng Cc din th gii a cc ngy cng r hn, xu th dn ch ha trong quan h kinh t tip tc pht trin, nhng cc nc ln vn s chi phi cc quan h quc t C th d bo l trong 10 nm ti Trung Quc vn cn mt th gii ha bnh hp tc, cng pht trin, vn s l xu hng ch o trong vic Trung Quc li dng th gii vn ln thnh siu cng th gii. Bin ng s vn l vn nng ln trong quan h Trung Vit. Song Trung Quc cha dm manh ng dng vu lc vi Bin ng v nh vy s ph hy tt c cc thnh qu m Trung Quc t c sau 30 nm ci cch m ca va qua ph hy tng lai pht trin ha bnh dnh quyn lnh o th gii thay M. Do vy, tuy c nhng bt ng trn Bin ng nhng trong nhng nm ti quan h TMHH Vit Nam Trung Quc vn s pht trin. 3.2. nh hng pht trin quan h thng mi hng ha gia Vit Nam - Trung Quc trong nhng nm ti Vi phng chm l tn dng ti a c hi t s pht trin ca Trung Quc tng KNXK, hn ch nhp siu, qun l tt thng mi bin mu, x l tt cc vn tranh chp thng mi, trao i thng mi trn c s quan h kinh doanh thng mi bnh ng theo ng khun kh WTO, nhng nh hng ln pht trin thng mi Vit Nam vi Trung Quc n nm 2015 l: 3.2.1. nh hng xut khu Nhng nh hng ln: Th nht, tn dng c hi t s tng trng ca Trung Quc, s thiu ht v nguyn liu v mt s hng ho khc nh nng sn, thuy sn tng cng XK sang th trng ny. Th hai, khai thc tim nng XK nhng mt hng mi theo hng u t t cc ngun vn trong nc v vn FDI.

Th ba, nh hng XK mt s nhm hng: - Nhm hng nhin liu, khong sn - Nhm hng nng, lm thuy sn - Nhm hng cng nghip - Nhm nhng mt hng mi Th t, nh hng khu vc th trng XK - Qung Ty, Vn Nam v cc tnh/ thnh ph min Ty Trung Quc (T Xuyn, Trng Khnh, Qu Chu) - Cc tnh min ng Trung Quc nh: Qung ng, Phc Kin, Hi Nam, Thng Hi, Bc Kinh, Chit Giang, Sn ng. - i Lin, Thanh o (i vi thuy hi sn) 3.2.2. nh hng nhp khu - Nhm hng nguyn nhin liu, vt t - Nhm hng cng nghip - Nhm hng tiu dng 3.2.3. nh hng v x l nhp siu 3.2.4. nh hng pht trin bin mu 3.3. Gii php pht trin quan h thng mi hng ha gia Vit Nam - Trung Quc trong thi gian ti 3.3.1. Hon thin th ch kinh t th trng theo nh hng x hi ch ngha, i mi v nng cao hiu lc qun l kinh t ca Nh nc, duy tr n nh kinh t x hi 3.3.2. Gii quyt nhng bt ng trn Bin ng vi Trung Quc 3.3.3. Tng tc xy dng kt cu h tng, nht l khu vc ca khu bin gii 3.3.4. Hon thin c ch qun l xut khu 3.3.5. a dng cc mt hng xut khu, u tin u t pht trin cc mt hng xut khu ch lc 3.3.6. Nng cao kh nng cnh tranh ca hng ha, h tr v khuyn khch xut khu 3.3.7. Ch ng thc hin tt cng tc th trng, thng tin, xc tin thng mi KT LUN Thng qua nghin cu vn Pht trin quan h TMHH gia Vit Nam Trung Quc, c th rt ra c mt s kt lun sau: - Trong bi cnh khu vc ha, ton cu ha ang tr thnh mt xu hng pht trin tt yu ca nn kinh t th vai tr ca TMQT ni chung v vai tr ca TMHH quc t ni ring l c bit ln. N lm cho nn kinh t ca mt nc thc s l b phn khng kht ca nn kinh t th gii, thng qua hai hot ng c bn l XK v NK. - pht trin quan h TMHH quc t, cn phi tp trung nng cao KN hng ha XNK v thc hin chuyn dch c cu hng ha XNK theo hng ph hp vi nhu cu ca th trng v ph hp vi li th ca quc gia. - Qu trnh pht trin quan h TMHH quc t ph thuc vo cc nhn t bn trong (iu kin t nhin v iu kin kinh t - x hi, ) v cc nhn t bn ngoi (bao gm s pht trin mnh m ca cuc cch mng khoa hc cng ngh, tnh hnh chnh tr th gii v xu th lin kt quc t trong hot ng kinh t - thng mi). Cc nhn t nu trn tc ng mt cch ton din, tuy nhin, nhn t bn trong vn l nhn t quan trng nht quyt nh qu trnh pht trin quan h TMHH ca mi quc gia. - Quan h TMHH Vit Nam Trung Quc trong giai on 2000-2011 t c nhiu thnh tu ng ghi nhn trong KN thng mi hai chiu. Tuy nhin, bn cnh vn cn tn ti nhng hn ch, bt cp kh gii quyt: cn cn thng mi mt cn i, tnh trng bun lu, gian ln thng mi cha c ngn chn, c cu hng XNK cha hp l

- Mc d c nhng hn ch ln trong quan h TMHH gia Vit Nam - Trung Quc nhng di s tc ng mnh m ca ton cu ha, hi nhp kinh t quc t cng nhng tin trnh ci cch kinh t ca hai nc trong thi gian qua cho php chng ta tin tng rng trong tng lai quan h TMHH Vit Trung s pht trin lnh mnh theo chiu su. C nh vy mi p ng nhu cu, nguyn vng ca hai ng, hai Nh nc v nhn dn hai nc t ra. Tm li, hai nc cn phi thc y pht trin quan h thng mi song phng bng thi tch cc. Pha Vit Nam cn c thi v ci nhn khch quan, l tnh, ton din v lu di nhn nhn vn mt cn bng trong thng mi gia hai nc Trung - Vit, khai thc ht tim lc ca mi bn, tng cng hp tc, ch khng phi l hn ch hoc khng ch NK t Trung Quc trnh b l c hi lm n do nn kinh t Trung Quc nhanh mang li. T nay tr i, cng vi hp tc song phng su rng, sc cnh tranh ca hng ha Vit Nam s c nng cao. Vn nhp siu thng mi vi Trung Quc v vi th gii ni chung ca Vit Nam mi c gii quyt.

References 1. Hong Th Anh - Ch bin (2012): Nhng vn kinh t - x hi ni bt ca Trung Quc trong 10 nm u th k XXI v trin vong n 2020, Nxb Khoa hc x hi, H Ni. 2. Nguyn Kim Bao (2004): i u chinh mt s chinh sach kinh t mi cua Trung Quc giai oan t 1992 2010. Nxb Khoa ho c xa h i, H Ni. 3. B Th ng ma i (2000): Chi n lc phat trin xut nhp khu thi ky 2001 2010, H Ni. 4. B Thng ma i (2000): an hi nhp kinh t qu c t , H Ni. 5. B Thng ma i (2000): Phng hng phat tri n nganh thng mai trong thp ky 2001 2010, H Ni. 6. B Thng ma i (1998): Chnh sch Thng mi ca Vit Nam va cac quy i nh cua t chc Thng mai th gii, V Chnh sch Thng mi a bin, H Ni. 7. B Thng ma i (1998): Cc vn chin lc pht trin c a Vit Nam co lin quan n chnh sch Thng mi, V Chnh sch Thng mi a bin, H Ni. 8. B thng mi (2003 2004): Tc ng ca vic thnh lp khu vc thng mi t do ASEAN Trung Quc i vi kinh t - thng mi Vit Nam, ti nghin cu khoa hc cp B, H Ni. 9. Nguyn Duy Bt, inh Xun Trnh (1993): Thng mi quc t xut nhp khu v thanh ton quc t, Nxb Thng k, H ni 10. Mai Ngc Cng (1996): Lch s cc hc thuyt kinh t, Nxb thng k, H Ni. 11. Trn Vn Ch (2000) ch bin, Kinh t hc pht trin, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni. 12. CIEM - FES (2004): Kt hp tng trng kinh t vi cng bng x hi nhm thc y pht trin kinh t - x hi bn vng Vit Nam Thng tin chuyn , s 7, H Ni. 13. T Xun Dn (1998): Gio trnh kinh t hc quc t, Nxb Thng k, H Ni. 14. David Dapice (2002), Thnh cng v tht bi: La chn ng i ng cho s tng trng da vo xut khu, http//:www.fetp.edu.vn. 15. David W. Pearce (1999): T in kinh t hc hin i, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni. 16. ng Cng sn Vit Nam (2001): Vn kin i hi ng ton quc ln th IX, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni. 17. ng Cng sn Vit Nam (2001): Ngh quyt Hi ngh ln th ba ban chp hnh Trung ng ng kha IX, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni. 18. ng Cng sn Vit Nam (2006): Vn kin i hi ng ton quc ln th X, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni.

19. ng Cng sn Vit Nam (2011): Vn kin i hi ng ton quc ln th XI, Nxb Chnh tr Quc gia, H Ni. 20. Walter Goode (1997): T in chnh sch thng mi quc t, Nxb Thng k, H Ni. 21. Nguyn Minh H ng (1996): Quan h kinh t i ngoai Trung Quc thi m ca , Nxb Khoa ho c xa h i, H Ni. 22. Nguyn Minh Hng (2001): Bun bn qua bin gii Vit Trung, Nxb Khoa hc x hi, H Ni. 23. Nh Khu, Nguyn Th Loan Anh (1997): Quan h kinh t Thng mi gia Vit Nam v ASEAN, Nxb Thng k, H Ni. 24. Phm Vn Linh (2001): Cc khu kinh t ca khu bin gii Vit Trung va tac ng ca n ti s pht trin kinh t hng ha Vit Nam, Nxb Chnh tr quc gia, H Ni. 25. Nguyn Vn Lich (2005): Pht trin thng mi trn hnh lang kinh t Cn Minh Lo Cai H Ni Hi Phng, Nxb Th ng k, H Ni. 26. Nguyn Vn Lch (2009): Xy dng h thng tiu ch nh gi nng lc cnh tranh ca cc mt hng xut khu c li th ca Vit Nam, ti khoa hc cp B, Vin nghin cu Thng mi, B Cng Thng. 27. Nguyn nh Lim (2011): Trin vng quan h Trung Vit trong thp nin th hai ca th ky XXI, Tp ch nghin cu Trung Quc s 11(123). 28. Nguyn nh Lim - ch bin (2012): Quan h bin mu gia Ty Bc Vit Nam vi Vn Nam Trung Quc, Nxb T in bch khoa. 29. Vu Ch Lc (1997): Quan h thng mi quc t - L thuyt v thc tin, Nxb H Ni. 30. Vu Ch Lc (1998): Quan h kinh t quc t, Nxb H Ni 31. Lu vn Li (1990): Vit Nam t Bin Tri, Nxb Cng an nhn dn. 32. Bi Xun Lu (1997): Gio trnh kinh t ngoi thng, Nxb Gio dc trng i hc Ngoi thng, H Ni. 33. Khu Th Tuyt Mai Vu Anh Dung (2009): Gio trnh kinh t quc t, Nxb i hc quc gia H Ni. 34. C.Mc - Ph.nghen (1986): Tuyn tp (tp 5), Nxb S tht, H Ni. 35. Lng ng Ninh (2004): i mi qun l Nh nc v hoat ng xu t , nhp khu trn i a ban cac tinh bin gii Vi t Trung, Nxb Khoa hc x hi, H Ni. 36. Phm Thi Quc: Khu vc mu dch t do ASEAN Trung Quc: Mt s nh gi bc u, Tp ch Khoa hc i hc quc gia H Ni, Kinh t v Kinh doanh 26 (2010) 207 217. 37. L Vn Sang (2005): Cc din kinh t th gii hai thp nin u th k XXI, Nxb Th gii. 38. Smith A.(1997): Ca ci ca cc dn tc, Nxb Gio dc, H Ni. 39. Tin Sn (2003): Chnh sch i ngo i m rng m ca Vi t Nam va qu an h Vi t Nam vi Trung Quc, Nxb Khoa ho c xa h i, H Ni. 40. Tin Sm Nguyn Xun Cng (2010): Trung Quc nm 2009 2010, Nxb T in bch khoa, H Ni. 41. Paul A. Samuelson, William D.Nordhaus (1989): Kinh t hc, tp 2 (gm 2 tp), Vin Quan h quc t, H Ni. 42. Trung tm kinh t Chu - Thi Bnh Dng (1994): L lun v thc tin thng mi quc t, H Ni. 43. K Trai (1962): Danh t chnh tr kinh t hc, Nxb S tht, H Ni. 44. Nguyn Th T ng (1997): Qu trnh m ca i ngoi c a Cng hoa nhn dn Trung Hoa. Nxb Khoa ho c xa h i, H Ni. 45. inh Vn Thnh (2007): Nghin cu cht lng tng trng xut khu hng ha ca Vit Nam trong thi k cng nghip ha, hin i ha. ti khoa hc cp B, Vin nghin cu Thng mi, B Cng Thng.

46. V Thanh Thu (2003): V tr, vai tro cua Lao Cai trong tuy n hanh lang kinh t Cn Minh Lo Cai H Ni Hi Phng. Quan h kinh t qu c t. Nxb Th ng k. 47. Nguyn Vn Trin h (2005): Kinh t i ngoai Vit Nam. Nxb a i ho c Qu c gia tha nh ph H Chi Minh. 48. H Quang Trung (2008): Thc trng xut khu cc sn phm in t Vit Nam v mt s nh hng pht trin ngnh cng nghip in t trong bi cnh hi nhp kinh t quc t, Ti liu Hi tho nh gi tc ng hi nhp sau hai nm gia nhp WTO i vi nn kinh t Vit Nam, H Ni. 49. L Danh Vnh - ch bin (2012): Chnh sch thng mi nhm pht trin bn vng Vit Nam thi k 2011 2012, Nxb Cng Thng, H Ni. 50. Nguyn Hng Xun (1996): Hon thin cc bin php thc y xut khu Vit Nam, Lun n ph tin s kinh t, i hc Kinh t quc dn, H Ni.